Wikipedia
lmowiki
https://lmo.wikipedia.org/wiki/Pagina_principala
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Media
Special
Ciciarada
Utent
Ciciarada Utent
Wikipedia
Ciciarada Wikipedia
Archivi
Ciciarada Archivi
MediaWiki
Ciciarada MediaWiki
Modell
Ciciarada Modell
Jut
Ciciarada Jut
Categoria
Ciciarada Categoria
Portal
Ciciarada Portal
TimedText
TimedText talk
Mòdul
Ciciarada Mòdul
Evento
Discussioni evento
Strada provincial 122 Francesca
0
130159
1330558
1204422
2026-07-12T07:04:16Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330558
wikitext
text/x-wiki
{{NOL|dial=BERG}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = Strada provincial 122
|tipo = [[strada provincial]]
|stat = ITA
|nom segondari = Francesca
|simbol = Strada Provinciale 122 Italia.svg
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = [[Lombardia]]
|division amin 2 = [[Provincia de Berghem|Provinsa de Berghem]]
|principi = [[Ghisalba]]
|fin = [[Calonega]]
|lungeza = 20,145
|direzion =
|devertura =
|provediment istituzion =
|jestor = Provinsa de Berghem
|pedaj = No
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad =
|didascalia =
}}
La '''strada provincial 122 Francesca''' a l'è una [[strada provincial]] de la [[provincia de Berghem|provinsa de Berghem]], che l'è probabel che la sies istacia facia su a l'epoca di Roman.
La Francesca la traversa fò tuta la pianura bergamasca da matina a sira, de fati la va da [[Ghisalba]], che l'è su la riva manzina del [[Sere]], 'nfina a [[Calonega]], che l'è su l'[[Ada]], e segond ol P.T.C.P. de la provinsa de Berghem la Francesca l'è metida prope sul confin tra la volta pianura e la bassa.
[[Archivi:La ègia Stràda Francèsca a Cizerà.JPG|300px|right|thumb|Un toch de la veggia strada Francesca a Ciseran]]
Ol nom de la stràda 'l vegneress dal nòm del pòpol di [[Franch (pòpol)|Franch]] che in del secòl IX i saress tornacc a dovrà quella strada ché, voramai bandonada da secoi, per portà de [[Bressa]] a [[Milan]] 'l corp de l'imperador [[Lodovigh II]], s'cet de l'imperador [[Lotari II]].
Al dé de 'ncoeu la strada l'è amò dovrada, l'è semper bella trafegada e l'è vuna di strade pioeu pericolose de la provinsa de Berghem, sia per incidencc che per el stat de la strada.
== Riferimencc ==
*[https://www.provincia.bergamo.it/cnvpbgrm/po/mostra_news.php?id=875&area=H Strada provinciale Francesca, nuovo semaforo e modifiche alla viabilità a Urgnano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230803183154/https://www.provincia.bergamo.it/cnvpbgrm/po/mostra_news.php?id=875&area=H |date=2023-08-03 }}
*[https://www.ecodibergamo.it/stories/pianura/la-francesca-strada-killer-di-gommee-pericolosa-ogni-anno-sempre-peggio_1205263_11/ La Francesca, strada killer di gomme. È pericolosa: ogni anno sempre peggio]
== Olter progecc ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Strada Mercatorum]]
*[[Strada Priula]]
[[Categoria:Strade provinciai de Berghem|122]]
dv46mgmc8xqx4y95r2r1lyj9oltefm4
Sgiurnì
0
142380
1330540
1198201
2026-07-11T12:32:56Z
Ziv
45959
([[c:GR|GR]]) [[File:Giornico-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Giornico COA 2025.svg]] → File replacement: update to new version ([[c:c:GR]])
1330540
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
{{coor title dm|46|24|N|8|52|E}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 3
|nom = Sgiurnì
|Livell2 = [[Leventina (distret)|Leventina]]
|Livell1 = [[Canton Ticino|Ticino]]
|linkStema = CHE Giornico COA 2025.svg
|linkBandera =
|pajinaStema =
|pajinaBandera =
|linkSœmeanza = {{#if:Giornico Chiese.JPG|File:Giornico Chiese.JPG|}}
}}
'''Sgiornigh''' (''Sgiurnì'' in [[leventines]]; ''Giornico'' in [[italian]]) a l'è un cumün [[Svizzera|svizzer]] del distret de [[Leventina (distret)|Leventina]]. in del [[Canton Tesin]]. Al gh’ha pressapoch 943 abitant e una süperfiss de 19.5 km², e al se tröva a una altitüden de 391 meter sura al livel del mar.
El cumün de Giurnigh a l'è tacaa ai cumün de [[Anzóni]], [[Böit]], [[Cavagnèi]], [[Cüróni]], [[Frasch]], [[Parsóni]], [[Sóuri]].
== Galerìa de foto ==
<gallery perrow=4>
Image:Giornico Chiesa San Nicolao.jpg|Gesa de San Nicolao
Image:Giornico Chiesa San Nicolao Affreschi Abside.jpg|L'abside
</gallery>
{{Cumün del Distret de Leventina}}
[[Categoria:Cumün del Canton Tesin]]
[[Categoria:Paes de la Leventina]]
p25y2y9doxvyerq8sves32lkrfvipx5
Leventina (distret)
0
142565
1330541
1328811
2026-07-11T12:32:57Z
Ziv
45959
([[c:GR|GR]]) [[File:Giornico-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Giornico COA 2025.svg]] → File replacement: update to new version ([[c:c:GR]])
1330541
wikitext
text/x-wiki
{{LORUNIF}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 2
|Livell1 = {{CH-TI}}
}}
El distrèt de '''Leventina''' l'è giü dei òt distrècc del [[Canton Ticino]], endèla [[Svìsera]] italiàna. El capolöch del distrèt l'è [[Faid]] ma la cità piö grànda l'è [[Airolo]].
Colocàt a nòrt del cantù, el sò teretóre el töl dét le ài de Bedretto e Val Leventina. La superfìce totàl del ditrèt l'è de 479.9 km² e la popolasiù l'è de 10,173 abitàncc (dàto del Dezèmber del 2005).
El distrèt de Leventina l'è dividìt en quàter sóta-distrècc, ciamàcc "cìrcoi".
<div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;">
{| cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
!colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Cìrcol de Airö'''
|-
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="50" |
!colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF" width="125" | '''Cümü'''
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="100" | '''Popolasiù'''<br /><small>(Dec 2008)</small>
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="80" | '''Superfìce'''<br /><small>km²</small>
|-
| align="center" | [[Archivi:CHE Airolo COA.svg|35px]] || '''[[Airö]]''' || align="center" | 1.555|| align="center" | 94,5
|-
|- style="background-color:#EFEFEF;"
|-
| align="center" | [[Archivi:Bedretto-coat of arms.svg|35px]] || '''[[Büdree]]''' || align="center" | 74 || align="center" | 75.2
|-
|- style="background-color:#EFEFEF;"
| align="center" | '''Total''' || || align="center" | '''1.717''' || align="center" | '''169,7'''
|-
|}
</div>
<div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;">
{| cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
!colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Circol de Faid'''
|-
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="50" |
!colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF" width="125" | '''Cümü'''
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="100" | '''Popolasiù'''<br /><small>(Dec 2008)</small>
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="80" | '''Superfìce'''<br /><small>km²</small>
|-
| align="center" | [[Archivi:Calpiogna-coat of arms.svg|35px]] || [[Calpiögna]] || align="center" | 43 || align="center" | 3,3
|-
| align="center" | [[Archivi:Campello-coat of arms.svg|35px]] || [[Campel]] || align="center" | 59 || align="center" | 4,0
|-
| align="center" | [[Archivi:Chironico-coat of arms.svg|35px]] || [[Cüróni]] || align="center" | 401 || align="center" | 57,7
|-
| align="center" | [[Archivi:CHE Faido COA.svg|35px]] || '''[[Faid]]''' || align="center" | 1991 || align="center" | 25,5
|-
| align="center" | [[Archivi:Mairengo-coat of arms.svg|35px]] || [[Mairengh]] || align="center" | 513 || align="center" | 6,6
|-
| align="center" | [[Archivi:Osco-coat of arms.svg|35px]] || [[Vòsch]] || align="center" | 125 || align="center" | 11,9
|-
|- style="background-color:#EFEFEF;"
| align="center" | '''Total''' || || align="center" | '''3132''' || align="center" | '''109,0'''
|-
|}
</div>
<div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;">
{| cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
!colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Circol de Sgiurnì'''
|-
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="50" |
!colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF" width="125" | '''Cümü'''
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="100" | '''Popolasiù'''<br /><small>(Dec 2008)</small>
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="80" | '''Superfìce'''<br /><small>km²</small>
|-
| align="center" | [[Archivi:CHE Anzonico COA.svg|35px]] || [[Anzóni]] || align="center" | 106 || align="center" | 10,6
|-
| align="center" | [[Archivi:Bodio-coat of arms.svg|35px]] || [[Böit]] || align="center" | 993 || align="center" | 6.4
|-
| align="center" | [[Archivi:Cavagnago-coat of arms.svg|35px]] || [[Cavagnèi]] || align="center" | 84 || align="center" | 6,7
|-
| align="center" | [[Archivi:CHE Giornico COA 2025.svg|35px]] || [[Sgiurnì]] || align="center" | 889 || align="center" | 19.5
|-
| align="center" | [[Archivi:Personico-coat of arms.svg|35px]] || [[Parsóni]] || align="center" | 359 || align="center" | 39.1
|-
| align="center" | [[Archivi:Pollegio-coat of arms.svg|35px]] || [[Puléisg]] || align="center" | 855 || align="center" | 5.9
|-
| align="center" | [[Archivi:Sobrio-coat of arms.svg|35px]] || [[Sóuri]] || align="center" | 85 || align="center" | 6,4
|- style="background-color:#EFEFEF;"
| align="center" | '''Total''' || || align="center" | '''3428'''|| align="center" | '''70.9'''
|-
|}
</div>
<div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;">
{| cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
!colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Circol de Quint'''
|-
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="50" |
!colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF" width="125" | '''Cümü'''
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="100" | '''Popolasiù'''<br /><small>(Dec 2008)</small>
!colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" width="80" | '''Superfìce'''<br /><small>km²</small>
|-
| align="center" | [[Archivi:Dalpe-coat of arms.svg|35px]] || [[Dalp]] || align="center" | 189 || align="center" | 14,5
|-
| align="center" | [[Archivi:Prato(Leventina)-coat of arms.svg|35px]] || [[Pró]] || align="center" | 455 || align="center" | 16,9
|-
| align="center" | [[Archivi:CHE Quinto COA 2025.svg|35px]] || [[Quint (Svizzera)|Quint]] || align="center" | 1.062 || align="center" | 75,2
|-
|- style="background-color:#EFEFEF;"
| align="center" | '''Total''' || || align="center" | '''1706''' || align="center" | '''106.6'''
|-
|}
</div>
== Variazion aministrativ dal 1803 ==
[[Archivi:Karte Gemeinden des Bezirks Leventina 2005.png|thumb|I comuni fino al 2005]]
* [[09 05|9 de Mas]] [[1853]]: el cumün de [[Campel]] al vé scurpuraa dal cumün de [[Calpiögna]].
* [[14 10|14 de Utuber]] [[1940]]: cambi de nom italian del cumün de [[Pró]] (prima ''Prato Fiesso'', adess ''Prato Leventina'').
* [[29 01|29 de Ginee]] [[2006]]: el comün de [[Faid]] l'ha incorporaa i cumün de [[Cüsgiögna]], [[Russüra]] e [[Calóni]].
''Abitant censii in Leventina''
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:12000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1745 text:1745
bar:1798 text:1798
bar:1808 text:1808
bar:1837 text:1837
bar:1850 text:1850
bar:1900 text:1900
bar:1950 text:1950
bar:1970 text:1970
bar:2000 text:2000
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1745 from:0 till: 7634
bar:1798 from:0 till: 9643
bar:1808 from:0 till: 9601
bar:1837 from:0 till: 11974
bar:1850 from:0 till: 10331
bar:1900 from:0 till: 9397
bar:1950 from:0 till: 9602
bar:1970 from:0 till: 11927
bar:2000 from:0 till: 9502
PlotData=
bar:1745 at: 7634 fontsize:S text: 7634 shift:(-8,5)
bar:1798 at: 9643 fontsize:S text: 9643 shift:(-10,5)
bar:1808 at: 9601 fontsize:S text: 9601 shift:(-10,5)
bar:1837 at: 11974 fontsize:S text: 11974 shift:(-10,5)
bar:1850 at: 10331 fontsize:S text: 10331 shift:(-10,5)
bar:1900 at: 9397 fontsize:S text: 9397 shift:(-10,5)
bar:1950 at: 9602 fontsize:S text: 9602 shift:(-10,5)
bar:1970 at: 11927 fontsize:S text: 11927 shift:(-10,5)
bar:2000 at: 9502 fontsize:S text: 9502 shift:(-10,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:fónte Diz.stòregh de la Svizzera - elaborazion grafica a cüra de Wikipedia
</timeline>
== Riferimèncc ==
* [http://www.ti.ch/CAN/argomenti/Legislaz/rleggi/rl/dati_rl/f/f2.htm Lìsta uficiàla dei cümü, cìrcoi e distrècc del Ticìno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070328231339/http://www.ti.ch/CAN/argomenti/Legislaz/rleggi/rl/dati_rl/f/f2.htm |date=2007-03-28 }}
{{Distret del Cantun Tessin}}
[[Categoria:Distret del Canton Tesin]]
l42au4xdslf93hcdlvwa8tc535hfjug
Ebikon
0
154527
1330539
1197697
2026-07-11T12:22:20Z
Ziv
45959
([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Ebikon COA.png]] → [[File:CHE Ebikon COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]])
1330539
wikitext
text/x-wiki
<br><!-- '''Ebikon''' --><br>{{LOCC}}{{coor title dm|47|5|N|8|20|E}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 3
|nom = Ebikon
|Livell2 = [[Lüzerna (distret)|Lüzerna]]
|Livell1 = [[Canton Lüzerna|Lüzerna]]
|linkStema = CHE Ebikon COA.svg
|linkBandera =
|pajinaStema =
|pajinaBandera =
|linkSœmeanza = {{#if:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 051.JPG|File:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 051.JPG|}}
}}
'''Ebikon''' a l'è un cumün [[Svizzera|svizzer]] del distret (en [[todèsch]]: ''Amt'') de [[Lüzerna (distret)|Lüzerna]], in del [[Canton Lüzerna]]. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.68 km² e in del {{Pop svizzera YM|CH-LU}} al gh'eva una popolazion de {{Pop svizzera NC|CH-LU|1054}} abitant.
El cumün de Ebikon al se tröva a una altitüden de 420 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de [[Adligenswil]], [[Buchrain]], [[Dierikon]], [[Emmen (LU)|Emmen]], [[Lüzerna]] (''Luzern''). La popolaziun l'è in magioranza de lengua [[Todesch|todesca]] e de religiun catolega.
== Storia ==
Ebikon l'è staa menziunaa la prima volta in del secul IX col nom de ''marcha Abinchova''.<ref name=HDS/>
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:<ref name=HDS>{{HDS|617|Ebikon}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! ann
! popolazion
|-
| 1465
| c. 110
|-
| 1695
| c. 300
|-
| 1798
| 532
|-
| 1850
| 854
|-
| 1900
| 1,287
|-
| 1930
| 2,240
|-
| 1950
| 3,007
|-
| 1970
| 7,770
|-
| 2000
| 11,322
|-
|}
== Riferiment ==
<references/>
{{commonscat|Ebikon}}
== Ligam de föra ==
* {{HDS|617|Ebikon}}
{{Cumün del Distret de Lüzerna}}
72d29b9bqnpnfgvwrchm4xkg82g8cxc
Meierskappel
0
154535
1330538
1197730
2026-07-11T12:13:38Z
Ziv
45959
([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Meierskappel COA.png]] → [[File:CHE Meierskappel COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]])
1330538
wikitext
text/x-wiki
<br><!-- '''Meierskappel''' --><br>{{LOCC}}{{coor title dm|47|8|N|8|27|E}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 3
|nom = Meierskappel
|Livell2 = [[Lüzerna (distret)|Lüzerna]]
|Livell1 = [[Canton Lüzerna|Lüzerna]]
|linkStema = CHE Meierskappel COA.svg
|linkBandera =
|pajinaStema =
|pajinaBandera =
|linkSœmeanza = {{#if:2013-09-04 Meierskappel (Foto Dietrich Michael Weidmann) 153.JPG|File:2013-09-04 Meierskappel (Foto Dietrich Michael Weidmann) 153.JPG|}}
}}
'''Meierskappel''' a l'è un cumün [[Svizzera|svizzer]] del distret (en [[todèsch]]: ''Amt'') de [[Lüzerna (distret)|Lüzerna]], in del [[Canton Lüzerna]]. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.23 km² e in del {{Pop svizzera YM|CH-LU}} al gh'eva una popolazion de {{Pop svizzera NC|CH-LU|1064}} abitant.
El cumün de Meierskappel al se tröva a una altitüden de 497 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de [[Küssnacht]] (SZ), [[Risch]] (ZG), [[Root (LU)|Root]], [[Udligenswil]], [[Walchwil]] (ZG), [[Zug]] (ZG). La popolaziun l'è in magioranza de lengua [[Todesch|todesca]] e de religiun catolega.
== Storia ==
Meierskappel l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1160 col nom de ''Cappell''.<ref name=HDS/>
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:<ref name=HDS>{{HDS|627|Meierskappel}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! ann
! popolazion
|-
| 1456
| c100
|-
| 1695
| c33
|-
| 1798
| 379
|-
| 1850
| 535
|-
| 1880
| 626
|-
| 1900
| 488
|-
| 1950
| 609
|-
| 2000
| 1,019
|-
|}
== Riferiment ==
<references/>
== Ligam de föra ==
* {{HDS|627|Meierskappel}}
{{Commons|Category:Meierskappel|Meierskappel}}
{{Cumün del Distret de Lüzerna}}
88nxc1gpv24w1091fw9dndnfvfm1tjt
Romoos
0
154607
1330543
1197745
2026-07-11T15:15:49Z
SpinnerLaserzthe2nd
32437
([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Romoos COA.png]] → [[File:CHE Romoos COA.svg]]
1330543
wikitext
text/x-wiki
<br><!-- '''Romoos''' --><br>{{LOCC}}{{coor title dm|47|1|N|8|2|E}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 3
|nom = Romoos
|Livell2 = [[Entlebuch (distret)|Entlebuch]]
|Livell1 = [[Canton Lüzerna|Lüzerna]]
|linkStema = CHE Romoos COA.svg
|linkBandera =
|pajinaStema =
|pajinaBandera =
|linkSœmeanza = {{#if:|File:|}}
}}
'''Romoos''' a l'è un cumün [[Svizzera|svizzer]] del distret (en [[todèsch]]: ''Amt'') de [[Entlebuch (distret)|Entlebuch]], in del [[Canton Lüzerna]]. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 37.29 km² e in del {{Pop svizzera YM|CH-LU}} al gh'eva una popolazion de {{Pop svizzera NC|CH-LU|1007}} abitant.
El cumün de Romoos al se tröva a una altitüden de 791 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de [[Doppleschwand]], [[Entlebuch]], [[Escholzmatt]], [[Hasle (LU)|Hasle]], [[Hergiswil bei Willisau]], [[Menznau]], [[Schüpfheim]], [[Trub]] (BE), [[Wolhusen]]. La popolaziun l'è in magioranza de lengua [[Todesch|todesca]] e de religiun catolega.
== Riferiment ==
<references/>
{{commonscat|Romoos}}
{{Cumün del Distret de Entlebuch}}
ou974ya9gykapp7risd0tnwhvpcptgg
Clement Shahbaz Bhatti
0
174010
1330549
1268872
2026-07-11T17:39:20Z
Sciking
7100
1330549
wikitext
text/x-wiki
{{LORUNIF}}
{{Mudel:varda che bél}}
{{quote|Öle mia dientà famùs, öle mia comandà, öle adóma ü cantunsì a i pé del [[Signùr]]|Shahbaz Bhatti}}
{{quote|Si pròpe fürtünàcc a pödì 'ndà a Mèsa sènsa pùra, quàndo ghe n'ì òia, cóme ghe n'ì òia|Shahbaz Bhatti}}
[[File:Shahbaz Bhatti.jpg|thumb|Shahbaz Bhatti (2008)]]
Ol '''Clement Shahbaz Bhatti''' ([[Lahore]], [[09 09|9 de setèmber]] del [[1968]] – [[Islamabad]], [[02 03|2 de mars]] del [[2011]]) piö de spès ciamàt adóma Shahbaz Bhatti, l’è stacc ün òm polìtech [[Pakistan|pachistà]], che l’è stacc elezìt a la ''National Assembly'' in del [[2008]] e dal [[noèmber]] de chèl an lé l’è stacc ol prim a dientà Minìster Federàl per i Afàre di Minorànse e l’è restàt al sò pòst ‘nfina al [[02 03|2 de mars]] del [[2011]] quando i ‘l l’à copàt a [[Islamabad]].
Bhatti l’éra [[catòlech]], in del goèrno di óter cristià compàgn de lü ghe n’éra mia, in töte i manére lü l’éra mia decórde co la lège pakistàna sö la blasfemìa e ‘l sircàa de fàla cambià. L’organizasiù terorìsta de ''Tehrik-i-Taliban Pakistan'' ‘l l’à lüminàt ü bestemiadùr del Maomèt e l’à faì saì che la sarès istàcia lé a copàl fò. Ol Shahbaz Bhatti ‘l s’éra mia spuzàt, ‘l gh’éra quàter fradèi e do sorèle.
== De zùen ==
Ol Shahbaz Bhatti l’é nasìt a [[Lahore]] in d’öna famèa cristiàna catòlega che la egnìa da [[Khushpur]], ü paìs cristià in del distrèt del [[Faisalabad]] che l’è ‘n de la pruìnsa del [[Punjab]]. Sò pàder, Jacob Bhatti, l’à facc ol militàr e pò l’à facc ‘l insegnànt prìma de dientà ‘l presidènt del Consèi di Céze de Khushpur.
In del [[1985]] ol Bhatti l’à fài nas e l’à güidàt ol [[Christian Liberation Front]] e piö tàrde in del [[2002]] l’à ötàt a fà nas ol [[All Pakistan Minorities Alliance]] (APMA) e l’è dientàt ol presidènt de l’asociasiù. Sèmper in del 2002 ‘l s’è iscriìt al [[Pakistan Peoples Party]] (PPP), ach se ‘l s’è tegnìt fò da la polìtica, ma chèsto ‘l gh’à mia schiàt de finì in del [[2003]] in del [[Exit Control List]], öna lìsta de persùne che i pödìa mia lasà ‘l paìs, ach se zamò in del [[Noèmber]] de chèl an i ‘l l’à scancelàt vià da la lìsta.
== Minìster Federàl per i Afàre di Minorànse ==
In del [[utùer]] del [[2008]] l'èra söl càmion blindàt de la [[Benazir Bhutto]] quàndo gh'è stacc ün atentàt che l'à copàt 138 persùne, ma lü e la Bhutto i gh'è riàcc a salvàs. Quàch mis dòpo, ol [[27 12|27 de Dezèmber]] del [[2007]], però in d'ün óter atentàt la Bhutto l'è stàcia copàda a [[Rawalpindi]] e alùra a i elesiù 'l sò pòst a càpo del PPP l'è stài ciapàt dal marìt de la Benazir Bhutto, ol [[Asif Ali Zardari]] che pò l'à enzìt i elesiù e l'è dientàt ol presidènt del paìs.
L'è alùra che 'l Shahbaz Bhatti l’è dientàt minìster Federàl per i Afàre di Minorànse ol [[02 11|2 de Noèmber]] del [[2008]] e chèsta l’è stàcia la prìma ólta che s’è facc ü ministér apòsta per laurà sö chès-ce argomèncc e l'è stacc ach ol prim minìster cristià. Quàndo l’è stài lüminàt, l’à dicc de acetà ‘l pòst adóma per ol bé de la zét cucugnàda del Pakistan, che l’éra pasàt töta la sò éta a combàt per l’üguagliànsa tra i òm, per la giustìsia sociàl, per la libertà de religiù e per dàga fórsa a i minorànse religiùze. L’à dicc ach che ‘l völìa dà ü sègn de sperànsa a töte chèle persùne che i éra disperàde, scontéte e sènsa piö òia de sognà, fò sùra l’à fài saì ach ol sò propózet de sistemà la lège sö la blasfemìa.
In del tép che l’è stài minìster ‘l s’è dai de fà per ötà i minorànse religiùze, l’à fài partì öna campàgna de lièl nasionàl per mèt decórde i dièrse religiù, l’à proponìt öna lège per piö permèt i discórs e i lìber che i ‘nvìda a la violènsa, l’à proponìt de fà stödià ‘n di scöle töte i religiù e de confrontàle tra de lùre e ach de tègn de part per i minurànse religiùze di pòs-cc in del goèrno e pò ach quàter pòs-cc al Senàt.
Fò sùra in de [[löi]] del [[2010]] l’à fài turnà a laurà la Consùlta Nasionàl Intereligiùza che l’à metìt insèma i piö ‘mportàncc esponèncc de töte i religiù del Pakistan che i à condanàt töcc insèma ol terorìsm.
== Minaciàt e pò copàt fò ==
Ol Shahbaz Bhatti, zamò in del [[2009]], l’éra stài minaciàt de ès copàt, dezà che ‘l s’éra dài de fà per i Cristià de [[Gojra]], dòpo che in di dizùrdegn de chèl an i n’éra stài copài fò 8 e tra chès-ce 4 dòne e ü s-cèt. I ‘l à minaciàt amò de piö quando l’à sircàt de öta l’[[Asia Bibi]], öna dòna cristiàna condanàda a mórt in del 2010 per blasfemìa e l'éra dicc che l'è öna ''lège nìgra''.
I [[Stacc Ünìcc]] i à domandàt che ‘l födès tütelàt e i à sircàt de fàga ìga öna màchina blindàda, ma l’è servìt a negót. Ol Shahbaz Bhatti per prim ‘l se spetàa de ès copàt, isé l’à giràt ü vìdeo, co l’idéa de fal ègn fò adóma dòpo che i ‘l ès copàt e ‘n del vìdeo ‘l dizìa “Mé crède ‘n del [[Signùr]] che l’à dacc la sò éta per nóter e só prónt a mör per chèl che crède. La mé éta l’è töta per la mé zét e mé möraró per difènt i sò dirìti”.
Segónt chèl che l’à dicc la [[BBC]], ol Shahbaz Bhatti l’éra ‘n gir per laurà in d’ü quartér residensiàl de Islamabad, l’éra apéna egnìt vià da la cà de sò màder, quàndo sö la sò màchina i è riàde i balòtole: in chèl momènt l’éra desperlü e ‘l gh’éra ‘nsèma gna öna guàrdia. Chèi del Tehrik-i-Taliban i à dicc a la BBC che i gh’à sparàt, dezà che l’éra ü bestemiadùr famùs. Compàgn de lü l’éra stài copàt ol [[Salman Taseer]], che pròpe cóme lü l’éra criticàt la lège sö la balsfemìa.
I ‘nvestigadùr ‘mpó i gh’à dài la cólpa a i [[Talibà]] e ‘mpó i à sircàt de bötàga adòs la cólpa pròpe a i cristià, tat che i à fài capì che ‘l sarès stài copàt per di béghe 'ntra cristià, ma di asasì s'è saìt gnamò negót.
== Cristià 'n Pakistan, in di próe la sperànsa ==
Ol Shahbaz Bhatti l'à cöntàt sö la sò stòria e la sò éta in d'ü lìber scricc in del 2008 col tìtol de ''Cristià 'n Pakistan, in di próe la sperànsa'' tradüzìt ach in italià.
==Paul Bhatti==
Dòpo l'atentàt la màma e la sorèla del Shahbaz Bhatti i à dözìt iscapà del paìs e i è 'ndàce a stà de cà 'n [[Canadà]], 'ndóe l'istà ü di fradèi del Shahbaz, menimà 'l sò fradèl piö grant ol [[Paul Bhatti]] che da tàce agn l'istàa 'n Vèneto a Treviso e 'l lauràa cóme dutùr di s-cètì, l'à facc la stràda a cuntràre e l'à decidìt de turnà 'n Pakistan per finì 'l laurà del sò fradèl e l'è staì lüminàt Consiglér Speciàl del Ministèr di Minorànse Religiùze.
== Per saìn de piö ==
*''Cristiani in Pakistan. Nelle prove la sofferenza'', 2008, Shahbaz Bhatti, Marcianum Press, Venezia.
*''Blasfema'', 2010, Asia Bibi, Anne- Isabelle Tollet, Mondadori, Milano.
*''Morte di un blasfemo. Shahbaz Bhatti un politico martire in Pakistan'', 2012, Francesca Milano, Edizioni San Paolo, Milano.
* [http://pakistanicristianiitalia.wordpress.com/ Ol sìto de la Sociasiù di Pakistà Cristià in Itàlia.]
[[Categoria:Politegh pakistan]]
[[Categoria:Nassud in del 1968]]
[[Categoria:Mort in del 2011]]
smx05ml5v70sacwp0o1rpl9a4r5jd1u
Modell:Vetrina/4
10
207477
1330548
1329616
2026-07-11T17:38:52Z
Sciking
7100
1330548
wikitext
text/x-wiki
[[Archivi:Mantova - Profilo di Mantova.jpg|miniatura|drita|[[Mantoa]]]]
La '''Storia de Mantoa''' la gh'ha no ona data de inizi certa, e nanca di fondator ciar. La leggenda la cunta su che la profetessa greca [[Manto]], in fuga da [[Tebe]], l'è 'ndada in l'odierna [[Mantoa]] e donca l'ha fondaa la città. 'Sta leggenda chì l'è cuntada anca in l'[[Infern (Dante)|Infern del Dant Lighier]].
I primm trasc de vita a Mantoa ja troeuvom in del secol quell de 10, ma domà in del secol quell de 4 Mantoa la vegn on center important, de la civilità di [[Etrusch]].
In del 214 a.C. i Roman conquisten la città, e in del 90 a.C cont la [[ Lex Iulia de civitate ]] la vegn città libera. A Mantoa l'è nassuu anca el [[Publio Virgilio Marone]], ma l'è semper restada in dispart, cont center 'me [[Cremona]] e [[Verona]] ch'eren pussee important.
Mantoa l'è stada vuna di primm città de la Pianura a vess cristianizada, cont on martiri in l'ann quell de 37. Semper a Mantoa el [[papa Leon I]] l'ha convint i Unn de l'[[Attila]] a conquistà minga Roma, anca se poeu l'Imper el s'è s'ceppaa istess.
('''[[Storia de Mantoa|Inanz]]''')
dgjrf02p8x12esvvu4xeu1k6b52ewo4
Modell:Vetrina/1
10
207478
1330545
1329614
2026-07-11T17:37:21Z
Sciking
7100
1330545
wikitext
text/x-wiki
[[Archivi:Gandhara_Buddha_(tnm).jpeg|alt=|miniatura|378x378px|Statua del Buddha Gautama in stil greco-buddhista.]]
El '''buddhesim''' l’è una religion indo-ariana basada in sui insegnament del [[Gautama Siddharta]], el Buddha storegh, un filosef e santom indian de orisgen nobila che l’è vivud intra el [[563 a.C.|563]] e el [[483 a.C.|483 de prima de l’era comuna]]. El concet de religion in quei tradizzion chì de l’[[India]] el se slontana un zich de quei abrameghe che riven su de l’[[Orient Median|Orient de Mez]] – come l’[[Islam]], el [[sgiudaesim]] e el [[cristianesim]] – in del fat che oltra a vesser di religion con di precet, inn anca considerade di filosofie, dei insegnament, di stii de vita, di verità e lesg universai e – una quaj vœulta – di dové personai de l’individov. Per reconossej, a se dœuvra despess el termen orisginal ''[[dharma]]'', una parolla sanscrita doperada in di tradizzion indo-ariane per esprimer propri tucc quii concet chì insema. El buddhesim l’è donca anca ciamad ''buddhadharma'', o ''bauddhadharma'' in de una forma forsi pussee conservativa.
Nassud in India come un moviment religios e cultural inradisad in la tradizzion vedega, el buddhesim in di secoi de lì adree el s’è pœu slargad fœura in per tut l’[[Orient Estrem]], e al dì d’incœu l’ha scomenzad a spantegàss anca in [[Ozzident]] apœus che i armade [[Comunism|comuniste]] del [[Mao Zedong]] hann tacad e invadud el [[Tibet]], e donca forzad i careghe pussee volte de la [[Buddhesim tibetan|Gesa Tibetana]] a reparà in dei oltre part del mond per restà viv.
Al dì d’incœu, el buddhesim el gh’ha pussee de 520 million de fedei in tut el mond.
('''[[Buddhesim|Va inanz]]''')
g0eypvdz7ff3vb5l0m6jcbn8j0vanta
Modell:Vetrina/2
10
207479
1330546
1329619
2026-07-11T17:37:42Z
Sciking
7100
1330546
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cassoeula.jpg|miniatura|destra|On piatt de cassoeula]]
La '''cusina lombarda''' la gh'ha dent di cusin di provinc divers per la soeu stòria e territori, cont prodott gastronomegh tipegh de la produzion agricola de la region.
Ona ròbba comuna la se ved intra i piatt che riven di prodott agricoi disponibel in funzion di sò risors naturai: i acqu di lagh e fiumm (e donca el pess d'acqua dolza), i pascoi (cont i prodott che riven dal lacc, la carna de boeu e de porscell), el [[Oryza sativa|ris]] e 'l formenton.
Sora i maner de preparà e de cusina quest aliment chì, gh'hann avuu tanta influenza i dominazion che in del cors di secoi a gh'hinn staa in Lombardia: di celt ai roman, fin ai austriegh, spagnoeu e franzes. A l'è propri per questa reson chì, che i savorii polpett de carna coeusuda che i milanes ciamen "[[mondeghili]]", ciappen el nòmm di polpett catalan, che in quella lengua se ciamen apont ''mandonguilles''.
La cusina lombarda a l'è caratterizzada di lungh cottur, di less ('me la [[cassoeula]]), di stuvaa, di intingoi (faa per compagnass cont la polenta), dal ris e di past repien, dal [[butter]] e dal [[lard]].
A hinn specialitaa tipegh de la Lombardia: la [[buseca a la lombarda|busecca]] cusinada succia putost che in broeud, la [[luganega]], la [[Polenta voncia|polenta oncia]] (ai formai e al butter), el [[tocch]].
A gh'hinn anca dolz e bibit tipegh de cert pòst, 'me i [[nosciolitt de Canz|nosciolitt]] e 'l [[vespetrò]] (d'origen [[Savoie (dipartiment)|savoiarda]]) de [[Canz]]; oltra che i varï tipp locai de [[fritola|fritol]], che ciappen nòmm divers (cutiscia, cutizza, miascia, paradèll, tortèll, o alter) in baa ai ingredient e a la manera de preparai.
On alter piatt famos de la Valtelina a hinn i [[pizzoccher]].
('''[[Cusina lombarda|Innanz]]''')
gy3bldf2at34cdfafwy9qfpecvff819
Modell:Vetrina/3
10
208368
1330547
1329615
2026-07-11T17:38:27Z
Sciking
7100
1330547
wikitext
text/x-wiki
[[Immagine:Elio e Le Storie Tese.jpg|I Elio e le Storie Tese in del [[2008]]|300px|right|thumb]]
I '''Elio e le Storie Tese''' (o anca ''Elii'', ''EelST'') l'è on grupp musegal [[Milan (città)|italian]], nassuu a [[Milan (città)|Milan]] al princippi di [[Agn '80]]. El sò fondador a l'è l'[[Elio]] (ver nomm: ''Stefano Belisari'').<br>
El grupp a l'è ben cognossuu per i sò test sureai e umoristegh (despess ciamaa ''demenziai''), ma anca per el sò nivell musegal bell volt, per minga dì de la capacità de passà de on gener musegal a l'alter senza tropp problema. Quei abelità chì gh'hann daa la possibilità de avèggh semper pussee sostegnidor duranta la soa carera, che la va inanz ancamò incoeu cont on bell poo de sucess. Hinn staa al [[Festival de Sanremm]] in del [[1996]] e in del [[2013]], e tucc dò i voeult hinn rivaa segond.<br>
Tucc i sò album (ona desena), hann vinciuu el [[Disch d'Or]].
El grupp, al dì d'incoeu, l'è faa su de:
*'''[[Elio]]''' (''Stefano Roberto Belisari''; [[Milàn|Milan]] [[30 07|30 luj]] [[1961]]): cantant e vari strument.
*'''[[Rocco Tanica]]''' (''Sergio Conforti''; [[Milàn|Milan]], [[13 02|13 fevree]] [[1964]]): pianista e, in certi ocasion, cantant.
*'''[[Cesareo]]''' (''Davide Luca Civaschi''; [[Milàn|Milan]], [[22 01|22 sgenee]] [[1962]]): ghitarista.
*'''[[Faso]]''' (''Nicola Fasani''; [[Milàn|Milan]], [[07 04|7 april]] [[1965]]): bassista.
*'''[[Christian Meyer]]''' ([[Milàn|Milan]], [[27 01|27 sgenee]] [[1963]]): baterista.
*'''[[Jantoman]]''' o '''Uomo''' (''Antonello Aguzzi''; [[Pinaroeul]], [[06 12|6 dicember]] [[1959]]): pianista secondari e corista.
Del grupp fa anca part el ''Luca Mangoni'' ([[Milàn|Milan]], [[26 03|26 marz]] [[1961]]), o domà '''[[Mangoni]]''', che però el vegn ciamaa "artista a sé" (''artista indeperlù'') perchè 'l sona minga (in realtà l'è on [[architett]]).
Infin a besogna regordà on component del grupp, el '''[[Feiez]]''' (''Paolo Panigada'', nassuu a [[Crema]] el [[12 07|12 luj]] del [[1962]]), polistrumentista (ma che 'l sonava soratutt el sassofen), mort per aneurisma el [[23 12|23 dicember]] del [[1998]] duranta on concert.
L'Elio, el Rocco Tanica, el Cesareo, el Faso e 'l Mangoni a hinn anca i condutor, insema al [[Linus]] (del [[1993]]), del programa radiofonegh ''[[Cordialmente]]''.
'''([[Elio e le Storie Tese|Va innanz]])'''
a7dyw0ulv85jxz3nry3w3oni261yqs9
Modell:Vetrina/6
10
208369
1330550
1329618
2026-07-11T17:39:39Z
Sciking
7100
1330550
wikitext
text/x-wiki
[[File:Shahbaz Bhatti.jpg|thumb|Shahbaz Bhatti (2008)]]
Ol '''Clement Shahbaz Bhatti''' ([[Lahore]], [[09 09|9 de setèmber]] del [[1968]] – [[Islamabad]], [[02 03|2 de mars]] del [[2011]]) piö de spès ciamàt adóma Shahbaz Bhatti, l’è stacc ün òm polìtech [[Pakistan|pachistà]], che l’è stacc elezìt a la ''National Assembly'' in del [[2008]] e dal [[noèmber]] de chèl an lé l’è stacc ol prim a dientà Minìster Federàl per i Afàre di Minorànse e l’è restàt al sò pòst ‘nfina al [[02 03|2 de mars]] del [[2011]] quando i ‘l l’à copàt a [[Islamabad]].
Bhatti l’éra [[catòlech]], in del goèrno di óter cristià compàgn de lü ghe n’éra mia, in töte i manére lü l’éra mia decórde co la lège pakistàna sö la blasfemìa e ‘l sircàa de fàla cambià. L’organizasiù terorìsta de ''Tehrik-i-Taliban Pakistan'' ‘l l’à lüminàt ü bestemiadùr del Maomèt e l’à faì saì che la sarès istàcia lé a copàl fò. Ol Shahbaz Bhatti ‘l s’éra mia spuzàt, ‘l gh’éra quàter fradèi e do sorèle.
('''[[Clement Shahbaz Bhatti|Innanz]]''')
h2l7tznzjw62d5zx25zjnwutv9s10st
Sofia Viscardi
0
217773
1330554
1321519
2026-07-11T20:02:25Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330554
wikitext
text/x-wiki
{{O|date=fevrer 2024}}{{MILCLASS}}
[[File:Sergio Mattarella & Sofia Viscardi - Palazzo del Quirinale 2019.jpg|thumb|La Sofia Viscardi al [[Palazz del Quirinal]] cont el [[Sergio Mattarella]] (2019)]]
La '''Sofia Viscardi''' ([[Milan]], 11 de magg 1998) a l'è 'na scrittora e youtubista italiana.
== Biografia ==
[[File:Sofia Viscardi - Palazzo del Quirinale 2019 02.jpg|thumb|left|La Sofia Viscardi che la legg el descor per la cerimonia de nomina]]
Nassuda a Milan, la frequenta el [[Licee classegh]] per poeu passà al [[Licee di Scienz Uman]], indeche la se diploma. Dal 2014 la deventa famosa in sul [[YouTube]] per el sò canal, indova che la fa di [[vlog]], ossia di video-[[blog]] indova che la cunta su la soa vita, i sò problema, i sò maner de vestìss e inscì via. In del 2015 la publega ona intervista al scrittor [[Roberto Saviano]].
In del 2016 la publega el sò primm liber, Succede, che poeu el deventa, in del 2018, on [[Succede (film)|film]]. Semper in del 2018 la publega el sò segond romanz, Abbastanza, e l'è mittuu in di Top 100 di giovin italian.
In del 2019 la partecipa a la campagna di [[Medegh Senza Frontee]] cont on video in sul significaa de la parolla "nunch", insemma a l'[[Alessandro Tenace]].
El 13 de marz 2019 la guida a la cerimonia al [[Palazz del Quirinal]] de nomina di [[Alifiee de la Republega]], titol riservaa ai giovin italian che gh'han avuu di merit important, e a la fin la dialoga cont el President [[Sergio Mattarella]].
== Liber ==
*Succede, 2016, ISBN 9788852073922
*Abbastanza, 2018, ISBN 9788804682554
== Riferiment ==
*[https://www.ilpost.it/2015/06/15/sofia-viscardi/ Chi è Sofia Viscardi]
*[http://chi-e.com/sofia-viscardi/ Chi è Sofia Viscardi?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180327090302/http://chi-e.com/sofia-viscardi/ |date=2018-03-27 }}
*[http://www.cinquantamila.it/storyTellerThread.php?threadId=VISCARDI+Sofia Biografia di Sofia Viscardi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190111055128/https://www.cinquantamila.it/storyTellerThread.php?threadId=VISCARDI+Sofia |date=2019-01-11 }}
*[https://www.comingsoon.it/film/succede/54006/scheda/ Succede - Film (2018)]
*[https://amp-video.repubblica.it/amp/politica/mattarella-alla-youtuber-sofia-viscardi-ai-ventenni-chiedo-di-difendere-la-terra/329389/329991 Mattarella alla youtuber Sofia Viscardi: "Cosa mi direi se avessi vent'anni? Parla con chi non la pensa come te"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131165703/https://amp-video.repubblica.it/amp/politica/mattarella-alla-youtuber-sofia-viscardi-ai-ventenni-chiedo-di-difendere-la-terra/329389/329991 |date=2024-01-31 }}
== Ligamm de foeura ==
*[https://www.instagram.com/sofiaviscardi/ Instagram]
*[https://twitter.com/sofia_viscardi Twitter]
== Alter progett ==
{{Interprogett}}
{{DEFAULTSORT:Viscardi, Sofia}}
[[Categoria:Youtuber italian]]
[[Categoria:Scritor italian]]
[[Categoria:Nassud in del 1998]]
h4mzsyp0vewgl8zsp814v327cqqtv80
Luigi Sturzo
0
223100
1330542
1266397
2026-07-11T14:36:20Z
IvanScrooge98
15157
/* */ figura
1330542
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{Quote|El Stat a l'è 'n orden necessari al viv civil, el statalism l'è quell che 'l destruga ogn orden istituzional e ogni moral ministrativa}}
[[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|Don Sturzo in del 1958]]
El '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 26 de november 1871 - [[Roma]], 8 de agost 1959) l'è staa 'n politegh e prevet italian.
Nòbel de origin, l'entra in seminari e 'l deventa prevet, roeul indova che 'l se impegna in la società e in la ministrazion del sò comun. In del 1919 el fonda el [[Partii Popolar Italian (1919)|Partii Popolar Italian]], ispiraa a la [[dottrina social de la Gesa]], e 'l finiss in esili durant del [[fascismo]]. Tornaa in [[Italia]] l'insubiss on "cristianesim liberal" e 'l se trà contra "trii bestij gramm" che gh'è in del Pajes: el [[statalism]], el trasà di danee publegh e la [[partitocrazia]] e l'ha difenduu pussee de 'na voeulta la [[libertà economega]] e de impresa. El se iscriv minga a la [[Democrazia Cristiana]] ma l'è elegiuu de l'[[Assemblea Regional Siciliana]] 'me giudes de l'[[Alta Cort (Sicilia)|Alta Cort]] de l'Isola. In del 1952 l'è nomenaa [[senator a vita]] del president [[Luigi Einaudi]].
== Riferiment ==
*[http://www.treccani.it/enciclopedia/luigi-sturzo/ Enciclopedia Treccani]
== Alter progett ==
{{Interproget}}
== Vos corelaa ==
*[[Partii Popolar Italian (1919)]]
*[[Non expedit]]
*[[Dimission del Don Luigi Sturzo del Partii Popolar Italian]]
{{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}}
[[Categoria:Politegh italian]]
[[Categoria:Ceregh catolegh italian]]
[[Categoria:Nassud in del 1871]]
[[Categoria:Mort in del 1959]]
jvz6mwqfqvh41q2v0kqng1wbgxs68we
Kumquàt
0
227215
1330555
1274795
2026-07-11T22:55:48Z
~2026-39406-31
53973
/* Etimologia */
1330555
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{Taxobox|color=lightgreen|name=Kumquàt|nom_popolar_occ=kumquat|nom_popolar_or=kumquat|image=Kumquat_geschlossen_offen.jpg|image_width=200px|image_caption=frutt|regnum=[[Plantae]]|divisio=[[Magnoliophyta]]|classis=[[Magnoliopsida]]|ordo=[[Sapindales]]|familia=[[Rutaceae]]|genus=''[[Citrus]]''|species_group=Kumquàt}}
I '''kumquàt''' <ref>{{cite web|url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/kumquat|title=Kumquat|accessdate=25 September 2014|publisher=Collins Dictionary|date=n.d.}}</ref> hinn on grupp de [[Arbor|alber]] [[Frutt|fruttifer]] piscinìtt che partegnen a la famiglia di [[Rutaceae|Rutacei]], i so frut in lombard se ciamen napolitt. I vegniven in precedenza classificàa in del genér vegnùu stòrich di [[Fortunella]], oppùr ''[[Citrus]] [[sensu lato]]''.
I frutt commestìbil gh’hànn ‘na forma e ‘n colór compagn di [[Citrus × sinensis|narànz]] (''Citrus sinensis'') ma a hinn pussée pìccol, e gh’hànn pu o manch la grandèzza di [[Oilva|olìv]] grand. El kumquàt a l’è on [[agrumm]] assée resistént al frècc.
== Etimologia ==
El nòmm "kumquat" el ven de la [[lengua cantonesa]] 金橘 ''kamkwat'' (jyutping: ''gam¹ gwat¹''), ''<nowiki/>'''mandarina dorada' ({{zh|c=金橘|p=jīn jú||j={{tonesup|kam1 kwat1}}|l=mandarina dorada}}).<ref>{{cite web|url=https://www.etymonline.com/word/kumquat|title=Kumquat|publisher=Online Etymology Dictionary, Douglas Harper|date=2020|accessdate=2020-06-20}}</ref>
== Origin ==
La pianta del kumquat l’è originaria de la [[Cina]].<ref name="Purdue" /><ref>{{GRIN}}</ref>. I primm tràcc stòrich del kumquat hinn ai temp de la letteratura [[Cina imperial| imperiàl]] del sècol quèll di dódes. A hinn stàa coltivàa anca in di alter part de l’[[Asia]] orientàl ([[Giappon]] e [[Taiwan]]), Asia del sud ([[India]]), e Asia Sud-èst (soratùtt i [[Filippine]]). el kumquat L’è stàa mettùu denter in [[Euròpa]] in del [[1948]] del [[Robert Fortune]], collezionista de la [[London Horticultural Society]], e on poo de temp pussée tard a hinn stàa portà in [[America]] del Nòrd.
== Descrizion ==
[[Archivi:A_lemon_plant_(Citrus_japonica);_flowering_and_fruiting_stem_Wellcome_V0044760.jpg|manzína|miniatura|Rapresentazion del [[Walter Hood Fitch]]]]
A hinn di arbùst sempervèrd o di [[alber]] piscinìtt alt de 2,5 a 4,5 [[Meter|m]], con di [[Ram|ramm]] dens e di vòlt gh’hànn di [[Spina (botanica)|spin]] piscinìnn. I [[Foeuja|foeuj]] hinn verd scur, e i [[fior]] hinn bianch, compagn de quèj di alter fior di [[agrumm]], e pòden vèss dispòst in deperlor o anca a grupp visìn ai foeuj. Segond la grandèzza, l’alber del kumquat l’è bon de prodù di centèn o anca di miàr de frut ògni ann.<ref name="Purdue" />
== Varietà ==
La [[tassonomia]] di [[agrumm]] a l’è complicada e discutìbil. A gh'è'n vari sistèma che classìfichen i divèrsi tipi de kumquat in di speci divèrsi. Ind la stòria a hinn stàa classificàa in del gener ''[[Citrus]]'', ma el [[Sistèma di classificazion del Swingle]] per la tassonomia di [[agrumm]] je hà miss denter in del gener ''Fortunella''. Di recent analisi [[Filogenetica|filogenetich]] suggerìssen però che l’è mèj a mèttej denter de noeuv ind el gener ''Citrus''. El Swingle l’hà dividùu i kumquat in du sòtt-géner, el ''Protocitrus'', che ‘l gh’hà dent el kumquàt originari de [[Hong Kong]], e l’''Eufortunella'', che ‘l gh’hà dent el kumquat ovàl, quèll redónd e ‘l kumquat Meiwa,<ref name="Swingle">{{cite journal|last=Swingle|first=Walter T.|title=A new genus, Fortunella, comprising four species of kumquat oranges|journal=Journal of the Washington Academy of Sciences|volume=5|issue=5|pages=165–176|year=1915|jstor=24520657}}</ref> ai quàj el Tanaka ghe n’hà giontà anmò du, el kumquàt Malayàn e ‘l kumquat Jiangsu. L’analisi di [[cromosòma]] la suggerìss che l’''Eufortunella'' del Swingle l’è ùnega specie vèra, inscambi a s’è desquattàa i alter speci giontàa del Tanaka a hinn di [[ibrid]] de la ''Fortunella'' con di alter ''Citrus'', e donca vegnen ciamàa ''Citrofortunella''.<ref name="Yasada">{{cite journal|last1=Yasuda|first1=Kiichi|last2=Yahata|first2=Masaki|last3=Kunitake|first3=Hisato|title=Phylogeny and Classification of Kumquats (''Fortunella'' spp.) Inferred from CMA Karyotype Composition|journal=The Horticultural Journal|volume=85|number=2|pages=115–121|year=2015|doi=10.2503/hortj.MI-078|doi-access=free}}</ref> Di analisi del [[genòma]] hànn menà a dì che gh’hinn domà dò [[Specie|speci]] de kumquàt, ma quèll’analisi chì la tira minga denter la varietà de Hong Kong che la ven vedùda ‘me ‘na specie in deperlee. <ref>{{cite journal|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|first17=Daniel|first13=Patrick|last14=Roose|first14=Mikeal L. Roose|last15=Dopazo|first15=Joaquin|last16=Gmitter Jr|first16=Frederick G.|last17=Rokhsar|last18=Talon|first12=Dongliang|first18=Manuel|journal=Nature|year=2018|volume=554|issue=7692|pages=311–316|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|bibcode=2018Natur.554..311W|last13=Ollitrault|last12=Du|last1=Wu|last6=Borredá|first1=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|first6=Carles|first11=Franck|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|last10=Alonso|first10=Roberto|last11=Curk|doi-access=free}}</ref>
=== Kumquat redond ===
El '''kumquat redondo''' o '''kumquat Marùmi''' o '''kumquàt Morgani''' (per el quàl el se mantegn el nòmm ''Citrus japonica'' o ''Fortunella japonica'' inscì che ‘l kumquat el ven classificàa in divèrsi speci), a l’è on alber sempervérd che ‘l prodùss di frutt de colór [[òr]]-[[giald]].<ref name="Purdue" /> El sò frutt a l’è pìccol e de sòlit sferich ma ‘l pò vèss de forma ovàl. La pèll la gh’hà on savór dolz, ma diversament, quèll frutt chì el gh’hà ‘na polpa agra. El frutt el poò vèss mangià cosùu ma l’è dopràa soratùtt de fà su i [[Marmellata|marmellàd]], i [[Geladinna|geladìnn]] e di alter prodòtt de spalmà. El ven coltivàa in [[Lussemburgh]] e ‘l poò vèss doprà per la coltivazion ‘me 'n [[bonsai]]. Quèlla pianta chì la rappresenta la [[fortuna]] in [[Cina]] e in di alter paés de l’[[Asia]], ‘doe despèss la vent tegnuda ‘me ‘na [[pianta de apartament]], e donada in occorenza del [[Cap d’ann cines]]. I kumquat redónd hinn pussée cultivàa di alter speci grazie a la soa maggiora sopportazión al frècc.<ref name="Purdue" />
[[Archivi:Citrus_japonica_'Centennial_Variegated'_-_Kumquat_-_fruit.jpg|manzína|miniatura|Kumquàt 'Centennàl Varìi']]
[[Archivi:Fort-hindsii.jpg|manzína|miniatura|Kumquàt de Hong Kong]]
=== Kumquat oval ===
El '''kumquat ovàl''' o '''Kumquat Nagami''' (''Citrus margarita'' o ''Fortunella margarita'' a se divìden i kumquat ''Eufortunella'' in dò speci separàa) a l’è de forma ovàl e tipicamente el ven magiàa intrègh, pèll e tuscòss.<ref name="Purdue" /> El sò intèrna l’è putòst àgher, ma la pèll l’è dolza de savór, inscì che s’a vegnen mangià insèma pordùsen on insòlit mesc'iada de dolz e àgher. El frutt el ven madùr de la metà a la fin de l’[[invèrna]] e despèss el raccòlt l’è bondanziós el crea on spettàcol contra del colór scur verd di foeuj. In natura, l’alber el tend a vèss piscinìn e nàn, inscì de vèss adàtt de vèss coltivàa in vas e di vòlt anca per la coltivazión 'me 'n[[bonsai]]{{cn|date=January 2020}}.
El [[cultivar]] del kumquat 'Varìi Centennàl' l’è derivàa [[Mutazion|spontani]] del kumquat ovàl. El prodùss ona quantità maggiora de frutta de fà giò rispètt ai quèj ovàl, i sò frutt hinn pussée redond cont on còll strècc indoe ch'a hinn taccàa al [[Piccol|piccól]]. I frutt pòden vèss distint per i sò colór variàa, a bind giàld e verd,<ref name="Purdue" /> e la pianta la gh’hà minga de spin.
=== Kumquat Meiwa ===
El '''kumquat Meiwa''' (''Citrus crassifolia'' o ''Fortunella crassifolia'') l’è stàa importàa in [[giappon]] de la [[Cina]] a la fin del sècol quèll di 19, el gh’à di frutt ovàj pièe de somènza e di [[Foeuja|foeuj]] spèss, a l’è stàa classificàa ‘me ‘na specie in deperlee del Swingle.<ref name="Swingle" /> Quèj frutt chì vegnen mangià intrègh, pèll e tuscòss.
=== Kumquat de Hong Kong ===
El kumquat de '''[[Hong Kong]]''' (''Citrus hindsii'' o ''Fortunella hindsii'') el prodùss domà di frutt àcid e àmar con pòch de polpa e tant de soménza. El ven coltivàa soratùtt ‘me ‘na pianta ornamentàl, ancabén la cressa spontani in del sud de la [[Cina]].<ref name="Times">{{cite news|title=Varieties of kumquats, hybrids|newspaper=Los Angeles Times|date=February 25, 2009|access-date=May 31, 2019|url=https://www.latimes.com/style/la-fow-kumquatside25-2009feb25-story.html}}</ref><ref name="Riverside">{{cite web|title=Hong Kong,Fortunella hindsii, Champ. ex Benth.|website=U.C. Riverside Citrus Variety Collection|access-date=May 31, 2019|url=https://citrusvariety.ucr.edu/citrus/hongkong.html}}</ref> L’è el kumquat pussée primitìv e anca l’[[agrumm]] pussée primitiv; el Swingle l’hàa ditt che l’è el pussée arént a la speci di temp indrée di quàj tucc i [[agrumm]] hinn vegnùu. <ref name="Swingle" /> El kumquat de Hong Kong spontani l’è [[Pòliploidia|tetraploid]], gh’è poeu ‘na varietà commerciàl [[Ploidia|diploid]], el '''Golden Bean kumquat''' con di frutt leggerment pussée grand.<ref name="Riverside" />
=== Kumquat Jiangsu ===
El '''kumquat Jiangsu''' o '''kumquat Fukushu''' (''Citrus obovata'' o ''Fortunella obovata'') gh’hànn di frutt commestìbil che pòden vèss mangiàa crud, ma anca doprà de pareggià i [[Marmellata|marmellàd]] e i [[Gelatinna|gelatìn]]. El frutt el pò vèss redond o a forma de [[campana]] e l’[[arancion]] sberlusént quand l’è madur del tùtt. La pianta la pò vèss reconossùda di alter tipi de kumquat per via di sò foeuj redónd. La ven coltivada sia per i sò frùtt commestìbil che per di fin ornamentàj; a differenza de kumquat redond che ‘l gh’hà ‘n’alta soportazion al frècc, quèsta chì la resìst minga al frècc. I analisi di [[cromosòma]] fànn vedè che quèlla varietà chì l’è probabilment on’ibrid. <ref name="Yasada" />
=== Kumquat Malayan ===
El '''kumquat Malayan''' (''Fortunella polyandra'' or Tanaka's ''Fortunella swinglei'' - in ''Citrus'' it would be ''C. x swinglei''), de la [[Penisola Malay]] indoe l<nowiki>'è conossùu 'me ''scèsa de lime'' a l'è on '</nowiki>alter ibrìd, forsi on [[limequat]].<ref name="Yasada" /><ref name="Malay">{{cite web|title=Fortunella polyandra Malayan|website=U.C. Riverside Citrus Variety Collection|access-date=June 3, 2019|url=https://citrusvariety.ucr.edu/citrus/polyandra.html}}</ref> El gh'hà 'na scòrza spèssa e di frut pussée larg di alter kumquàt.<ref name="Malay" />
== Cultivazion e utilizzazion ==
I kumquàt hinn assosènn pussèe resistent di piant de [[agrumm]] compagn di [[Citrus × sinensis|naranz]]. El kumquat Nagami el gh’hà besògn d’on [[estaa]] calda, con di temperadur infra i 25 °C e i 38 °C, ma l’è minga bon de resistegh al frècc sòta i -10[[Celsius|°C]] senza dagn. El frutt el ven de sòlit consumàa intrègh con la soa pèll e di vòlt l’è doprà in di insalàd de frutta.
=== El propagàj e ‘l mètt la polverinna ===
I kumquat vegnen su minga ben a partì di somènz e donca vegnen [[Reproduzion vegetativa| propagàa per via vegetativa]] cont el doprà ‘me [[portinèst]] di alter agrumm,<ref name="Purdue">{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/kumquat.html|title=Kumquat, ''Fortunella'' sp. Swingle; In: Fruits of Warm Climates, Miami, FL|author=Julia F Morton|publisher=NewCROP, New Crop Resource Online Program, Center for New Crops and Plant Products, Purdue University|pages=182–185|date=1987|accessdate=3 January 2020}}</ref> oppùr per [[Povanna|povànna]], o per [[transc]].<ref name="Purdue" />
== Composizion ==
L’[[òli essenzial]] de la pèll de kumquat el gh’hà dent tant de l'aròma di frutt, e l’è fàa su soratùtt de [[limonen]], che ‘l ne fa su el 93% del totàl.<ref name="KoyasakoBernhard">{{cite journal|last1=Koyasako|first1=A.|last2=Bernhard|first2=R.A.|year=1983|title=Volatile Constituents of the Essential Oil of Kumquat|journal=Journal of Food Science|publisher=Wiley & Sons|volume=48|issue=6|pages=1807–1812|doi=10.1111/j.1365-2621.1983.tb05090.x}}</ref> De là del limonen e de l’[[Alfa-pinen|alfa-pinèn]] (0,34%), che tucc e du vengen consideràa di [[Monterpen|monterpén]], el so òli a l’è stranament ricch (0.38% del totàl) de [[Sesquiterpen|sesquiterpén]] compagn de l’ α-[[Bergamoten|bergamotén]] (0.021%), del [[Cariofillen|cariofillén]] (0.18%), α-[[Humulen|humulén]] (0.07%) and α-[[Muurolen|muurolén]] (0.06%), e quèj chì i ghe contribuìssen al sò savór speziàa e legnós. I compòst del [[carbonìl]] i fànn su la pupàrt de la restànza, e hinn i maggiór responsàbil del sò savór caratteristich. Intra quèj compòst chì gh’hinn denter di [[èster]] ‘me ‘l [[Propanoaa de isopropil|propanoaà de isopropìl]] (1.8%) e l’[[asetaa de terpenil]] (1.26%); di [[Aceton|acetón]] ‘me el [[Carvon|carvón]] (0.175%); e ‘na fila de [[aldèid]] compagn de la [[citronèlla]] (0.6%) e del [[2-Metillundecanal|2-metilundecanàl]]. Di alter compòst ossigenàa comprenden el [[neròl]] (0.22%) e ‘l [[òssid de trans-linalòl]] (0.15%).<ref name="KoyasakoBernhard" />
== Ibrid ==
* [[Calamansi]]: [[mandarin orange]] x kumquat<ref>{{GRIN|×''Citrofortunella microcarpa''|313479|accessdate=1 June 2014}}</ref>
* [[Citrangequat]]: [[citrange]] x kumquat
* [[Limequat]]: [[key lime]] x kumquat
* [[Orangequat]]: [[Satsuma mandarin]] x kumquat
* [[Procimequat]]: [[limequat]] x kumquat
* [[Sunquat]]: [[limon Meyer]] (?) x kumquat
* [[Yuzuquat]]: [[yuzu]] x kumquat
== Galleria ==
<gallery>
Archivi:Hoa quất.jpg|Fior de Kumquat
Archivi:Quinotos.jpg|sezión trasversàl di frutt del Kumquàt
Archivi:Kumquat.jpg|Kumquat intrègh e tajàa.
Archivi:Kumquat-0245.jpg|kumquàt comùn
Archivi:Citrus japonica1.jpg|kumquats redónd (o [[citrofortunella]])
Archivi:KoumQuatLiqueur.jpg|[[Liquòr]] de kumquàt de [[Corfu]], [[Grecia]]
Archivi:Kumquat Trees (Corfu).JPG|Alber de kumquat in vas ind la distilleria di [[liquòr]] de [[Corfu]].
Archivi:Kumquat pie.JPG|Fètt de torta de kumquat al [[Festivàl del Kumquat]] a [[Dade City]], Florida
Archivi:Kumquat jelly and kumquat butter.JPG|[[consèrva|consèrv]] de Kumquàt
Archivi:Fortunella (kumquat) 9 fiore+frutto.JPG|Fior e frutt
Archivi:Citrus japonica3.jpg|Alber de kumquàt
Archivi:Fortunella japonica Frutigen.jpg|Kumquàt madùr
Archivi:Citrus japonica (6).JPG|Kumquat o [[Citrofortunella|ìbrid de Kumquàt]]
</gallery>
== Riferiment ==
{{Reflist}}
[[Categoria:Citrus|Japonica]]
[[Categoria:Agrum]]
2ok2lzaskfw78m0hwnlve1y0da5szk6
Strada statal 1 (Albania)
0
232586
1330560
1298584
2026-07-12T07:16:15Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330560
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
<!--[[File:SH1-AL-map.svg|thumb|Mapa de la strada]]-->
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 125 km che la conliga [[Tirana]] e Hani i Hotit.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
{{Strade statai de l'Albania}}[[Categoria:Strade statai de l'Albania|1]]
gxsb9e056xkl4ooughm57wbmfpaqzp7
Strada statal 2 (Albania)
0
232587
1330562
1298585
2026-07-12T07:25:36Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330562
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 33 km che la conliga [[Durazz]] e [[Tirana]].
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
{{Strade statai de l'Albania}}[[Categoria:Strade statai de l'Albania|2]]
7xylmcqe0ho93gb0cevym03a7orjssx
Strada statal 3 (Albania)
0
232588
1330564
1260686
2026-07-12T07:37:36Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330564
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
<!--[[File:SH3-AL-map.svg|thumb|Mapa de la strada]]-->
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 151 km che la conliga [[Tirana]] e Bilisht.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|3]]
kg9dkz2chb7njg3xugi6o8zpqwio946
Strada statal 4 (Albania)
0
232589
1330566
1298586
2026-07-12T07:46:04Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330566
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
<!--[[File:SH4-AL-map.svg|thumb|Mapa de la strada]]-->
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 215 km che la conliga [[Durazz]] e Kakavijë.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
{{Strade statai de l'Albania}}[[Categoria:Strade statai de l'Albania|4]]
8v443cyn7ozjst53qnpzi263p0ahnch
Strada statal 7 (Albania)
0
232590
1330573
1260700
2026-07-12T08:04:09Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330573
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 40.5 km che la conliga Rrogozhinë e [[Elbasan]].
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|7]]
juoj9nvgn79b78apelbf2fwat1hsbwl
Strada statal 8 (Albania)
0
232592
1330574
1298587
2026-07-12T08:05:44Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330574
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 126 km che la conliga Fier e Saranda.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
{{Strade statai de l'Albania}}[[Categoria:Strade statai de l'Albania|8]]
plaees5ik12q3iwqahppzhlkrlggf7d
Strada statal 9 (Albania)
0
232593
1330575
1260702
2026-07-12T08:07:04Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330575
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 3.2 km che la conliga Qafë Thanë al confin con la [[Macedonia del Nord]].
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|9]]
35082ng7zyrg6gd6pk7qdzx80b3qhh5
Strada statal 5 (Albania)
0
232597
1330569
1260691
2026-07-12T07:54:07Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330569
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa che la conliga Scutari e Kukës.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|5 (Albania)]]
2uy92esro844sm57t8p6placgxeo1pq
Strada statal 6 (Albania)
0
232598
1330572
1260695
2026-07-12T08:01:00Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330572
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa che la conliga [[Milot]] e Peshkopi.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|6 (Albania)]]
6097fzxw55jejdrazke8ismzap17now
Strada statal 32 (Albania)
0
232599
1330563
1260687
2026-07-12T07:28:51Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330563
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
<!--[[File:SH32-AL.svg|thumb|Cartell de la strada]]-->
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 6.5 che la conliga Alessio e San Giovanni di Medua.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|32 (Albania)]]
ccdus8uyvs6uaiwdzb4gq783n1wncd1
Strada statal 41 (Albania)
0
232600
1330565
1260690
2026-07-12T07:39:53Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330565
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
<!--[[File:SH41-AL.svg|thumb|Cartell de la strada]]-->
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 12.3 che la conliga Scutari e confin in tra l'Albania e la Macedonia del Nord.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|41 (Albania)]]
bj9jpmk4d22pi3oi49qpx1wrrks1yrm
Strada statal 24 (Albania)
0
232601
1330561
1260685
2026-07-12T07:20:54Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330561
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 10.7 che la conliga Scutari e Zogaj.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|24 (Albania)]]
n4279k1fhy6nofo7fuxlc0hvvf6hrpq
Strada statal 52 (Albania)
0
232602
1330567
1260693
2026-07-12T07:48:52Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330567
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 11.4 che la conliga Vorë e Fushë Krujë.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|52 (Albania)]]
24n6tbkhawbimyczu9nki4t4tnvltqm
Strada statal 56 (Albania)
0
232603
1330568
1260694
2026-07-12T07:51:15Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330568
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 33 che la conliga [[Tirana]] e Plepas.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|56 (Albania)]]
o2pgmhac2t0gr49tbvgtmo6mbcj42lh
Strada statal 60 (Albania)
0
232604
1330570
1260697
2026-07-12T07:55:00Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330570
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 9.6 km che la conliga Fushë-Prezë e Kashar.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|60 (Albania)]]
l74eddnh0yh8njifgslx8zl2xhgs81o
Strada statal 64 (Albania)
0
232605
1330571
1260698
2026-07-12T07:58:10Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330571
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada statal]]
|stat = ALB
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion =
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''{{pipetrick}}''' a l'è una strada statal de l'[[Albania]] longa 6.8 che la conliga [[Pogradec]] e confin in tra l'Albania e la Macedonia del Nord.
== Riferiment ==
*[https://lasti24.com/motorways-in-albania/ Lasti24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510084727/https://lasti24.com/motorways-in-albania/ |date=2021-05-10 }}
[[Categoria:Strade statai de l'Albania|64 (Albania)]]
3f8qywiwyr5fv9i79194iyez8ath0kh
Strada provincial 11 per Piazzoeul
0
235303
1330557
1298576
2026-07-12T07:03:17Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330557
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{Infobox strada
|nom = Strada provincial 11 per Piazzoeul
|tipo = [[strada provincial]]
|stat = ITA
|nom segondari =
|simbol = Strada Provinciale 11 Italia.svg
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = Lombardia
|division amin 2 = [[provincia de Bergom]]
|principi = [[strada statal 470 de la Val Brembana|SS470 de la Val Brembana]]
|fin = [[Piazzoeul]]
|lungeza = 0,8
|direzion =
|devertura =
|provediment istituzion =
|jestor = Provincia de Bergom
|pedaj = No
|citaa servide =
|intersezion =
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = Traciad de la strada provincial 11 de la provincia de Berghem.jpg
|didascalia =
}}
La '''strada provincial 11 de la Provincia de Bergom''', l’è ona strada de interess local <ref>https://www.provincia.bergamo.it/cnvpbgrm/images/Viabilita/Infrastrutture%20viabilistiche/Qualificazione%20regionale.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817182811/https://www.provincia.bergamo.it/cnvpbgrm/images/Viabilita/Infrastrutture%20viabilistiche/Qualificazione%20regionale.pdf |date=2021-08-17 }}</ref> longa pussee o men 800 meter che la conliga la [[strada statal 470 de la Val Brembana]] cont el paes de [[Piazzoeul]]. L’è stada realizada in del 1943<ref> https://www.lavocedellevalli.it/rubriche/articolo/paesi-ieri-oggi-piazzolo-un-piccolo-borgo-montano-fra-i-meno-popolati-della-bergamasca</ref> e in del cors de la soa storia i prim 300 meter e i ultim 200 a inn stad slargad. Al dì d’incoeu el trat central el manten la soa larghezza original de 4,50 meter, inveci i trat inizzial e final inn largh pressapoch 6 meter.
<gallery>
Prinicipi de la strada provincial 11 per Piazzoeul.jpg|Principi de la strada provincial 11 de la provincia de Berghem
Strada provincial 11 de la provincia de Berghem - trat central.jpg|Strada provincial de la provincia de Berghem - trat central
Strada provincial 11 de la provincia de Berghem - trat final.jpg|Strada provincial 11 de la provincia de Berghem per Piazzoeul- trat final
</gallery>
==Riferiment==
[[Categoria:Strade provinciai de Berghem|11]]
qhp2azam31tmhdev6ze1fxf7w6jz6fz
Strada provincial 91 bis de la Val Calepi
0
235643
1330559
1298583
2026-07-12T07:06:48Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330559
wikitext
text/x-wiki
{{O|date=sginer 2024}}{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Infobox strada
|nom = {{Pipetrick}}
|tipo = [[strada provincial]]
|stat = ITA
|nom segondari =
|simbol = {{Wikidata|P14|n=1}}
|nom vegg =
|nom nœv =
|division amin 1 = {{Wikidata|P131}}
|division amin 2 =
|principi = {{Wikidata|P601|n=1}}{{Wikidata|P609|n=1}}
|fin = {{Wikidata|P601|n=2}}{{Wikidata|P609|n=2}}
|lungeza = {{Wikidata|P2043}}
|direzion =
|devertura = {{Wikidata|P571}}
|provediment istituzion = {{Wikidata|P1619}}
|jestor = {{Wikidata|P126}}
|pedaj =
|citaa servide =
|intersezion = {{Wikidata|P2789}}
|europea1 =
|europea2 =
|europea3 =
|europea olter =
|asiatega1 =
|asiatega2 =
|asiatega3 =
|asiatega olter =
|africana1 =
|africana2 =
|africana3 =
|africana olter =
|panameregana =
|mapa =
|traçad = {{Wikidata|P15|n=1}}
|didascalia =
}}
La '''strada provincial 91 bis de la Vall Calepi''' (anca ''Noeuva SP 91'') a l'è una [[strada provincial]] de la [[provincia de Berghem]] longa 12,5 km che la serviss la part de sota de la [[Vall Calepi|Vall omonema]].
La scomincia in del comun de [[Brusaport]] cont un [[rondò]] che la conliga a la viabilità citadina de Berghem e la va inanz, 'me [[strada extraurbana segondaria]], fina a [[Costamezat]], indova che la se ferma perchè inn no fornid i lavorà.
La scomincia ancamò a [[Ciudun]] indova che la riva fina a [[Grumell]]. A l'è in proget de fàlla rivà fina a [[Cavrioeul]].
A l'è stada fàda su per sbassà el trafegh in su la [[strada provincial 91 de la Vall Calepi|veggia SP91]], voramai congestionada.
== Riferiment ==
*[https://www.provincia.bergamo.it/cnvpbgrm/images/Viabilita/Infrastrutture%20viabilistiche/Elenco_classificazione_strade_15_11_2018.pdf Viabilità Bergamasca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210824152119/https://www.provincia.bergamo.it/cnvpbgrm/images/Viabilita/Infrastrutture%20viabilistiche/Elenco_classificazione_strade_15_11_2018.pdf |date=2021-08-24 }}
*[https://www.ecodibergamo.it/stories/premium/Cronaca/strada-provinciale-91-bis-riparte-il-terzo-lotto-per-la-val-calepio_1364696_11/ Eco di Bergamo]
[[Categoria:Strade provinciai de Berghem|91 bia]]
5gogla4su9dax0yfr6npr1etmqhvgkj
Scarpasot
0
263861
1330544
1242343
2026-07-11T17:29:07Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330544
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Gastronomia
|nome = Scarpasot
|immagine =
|IPA =
|altri nomi =
|paese = ITA
|regione = Emilia-Romagna
|regione2 =
|provincia = Provincia de Resg
|diffusione = local
|zona = [[Corresg]]
|categoria = contorno
|riconoscimento = PAT
|ingredienti =
|varianti =
}}
El '''scarpasot''' (scrivud anca in del dialet local ''Scarpassôt cursèsch'') a l'è una scarpazza tipega de [[Corresg]] e, in general, de la bassa resgiana. Minga tropa diferenta del pussee cognossud [[scarpazzon]], la gh'ha però dent nissuna pasta, roba che ghe da un savor diferent.
Del 2012 a l'è un De.Co. del comun de Corresg. La legenda local la cunta che el prenzip de Corresg Giovan Siro a l'era andad a cà de 'n so colon che gh'ha dad del vin, menter la mier l'ha cusinad una roba con erbe, aj e lard, che l'è deventada poeu el piat vist che l'era piasuda propi tant al prenzip. L'è anca recognossud 'me P.A.T de la Region Emilia-Romagna.
== Riferiment ==
*[https://www.reggioemiliawelcome.it/it/correggio/enogastronomia/ricette-della-tradizione/scarpasot Reggio Emilia Welcome] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602144035/https://www.reggioemiliawelcome.it/it/correggio/enogastronomia/ricette-della-tradizione/scarpasot |date=2023-06-02 }}
*[https://www.eminviaggio.it/scarpasot-o-erbazzone-reggiano/ Eminviaggio]
*[https://web.archive.org/web/20171107030331/http://agricoltura.regione.emilia-romagna.it/produzioni-agroalimentari/doc/prodotti-tradizionali/e Elenco dei prodotti Agroalimentari Tradizionari dell'Emilia Romagna]
44tmqnaag2g272ushhxuy6m8i52f9dw
Guida suprema de l'Iran
0
279092
1330553
1328146
2026-07-11T19:44:46Z
IvanScrooge98
15157
/* */ figura
1330553
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
[[File:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|thumb|upright|La guida suprema Mojtaba Khamenei]]
La '''Guida suprema de l'Iran''' (in persian ''ولی فقیه'' o ''رهبر'') a l'è una figura che la gh'è in la [[Costituzzion iraniana]] che l'è [[de facto]] el [[capo de Stat]] del [[Iran|Paes]] e la pupart di istituzzion a l'è sota de lu.
Elesgiud de l'[[Assemblea di Espert]], che el gh'ha de controllàll e in teoria la gh'ha anca el poder de toeull via, el gh'ha de vesser un ceregh islamegh e l'è miss su a vita: de la rivoluzzion islamega ghe n'è stad trii: el [[Ruhollah Khomeyni]], miss su del 1979 e mort naturalment del 1989, e l'[[Ali Khamenei]], so sucessor copad de 'n azzion militar israelo-statunitens, e 'l [[Mojtaba Khamenei]], fioeul de l'Ali, elesgiud el 8 de marz 2026 dopo la mort del pader.
== Ligam de foeura ==
*[https://www.leader.ir/ Sit oficial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Consili per el Disserniment]]
[[Categoria:Iran]]
rx1ntb5l0tlnas1ledc72h4ojzmwjrp
Mojtaba Khamenei
0
279097
1330551
1328502
2026-07-11T19:44:12Z
IvanScrooge98
15157
/* */ figura
1330551
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
[[File:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|thumb|El Khamenei in del 2026]]
El '''Mojtaba Khamenei''' ([[Mashhad]], 8 de setember 1969) a l'è un politegh e religios iralian, del vot de marz 2026 [[Guida suprema de l'Iran]]: l'è el sucessor del so pader [[Ali Khamenei|Ali]], copad in d'un atach israelo-american un qual dì inanz.
== Riferiment ==
*[https://www.britannica.com/biography/Mojtaba-Khamenei Britannica]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
{{DEFAULTSORT:Khamenei, Mojtaba}}
[[Categoria:Nassud in del 1969]]
[[Categoria:Politegh iranian]]
[[Categoria:Religios iranian]]
kdb8kcg3y3lrhds6xj0t4ri0j1stxtq
1330552
1330551
2026-07-11T19:44:22Z
IvanScrooge98
15157
/* */
1330552
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
[[File:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|thumb|upright|El Khamenei in del 2026]]
El '''Mojtaba Khamenei''' ([[Mashhad]], 8 de setember 1969) a l'è un politegh e religios iralian, del vot de marz 2026 [[Guida suprema de l'Iran]]: l'è el sucessor del so pader [[Ali Khamenei|Ali]], copad in d'un atach israelo-american un qual dì inanz.
== Riferiment ==
*[https://www.britannica.com/biography/Mojtaba-Khamenei Britannica]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
{{DEFAULTSORT:Khamenei, Mojtaba}}
[[Categoria:Nassud in del 1969]]
[[Categoria:Politegh iranian]]
[[Categoria:Religios iranian]]
mvogmhrxedomokdjyb0h625qdgjf4gc
Ordinazzion episcopai de Écône del 2026
0
279591
1330556
1330430
2026-07-12T02:42:49Z
Pbritti
53974
/* Riferiment */ Pardon my English, but this is a superior source
1330556
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
[[File:Econe Seminary.jpg|thumb|El seminari]]
I '''Ordinazzion episcopai de Écône del 2026''' inn stade fade de la [[Fraternità Sacerdotal San Pio X]] el 1 de luj del 2026 in del so [[seminari internazzional San Pio X de Écône|seminari]]: l'[[Alfonso de Galarreta]], cont el [[Bernard Fellay]] 'me co-consacant, l'ha ordenad vescov el [[Marc Hanappier]], el [[Michael Goldade]], el [[Pascal Schreiber]] e 'l [[Michel Poinsinet de Sivry]].
La serna l'ha menad la [[Santa Sed]] a deciarà la [[scomunega]] [[latae sentantiae]] per ordenazzion senza el mandad del Papa e per [[scisma]], e donca a la revoca di privilegi che el Vatican gh'haveva dad a la Fraternità.
== Riferiment ==
*LaBelle, Noah. "[https://www.npr.org/2026/07/02/g-s1-131791/what-to-know-about-the-society-of-st-pius-x-the-schismatic-group-excommunicated-by-the-pope What to know about the Society of St. Pius X, the schismatic group excommunicated by the pope]". ''NPR''. 2–7–2026.
[[Categoria:Gesa catolega]]
btkgvp10r4d5uiepy5kg67e2z9jy8h6