Wikipedia lnwiki https://ln.wikipedia.org/wiki/Lok%C3%A1s%C3%A1_ya_libos%C3%B3 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Média Spécial Discussion Utilisateur Discussion utilisateur Wikipedia Discussion Wikipedia Fichier Discussion fichier MediaWiki Discussion MediaWiki Modèle Discussion modèle Aide Discussion aide Catégorie Discussion catégorie TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Yakitori 0 9341 136584 119687 2026-11-11T02:06:34Z InternetArchiveBot 10768 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 136584 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Yakitori.jpg|vignette|droite]] '''Yakitori''' ezalí [[kamundele]] ya [[Zapɔ́]]. ==Elambéli == ==Mazita o libanda== * [https://web.archive.org/web/20160616082028/http://www.cuisine-japonaise-facile.fr/txt_CUIS/sashimi.html Elambéli ya Zapɔ́] ==Mituya ya miké== [[Catégorie:Biléyi ya Japon]] ago7ka3708b9sigo56j6im7puv5qmio Guyguy Fall 0 9390 136582 119630 2026-11-11T00:24:07Z InternetArchiveBot 10768 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 136582 wikitext text/x-wiki '''Guyguy Fall''' azali moyémbi ya [[Kongó-Brazzaville]], ayémbaka Rumba na Ndombolo. ==Bomoyi== Guyguy Fall abotama na mokolo ya 11 sanza ya mibalé na Brazzaville. ==Palaki na ba nzémbo == * "''Force de frappe''" (1999) * "''Le 3ème Jour''" (2005) * "''Ndoki Zoba''" (2012) ==Mazita o libanda== *[https://www.facebook.com/GUYGUY-FALL-Official-Fan-Page-107566512600892/ Facebook ya Guyguy Fall] *[https://web.archive.org/web/20171028001051/http://www.afromix.org/html/musique/artistes/guy-guy-fall/index.fr.html Páláki na Afromix] ==Mituya ya miké== [[Catégorie:Moyémbi wa Kongó-Brazzaville]] i0yzfxt2gkjcg6uomox1whx96vcqbas Pandunia 0 10536 136583 119435 2026-11-11T01:41:32Z InternetArchiveBot 10768 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 136583 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Flag of Pandunia.svg|vignette]] '''Pandunia''' ezali [[lokótá]] malobami na bato ya bikolo ebele. == Afabɛ́ == === [[Moleli|Mileli]] === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" !libosó !nsima |- align="center" ! style="text-align: right;" |Efúngámá | /i/<br> '''i''' | /u/<br> '''u''' |- align="center" ! style="text-align: right;" | Kati-kati | /e/<br> '''e''' | /o/<br> '''o''' |- align="center" ! style="text-align: right;" |Efúngólá | colspan="2" | /a/<br> '''a''' |} === [[Molelisi|Milelisi]] === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 34px;" ! !mbébo !Lolémo na mǐno !Lolémo na edáda !laka |- align="center" ! rowspan="2" |Etútáná | /p/<br> '''p''' | /t/<br> '''t''' | /tʃ/<br> '''c''' | /k/<br> '''k''' |- align="center" | /b/<br> '''b''' | /d/<br> '''d''' | /dʒ/<br> '''j''' | /ɡ/<br> '''g''' |- align="center" ! rowspan="2" |Enyíkámá | /f/<br> '''f''' | /s/<br> '''s''' | /ʃ/<br> '''x''' | /x/<br> '''h''' |- align="center" | /v/<br> '''v''' | /z/<br> '''z''' | | |- align="center" !Na zólo | /m/<br> '''m''' | /n/<br> '''n''' | | |- align="center" !Ya mái | /l/<br> '''l'''<br> /r/<br> '''r''' | /j/<br> '''y''' | /w/<br> '''w''' |} == Ndakisa ya koloba == * sing wanta nyama manse. (Nkosi alingi kolíya mosuni.) * me abla baxa pandunia. (Nakoki koloba pandunia.) == Tála mpé == * [https://web.archive.org/web/20180215220433/http://www.pandunia.info/ Pandunia - dunia pidjin] d003p4setyogzl7lzpn93tx21bqr36h Charlotte Cime Jinga 0 15605 136585 136573 2026-11-11T11:26:08Z AdamLynnMcGill007 14035 136585 wikitext text/x-wiki {{Infobox Moto ya politiki | nkombo = Charlotte Cime Jinga | foto = defaut.svg | maloba_na_foto = ''Charlotte Cime Jinga, député national | nkombo_mobimba = Charlotte Cime Jinga | mosala_ya_politiki = [[Député national]] ya [[République démocratique du Congo]] | banda_mokolo = 13 janvier 2024 | azwaki_esika_ya = | akendaki_na_esika = | mosala = Maire ya [[Kolwezi]] (2008–2016), député national | mokolo_ya_mbotama = {{Kilumbu ya kubutuka|23|12|1959|âge=oui}} | esika_ya_mbotama = [[Lubumbashi]], [[République démocratique du Congo]] | ekolo = {{RDC}} | parti = [[Ensemble pour la République]] | mosala_ya_bomoi = Mwasi ya politiki | lingomba = | molongani = | bana = | tata = [[Tshime Kamba Dikenya]] | boyekoli = | esika_afandi = [[Kolwezi]], [[Lualaba (etuka)|Lualaba]] | elembo = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg }} '''Charlotte Cime Jinga''', abotami na mokolo ya 23 décembre 1959 na [[Lubumbashi]], azali mwasi ya politiki ya [[République démocratique du Congo|Congo-Kinshasa]]. Azalaki maire ya engumba ya [[Kolwezi]] kobanda 2008 kino 2016, mpe na nsima akómaki ''député national'' ya [[Kolwezi]] banda janvier 2024. Azali mpe coordonnatrice provinciale ya parti ''Ensemble pour la République'' na etuka ya [[Lualaba (etuka)|Lualaba]]. == Bomoi ya ye == === Ebandeli ya bomoi === Charlotte Cime Jinga abotamaki na mokolo ya 23 décembre 1959 na [[Lubumbashi]], na etuka ya kala ya [[Katanga]]<ref name="ADAM001">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=TALATALA |url=https://talatala.cd/deputes/835/ |titre=Baromètre de l'activité parlementaire et de l'action du gouvernement en RD Congo : "Charlotte Cime Jinga" (ENSEMBLE) - JER |site=talatala.cd |accès url=libre |date= |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>. Azali mwana ya liboso ya [[Tshime Kamba Dikenya]], oyo azalaki kala conseiller administratif na Ministère ya Culture et de l'Art. === Bourgmestre ya Manika === Liboso ya kokóma maire, Charlotte Cime Jinga azalaki bourgmestre ya commune ya [[Manika (Kolwezi)|Manika]], commune oyo ezali na ɛsti ya engumba Kolwezi. Manika ezali moko ya ba communes mibale ya Kolwezi, elongo na [[Dilala]], oyo ezali na wɛsti ya engumba yango<ref name="ADAM002">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=LA RELANCE INFO |url=https://larelanceinfo.net/2025/03/26/cime-jinga-charlotte-le-parcours-dune-icone-qui-inspire/ |titre=Actualité : "CIME JINGA CHARLOTTE : LE PARCOURS D’UNE ICÔNE QUI INSPIRE" |site=talatala.cd |accès url=libre |date=26 mars 2025 |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>. === Maire ya Kolwezi (2008–2016) === Na mokolo ya 10 octobre 2008, aponamaki maire ya engumba Kolwezi<ref>[https://www.memoireonline.com/10/11/4885/Lexploitation-miniere-artisanale-au-Katanga-et-ses-consequences-sur-la-production-agricole-Cas.html Tala lisolo yango awa]</ref>, na nzela ya Ordonnance n°08/055 ya mokolo ya 24 septembre 2008, oyo etali koponama ya ba maires mpe ba maires adjoints ya bingumba<ref name="ADAM003">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=MEMOIRE ONLINE |auteur=Alliance KATEMBO NZAMA |url=https://www.memoireonline.com/10/11/4885/Lexploitation-miniere-artisanale-au-Katanga-et-ses-consequences-sur-la-production-agricole-Cas.html |titre=L'exploitation minière artisanale au Katanga et ses conséquences sur la production agricole. Cas du district urbano-rarul de Kolwezi |site=www.memoireonline.com |accès url=libre |date=2011 |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>. Asalaki lokola maire koleka mibu nsambo, kobanda 2008 kino février 2016. Ezali moko ya ba mandats oyo eumelaki mingi na bokambi ya engumba Kolwezi. Na ntango ya bokambi na ye, Kolwezi ekolaki makasi mpo na bomati ya misala ya kotimola cuivre mpe cobalt. Engumba yango esengelaki kosala na mikakatano oyo eyaki na boyei ya ebele ya bato oyo batimolaka mabanga ya ntalo na ndenge ya maboko, bopanzani ya ba quartiers lokola Kasulo mpe Luilu, mpe matata kati na misala ya ba mines industrielles mpe exploitation artisanale. Na mobu 2015, Kolwezi ekómaki mboka-mokonzi ya etuka ya sika ya [[Lualaba (etuka)|Lualaba]], oyo esalemaki nsima ya kokabola etuka ya kala ya Katanga. Na ndenge yango, Charlotte Cime Jinga akómaki maire ya liboso ya Kolwezi lokola mboka-mokonzi ya [[Lualaba (etuka)|Lualaba]]. Nkombo na ye etángamaka na ba études scientifiques mingi oyo etali exploitation artisanale ya cobalt na Kolwezi, mpo na lisungi oyo apesaki balukiluki mpo básala bolukiluki na engumba yango<ref name="ADAM004">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=SWISS INFO |auteur=Dominique Soguel |url=https://www.swissinfo.ch/fre/economie/repenser-l-extraction-artisanale-du-cobalt-en-rdc/48295594 |titre=Comment repenser l’extraction artisanale du cobalt en RDC : "La régulation de l’exploitation minière artisanale offre la meilleure chance de mettre fin aux violations des droits de l’homme et au travail des enfants dans la chaîne d’approvisionnement du cobalt, affirme une experte suisse des droits de l’homme" |site=www.swissinfo.ch |accès url=libre |date=20 février 2023 |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>. === Kolongolama na mosala na mobu 2016 === Na février 2016, alongolamaki na mosala ya maire na nzela ya mokano ya Ministère ya Intérieur<ref name="ADAM001"/>. Na sanza yango, [[Véronique Upite Kamina]] akitanaki na ye lokola maire ya Kolwezi, elongo na [[Jacques Masengo Kindele]] oyo azalaki maire adjoint<ref name="ADAM005">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=CONGO MONDE |auteur=Congo Mining Media |url=https://congomonde.wordpress.com/2016/02/13/kolwezi-entree-en-fonction-de-madame-le-maire-veronique-upite-et-son-adjoint-m-jacques-masengo/ |titre=(KOLWEZI) : "entrée en fonction de Madame le maire Véronique Upite et son adjoint M. Jacques Masengo" |site=congomonde.wordpress.com |accès url=libre |date=13 février 2016 |consulté le=10 novembre}}</ref>. === Bomipesi na politiki – Ensemble pour la République === Nsima ya kolongwa na mairie, akɔtaki na parti ''Ensemble pour la République'' ya [[Moïse Katumbi]]<ref name="ADAM010">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=GéantRadio |auteur= |url=https://geantradio.com/news-view/2514753/katumbi-rearme-ensemble-charlotte-cime-jinga-nommee-au-lualaba |titre=Katumbi réarme Ensemble : Charlotte CIME Jinga nommée au Lualaba |site=geantradio.com |accès url=libre |date=13 avril 2026 à 22:11' |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="ADAM002" />. Na nsima, akómaki coordonnatrice provinciale ya Ensemble pour la République na etuka ya Lualaba. Azali moko ya bakambi minene ya parti yango na sudi-ɛsti ya RDC. Azali mpe kati na basi 65 oyo baponamaki députés nationaux na maponami ya 2023<ref name="ADAM006">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=ACTUALITE |auteur=Grâce Guka |url=https://actualite.cd/2024/01/16/elections-qui-sont-les-65-femmes-elues-aux-legislatives-nationales |titre=Élections : qui sont les 65 femmes élues aux législatives nationales ? |site=Actualité.cd |accès url= |date=mardi 16 janvier 2024 à 14:40' |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="ADAM007">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=AGENCE CONGOLAISE DE PRESSE (ACP) |auteur= |url=https://acp.cd/genre/elections-legislatives-seules-65-femmes-elues-sur-477-deputes-proclames-par-la-ceni/ |titre=Élections législatives : seules 65 femmes élues sur 477 députés proclamés par la Céni |site=acp.cd |accès url= |date=15 janvier 2024 |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="ADAM008">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=7 SUR 7 |auteur=Christel Insiwe |url=https://7sur7.cd/2024/01/15/rdc-65-femmes-elues-lassemblee-nationale-contre-50-en-2018 |titre=RDC : 65 femmes élues à l'assemblée nationale contre 50 en 2018 : "La Commission Électorale Nationale Indépendante (CENI) a publié dans la nuit du samedi 13 janvier 2024, les résultats provisoires des élections législatives nationale en République Démocratique du Congo" |site=7sur7.cd |accès url=libre |date=15 janvier 2024 |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="ADAM009">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=RADIO OKAPI |auteur= |url=https://www.radiookapi.net/2024/01/22/actualite/politique/legislatives-provinciales-66-femmes-recensees-sur-les-688-deputes |titre=RDC : "Législatives provinciales : 66 femmes recensées sur les 688 députés élus en RDC" |site=www.radiookapi.net |accès url=libre |date de publication le lundi, 22/01/2024 - 13:10'/ date de modification le lundi, 22/01/2024 - 19:03' |consulté le=10 novembre 2026}}</ref>. === Députée nationale (banda 2024) === Na maponami ya députés nationaux oyo esalemaki na mokolo ya 20 décembre 2023<ref name="ADAM007" />, aponamaki députée nationale na circonscription électorale ya Kolwezi, na nkombo ya parti Ensemble pour la République. Commission électorale nationale indépendante (CENI) ebimisaki ba résultats ya maponami na mokolo ya 13 janvier 2024. Kati na ba députés nationaux 477 oyo baponamaki, basi 65 bazalaki. Charlotte Cime Jinga azalaki moko na bango. Banda janvier 2024, azali kosala na Assemblée nationale, na kati ya groupe parlementaire Ensemble<ref name="ADAM007" />{{,}}<ref name="ADAM008" />. Na site Talatala, oyo elandaka misala ya parlement na RDC, kombo na ye emonanaka lokola député ya Ensemble pour la République mpo na Kolwezi<ref name="ADAM001"/>. == Bomoi ya moto ye moko == Makambo mingi etali bomoi na ye ya moto ye moko eyebani polele te. Afandaka na [[Kolwezi]], na etuka ya [[Lualaba (etuka)|Lualaba]]. == Ba références == {{Références mingi|taille=20}} == Tala mpe == * [[Kolwezi]] * [[Véronique Upite Kamina]] * [[Jacques Masengo Kindele]] * ''Ensemble pour la République'' * [[Lualaba (etuka)|Lualaba]] == Ba liens ya libanda == {{ Autres projets |commons=Category:Charlotte Cime Jinga |wikiquote=Charlotte_Cime_Jinga }} * {{fr}} [https://talatala.cd/ Charlotte Cime Jinga] na Talatala.cd * {{fr}} [https://www.assemblee-nationale.cd/ Assemblée nationale ya RDC] * {{fr}} [https://fr.wikipedia.org/wiki/Kolwezi Kolwezi] na Wikipédia {{ndambo}} [[Catégorie:Membre ya assemblée nationale ya république démocratique du Congo]] [[Catégorie:Babotami na 1959]] [[Catégorie:Babotami na Lubumbashi]] [[Catégorie:Ba maire na république démocratique du Congo]] [[Catégorie:Ba ndako ya bingumba]] [[Catégorie:Ba politiciens ya basi ya Congo (RDC)]] [[Catégorie:Babotami na république démocratique du Congo]] [[Catégorie:Bato ya politiki ya Congo (RDC)]] [[Catégorie:Kolwezi]] [[Catégorie:Lualaba (etuka)]] [[Catégorie:Bato ya politiki ya République ya misato (RDC)]] lnq2gij1y6ul68nropdswtrnftuzqc7 A.R.E RDC 0 15606 136574 2026-11-10T12:51:08Z OtikolenoiL 12703 Créé en traduisant la page « [[:fr:Special:Redirect/revision/241209734|Autorité de régulation du secteur de l’Électricité]] » 136574 wikitext text/x-wiki '''Autorité réglementaire ya secteur ya courant''', oyo mingi mingi babengaka yango na sigle na yango "ARE". " ezali institution publique na [[Kongó-Kinsásá|République démocratique du Congo]] oyo ezali na mokumba ya ko réglementer misala na secteur [[Lotilíki|ya courant]]." Mikumba na yango ezali, mingi mingi, kolandela ba normes techniques, kotala concurrence, kotala ba tarifs, kobatela ba intérêts ya ba consommateurs, pe kosilisa matata kati ya ba intervenants ya industrie[1]. Nsima Bokeli ya ARE ezali na kati ya mosala ya mbongwana ya secteur ya courant na République démocratique du Congo. Mobeko n° 14/011 ya mokolo ya 17 juin 2014, oyo etali secteur ya courant, etie cadre général ya liberalisation ya secteur mpe efungolaki nzela mpo na participation ya ba opérateurs publics mpe privés na production, transmission, distribution, mpe marketing ya courant[2]. Organisme public eyebani na kombo ya Autorité réglementaire ya secteur ya courant esalemaki na décret n° 16/013 ya le 21 avril 2016, oyo esala ARE, elimbolaki ebongiseli na yango, mpe elimbolaki misala na yango. Mobeko moye mozali kolakisa lolenge na yango, ebongiseli ya bibongiseli, mpe ba missions minene oyo epesameli yango[3]. Kosalama ya ba organismes directeurs na yango na 2020 ebandaki mosala na yango ya malamu. Rapport annuel ya institution elakisi ete eleko oyo epesamaki na setup administrative na yango, structuration ya ba procédures na yango, pe kosala ba relation na ba opérateurs ya secteur pe ba partenaires institutionnels.[4] Na 2021, institution ekobaki opérationnalisation na yango, mingi mingi na nzela ya création ya unité oyo ezali responsable ya ko régler ba soucis mpe ba plaintes ya ba consommateurs. Ezuaki mpe renforcement ya ba capacités administratives na yango mpe expansion na yango mokemoke koleka Kinshasa. Molongo ya mibeko ARE esalaka na kati ya ba textes législatifs mpe réglementaires ebele oyo etali secteur ya courant na RDC. Mobeko na yango ya mibeko etongami libosoliboso na[5]: Mobeko No. 14/011 ya mokolo ya 17 sanza ya motoba 2014, oyo etali secteur ya courant ; Mobeko No. 16/013 ya mokolo ya 21 sanza ya minei 2016, oyo ebandisi, ebongisami, mpe etambwisaka mosala ya ARE ; Mobeko n° 18/031 mwa 13 décembre 2018, mobongisi mpe mobakisi mobeko moye motali secteur ya courant ; Ordonnance-Mobeko No. 25/025 ya mokolo ya 5 Febwali 2025, oyo ebongoli mpe ebakisaki mobeko No. 14/011, ndenge ebongisami na mobeko n° 18/031. Ordonnance-Loi ya 2025 ebongisi mingi mingi cadre juridique na kokotisa makanisi ya sika oyo etali ba énergie renouvelable, transition ya énergie, efficacité ya énergie, pe kobomba énergie. Esala pe ba structures institutionnelles ya sika pona ko soutenir organisation ya secteur. Misala mpe Mikumba Na boyokani na article 3 ya décret n° 16/013 ya mokolo ya 21 avril 2016, ARE (Autorité réglementaire ya courant) esalaka ba missions minene ebele na secteur ya courant. Yango esangisi, mingi mingi[6]: Bopesi mibeko ya secteur : bolandi botosi ya mibeko pe mibeko oyo etali misala ya bokeli, bopanzi, bopanzi, pe bopanzi kura. Botomboli momekano : kosala été bosaleli ya mibeko ya polele pe ya bonsomi ya momekano kati ya ba opérateurs. Botomboli misolo : kopesa maboko na bokeli zinga zinga oyo ekozala malamu pona bokolisi misala ya kura pe bosangani ya secteur privé. Réglementation tarifaires : kozwa, kotala, pe kosala audit ya ba propositions tarifaires oyo etali misala ya secteur. Bosilisi matata : kosala intervention na bosilisi matata kati ya baye bazali na likambo na secteur ya courant. Institution ezali mpe na mosala ya kolandela ba licences mpe ba autorisations ya ba opérateurs, ko vérifier conformité ya ba installations, mpe kobatela ba consommateurs. Misala na yango etali bongo biloko ndenge na ndenge ya zando ya kura, kobanda na bokeli tii na bopesi nguya na basaleli. Bobongisi mpe bosaleli ARE ezali organisme administratif public oyo ezali na personnalité juridique mpe autonomie administrative mpe financière. Bobongisi na yango esalemi mingi mingi na Conseil d’administration mpe na Direction générale, engebene na mabongisi ya mibeko oyo etambwisaka mosala na yango[7],[8]. Conseil d’administration e assurer gouvernance ya institution mpe e participer na ko diriger misala na yango. Direction générale ezali na mokumba ya boyangeli mpe bosaleli ba missions ya institution. Direction ya Direction Uta sanza ya misato 2026, Direction générale ya ARE ekambami na Soraya Aziz-Moto, oyo aponamaki na décret présidentiel le 20 février 2026. Azuaki ebonga officiellement le 3 mars 2026, na molulu ya bopesi mosala na oyo azalaki liboso na ye, Sandrine Ngalula Mubenga[9]. Conseil d’administration ezali président na professeur Jean-Marie Beya Kamba, oyo azuaki mpe ebonga na mars 2026. Composition oyo ebimisami na ARE ezali mingi mingi na Sandrine Ngalula Mubenga, Jonas Mokono Panzu, na Wilfried Bahati. [[Catégorie:Nguyá]] [[Catégorie:Lotilíki]] m4x8mub2s9pskm4a3vn91ld44m6i37x 136575 136574 2026-11-10T12:59:53Z OtikolenoiL 12703 136575 wikitext text/x-wiki '''Autorité réglementaire ya secteur ya courant''', oyo mingi mingi babengaka yango na sigle na yango "ARE". " ezali institution publique na [[Kongó-Kinsásá|République démocratique du Congo]] oyo ezali na mokumba ya ko réglementer misala na secteur [[Lotilíki|ya courant]]." Mikumba na yango ezali, mingi mingi, kolandela ba normes techniques, kotala concurrence, kotala ba tarifs, kobatela ba intérêts ya ba consommateurs, pe kosilisa matata kati ya ba intervenants ya industrie. == Lisuale == Bokeli ya ARE ezali na kati ya mosala ya mbongwana ya secteur ya courant na République démocratique du Congo. Mobeko n° 14/011 ya mokolo ya 17 juin 2014, oyo etali secteur ya courant, etie cadre général ya liberalisation ya secteur mpe efungolaki nzela mpo na participation ya ba opérateurs publics mpe privés na production, transmission, distribution, mpe marketing ya courant. Organisme public eyebani na kombo ya Autorité réglementaire ya secteur ya courant esalemaki na décret n° 16/013 ya le 21 avril 2016, oyo esala ARE, elimbolaki ebongiseli na yango, mpe elimbolaki misala na yango. Mobeko moye mozali kolakisa lolenge na yango, ebongiseli ya bibongiseli, mpe ba missions minene oyo epesameli yango. Kosalama ya ba organismes directeurs na yango na 2020 ebandaki mosala na yango ya malamu. Rapport annuel ya institution elakisi ete eleko oyo epesamaki na setup administrative na yango, structuration ya ba procédures na yango, pe kosala ba relation na ba opérateurs ya secteur pe ba partenaires institutionnels. Na 2021, institution ekobaki opérationnalisation na yango, mingi mingi na nzela ya création ya unité oyo ezali responsable ya ko régler ba soucis mpe ba plaintes ya ba consommateurs. Ezuaki mpe renforcement ya ba capacités administratives na yango mpe expansion na yango mokemoke koleka Kinshasa. == Molongo ya mibeko == ARE esalaka na kati ya ba textes législatifs mpe réglementaires ebele oyo etali secteur ya courant na RDC. Mobeko na yango ya mibeko etongami libosoliboso na : * Mobeko No. 14/011 ya mokolo ya 17 sanza ya motoba 2014, oyo etali secteur ya courant ; * Mobeko No. 16/013 ya mokolo ya 21 sanza ya minei 2016, oyo ebandisi, ebongisami, mpe etambwisaka mosala ya ARE ; Mobeko n° 18/031 mwa 13 décembre 2018, mobongisi mpe mobakisi mobeko moye motali secteur ya courant ; * Ordonnance-Mobeko No. 25/025 ya mokolo ya 5 Febwali 2025, oyo ebongoli mpe ebakisaki mobeko No. 14/011, ndenge ebongisami na mobeko n° 18/031. * Ordonnance-Loi ya 2025 ebongisi mingi mingi cadre juridique na kokotisa makanisi ya sika oyo etali ba énergie renouvelable, transition ya énergie, efficacité ya énergie, pe kobomba énergie. Esala pe ba structures institutionnelles ya sika pona ko soutenir organisation ya secteur. == Misala mpe Mikumba == Na boyokani na article 3 ya décret n° 16/013 ya mokolo ya 21 avril 2016, ARE (Autorité réglementaire ya courant) esalaka ba missions minene ebele na secteur ya courant. Yango esangisi, mingi mingi : * Bopesi mibeko ya secteur : bolandi botosi ya mibeko pe mibeko oyo etali misala ya bokeli, bopanzi, bopanzi, pe bopanzi kura. * Botomboli momekano : kosala été bosaleli ya mibeko ya polele pe ya bonsomi ya momekano kati ya ba opérateurs. * Botomboli misolo : kopesa maboko na bokeli zinga zinga oyo ekozala malamu pona bokolisi misala ya kura pe bosangani ya secteur privé. * Réglementation tarifaires : kozwa, kotala, pe kosala audit ya ba propositions tarifaires oyo etali misala ya secteur. * Bosilisi matata : kosala intervention na bosilisi matata kati ya baye bazali na likambo na secteur ya courant. Institution ezali mpe na mosala ya kolandela ba licences mpe ba autorisations ya ba opérateurs, ko vérifier conformité ya ba installations, mpe kobatela ba consommateurs. Misala na yango etali bongo biloko ndenge na ndenge ya zando ya kura, kobanda na bokeli tii na bopesi nguya na basaleli. == Bobongisi mpe bosaleli == ARE ezali organisme administratif public oyo ezali na personnalité juridique mpe autonomie administrative mpe financière. Bobongisi na yango esalemi mingi mingi na Conseil d’administration mpe na Direction générale, engebene na mabongisi ya mibeko oyo etambwisaka mosala na yango. Conseil d’administration e assurer gouvernance ya institution mpe e participer na ko diriger misala na yango. Direction générale ezali na mokumba ya boyangeli mpe bosaleli ba missions ya institution. == Direction ya Direction == Uta sanza ya misato 2026, Direction générale ya ARE ekambami na Soraya Aziz-Moto, oyo aponamaki na décret présidentiel le 20 février 2026. Azuaki ebonga officiellement le 3 mars 2026, na molulu ya bopesi mosala na oyo azalaki liboso na ye, Sandrine Ngalula Mubenga. Conseil d’administration ezali président na professeur Jean-Marie Beya Kamba, oyo azuaki mpe ebonga na mars 2026. Composition oyo ebimisami na ARE ezali mingi mingi na Sandrine Ngalula Mubenga, Jonas Mokono Panzu, na Wilfried Bahati na ba membres ya conseil d’administration na yango. Yambo ya boponi na ye, Soraya Aziz-Moto alakisama na ARE lokola azali na diplôme ya Master na Développement na Iniversite ya Sussex, Royaume-Uni, mpe diplôme ya diplôme na Leadership na Iniversite ya Arizona, USA. Background professionnel na ye ezali na secteur ya mabanga ya ntalo mpe ya énergie. == Mokambi ya kala == Kobanda juillet 2020 kino février 2026, Directrice générale ya ARE ezalaki Sandrine Ngalula Mubenga, ingénieur mpe spécialiste ya secteur énergétique. Na tango na ye, institution ekobaki bokeli na yango, bokeli ba procédures na yango ya réglementation, mpe traitement ya ba demandes ya ba opérateurs ya courant. Na suka ya mandat na ye, Sandrine Ngalula Mubenga alakisaki ete, engebene na ba données oyo ARE elakisaki, makoki ya courant installé na RDC emati wuto 2.972 MW na 2020 kino 4.024,58 MW na 2025, nzoka nde taux ya couverture ya service emati wuto 17,9% kino 29%. Mituya miye mipesamaki na bakambi ya kala na molulu ya bopesi mosala. Misala mpe Makambo oyo ekokisami Na mibu ya yambo ya mosala na yango, ARE esali ba mécanismes ya kolandela ba opérateurs, ko analyser ba demandes ya ndingisa, pe kotala ba propositions tarifaires. Etie pe ba mécanismes ya kozua pe ko traité ba plaintes ya ba consommateurs. Na octobre 2026, na tango ya botalisi ya rapport ya liboso ya mikolo 100 ya administration ya sika, ARE esakolaki ete etali pe ekomisaki ba projets 45 ya énergie, esali ba affaires 17 ya litigation, pe ebimisaki makanisi 18 ya malamu pona ba projets oyo emonanaki ete ezali na boyokani. Institution elakisaki pe plateforme numérique oyo ebongisami pona ko faciliter bozui pe bolandi ya ba plaintes ya ba opérateurs pe ba consommateurs. ARE esali pe boyokani na ba institutions nationales pe ba partenaires internationals, mingi mingi na oyo etali kolendisa bisaleli ya mibeko pe bozongisi zando ya kura na mikolo oyo. Na sanza ya libwa 2026, esakolaki mingi mingi misala ya tekiniki oyo esalemaki na lisungi ya Banque africaine de développement. [[Catégorie:Nguyá]] [[Catégorie:Lotilíki]] 8kn6t3z6bz7r19bd5qa5rka15z22mhn CSAC RDC 0 15607 136576 2026-11-10T14:53:47Z OtikolenoiL 12703 Créé en traduisant la page « [[:fr:Special:Redirect/revision/241212726|Conseil supérieur de l’audiovisuel et de la communication]] » 136576 wikitext text/x-wiki '''Conseil supérieur ya audiovisuel et communication''', oyo babengaka mingi mingi na sigle " " . CSAC ya mosala " ezali institution oyo ezali kosunga [[Demokrasi|démocratie]] na [[Kongó-Kinsásá|République démocratique du Congo]]."Ezali na mokumba ya kopesa mpe kobatela bonsomi ya bapanzi sango, kosala ete batosa bizaleli malamu ya bapanzi sango, mpe kopesa ndanga ya bokɔti ya bosembo mpo na mangomba ya politiki, masanga, mpe bana mboka na bapanzi sango ya leta. Siège na yango ezali na Kinshasa[1]. CSAC esalela bokonzi na yango na esika ya bopesi mibeko ya makambo ya bapanzi sango. Bolai ya intervention na yango ezali na ba émissions ya radio, télévision, ba médias imprimés, ba médias en ligne, mpe makambo mosusu ya communication public. Ezali na kati ya bolandi botosi ya mibeko, mibeko ya mosala, mpe mikumba oyo etali bakompanyi ya bopanzi sango[2]. Lisolo Contexte ya Bozalisi Bokeli ya CSAC ezali na kati ya mosala ya démocratisation ya ba institutions congolaises mpe mposa ya kosala organisme indépendant responsable ya réglementation ya ba médias. Article 212 ya Constitution ya le 18 février 2006, epesaki nzela ya kosala Conseil supérieur ya audiovisuel mpe communication na personnalité juridique[3]. Yambo ya bokeli CSAC, réglementation ya media ezalaki libosoliboso kosalama na Haut Autorité pour le Media (HAM), oyo esalemaki na période ya transition politique sima ya Dialogue intercongolais. CSAC esalemaki pona kozua esika na organisme oyo pe kosangisa réglementation ya media na cadre institutionnel oyo elimbolami na Constitution[4]. Kozwa mibeko ya biologique Na mokolo ya 10 Yanuali 2011, mobeko ya biologique No. 11/001 oyo etali composition, pouvoir, organisation, mpe fonctionnement ya Conseil supérieur ya audiovisuel et communication esakolamaki. Texte oyo elimboli statut juridique ya institution, ba missions na yango, pouvoirs na yango, composition na yango, pe ba procédures ya exploitation na yango[5]. Mobeko moye mozali kosala CSAC lokola institution indépendante mpe autonome oyo ezali na personnalité juridique. Ezali kopesa composition ya ba membres zomi na mitano oyo baponami na ba institutions pe ba organisations ndenge na ndenge oyo ezali ko représenter société congolaise[6]. Molongo ya mibeko Bosali ya CSAC esalemi libosoliboso na makomi oyo[7],[8]: Mobeko Likonzi mwa 18 février 2006, mingi mingi article 212, oyo esali Haut Conseil ya Audiovisuel mpe Communication mpe elimboli ba missions na yango ya minene. Loi organique No. 11/001 ya mokolo ya 10 janvier 2011, oyo elakisaka composition, pouvoir, organisation, mpe fonctionnement na yango. Mibeko ya kati ya CSAC, oyo elakisaka ndenge ya kosalela mibeko ya biologique pe bosaleli ya bibongiseli na yango. Mobeko n° 96/002 ya mokolo ya 22 juin 1996, oyo etie ndenge ya kosalela bonsomi ya bopanzi sango na République démocratique du Congo, ndenge ebongisami mpe ebakisami na mibeko oyo elandaki. Misala mpe Mikumba Na boyokani na Mobeko Likonzi mpe mobeko ya biologique No. 11/001, CSAC (Conseil supérieur ya communication audiovisuel) ezali na mokumba ya kobatela bonsomi ya bapanzi sango, kobongola mibeko ya bapanzi sango, mpe kolendisa bopanzi sango oyo ezali kotosa mobeko mpe mibeko ya demokrasi.[9][10] Bobateli Bonsomi ya Bapanzi sango Conseil esalaka ete bonsomi ya bapanzi sango mpe bapanzi sango misusu ebatelama mpe ebatelama. Esengeli kopesa maboko na kobatela boike ya bapanzi sango mpe kobatela lotomo ya bana mboka ya kozwa sango, engebene na mabongisi ya mibeko.[11] Respect ya Ethique ya Journaliste na Conduite Professionnelle CSAC esalaka ete batosa mibeko ya bizaleli malamu mpe ya mosala na mosala mpe bopanzi sango. Ezali ko intervenir, mingi mingi, tango ba contenus ya media ebimisi makambo oyo etali responsabilité journaliste, dignité ya bomoto, protection ya batu, pe respect ya mibeko ya République.[12] Garantie ya pluralisme ya ba médias na justice Institution yango esalaka que ba médias publics mpe privés e respecter ba principes ya neutralité mpe ya justice. Ezali mpe na mokumba ya kosala ete mangomba ya politiki, masanga, mpe bana mboka bazwa nzela ya bopanzi sango mpe ya bopanzi sango na ndenge ya bosembo, mingi mingi na bileko ya maponami. Réglementation ya contenus ya médias Conseil etalaka soki ba productions ya radio, télévision, film, imprimerie, mpe ya media en ligne ezali kotosa mibeko, malako, mpe mibeko ya ethiques oyo esalemi. Ekoki pe kopesa makanisi ya tekiniki na makambo matali ba media audiovisuel, imprimerie, pe électronique.[13] Makanisi mpe ndingisa oyo ezali na elikya CSAC epesaka mingi mingi makanisi ya malamu yambo ya bopesi ba fréquences pe yambo ya kopesa ba récépissés mosusu na ba opérateurs ya ba médias. Yango wana ezali na rôle na système ya contrôle ya accès na ba communications ya media pe ba activités ya diffusion.[14] Bosangisi mpe bosilisi matata Likita likoki kotambwisa bz2ozda1lqhihx29uexv0vy1rz9hvp0 136577 136576 2026-11-10T14:58:51Z OtikolenoiL 12703 136577 wikitext text/x-wiki '''Conseil supérieur ya audiovisuel et communication''', oyo babengaka mingi mingi na sigle " " . CSAC ya mosala " ezali institution oyo ezali kosunga [[Demokrasi|démocratie]] na [[Kongó-Kinsásá|République démocratique du Congo]]."Ezali na mokumba ya kopesa mpe kobatela bonsomi ya bapanzi sango, kosala ete batosa bizaleli malamu ya bapanzi sango, mpe kopesa ndanga ya bokɔti ya bosembo mpo na mangomba ya politiki, masanga, mpe bana mboka na bapanzi sango ya leta. Siège na yango ezali na Kinshasa. CSAC esalela bokonzi na yango na esika ya bopesi mibeko ya makambo ya bapanzi sango. Bolai ya intervention na yango ezali na ba émissions ya radio, télévision, ba médias imprimés, ba médias en ligne, mpe makambo mosusu ya communication public. Ezali na kati ya bolandi botosi ya mibeko, mibeko ya mosala, mpe mikumba oyo etali bakompanyi ya bopanzi sango. == Lisolo == === Contexte ya Bozalisi === Bokeli ya CSAC ezali na kati ya mosala ya démocratisation ya ba institutions congolaises mpe mposa ya kosala organisme indépendant responsable ya réglementation ya ba médias. Article 212 ya Constitution ya le 18 février 2006, epesaki nzela ya kosala Conseil supérieur ya audiovisuel mpe communication na personnalité juridique. Yambo ya bokeli CSAC, réglementation ya media ezalaki libosoliboso kosalama na Haut Autorité pour le Media (HAM), oyo esalemaki na période ya transition politique sima ya Dialogue intercongolais. CSAC esalemaki pona kozua esika na organisme oyo pe kosangisa réglementation ya media na cadre institutionnel oyo elimbolami na Constitution. == Kozwa mibeko ya biologique == Na mokolo ya 10 Yanuali 2011, mobeko ya biologique No. 11/001 oyo etali composition, pouvoir, organisation, mpe fonctionnement ya Conseil supérieur ya audiovisuel et communication esakolamaki. Texte oyo elimboli statut juridique ya institution, ba missions na yango, pouvoirs na yango, composition na yango, pe ba procédures ya exploitation na yango. Mobeko moye mozali kosala CSAC lokola institution indépendante mpe autonome oyo ezali na personnalité juridique. Ezali kopesa composition ya ba membres zomi na mitano oyo baponami na ba institutions pe ba organisations ndenge na ndenge oyo ezali ko représenter société congolaise. == Molongo ya mibeko == Bosali ya CSAC esalemi libosoliboso na makomi oyo : * Mobeko Likonzi mwa 18 février 2006, mingi mingi article 212, oyo esali Haut Conseil ya Audiovisuel mpe Communication mpe elimboli ba missions na yango ya minene. * Loi organique No. 11/001 ya mokolo ya 10 janvier 2011, oyo elakisaka composition, pouvoir, organisation, mpe fonctionnement na yango. * Mibeko ya kati ya CSAC, oyo elakisaka ndenge ya kosalela mibeko ya biologique pe bosaleli ya bibongiseli na yango. * Mobeko n° 96/002 ya mokolo ya 22 juin 1996, oyo etie ndenge ya kosalela bonsomi ya bopanzi sango na République démocratique du Congo, ndenge ebongisami mpe ebakisami na mibeko oyo elandaki. == Misala mpe Mikumba == Na boyokani na Mobeko Likonzi mpe mobeko ya biologique No. 11/001, CSAC (Conseil supérieur ya communication audiovisuel) ezali na mokumba ya kobatela bonsomi ya bapanzi sango, kobongola mibeko ya bapanzi sango, mpe kolendisa bopanzi sango oyo ezali kotosa mobeko mpe mibeko ya demokrasi. == Bobateli Bonsomi ya Bapanzi sango == Conseil esalaka ete bonsomi ya bapanzi sango mpe bapanzi sango misusu ebatelama mpe ebatelama. Esengeli kopesa maboko na kobatela boike ya bapanzi sango mpe kobatela lotomo ya bana mboka ya kozwa sango, engebene na mabongisi ya mibeko. == Respect ya Ethique ya Journaliste na Conduite Professionnelle == CSAC esalaka ete batosa mibeko ya bizaleli malamu mpe ya mosala na mosala mpe bopanzi sango. Ezali ko intervenir, mingi mingi, tango ba contenus ya media ebimisi makambo oyo etali responsabilité journaliste, dignité ya bomoto, protection ya batu, pe respect ya mibeko ya République. == Garantie ya pluralisme ya ba médias na justice == Institution yango esalaka que ba médias publics mpe privés e respecter ba principes ya neutralité mpe ya justice. Ezali mpe na mokumba ya kosala ete mangomba ya politiki, masanga, mpe bana mboka bazwa nzela ya bopanzi sango mpe ya bopanzi sango na ndenge ya bosembo, mingi mingi na bileko ya maponami. == Réglementation ya contenus ya médias == Conseil etalaka soki ba productions ya radio, télévision, film, imprimerie, mpe ya media en ligne ezali kotosa mibeko, malako, mpe mibeko ya ethiques oyo esalemi. Ekoki pe kopesa makanisi ya tekiniki na makambo matali ba media audiovisuel, imprimerie, pe électronique. == Makanisi mpe ndingisa oyo ezali na elikya == CSAC epesaka mingi mingi makanisi ya malamu yambo ya bopesi ba fréquences pe yambo ya kopesa ba récépissés mosusu na ba opérateurs ya ba médias. Yango wana ezali na rôle na système ya contrôle ya accès na ba communications ya media pe ba activités ya diffusion. == Bosangisi mpe bosilisi matata == === Likita likoki kotambwisa === Bosangisi kati ya bato ndenge na ndenge pe basali na esika ya bopanzi sango tango matata ebimi. Compétence oyo ezali na tina ya kolendisa masolo pe kopesa maboko na bosilisi matata na kati ya portée ya intervention na yango. === Bobateli ya bato banso mpe ya bato oyo bazali na bozangi lisungi === CSAC ezali pe na mokumba ya kosala été bopanzani ya makambo oyo ezali kotosa bizaleli ya bomoto pe makoki ya moboko. Mobeko ya biologique epesi yango spécifiquement rôle na kotombola ba programmes ya mateya pe kobatela bana na ba effets mabe ya ba contenus mosusu oyo epalangani na ba médias pe ba technologies ya sika ya information pe communication. 16zyzigog75zet2b86wbw48cyhrnx2s ARMP RDC 0 15608 136578 2026-11-10T18:41:42Z OtikolenoiL 12703 Créé en traduisant la page « [[:fr:Special:Redirect/revision/241219300|Autorité de Régulation des Marchés Publics]] » 136578 wikitext text/x-wiki '''Autorité réglementaire des achats publics''', oyo mingi mingi babengaka yango na sigle " " . ARMP ", ezali institution publique ya [[Kongó-Kinsásá|République démocratique du Congo]] oyo ezali na mokumba ya ko réglementer système [[Alíkilíkoso|ya ba achats]] publics mpe ba accords ya délégation ya fonction publique." Ezali mingi mingi na bokeli pe kobongisa mibeko ya bozwami ya leta, kosimba ba recours, ba procédures ya audit, kolendisa polele, pe kopesa mateya na baye bazali na likambo na secteur. ARMP ezali moko ya ba organismes ya système national ya achats publics oyo esalemi sima ya mbongwana ya ba achats publics oyo ebandaki na 2010. Ezali kosala misala na yango na territoire national mobimba mpe ezali na personnalité juridique lokola pe lipanda na kokokisa mikumba na yango ya réglementation. == Lisolo ya kala == === Contexte ya création === Bokeli ya ARMP ezali na kati ya processus ya réforme ya système ya ba achats publics na République démocratique du Congo. Yambo ya mbongwana oyo, ndenge ya kozwa biloko ezalaki libosoliboso kotambwisama na Ordonnance-Loi No. 69-054 ya mokolo ya 5 Desɛmbɛ 1969, mpe na mibeko oyo etali kosalela yango. Système oyo etalelama mokemoke lokola ekoki te na oyo etali masengi ya polele, ya malamu, mpe ya boyangeli malamu ya mosolo ya leta. == Bondimi mobeko ya bozwami ya misala ya leta == Na mokolo ya 27/04/2010, mobeko No. 10/010 oyo etali bozwami ya biloko ya Leta ezwamaki. Ezali kosala mibeko ya sika oyo etali kobongisa, kopesa, kolandela, kondima, mpe kosalela ba contrats publiques. Ezali pe kopesa nzela ya bokeli ba organismes spécialisés oyo ezali na mokumba ya ko réglementer pe kolandela ba procédures. == Création officielle ya ARMP == Na mokolo ya 2 Yuni 2010, Premier ministre andimaki mobeko No. 10/21 oyo ebandisaki Autorité réglementaire des achats publics (ARMP), oyo elakisaki ndenge oyo esalemi, ndenge oyo ebongisami mpe ndenge oyo esalaka. Décret oyo etie ARMP lokola organisme administratif public na personnalité juridique mpe etie siège na yango na Kinshasa. Bokeli ya institution oyo etali bosenga ya organisme spécialisé oyo ezali na mokumba ya kosala ete mibeko ya bozwami ya leta elandama, kolendisa concurrence kati ya ba opérateurs économiques, mpe kopesa maboko na kopekisa ba irregularités na ba achats publics. Liziba: Mobeko No. 10/21, Artikle 3 kino 10. == Evolution ya Cadre ya ba achats publics == Na mokolo ya 9 Yuli 2018, mobeko n° 18/016 oyo etali boyokani ya leta mpe ya bato ezwamaki. Ezali kokokisa cadre institutionnel ya ba achats publics na ko réglementer ba partenariats entre ba entités publiques na ba opérateurs privés pona mise en œuvre ya projet pe bopesi misala. ARMP (Autorité régulatrice du achats publics) ezali pe na rôle na réglementation ya ba procédures na kati ya jurisdiction na yango na oyo etali ba délégations ya fonction publique. Na bambula oyo elandaki, institution ekolisaki misala na yango mpo na kozala na kobimisa mikanda oyo etali ba achats publics, kosala ba recours, kopesa mateya na bakonzi ya leta mpe ba opérateurs économiques, mpe kolandela ndenge ya kopesa contrat mpe ya exécution. == Molongo ya mibeko == Misala ya ARMP esalemi libosoliboso na makomi oyo : * Mobeko no. * Mobeko No. 10/21 ya mokolo ya 2 Yuni 2010, oyo ebandisaki, ebongisaki mpe etambwisaka ARMP. * Mobeko No. 18/016 ya mokolo ya 9 sanza ya nsambo 2018, oyo etali boyokani ya leta mpe ya bato. Mibeko ya bosaleli mibeko mitali bozwami ya leta mpe boyokani ya leta na bato, oyo ezali kolakisa ndenge ya kobongisa, kopesa, kolandela, mpe kosalela ba contrats. hohzqkbeszt0dzgx505bl363c5ucn2y 136579 136578 2026-11-10T18:49:27Z OtikolenoiL 12703 /* Lisolo ya kala */ 136579 wikitext text/x-wiki '''Autorité réglementaire des achats publics''', oyo mingi mingi babengaka yango na sigle " " . ARMP ", ezali institution publique ya [[Kongó-Kinsásá|République démocratique du Congo]] oyo ezali na mokumba ya ko réglementer système [[Alíkilíkoso|ya ba achats]] publics mpe ba accords ya délégation ya fonction publique." Ezali mingi mingi na bokeli pe kobongisa mibeko ya bozwami ya leta, kosimba ba recours, ba procédures ya audit, kolendisa polele, pe kopesa mateya na baye bazali na likambo na secteur. ARMP ezali moko ya ba organismes ya système national ya achats publics oyo esalemi sima ya mbongwana ya ba achats publics oyo ebandaki na 2010. Ezali kosala misala na yango na territoire national mobimba mpe ezali na personnalité juridique lokola pe lipanda na kokokisa mikumba na yango ya réglementation. == Lisolo ya kala == === Contexte ya création === Bokeli ya ARMP ezali na kati ya processus ya réforme ya système ya ba achats publics na République démocratique du Congo. Yambo ya mbongwana oyo, ndenge ya kozwa biloko ezalaki libosoliboso kotambwisama na Ordonnance-Loi No. 69-054 ya mokolo ya 5 Desɛmbɛ 1969, mpe na mibeko oyo etali kosalela yango. Système oyo etalelama mokemoke lokola ekoki te na oyo etali masengi ya polele, ya malamu, mpe ya boyangeli malamu ya mosolo ya leta. == Bondimi mobeko ya bozwami ya misala ya leta == Na mokolo ya 27/04/2010, mobeko No. 10/010 oyo etali bozwami ya biloko ya Leta ezwamaki. Ezali kosala mibeko ya sika oyo etali kobongisa, kopesa, kolandela, kondima, mpe kosalela ba contrats publiques. Ezali pe kopesa nzela ya bokeli ba organismes spécialisés oyo ezali na mokumba ya ko réglementer pe kolandela ba procédures. == Création officielle ya ARMP == Na mokolo ya 2 Yuni 2010, Premier ministre andimaki mobeko No. 10/21 oyo ebandisaki Autorité réglementaire des achats publics (ARMP), oyo elakisaki ndenge oyo esalemi, ndenge oyo ebongisami mpe ndenge oyo esalaka. Décret oyo etie ARMP lokola organisme administratif public na personnalité juridique mpe etie siège na yango na Kinshasa. Bokeli ya institution oyo etali bosenga ya organisme spécialisé oyo ezali na mokumba ya kosala ete mibeko ya bozwami ya leta elandama, kolendisa concurrence kati ya ba opérateurs économiques, mpe kopesa maboko na kopekisa ba irregularités na ba achats publics. Liziba: Mobeko No. 10/21, Artikle 3 kino 10. == Evolution ya Cadre ya ba achats publics == Na mokolo ya 9 Yuli 2018, mobeko n° 18/016 oyo etali boyokani ya leta mpe ya bato ezwamaki. Ezali kokokisa cadre institutionnel ya ba achats publics na ko réglementer ba partenariats entre ba entités publiques na ba opérateurs privés pona mise en œuvre ya projet pe bopesi misala. ARMP (Autorité régulatrice du achats publics) ezali pe na rôle na réglementation ya ba procédures na kati ya jurisdiction na yango na oyo etali ba délégations ya fonction publique. Na bambula oyo elandaki, institution ekolisaki misala na yango mpo na kozala na kobimisa mikanda oyo etali ba achats publics, kosala ba recours, kopesa mateya na bakonzi ya leta mpe ba opérateurs économiques, mpe kolandela ndenge ya kopesa contrat mpe ya exécution. == Molongo ya mibeko == Misala ya ARMP esalemi libosoliboso na makomi oyo : * Mobeko no. * Mobeko No. 10/21 ya mokolo ya 2 Yuni 2010, oyo ebandisaki, ebongisaki mpe etambwisaka ARMP. * Mobeko No. 18/016 ya mokolo ya 9 sanza ya nsambo 2018, oyo etali boyokani ya leta mpe ya bato. Mibeko ya bosaleli mibeko mitali bozwami ya leta mpe boyokani ya leta na bato, oyo ezali kolakisa ndenge ya kobongisa, kopesa, kolandela, mpe kosalela ba contrats. nb7je4ec5tlg37g9jwxrrq6ref4lrti SONAHYDROC 0 15609 136580 2026-11-10T20:06:17Z OtikolenoiL 12703 Créé en traduisant la page « [[:fr:Special:Redirect/revision/241221471|Société nationale des hydrocarbures du Congo]] » 136580 wikitext text/x-wiki '''Société Nationale des Hydrocarbures du Congo''', eyebani na sigle "SONAHYDROC SA", ezali société publique oyo ezali na [[Kinsásá|Kinshasa]], na [[Kongó-Kinsásá|République Démocratique du Congo]] oyo ezali kosala na secteur ya hydrocarbures . Ezali kosala misala ndenge na ndenge ya [[Pitɔlɔ́|monyololo ya petrole]], bakisa mpe boluki, boluki, bokeli, boyei, bokumbi, kobomba mpe bopanzi ba hydrocarbures mpe biloko oyo euti na yango. Ezali komonisa bosangani ya l’Etat Congo na misala ya petrole ya ekolo[1]. Lisolo Kosala Société yango ebandaki na Décret-Loi No. 245 ya le 9 août 1999, oyo etie mibeko ya société publique oyo babengi « La Congolaise des Hydrocarbures » (Société congolaise des hydrocarbures). Na sima structure oyo e évoluer na Société nationale ya hydrocarbures ya Congo (SONAHYDROC)[2]. Société eye eyebanaki kala na kombo ya COHYDRO, ebongisamaki lisusu na kati ya ba transformations ya portefeuille ya l’Etat mpe na évolution ya secteur pétrolier congolais. Na 2016, mibeko na yango ebimisamaki na Gazette officielle ya République démocratique du Congo lokola société anonyme. Mbongwana ya secteur ya hydrocarbures Secteur pétrolier congolais ezuaki mbongwana monene na promulgation ya loi n° 15/012 ya le 1er août 2015, oyo etie régime général ya hydrocarbures. Mobeko oyo etiamaki mibeko oyo etambwisaka boluki, boluki, bosaleli mpe bopanzi biloko ya petrole. Ezali pe kopesa nzela ya kosangana ya l’Etat na misala ya hydrocarbures na nzela ya société nationale[3]. Ba articles 14 kino 18 ya mobeko moye elimboli, mingi mingi, mosala ya société nationale na misala ya petrole ya likolo pe ya se. Ba stipuler participation na yango na ba projets ya exploration pe production, ezala directement to na partenariat na ba partenaires nationals to ya poto. Na ba partenariats pona misala ya amont, participation ya entreprise nationale etiamaki na minimum ya 20%. Ezalela ya mibeko SONAHYDROC ezali société anonyme oyo ezali na maboko ya l’Etat congolais. Ezali kosala misala ya mombongo na secteur ya hydrocarbures, nzokande ezali mpe komonisa matomba ya l’Etat na misala ya petrole. Mikanda ya boyangeli ya société oyo ebimisami elakisi ete capitale na yango ezali na maboko ya République démocratique du Congo. Misala na yango mitambwisami na mibeko ya Congo mpo na ba sociétés commerciales, mibeko mitali portefeuille ya l’Etat, mpe mibeko ya sikisiki ya hydrocarbures. Misio mpe Misala Mission ya SONAHYDROC ezali ya ko contribuer na développement ya industrie pétrole congolaise mpe na amélioration ya ba ressources nationales hydrocarbures. Misala na yango etali ba étapes ebele ya chaîne de valeur ya pétrole. Bolukiluki mpe Bobimisi Na misala ya likolo, société ekoki kosangana na boluki, boluki, mpe kobimisa ba hydrocarbures, bakisa mpe petrole mpe gaz naturel. Ekoki kosala misala miye na lipanda to na boyokani na ba sociétés nationales mpe internationales, engebene na mabongisi ya mibeko mpe ya boyokani oyo esalemi. Ba articles d’association ya société elobeli pe possibilité ya ko participer na exploration pe développement ya ba dépôts ya hydrocarbures liquides, solides, pe gazeux na ba bassins sédimentaires oyo ezali na République démocratique du Congo to na poto. Importation na Marketing na mboka Na esika ya misala ya se ya mayi, SONAHYDROC ezali kosala na bosombi, boyei, pe bopanzi biloko ya petrole pe ba dérivés na yango. Misala wana esalisaka mpo na kopesa zando ya Congo ba carburants mpe biloko mosusu ya énergie[4]. Société ekoki pe kosala misala na yango moko ya mombongo to kosala na kombo ya Leta na kati ya ba missions na yango pe boyokani oyo esalemi na ba acteurs misusu ya secteur. Transport mpe Bobombi SONAHYDROC esanganaka mpe na bokumbi mpe kobomba biloko ya petrole. Engebene na botalisi ya misala na yango ebimisami na AfricaNews RDC, ezali na makoki ya logistique kati na yango ba camions citerne, bisaleli ya nzela ya engbunduka, mpe ba infrastructures ya transport na bibale. Makoki maye mazali na tina ya kopesa nzela na bopesi biloko ya petrole na ba régions ndenge na ndenge ya mboka. Transport ya bibale elakisami mingi mingi lokola moyen ya fourniture intérieur ya mboka, surtout na ba routes oyo ekangisaka Kinshasa na Mbandaka na Kisangani. Liziba: AfricaNews RDC Bobongisi mpe Bokonzi SONAHYDROC etambwisami na Conseil d’administration mpe etambwisami na équipe ya Gestion Générale. Conseil d’administration esanganaka na direction stratégique mpe bokengeli ya bakambi ya société, nzokande équipe ya Gestion Générale ezali na mokumba ya kosala misala ya administratif, ya mosolo, mpe ya misala.[5] Structure ya gouvernance ya entreprise ezali, mingi mingi, Président ya Conseil d’administration (CBO), Directeur général (CEO), mpe Directeur général adjoint (DEO). Bato baye bazali na bisika biye baponamaka engebene na mibeko miye misalemi mpo na ba entreprises ya l’Etat. Bakonzi ya misala Na sanza ya zomi na moko 2022, molɔngɔ ya ba commandes iyct2nz40k6ap8tlexdxlkeu55bjyso 136581 136580 2026-11-10T20:09:56Z OtikolenoiL 12703 136581 wikitext text/x-wiki '''Société Nationale des Hydrocarbures du Congo''', eyebani na sigle "SONAHYDROC SA", ezali société publique oyo ezali na [[Kinsásá|Kinshasa]], na [[Kongó-Kinsásá|République Démocratique du Congo]] oyo ezali kosala na secteur ya hydrocarbures . Ezali kosala misala ndenge na ndenge ya [[Pitɔlɔ́|monyololo ya petrole]], bakisa mpe boluki, boluki, bokeli, boyei, bokumbi, kobomba mpe bopanzi ba hydrocarbures mpe biloko oyo euti na yango. Ezali komonisa bosangani ya l’Etat Congo na misala ya petrole ya ekolo. == Lisolo == === Kosala === Société yango ebandaki na Décret-Loi No. 245 ya le 9 août 1999, oyo etie mibeko ya société publique oyo babengi « La Congolaise des Hydrocarbures » (Société congolaise des hydrocarbures). Na sima structure oyo e évoluer na Société nationale ya hydrocarbures ya Congo (SONAHYDROC)[2]. Société eye eyebanaki kala na kombo ya COHYDRO, ebongisamaki lisusu na kati ya ba transformations ya portefeuille ya l’Etat mpe na évolution ya secteur pétrolier congolais. Na 2016, mibeko na yango ebimisamaki na Gazette officielle ya République démocratique du Congo lokola société anonyme. == Mbongwana ya secteur ya hydrocarbures === Secteur pétrolier congolais ezuaki mbongwana monene na promulgation ya loi n° 15/012 ya le 1er août 2015, oyo etie régime général ya hydrocarbures. Mobeko oyo etiamaki mibeko oyo etambwisaka boluki, boluki, bosaleli mpe bopanzi biloko ya petrole. Ezali pe kopesa nzela ya kosangana ya l’Etat na misala ya hydrocarbures na nzela ya société nationale. Ba articles 14 kino 18 ya mobeko moye elimboli, mingi mingi, mosala ya société nationale na misala ya petrole ya likolo pe ya se. Ba stipuler participation na yango na ba projets ya exploration pe production, ezala directement to na partenariat na ba partenaires nationals to ya poto. Na ba partenariats pona misala ya amont, participation ya entreprise nationale etiamaki na minimum ya 20%. == Ezalisami ya mibeko == SONAHYDROC ezali société anonyme oyo ezali na maboko ya l’Etat congolais. Ezali kosala misala ya mombongo na secteur ya hydrocarbures, nzokande ezali mpe komonisa matomba ya l’Etat na misala ya petrole. Mikanda ya boyangeli ya société oyo ebimisami elakisi ete capitale na yango ezali na maboko ya République démocratique du Congo. Misala na yango mitambwisami na mibeko ya Congo mpo na ba sociétés commerciales, mibeko mitali portefeuille ya l’Etat, mpe mibeko ya sikisiki ya hydrocarbures. == Misio mpe Misala == Mission ya SONAHYDROC ezali ya ko contribuer na développement ya industrie pétrole congolaise mpe na amélioration ya ba ressources nationales hydrocarbures. Misala na yango etali ba étapes ebele ya chaîne de valeur ya pétrole. === Bolukiluki mpe Bobimisi === Na misala ya likolo, société ekoki kosangana na boluki, boluki, mpe kobimisa ba hydrocarbures, bakisa mpe petrole mpe gaz naturel. Ekoki kosala misala miye na lipanda to na boyokani na ba sociétés nationales mpe internationales, engebene na mabongisi ya mibeko mpe ya boyokani oyo esalemi. Ba articles d’association ya société elobeli pe possibilité ya ko participer na exploration pe développement ya ba dépôts ya hydrocarbures liquides, solides, pe gazeux na ba bassins sédimentaires oyo ezali na République démocratique du Congo to na poto. == Importation na Marketing na mboka == Na esika ya misala ya se ya mayi, SONAHYDROC ezali kosala na bosombi, boyei, pe bopanzi biloko ya petrole pe ba dérivés na yango. Misala wana esalisaka mpo na kopesa zando ya Congo ba carburants mpe biloko mosusu ya énergie. Société ekoki pe kosala misala na yango moko ya mombongo to kosala na kombo ya Leta na kati ya ba missions na yango pe boyokani oyo esalemi na ba acteurs misusu ya secteur. == Transport mpe Bobombi == SONAHYDROC esanganaka mpe na bokumbi mpe kobomba biloko ya petrole. Engebene na botalisi ya misala na yango ebimisami na AfricaNews RDC, ezali na makoki ya logistique kati na yango ba camions citerne, bisaleli ya nzela ya engbunduka, mpe ba infrastructures ya transport na bibale. Makoki maye mazali na tina ya kopesa nzela na bopesi biloko ya petrole na ba régions ndenge na ndenge ya mboka. Transport ya bibale elakisami mingi mingi lokola moyen ya fourniture intérieur ya mboka, surtout na ba routes oyo ekangisaka Kinshasa na Mbandaka na Kisangani. Liziba: AfricaNews RDC == Bobongisi mpe Bokonzi == SONAHYDROC etambwisami na Conseil d’administration mpe etambwisami na équipe ya Gestion Générale. Conseil d’administration esanganaka na direction stratégique mpe bokengeli ya bakambi ya société, nzokande équipe ya Gestion Générale ezali na mokumba ya kosala misala ya administratif, ya mosolo, mpe ya misala. Structure ya gouvernance ya entreprise ezali, mingi mingi, Président ya Conseil d’administration (CBO), Directeur général (CEO), mpe Directeur général adjoint (DEO). Bato baye bazali na bisika biye baponamaka engebene na mibeko miye misalemi mpo na ba entreprises ya l’Etat. cp4fa8x3on99brf3etqblj66qwcauru Catégorie:Ba maire na république démocratique du Congo 14 15610 136586 2026-11-11T11:26:49Z AdamLynnMcGill007 14035 #100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie " 136586 wikitext text/x-wiki == Ba maire na république démocratique du Congo == qhbf9sdd7oaph6y0zg0mms8omdijgid Farida Mwepu Oduel 0 15611 136587 2026-11-11T11:30:54Z AdamLynnMcGill007 14035 #100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création en Traduction Article | Farida Mwepu Oduel " 136587 wikitext text/x-wiki {{Infobox Moto ya politiki | nkombo = Farida Mwepu Oduel | foto = defaut.svg | maloba_na_foto = ''Farida Mwepu Oduel, maire adjoint ya [[Kolwezi]] | nkombo_mobimba = Farida Mwepu Oduel | mosala_ya_politiki = Maire adjoint ya [[Kolwezi]] | banda_mokolo = 18 novembre 2022 | azwaki_esika_ya = | akendaki_na_esika = | mosala = Maire adjoint ya [[Kolwezi]] (banda 2022) | mokolo_ya_mbotama = | esika_ya_mbotama = [[République démocratique du Congo|RDC]] | ekolo = {{RDC}} | parti = | mosala_ya_bomoi = Mwasi ya politiki | lingomba = Katolike | molongani = | bana = | tata = | boyekoli = | esika_afandi = [[Kolwezi]], [[Lualaba (etuka)|Lualaba]] | elembo = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg }} '''Farida Mwepu Oduel''' azali mwasi ya politiki ya [[République démocratique du Congo|Congo-Kinshasa]]. Azali maire adjoint ya engumba [[Kolwezi]], mboka-mokonzi ya etuka ya [[Lualaba (etuka)|Lualaba]], banda mokolo ya 18 novembre 2022, pembeni ya maire [[Jacques Masengo Kindele]]. == Bomoi mpe misala == === Maire adjoint ya Kolwezi (banda 2022) === Na mokolo ya 18 novembre 2022, na nzela ya Ordonnance n°22/238 oyo etali koponama ya ba-maire mpe ba-maire adjoint ya bingumba ya République démocratique du Congo, Mokonzi ya ekolo [[Félix Tshisekedi]] aponaki [[Jacques Masengo Kindele]] lokola maire ya Kolwezi mpe Farida Mwepu Oduel lokola maire adjoint ya [[Kolwezi]]<ref name="ADAM001">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=ENQUETE.CD |auteur=Junior Kanyiki |url=https://enquete.cd/2022/11/26/rdc-nomination-a-la-territoriale-un-nouveau-maire-pour-kolwezi-et-des-nouveaux-bourgmestres-nommes-liste/ |titre=RDC- Nomination à la territoriale : Un nouveau maire pour Kolwezi et des nouveaux bourgmestres nommés (Liste) |site=enquete.cd |date=22 novembre 2022 |consulté le=11 novembre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="ADAM002">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur institutionnel=CONGO INTER INFO |auteur=Kabonzo Madila Pacheco |url=https://congointer.info/2022/11/26/territoriale-rdc-liste-de-nouveaux-maires-et-leurs-adjoints-nommes-dans-32-villes/ |titre=Territoriale-RDC : Liste de nouveaux maires et leurs adjoints nommés dans 32 villes |site=congointer.info |date=26 novembre 2022 |consulté le=11 novembre 2026}}</ref>. Azwi esika ya Jacques Masengo Kindele, oyo azalaki maire adjoint kati na 2016 mpe 2022 liboso ya kokoma maire. Na bapanzi sango ya Congo, kombo na ye ekomamaka mpe lokola « Farida Mwepu Odile ». Nkombo oyo esalelami na ndenge ya Leta ezali « Farida Mwepu Oduel ». === Mai ya komela – Mabulu motoba ya mai === Na sanza ya mai 2026, bakonzi ya engumba Kolwezi basengaki lisungi ya ''Église de Jésus-Christ des saints des derniers jours'' mpo na koluka biyano ya seko na mokakatano ya kozanga mai ya komela na ba quartiers oyo ezalaki na mpasi mingi<ref name="ADAM003">{{Lien web |langue=fr-FR |url=https://presse-afrique.eglisedejesus-christ.org/article/l-rsquo--eacute-glise-fournit-un-acc-egrave-s--agrave--l-rsquo-eau-potable-salubre--agrave--six-quartiers-de-kolwezi |titre=L’Église fournit un accès à l’eau potable salubre à six quartiers de Kolwezi |site=presse-afrique.eglisedejesus-christ.org |date=2 juin 2026 |consulté le=11 novembre 2026}}</ref>. Farida Mwepu Oduel akutanaki na Elder Thierry K. Mutombo, Mokambi ya etuka ya [[Afrika]] centrale mpe Autorité générale ya ntuku nsambo, elongo na Elder Ndalamba Ilunga mpe Christian Tshibangu, mokambi ya pieu ya Kolwezi. Likita yango esalisaki mpo na kofungola nzela na bosalisi ya mosala yango<ref name="ADAM003"/>. Mwa mikolo misato nsima ya likita yango, ye nde atambwisaki molulu ya kofungola mosala yango. Esalemaki ete projet yango ezalaki ya kotonga mabulu motoba ya mai ya komela na bisika oyo bato bazalaki na bosenga mingi. Na mokolo ya 15 mai 2026, mabulu motoba yango epesamaki na bakonzi ya engumba, na miso ya maire [[Jacques Masengo Kindele|Jacques Masengo]] mpe ya maire adjoint Farida Mwepu Oduel<ref name="ADAM003"/>. Na bilili oyo ebimaki na site officiel ya Lingomba, emonanaka ete azali kotondisa kopo na ye na mai ya libulu ya sika, nsima ya molulu ya bofungoli yango na [[Kolwezi]]<ref name="ADAM004">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur=Leah Bowers |url=https://fr.thechurchnews.com/foi-vivante/2026/06/09/latter-day-saints-humanitarian-efforts-roundup-central-africa-kenya-rwanda/ |titre=Découvrez les efforts humanitaires déployés en Afrique centrale au cours du mois dernier |site=fr.thechurchnews.com |date=9 juin 2026 |consulté le=11 novembre 2026}}</ref>. === Bopeto ya engumba – « Kolwezi ni Usafi » === Na mokolo ya 30 octobre 2026, asanganaki na molulu ya kobanda programme « Kolwezi ni Usafi » na parking ya mairie, elongo na maire [[Jacques Masengo Kindele|Jacques Masengo]], guvernere ya Lualaba [[Fifi Masuka Saini]] mpe kompanyi Aïris Africa SARL<ref name="ADAM005">{{Lien web |langue=fr-FR |url=https://journaldesnations.net/lualaba-kolwezi-lance-un-nouveau-programme-dassainissement/ |titre=Lualaba : Kolwezi lance un nouveau programme d'assainissement |site=journaldesnations.net |date=30 octobre 2026 |consulté le=11 novembre 2026}}</ref>. === Bozwi ya engumba na milulu ya Leta === Lokola maire adjoint, azali komonisa engumba [[Kolwezi]] na milulu ya Leta, na makita elongo na ba partenaires humanitaires mpe bakonzi ya etuka<ref name="ADAM003"/>. == Bomoi na ye ya moto moko == Farida Mwepu Oduel abatelaka bomoi na ye ya moto moko na sekele. Ayebisaka mingi te makambo etali libota na ye, libala na ye to bana na ye. Aponaka kobatela bomoi na ye ya moto moko mosika na miso ya bato, mpe kokabola yango na misala na ye ya Leta. Afandaka na [[Kolwezi]], na etuka ya [[Lualaba (etuka)|Lualaba]]. == Matangi == {{Références}} == Tala mpe == * [[Kolwezi]] * [[Jacques Masengo Kindele]] * [[Véronique Upite Kamina]] * [[Charlotte Cime Jinga]] * [[Lualaba (etuka)|Lualaba]] == Ba liens ya libanda == {{Autres projets |commons=category:Farida Mwepu Oduel |wikiquote=Farida Mwepu Oduel }} * [https://www.lualaba.gouv.cd/ Etuka ya Lualaba] – Site officiel * [https://www.facebook.com/mairiedekolwezi Mairie ya Kolwezi] na Facebook {{Ndambo}} [[Category:Ba maire na république démocratique du Congo]] [[Category:Ba politiciens ya basi ya Congo (RDC)]] [[Category:Bato ya politiki ya Congo (RDC)]] [[Category:Babotami na république démocratique du Congo]] [[Catégorie:Kolwezi]] [[Catégorie:Lualaba (etuka)]] 8q9c2cdas4ac71qe04buswjgjfxdyry