ວິກິພີເດຍ lowiki https://lo.wikipedia.org/wiki/%E0%BB%9C%E0%BB%89%E0%BA%B2%E0%BA%AB%E0%BA%BC%E0%BA%B1%E0%BA%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ສື່ ພິເສດ ສົນທະນາ ຜູ້ໃຊ້ ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້ ວິກິພີເດຍ ສົນທະນາກ່ຽວກັບວິກິພີເດຍ ຮູບ ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮູບ ມີເດຍວິກິ ສົນທະນາກ່ຽວກັບມີເດຍວິກິ ແມ່ແບບ ສົນທະນາກ່ຽວກັບແມ່ແບບ ຊ່ວຍເຫຼືອ ສົນທະນາກ່ຽວກັບຊ່ວຍເຫຼືອ ໝວດ ສົນທະນາກ່ຽວກັບໝວດ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1471 127657 127596 2026-05-10T07:10:29Z RenWikiLA 20337 /* ພູມສັນຖານ */ 127657 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|"ລາວ" ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}} {{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}} {{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ | conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ | common_name = ລາວ | native_name = | image_flag = Flag of Laos.svg | image_coat = Emblem_of_Laos_(2025-).svg | symbol_type = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]] | national_motto = "ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ" | national_anthem = "[[ເພງຊາດລາວ]]"<br /><div style="padding-top:0.5em;">[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]</div> | image_map = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}} | map_caption = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}} | capital = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] | coordinates = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}} | largest_city = [[ວຽງຈັນ]] | official_languages = [[ພາສາລາວ]] | recognised_languages = | languages_type = ພາສາທີ່ເວົ້າ | languages = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]<ref>{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}</ref>}} | ethnic_groups = {{unbulleted list | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]] | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]] | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]] | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]] | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]] | 2.5% ມະກອງ | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]] | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]] | 1.8% [[ອາຂ່າ]] | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}} }} | ethnic_groups_year = 2015<ref name="Census2015">{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}</ref> | demonym = [[ປະຊາກອນລາວ|ຊາວລາວ]] | government_type = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]] | leader_title1 = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]<br>[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}} | leader_name1 = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]] | leader_title2 = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]] | leader_name2 = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]] | leader_title3 = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]] | leader_name3 = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]<br>[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]] | leader_title4 = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]] | leader_name4 = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]] | legislature = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]] | sovereignty_type = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]] | established_event1 = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] | established_date1 = 1354–1707 | established_event2 = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]] | established_date2 = 1707–1778 | established_event3 = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​ | established_date3 = 1778–1893 | established_event4 = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]] | established_date4 = 1893–1953 | established_event5 = ຮວມລາຊະອານາຈັກ | established_date5 = 11 ພຶດສະພາ 1947 | established_event6 = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]<br />ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]] | established_date6 = 22 ຕຸລາ 1953 | established_event7 = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]] | established_date7 = 2 ທັນວາ 1975 | established_event8 = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]] | established_date8 = 14 ສິງຫາ 1991 | established_event9 = [[ວັນຊາດ]] | established_date9 = 2 ທັນວາ | area_km2 = 237,955 | area_rank = ອັນດັບທີ 82 <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--> | area_sq_mi = 91,428.991 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 2 | population_estimate = 7,123,205 | population_census = 6,492,228<ref>{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}</ref> | population_estimate_year = 2019 | population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105 | population_census_year = 2015 | population_density_km2 = 26.7 | population_density_sq_mi = <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = ອັນດັບທີ 151 | GDP_PPP = {{increase}} 74.309&nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ<ref name="IMF database 2022">{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2022&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}</ref> <!--Do not edit!--> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = ອັນດັບທີ 106 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ<ref name="IMF database 2023" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125 | GDP_nominal = {{Decrease}} 17.347&nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ<ref name="IMF database 2023" /> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = ອັນດັບທີ 145 | GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ<ref name="IMF database 2023" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152 | Gini = 36.4 <!--number only--> | Gini_year = 2012 | Gini_change = <!--increase/decrease/staedy--> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.617 <!--number only--> | HDI_year = 2023 <!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--> | HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}</ref> | HDI_rank = ອັນດັບທີ 147 | currency = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭) | currency_code = LAK | time_zone = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]] | utc_offset = +7 | date_format = ວວ/ດດ/ປປປປ | drives_on = ຂວາ | calling_code = [[+856]] | iso3166code = LA | cctld = [[.la]] | religion = {{unbulleted list | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.<ref>{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}</ref>}} | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]] | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]<ref name="assets.pewresearch.org">{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}</ref> }} |footnotes={{notelist}}}} '''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)<ref>{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}</ref> ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]<ref>{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}</ref> ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]<ref>{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949<ref>{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}</ref> ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.<ref>{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}</ref> ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ "[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]" ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ "ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ" ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&title=Laos |url-status=dead }}</ref> ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ<ref>{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref> ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ <ref>{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref> 4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ: <ref>{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.<ref>[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]</ref> == ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ "ລາວ" == ຄຳວ່າ "ລາວ" ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}} # ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ. # ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ. # ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ # ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ # ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ # ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ "ດ"​ເປັນຕົວ"ລ"​ແລະອອກສຽງຕົວ "ລ"​ເປັນຕົວ "ດ"​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ "Laos" ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ "Lao" ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ "Laotian" ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.<ref name="tripsavvy">{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say "Laos"|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}</ref><ref name="fodors">{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}</ref> == ພູມສັນຖານ == {{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]] [[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]] ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.<ref name="autogenerated3">{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}</ref> ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.<ref name="FLII-Supplementary">{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}</ref> ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.<ref>{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}</ref> === ລັກສະນະພູມອາກາດ === ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.<ref name="climate">{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}</ref> === ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ === ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ<ref>{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}</ref>, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.<ref name="Laos wildlife1">{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}</ref> ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ. === ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ === [[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]] ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.<ref>{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems & Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}</ref> ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ. [[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: "ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ."<ref>{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy & Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}</ref> ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ "ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ".<ref>{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}</ref> ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.<ref>{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}</ref> ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ "ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ" ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}</ref> ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.<ref>Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses "Laos' forests still falling to 'connected' businesses"]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}</ref><ref>CleanBiz.Asia News (31 July 2011) "Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos" http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 "Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency"]</ref> ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.<ref>{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}</ref> ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.<ref>{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}</ref> ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation & Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}</ref> ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.<ref name=":0" /> == ປະຫວັດສາດ == {{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}} === ຍຸກປະຖົມບູຮານ === [[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]] ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.<ref>{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}</ref> ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].<ref>{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}</ref> ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.<ref>{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}</ref> ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.<ref name="PittayawatPittayaporn">[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.</ref> === ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ === {{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}} ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],<ref name="Coedes">{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}</ref> ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}</ref> ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,<ref>{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}</ref> ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ"[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]" ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.<ref>Sanda Simms, ch. 3, "Through Chaos to a New Order", in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor & Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}</ref> ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.<ref>Sanda Simms, ch. 6, "Seventy Years of Anarchy", in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor & Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).</ref> ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].<ref>{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}</ref> ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.<ref>{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}</ref> ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.<ref>{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first = Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}</ref> ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ "ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່".<ref>[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm "Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices"]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''</ref> === ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) === {{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}} [[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]] ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.<ref>{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}</ref> ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.<ref>Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72</ref> ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.<ref>{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}</ref> ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.<ref name="SørenIvarsson">Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.</ref> ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.<ref name="MartinStuart-FoxA">Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&dq=A+History+of+Laos&pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&dq=A+History+of+Laos&pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.</ref> ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.<ref name="MartinStuart-FoxA"/> ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.<ref name="MartinStuart-FoxA"/> ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.<ref name="MartinStuart-FoxA"/> ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.<ref>Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.</ref> ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.<ref name="A Country Study: Laos">Savada, Andrea Matles (editor) (1994). "Events in 1945". [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.</ref> ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.<ref name="A Country Study: Laos"/> ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.<ref name="britannica" /> ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ "[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]". ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].<ref name=bbc>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}</ref><ref name="britannica">{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}</ref> === ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) === {{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}} [[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]] ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].<ref name="bbc" /><ref name="britannica" /> [[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]] ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.<ref name=bbc /><ref name=britannica /> [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.<ref name=bbc /> ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ "ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ".<ref>{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}</ref> ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.<ref>{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}</ref> ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.<ref>{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}</ref> [[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]] ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.<ref name=bbc /><ref>{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.</ref> === ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) === ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ "ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ" ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.<ref name=bbc /><ref name="Martin Stuart-Fox">Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.</ref> ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.<ref name="DamienKingsbury">Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor & Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.</ref> ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].<ref name="Savada">Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}</ref><ref name="Prayaga">Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.</ref> ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.<ref>[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}</ref> ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.<ref>{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}</ref> == ການເມືອງ == {{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=<center>[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]<br><small>ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ</small></center>|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=<center>[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]<br><small>ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ</small></center>}} ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ<ref name="Croissant211" /> ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ "ບໍ່ເສລີ" ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ<ref>{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}</ref> ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ === ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ === [[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ<ref name="Croissant211">{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}</ref> ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ<ref name="Croissant212">{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}</ref> ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ<ref name="Croissant211" /> ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ<ref name="Croissant212" /> ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ === ຝ່າຍບໍລິຫານ === ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ<ref name="Croissant212" /> ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ==ເສດຖະກິດຂອງລາວ == {{Main|ເສດຖະກິດລາວ}} [[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]] [[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]] ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.<ref>{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&_r=0 |publisher=New York Times}}</ref> ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ "ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ" (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ. ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.<ref>{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016}}</ref> ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ <ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use], ''CIA World Factbook''.</ref> ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.<ref>About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]</ref> ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.<ref>[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project</ref><ref>Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf "Genuinely Lao"], ''Rice Today''.</ref> ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.<ref>{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}</ref> ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ "ສະໝອງໄຫຼ" ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.<ref>{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}</ref> ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.<ref>{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}</ref> ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ "[[ເບຍລາວ]]" ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ. == ສັງຄົມ == {{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}} {{ຫຼ້າສະໄໝ}} === ປະຊາກອນ === ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ). ==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ==== ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81% ==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ==== ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ. ==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ==== * ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້: * ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ. ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ. * ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ. * ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ. * ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ). ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ. === ພາສາ === {{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]] ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ) ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]] ==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ==== ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ. * [[ພາສາລາວ]] * [[ອັກສອນລາວເດີມ]] * [[ອັກສອນລາວບູຮານ]] === ສາສະໜາ === ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] [[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60% === ວັດທະນະທຳ === [[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ. ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] === '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' === ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. === ອາຫານລາວ === [[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]] {{see also|ອາຫານລາວ}} [[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ. ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ. [[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]<ref>[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]</ref><ref>[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA "คนลาว" ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]</ref> ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]</ref> ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ. == ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ == {{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}} {{ຫຼ້າສະໄໝ}} {{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}} {| style="float:left;" | <big>'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''</big>​ 2020 {| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:100%;" |- style="font-size:100%; text-align:right;" !ແຜນທີ່ !ແຂວງ !ເມືອງເອກ !ເນື້່ອທີ່ <br/ຕາລາງກິໂລແມັດ> !​ພົນລະເມືອງ ​(2015) !ພົນລະເມືອງ (2018)<ref name"ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018">{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}</ref> !ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​ !ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ<br />(ຄົນຕໍ່km2)​ |- |--- | [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]] | 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]] | [[ທ່າແຂກ]]​ |16,315 |392,100 |420,950 |433,570 |26.57 | LA-KH |- |--- | [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]] | 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]] | [[ປາກເຊ]] |15,415 |694,000 |733,582 |752,688 |48.83 | LA- CH |- |--- | [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]] | 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]] | [[ເມືອງສາລະວັນ]] |10,691 |397,000 |426,991 |442,200 |41.39 | LA-SL |- |--- | [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]] | 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]] | [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]] |21,774 |969,700 |1,037,553 |1,070,035 |49.14 | LA-SV |- |--- | [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]] | 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] | [[ໂພນສະຫວັນ]]​ |14,751 |244,100 |261,686 |267,172 |18.11 | LA-XI |- |---- | [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]] | 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]] | [[ໄຊຍະບູລີ]] |16,389 |381,300 |411,893 |423,496 |25.84 | LA-XA |- |--- | [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]] | 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]] | [[ອະນຸວົງ]] |8,551 |85,200 |102,041 |107,926 |12.62 | LA-XS |- |--- | [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]] | 08. [[ແຂວງເຊກອງ]] | [[ເຊກອງ]] |7,665 |113,200 |124,570 |129,398 |16.88 | LA-XE |- |---- | [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]] | 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]] | [[ປາກຊັນ]] |14,863 |237,700 |303,794 |315,956 |21.19 | LA-BL |- |--- | [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]] | 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]] | [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​ |6,196 |179,300 |196,641 |203,468 |32.84 | LA-BK |- |--- | [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]] | 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]] | [[ຜົ້ງສາລີ]] |16,270 |178,000 |189,777 |193,145 |11.87 | LA-PH |- |--- | [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]] | 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]] | [[ຫຼວງນ້ຳທາ]] |9,325 |175,700 |192,392 |199,090 |21.35 | LA-LM |- |--- | [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]] | 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]] | [[ຫຼວງພະບາງ]] |16,875 |431,900 |459,189 |467,157 |27.68 | LA-LP |- |--- | [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]] | 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]] | [[ໂພນໂຮງ]]​ |15,610 |419,100 |450,475 |462,142 |29.61 | LA-VI |- |--- | [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]] | 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]] | [[ຊຳເໜືອ]]​ |16,500 |289,400 |306,247 |310,976 |18.85 | LA-HO |- |--- | [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]] | 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]] | [[ອັດຕະປື]] |10,320 |139,600 |153,656 |159,885 |15.49 | LA-AT |- |--- | [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]] | 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]] | [[ເມືອງໄຊ]] |15,370 |307,600 |334,702 |345,425 |22.47 | LA-OU |- |--- | [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]] | 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] | [[ຈັນທະບູລີ]] |3,920 |820,900 |906,859 |948,447 |242.0 | LA-VT |} |} * '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ''' '''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ<ref Name="ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ"​)​>{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}</ref> '''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ<ref Name="ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ"​)​ /> '''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ<ref Name="ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ"​)​ /> * '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​ ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]]. ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ "ແຂວງໄຊສົມບູນ" ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ. == ວັນສຳຄັນ == [[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]] [[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]] ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ: {| class=wikitable |+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ''' ! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ |- | 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]] | ວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- |- | 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]] |ວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- | ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] | ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ |----- |----- | ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]|| | ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] |----- |----- | ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] || | ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ |----- |----- | ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] || | ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ |----- | 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- |----- | 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- | ເມສາ ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- | 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]] | ວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- | ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]] | ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] |----- | ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]] | || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ |----- |----- | 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]] | ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້ |----- |----- | ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]] | ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] |----- | ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]] | ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] |----- | ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]] | ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ |----- |----- | ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]] | ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ |----- |----- | 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]] | ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ) |----- |----- | ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]] | ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ) |----- | ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || | ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ |----- |----- | ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || | ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ |----- | 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || | ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ |----- | 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ | || |} == ການຄົມມະນາຄົມ == {{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}} ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015. === ເສັ້ນທາງບົກ === ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ==== [[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]] [[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] * ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]]. * ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996. ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ. ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ. ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ. === ເສັ້ນທາງນ້ຳ === ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ. === ທາງອາກາດ === ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ. ==== ສາຍການບິນ ==== * [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]] * [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]] * [[ລາວເດີນອາກາດ]] ==== ສະໜາມບິນ ==== * [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]] * [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]] * [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]] * [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]] * [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]] * [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]] * [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]] * [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]] * [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] * [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]] * [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]] * [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]] * [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]] * [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]] == ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ== {{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}} {| class="wikitable" |- ! ອົງກອນ ! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ ! ອັນດັບທີ |- | [[Heritage Foundation]]/<br />''[[The Wall Street Journal]]'' | ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ <br /> (Index of Economic Freedom) | 149 ຈາກ 157 |- | [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]] | ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ <br /> (Worldwide Press Freedom Index) | 156 ຈາກ 167 |- | [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]] | ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ <br /> (Corruption Perceptions Index) | 163 ຈາກ 179 |- | [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]] | ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ <br /> (Human Development Index) | 130 ຈາກ 177 |- |} *ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​ == ເຫດການສຳຄັນ == {{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}} * [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]] * [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012 * [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009 * [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]] * [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]] * [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]] == ເພີ່ມເຕີມ == * [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ== {{notelist}} == ອ້າງອີງ​ == {{ລາຍການອ້າງອີງ}} == ບັນນານຸກົມ == *{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}} {{ອາຊຽນ}} [[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]] [[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]] b8ybq7k6qyp01hdirxm4cpw7lq9f7j0 0 10232 127656 120926 2026-05-09T19:10:43Z Feelinglizzy 23270 127656 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hospital | ຮູບ = Dusit Arun at Dusit Central Park (07-09-2025) - views - Chulalongkorn Hospital.jpg | ຮູບກວ້າງ = 260px | ຊື່= ໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນ | ຊື່ອັງກິດ = King Chulalongkorn Memorial Hospital | ກໍ່ຕັ້ງ = [[30 ພຶດສະພາ]] [[ຄ.ສ. 1914]] (102 ປີ)<ref>ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2457/D/560.PDF การเปิดโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์], เล่มที่ 31, หน้า 560,วันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2457. </ref> | ປະເພດ = [[ໂຮງໝໍໃນປະເທດໄທ|ໂຮງໝໍໂຮງຮຽນແພດ]] | ສັງກັດ= [[ສະພາກາຊາດໄທ]] | ຜູ້ອຳນວຍການ = ສ.ນພ.ສຸດທິພົງ ວັດຊະລະສິນທຸ | ຈຳນວນຕຽງ = 1,479<ref>[http://www.chulalongkornhospital.go.th/index.php/2015-11-05-06-19-39/2015-11-05-06-21-32 ข้อมูลผู้ป่วยใน.โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์,2558 ]</ref> | ແພດ = 843 ຄົນ | ບຸກຄະລາກອນ = 3,275 ຄົນ | ທີ່ຕັ້ງ = 1873 ແຂວງປະທຸມວັນ [[ເຂດປະທຸມວັນ]] [[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] {{flagicon|Thailand}} | ເວັບໄຊຕ໌ = [http://www.chulalongkornhospital.go.th/ www.chulalongkornhospital.go.th] }} '''ໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນ''' ແມ່ນໂຮງໝໍສັງກັດ[[ສະພາກາຊາດໄທ]] ໃນ[[ເຂດປະທຸມວັນ]] [[ບາງກອກ]] ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 1914 ຕາມພະລາຊະດຳລິ[[ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ]]<ref>ราชกิจจานุเบกษา. “พระราชดำรัสตอบในการเปิดโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ .” เว็บไซต์ ราชกิจจานุเบกษา. 14 มิถุนายน 2457. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2457/D/567.PDF (29 พฤษภาคม 2559 ที่เข้าถึง).</ref> ເປັນທີຕັ້ງແລະທີດຳເນິນການຮຽນການສອນໃຫ້ກັບ[[ຄະນະແພດສາດ ຈຸລາລົງກອນມະຫາວິທະຍາໄລ]] ຖືເປັນໂຮງໝໍໂຮງຮຽນແພດແຫ່ງທີສອງຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ຄະນາຈານສັງກັດຄະນະແພດສາດ[[ຈຸລາລົງກອນມະຫາວິທະຍາໄລ]] ຍັງປະຕິບັດໜ້າທີ່ເປັນແພດປະຈຳໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນນຳ<ref>ราชกิจจานุเบกษา. “ พระราชกฤษฎีกาเลิกล้มคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ในมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๑๐.” เว็บไซต์ ราชกิจจานุเบกษา. 29 ธันวาคม 2510. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2510/A/127/14.PDF (29 พฤษภาคม 2559 ที่เข้าถึง).</ref> ແລະຍັງເປັນບ່ອນປະທັບຮັກສາອາການພະປະຊວນຂອງ[[ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ]] == ປະຫວັດ == [[File:King Vajiravudh (Rama VI) of Siam.jpg|200px|thumbnail|left|ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ]] [[ຮູບ:KCMH2026-@night.png|thumb|289x289px|ກຸ່ມອາຄານຂອງໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນເມື່ອເບິ່ງຈາກສວນລຸມພິນີ]] ໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນ ສ້າງຂຶ້ນຕາມພະລາຊະດຳລິໃນ[[ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ]] ພະອົງມີພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະຊົງບຳເພັນພະລາຊະກຸສົນພ້ອມດ້ວຍພະລາຊະພາດາແລະພະຄິນີ ເພື່ອສະໜອງພະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນຂອງ[[ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ]] ສົມເດັດພະບໍລົມຊະນົກນາດຂອງພະອົງ<ref>[http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2457/D/249.PDF แจ้งความสภากาชาดสยาม เรื่องเปิดโรงพยาบาล ลงวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2457]</ref> ນຳເມື່ອຄັ້ງພະພຸດທະເຈົ້າຫຼວງຊົງພະຊົນຢູ່ນັ້ນ ໄດ້ຊົງພະລາຊະດຳລິຈັດຕັ້ງ[[ສະພາກາຊາດໄທ]] ເຊິ່ງເອິ້ນໃນເວລານັ້ນວ່າ '''ສະພາອຸນາໂລມແດງ''' ຂຶ້ນໄວ້ ໂດຍຮັບການຮັກສາພະຍາບານຜູ້ເຈັບໄຂ້ໄດ້ປ່ວຍ ຕາມຄະຕິນານາຊາດທີ່ຈະເລີນແລ້ວ ແຕ່ການສະພາກາຊາດໄທຍັງບໍ່ແລ້ວເສັດສົມບູນ ຖ້າຈະບໍລິຈາກຊັບສ້າງໂຮງໝໍສະພາກາຊາດຂຶ້ນກໍຈະເປັນພະກຸສົນ ອັນປະກອບດ້ວຍຖາວອນປະໂຫຍດອະນຸໂລມ ຕາມພະລາຊະປະສົງແຫ່ງອົງສົມເດັດພະບໍລົມຊະນົກນາດ ແລະເປັນກຽດແກ່ລາຊະອານາຈັກໂດຍຊົງພະດຳລິເຫັນພ້ອງກັນບັນດາພະລາຊະໂອລົດ ພະລາຊະທິດາໃນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຈຶງຊົງບໍລິຈາກຊັບຮວມກັນເປັນຈຳນວນເງິນ 122,910 ບາດ.<ref>[http://w2.md.chula.ac.th/doc/memorial/med-6.pdf หนังสืออานันทฯ แพทยาลัย] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220418000542/http://w2.md.chula.ac.th/doc/memorial/med-6.pdf |date=2022-04-18 }}.เข้าถึงวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2559</ref> == ອ້າງອີງ == {{reflist}} 4opur0g69i5a5w32qtref37h6pkpeiv 0 13672 127651 127649 2026-05-09T13:19:32Z The Miss GEE 22326 /* ການແຂ່ງຂັນສາກົນ */ 127651 wikitext text/x-wiki           ເປັນລາຍການປະກວດຄວາມງາມນານາຊາດຈາກທົ່ວໂລກ ປະກວດຄວາມງາມຄືການແຂ່ງຂັນທີ່ມີປະເພນີເນັ້ນການຕັດສິນແລະການຈັດອັນດັບຄຸນະລັກສະນະທາງກາຍະພາບຂອງຜູ້ເຂົ້າແຂ່ງຂັນ, ແມ້ວ່ການແຂ່ງຂັນບາງສ່ວນມີວິວັຖນາການໄປຍັງລວມບຸກຄະລິກກະພາບ, ສະຕິປັນຍາ, ປັນຍາ, ພອນສະຫວັນແລະຄໍາຕອບສໍາຫລັບຄໍາຖາມຂອງກໍາມະການເປັນເກນຕັດສິນ ຄໍານີ້ແທບຈະຫມາຍເຖິງເສພາະການແຂ່ງຂັນສໍາຫລັບຜູ້ຫຍິງແລະເດັກຍິງເຊັ່ນວຽກປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດຂອງ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]] ເຫດການທີ່ຄ້າຍກັນສໍາຫລັບຜູ້ຊາຍຫລືເດັກຜູ້ຊາຍມັກຈະຖືກເອີ້ນໂດຍຊື່ອື່ນ ໆ ແລະມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະມີການແຂ່ງຂັນເພາະກາຍ == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຫຍິງ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;ການປະກວດລະດັບ<u>ເມເຈີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສໂວຣ໌ວ|ມິສເວີລດ໌]] |Miss World |1951 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |[[ມິສຢູນີເວີຣສ|ມິສຢູນິເວີຊໍ]] |Miss Universe |1952 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss International |1960 |{{flag|ຍີ່ປຸ່ນ}} |- |[[ມິສເອີຣສ|ມິສເອີຣ໌ທ]] |Miss Earth |2001 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລ|ມິສຊູພຣາເນຊັນແນລ]] |Miss Supranational |2009 |{{flag|ໂປໂລຍ}} |- |[[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss Grand International |2013 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ໄມເນີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]] |Miss Intercontinental |1971 |{{flag|ປານາມາ}} |- |[[ມິສໂມເດວອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]] |Miss Model of the World |1988 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |[[ໂວຣ໌ວມິສຍູນິເວີຊິຕີ້]] |World Miss University |1986 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) |Miss Tourism World |1992 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມຄວີນອອຟເດີເຢຍອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Tourism Queen of the Year International |1993 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ທອບໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Top Model of the World |1993 |{{flag|ເຢຍລະມັນ}} |- |[[ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ]] (ມາເລເຊຍ) |Miss Tourism International |1994 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ເດິມິສໂກຣບ |The Miss Globe |2004 |{{flag|ອານບານີ}} |- |ມິສອໍຣາອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Aura International |2006 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເມໂທຣໂພລິແທນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Tourism Metropolitan International |2007 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສເຟຣນຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Friendship International |2009 |{{flag|ຈີນ}} |- |ຊູເປີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Supermodel International |2011 |{{flag|ໄທ}} |- |ເຟສອອບບິວຕີ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Face of Beauty International |2012 |{{flag|ນິວຊີແລນດ໌}} |- |ມິສໂກລບອນ |Miss Global |2013 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສອີໂກ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Eco International |2015 |{{flag|ອີຢິບ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ຈີນ) |Miss Tourism World |2017 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສເຟສອອບຮິວແມນນິຕີ້ |Miss Face of Humanity |2018 |{{flag|ການາດາ}} |- |ມິສແພລເນັດອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Planet International |2019 |{{flag|ກຳປູເຈຍ}} |- |ມິສຊາມ |Miss Charm |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- |ມິສຄອສໂມ |Miss Cosmo |2024 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- |ມິສເວວເນສເວີລດ໌ |Miss Wellness World |2025 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ເອັມຈີໄອ ອອນສຕາຣ໌]] |MGI All Stars |2026 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເຣນາໂດອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເຟ |Reinado Internacional del Café |1957 |{{flag|ໂກໂລມບີ}} |- |[[ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss Asia Pacific International |1968 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເອເຊຍອາເມຣິກາ |Miss Asian America |1985 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເອເຊຍຢູເອສເອ |Miss Asia USA |1989 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ເຣນາຮິສປາໂນອາເມຣິການາ |Reina Hispanoamericana |1991 |{{flag|ໂບລິເວຍ}} |- |ມິສຢູໂຣປຽນໂກລບອນ |Miss European Global |2000 |{{flag|ແບນຊິກ}} |- |ມິສໄຊນ່າເວີລດ໌ |Miss Chinese World |2015 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສຊິສຢູໂຣບ |Mrs. Europe |2009 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- |ມິສຢູໂຣບຄອນຕິເນັນຕອນ |Miss Europe Continental |2013 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ເລບານອນ) |Miss Europe |2015 |{{flag|ເລບານອນ}} |- |ມິສຊາວທ໌ອີສເອເຊຍທົວຣິຊຶມແອມບາສຊາເດຣັສ |Miss South East Asia Tourism Ambassadress |2015 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ເຣນາອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເກາໂອ |Reina Internacional del Cacao |2019 |{{flag|ປານາມາ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສທີນອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ |Miss Teen Intercontinental |1973 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເນເຈີເວີລດ໌ |Miss Teenager World |2000 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເວີລດ໌ |Miss Teen World |2001 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເນເຈີຢູນິເວີຊໍ |Miss Teenager Universal |2001 |{{flag|ເປຣູ}} |- |ທີນຢູນິເວີຊໍ |Teen Universe |2012 |{{flag|ນິຄາລາກົວ}} |- |ມິສທີນເອີຣ໌ທ |Miss Teen Earth |2012 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ເອກົວດໍ) |Miss Teen International |2014 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ) |Miss Teen International |2018 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສທີນຊູພຣາເນຊັນແນລ |Miss Teen Supranational |2018 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສອີໂກທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Eco Teen International |2019 |{{flag|ອີຢິບ}} |- |ມິສທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Teen Grand International |2023 |{{flag|ກຳປູເຈຍ}} |- |ມິນິພຣາວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mini Proud International   |2024 |{{flag|ໄທ}} |- | | | |{{flag|}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມນານາຊາດສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສຊິສໂວຣ໌ວ |Mrs. World |1984 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Mrs. International |1988 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສໂກຣບ |Mrs. Globe |1996 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສິງກະໂປ) |Mrs. International |2006 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- |ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ບູນກາລີ) |Mrs. Universe |2007 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- |ມິສຊິສແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ |Mrs National Universe |2019 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສຊິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mrs Grand International |2022 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ອົດສະຕຣາລີ) |Mrs. Universe |2022 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ຜູ້ສູງອາຍຸ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມສໍາລັບແມ່ຍິງອາຍຸ 40 ປີຂຶ້ນໄປ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ກຸ່ມການປະກວດນາງງາມຜູ້ສູງອາຍຸ |Senior Pageants Group |2015 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສໂກຣບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Globe International |1925 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |[[ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ|ອິນເຕີເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ]] |International Pageant of Pulchritude |1926 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ຝຣັ່ງ) |Miss Europe |1927 |{{flag|ຝຣັ່ງ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລມິສເອີຣົບ |International Miss Europe |1951 |{{flag|ຝຣັ່ງ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນພຣິນເຊສ |International Teen Princess |1966 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Miss Teen International |1966 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊາມມິ່ງອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Charming International |1972 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສໂກຣບ |Miss Globe |1974 |{{flag|ການາດາ}} |- |ເຣນາມຸນດິອລເດລບານາໂນ |Reina Mundial del Banano |1985 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສເອເຊຍເພເຈັນ |Miss Asia Pageant |1985 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- |ມິສໄຊນ່າອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Chinese International |1988 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- |ມິສອໍເນເຊິນສ໌ |Miss All Nations |1989 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສແອມບາສຊາເດີ |Miss Ambassador |1990 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສີລັງກາ) |Miss Tourism International |1992 |{{flag|ສີລັງກາ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຄອສຕາລີກາ) |Miss Teen International |1993 |{{flag|ຄອສຕາລີກາ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມຢູນິເວີຊໍ |Miss Tourism Universe |1995 |{{flag|ເລບານອນ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ມາເກົ໊າ) |Miss Tourism International |1996 |{{flag|ມາເກົ໊າ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຢູເຄຣນ) |Miss Tourism International |1996 |{{flag|ຢູເຄຣນ}} |- |ມິສໂກຣບອນບິວຕີ້ຄວີນ |Miss Global Beauty Queen |1998 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຕູຣາເຄຍ) |Miss Tourism International |2001 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Miss Teen International |2022 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເອີຣົບປຽນຢູນຽນ |Miss European Union |2006 |{{flag|ຮົງກາລີ}} |- |[[ມິສຍູໄນເຕັດຄອນຕິເນນ]] |Miss United Continent |2006 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Ms. International |2010 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຈີນ) |Miss Tourism International |2014 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສເອເຊຍບິວຕີ້ |Miss Asia Beauty |2017 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ໂອຕຣິດ) |Miss Europe |2019 |{{flag|ໂອຕຣິດ}} |- |ມິສແລະມິສຊິສຊຳເມີໂກຣບອນຢູນິເວີຊໍ |Miss & Mrs Summer Global Universe |2020 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="4" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}''' * ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລແຄມໂບເດຍ *ມິສແກຣນແຄມໂບເດຍ * ມິສແຄມໂບເດຍ '''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}''' * ປູເຕີລີອິນໂດເນເຊຍ * ມິສອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເອີຣ໌ທອິນໂດເນເຊຍ *ມິສແກຣນອິນໂດເນເຊຍ '''{{flag|ລາວ}}''' *[[ນາງສາວລາວ]] *[[ມີສແກຣນລາວ]] *[[ມິສຢູນີເວີຣສລາວ]] *[[ມິສໂວຣ໌ວລາວ]] *[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນລາວ]] *[[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສທີນລາວ]] *[[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]] *[[ມິສເອີຣສລາວ]] *[[ນາງສາວທ່ອງທ່ຽວລາວ]] | valign="top" width="10%" |'''{{flag|ມາເລເຊຍ}}''' * ມິສຢູນີເວີສມາເລເຊຍ * ມິສໂວຣ໌ວມາເລເຊຍ * ມິສທົວລິຊຶມມາເລເຊຍ * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມາເລເຊຍ * ມິສເອີຣ໌ທມາເລເຊຍ *ມິສແກຣນມາເລເຊຍ '''{{flag|ມຽນມາ}}''' * ມິສຢູນີເວີສມຽນມາ * ມິສໂວຣ໌ວມຽນມາ * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມຽນມາ *[[ມິສໂກເດັ້ນແລນມຽນມາ]] * ມິສເອີຣ໌ທມຽນມາ *ມິສແກຣນມຽນມາ '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ບີນີບີນິງປີລີປີນັສ * ມິສຟິລິບປິນເອີຣ໌ທ * ມິສລີພັບລິກອັອຟເດິຟິລິບປິນ * ມິສໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ *ມິສແກຣນຟິລິບປິນ<ref>[http://missosology.org/regional/philippines/12318-miss-grand-philippines-2014-kimberly-karlsson/ Miss Grand Philippines 2014]</ref> | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ສິງກະໂປ}}''' * ມິສຢູນີເວີສສິງກະໂປ * ມິສໂວຣ໌ວສິງກະໂປ * ມິສເອີຣ໌ທສິງກະໂປ * ມິສສິງກະໂປບິວຕີ້ເພເຈ້ນ '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ມິສໄທແລນ]] *[[ມິສທີນໄທແລນ]] *[[ມິສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສແກຣນໄທແລນ]] *[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເອີຣ໌ທໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສໂມເດລໄທແລນ]] *[[ມິສອອລເນຊັນໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສໂນເບີລຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສເອລິແກນໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ເຟດອັອຟບິວຕີ້ໄທແລນ]] *[[ມິສໂກລໂບ້ວບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມໄທແລນ]] *[[ມິສໄທແລນໄຊນີສຄອສມອສ]] *[[ມິສບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສບີຊອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສສະຄູບາໄທແລນ]] *[[ມິສໄທແລນອາຊຽນ]] *[[ນາງສາວຖິ່ນໄທງາມ]] *[[ມິສອອດ໊າຊ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ມິສຫວຽດນາມ * ມິສຢູນີເວີສຫວຽດນາມ * ມິສໂວຣ໌ວຫວຽດນາມ * ມິສຫວຽດນາມໂວຣ໌ວ |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຊາຍ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ເມເຈີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ແມນຮັນອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Manhunt International |1993 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- |[[ມິສເຕີເວີລດ໌]] |Mister World |1996 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |[[ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Mister International |1996 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|ມິສເຕີໂກລບອນ]] |[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|Mister Global]] |2014 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ມິສເຕີຊູພຣາເນຊັນແນລ]] |Mister Supranational |2016 |{{flag|ໂປໂລຍ}} |- |[[ແມນອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]] |Man of the World |2016 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ໄມເນີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Model International |2013 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ |Miss Tourism World |2016 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ແມນອັອຟເດິເຢຍ |Man of The Year |2016 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ບຣາຊິນ) |Mister Grand International |2016 |{{flag|ບຣາຊິລ}} |- |ມິສເຕີແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ |Mister National Universe |2017 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Grand International |2017 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເຕີເຟຣນດ໌ຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Friendship International |2021 |{{flag|ໄທ}} |- |ເວີລດ໌ຟິດເນສຊູເປີໂມເດວ |World Fitness Supermodel |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ລັກເນົາ, ອິນເດຍ) |Mister Universe |2022 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ແມນຮອດສຕາຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Man Hot Star International |2023 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Mister Universe |2024 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເຕີເອີຣ໌ທອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Earth International |2024 |{{flag|ຊິລີ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ໄທ) |Mister Universe |2026 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ອິນເດຍ) |Mister Universe |2026 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີເອເຊຍ |Mr. Asia |2005 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີທີນເວີລດ໌ |Mister Teen World |2003 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສເຕີທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Teen Grand International |2016 |{{flag|ບຣາຊິລ}} |- |ມິສເຕີທີນເອີຣ໌ທ |Mister Teen Earth |2024 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສເຕີອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]] |Mister Intercontinental |1998 |{{flag|ເຢຍລະມັນ}} |- |ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ) |Mr International |1998 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mr. Tourism International |2001 |{{flag|ປານາມາ}} |- |ແມນຢູນິເວີຊໍໂມເດວ |Men Universe Model |2008 |{{flag|ສາທາລະນະລັດໂດມິນີກັນ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມ |Mister Tourism |2011 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຣ໌ແຊວແອມບາສຊາເດີ |Mister Universal Ambassador |2015 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ມິສເຕີໂກລບອນທີນ |Mister Global Teen |2015 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີໂມເດວເວີລດ໌ໄວດ໌ |Mister Model Worldwide |2018 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສເຕີຢູໄນເຕັດເວີລດ໌ |Mister United World |2018 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Mister Model of the World |2018 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |ມິສເຕີເວີກກິ້ງເມນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Working Men International |2019 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ (ຟິລິບປິນ) |Mister International |2023 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ |Mister Tourism Intercontinental |2024 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="3" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}''' * ແມນຮັນແຄມໂບເດຍ *ມິສເຕີເອເຊຍແຄມໂບເດຍ '''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}''' * ມິສເຕີອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເຕີໂກລໂບ້ວອິນໂດເນເຊຍ * ແມນຮັນອິນໂດເນເຊຍ * ປູເຕີລ່າອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເຕີທີນອິນໂດເນເຊຍ '''{{flag|ລາວ}}''' * [[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]] * [[ມິສເຕີໂມເດວລາວ]] * [[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]] * [[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວລາວ]] * [[ມິສເຕີລາວ]] * [[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສລາວ]] * [[ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ]] * [[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສເຕີທີນລາວ]] | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ມິສເຕີອັອຟປີລີປີນັສ * ແມນຮັນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຟິລິບປິນ * ມິສເຕີໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ແມນຮັນໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີສະຕາໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວທີນໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຢູແກຣນນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີແລນສະເຄບໄທແລນ]] *[[ແມນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ມິສເຕີອີໂຄອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຍູນິເວີແຊລແອມບາດຊາເດີໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໄທແລນ]] *[[ສຸພາບບຸລຸດໄທແລນ]] *[[ພີດີເອັນໄທແລນແມນອັອຟເດິເຢຍ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ແມນຮັນຫວຽດນາມ *ມິສເຕີຫວຽດນາມ |- ! colspan="3" |ອາເມຣິກາ |- |'''{{flag|ສະຫະລັດອາເມຣິກາ}}''' * [[ມິສເຕີຢູເອສເອ]]<ref>[https://www.facebook.com/misterusaofficial/ Mister USA]</ref><ref>[https://www.instagram.com/themisterusa/ Mister USA]</ref> | | |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຈັດການປະກວດຮ່ວມກັນທັງເພດຊາຍ, ເພດຍິງ ແລະແອນຈີບີທີຄິວເອ+ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- | |Asia Model Festival |2014 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- | |Mister and Miss Culture World |2017 | |- |ມິສເຕີແລະມິສແພລເນັດ |Mister and Miss Planet |2016 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- |ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕອນເວີລດ໌ |Mister Continental World ----Miss Continental World |2018 ----2022 |{{flag|ໄທ}} |- | |Ms & Mr CosmoGlobe UK (Ms and Mr, Pre-Teen) |2021 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- | |Mister and Miss Global Asian |2022 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Mister and Miss Runway Model Universe |2022 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | |Mister and Miss Humanity international |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |I Am Model Search International |2023 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |King and Queen of Winner Mister and Miss international |2023 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |Miss and Mister Celebrity International |2023 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Miss and Mister Fitness Supermodel World |2023 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |Mister Miss Culture Global International |2023 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- | |Mr. and Ms. Chinatown Global |2025 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເອເຊຍແປຊີຟິກພຣິນຊ໌ແລະພຣິນເຊສ / ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນອອຟເດີເຢຍແລະອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ອອຟເດີເຢຍ |Asia Pacific Prince and Princess / International Teen of The Year and International Kids of The Year |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີທີນເອເຊຍ |Miss and Mister Teen Asian |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- | |Little Miss and Little Mister United World |2000 |{{flag|ອູແກຣນ}} |- | |Little Miss and Mister Universe |2005 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- |ມິດເຕີທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ / ມິສທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Teen and PreTeen International / Miss Teen and PreTeen International |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Mister and Miss Teen International - International Of The Year - International Kids Of The Year - Asia Pacific Prince and Princess International (Jr, Mini, Little, Pre-Teen, Teen) |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Kids Star International |2012 |{{flag|ຈີນ}} |- | |Best Princess and Prince Of The World |2012 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- | |LBMA Star Kids Model (Luxury Brand Kids Model Awards) |2015 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- | |Future Fashion Faces World Kids |2015 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ພຣິນສ໌ແລະພຣິນເຊສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Prince and Princess International |2016 |{{flag|ໄທ}} |- | |Top Child Model Of The Planet |2017 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- | |Universal Teen and Kids Pageant |2018 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- | |Little Miss and Mister Pacific World |2021 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |[[ຈູເນຍໄອດອລເວີລດ໌]] |Junior Idol World |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ແມັກສ໌ໂມເດິນໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ແລະທີນເພເຈັນທ໌ |Max Modern Model International Kids & Teen Pageant |2023 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເບສໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Best Model of the World |1990 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- | |Prince and Princess International |2000 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Mister Asian International and Mister SE Asia International and Elite Mister Asian International |2012 |{{flag|ມຽນມາ}} |- | |Mister and Miss Tourism Ambassador Universe |2018 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Miss and Mister Tourism and Culture Universe |2019 |{{flag|ມຽນມາ}} |- | |Prince and Princess World |2021 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Fabulous International |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິດເຕີແລະມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister and Miss Teen International |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງແອນຈີບີທີ, ແອນຈີບີທີຄິວ, ແອນຈີບີທີຄິວເອ+ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ]] |Miss International Queen |2004 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິດເຕີເກເວີລດ໌ |Mister Gay World |2009 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສແມງໂກ້ທຣີເລດີ້ບອຍ |Miss Mango Tree Ladyboy |2010 |{{flag|ອັງກິດ}} |- |ມິສສະຕາອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ |Miss Star International |2010 |{{flag|ແອສະປາຍ}} |- |ມິສມາດີກຣາອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ |Miss Mardi Gras International Queen |2011 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- |ມິສທີເວີລດ໌ |Miss T World |2017 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສທຣານສ໌ໂກລບ |Miss Trans Global |2020 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |ມິສເຕີແບຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Bear International |2024 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິດເຕີເກຢຸໂຣບ |Mister Gay Europe |2005 |{{flag|ໂຮນລັງ}} |- |ມິສເກແລະທຣານເຊັກຊວນອອສເຕຣເລຍອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Gay & Transsexual Australia International |2010 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ຄວີນອອຟເດີຢູນິເວີຊໍເພຈ້ນທ໌ |Queen of the Universe Pageant |1991 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ຊູເປີຊິເຣນາເວີລໄວດ໌ |Super Sireyna Worldwide |1995 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລມິດເຕີເກຄອມເພທິຊັນ |International Mr Gay Competition |2005 |{{flag|ການາດາ}} |- |ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Fabulous International |2022 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="3" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ * ມິສເກຟິລິບປິນ | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ມິສທິຟຟານີ່ຢູນີເວີຣສ]] *[[ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສທຣານສະຕາໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ມິສທຣານໄທແລນ]] *[[ມິສຄວີນອັອຟຢູນີເວີຣສບິວຕີ້ໄທແລນ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນຫວຽດນາມ |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຄົນຫູໜວກ == ນີ້ແມ່ນລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດສໍາລັບຜູ້ພິການທາງການໄດ້ຍິນ (ຄົນຫູໜວກ) === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບເວີລດ໌ |Miss and Mister Deaf World |2001 |{{flag|ແຊັກ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss and Mister Deaf International |2010 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບຢູນິເວີຊໍ |Miss and Mister Deaf Universe |2022 |{{flag|ໄທ}} |- | |Miss and Mister Deaf Stars | |{{flag|}} |- | |Miss and Mister Supreme Deaf international | |{{flag|}} |- | |Miss and Mister Deaf Fashion - International Deaf Fashion Week | |{{flag|}} |- | |Miss and Mister Mrs Deaf Galaxy | |{{flag|}} |} == ເພີ່ມເຕີມ == {| |- | valign="top" width="10%" | *[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດນາງງາມທີ່ສໍາຄັນ]] *[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍທີ່ສໍາຄັນ]] * [[ມີສແກຣນສະແລັມ]] * [[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] | valign="top" width="10%" | * [[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ]] * [[ໄທມາສ ບິວຕີ້]] * [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດ]] * [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ]] |} == ອ້າງອີງ == <references /> == ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ == {| |- | valign="top" width="10%" | * [https://web.archive.org/web/20150924101252/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis1] *[https://web.archive.org/web/20100118171559/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis2] *[http://www.pageantopolis.com Pageantopolis3] (<ref>http://www.pageantopolis.com/1970-1979-6.html</ref>) * [https://thepageantcrown.blogspot.com/ The Pageant Crown Ranking] *[https://michaelralphmontejo.wordpress.com/ michaelralphmontejo] | valign="top" width="10%" | *[http://veestarz.com Beauty Pageant Memento] *[http://lempimissit.suntuubi.com/?cat=504 CONCURSOS DE BELLEZA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127232525/http://lempimissit.suntuubi.com/?cat=504 |date=2020-11-27 }} *[http://www.foroelitebeauties.com/ Reinas de Belleza ❀ ELITE BEAUTIES] *[https://indianandworldpageant.com/ Indian and World Pageant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029193937/https://indianandworldpageant.com/ |date=2020-10-29 }} |} <noinclude> [[ໝວດ:ການປະກວດຊາຍງາມ]] [[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]] [[ໝວດ:ການປະກວດແອນຈີບີທີ]] </noinclude> 147kaaqtt72ovau01zi76sxj21t36pt 127652 127651 2026-05-09T14:00:11Z The Miss GEE 22326 /* ການແຂ່ງຂັນສາກົນ */ 127652 wikitext text/x-wiki           ເປັນລາຍການປະກວດຄວາມງາມນານາຊາດຈາກທົ່ວໂລກ ປະກວດຄວາມງາມຄືການແຂ່ງຂັນທີ່ມີປະເພນີເນັ້ນການຕັດສິນແລະການຈັດອັນດັບຄຸນະລັກສະນະທາງກາຍະພາບຂອງຜູ້ເຂົ້າແຂ່ງຂັນ, ແມ້ວ່ການແຂ່ງຂັນບາງສ່ວນມີວິວັຖນາການໄປຍັງລວມບຸກຄະລິກກະພາບ, ສະຕິປັນຍາ, ປັນຍາ, ພອນສະຫວັນແລະຄໍາຕອບສໍາຫລັບຄໍາຖາມຂອງກໍາມະການເປັນເກນຕັດສິນ ຄໍານີ້ແທບຈະຫມາຍເຖິງເສພາະການແຂ່ງຂັນສໍາຫລັບຜູ້ຫຍິງແລະເດັກຍິງເຊັ່ນວຽກປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດຂອງ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]] ເຫດການທີ່ຄ້າຍກັນສໍາຫລັບຜູ້ຊາຍຫລືເດັກຜູ້ຊາຍມັກຈະຖືກເອີ້ນໂດຍຊື່ອື່ນ ໆ ແລະມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະມີການແຂ່ງຂັນເພາະກາຍ == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຫຍິງ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;ການປະກວດລະດັບ<u>ເມເຈີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສໂວຣ໌ວ|ມິສເວີລດ໌]] |Miss World |1951 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |[[ມິສຢູນີເວີຣສ|ມິສຢູນິເວີຊໍ]] |Miss Universe |1952 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss International |1960 |{{flag|ຍີ່ປຸ່ນ}} |- |[[ມິສເອີຣສ|ມິສເອີຣ໌ທ]] |Miss Earth |2001 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລ|ມິສຊູພຣາເນຊັນແນລ]] |Miss Supranational |2009 |{{flag|ໂປໂລຍ}} |- |[[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss Grand International |2013 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ໄມເນີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]] |Miss Intercontinental |1971 |{{flag|ປານາມາ}} |- |[[ມິສໂມເດວອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]] |Miss Model of the World |1988 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |[[ໂວຣ໌ວມິສຍູນິເວີຊິຕີ້]] |World Miss University |1986 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) |Miss Tourism World |1992 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມຄວີນອອຟເດີເຢຍອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Tourism Queen of the Year International |1993 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ທອບໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Top Model of the World |1993 |{{flag|ເຢຍລະມັນ}} |- |[[ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ]] (ມາເລເຊຍ) |Miss Tourism International |1994 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ເດິມິສໂກຣບ |The Miss Globe |2004 |{{flag|ອານບານີ}} |- |ມິສອໍຣາອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Aura International |2006 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເມໂທຣໂພລິແທນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Tourism Metropolitan International |2007 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສເຟຣນຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Friendship International |2009 |{{flag|ຈີນ}} |- |ຊູເປີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Supermodel International |2011 |{{flag|ໄທ}} |- |ເຟສອອບບິວຕີ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Face of Beauty International |2012 |{{flag|ນິວຊີແລນດ໌}} |- |ມິສໂກລບອນ |Miss Global |2013 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສອີໂກ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Eco International |2015 |{{flag|ອີຢິບ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ຈີນ) |Miss Tourism World |2017 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສເຟສອອບຮິວແມນນິຕີ້ |Miss Face of Humanity |2018 |{{flag|ການາດາ}} |- |ມິສແພລເນັດອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Planet International |2019 |{{flag|ກຳປູເຈຍ}} |- |ມິສຊາມ |Miss Charm |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- |ມິສຄອສໂມ |Miss Cosmo |2024 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- |ມິສເວວເນສເວີລດ໌ |Miss Wellness World |2025 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ເອັມຈີໄອ ອອນສຕາຣ໌]] |MGI All Stars |2026 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເຣນາໂດອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເຟ |Reinado Internacional del Café |1957 |{{flag|ໂກໂລມບີ}} |- |[[ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss Asia Pacific International |1968 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເອເຊຍອາເມຣິກາ |Miss Asian America |1985 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເອເຊຍຢູເອສເອ |Miss Asia USA |1989 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ເຣນາຮິສປາໂນອາເມຣິການາ |Reina Hispanoamericana |1991 |{{flag|ໂບລິເວຍ}} |- |ມິສຢູໂຣປຽນໂກລບອນ |Miss European Global |2000 |{{flag|ແບນຊິກ}} |- |ມິສໄຊນ່າເວີລດ໌ |Miss Chinese World |2015 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສຊິສຢູໂຣບ |Mrs. Europe |2009 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- |ມິສຢູໂຣບຄອນຕິເນັນຕອນ |Miss Europe Continental |2013 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ເລບານອນ) |Miss Europe |2015 |{{flag|ເລບານອນ}} |- |ມິສຊາວທ໌ອີສເອເຊຍທົວຣິຊຶມແອມບາສຊາເດຣັສ |Miss South East Asia Tourism Ambassadress |2015 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ເຣນາອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເກາໂອ |Reina Internacional del Cacao |2019 |{{flag|ປານາມາ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສທີນອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ |Miss Teen Intercontinental |1973 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເນເຈີເວີລດ໌ |Miss Teenager World |2000 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເວີລດ໌ |Miss Teen World |2001 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເນເຈີຢູນິເວີຊໍ |Miss Teenager Universal |2001 |{{flag|ເປຣູ}} |- |ທີນຢູນິເວີຊໍ |Teen Universe |2012 |{{flag|ນິຄາລາກົວ}} |- |ມິສທີນເອີຣ໌ທ |Miss Teen Earth |2012 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ເອກົວດໍ) |Miss Teen International |2014 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ) |Miss Teen International |2018 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສທີນຊູພຣາເນຊັນແນລ |Miss Teen Supranational |2018 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສອີໂກທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Eco Teen International |2019 |{{flag|ອີຢິບ}} |- |ມິສທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Teen Grand International |2023 |{{flag|ກຳປູເຈຍ}} |- |ມິນິພຣາວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mini Proud International   |2024 |{{flag|ໄທ}} |- | | | |{{flag|}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມນານາຊາດສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສຊິສໂວຣ໌ວ |Mrs. World |1984 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Mrs. International |1988 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສໂກຣບ |Mrs. Globe |1996 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສິງກະໂປ) |Mrs. International |2006 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- |ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ບູນກາລີ) |Mrs. Universe |2007 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- |ມິສຊິສແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ |Mrs National Universe |2019 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສຊິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mrs Grand International |2022 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ອົດສະຕຣາລີ) |Mrs. Universe |2022 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ຜູ້ສູງອາຍຸ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມສໍາລັບແມ່ຍິງອາຍຸ 40 ປີຂຶ້ນໄປ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ກຸ່ມການປະກວດນາງງາມຜູ້ສູງອາຍຸ |Senior Pageants Group |2015 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສໂກຣບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Globe International |1925 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |[[ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ|ອິນເຕີເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ]] |International Pageant of Pulchritude |1926 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ຝຣັ່ງ) |Miss Europe |1927 |{{flag|ຝຣັ່ງ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລມິສເອີຣົບ |International Miss Europe |1951 |{{flag|ຝຣັ່ງ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນພຣິນເຊສ |International Teen Princess |1966 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Miss Teen International |1966 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊາມມິ່ງອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Charming International |1972 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສໂກຣບ |Miss Globe |1974 |{{flag|ການາດາ}} |- |ເຣນາມຸນດິອລເດລບານາໂນ |Reina Mundial del Banano |1985 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສເອເຊຍເພເຈັນ |Miss Asia Pageant |1985 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- |ມິສໄຊນ່າອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Chinese International |1988 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- |ມິສອໍເນເຊິນສ໌ |Miss All Nations |1989 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສແອມບາສຊາເດີ |Miss Ambassador |1990 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສີລັງກາ) |Miss Tourism International |1992 |{{flag|ສີລັງກາ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຄອສຕາລີກາ) |Miss Teen International |1993 |{{flag|ຄອສຕາລີກາ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມຢູນິເວີຊໍ |Miss Tourism Universe |1995 |{{flag|ເລບານອນ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ມາເກົ໊າ) |Miss Tourism International |1996 |{{flag|ມາເກົ໊າ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຢູເຄຣນ) |Miss Tourism International |1996 |{{flag|ຢູເຄຣນ}} |- |ມິສໂກຣບອນບິວຕີ້ຄວີນ |Miss Global Beauty Queen |1998 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຕູຣາເຄຍ) |Miss Tourism International |2001 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Miss Teen International |2022 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເອີຣົບປຽນຢູນຽນ |Miss European Union |2006 |{{flag|ຮົງກາລີ}} |- |[[ມິສຍູໄນເຕັດຄອນຕິເນນ]] |Miss United Continent |2006 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Ms. International |2010 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຈີນ) |Miss Tourism International |2014 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສເອເຊຍບິວຕີ້ |Miss Asia Beauty |2017 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ໂອຕຣິດ) |Miss Europe |2019 |{{flag|ໂອຕຣິດ}} |- |ມິສແລະມິສຊິສຊຳເມີໂກຣບອນຢູນິເວີຊໍ |Miss & Mrs Summer Global Universe |2020 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="4" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}''' * ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລແຄມໂບເດຍ *ມິສແກຣນແຄມໂບເດຍ * ມິສແຄມໂບເດຍ '''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}''' * ປູເຕີລີອິນໂດເນເຊຍ * ມິສອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເອີຣ໌ທອິນໂດເນເຊຍ *ມິສແກຣນອິນໂດເນເຊຍ '''{{flag|ລາວ}}''' *[[ນາງສາວລາວ]] *[[ມີສແກຣນລາວ]] *[[ມິສຢູນີເວີຣສລາວ]] *[[ມິສໂວຣ໌ວລາວ]] *[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນລາວ]] *[[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສທີນລາວ]] *[[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]] *[[ມິສເອີຣສລາວ]] *[[ນາງສາວທ່ອງທ່ຽວລາວ]] | valign="top" width="10%" |'''{{flag|ມາເລເຊຍ}}''' * ມິສຢູນີເວີສມາເລເຊຍ * ມິສໂວຣ໌ວມາເລເຊຍ * ມິສທົວລິຊຶມມາເລເຊຍ * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມາເລເຊຍ * ມິສເອີຣ໌ທມາເລເຊຍ *ມິສແກຣນມາເລເຊຍ '''{{flag|ມຽນມາ}}''' * ມິສຢູນີເວີສມຽນມາ * ມິສໂວຣ໌ວມຽນມາ * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມຽນມາ *[[ມິສໂກເດັ້ນແລນມຽນມາ]] * ມິສເອີຣ໌ທມຽນມາ *ມິສແກຣນມຽນມາ '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ບີນີບີນິງປີລີປີນັສ * ມິສຟິລິບປິນເອີຣ໌ທ * ມິສລີພັບລິກອັອຟເດິຟິລິບປິນ * ມິສໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ *ມິສແກຣນຟິລິບປິນ<ref>[http://missosology.org/regional/philippines/12318-miss-grand-philippines-2014-kimberly-karlsson/ Miss Grand Philippines 2014]</ref> | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ສິງກະໂປ}}''' * ມິສຢູນີເວີສສິງກະໂປ * ມິສໂວຣ໌ວສິງກະໂປ * ມິສເອີຣ໌ທສິງກະໂປ * ມິສສິງກະໂປບິວຕີ້ເພເຈ້ນ '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ມິສໄທແລນ]] *[[ມິສທີນໄທແລນ]] *[[ມິສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສແກຣນໄທແລນ]] *[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເອີຣ໌ທໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສໂມເດລໄທແລນ]] *[[ມິສອອລເນຊັນໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສໂນເບີລຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສເອລິແກນໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ເຟດອັອຟບິວຕີ້ໄທແລນ]] *[[ມິສໂກລໂບ້ວບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມໄທແລນ]] *[[ມິສໄທແລນໄຊນີສຄອສມອສ]] *[[ມິສບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສບີຊອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສສະຄູບາໄທແລນ]] *[[ມິສໄທແລນອາຊຽນ]] *[[ນາງສາວຖິ່ນໄທງາມ]] *[[ມິສອອດ໊າຊ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ມິສຫວຽດນາມ * ມິສຢູນີເວີສຫວຽດນາມ * ມິສໂວຣ໌ວຫວຽດນາມ * ມິສຫວຽດນາມໂວຣ໌ວ |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຊາຍ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ເມເຈີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ແມນຮັນອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Manhunt International |1993 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- |[[ມິສເຕີເວີລດ໌]] |Mister World |1996 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |[[ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Mister International |1996 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|ມິສເຕີໂກລບອນ]] |[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|Mister Global]] |2014 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ມິສເຕີຊູພຣາເນຊັນແນລ]] |Mister Supranational |2016 |{{flag|ໂປໂລຍ}} |- |[[ແມນອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]] |Man of the World |2016 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ໄມເນີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Model International |2013 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ |Miss Tourism World |2016 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ແມນອັອຟເດິເຢຍ |Man of The Year |2016 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ບຣາຊິນ) |Mister Grand International |2016 |{{flag|ບຣາຊິລ}} |- |ມິສເຕີແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ |Mister National Universe |2017 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Grand International |2017 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເຕີເຟຣນດ໌ຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Friendship International |2021 |{{flag|ໄທ}} |- |ເວີລດ໌ຟິດເນສຊູເປີໂມເດວ |World Fitness Supermodel |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ລັກເນົາ, ອິນເດຍ) |Mister Universe |2022 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ແມນຮອດສຕາຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Man Hot Star International |2023 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Mister Universe |2024 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເຕີເອີຣ໌ທອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Earth International |2024 |{{flag|ຊິລີ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ໄທ) |Mister Universe |2026 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ອິນເດຍ) |Mister Universe |2026 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີເອເຊຍ |Mr. Asia |2005 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີທີນເວີລດ໌ |Mister Teen World |2003 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສເຕີທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Teen Grand International |2016 |{{flag|ບຣາຊິລ}} |- |ມິສເຕີທີນເອີຣ໌ທ |Mister Teen Earth |2024 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສເຕີອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]] |Mister Intercontinental |1998 |{{flag|ເຢຍລະມັນ}} |- |ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ) |Mr International |1998 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mr. Tourism International |2001 |{{flag|ປານາມາ}} |- |ແມນຢູນິເວີຊໍໂມເດວ |Men Universe Model |2008 |{{flag|ສາທາລະນະລັດໂດມິນີກັນ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມ |Mister Tourism |2011 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຣ໌ແຊວແອມບາສຊາເດີ |Mister Universal Ambassador |2015 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ມິສເຕີໂກລບອນທີນ |Mister Global Teen |2015 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີໂມເດວເວີລດ໌ໄວດ໌ |Mister Model Worldwide |2018 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສເຕີຢູໄນເຕັດເວີລດ໌ |Mister United World |2018 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Mister Model of the World |2018 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |ມິສເຕີເວີກກິ້ງເມນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Working Men International |2019 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ (ຟິລິບປິນ) |Mister International |2023 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ |Mister Tourism Intercontinental |2024 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="3" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}''' * ແມນຮັນແຄມໂບເດຍ *ມິສເຕີເອເຊຍແຄມໂບເດຍ '''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}''' * ມິສເຕີອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເຕີໂກລໂບ້ວອິນໂດເນເຊຍ * ແມນຮັນອິນໂດເນເຊຍ * ປູເຕີລ່າອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເຕີທີນອິນໂດເນເຊຍ '''{{flag|ລາວ}}''' * [[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]] * [[ມິສເຕີໂມເດວລາວ]] * [[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]] * [[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວລາວ]] * [[ມິສເຕີລາວ]] * [[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສລາວ]] * [[ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ]] * [[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສເຕີທີນລາວ]] | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ມິສເຕີອັອຟປີລີປີນັສ * ແມນຮັນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຟິລິບປິນ * ມິສເຕີໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ແມນຮັນໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີສະຕາໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວທີນໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຢູແກຣນນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີແລນສະເຄບໄທແລນ]] *[[ແມນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ມິສເຕີອີໂຄອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຍູນິເວີແຊລແອມບາດຊາເດີໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໄທແລນ]] *[[ສຸພາບບຸລຸດໄທແລນ]] *[[ພີດີເອັນໄທແລນແມນອັອຟເດິເຢຍ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ແມນຮັນຫວຽດນາມ *ມິສເຕີຫວຽດນາມ |- ! colspan="3" |ອາເມຣິກາ |- |'''{{flag|ສະຫະລັດອາເມຣິກາ}}''' * [[ມິສເຕີຢູເອສເອ]]<ref>[https://www.facebook.com/misterusaofficial/ Mister USA]</ref><ref>[https://www.instagram.com/themisterusa/ Mister USA]</ref> | | |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຈັດການປະກວດຮ່ວມກັນທັງເພດຊາຍ, ເພດຍິງ ແລະແອນຈີບີທີຄິວເອ+ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- | |Asia Model Festival |2014 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- | |Mister and Miss Culture World |2017 | |- |ມິສເຕີແລະມິສແພລເນັດ |Mister and Miss Planet |2016 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- |ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕອນເວີລດ໌ |Mister Continental World ----Miss Continental World |2018 ----2022 |{{flag|ໄທ}} |- | |Ms & Mr CosmoGlobe UK (Ms and Mr, Pre-Teen) |2021 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- | |Mister and Miss Global Asian |2022 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Mister and Miss Runway Model Universe |2022 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | |Mister and Miss Humanity international |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |I Am Model Search International |2023 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |King and Queen of Winner Mister and Miss international |2023 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |Miss and Mister Celebrity International |2023 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Miss and Mister Fitness Supermodel World |2023 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |Mister Miss Culture Global International |2023 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- | |Mr. and Ms. Chinatown Global |2025 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເອເຊຍແປຊີຟິກພຣິນຊ໌ແລະພຣິນເຊສ / ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນອອຟເດີເຢຍແລະອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ອອຟເດີເຢຍ |Asia Pacific Prince and Princess / International Teen of The Year and International Kids of The Year |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີທີນເອເຊຍ |Miss and Mister Teen Asian |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- | |Little Miss and Little Mister United World |2000 |{{flag|ອູແກຣນ}} |- | |Little Miss and Mister Universe |2005 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- |ມິດເຕີທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ / ມິສທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Teen and PreTeen International / Miss Teen and PreTeen International |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Mister and Miss Teen International - International Of The Year - International Kids Of The Year - Asia Pacific Prince and Princess International (Jr, Mini, Little, Pre-Teen, Teen) |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Kids Star International |2012 |{{flag|ຈີນ}} |- | |Best Princess and Prince Of The World |2012 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- | |LBMA Star Kids Model (Luxury Brand Kids Model Awards) |2015 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- | |Future Fashion Faces World Kids |2015 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ພຣິນສ໌ແລະພຣິນເຊສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Prince and Princess International |2016 |{{flag|ໄທ}} |- | |Top Child Model Of The Planet |2017 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- | |Universal Teen and Kids Pageant |2018 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- | |Little Miss and Mister Pacific World |2021 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |[[ຈູເນຍໄອດອລເວີລດ໌]] |Junior Idol World |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ແມັກສ໌ໂມເດິນໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ແລະທີນເພເຈັນທ໌ |Max Modern Model International Kids & Teen Pageant |2023 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເບສໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Best Model of the World |1990 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- | |Prince and Princess International |2000 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Mister Asian International and Mister SE Asia International and Elite Mister Asian International |2012 |{{flag|ມຽນມາ}} |- | |Mister and Miss Tourism Ambassador Universe |2018 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Miss and Mister Tourism and Culture Universe |2019 |{{flag|ມຽນມາ}} |- | |Prince and Princess World |2021 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Fabulous International |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິດເຕີແລະມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister and Miss Teen International |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງແອນຈີບີທີ, ແອນຈີບີທີຄິວ, ແອນຈີບີທີຄິວເອ+ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ]] |Miss International Queen |2004 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິດເຕີເກເວີລດ໌ |Mister Gay World |2009 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສແມງໂກ້ທຣີເລດີ້ບອຍ |Miss Mango Tree Ladyboy |2010 |{{flag|ອັງກິດ}} |- |ມິສສະຕາອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ |Miss Star International |2010 |{{flag|ແອສະປາຍ}} |- |ມິສມາດີກຣາອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ |Miss Mardi Gras International Queen |2011 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- |ມິສທີເວີລດ໌ |Miss T World |2017 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສທຣານສ໌ໂກລບ |Miss Trans Global |2020 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |ມິສເຕີແບຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Bear International |2024 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິດເຕີເກຢຸໂຣບ |Mister Gay Europe |2005 |{{flag|ໂຮນລັງ}} |- |ມິສເກແລະທຣານເຊັກຊວນອອສເຕຣເລຍອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Gay & Transsexual Australia International |2010 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ຄວີນອອຟເດີຢູນິເວີຊໍເພຈ້ນທ໌ |Queen of the Universe Pageant |1991 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ຊູເປີຊິເຣນາເວີລໄວດ໌ |Super Sireyna Worldwide |1995 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລມິດເຕີເກຄອມເພທິຊັນ |International Mr Gay Competition |2005 |{{flag|ການາດາ}} |- |ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Fabulous International |2022 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="3" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ * ມິສເກຟິລິບປິນ | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ມິສທິຟຟານີ່ຢູນີເວີຣສ]] *[[ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສທຣານສະຕາໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ມິສທຣານໄທແລນ]] *[[ມິສຄວີນອັອຟຢູນີເວີຣສບິວຕີ້ໄທແລນ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນຫວຽດນາມ |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຄົນຫູໜວກ == ນີ້ແມ່ນລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດສໍາລັບຜູ້ພິການທາງການໄດ້ຍິນ (ຄົນຫູໜວກ) === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບເວີລດ໌ |Miss and Mister Deaf World |2001 |{{flag|ແຊັກ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss and Mister Deaf International |2010 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- | |Miss and Mister Mrs Deaf Galaxy |2018 |{{flag|ແອຟຣິກາໃຕ້}} |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບຢູນິເວີຊໍ |Miss and Mister Deaf Universe |2022 |{{flag|ໄທ}} |- | |Miss and Mister Supreme Deaf international |2025 |{{flag|ໄທ}} |} == ເພີ່ມເຕີມ == {| |- | valign="top" width="10%" | *[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດນາງງາມທີ່ສໍາຄັນ]] *[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍທີ່ສໍາຄັນ]] * [[ມີສແກຣນສະແລັມ]] * [[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] | valign="top" width="10%" | * [[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ]] * [[ໄທມາສ ບິວຕີ້]] * [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດ]] * [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ]] |} == ອ້າງອີງ == <references /> == ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ == {| |- | valign="top" width="10%" | * [https://web.archive.org/web/20150924101252/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis1] *[https://web.archive.org/web/20100118171559/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis2] *[http://www.pageantopolis.com Pageantopolis3] (<ref>http://www.pageantopolis.com/1970-1979-6.html</ref>) * [https://thepageantcrown.blogspot.com/ The Pageant Crown Ranking] *[https://michaelralphmontejo.wordpress.com/ michaelralphmontejo] | valign="top" width="10%" | *[http://veestarz.com Beauty Pageant Memento] *[http://lempimissit.suntuubi.com/?cat=504 CONCURSOS DE BELLEZA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127232525/http://lempimissit.suntuubi.com/?cat=504 |date=2020-11-27 }} *[http://www.foroelitebeauties.com/ Reinas de Belleza ❀ ELITE BEAUTIES] *[https://indianandworldpageant.com/ Indian and World Pageant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029193937/https://indianandworldpageant.com/ |date=2020-10-29 }} |} <noinclude> [[ໝວດ:ການປະກວດຊາຍງາມ]] [[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]] [[ໝວດ:ການປະກວດແອນຈີບີທີ]] </noinclude> hw32fo7srbpsyab8ppu6dz5or5mel98 127655 127652 2026-05-09T17:44:09Z The Miss GEE 22326 /* ການແຂ່ງຂັນສາກົນ */ 127655 wikitext text/x-wiki           ເປັນລາຍການປະກວດຄວາມງາມນານາຊາດຈາກທົ່ວໂລກ ປະກວດຄວາມງາມຄືການແຂ່ງຂັນທີ່ມີປະເພນີເນັ້ນການຕັດສິນແລະການຈັດອັນດັບຄຸນະລັກສະນະທາງກາຍະພາບຂອງຜູ້ເຂົ້າແຂ່ງຂັນ, ແມ້ວ່ການແຂ່ງຂັນບາງສ່ວນມີວິວັຖນາການໄປຍັງລວມບຸກຄະລິກກະພາບ, ສະຕິປັນຍາ, ປັນຍາ, ພອນສະຫວັນແລະຄໍາຕອບສໍາຫລັບຄໍາຖາມຂອງກໍາມະການເປັນເກນຕັດສິນ ຄໍານີ້ແທບຈະຫມາຍເຖິງເສພາະການແຂ່ງຂັນສໍາຫລັບຜູ້ຫຍິງແລະເດັກຍິງເຊັ່ນວຽກປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດຂອງ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]] ເຫດການທີ່ຄ້າຍກັນສໍາຫລັບຜູ້ຊາຍຫລືເດັກຜູ້ຊາຍມັກຈະຖືກເອີ້ນໂດຍຊື່ອື່ນ ໆ ແລະມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະມີການແຂ່ງຂັນເພາະກາຍ == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຫຍິງ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;ການປະກວດລະດັບ<u>ເມເຈີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສໂວຣ໌ວ|ມິສເວີລດ໌]] |Miss World |1951 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |[[ມິສຢູນີເວີຣສ|ມິສຢູນິເວີຊໍ]] |Miss Universe |1952 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss International |1960 |{{flag|ຍີ່ປຸ່ນ}} |- |[[ມິສເອີຣສ|ມິສເອີຣ໌ທ]] |Miss Earth |2001 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລ|ມິສຊູພຣາເນຊັນແນລ]] |Miss Supranational |2009 |{{flag|ໂປໂລຍ}} |- |[[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss Grand International |2013 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ໄມເນີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]] |Miss Intercontinental |1971 |{{flag|ປານາມາ}} |- |[[ມິສໂມເດວອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]] |Miss Model of the World |1988 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |[[ໂວຣ໌ວມິສຍູນິເວີຊິຕີ້]] |World Miss University |1986 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) |Miss Tourism World |1992 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມຄວີນອອຟເດີເຢຍອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Tourism Queen of the Year International |1993 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ທອບໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Top Model of the World |1993 |{{flag|ເຢຍລະມັນ}} |- |[[ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ]] (ມາເລເຊຍ) |Miss Tourism International |1994 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ເດິມິສໂກຣບ |The Miss Globe |2004 |{{flag|ອານບານີ}} |- |ມິສອໍຣາອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Aura International |2006 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເມໂທຣໂພລິແທນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Tourism Metropolitan International |2007 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສເຟຣນຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Friendship International |2009 |{{flag|ຈີນ}} |- |ຊູເປີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Supermodel International |2011 |{{flag|ໄທ}} |- |ເຟສອອບບິວຕີ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Face of Beauty International |2012 |{{flag|ນິວຊີແລນດ໌}} |- |ມິສໂກລບອນ |Miss Global |2013 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສອີໂກ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Eco International |2015 |{{flag|ອີຢິບ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ຈີນ) |Miss Tourism World |2017 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສເຟສອອບຮິວແມນນິຕີ້ |Miss Face of Humanity |2018 |{{flag|ການາດາ}} |- |ມິສແພລເນັດອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Planet International |2019 |{{flag|ກຳປູເຈຍ}} |- |ມິສຊາມ |Miss Charm |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- |ມິສຄອສໂມ |Miss Cosmo |2024 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- |ມິສເວວເນສເວີລດ໌ |Miss Wellness World |2025 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ເອັມຈີໄອ ອອນສຕາຣ໌]] |MGI All Stars |2026 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເຣນາໂດອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເຟ |Reinado Internacional del Café |1957 |{{flag|ໂກໂລມບີ}} |- |[[ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Miss Asia Pacific International |1968 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເອເຊຍອາເມຣິກາ |Miss Asian America |1985 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເອເຊຍຢູເອສເອ |Miss Asia USA |1989 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ເຣນາຮິສປາໂນອາເມຣິການາ |Reina Hispanoamericana |1991 |{{flag|ໂບລິເວຍ}} |- |ມິສຢູໂຣປຽນໂກລບອນ |Miss European Global |2000 |{{flag|ແບນຊິກ}} |- |ມິສໄຊນ່າເວີລດ໌ |Miss Chinese World |2015 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສຊິສຢູໂຣບ |Mrs. Europe |2009 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- |ມິສຢູໂຣບຄອນຕິເນັນຕອນ |Miss Europe Continental |2013 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ເລບານອນ) |Miss Europe |2015 |{{flag|ເລບານອນ}} |- |ມິສຊາວທ໌ອີສເອເຊຍທົວຣິຊຶມແອມບາສຊາເດຣັສ |Miss South East Asia Tourism Ambassadress |2015 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ເຣນາອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເກາໂອ |Reina Internacional del Cacao |2019 |{{flag|ປານາມາ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສທີນອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ |Miss Teen Intercontinental |1973 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເນເຈີເວີລດ໌ |Miss Teenager World |2000 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເວີລດ໌ |Miss Teen World |2001 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນເນເຈີຢູນິເວີຊໍ |Miss Teenager Universal |2001 |{{flag|ເປຣູ}} |- |ທີນຢູນິເວີຊໍ |Teen Universe |2012 |{{flag|ນິຄາລາກົວ}} |- |ມິສທີນເອີຣ໌ທ |Miss Teen Earth |2012 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ເອກົວດໍ) |Miss Teen International |2014 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ) |Miss Teen International |2018 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສທີນຊູພຣາເນຊັນແນລ |Miss Teen Supranational |2018 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສອີໂກທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Eco Teen International |2019 |{{flag|ອີຢິບ}} |- |ມິສທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Teen Grand International |2023 |{{flag|ກຳປູເຈຍ}} |- |ມິນິພຣາວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mini Proud International   |2024 |{{flag|ໄທ}} |- | | | |{{flag|}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມນານາຊາດສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສຊິສໂວຣ໌ວ |Mrs. World |1984 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Mrs. International |1988 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສໂກຣບ |Mrs. Globe |1996 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສິງກະໂປ) |Mrs. International |2006 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- |ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ບູນກາລີ) |Mrs. Universe |2007 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- |ມິສຊິສແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ |Mrs National Universe |2019 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສຊິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mrs Grand International |2022 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ອົດສະຕຣາລີ) |Mrs. Universe |2022 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ຜູ້ສູງອາຍຸ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມສໍາລັບແມ່ຍິງອາຍຸ 40 ປີຂຶ້ນໄປ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ກຸ່ມການປະກວດນາງງາມຜູ້ສູງອາຍຸ |Senior Pageants Group |2015 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສໂກຣບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Globe International |1925 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |[[ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ|ອິນເຕີເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ]] |International Pageant of Pulchritude |1926 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ຝຣັ່ງ) |Miss Europe |1927 |{{flag|ຝຣັ່ງ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລມິສເອີຣົບ |International Miss Europe |1951 |{{flag|ຝຣັ່ງ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນພຣິນເຊສ |International Teen Princess |1966 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Miss Teen International |1966 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສຊາມມິ່ງອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Charming International |1972 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສໂກຣບ |Miss Globe |1974 |{{flag|ການາດາ}} |- |ເຣນາມຸນດິອລເດລບານາໂນ |Reina Mundial del Banano |1985 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສເອເຊຍເພເຈັນ |Miss Asia Pageant |1985 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- |ມິສໄຊນ່າອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Chinese International |1988 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- |ມິສອໍເນເຊິນສ໌ |Miss All Nations |1989 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສແອມບາສຊາເດີ |Miss Ambassador |1990 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສີລັງກາ) |Miss Tourism International |1992 |{{flag|ສີລັງກາ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຄອສຕາລີກາ) |Miss Teen International |1993 |{{flag|ຄອສຕາລີກາ}} |- |ມິສທົວຣິຊຶມຢູນິເວີຊໍ |Miss Tourism Universe |1995 |{{flag|ເລບານອນ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ມາເກົ໊າ) |Miss Tourism International |1996 |{{flag|ມາເກົ໊າ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຢູເຄຣນ) |Miss Tourism International |1996 |{{flag|ຢູເຄຣນ}} |- |ມິສໂກຣບອນບິວຕີ້ຄວີນ |Miss Global Beauty Queen |1998 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຕູຣາເຄຍ) |Miss Tourism International |2001 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Miss Teen International |2022 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເອີຣົບປຽນຢູນຽນ |Miss European Union |2006 |{{flag|ຮົງກາລີ}} |- |[[ມິສຍູໄນເຕັດຄອນຕິເນນ]] |Miss United Continent |2006 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Ms. International |2010 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຈີນ) |Miss Tourism International |2014 |{{flag|ຈີນ}} |- |ມິສເອເຊຍບິວຕີ້ |Miss Asia Beauty |2017 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສຢູໂຣບ (ໂອຕຣິດ) |Miss Europe |2019 |{{flag|ໂອຕຣິດ}} |- |ມິສແລະມິສຊິສຊຳເມີໂກຣບອນຢູນິເວີຊໍ |Miss & Mrs Summer Global Universe |2020 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="4" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}''' * ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລແຄມໂບເດຍ *ມິສແກຣນແຄມໂບເດຍ * ມິສແຄມໂບເດຍ '''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}''' * ປູເຕີລີອິນໂດເນເຊຍ * ມິສອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເອີຣ໌ທອິນໂດເນເຊຍ *ມິສແກຣນອິນໂດເນເຊຍ '''{{flag|ລາວ}}''' *[[ນາງສາວລາວ]] *[[ມີສແກຣນລາວ]] *[[ມິສຢູນີເວີຣສລາວ]] *[[ມິສໂວຣ໌ວລາວ]] *[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນລາວ]] *[[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສທີນລາວ]] *[[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]] *[[ມິສເອີຣສລາວ]] *[[ນາງສາວທ່ອງທ່ຽວລາວ]] | valign="top" width="10%" |'''{{flag|ມາເລເຊຍ}}''' * ມິສຢູນີເວີສມາເລເຊຍ * ມິສໂວຣ໌ວມາເລເຊຍ * ມິສທົວລິຊຶມມາເລເຊຍ * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມາເລເຊຍ * ມິສເອີຣ໌ທມາເລເຊຍ *ມິສແກຣນມາເລເຊຍ '''{{flag|ມຽນມາ}}''' * ມິສຢູນີເວີສມຽນມາ * ມິສໂວຣ໌ວມຽນມາ * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມຽນມາ *[[ມິສໂກເດັ້ນແລນມຽນມາ]] * ມິສເອີຣ໌ທມຽນມາ *ມິສແກຣນມຽນມາ '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ບີນີບີນິງປີລີປີນັສ * ມິສຟິລິບປິນເອີຣ໌ທ * ມິສລີພັບລິກອັອຟເດິຟິລິບປິນ * ມິສໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ *ມິສແກຣນຟິລິບປິນ<ref>[http://missosology.org/regional/philippines/12318-miss-grand-philippines-2014-kimberly-karlsson/ Miss Grand Philippines 2014]</ref> | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ສິງກະໂປ}}''' * ມິສຢູນີເວີສສິງກະໂປ * ມິສໂວຣ໌ວສິງກະໂປ * ມິສເອີຣ໌ທສິງກະໂປ * ມິສສິງກະໂປບິວຕີ້ເພເຈ້ນ '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ມິສໄທແລນ]] *[[ມິສທີນໄທແລນ]] *[[ມິສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສແກຣນໄທແລນ]] *[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເອີຣ໌ທໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສໂມເດລໄທແລນ]] *[[ມິສອອລເນຊັນໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສໂນເບີລຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສຊີສເອລິແກນໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ເຟດອັອຟບິວຕີ້ໄທແລນ]] *[[ມິສໂກລໂບ້ວບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສທົວລິຊຶມໄທແລນ]] *[[ມິສໄທແລນໄຊນີສຄອສມອສ]] *[[ມິສບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]] *[[ມິສບີຊອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສສະຄູບາໄທແລນ]] *[[ມິສໄທແລນອາຊຽນ]] *[[ນາງສາວຖິ່ນໄທງາມ]] *[[ມິສອອດ໊າຊ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ມິສຫວຽດນາມ * ມິສຢູນີເວີສຫວຽດນາມ * ມິສໂວຣ໌ວຫວຽດນາມ * ມິສຫວຽດນາມໂວຣ໌ວ |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຊາຍ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ເມເຈີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] <nowiki>''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''</nowiki> ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ແມນຮັນອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Manhunt International |1993 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- |[[ມິສເຕີເວີລດ໌]] |Mister World |1996 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |[[ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ]] |Mister International |1996 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|ມິສເຕີໂກລບອນ]] |[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|Mister Global]] |2014 |{{flag|ໄທ}} |- |[[ມິສເຕີຊູພຣາເນຊັນແນລ]] |Mister Supranational |2016 |{{flag|ໂປໂລຍ}} |- |[[ແມນອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]] |Man of the World |2016 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ໄມເນີ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Model International |2013 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ |Miss Tourism World |2016 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ແມນອັອຟເດິເຢຍ |Man of The Year |2016 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ບຣາຊິນ) |Mister Grand International |2016 |{{flag|ບຣາຊິລ}} |- |ມິສເຕີແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ |Mister National Universe |2017 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Grand International |2017 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເຕີເຟຣນດ໌ຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Friendship International |2021 |{{flag|ໄທ}} |- |ເວີລດ໌ຟິດເນສຊູເປີໂມເດວ |World Fitness Supermodel |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ລັກເນົາ, ອິນເດຍ) |Mister Universe |2022 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ແມນຮອດສຕາຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Man Hot Star International |2023 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) |Mister Universe |2024 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ມິສເຕີເອີຣ໌ທອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Earth International |2024 |{{flag|ຊິລີ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ໄທ) |Mister Universe |2026 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ອິນເດຍ) |Mister Universe |2026 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີເອເຊຍ |Mr. Asia |2005 |{{flag|ຮົງກົງ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສເຕີທີນເວີລດ໌ |Mister Teen World |2003 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- |ມິສເຕີທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Teen Grand International |2016 |{{flag|ບຣາຊິລ}} |- |ມິສເຕີທີນເອີຣ໌ທ |Mister Teen Earth |2024 |{{flag|ເອກົວດໍ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສເຕີອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]] |Mister Intercontinental |1998 |{{flag|ເຢຍລະມັນ}} |- |ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ) |Mr International |1998 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mr. Tourism International |2001 |{{flag|ປານາມາ}} |- |ແມນຢູນິເວີຊໍໂມເດວ |Men Universe Model |2008 |{{flag|ສາທາລະນະລັດໂດມິນີກັນ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມ |Mister Tourism |2011 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີຢູນິເວີຣ໌ແຊວແອມບາສຊາເດີ |Mister Universal Ambassador |2015 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- |ມິສເຕີໂກລບອນທີນ |Mister Global Teen |2015 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີໂມເດວເວີລດ໌ໄວດ໌ |Mister Model Worldwide |2018 |{{flag|ອິນເດຍ}} |- |ມິສເຕີຢູໄນເຕັດເວີລດ໌ |Mister United World |2018 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Mister Model of the World |2018 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |ມິສເຕີເວີກກິ້ງເມນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Working Men International |2019 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ (ຟິລິບປິນ) |Mister International |2023 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ |Mister Tourism Intercontinental |2024 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="3" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}''' * ແມນຮັນແຄມໂບເດຍ *ມິສເຕີເອເຊຍແຄມໂບເດຍ '''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}''' * ມິສເຕີອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເຕີໂກລໂບ້ວອິນໂດເນເຊຍ * ແມນຮັນອິນໂດເນເຊຍ * ປູເຕີລ່າອິນໂດເນເຊຍ * ມິສເຕີທີນອິນໂດເນເຊຍ '''{{flag|ລາວ}}''' * [[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]] * [[ມິສເຕີໂມເດວລາວ]] * [[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]] * [[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວລາວ]] * [[ມິສເຕີລາວ]] * [[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສລາວ]] * [[ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ]] * [[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສເຕີທີນລາວ]] | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ມິສເຕີອັອຟປີລີປີນັສ * ແມນຮັນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຟິລິບປິນ * ມິສເຕີໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ແມນຮັນໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີສະຕາໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວທີນໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຢູແກຣນນີເວີຣສໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີແລນສະເຄບໄທແລນ]] *[[ແມນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ມິສເຕີອີໂຄອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີຍູນິເວີແຊລແອມບາດຊາເດີໄທແລນ]] *[[ມິສເຕີໄທແລນ]] *[[ສຸພາບບຸລຸດໄທແລນ]] *[[ພີດີເອັນໄທແລນແມນອັອຟເດິເຢຍ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ແມນຮັນຫວຽດນາມ *ມິສເຕີຫວຽດນາມ |- ! colspan="3" |ອາເມຣິກາ |- |'''{{flag|ສະຫະລັດອາເມຣິກາ}}''' * [[ມິສເຕີຢູເອສເອ]]<ref>[https://www.facebook.com/misterusaofficial/ Mister USA]</ref><ref>[https://www.instagram.com/themisterusa/ Mister USA]</ref> | | |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຈັດການປະກວດຮ່ວມກັນທັງເພດຊາຍ, ເພດຍິງ ແລະແອນຈີບີທີຄິວເອ+ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- | |Asia Model Festival |2014 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- | |Mister and Miss Culture World |2017 | |- |ມິສເຕີແລະມິສແພລເນັດ |Mister and Miss Planet |2016 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- |ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕອນເວີລດ໌ |Mister Continental World ----Miss Continental World |2018 ----2022 |{{flag|ໄທ}} |- | |Ms & Mr CosmoGlobe UK (Ms and Mr, Pre-Teen) |2021 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- | |Mister and Miss Global Asian |2022 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Mister and Miss Runway Model Universe |2022 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | |Mister and Miss Humanity international |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |I Am Model Search International |2023 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |King and Queen of Winner Mister and Miss international |2023 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |Miss and Mister Celebrity International |2023 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Mister Fitness Supermodel World ----Miss Fitness Supermodel World |2023 ----2024 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |- | |Mister Miss Culture Global International |2023 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- | |Mr. and Ms. Chinatown Global |2025 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເອເຊຍແປຊີຟິກພຣິນຊ໌ແລະພຣິນເຊສ / ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນອອຟເດີເຢຍແລະອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ອອຟເດີເຢຍ |Asia Pacific Prince and Princess / International Teen of The Year and International Kids of The Year |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີທີນເອເຊຍ |Miss and Mister Teen Asian |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ<u>ສໍາລັບ</u><u>ວັຍຮຸ່ນ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- | |Little Miss and Little Mister United World |2000 |{{flag|ອູແກຣນ}} |- | |Little Miss and Mister Universe |2005 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- |ມິດເຕີທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ / ມິສທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Teen and PreTeen International / Miss Teen and PreTeen International |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Mister and Miss Teen International - International Of The Year - International Kids Of The Year - Asia Pacific Prince and Princess International (Jr, Mini, Little, Pre-Teen, Teen) |2011 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Kids Star International |2012 |{{flag|ຈີນ}} |- | |Best Princess and Prince Of The World |2012 |{{flag|ບູນກາລີ}} |- | |LBMA Star Kids Model (Luxury Brand Kids Model Awards) |2015 |{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}} |- | |Future Fashion Faces World Kids |2015 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- |ພຣິນສ໌ແລະພຣິນເຊສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Prince and Princess International |2016 |{{flag|ໄທ}} |- | |Top Child Model Of The Planet |2017 |{{flag|ຊອກຊີ}} |- | |Universal Teen and Kids Pageant |2018 |{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}} |- | |Little Miss and Mister Pacific World |2021 |{{flag|ມຽນມາ}} |- |[[ຈູເນຍໄອດອລເວີລດ໌]] |Junior Idol World |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ແມັກສ໌ໂມເດິນໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ແລະທີນເພເຈັນທ໌ |Max Modern Model International Kids & Teen Pageant |2023 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ເບສໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌ |Best Model of the World |1990 |{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}} |- | |Prince and Princess International |2000 |{{flag|ສິງກະໂປ}} |- | |Mister Asian International and Mister SE Asia International and Elite Mister Asian International |2012 |{{flag|ມຽນມາ}} |- | |Mister and Miss Tourism Ambassador Universe |2018 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- | |Miss and Mister Tourism and Culture Universe |2019 |{{flag|ມຽນມາ}} |- | |Prince and Princess World |2021 |{{flag|ມາເລເຊຍ}} |- |ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Fabulous International |2022 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິດເຕີແລະມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister and Miss Teen International |2022 |{{flag|ຫວຽດນາມ}} |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງແອນຈີບີທີ, ແອນຈີບີທີຄິວ, ແອນຈີບີທີຄິວເອ+ == === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ]] |Miss International Queen |2004 |{{flag|ໄທ}} |- |ມິດເຕີເກເວີລດ໌ |Mister Gay World |2009 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສແມງໂກ້ທຣີເລດີ້ບອຍ |Miss Mango Tree Ladyboy |2010 |{{flag|ອັງກິດ}} |- |ມິສສະຕາອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ |Miss Star International |2010 |{{flag|ແອສະປາຍ}} |- |ມິສມາດີກຣາອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ |Miss Mardi Gras International Queen |2011 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- |ມິສທີເວີລດ໌ |Miss T World |2017 |{{flag|ອີຕາລີ}} |- |ມິສທຣານສ໌ໂກລບ |Miss Trans Global |2020 |{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}} |- |ມິສເຕີແບຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ |Mister Bear International |2024 |{{flag|ໄທ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ<u>ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ</u>''' ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິດເຕີເກຢຸໂຣບ |Mister Gay Europe |2005 |{{flag|ໂຮນລັງ}} |- |ມິສເກແລະທຣານເຊັກຊວນອອສເຕຣເລຍອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Gay & Transsexual Australia International |2010 |{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}} |- | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ<u>ອະດີດ</u>''' |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ຄວີນອອຟເດີຢູນິເວີຊໍເພຈ້ນທ໌ |Queen of the Universe Pageant |1991 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- |ຊູເປີຊິເຣນາເວີລໄວດ໌ |Super Sireyna Worldwide |1995 |{{flag|ຟິລິບປິນ}} |- |ອິນເຕີເນຊັນແນລມິດເຕີເກຄອມເພທິຊັນ |International Mr Gay Competition |2005 |{{flag|ການາດາ}} |- |ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss Fabulous International |2022 |{{flag|ໄທ}} |} === ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ === {| class="wikitable" style= "text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;" |- ! colspan="3" |ອາຊຽນ |- | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ຟິລິບປິນ}}''' * ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ * ມິສເກຟິລິບປິນ | valign="top" width="10%" | '''{{flag|ໄທ}}''' *[[ມິສທິຟຟານີ່ຢູນີເວີຣສ]] *[[ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວໄທແລນ]] *[[ມິສທຣານສະຕາໄທແລນ]] | valign="top" width="10%" | *[[ມິສທຣານໄທແລນ]] *[[ມິສຄວີນອັອຟຢູນີເວີຣສບິວຕີ້ໄທແລນ]] '''{{flag|ຫວຽດນາມ}}''' * ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນຫວຽດນາມ |} == ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຄົນຫູໜວກ == ນີ້ແມ່ນລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດສໍາລັບຜູ້ພິການທາງການໄດ້ຍິນ (ຄົນຫູໜວກ) === ການແຂ່ງຂັນສາກົນ === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%" ; | colspan="4" align="left" | ;'''ການປະກວດລະດັບ'''<u>ນານາຊາດ</u> ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ: |- !ພາສາລາວ !ພາສາອັງກິດ !ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ !ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບເວີລດ໌ |Miss and Mister Deaf World |2001 |{{flag|ແຊັກ}} |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບອິນເຕີເນຊັນແນລ |Miss and Mister Deaf International |2010 |{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}} |- | |Miss and Mister Mrs Deaf Galaxy |2018 |{{flag|ແອຟຣິກາໃຕ້}} |- |ມິສແລະມິດເຕີເດັບຢູນິເວີຊໍ |Miss and Mister Deaf Universe |2022 |{{flag|ໄທ}} |- | |Miss and Mister Supreme Deaf international |2025 |{{flag|ໄທ}} |} == ເພີ່ມເຕີມ == {| |- | valign="top" width="10%" | *[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດນາງງາມທີ່ສໍາຄັນ]] *[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍທີ່ສໍາຄັນ]] * [[ມີສແກຣນສະແລັມ]] * [[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] | valign="top" width="10%" | * [[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ]] * [[ໄທມາສ ບິວຕີ້]] * [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດ]] * [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ]] |} == ອ້າງອີງ == <references /> == ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ == {| |- | valign="top" width="10%" | * [https://web.archive.org/web/20150924101252/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis1] *[https://web.archive.org/web/20100118171559/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis2] *[http://www.pageantopolis.com Pageantopolis3] (<ref>http://www.pageantopolis.com/1970-1979-6.html</ref>) * [https://thepageantcrown.blogspot.com/ The Pageant Crown Ranking] *[https://michaelralphmontejo.wordpress.com/ michaelralphmontejo] | valign="top" width="10%" | *[http://veestarz.com Beauty Pageant Memento] *[http://lempimissit.suntuubi.com/?cat=504 CONCURSOS DE BELLEZA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127232525/http://lempimissit.suntuubi.com/?cat=504 |date=2020-11-27 }} *[http://www.foroelitebeauties.com/ Reinas de Belleza ❀ ELITE BEAUTIES] *[https://indianandworldpageant.com/ Indian and World Pageant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029193937/https://indianandworldpageant.com/ |date=2020-10-29 }} |} <noinclude> [[ໝວດ:ການປະກວດຊາຍງາມ]] [[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]] [[ໝວດ:ການປະກວດແອນຈີບີທີ]] </noinclude> 5o4f13jes7qtlheifgagv5n42pmnc2t 0 21441 127654 115247 2026-05-09T17:32:22Z CommonsDelinker 113 Removing [[:c:File:Mao_Zedong_sitting.jpg|Mao_Zedong_sitting.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Taivo|Taivo]] because: Copyright violation; see [[:c:Commons:Licensing|]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]): [[:c:Commons:Deletion requests/File:Mao Zed 127654 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ເມົາເຈີຕົງ | native_name = {{nobold|毛泽东|}} | native_name_lang = zh | image = | imagesize = | caption = ເມົາເຈີຕົງ ໃນປີ ຄ.ສ. 1955 | office = [[ປະທານພັກກອມມູນິດຈີນ]] | term_start = 20 ມີນາ 1943 | term_end = 9 ກັນຍາ 1976 | predecessor = [[ຈາງ ເຫວິນທຽນ]] (ໃນຕຳແໜ່ງ[[ເລຂາທິການພັກກອມມູນິດຈີນ|ເລຂາທິການ]]) | successor = [[ຮວ່າ ກົ໋ວເຟິງ]] | deputy = {{unbulleted list|[[ຫຼິວ ເຊົ່າສິ່]]|[[ຫຼິນ ປຽວ]]|[[ໂຈ໋ ເອີນຫຼາຍ]]|ຮວ່າ ກົ໋ວເຟິງ}} | order2 = ຄນທີ 1 | office2 = ປະທານປະເທດຈີນ | term_start2 = 27 ກັນຍາ 1954 | term_end2 = 27 ເມສາ 1959 | premier2 = ໂຈ໋ ເອີນຫຼາຍ | deputy2 = [[ຈູ ເຕີ໋]] | predecessor2 = | successor2 = ຫຼິວ ເຊົ່າສິ່ | office3 = [[Chairman of the Central Military Commission (China)|ປະທານຄະນະກຳມະການທະຫານສ່ວນກາງ]] | deputy3 = {{unbulleted list|ຈູ ເຕີ໋|ຫຼິນ ປຽວ|[[ເຍ່ ຈ້ຽນອິງ]]}} | term_start3 = 8 ກັນຍາ 1954 | term_end3 = 9 ກັນຍາ 1976 | predecessor3 = | successor3 = ຮວ່າ ກົ໋ວເຟິງ | office4 = ປະທານ[[Central People's Government of the People's Republic of China (1949–1954)|ລັດຖະບານປະຊາຊົນສ່ວນກາງ]] | term_start4 = 1 ຕຸລາ 1949 | term_end4 = 27 ກັນຍາ 1954 | deputy4 = | premier4 = ໂຈ໋ ເອີນຫຼາຍ | predecessor4 = ''ສ້າງຕັ້ງຕຳແໜ່ງ''<br />[[ຫຼີ່ ຈົງເຫຼີນ]] (ໃນຕຳແໜ່ງ[[ປະທານປະເທດໄຕ້ຫວັນ|ປະທານສາທາລະນະລັດຈີນ]]) | successor4 = | office5 = [[Chairman of the Chinese People's Political Consultative Conference|ປະທານທີ່ປຶກສາການເມືອງປະຊາຊົນຈີນ]] | term_start5 = 9 ຕຸລາ 1949 | term_end5 = 25 ທັນວາ 1954 | predecessor5 = ''ສ້າງຕັ້ງຕຳແໜ່ງ'' | successor5 = ໂຈ໋ ເອີນຫຼາຍ | birth_name = | birth_date = {{birth date|1893|12|26|df=y}} | birth_place = [[Shaoshan]], Hunan, Qing dynasty | death_date = {{death date and age|1976|9|9|1893|12|26|df=y}} | death_place = [[Beijing]], China | resting_place = [[Chairman Mao Memorial Hall]], Beijing | party = [[Chinese Communist Party|CCP]] (from 1921) | otherparty = [[Kuomintang]] (1925–1926) | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|[[Luo Yixiu]]|1907|February 11, 1910|reason=died}}|{{marriage|[[Yang Kaihui]]|December 1920|November 14, 1930|reason=died}}|{{marriage|[[He Zizhen]]|1928|1937|reason=divorced}}|{{marriage|[[Jiang Qing]]|20 November 1938}}}} | children = {{plainlist| * 10, including: * [[Mao Anying]] * [[Mao Anqing]] * [[Mao Anlong]] * [[Yang Yuehua]] * [[Li Min (daughter of Mao Zedong)|Li Min]] * [[Li Na (daughter of Mao Zedong)|Li Na]]}} | parents = {{ubl|[[Mao Yichang]]|[[Wen Qimei]]}} | alma_mater = [[Hunan First Normal University]] | occupation = {{hlist|politician|political theorist|military strategist|poet}} | signature = Mao Zedong signature.svg | module2 = {{Collapsible list | titlestyle = background-color:#FCF;text-align:center; | title = Central institution membership | bullets = on | 1964–1976: Member, [[National People's Congress]] | 1954–1959: Member, National People's Congress | | 1938–1976: Member, [[6th Politburo Standing Committee of the Chinese Communist Party|6th]], [[7th Secretariat of the Chinese Communist Party|7th]], [[8th Politburo Standing Committee of the Chinese Communist Party|8th]], [[9th Politburo Standing Committee of the Chinese Communist Party|9th]], [[10th Politburo Standing Committee of the Chinese Communist Party|10th]] Politburo | 1938–1976: Member, [[6th Central Committee of the Chinese Communist Party|6th]], [[7th Central Committee of the Chinese Communist Party|7th]], [[8th Central Committee of the Chinese Communist Party|8th]], [[9th Central Committee of the Chinese Communist Party|9th]], [[10th Central Committee of the Chinese Communist Party|10th]] Central Committee }} }} '''ເມົາເຈີຕົງ''' ([[ພາສາຈີນ]]: 毛泽东; 26 ເດືອນ​ທັນ​ວາ 1893 – 9 ເດືອນ​ກັນ​ຍາ 1976​)​, ທີ່​ຮູ້​ຈັກ​ໃນ​ຊື່​ຂອງ '''​ທ່ານ​ປະ​ທານ ເມົາ'''​, ເປັນ​ນັກ​ການ​ເມືອງ​, ທິດ​ສະ​ດີ​ການ​ເມືອງ​, ນັກ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ການ​ທະ​ຫານ​, ນັກ​ກະ​ວີ​, ແລະ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​, ຜູ້​ກໍ່​ຕັ້ງ [[ປະເທດຈີນ|​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຈີນ]] (PRC). ທ່ານ​ໄດ້​ນຳພາ​ປະ​ເທດ​ນັບ​ແຕ່ ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ ​ໃນ​ປີ 1949 ຈົນ​ເຖິງ ​ຕາຍ ​ໃນ​ປີ 1976, ພ້ອມ​ທັງ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງ​ເປັນ ​ປະທານ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຈີນ (CCP) ​ໃນ​ເວລາ​ນັ້ນ. ທິດສະດີຂອງລາວເອີ້ນວ່າ [[ລັກທິເໝົາ]]. == ອ້າງອີງ == [[ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2519]] <references /> 5e89boovl287vyg8ffkgolg2xd5hni4 0 24890 127653 2026-05-09T15:08:30Z RenWikiLA 20337 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347418820|MacBook]]" 127653 wikitext text/x-wiki [[ຮູບ:MacBook-Pro-13inch.jpg|alt=available|thumb|ແມັກບຸກ ໂປຣ ຂະໜາດ 13 ນິ້ວ ໃນກ່ອງບັນຈຸພັນ]] '''ແມັກບຸກ''' ({{Langx|en|MacBook}}) ເປັນຄອມພິວເຕີແລັບທັອບລຸ້ນແມັກ ປະເພດໜຶ່ງທີ່ພັດທະນາ ແລະ ຈຳໜ່າຍໂດຍບໍລິສັດ [[ແອັບເປີ້ລ (ບໍລິສັດ)|ແອັບເປີ້ລ]] ເຊິ່ງໃຊ້ລະບົບປະຕິບັດການ [[ແມັກໂອເອສ|macOS]] ຂອງ Apple ຕັ້ງແຕ່ປີ 2006. ແມັກບຸກໄດ້ທົດແທນຍີ່ຫໍ້ ພາວເວີບຸກ ແລະ ໄອບຸກ ໃນລະຫວ່າງ ການຫັນປ່ຽນ Mac ໄປໃຊ້ຊີພີຢູ Intel ເຊິ່ງໄດ້ປະກາດໃນປີ 2005. ຜະລິດຕະພັນໃນປະຈຸບັນປະກອບດ້ວຍ ແມັກບຸກ ໂປຣ (2006–ປະຈຸບັນ), ແມັກບຸກ ແອ (2008–ປະຈຸບັນ), ແລະ ແມັກບຸກ ນີໂອ (2026–ປະຈຸບັນ). ສອງສາຍຜະລິດຕະພັນທີ່ແຕກຕ່າງກັນທີ່ມີຊື່ວ່າ "MacBook" ມີຢູ່ຕັ້ງແຕ່ປີ 2006 ຫາ 2012 ແລະ 2015 ຫາ 2019. ແມັກບຸກ ເປັນ "ແບຣນແລັບທັອບພຣີມຽມທີ່ຂາຍດີທີ່ສຸດຂອງໂລກ" {{As of|2015}}. <ref name="hiner20152">{{Cite news |last=Hiner, Jason |author-link=Jason Hiner |date=May 21, 2015 |title=Pro review: Apple's new 12-inch MacBook shines for business travelers and web workers |url=https://www.techrepublic.com/article/pro-review-apples-new-12-inch-macbook-shines-for-business-travelers-and-web-workers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522021950/http://www.techrepublic.com/article/pro-review-apples-new-12-inch-macbook-shines-for-business-travelers-and-web-workers/ |archive-date=May 22, 2015 |access-date=May 21, 2015 |work=TechRepublic |publisher=CBS Interactive}}</ref> {| class="wikitable" ! {{verth|Model|va=middle}} !Processor<br /><br />(Apple silicon) !Memory !Storage !Graphics !Display resolution<br /><br />(IPS Retina) !Peripheral connections ! {{verth|Battery<br/>([[Lithium polymer battery|lithium polymer]],<br/>non-removable)<br/>capacity}} !List price<br /><br />(in USD) |- valign="top" | {{verth|'''MacBook Neo'''|va=middle}} |4.0 GHz 6-core Apple A18 Pro system-on-chip with 2 performance cores and 4 efficiency cores |8 GB of unified in-package 128-bit 7500 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 60 GB/s of memory bandwidth |256 GB or 512 GB PCIe-based SSD |5-core Apple-designed integrated GPU with shared memory |13", 2408  ×  1506, 219 px/in with sRGB color, 500 cd/m2, 1 billion colors | * 1× USB 3 (USB-C) port supporting charging and DisplayPort * 1× USB 2 (USB-C) port supporting charging * 3.5 mm headphone jack |36.5 Wh |$599, $499 for students |- | {{verth|'''MacBook Air''' (13-inch, M5)|va=middle}} | rowspan="3" |4.6 GHz 10-core Apple M5 system-on-chip with 4 super cores and 6 efficiency cores | rowspan="2" |16 GB or 24 GB of unified in-package 128-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 153 GB/s of memory bandwidth ''Optional 32 GB at the time of purchase only.'' | rowspan="2" |512 GB or 1 TB PCIe-based SSD ''Optional 2 TB or 4 TB at the time of purchase, not upgradable after.'' |8-core or 10-core Apple-designed integrated GPU with shared memory |13.6", 2560  ×  1664, 224 px/in with wide color gamut (P3), 500 cd/m2, True Tone display, 1 billion colors | rowspan="2" | * 2× Thunderbolt 4 (USB-C 4) ports supporting charging and DisplayPort * 3.5 mm headphone jack * MagSafe 3 charging port |53.8 Wh |$1,099, $999 for students |- valign="top" | {{verth|'''MacBook Air''' (15-inch, M5)|va=middle}} | rowspan="2" |10-core Apple-designed integrated GPU with shared memory |15.3", 2880 × 1864, 224 px/in with wide color gamut (P3), 500 cd/m2, True Tone display, 1 billion colors |66.5 Wh |$1,299, $1,199 for students |- valign="top" | {{verth|'''MacBook Pro''' (14-inch, M5)|va=middle}} |16 GB, 24 GB or 32 GB of unified in-package 128-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 153 GB/s of memory bandwidth |1 TB PCIe-based SSD ''Optional 2 TB or 4 TB at the time of purchase, not upgradable after.'' | rowspan="2" |14.2", 3024 × 1964, 254 px/in with wide color gamut (P3), SDR: up to 1000 cd/m2 (outdoor), XDR: 1000 cd/m2 sustained full-screen, 1600 cd/m2 peak (HDR content only), True Tone display, 1 billion colors, 1,000,000:1 contrast ratio, 120 Hz adaptive refresh rate with ProMotion technology | * 3× Thunderbolt 4 (USB-C 4) ports supporting charging and DisplayPort * 3.5 mm headphone jack * HDMI 2.1 port supporting up to two displays * SDXC memory card slot (UHS-II) * MagSafe 3 charging port | rowspan="2" |72.4 Wh |$1,699, $1,599 for students |- valign="top" | {{verth|'''MacBook Pro''' (14-inch, M5 Pro or M5 Max)|va=middle}} | * 4.6 GHz up to 18-core Apple M5 Pro system-on-chip with 6 super cores and 12 performance cores * 4.6 GHz 18-core Apple M5 Max system-on-chip with 6 super cores and 12 performance cores | * 24 GB of unified in-package 256-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 307 GB/s of memory bandwidth (M5 Pro) * 36 GB of unified in-package 384-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 460 GB/s of memory bandwidth (M5 Max) ''Optional 48 GB or 64 GB, 128 GB (M5 Max) RAM configuration available at time of purchase only'' | rowspan="2" |1 TB or 2 TB PCIe-based SSD ''Optional 4 TB, 8 TB (M5 Max) at the time of purchase, not upgradable after.'' | * 16-core or 20-core Apple-designed integrated GPU with shared memory (M5 Pro) * 32-core Apple-designed integrated GPU with shared memory (M5 Max) | rowspan="2" | * 3× Thunderbolt 5 (USB-C 4) ports supporting charging and DisplayPort * 3.5 mm headphone jack * HDMI 2.1 port supporting up to two displays (M5 Pro) or four displays (M5 Max) * SDXC memory card slot (UHS-II) * MagSafe 3 charging port |$2,199, $2,049 for students |- valign="top" | {{verth|'''MacBook Pro''' (16-inch, M5 Pro or M5 Max)|va=middle}} | * 4.6 GHz 18-core Apple M5 Pro system-on-chip with 6 super cores and 12 performance cores * 4.6 GHz 18-core Apple M5 Max system-on-chip with 6 super cores and 12 performance cores | * 24 GB of unified in-package 256-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 307 GB/s of memory bandwidth (M5 Pro) * 36 GB of unified in-package 384-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 460 GB/s of memory bandwidth (M5 Max) * 48 GB of unified in-package 512-bit 9600 MHz LPDDR5X SDRAM with up to 614 GB/s of memory bandwidth (M5 Pro & Max) ''Optional 64 GB, 128 GB (M5 Max) RAM configuration available at time of purchase only'' | * 20-core Apple-designed integrated GPU with shared memory (M5 Pro) * 32-core or 40-core Apple-designed integrated GPU with shared memory (M5 Max) |16.2", 3456 × 2234, 254 px/in with wide color gamut (P3), SDR: up to 1000 cd/m2 (outdoor), XDR: 1000 cd/m2 sustained full-screen, 1600 cd/m2 peak (HDR content only), True Tone display, 1 billion colors, 1,000,000:1 contrast ratio, 120 Hz adaptive refresh rate with ProMotion technology |99.6 Wh |$2,699, $2,499 for students |} == ໄລຍະເວລາ == {{Timeline of portable Macintoshes}} == ອ້າງອີງ == is78yx0nkdlsw73het2j8dq2pxkr74l