Wikipedia madwiki https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Mèḍia Spesial Pakanḍhâ'ân Pangangghuy Pakanḍhâ'ânna pangangghuy Wikipèḍia Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia Bhengkek Pakanḍhâ'ânna bhengkek MèḍiaWiki Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki Cèṭa'an Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an Bhântowan Pakanḍhâ'ânna bhântowan Bhângsa Pakanḍhâ'ânna bhângsa TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 19241 64811 63717 2026-07-06T00:46:57Z Ichi Ocha 3826 /* Bâkto kènè’ bân pandidighân */ 64811 wikitext text/x-wiki Raden Ario '''Muhamad Ruslan Tjakraningrat''' (17 Dèsèmber 1913-23 Dèsèmber 1976) iyâ arèya birokrat bân politikus dâri Indonèsia. Ruslan toman negghu’ Kalaghungan Sèketaris Umum Naghârâ [[Madhurâ/Jâbâ Tèmor|Madhurâ]] è bâkto Rèpublik [[Inḍonèsia|Indonèsia]] Serikat. Samarèna èyakona kedaulatan Indonèsia, Ruslan nerrossaghi karèrra dâlem [[Pamarènta'an|pamarènta’an]]. Ruslan pas dhâddhi Bhupatè [[Songennep]] dâri taon 1956 sampè’ 1957, Bhupatè [[Bhângkalan, Bhângkalan|Bhângkalan]] dâri taon 1957 sampè’ 1958, bân gubernur Nusa Tenggara Barat dâri taon 1958 sampè’ 1966. Lahèr dhâddhu ana’ dâri Bhupatè Bhângkalan, Ruslan ngala’ pandidighân sampè tèngkatan SMA, Ruslan pas amolaè karèrra kalabân dhâddhi pongghâbâ è kantoe pamarènta’an daèra bân sempat noro’ pandidighân militer è bâkto jhâjhâân [[Jeppang|Jeppang.]] Salastarèn jhâjhâân Jeppang ambu, [[Bâlândhâ]] toju’ neng daèra Madhurâ bân ngangka’ Ruslan dhâddhi Sekretaris Umum Naghârâ madhurâ. Ruslan nerrossaghi karèrra dâlem pamarènta’an bâkto pangakowan kedaulatan. Ruslan dhâddhi bhupatè è [[Songennep]] bân Bhângkalan sabâllunna ètodhu dhâddhi kopala daèra sè dâ’adâ’ è Nusa Tenggara Barat. Mènangka dhâddhi kopala daèra sè dâ’adâ’, Ruslan nata sistem pamarènta’an daèra bân wilaya kabhupatèn. È bâktona Ruslan dhâddhi kopala daèra, bâdâ kalaparan sè rajâ sè aghâbây bânnya’ kasèdhâân è Nusa Tenggara Barat. Ruslan abhuwâ’ kaangghuy nanganè masala jârèya kalabân ma bâdâ cemmacem katentowan, tapè ennas kaangghuy ma marè. Ruslan pas è pa ambu dâri Kalaghunganna polana ennas. Ruslan pas ta’ andi’ kalaghungan polè bân sèdhâ è tangghâl 23 Dèsèmber 1976. == Bâkto kènè’ bân pandidighân == Ruslan èlahèrraghi è tangghâl 17 Dèsèmber 1913 è [[Kabhupatèn Sampang]]. Ramana, Raden Soerjowinoto,  aghellâr Tjakraningrat XII, bân andi’ kalaghungan dhâddhi bhupatè Bhângkalan dâri taon 1918 kantos 1948. Silsila Ruslan dhâddhi bâgiyân dâri trah Tjakraningrat kèngèng èsarè kantos ka Raden Prasena (Tjakraningkat I) dâri jhâman sabâllunna [[Hinḍia Bâlândhâ|Hindia Bâlândhâ]], sè èpakon bi’ Sultan Agung dâri Mataram dhâddhi pangobâsa Madhurâ Bârâ’ è abad ka-17<ref>{{Cite web |title=Sumber buku - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas |url=https://id.wikipedia.org/wiki/Istimewa:Sumber_buku/9789794074107 |access-date=2026-04-10 |website=id.wikipedia.org |language=id}}</ref>. == Sombher == 9i63eqn22nk8hdwd6101dh8uw1q4uum 64813 64811 2026-07-06T00:56:16Z Ichi Ocha 3826 /* Bâkto kènè’ bân pandidighân */ 64813 wikitext text/x-wiki Raden Ario '''Muhamad Ruslan Tjakraningrat''' (17 Dèsèmber 1913-23 Dèsèmber 1976) iyâ arèya birokrat bân politikus dâri Indonèsia. Ruslan toman negghu’ Kalaghungan Sèketaris Umum Naghârâ [[Madhurâ/Jâbâ Tèmor|Madhurâ]] è bâkto Rèpublik [[Inḍonèsia|Indonèsia]] Serikat. Samarèna èyakona kedaulatan Indonèsia, Ruslan nerrossaghi karèrra dâlem [[Pamarènta'an|pamarènta’an]]. Ruslan pas dhâddhi Bhupatè [[Songennep]] dâri taon 1956 sampè’ 1957, Bhupatè [[Bhângkalan, Bhângkalan|Bhângkalan]] dâri taon 1957 sampè’ 1958, bân gubernur Nusa Tenggara Barat dâri taon 1958 sampè’ 1966. Lahèr dhâddhu ana’ dâri Bhupatè Bhângkalan, Ruslan ngala’ pandidighân sampè tèngkatan SMA, Ruslan pas amolaè karèrra kalabân dhâddhi pongghâbâ è kantoe pamarènta’an daèra bân sempat noro’ pandidighân militer è bâkto jhâjhâân [[Jeppang|Jeppang.]] Salastarèn jhâjhâân Jeppang ambu, [[Bâlândhâ]] toju’ neng daèra Madhurâ bân ngangka’ Ruslan dhâddhi Sekretaris Umum Naghârâ madhurâ. Ruslan nerrossaghi karèrra dâlem pamarènta’an bâkto pangakowan kedaulatan. Ruslan dhâddhi bhupatè è [[Songennep]] bân Bhângkalan sabâllunna ètodhu dhâddhi kopala daèra sè dâ’adâ’ è Nusa Tenggara Barat. Mènangka dhâddhi kopala daèra sè dâ’adâ’, Ruslan nata sistem pamarènta’an daèra bân wilaya kabhupatèn. È bâktona Ruslan dhâddhi kopala daèra, bâdâ kalaparan sè rajâ sè aghâbây bânnya’ kasèdhâân è Nusa Tenggara Barat. Ruslan abhuwâ’ kaangghuy nanganè masala jârèya kalabân ma bâdâ cemmacem katentowan, tapè ennas kaangghuy ma marè. Ruslan pas è pa ambu dâri Kalaghunganna polana ennas. Ruslan pas ta’ andi’ kalaghungan polè bân sèdhâ è tangghâl 23 Dèsèmber 1976. == Bâkto kènè’ bân pandidighân == Ruslan èlahèrraghi è tangghâl 17 Dèsèmber 1913 è [[Kabhupatèn Sampang]]. Ramana, Raden Soerjowinoto,  aghellâr Tjakraningrat XII, bân andi’ kalaghungan dhâddhi bhupatè Bhângkalan dâri taon 1918 kantos 1948. Silsila Ruslan dhâddhi bâgiyân dâri trah Tjakraningrat kèngèng èsarè kantos ka Raden Prasena ([[Tjakraningkat I]]) dâri jhâman sabâllunna [[Hinḍia Bâlândhâ|Hindia Bâlândhâ]], sè èpakon bi’ Sultan Agung dâri Mataram dhâddhi pangobâsa Madhurâ Bârâ’ è abad ka-17<ref>{{Cite web |title=Sumber buku - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas |url=https://id.wikipedia.org/wiki/Istimewa:Sumber_buku/9789794074107 |access-date=2026-04-10 |website=id.wikipedia.org |language=id}}</ref>. == Sombher == lwukdys8fh646tpyj972dvah2gx9v8f 64816 64813 2026-07-06T01:13:08Z Ichi Ocha 3826 64816 wikitext text/x-wiki Raden Ario '''Muhamad Ruslan Tjakraningrat''' (17 Dèsèmber 1913-23 Dèsèmber 1976) iyâ arèya birokrat bân politikus dâri Indonèsia. Ruslan toman negghu’ Kalaghungan Sèketaris Umum Naghârâ [[Madhurâ/Jâbâ Tèmor|Madhurâ]] è bâkto Rèpublik [[Inḍonèsia|Indonèsia]] Serikat. Samarèna èyakona kedaulatan Indonèsia, Ruslan nerrossaghi karèrra dâlem [[Pamarènta'an|pamarènta’an]]. Ruslan pas dhâddhi Bhupatè [[Songennep]] dâri taon 1956 sampè’ 1957, Bhupatè [[Bhângkalan, Bhângkalan|Bhângkalan]] dâri taon 1957 sampè’ 1958, bân gubernur Nusa Tenggara Barat dâri taon 1958 sampè’ 1966. Lahèr dhâddhu ana’ dâri Bhupatè Bhângkalan, Ruslan ngala’ pandidighân sampè tèngkatan SMA, Ruslan pas amolaè karèrra kalabân dhâddhi pongghâbâ è kantoe pamarènta’an daèra bân sempat noro’ pandidighân militer è bâkto jhâjhâân [[Jeppang|Jeppang.]] Salastarèn jhâjhâân Jeppang ambu, [[Bâlândhâ]] toju’ neng daèra Madhurâ bân ngangka’ Ruslan dhâddhi Sekretaris Umum Naghârâ madhurâ. Ruslan nerrossaghi karèrra dâlem pamarènta’an bâkto pangakowan kedaulatan. Ruslan dhâddhi bhupatè è [[Songennep]] bân Bhângkalan sabâllunna ètodhu dhâddhi [[Kopala Daèra|kopala daèra]] sè dâ’adâ’ è Nusa Tenggara Barat. Mènangka dhâddhi [[kopala Daèra]] sè dâ’adâ’, Ruslan nata sistem pamarènta’an daèra bân wilaya kabhupatèn. È bâktona Ruslan dhâddhi kopala daèra, bâdâ kalaparan sè rajâ sè aghâbây bânnya’ kasèdhâân è Nusa Tenggara Barat. Ruslan abhuwâ’ kaangghuy nanganè masala jârèya kalabân ma bâdâ cemmacem katentowan, tapè ennas kaangghuy ma marè. Ruslan pas è pa ambu dâri Kalaghunganna polana ennas. Ruslan pas ta’ andi’ kalaghungan polè bân sèdhâ è tangghâl 23 Dèsèmber 1976. == Bâkto kènè’ bân pandidighân == Ruslan èlahèrraghi è tangghâl 17 Dèsèmber 1913 è [[Kabhupatèn Sampang]]. Ramana, Raden Soerjowinoto,  aghellâr Tjakraningrat XII, bân andi’ kalaghungan dhâddhi bhupatè Bhângkalan dâri taon 1918 kantos 1948. Silsila Ruslan dhâddhi bâgiyân dâri trah Tjakraningrat kèngèng èsarè kantos ka Raden Prasena ([[Tjakraningkat I]]) dâri jhâman sabâllunna [[Hinḍia Bâlândhâ|Hindia Bâlândhâ]], sè èpakon bi’ Sultan Agung dâri Mataram dhâddhi pangobâsa Madhurâ Bârâ’ è abad ka-17<ref>{{Cite web |title=Sumber buku - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas |url=https://id.wikipedia.org/wiki/Istimewa:Sumber_buku/9789794074107 |access-date=2026-04-10 |website=id.wikipedia.org |language=id}}</ref>. == Sombher == clvu64avscttzr67kvq24w4xrvwttd1 0 19368 64821 64809 2026-07-06T03:27:40Z Hainisyaf 2647 64821 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|honorific-prefix=|term_end2=25 Maret 1975|death_place=Rumah Sakit Darmo, [[Surabaya]], [[Jawa Timur]], Indonesia|death_date={{death date and age|1987|07|01|1921|04|05|df=y}}|birth_place=[[Cangkring, Krembung, Sidoarjo]], [[Keresidenan Surabaya]], [[Hindia Belanda]]|birth_date={{birth date|1921|4|5|df=y}}|party={{Parpolicon|Golkar}}|branch=[[Berkas:Insignia of the Indonesian Army.svg|25px]] [[TNI Angkatan Darat]]|rank=[[Berkas:19-TNI Army-BG.svg|25px]] [[Brigadir Jenderal]] [[TNI]]|serviceyears=1942—1975|allegiance={{unbulleted list|{{flag|Kekaisaran Jepang}} (1942—1945)|{{flag|Indonesia}} (1945—1975)}}|successor2=Muchammad Poernanto <small>(penjabat)</small><br>[[Soedarso (bupati)|Soedarso]]|predecessor2=Moeladi|term_start2=3 Oktober 1968|name=Soetran|governor2=[[Mohammad Noer]]|office2=[[Bupati Trenggalek]]|successor=[[Busiri Suryowinoto]]|predecessor=[[Acub Zainal]]|deputy=[[Jan Mamoribo]]<br>[[Elias Paprindey]]<br>[[Izaac Hindom]]|term_end=20 Januari 1981|term_start=31 Maret 1975|president=[[Soeharto]]|office=Gubernur Irian Jaya|imagesize=|image=Soetran, Buku Pelengkap IV Pemilihan Umum 1977 (1978), p764.jpg|honorific-suffix=|signature=Signature of Soetran.svg|order=ke-6}} [[Brigadir Jenderal]] [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]] (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi [[Inḍonèsia]] sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981. <ref>Junaedi, Didi. [https://books.google.co.id/books?hl=id&lr=&id=p216CgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA97&dq=info:PuSPXvz4BxwJ:scholar.google.com/&ots=mfIQ59rO3G&sig=NPeC1zS7Awpt7i1L5RTbTokdk-s&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Pahlawan-pahlawan Indonesia sepanjang masa]. IndonesiaTera, 2014. Diaksès 2026-06-09. </ref> Lahèr è [[Kabhupatèn Siḍoarjo|Siḍoarjo]], Soetran kodhu ambu ḍari [[Sakola'an|sakola]] ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi [[Pembèla Tanah Air]] (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat [[Sersan|sèrsan]]). Samarèna [[Proklamasi Kemerdekaan Indonesia|kamardhika'an Inḍonèsia]], Soetran masok [[Tentara Nasional Indonesia|Tentara Nasional Inḍonèsia]] (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân [[Kabhupatèn Trènggalèk|Trenggalèk]]. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa- [[Jhâbâ Tèmor]]. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân [[reboisasi]] è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974. Mènangka penghargaan atas pencapaianna è Trenggalèk, Soetran ètunjuk ka'angghuy dhâddhi Gubernur Irian Jaya è taon 1975. Neng masa kepemimpinanna, Soetran nerrapaghi program wâjib Namen Cengkè sè èwâjibaghi hampir sakabbina penduduk bân instansi è Irian Jaya ka'angghuy namen cengkè. Polana program kasebbhut, Soetran èkoca' mènangka "Gubernur Cengkè". Maskè deyyeh, program kasebbhut gagal polana pelaksana'enna sè ru-kabhuru, ta' tao carana namen cengkè, keputusân ka'angghuy ngimpor cengkè ḍari Trenggalèk maskè ghita' è uji kelayakanna, bân korangnga sosialisasi program. Propènsi kasebbhut jhughân ngalamè ḍuwe' kalè lèndhu è taon 1976. Soetran ngahèrrè masa jabatânna mènangka gubernur è taon 1981, ra kèra empa' bulân lebbi abit ḍari sè èrencana'aghi. Samarèna mundur ḍari jabatân gubernur, Soetran neng neng è Sorbâjâ. Soetran dhingghâl omor è taon 1987. == Bâkto kènnè' bân karir militèr == Soetran èlahèrraghi è tangghâl 5 April 1921 è dhisa Cangkring, Sidoarjo, ḍari kalowarga rèng tanè. Polana kabâḍâ'en eppa'en sè buta, dhibi'en ambu asakola è bangku kellas 4 sakola ḍâsar (SD) bân molaè nyarè kalakowan. Soetran mulaè alakonè pan-bârâmpan macem kalakowan, akadhi mènangka tanè, penampil è hajatân, bân pemaèn ludruk kalèlèng. È taon 1942, nyusol pendudukân Jeppang è Inḍonèsia, Soetran ajâlânè pendidikan militèr è Renseitai, akademi militèr sè èbangun bi' tentara Jeppang. Soetran kantos dhâddhi angghuta satuan Pembèla Tanah Air samarèna lulus bân ngaollè pangkat ''budancho'' (setara kalabân sèrsan). Samarèna Inḍonèsia mardhika, Soetran agabung ka dâlem Badan Keamanan Rakyat (cikal bakal TNI) bân ètempataghi mènangka komandan sèksi neng Batalion Tjipto sajjhâ' tangghâl 17 Sèptèmber 1945.<ref>Bachtiar, Harsya W. (1988). [https://books.google.co.id/books?id=IyQgAAAAMAAJ&redir_esc=y Siapa dia? Perwira Tinggi Tentara Nasional Indonesia Angkatan Darat (TNI-AD).] Jakarta. hlm. 417. [[:id:Istimewa:Sumber_buku/9789794281000|ISBN 9789794281000]]. Diaksès 2026-06-10. </ref> Samarèna Rèvolusi Nasional Inḍonèsia la marè neng taon 1949, Soetran nuro' Latihan Persamaan Perwira bân lulus dhâddhi Lètnan sèttong neng taon 1950. Soetran kantos nuro' pan bârâmpan pendidikân militèr laènna, è antarana Pendidikan Persiapan Untuk Perwira è Jember (lulus 1956) bân Kursus Perwira Lanjutân Satu è Banḍung (lulus 1957). Neng taon 1958, Soetran dhâddhi Bhâkkèl komandan Batalyon Infanteri 511 kalabân pangkat Lètnan sèttong. Empa' taon kantos, pangkatdhâ èpaongghâ ka kaptèn bân dhibi'en dhâddhi komandan Batalyon Infanteri 511. Korang ḍari sataon kantos, neng taon 1963, Soetran èpangallè ka Irian Jaya bân dhâddhi komandan distrik militèr (Dandim) è Tanah Merah, Boven Digoel. Neng taon 1967, dhibi'en abâli èpangallè ka Jhâbâ Tèmor, dhâddhi Dandim Trenggalèk. Soetran jhughân narèma kenaikan pangkat dhâddhi mayor.<ref>Ariyanto, Danny Rizky. [https://repository.um.ac.id/54813/ Biografi Soetran (1921-1987)]. Diss. Universitas Negeri Malang, 2015. Diaksès 2026-06-10. </ref> Neng ahèr masa jabatanna dhâddhi Gubernur Irian Jaya neng taon 1980, Soetran narèma kenaikan pangkat kehormatân ḍari kolonèl dhâddhi brigadir jènderal. == Bupati Trenggalèk == === Penamenan cengkè === Soetran èlantik dhâddhi Bupati Trenggalèk neng tangghâl 3 Oktobèr 1968, aghântè'aghi Moeladi<ref name=":1">Rahayu, Endah (27 Juli 2005). [https://data.kompas.id/ "Trenggalek "Wiwitan lan Wibawa""]. Kompas. hlm. 9. Diarsipkan dari versi aslinya tanggal 15 Desember 2020. Diaksès 2026-06-12. </ref>. Sabellunna dhibi'en tojhu' neng korsè bupati, Trenggalèk èkennal mènangka daèrah sè miskèn bân segghut ngalamè musèm nèmor lanjhâng sè nyebabaghi kakerrèngan neng daèrah kasebbhut. Gaplek, kananan utama penduduk Trenggalèk, ta' bisa ètamen bân èpolong mon ghi' musèm nèmor. Soetran molaè nyarè solusi ka'angghuy masalah kakerrèngan samarèna dhibi'en negghu' jabatân dhâddhi Bupati Trenggalèk. È bâbâna Soetran, pamarènta daèrah Trenggalèk anḍi' usaha ka'angghuy nyarè komoditas sè anḍi' nilai tèngghi sè sesuai kalabân lahan rakyat. Samarèna nemmo jhâ' cengkè aropa'aghi taneman sè palèng cocok ka'angghuy daerah kasebbhut, Soetran molaè nik sakonnik maksa penduduk Trenggalèk ka'angghuy namen cengkè. Panamenan cengkè kasebbhut abuwâ'aghi hasèl nik sakonnik è bâkto samarena èmolaè. Tana Trenggalèk sè tandus èobâ dhâddhi tana sè bhiru kalabân cengkè bân Kabupatèn kasebbhut dhâddhi pusat produksi cengkè è Jhâbâ Tèmor. Maskè'epon perkebunan cengkè ghun 16,21% ḍari sakabbina luas tana sè bâḍâ, produksi cengkè nambâ pendapatân masyarakat Trenggalèk ra kèra 21 miliar rupiah per taon. Wilayah Trenggalèk kantos dhâddhi idèntik kalabân cengkè, bân penduduk è ḍissa kantos ghun ngandâllaghi cengkè mènangka tong-sèttongnga sombher penghasilân. Donald K. Emmerson, seorang peneliti politik, anḍi' pendapat jhâ' keberhasilân pembangunan Trenggalèk è bâbâna pamarèntana Soetran polana sistem kepemimpinan komando sè èanut. Emmerson anḍi' pendapat jhâ' Soetran anḍi' tanggung jawab penuh ḍâ' prosès pembangunan è wilayah kasebbhut bân ajelen aghi pamarènta daèrah mènangka perpanjangan tanganna dhibi'. === Tembokisasi bân rèboisasi === Sabellunna penunjukkânna dhâddhi bupati, kantor-kantor pamarènta bân militèr ghi' aghuna'aghi gubuk sè rèyot. Soetran anḍi' usaha ka'angghuy mabhâghus kabâḍâ'en rèya lèbât konsèp tembokisasi. Konsèp sè èkoca'aghi kasebbhut Ngajhâ' masyarakat Trenggalèk ka'angghuy abangun geddhung è sakètar romana bâng-sèbânga. Sampe' taon 1972, hampèr sakabbina roma è Trenggalèk la anḍi' geddhung. Salaèn program tembokisasi, Soetran jhughân menggalakkan rèboisasi è Trenggalèk. Soetran aberri' instruksi ka masyarakat Trenggalèk jhâ' "ta' ollè sajengkal tana sè kosong ḍari tamenan". Kebijakân rèboisasi Soetran ajâghâ wilayah Trenggalèk aman ḍari bencana kakerrèngan sè lanjhâng bân abârrè' tambá'en pendapatân ka Kabupatèn ḍari èkspor kajhu-kajhu akadhi pinus, jâtè, bân akasia. === Paobâ'en nyama Trenggalèk === Neng taon 1971, kalabân alasan ka'angghuy ngobâ citra jhubâ'en Trenggalèk, Soetran ngusullaghi parobâ'en nyama Trenggalèk dhâddhi Trenggalèh. Mènorot Soetran, oca' sè ahèrrè bi' suku oca' -ek ḍâlem bhâsa Jhâbâ anḍi' konotasi sè jhubâ' (conto: jelek/elek, kemenyek, tekek). Soetran ngoca' jhâ' nyama Trenggalèk segghut èkaghâbây bahan èjèk bi' orèng Jhâbâ mènangka singkatân ḍari terang enggone wong elek (jellas-jellas tempattâ orèng jhubâ') dhâddhi Trenggalih, kalabân singkatânna Terang Ing Galih (terrang è atè sadhâjâ). Bânnya' pejabat Trenggalèk sè nolak rencana Soetran kasebbhut. Mereka anḍi' pendapat jhâ' paobâ'en nyama parlo prosès administratif bân birokratik sè cè' malaratdhâ. Maskè ollè tentangan, Soetran tettep ajhâlânaghi rencana bân nèng taon sè padá dhibi'en abântuk tim sè menginvèstigasi asal-usul nyama Trenggalèk, kamunculân sè tartolès awwâl ḍari nyama Trenggalèk, bân kemungkinan anyamaè ulang Trenggalèk kalabân arujuk ka kamunculân sè awwâl ḍâri nyamana. Proyèk rèya tettep èjâlânnaghi pan-bârâmpan taon samarèna Soetran ningghâllaghi jabatân bupati Trenggalèk. Tim kasebbhut berhasil nemmo bân adokumèntasi'aghi awwâl mola berdirina Trenggalèk bân kamunculân awwâl nyama Trenggalèk. Namong, tim kasebbhut nolak usulân ka'angghuy ngobâ nyama Trenggalèk. === Parasamya Purnakarya Nugraha === Polana èyangghep suksès mènangka Bupati Trenggalèk lèbât program namen cengkè, Soetran èpèlè polè mènangka bupati ghâbây pèriode kaduwâ' è taon 1973. È taon 1974, Kabupatèn Trenggalèk narèma pangarghâ'ân `dâri Prèsidèn [[Soeharto]] sè aropa'aghi Parasamya Purnakarya Nugraha,<ref name=":1" /> sèttong pangarghâ'ân ghâbây Bupati/Provinsi kalabân hasèl pembangonan sè palèng bhâgus è bâkto pâlaksanaan Rencana Pembangonan Lèma Taon.<ref>{{Cite book |last=Jackson |first=Karl D. |url=https://books.google.co.id/books?id=ktP7qHLI8gcC&printsec=frontcover&hl=id#v=onepage&q=Soetran&f=false |title=Political Power and Communications in Indonesia |last2=Pye |first2=Lucian W. |date=1980-01-01 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-04205-6 |language=en}}</ref> Pengaarghâ'ân panèka ètarèma sareng Gubernur Jhâbâ Tèmor [[Mohammad Noer]] ḍâri Prèsidèn Soeharto è sèttong upacara sè èlaksana'aghi è tangghâl 21 Agustus 1974 è Stadion Tambaksari.<ref>{{Cite book |last=Noer |first=Mohammad |url=https://books.google.co.id/books?id=qC9wAAAAMAAJ |title=Pamong mengabdi desa: biografi Mohammad Noer |last2=Siahaan |first2=Hotman |date=1997 |publisher=Yayasan Keluarga Bhakti dan Surabaya Post |language=id}}</ref> == Gubernur Irian Jaya == [[Bhengkek:Soetran with regents from Irian Jaya.jpg|jmpl|Presiden Soeharto mèrri' Parasamya Purnakarya Nugraha ka'angghuy Trenggalek ḍâ' Gubernur Jâbâ Tèmor, Mohammad Noer.]] Sa'amponna dhâdhhi bhupatè Trenggalek duwâ' periode, Soetran ètunjuk sareng Menteri Dâlem Negeri Amirmachmud ka'anggghuy dhâddhi Gubernur [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]].Soetran èpadhâddhi pejabat gubernur è tangghâl 31 April 1975, ghâbây gântèna Acub Zainal.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-08 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Masa jabatana sè dhâddhi penjabat gubernur lamarè tèppa' èpon èlantik dhâddhi gubernur definitif è tangghâl 12 Agustus 1975.<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073232/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> Masa jabatanna koḍu marè è tangghâl 4 Sèptèmber 1980, tapè polana sobung gântèna gubernur,<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073233/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> masa jabatanna èpaterros sampè' 20 Jânuwari 1981.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=EsvVB-Z85GcC&pg=RA7-PA14 |title=Mimbar |date=1980 |publisher=Departemen Dalam Negeri |language=id}}</ref> === '''Wajib Nanem Cengkè''' === [[Bhengkek:Minister of Internal Affairs handing over the project list to Governor Soetran.jpg|jmpl|Soetran (kanan) menerima DIP Proyek pambangonan Nasional ka'angghuy Provinsi Irian Jaya ḍâri Menteri Ḍâlem Negeri Amirmachmud.]] Sa'amponna dhâddhi penjabat gubernur Irian Jaya, Soetran molay nerapaghi program sè ampon èpon lakoni è Trenggalek kabit pètto' taon. È tangghâl 20 Mèi 1975, Soetran mencanangkan program Wâjib nanem Cengkè (WTC).<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Soetran berpendapat cengkè bisa mèrri' hasèl sè rajâ ḍâ' penghasèlana ḍaèra Irian Jaya. Polana program kasebhut, Soetran èolok "Gubernur Cengkè".<ref>{{Cite book |last=Griapon |first=Alexander |url=https://books.google.co.id/books?id=R-NRAQAAMAAJ&redir_esc=y |title=Lembaga musyawarah adat: 10 tahun terakhir dari 30 tahun awal pemerintahan propinsi di tanah Papua |date=2010 |publisher=Kerjasama Penerbit Arika dengan Pemerintah Kabupaten Jayapura |isbn=978-602-95705-3-3 |language=id}}</ref> Mènorot èssèna komando sè èpakaloar Soetran, satèyap kopala kalowarga è Irian Jaya è kenning wâjib namen. kalowarga sè oḍi' è dhisa koḍu namen cengkè palèng sakonnè' 20 bhungka, kalowarga sè oḍi' è pèngghir kottha koḍu namen 5—10, bân kalowarga sè oḍi' è kottha koḍu namen palèng sakonnè' 5 bhungka. Kantor-kantor, sakola, asrama, kennenga ibâdâ, bân pramuka jhughân èwajibaghi ka'angghuy namen cengkè. salaèn ḍâri namen skala kènni' sareng penduduk, Soetran jhughân manaddhek kebbhun cengkè sè èkalola sareng pamarènta kabupatèn bân provinsi.<ref name=":0">{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Pan-bârâmpan arè sa'amponna program èmolaè, Soetran nyo'on pèssè ḍâri Prèsidèn Soeharto. Parnyo'onanna èkabbhuli, bân Soeharto aberri' hibah atahap sebânnya' 250 juta rupia è tangghâl 20 Novèmber 1975, kalabân 50 juta rupia èberri'i è taon partama. Rencanana Soetran melleya nè-binèna cengkè ka Trenggalèk sè arghâna 35 juta rupia.<ref name=":0" /> Namong, ta' abit sa'ampona èmolaè, proyèk panèka ennas. È dâlem tanam cengkeh sè èlaksanaaghi sareng [[Pegawai negeri sipil|PNS]] è Kantor Gubernur Irian Jaya, namong ra-kèra 10% ḍâri bibit cengkè sè bisa ètamen è taon partama. Orèng ahli pertanian nyata'aghi jhâ' ka ennasân panèka polana instruksi Soetran sè agher bân PNS sè ghita' ngartè carana namen cengkè. Alasan laènna èngghi panèka Soetran ampon alanggar dekrit Mentri Pertanian sè anyata'aghi jhâ' nè-binèna cengkè coma bisa è impor ḍâri empa' kennangan: Selokaton, Branggah Banaran, Bogor, bân Maluku. Kapotosanna Soetran ka'angguy mamaso' nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk èyangghâp sala raje sabhâb nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk ghita' toman èteliti kalayakanna.<ref name=":0" /> Julius Ary Mollet, paneliti ḍâri [[Universitas Cenderawasih|Universitas Cendrawasih]], nyala'aghi ka ennasân Soetran è sosialisasi sè korang ka masyarakat. Mènorot Julius, masyarakat dhâddhi ta' segghân sè molonga bân nyuwâllâ cengkè polana koranga sosialisasi tentang kaontonga ḍâri namen cengkè.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-29 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Sa'ampona Soetran toron dâri kalaghungan Gubernur Irian Jaya, penerussa, [[Busiri Suryowinoto]], atanya kabijaghân Wâjib Namen Cengkè-na. Busiri aghântè'è program Soetran kalabân namen tanaman kakanan, polana èparcajâ cengkè ta' cocok ghâbây wilaya Irian Jaya.<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1981-01-24 |title=Busiri, setelah soetran busiri, setelah soetran |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/48872/busiri-setelah-soetran-busiri-setelah-soetran |access-date=2026-06-29 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Gubernur Papua]] [[Bhângsa:Tokoh TNI]] [[Bhângsa:Bupati Trenggalek]] qpncvsg2o8f8oyz53eajdunh7j6zyvm 64822 64821 2026-07-06T03:55:59Z Hainisyaf 2647 64822 wikitext text/x-wiki [[Brigadir Jenderal]] [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]] (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi [[Inḍonèsia]] sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981. <ref>Junaedi, Didi. [https://books.google.co.id/books?hl=id&lr=&id=p216CgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA97&dq=info:PuSPXvz4BxwJ:scholar.google.com/&ots=mfIQ59rO3G&sig=NPeC1zS7Awpt7i1L5RTbTokdk-s&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Pahlawan-pahlawan Indonesia sepanjang masa]. IndonesiaTera, 2014. Diaksès 2026-06-09. </ref> Lahèr è [[Kabhupatèn Siḍoarjo|Siḍoarjo]], Soetran kodhu ambu ḍari [[Sakola'an|sakola]] ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi [[Pembèla Tanah Air]] (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat [[Sersan|sèrsan]]). Samarèna [[Proklamasi Kemerdekaan Indonesia|kamardhika'an Inḍonèsia]], Soetran masok [[Tentara Nasional Indonesia|Tentara Nasional Inḍonèsia]] (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân [[Kabhupatèn Trènggalèk|Trenggalèk]]. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa- [[Jhâbâ Tèmor]]. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân [[reboisasi]] è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974. Mènangka penghargaan atas pencapaianna è Trenggalèk, Soetran ètunjuk ka'angghuy dhâddhi Gubernur Irian Jaya è taon 1975. Neng masa kepemimpinanna, Soetran nerrapaghi program wâjib Namen Cengkè sè èwâjibaghi hampir sakabbina penduduk bân instansi è Irian Jaya ka'angghuy namen cengkè. Polana program kasebbhut, Soetran èkoca' mènangka "Gubernur Cengkè". Maskè deyyeh, program kasebbhut gagal polana pelaksana'enna sè ru-kabhuru, ta' tao carana namen cengkè, keputusân ka'angghuy ngimpor cengkè ḍari Trenggalèk maskè ghita' è uji kelayakanna, bân korangnga sosialisasi program. Propènsi kasebbhut jhughân ngalamè ḍuwe' kalè lèndhu è taon 1976. Soetran ngahèrrè masa jabatânna mènangka gubernur è taon 1981, ra kèra empa' bulân lebbi abit ḍari sè èrencana'aghi. Samarèna mundur ḍari jabatân gubernur, Soetran neng neng è [[Kottha Sorbhâjâ|Sorbâjâ]]. Soetran dhingghâl omor è taon 1987. == Bâkto kènnè' bân karir militèr == Soetran èlahèrraghi è tangghâl 5 April 1921 è dhisa Cangkring, Sidoarjo, ḍari kalowarga rèng tanè. Polana kabâḍâ'en eppa'en sè buta, dhibi'en ambu asakola è bangku kellas 4 sakola ḍâsar (SD) bân molaè nyarè kalakowan. Soetran mulaè alakonè pan-bârâmpan macem kalakowan, akadhi mènangka tanè, penampil è hajatân, bân pemaèn ludruk kalèlèng. È taon 1942, nyusol pendudukân Jeppang è Inḍonèsia, Soetran ajâlânè pendidikan militèr è Renseitai, akademi militèr sè èbangun bi' tentara Jeppang. Soetran kantos dhâddhi angghuta satuan [[Pembèla Tanah Air]] samarèna lulus bân ngaollè pangkat ''budancho'' (setara kalabân [[Sersan|sèrsan ).]] Samarèna Inḍonèsia mardhika, Soetran agabung ka dâlem Badan Keamanan Rakyat (cikal bakal [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]]) bân ètempataghi mènangka komandan sèksi neng Batalion Tjipto sajjhâ' tangghâl 17 Sèptèmber 1945.<ref>Bachtiar, Harsya W. (1988). [https://books.google.co.id/books?id=IyQgAAAAMAAJ&redir_esc=y Siapa dia? Perwira Tinggi Tentara Nasional Indonesia Angkatan Darat (TNI-AD).] Jakarta. hlm. 417. [[:id:Istimewa:Sumber_buku/9789794281000|ISBN 9789794281000]]. Diaksès 2026-06-10. </ref> Samarèna [[Revolusi Nasional Indonesia|Rèvolusi Nasional Inḍonèsia]] la marè neng taon 1949, Soetran nuro' Latihan Persamaan Perwira bân lulus dhâddhi Lètnan sèttong neng taon 1950. Soetran kantos nuro' pan bârâmpan pendidikân militèr laènna, è antarana Pendidikan Persiapan Untuk Perwira è [[Kabhupatèn Jhembher|Jember]] (lulus 1956) bân Kursus Perwira Lanjutân Satu è [[Kottha Banḍung|Banḍung]] (lulus 1957). Neng taon 1958, Soetran dhâddhi Bhâkkèl komandan Batalyon Infanteri 511 kalabân pangkat Lètnan sèttong. Empa' taon kantos, pangkatdhâ èpaongghâ ka kaptèn bân dhibi'en dhâddhi komandan Batalyon Infanteri 511. Korang ḍari sataon kantos, neng taon 1963, Soetran èpangallè ka [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]] bân dhâddhi komandan distrik militèr (Dandim) è Tanah Merah, Boven Digoel. Neng taon 1967, dhibi'en abâli èpangallè ka Jhâbâ Tèmor, dhâddhi Dandim Trenggalèk. Soetran jhughân narèma kenaikan pangkat dhâddhi mayor.<ref>Ariyanto, Danny Rizky. [https://repository.um.ac.id/54813/ Biografi Soetran (1921-1987)]. Diss. Universitas Negeri Malang, 2015. Diaksès 2026-06-10. </ref> Neng ahèr masa jabatanna dhâddhi Gubernur Irian Jaya neng taon 1980, Soetran narèma kenaikan pangkat kehormatân ḍari kolonèl dhâddhi [[Brigadir Jenderal|brigadir jènderal.]] == Bupati Trenggalèk == === Penamenan cengkè === Soetran èlantik dhâddhi Bupati Trenggalèk neng tangghâl 3 Oktobèr 1968, aghântè'aghi Moeladi<ref name=":1">Rahayu, Endah (27 Juli 2005). [https://data.kompas.id/ "Trenggalek "Wiwitan lan Wibawa""]. Kompas. hlm. 9. Diarsipkan dari versi aslinya tanggal 15 Desember 2020. Diaksès 2026-06-12. </ref>. Sabellunna dhibi'en tojhu' neng korsè bupati, Trenggalèk èkennal mènangka daèrah sè miskèn bân segghut ngalamè musèm nèmor lanjhâng sè nyebabaghi kakerrèngan neng daèrah kasebbhut. Gaplek, kananan utama penduduk Trenggalèk, ta' bisa ètamen bân èpolong mon ghi' musèm nèmor. Soetran molaè nyarè solusi ka'angghuy masalah kakerrèngan samarèna dhibi'en negghu' jabatân dhâddhi Bupati Trenggalèk. È bâbâna Soetran, pamarènta daèrah Trenggalèk anḍi' usaha ka'angghuy nyarè komoditas sè anḍi' nilai tèngghi sè sesuai kalabân lahan rakyat. Samarèna nemmo jhâ' cengkè aropa'aghi taneman sè palèng cocok ka'angghuy daerah kasebbhut, Soetran molaè nik sakonnik maksa penduduk Trenggalèk ka'angghuy namen cengkè. Panamenan cengkè kasebbhut abuwâ'aghi hasèl nik sakonnik è bâkto samarena èmolaè. Tana Trenggalèk sè tandus èobâ dhâddhi tana sè bhiru kalabân cengkè bân Kabupatèn kasebbhut dhâddhi pusat produksi cengkè è Jhâbâ Tèmor. Maskè'epon perkebunan cengkè ghun 16,21% ḍari sakabbina luas tana sè bâḍâ, produksi cengkè nambâ pendapatân masyarakat Trenggalèk ra kèra 21 miliar rupiah per taon. Wilayah Trenggalèk kantos dhâddhi idèntik kalabân cengkè, bân penduduk è ḍissa kantos ghun ngandâllaghi cengkè mènangka tong-sèttongnga sombher penghasilân. Donald K. Emmerson, seorang peneliti politik, anḍi' pendapat jhâ' keberhasilân pembangunan Trenggalèk è bâbâna pamarèntana Soetran polana sistem kepemimpinan komando sè èanut. Emmerson anḍi' pendapat jhâ' Soetran anḍi' tanggung jawab penuh ḍâ' prosès pembangunan è wilayah kasebbhut bân ajelen aghi pamarènta daèrah mènangka perpanjangan tanganna dhibi'. === Tembokisasi bân rèboisasi === Sabellunna penunjukkânna dhâddhi bupati, kantor-kantor pamarènta bân militèr ghi' aghuna'aghi gubuk sè rèyot. Soetran anḍi' usaha ka'angghuy mabhâghus kabâḍâ'en rèya lèbât konsèp tembokisasi. Konsèp sè èkoca'aghi kasebbhut Ngajhâ' masyarakat Trenggalèk ka'angghuy abangun geddhung è sakètar romana bâng-sèbânga. Sampe' taon 1972, hampèr sakabbina roma è Trenggalèk la anḍi' geddhung. Salaèn program tembokisasi, Soetran jhughân menggalakkan rèboisasi è Trenggalèk. Soetran aberri' instruksi ka masyarakat Trenggalèk jhâ' "ta' ollè sajengkal tana sè kosong ḍari tamenan". Kebijakân rèboisasi Soetran ajâghâ wilayah Trenggalèk aman ḍari bencana kakerrèngan sè lanjhâng bân abârrè' tambá'en pendapatân ka Kabupatèn ḍari èkspor kajhu-kajhu akadhi pinus, jâtè, bân akasia. === Paobâ'en nyama Trenggalèk === Neng taon 1971, kalabân alasan ka'angghuy ngobâ citra jhubâ'en Trenggalèk, Soetran ngusullaghi parobâ'en nyama Trenggalèk dhâddhi Trenggalèh. Mènorot Soetran, oca' sè ahèrrè bi' suku oca' -ek ḍâlem bhâsa Jhâbâ anḍi' konotasi sè jhubâ' (conto: jelek/elek, kemenyek, tekek). Soetran ngoca' jhâ' nyama Trenggalèk segghut èkaghâbây bahan èjèk bi' orèng Jhâbâ mènangka singkatân ḍari terang enggone wong elek (jellas-jellas tempattâ orèng jhubâ') dhâddhi Trenggalih, kalabân singkatânna Terang Ing Galih (terrang è atè sadhâjâ). Bânnya' pejabat Trenggalèk sè nolak rencana Soetran kasebbhut. Mereka anḍi' pendapat jhâ' paobâ'en nyama parlo prosès administratif bân birokratik sè cè' malaratdhâ. Maskè ollè tentangan, Soetran tettep ajhâlânaghi rencana bân nèng taon sè padá dhibi'en abântuk tim sè menginvèstigasi asal-usul nyama Trenggalèk, kamunculân sè tartolès awwâl ḍari nyama Trenggalèk, bân kemungkinan anyamaè ulang Trenggalèk kalabân arujuk ka kamunculân sè awwâl ḍâri nyamana. Proyèk rèya tettep èjâlânnaghi pan-bârâmpan taon samarèna Soetran ningghâllaghi jabatân bupati Trenggalèk. Tim kasebbhut berhasil nemmo bân adokumèntasi'aghi awwâl mola berdirina Trenggalèk bân kamunculân awwâl nyama Trenggalèk. Namong, tim kasebbhut nolak usulân ka'angghuy ngobâ nyama Trenggalèk. === Parasamya Purnakarya Nugraha === Polana èyangghep suksès mènangka Bupati Trenggalèk lèbât program namen cengkè, Soetran èpèlè polè mènangka bupati ghâbây pèriode kaduwâ' è taon 1973. È taon 1974, Kabupatèn Trenggalèk narèma pangarghâ'ân `dâri Prèsidèn [[Soeharto]] sè aropa'aghi Parasamya Purnakarya Nugraha,<ref name=":1" /> sèttong pangarghâ'ân ghâbây Bupati/Provinsi kalabân hasèl pembangonan sè palèng bhâgus è bâkto pâlaksanaan Rencana Pembangonan Lèma Taon.<ref>{{Cite book |last=Jackson |first=Karl D. |url=https://books.google.co.id/books?id=ktP7qHLI8gcC&printsec=frontcover&hl=id#v=onepage&q=Soetran&f=false |title=Political Power and Communications in Indonesia |last2=Pye |first2=Lucian W. |date=1980-01-01 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-04205-6 |language=en}}</ref> Pengaarghâ'ân panèka ètarèma sareng Gubernur Jhâbâ Tèmor [[Mohammad Noer]] ḍâri Prèsidèn Soeharto è sèttong upacara sè èlaksana'aghi è tangghâl 21 Agustus 1974 è Stadion Tambaksari.<ref>{{Cite book |last=Noer |first=Mohammad |url=https://books.google.co.id/books?id=qC9wAAAAMAAJ |title=Pamong mengabdi desa: biografi Mohammad Noer |last2=Siahaan |first2=Hotman |date=1997 |publisher=Yayasan Keluarga Bhakti dan Surabaya Post |language=id}}</ref> == Gubernur Irian Jaya == [[Bhengkek:Soetran with regents from Irian Jaya.jpg|jmpl|Presiden Soeharto mèrri' Parasamya Purnakarya Nugraha ka'angghuy Trenggalek ḍâ' Gubernur Jâbâ Tèmor, Mohammad Noer.]] Sa'amponna dhâdhhi bhupatè Trenggalek duwâ' periode, Soetran ètunjuk sareng Menteri Dâlem Negeri Amirmachmud ka'anggghuy dhâddhi Gubernur [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]].Soetran èpadhâddhi pejabat gubernur è tangghâl 31 April 1975, ghâbây gântèna Acub Zainal.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-08 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Masa jabatana sè dhâddhi penjabat gubernur lamarè tèppa' èpon èlantik dhâddhi gubernur definitif è tangghâl 12 Agustus 1975.<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073232/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> Masa jabatanna koḍu marè è tangghâl 4 Sèptèmber 1980, tapè polana sobung gântèna gubernur,<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073233/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> masa jabatanna èpaterros sampè' 20 Jânuwari 1981.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=EsvVB-Z85GcC&pg=RA7-PA14 |title=Mimbar |date=1980 |publisher=Departemen Dalam Negeri |language=id}}</ref> === '''Wajib Nanem Cengkè''' === [[Bhengkek:Minister of Internal Affairs handing over the project list to Governor Soetran.jpg|jmpl|Soetran (kanan) menerima DIP Proyek pambangonan Nasional ka'angghuy Provinsi Irian Jaya ḍâri Menteri Ḍâlem Negeri Amirmachmud.]] Sa'amponna dhâddhi penjabat gubernur Irian Jaya, Soetran molay nerapaghi program sè ampon èpon lakoni è Trenggalek kabit pètto' taon. È tangghâl 20 Mèi 1975, Soetran mencanangkan program Wâjib nanem Cengkè (WTC).<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Soetran berpendapat cengkè bisa mèrri' hasèl sè rajâ ḍâ' penghasèlana ḍaèra Irian Jaya. Polana program kasebhut, Soetran èolok "Gubernur Cengkè".<ref>{{Cite book |last=Griapon |first=Alexander |url=https://books.google.co.id/books?id=R-NRAQAAMAAJ&redir_esc=y |title=Lembaga musyawarah adat: 10 tahun terakhir dari 30 tahun awal pemerintahan propinsi di tanah Papua |date=2010 |publisher=Kerjasama Penerbit Arika dengan Pemerintah Kabupaten Jayapura |isbn=978-602-95705-3-3 |language=id}}</ref> Mènorot èssèna komando sè èpakaloar Soetran, satèyap kopala kalowarga è Irian Jaya è kenning wâjib namen. kalowarga sè oḍi' è dhisa koḍu namen cengkè palèng sakonnè' 20 bhungka, kalowarga sè oḍi' è pèngghir kottha koḍu namen 5—10, bân kalowarga sè oḍi' è kottha koḍu namen palèng sakonnè' 5 bhungka. Kantor-kantor, sakola, asrama, kennenga ibâdâ, bân pramuka jhughân èwajibaghi ka'angghuy namen cengkè. salaèn ḍâri namen skala kènni' sareng penduduk, Soetran jhughân manaddhek kebbhun cengkè sè èkalola sareng pamarènta kabupatèn bân provinsi.<ref name=":0">{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Pan-bârâmpan arè sa'amponna program èmolaè, Soetran nyo'on pèssè ḍâri Prèsidèn Soeharto. Parnyo'onanna èkabbhuli, bân Soeharto aberri' hibah atahap sebânnya' 250 juta rupia è tangghâl 20 Novèmber 1975, kalabân 50 juta rupia èberri'i è taon partama. Rencanana Soetran melleya nè-binèna cengkè ka Trenggalèk sè arghâna 35 juta rupia.<ref name=":0" /> Namong, ta' abit sa'ampona èmolaè, proyèk panèka ennas. È dâlem tanam cengkeh sè èlaksanaaghi sareng [[Pegawai negeri sipil|PNS]] è Kantor Gubernur Irian Jaya, namong ra-kèra 10% ḍâri bibit cengkè sè bisa ètamen è taon partama. Orèng ahli pertanian nyata'aghi jhâ' ka ennasân panèka polana instruksi Soetran sè agher bân PNS sè ghita' ngartè carana namen cengkè. Alasan laènna èngghi panèka Soetran ampon alanggar dekrit Mentri Pertanian sè anyata'aghi jhâ' nè-binèna cengkè coma bisa è impor ḍâri empa' kennangan: Selokaton, Branggah Banaran, Bogor, bân Maluku. Kapotosanna Soetran ka'angguy mamaso' nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk èyangghâp sala raje sabhâb nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk ghita' toman èteliti kalayakanna.<ref name=":0" /> Julius Ary Mollet, paneliti ḍâri [[Universitas Cenderawasih|Universitas Cendrawasih]], nyala'aghi ka ennasân Soetran è sosialisasi sè korang ka masyarakat. Mènorot Julius, masyarakat dhâddhi ta' segghân sè molonga bân nyuwâllâ cengkè polana koranga sosialisasi tentang kaontonga ḍâri namen cengkè.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-29 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Sa'ampona Soetran toron dâri kalaghungan Gubernur Irian Jaya, penerussa, [[Busiri Suryowinoto]], atanya kabijaghân Wâjib Namen Cengkè-na. Busiri aghântè'è program Soetran kalabân namen tanaman kakanan, polana èparcajâ cengkè ta' cocok ghâbây wilaya Irian Jaya.<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1981-01-24 |title=Busiri, setelah soetran busiri, setelah soetran |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/48872/busiri-setelah-soetran-busiri-setelah-soetran |access-date=2026-06-29 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Gubernur Papua]] [[Bhângsa:Tokoh TNI]] [[Bhângsa:Bupati Trenggalek]] 5kzwbsqsbk892vdbuf7q2ad2q3osan0 64823 64822 2026-07-06T04:00:55Z Alfiyah Rizzy Afdiquni 9 64823 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} [[Brigadir Jenderal]] [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]] (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi [[Inḍonèsia]] sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981. <ref>Junaedi, Didi. [https://books.google.co.id/books?hl=id&lr=&id=p216CgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA97&dq=info:PuSPXvz4BxwJ:scholar.google.com/&ots=mfIQ59rO3G&sig=NPeC1zS7Awpt7i1L5RTbTokdk-s&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Pahlawan-pahlawan Indonesia sepanjang masa]. IndonesiaTera, 2014. Diaksès 2026-06-09. </ref> Lahèr è [[Kabhupatèn Siḍoarjo|Siḍoarjo]], Soetran kodhu ambu ḍari [[Sakola'an|sakola]] ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi [[Pembèla Tanah Air]] (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat [[Sersan|sèrsan]]). Samarèna [[Proklamasi Kemerdekaan Indonesia|kamardhika'an Inḍonèsia]], Soetran masok [[Tentara Nasional Indonesia|Tentara Nasional Inḍonèsia]] (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân [[Kabhupatèn Trènggalèk|Trenggalèk]]. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa- [[Jhâbâ Tèmor]]. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân [[reboisasi]] è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974. Mènangka penghargaan atas pencapaianna è Trenggalèk, Soetran ètunjuk ka'angghuy dhâddhi Gubernur Irian Jaya è taon 1975. Neng masa kepemimpinanna, Soetran nerrapaghi program wâjib Namen Cengkè sè èwâjibaghi hampir sakabbina penduduk bân instansi è Irian Jaya ka'angghuy namen cengkè. Polana program kasebbhut, Soetran èkoca' mènangka "Gubernur Cengkè". Maskè deyyeh, program kasebbhut gagal polana pelaksana'enna sè ru-kabhuru, ta' tao carana namen cengkè, keputusân ka'angghuy ngimpor cengkè ḍari Trenggalèk maskè ghita' è uji kelayakanna, bân korangnga sosialisasi program. Propènsi kasebbhut jhughân ngalamè ḍuwe' kalè lèndhu è taon 1976. Soetran ngahèrrè masa jabatânna mènangka gubernur è taon 1981, ra kèra empa' bulân lebbi abit ḍari sè èrencana'aghi. Samarèna mundur ḍari jabatân gubernur, Soetran neng neng è [[Kottha Sorbhâjâ|Sorbâjâ]]. Soetran dhingghâl omor è taon 1987. == Bâkto kènnè' bân karir militèr == Soetran èlahèrraghi è tangghâl 5 April 1921 è dhisa Cangkring, Sidoarjo, ḍari kalowarga rèng tanè. Polana kabâḍâ'en eppa'en sè buta, dhibi'en ambu asakola è bangku kellas 4 sakola ḍâsar (SD) bân molaè nyarè kalakowan. Soetran mulaè alakonè pan-bârâmpan macem kalakowan, akadhi mènangka tanè, penampil è hajatân, bân pemaèn ludruk kalèlèng. È taon 1942, nyusol pendudukân Jeppang è Inḍonèsia, Soetran ajâlânè pendidikan militèr è Renseitai, akademi militèr sè èbangun bi' tentara Jeppang. Soetran kantos dhâddhi angghuta satuan [[Pembèla Tanah Air]] samarèna lulus bân ngaollè pangkat ''budancho'' (setara kalabân [[Sersan|sèrsan ).]] Samarèna Inḍonèsia mardhika, Soetran agabung ka dâlem Badan Keamanan Rakyat (cikal bakal [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]]) bân ètempataghi mènangka komandan sèksi neng Batalion Tjipto sajjhâ' tangghâl 17 Sèptèmber 1945.<ref>Bachtiar, Harsya W. (1988). [https://books.google.co.id/books?id=IyQgAAAAMAAJ&redir_esc=y Siapa dia? Perwira Tinggi Tentara Nasional Indonesia Angkatan Darat (TNI-AD).] Jakarta. hlm. 417. [[:id:Istimewa:Sumber_buku/9789794281000|ISBN 9789794281000]]. Diaksès 2026-06-10. </ref> Samarèna [[Revolusi Nasional Indonesia|Rèvolusi Nasional Inḍonèsia]] la marè neng taon 1949, Soetran nuro' Latihan Persamaan Perwira bân lulus dhâddhi Lètnan sèttong neng taon 1950. Soetran kantos nuro' pan bârâmpan pendidikân militèr laènna, è antarana Pendidikan Persiapan Untuk Perwira è [[Kabhupatèn Jhembher|Jember]] (lulus 1956) bân Kursus Perwira Lanjutân Satu è [[Kottha Banḍung|Banḍung]] (lulus 1957). Neng taon 1958, Soetran dhâddhi Bhâkkèl komandan Batalyon Infanteri 511 kalabân pangkat Lètnan sèttong. Empa' taon kantos, pangkatdhâ èpaongghâ ka kaptèn bân dhibi'en dhâddhi komandan Batalyon Infanteri 511. Korang ḍari sataon kantos, neng taon 1963, Soetran èpangallè ka [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]] bân dhâddhi komandan distrik militèr (Dandim) è Tanah Merah, Boven Digoel. Neng taon 1967, dhibi'en abâli èpangallè ka Jhâbâ Tèmor, dhâddhi Dandim Trenggalèk. Soetran jhughân narèma kenaikan pangkat dhâddhi mayor.<ref>Ariyanto, Danny Rizky. [https://repository.um.ac.id/54813/ Biografi Soetran (1921-1987)]. Diss. Universitas Negeri Malang, 2015. Diaksès 2026-06-10. </ref> Neng ahèr masa jabatanna dhâddhi Gubernur Irian Jaya neng taon 1980, Soetran narèma kenaikan pangkat kehormatân ḍari kolonèl dhâddhi [[Brigadir Jenderal|brigadir jènderal.]] == Bupati Trenggalèk == === Penamenan cengkè === Soetran èlantik dhâddhi Bupati Trenggalèk neng tangghâl 3 Oktobèr 1968, aghântè'aghi Moeladi<ref name=":1">Rahayu, Endah (27 Juli 2005). [https://data.kompas.id/ "Trenggalek "Wiwitan lan Wibawa""]. Kompas. hlm. 9. Diarsipkan dari versi aslinya tanggal 15 Desember 2020. Diaksès 2026-06-12. </ref>. Sabellunna dhibi'en tojhu' neng korsè bupati, Trenggalèk èkennal mènangka daèrah sè miskèn bân segghut ngalamè musèm nèmor lanjhâng sè nyebabaghi kakerrèngan neng daèrah kasebbhut. Gaplek, kananan utama penduduk Trenggalèk, ta' bisa ètamen bân èpolong mon ghi' musèm nèmor. Soetran molaè nyarè solusi ka'angghuy masalah kakerrèngan samarèna dhibi'en negghu' jabatân dhâddhi Bupati Trenggalèk. È bâbâna Soetran, pamarènta daèrah Trenggalèk anḍi' usaha ka'angghuy nyarè komoditas sè anḍi' nilai tèngghi sè sesuai kalabân lahan rakyat. Samarèna nemmo jhâ' cengkè aropa'aghi taneman sè palèng cocok ka'angghuy daerah kasebbhut, Soetran molaè nik sakonnik maksa penduduk Trenggalèk ka'angghuy namen cengkè. Panamenan cengkè kasebbhut abuwâ'aghi hasèl nik sakonnik è bâkto samarena èmolaè. Tana Trenggalèk sè tandus èobâ dhâddhi tana sè bhiru kalabân cengkè bân Kabupatèn kasebbhut dhâddhi pusat produksi cengkè è Jhâbâ Tèmor. Maskè'epon perkebunan cengkè ghun 16,21% ḍari sakabbina luas tana sè bâḍâ, produksi cengkè nambâ pendapatân masyarakat Trenggalèk ra kèra 21 miliar rupiah per taon. Wilayah Trenggalèk kantos dhâddhi idèntik kalabân cengkè, bân penduduk è ḍissa kantos ghun ngandâllaghi cengkè mènangka tong-sèttongnga sombher penghasilân. Donald K. Emmerson, seorang peneliti politik, anḍi' pendapat jhâ' keberhasilân pembangunan Trenggalèk è bâbâna pamarèntana Soetran polana sistem kepemimpinan komando sè èanut. Emmerson anḍi' pendapat jhâ' Soetran anḍi' tanggung jawab penuh ḍâ' prosès pembangunan è wilayah kasebbhut bân ajelen aghi pamarènta daèrah mènangka perpanjangan tanganna dhibi'. === Tembokisasi bân rèboisasi === Sabellunna penunjukkânna dhâddhi bupati, kantor-kantor pamarènta bân militèr ghi' aghuna'aghi gubuk sè rèyot. Soetran anḍi' usaha ka'angghuy mabhâghus kabâḍâ'en rèya lèbât konsèp tembokisasi. Konsèp sè èkoca'aghi kasebbhut Ngajhâ' masyarakat Trenggalèk ka'angghuy abangun geddhung è sakètar romana bâng-sèbânga. Sampe' taon 1972, hampèr sakabbina roma è Trenggalèk la anḍi' geddhung. Salaèn program tembokisasi, Soetran jhughân menggalakkan rèboisasi è Trenggalèk. Soetran aberri' instruksi ka masyarakat Trenggalèk jhâ' "ta' ollè sajengkal tana sè kosong ḍari tamenan". Kebijakân rèboisasi Soetran ajâghâ wilayah Trenggalèk aman ḍari bencana kakerrèngan sè lanjhâng bân abârrè' tambá'en pendapatân ka Kabupatèn ḍari èkspor kajhu-kajhu akadhi pinus, jâtè, bân akasia. === Paobâ'en nyama Trenggalèk === Neng taon 1971, kalabân alasan ka'angghuy ngobâ citra jhubâ'en Trenggalèk, Soetran ngusullaghi parobâ'en nyama Trenggalèk dhâddhi Trenggalèh. Mènorot Soetran, oca' sè ahèrrè bi' suku oca' -ek ḍâlem bhâsa Jhâbâ anḍi' konotasi sè jhubâ' (conto: jelek/elek, kemenyek, tekek). Soetran ngoca' jhâ' nyama Trenggalèk segghut èkaghâbây bahan èjèk bi' orèng Jhâbâ mènangka singkatân ḍari terang enggone wong elek (jellas-jellas tempattâ orèng jhubâ') dhâddhi Trenggalih, kalabân singkatânna Terang Ing Galih (terrang è atè sadhâjâ). Bânnya' pejabat Trenggalèk sè nolak rencana Soetran kasebbhut. Mereka anḍi' pendapat jhâ' paobâ'en nyama parlo prosès administratif bân birokratik sè cè' malaratdhâ. Maskè ollè tentangan, Soetran tettep ajhâlânaghi rencana bân nèng taon sè padá dhibi'en abântuk tim sè menginvèstigasi asal-usul nyama Trenggalèk, kamunculân sè tartolès awwâl ḍari nyama Trenggalèk, bân kemungkinan anyamaè ulang Trenggalèk kalabân arujuk ka kamunculân sè awwâl ḍâri nyamana. Proyèk rèya tettep èjâlânnaghi pan-bârâmpan taon samarèna Soetran ningghâllaghi jabatân bupati Trenggalèk. Tim kasebbhut berhasil nemmo bân adokumèntasi'aghi awwâl mola berdirina Trenggalèk bân kamunculân awwâl nyama Trenggalèk. Namong, tim kasebbhut nolak usulân ka'angghuy ngobâ nyama Trenggalèk. === Parasamya Purnakarya Nugraha === Polana èyangghep suksès mènangka Bupati Trenggalèk lèbât program namen cengkè, Soetran èpèlè polè mènangka bupati ghâbây pèriode kaduwâ' è taon 1973. È taon 1974, Kabupatèn Trenggalèk narèma pangarghâ'ân `dâri Prèsidèn [[Soeharto]] sè aropa'aghi Parasamya Purnakarya Nugraha,<ref name=":1" /> sèttong pangarghâ'ân ghâbây Bupati/Provinsi kalabân hasèl pembangonan sè palèng bhâgus è bâkto pâlaksanaan Rencana Pembangonan Lèma Taon.<ref>{{Cite book |last=Jackson |first=Karl D. |url=https://books.google.co.id/books?id=ktP7qHLI8gcC&printsec=frontcover&hl=id#v=onepage&q=Soetran&f=false |title=Political Power and Communications in Indonesia |last2=Pye |first2=Lucian W. |date=1980-01-01 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-04205-6 |language=en}}</ref> Pengaarghâ'ân panèka ètarèma sareng Gubernur Jhâbâ Tèmor [[Mohammad Noer]] ḍâri Prèsidèn Soeharto è sèttong upacara sè èlaksana'aghi è tangghâl 21 Agustus 1974 è Stadion Tambaksari.<ref>{{Cite book |last=Noer |first=Mohammad |url=https://books.google.co.id/books?id=qC9wAAAAMAAJ |title=Pamong mengabdi desa: biografi Mohammad Noer |last2=Siahaan |first2=Hotman |date=1997 |publisher=Yayasan Keluarga Bhakti dan Surabaya Post |language=id}}</ref> == Gubernur Irian Jaya == [[Bhengkek:Soetran with regents from Irian Jaya.jpg|jmpl|Presiden Soeharto mèrri' Parasamya Purnakarya Nugraha ka'angghuy Trenggalek ḍâ' Gubernur Jâbâ Tèmor, Mohammad Noer.]] Sa'amponna dhâdhhi bhupatè Trenggalek duwâ' periode, Soetran ètunjuk sareng Menteri Dâlem Negeri Amirmachmud ka'anggghuy dhâddhi Gubernur [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]].Soetran èpadhâddhi pejabat gubernur è tangghâl 31 April 1975, ghâbây gântèna Acub Zainal.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-08 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Masa jabatana sè dhâddhi penjabat gubernur lamarè tèppa' èpon èlantik dhâddhi gubernur definitif è tangghâl 12 Agustus 1975.<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073232/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> Masa jabatanna koḍu marè è tangghâl 4 Sèptèmber 1980, tapè polana sobung gântèna gubernur,<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073233/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> masa jabatanna èpaterros sampè' 20 Jânuwari 1981.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=EsvVB-Z85GcC&pg=RA7-PA14 |title=Mimbar |date=1980 |publisher=Departemen Dalam Negeri |language=id}}</ref> === '''Wajib Nanem Cengkè''' === [[Bhengkek:Minister of Internal Affairs handing over the project list to Governor Soetran.jpg|jmpl|Soetran (kanan) menerima DIP Proyek pambangonan Nasional ka'angghuy Provinsi Irian Jaya ḍâri Menteri Ḍâlem Negeri Amirmachmud.]] Sa'amponna dhâddhi penjabat gubernur Irian Jaya, Soetran molay nerapaghi program sè ampon èpon lakoni è Trenggalek kabit pètto' taon. È tangghâl 20 Mèi 1975, Soetran mencanangkan program Wâjib nanem Cengkè (WTC).<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Soetran berpendapat cengkè bisa mèrri' hasèl sè rajâ ḍâ' penghasèlana ḍaèra Irian Jaya. Polana program kasebhut, Soetran èolok "Gubernur Cengkè".<ref>{{Cite book |last=Griapon |first=Alexander |url=https://books.google.co.id/books?id=R-NRAQAAMAAJ&redir_esc=y |title=Lembaga musyawarah adat: 10 tahun terakhir dari 30 tahun awal pemerintahan propinsi di tanah Papua |date=2010 |publisher=Kerjasama Penerbit Arika dengan Pemerintah Kabupaten Jayapura |isbn=978-602-95705-3-3 |language=id}}</ref> Mènorot èssèna komando sè èpakaloar Soetran, satèyap kopala kalowarga è Irian Jaya è kenning wâjib namen. kalowarga sè oḍi' è dhisa koḍu namen cengkè palèng sakonnè' 20 bhungka, kalowarga sè oḍi' è pèngghir kottha koḍu namen 5—10, bân kalowarga sè oḍi' è kottha koḍu namen palèng sakonnè' 5 bhungka. Kantor-kantor, sakola, asrama, kennenga ibâdâ, bân pramuka jhughân èwajibaghi ka'angghuy namen cengkè. salaèn ḍâri namen skala kènni' sareng penduduk, Soetran jhughân manaddhek kebbhun cengkè sè èkalola sareng pamarènta kabupatèn bân provinsi.<ref name=":0">{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Pan-bârâmpan arè sa'amponna program èmolaè, Soetran nyo'on pèssè ḍâri Prèsidèn Soeharto. Parnyo'onanna èkabbhuli, bân Soeharto aberri' hibah atahap sebânnya' 250 juta rupia è tangghâl 20 Novèmber 1975, kalabân 50 juta rupia èberri'i è taon partama. Rencanana Soetran melleya nè-binèna cengkè ka Trenggalèk sè arghâna 35 juta rupia.<ref name=":0" /> Namong, ta' abit sa'ampona èmolaè, proyèk panèka ennas. È dâlem tanam cengkeh sè èlaksanaaghi sareng [[Pegawai negeri sipil|PNS]] è Kantor Gubernur Irian Jaya, namong ra-kèra 10% ḍâri bibit cengkè sè bisa ètamen è taon partama. Orèng ahli pertanian nyata'aghi jhâ' ka ennasân panèka polana instruksi Soetran sè agher bân PNS sè ghita' ngartè carana namen cengkè. Alasan laènna èngghi panèka Soetran ampon alanggar dekrit Mentri Pertanian sè anyata'aghi jhâ' nè-binèna cengkè coma bisa è impor ḍâri empa' kennangan: Selokaton, Branggah Banaran, Bogor, bân Maluku. Kapotosanna Soetran ka'angguy mamaso' nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk èyangghâp sala raje sabhâb nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk ghita' toman èteliti kalayakanna.<ref name=":0" /> Julius Ary Mollet, paneliti ḍâri [[Universitas Cenderawasih|Universitas Cendrawasih]], nyala'aghi ka ennasân Soetran è sosialisasi sè korang ka masyarakat. Mènorot Julius, masyarakat dhâddhi ta' segghân sè molonga bân nyuwâllâ cengkè polana koranga sosialisasi tentang kaontonga ḍâri namen cengkè.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-29 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Sa'ampona Soetran toron dâri kalaghungan Gubernur Irian Jaya, penerussa, [[Busiri Suryowinoto]], atanya kabijaghân Wâjib Namen Cengkè-na. Busiri aghântè'è program Soetran kalabân namen tanaman kakanan, polana èparcajâ cengkè ta' cocok ghâbây wilaya Irian Jaya.<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1981-01-24 |title=Busiri, setelah soetran busiri, setelah soetran |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/48872/busiri-setelah-soetran-busiri-setelah-soetran |access-date=2026-06-29 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Gubernur Papua]] [[Bhângsa:Tokoh TNI]] [[Bhângsa:Bupati Trenggalek]] 15v1enyifexohdoc2gv718fjre73jeu 64832 64823 2026-07-06T05:35:34Z Hainisyaf 2647 64832 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} [[Brigadir Jenderal]] [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]] (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi [[Inḍonèsia]] sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981. <ref>Junaedi, Didi. [https://books.google.co.id/books?hl=id&lr=&id=p216CgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA97&dq=info:PuSPXvz4BxwJ:scholar.google.com/&ots=mfIQ59rO3G&sig=NPeC1zS7Awpt7i1L5RTbTokdk-s&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Pahlawan-pahlawan Indonesia sepanjang masa]. IndonesiaTera, 2014. Diaksès 2026-06-09. </ref> Lahèr è [[Kabhupatèn Siḍoarjo|Siḍoarjo]], Soetran kodhu ambu ḍari [[Sakola'an|sakola]] ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi [[Pembèla Tanah Air]] (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat [[Sersan|sèrsan]]). Samarèna [[Proklamasi Kemerdekaan Indonesia|kamardhika'an Inḍonèsia]], Soetran masok [[Tentara Nasional Indonesia|Tentara Nasional Inḍonèsia]] (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân [[Kabhupatèn Trènggalèk|Trenggalèk]]. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa- [[Jhâbâ Tèmor]]. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân [[reboisasi]] è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974. Mènangka penghargaan atas pencapaianna è Trenggalèk, Soetran ètunjuk ka'angghuy dhâddhi Gubernur Irian Jaya è taon 1975. Neng masa kepemimpinanna, Soetran nerrapaghi program wâjib Namen Cengkè sè èwâjibaghi hampir sakabbina penduduk bân instansi è Irian Jaya ka'angghuy namen cengkè. Polana program kasebbhut, Soetran èkoca' mènangka "Gubernur Cengkè". Maskè deyyeh, program kasebbhut gagal polana pelaksana'enna sè ru-kabhuru, ta' tao carana namen cengkè, keputusân ka'angghuy ngimpor cengkè ḍari Trenggalèk maskè ghita' è uji kelayakanna, bân korangnga sosialisasi program. Propènsi kasebbhut jhughân ngalamè ḍuwe' kalè lèndhu è taon 1976. Soetran ngahèrrè masa jabatânna mènangka gubernur è taon 1981, ra kèra empa' bulân lebbi abit ḍari sè èrencana'aghi. Samarèna mundur ḍari jabatân gubernur, Soetran neng neng è [[Kottha Sorbhâjâ|Sorbâjâ]]. Soetran dhingghâl omor è taon 1987. == Bâkto kènnè' bân karir militèr == Soetran èlahèrraghi è tangghâl 5 April 1921 è dhisa Cangkring, Sidoarjo, ḍari kalowarga rèng tanè. Polana kabâḍâ'en eppa'en sè buta, dhibi'en ambu asakola è bangku kellas 4 sakola ḍâsar (SD) bân molaè nyarè kalakowan. Soetran mulaè alakonè pan-bârâmpan macem kalakowan, akadhi mènangka tanè, penampil è hajatân, bân pemaèn ludruk kalèlèng. È taon 1942, nyusol pendudukân Jeppang è Inḍonèsia, Soetran ajâlânè pendidikan militèr è Renseitai, akademi militèr sè èbangun bi' tentara Jeppang. Soetran kantos dhâddhi angghuta satuan [[Pembèla Tanah Air]] samarèna lulus bân ngaollè pangkat ''budancho'' (setara kalabân [[Sersan|sèrsan ).]] Samarèna Inḍonèsia mardhika, Soetran agabung ka dâlem Badan Keamanan Rakyat (cikal bakal [[Tentara Nasional Indonesia|TNI]]) bân ètempataghi mènangka komandan sèksi neng Batalion Tjipto sajjhâ' tangghâl 17 Sèptèmber 1945.<ref>Bachtiar, Harsya W. (1988). [https://books.google.co.id/books?id=IyQgAAAAMAAJ&redir_esc=y Siapa dia? Perwira Tinggi Tentara Nasional Indonesia Angkatan Darat (TNI-AD).] Jakarta. hlm. 417. [[:id:Istimewa:Sumber_buku/9789794281000|ISBN 9789794281000]]. Diaksès 2026-06-10. </ref> Samarèna [[Revolusi Nasional Indonesia|Rèvolusi Nasional Inḍonèsia]] la marè neng taon 1949, Soetran nuro' Latihan Persamaan Perwira bân lulus dhâddhi Lètnan sèttong neng taon 1950. Soetran kantos nuro' pan bârâmpan pendidikân militèr laènna, è antarana Pendidikan Persiapan Untuk Perwira è [[Kabhupatèn Jhembher|Jember]] (lulus 1956) bân Kursus Perwira Lanjutân Satu è [[Kottha Banḍung|Banḍung]] (lulus 1957). Neng taon 1958, Soetran dhâddhi Bhâkkèl komandan Batalyon Infanteri 511 kalabân pangkat Lètnan sèttong. Empa' taon kantos, pangkatdhâ èpaongghâ ka kaptèn bân dhibi'en dhâddhi komandan Batalyon Infanteri 511. Korang ḍari sataon kantos, neng taon 1963, Soetran èpangallè ka [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]] bân dhâddhi komandan distrik militèr (Dandim) è Tanah Merah, Boven Digoel. Neng taon 1967, dhibi'en abâli èpangallè ka Jhâbâ Tèmor, dhâddhi Dandim Trenggalèk. Soetran jhughân narèma kenaikan pangkat dhâddhi mayor.<ref>Ariyanto, Danny Rizky. [https://repository.um.ac.id/54813/ Biografi Soetran (1921-1987)]. Diss. Universitas Negeri Malang, 2015. Diaksès 2026-06-10. </ref> Neng ahèr masa jabatanna dhâddhi Gubernur Irian Jaya neng taon 1980, Soetran narèma kenaikan pangkat kehormatân ḍari kolonèl dhâddhi [[Brigadir Jenderal|brigadir jènderal.]] == Bupati Trenggalèk == === Penamenan cengkè === Soetran èlantik dhâddhi Bupati Trenggalèk neng tangghâl 3 Oktobèr 1968, aghântè'aghi Moeladi<ref name=":1">Rahayu, Endah (27 Juli 2005). [https://data.kompas.id/ "Trenggalek "Wiwitan lan Wibawa""]. Kompas. hlm. 9. Diarsipkan dari versi aslinya tanggal 15 Desember 2020. Diaksès 2026-06-12. </ref>. Sabellunna dhibi'en tojhu' neng korsè bupati, Trenggalèk èkennal mènangka daèrah sè miskèn bân segghut ngalamè musèm nèmor lanjhâng sè nyebabaghi kakerrèngan neng daèrah kasebbhut. Gaplek, kananan utama penduduk Trenggalèk, ta' bisa ètamen bân èpolong mon ghi' musèm nèmor. Soetran molaè nyarè solusi ka'angghuy masalah kakerrèngan samarèna dhibi'en negghu' jabatân dhâddhi Bupati Trenggalèk. È bâbâna Soetran, pamarènta daèrah Trenggalèk anḍi' usaha ka'angghuy nyarè komoditas sè anḍi' nilai tèngghi sè sesuai kalabân lahan rakyat. Samarèna nemmo jhâ' cengkè aropa'aghi taneman sè palèng cocok ka'angghuy daerah kasebbhut, Soetran molaè nik sakonnik maksa penduduk Trenggalèk ka'angghuy namen cengkè. Panamenan cengkè kasebbhut abuwâ'aghi hasèl nik sakonnik è bâkto samarena èmolaè. Tana Trenggalèk sè tandus èobâ dhâddhi tana sè bhiru kalabân cengkè bân Kabupatèn kasebbhut dhâddhi pusat produksi cengkè è Jhâbâ Tèmor. Maskè'epon perkebunan cengkè ghun 16,21% ḍari sakabbina luas tana sè bâḍâ, produksi cengkè nambâ pendapatân masyarakat Trenggalèk ra kèra 21 miliar rupiah per taon. Wilayah Trenggalèk kantos dhâddhi idèntik kalabân cengkè, bân penduduk è ḍissa kantos ghun ngandâllaghi cengkè mènangka tong-sèttongnga sombher penghasilân. Donald K. Emmerson, seorang peneliti politik, anḍi' pendapat jhâ' keberhasilân pembangunan Trenggalèk è bâbâna pamarèntana Soetran polana sistem kepemimpinan komando sè èanut. Emmerson anḍi' pendapat jhâ' Soetran anḍi' tanggung jawab penuh ḍâ' prosès pembangunan è wilayah kasebbhut bân ajelen aghi pamarènta daèrah mènangka perpanjangan tanganna dhibi'. === Tembokisasi bân rèboisasi === Sabellunna penunjukkânna dhâddhi bupati, kantor-kantor pamarènta bân militèr ghi' aghuna'aghi gubuk sè rèyot. Soetran anḍi' usaha ka'angghuy mabhâghus kabâḍâ'en rèya lèbât konsèp tembokisasi. Konsèp sè èkoca'aghi kasebbhut Ngajhâ' masyarakat Trenggalèk ka'angghuy abangun geddhung è sakètar romana bâng-sèbânga. Sampe' taon 1972, hampèr sakabbina roma è Trenggalèk la anḍi' geddhung. Salaèn program tembokisasi, Soetran jhughân menggalakkan rèboisasi è Trenggalèk. Soetran aberri' instruksi ka masyarakat Trenggalèk jhâ' "ta' ollè sajengkal tana sè kosong ḍari tamenan". Kebijakân rèboisasi Soetran ajâghâ wilayah Trenggalèk aman ḍari bencana kakerrèngan sè lanjhâng bân abârrè' tambá'en pendapatân ka Kabupatèn ḍari èkspor kajhu-kajhu akadhi pinus, jâtè, bân akasia. === Paobâ'en nyama Trenggalèk === Neng taon 1971, kalabân alasan ka'angghuy ngobâ citra jhubâ'en Trenggalèk, Soetran ngusullaghi parobâ'en nyama Trenggalèk dhâddhi Trenggalèh. Mènorot Soetran, oca' sè ahèrrè bi' suku oca' -ek ḍâlem bhâsa Jhâbâ anḍi' konotasi sè jhubâ' (conto: jelek/elek, kemenyek, tekek). Soetran ngoca' jhâ' nyama Trenggalèk segghut èkaghâbây bahan èjèk bi' orèng Jhâbâ mènangka singkatân ḍari terang enggone wong elek (jellas-jellas tempattâ orèng jhubâ') dhâddhi Trenggalih, kalabân singkatânna Terang Ing Galih (terrang è atè sadhâjâ). Bânnya' pejabat Trenggalèk sè nolak rencana Soetran kasebbhut. Mereka anḍi' pendapat jhâ' paobâ'en nyama parlo prosès administratif bân birokratik sè cè' malaratdhâ. Maskè ollè tentangan, Soetran tettep ajhâlânaghi rencana bân nèng taon sè padá dhibi'en abântuk tim sè menginvèstigasi asal-usul nyama Trenggalèk, kamunculân sè tartolès awwâl ḍari nyama Trenggalèk, bân kemungkinan anyamaè ulang Trenggalèk kalabân arujuk ka kamunculân sè awwâl ḍâri nyamana. Proyèk rèya tettep èjâlânnaghi pan-bârâmpan taon samarèna Soetran ningghâllaghi jabatân bupati Trenggalèk. Tim kasebbhut berhasil nemmo bân adokumèntasi'aghi awwâl mola berdirina Trenggalèk bân kamunculân awwâl nyama Trenggalèk. Namong, tim kasebbhut nolak usulân ka'angghuy ngobâ nyama Trenggalèk. === Parasamya Purnakarya Nugraha === Polana èyangghep suksès mènangka Bupati Trenggalèk lèbât program namen cengkè, Soetran èpèlè polè mènangka bupati ghâbây pèriode kaduwâ' è taon 1973. È taon 1974, Kabupatèn Trenggalèk narèma pangarghâ'ân `dâri Prèsidèn [[Soeharto]] sè aropa'aghi Parasamya Purnakarya Nugraha,<ref name=":1" /> sèttong pangarghâ'ân ghâbây Bupati/Provinsi kalabân hasèl pembangonan sè palèng bhâgus è bâkto pâlaksanaan Rencana Pembangonan Lèma Taon.<ref>{{Cite book |last=Jackson |first=Karl D. |url=https://books.google.co.id/books?id=ktP7qHLI8gcC&printsec=frontcover&hl=id#v=onepage&q=Soetran&f=false |title=Political Power and Communications in Indonesia |last2=Pye |first2=Lucian W. |date=1980-01-01 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-04205-6 |language=en}}</ref> Pengaarghâ'ân panèka ètarèma sareng Gubernur Jhâbâ Tèmor [[Mohammad Noer]] ḍâri Prèsidèn Soeharto è sèttong upacara sè èlaksana'aghi è tangghâl 21 Agustus 1974 è Stadion Tambaksari.<ref>{{Cite book |last=Noer |first=Mohammad |url=https://books.google.co.id/books?id=qC9wAAAAMAAJ |title=Pamong mengabdi desa: biografi Mohammad Noer |last2=Siahaan |first2=Hotman |date=1997 |publisher=Yayasan Keluarga Bhakti dan Surabaya Post |language=id}}</ref> == Gubernur Irian Jaya == [[Bhengkek:Soetran with regents from Irian Jaya.jpg|jmpl|Presiden Soeharto mèrri' Parasamya Purnakarya Nugraha ka'angghuy Trenggalek ḍâ' Gubernur Jâbâ Tèmor, Mohammad Noer.]] Sa'amponna dhâdhhi bhupatè Trenggalek duwâ' periode, Soetran ètunjuk sareng Menteri Dâlem Negeri Amirmachmud ka'anggghuy dhâddhi Gubernur [[Papua (Wilayah Indonesia)|Irian Jaya]].Soetran èpadhâddhi pejabat gubernur è tangghâl 31 April 1975, ghâbây gântèna Acub Zainal.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-08 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Masa jabatana sè dhâddhi penjabat gubernur lamarè tèppa' èpon èlantik dhâddhi gubernur definitif è tangghâl 12 Agustus 1975.<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073232/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19369617 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> Masa jabatanna koḍu marè è tangghâl 4 Sèptèmber 1980, tapè polana sobung gântèna gubernur,<ref>{{Cite web |last=PT Kompas Media Nusantara |title=KompasData |url=http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073233/http://www.kompasdata.id/Search/News?ref=http://www.kompasdata.id/Search/NewsDetail/19484777 |archive-date=2020-12-15 |access-date=2026-06-08 |website=KompasData |language=en}}</ref> masa jabatanna èpaterros sampè' 20 Jânuwari 1981.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=EsvVB-Z85GcC&pg=RA7-PA14 |title=Mimbar |date=1980 |publisher=Departemen Dalam Negeri |language=id}}</ref> === '''Wajib Nanem Cengkè''' === [[Bhengkek:Minister of Internal Affairs handing over the project list to Governor Soetran.jpg|jmpl|Soetran (kanan) menerima DIP Proyek pambangonan Nasional ka'angghuy Provinsi Irian Jaya ḍâri Menteri Ḍâlem Negeri Amirmachmud.]] Sa'amponna dhâddhi penjabat gubernur Irian Jaya, Soetran molay nerapaghi program sè ampon èpon lakoni è Trenggalek kabit pètto' taon. È tangghâl 20 Mèi 1975, Soetran mencanangkan program Wâjib nanem Cengkè (WTC).<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Soetran berpendapat cengkè bisa mèrri' hasèl sè rajâ ḍâ' penghasèlana ḍaèra Irian Jaya. Polana program kasebhut, Soetran èolok "Gubernur Cengkè".<ref>{{Cite book |last=Griapon |first=Alexander |url=https://books.google.co.id/books?id=R-NRAQAAMAAJ&redir_esc=y |title=Lembaga musyawarah adat: 10 tahun terakhir dari 30 tahun awal pemerintahan propinsi di tanah Papua |date=2010 |publisher=Kerjasama Penerbit Arika dengan Pemerintah Kabupaten Jayapura |isbn=978-602-95705-3-3 |language=id}}</ref> Mènorot èssèna komando sè èpakaloar Soetran, satèyap kopala kalowarga è Irian Jaya è kenning wâjib namen. kalowarga sè oḍi' è dhisa koḍu namen cengkè palèng sakonnè' 20 bhungka, kalowarga sè oḍi' è pèngghir kottha koḍu namen 5—10, bân kalowarga sè oḍi' è kottha koḍu namen palèng sakonnè' 5 bhungka. Kantor-kantor, sakola, asrama, kennenga ibâdâ, bân pramuka jhughân èwajibaghi ka'angghuy namen cengkè. salaèn ḍâri namen skala kènni' sareng penduduk, Soetran jhughân manaddhek kebbhun cengkè sè èkalola sareng pamarènta kabupatèn bân provinsi.<ref name=":0">{{Cite news |last=Administrator |date=1976-12-11 |title=Lain trenggalek, lain di sini |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/70670/lain-trenggalek-lain-di-sini |access-date=2026-06-08 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> Pan-bârâmpan arè sa'amponna program èmolaè, Soetran nyo'on pèssè ḍâri Prèsidèn Soeharto. Parnyo'onanna èkabbhuli, bân Soeharto aberri' hibah atahap sebânnya' 250 juta rupia è tangghâl 20 Novèmber 1975, kalabân 50 juta rupia èberri'i è taon partama. Rencanana Soetran melleya nè-binèna cengkè ka Trenggalèk sè arghâna 35 juta rupia.<ref name=":0" /> Namong, ta' abit sa'ampona èmolaè, proyèk panèka ennas. È dâlem tanam cengkeh sè èlaksanaaghi sareng [[Pegawai negeri sipil|PNS]] è Kantor Gubernur Irian Jaya, namong ra-kèra 10% ḍâri bibit cengkè sè bisa ètamen è taon partama. Orèng ahli pertanian nyata'aghi jhâ' ka ennasân panèka polana instruksi Soetran sè agher bân PNS sè ghita' ngartè carana namen cengkè. Alasan laènna èngghi panèka Soetran ampon alanggar dekrit Mentri Pertanian sè anyata'aghi jhâ' nè-binèna cengkè coma bisa è impor ḍâri empa' kennangan: Selokaton, Branggah Banaran, Bogor, bân Maluku. Kapotosanna Soetran ka'angguy mamaso' nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk èyangghâp sala raje sabhâb nè-binèna cengkè ḍâri Trenggalèk ghita' toman èteliti kalayakanna.<ref name=":0" /> Julius Ary Mollet, paneliti ḍâri [[Universitas Cenderawasih|Universitas Cendrawasih]], nyala'aghi ka ennasân Soetran è sosialisasi sè korang ka masyarakat. Mènorot Julius, masyarakat dhâddhi ta' segghân sè molonga bân nyuwâllâ cengkè polana koranga sosialisasi tentang kaontonga ḍâri namen cengkè.<ref>{{Cite web |title=KompasData |url=https://data.kompas.id/ |access-date=2026-06-29 |website=data.kompas.id |language=en}}</ref> Sa'ampona Soetran toron dâri kalaghungan Gubernur Irian Jaya, penerussa, [[Busiri Suryowinoto]], atanya kabijaghân Wâjib Namen Cengkè-na. Busiri aghântè'è program Soetran kalabân namen tanaman kakanan, polana èparcajâ cengkè ta' cocok ghâbây wilaya Irian Jaya.<ref>{{Cite news |last=Administrator |date=1981-01-24 |title=Busiri, setelah soetran busiri, setelah soetran |url=https://majalah.tempo.co/read/daerah/48872/busiri-setelah-soetran-busiri-setelah-soetran |access-date=2026-06-29 |work=Tempo |language=id-ID}}</ref> === Lènḍhu Irian Jaya === È bâkto pamarènta'ana Soetran, Provinsi Irian Jaya èkenning duwâ' lènḍhu kalabân berturut-turut. lènḍhu sè kabidhân, è tangghâl 26 Juniè 1976 bân okoranna7,1 [[Skala Richter]], berlangsung selama seminggu. Akibatnya, 12 kampung besar di [[Lembah Baliem]] dinyatakan hilang. Kecamatan Kurima, Okbibab, dan Oksibil, yang kesemuanya terletak di Kabupaten Jayawijaya, sepenuhnya hancur oleh gempa bumi. Sampai dengan tanggal 5 Juli 1976, 369 orang ditemukan tewas dan 5.001 orang dinyatakan hilang.<ref>{{Cite web |date=17 Juli 1976 {{!}} 00.00 WIB |title=Ujian Berat Buat Soetran |url=https://www.tempo.co/politik/ujian-berat-buat-soetran-1094390 |access-date=2026-07-06 |website=Tempo |language=id}}</ref> Seusai gempa bumi tersebut, para penyintas dievakuasi dan ditampung dalam kamp pengungsian. Seorang pejabat pemerintahan menggambarkan kondisi di kamp pengungsian tersebut dengan "mengerikan dan menakutkan". Sekretaris Daerah Irian Jaya, Syarifuddin Harahap, mengirimkan sejumlah radiogram kepada departemen dan perusahaan di Irian Jaya dan meminta mereka untuk mengirimkan bantuan. Presiden Soeharto menanggapinya dengan memerintahkan lembaga pemerintahan untuk membentuk suatu satuan tugas untuk menangani gempa bumi tersebut. Bantuan pertama yang diberikan kepada penyintas yang masih terisolasi dan kelaparan berbentuk karung ubi yang dijatuhkan dari udara. Namun, sejumlah karung ubi hancur karena karungnya rapuh. Pada tanggal 3 Juli, Pemerintah Papua Nugini membantu proses pencarian dan penyelamatan dalam bentuk sebuah pesawat Cessna.<ref name="gempa1" /> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Gubernur Papua]] [[Bhângsa:Tokoh TNI]] [[Bhângsa:Bupati Trenggalek]] bek4lmxopqu9ikd6adziktu4bol02fg 0 19426 64818 64760 2026-07-06T02:58:12Z Aisyaaa 4099 64818 wikitext text/x-wiki Melati pènèka tombuwân hias abadi sè ètandhai klabân batang tèngghi. Bhâbhâji' panèka tamaso' dâ' genus sèmak bân bungkana anggur dâlem keluarga zaitun (Oleaceae). Èpadhâddhi dâri ra-kèra 200 spesies asli dâri wilayah tropis bân beriklim anget è Eurasia, Australasia, bân Oseania, melati ètanem bânnya' polana kembangna sè khas bân aroma. È Indonesia, melati celleng (Jasminum sambac) ampon èsebbhut mènangka "kembang nasional" (puspa bangsa); panèka melambangkan kesucian bân kesucian bân èkabâ'aghi sareng bânnya' tradisi è sabâbhân bânnya' suku è naghara panèka. Menorot jurnal, kembang melati (Jasminum sambac) ètandhai kalabân batang sè teppa' namong sanggup naè', dâun ijo sè bunter, bân kembang potè kènè'. Kelopakna bisa èator è sèttong lapisan otabâ è pan-bârâmpan lapisan, sè makalowar aroma sè khas. Bhârna celleng dâri kembang melati melambangkan kesucian bân kebangsaan karakter, sè aghâbây èangghep bânnya' orèng mènangka simbol kesucian è dâlem kabudâjâ'ân Indonesia.<ref>{{Cite journal |last=Fatimah |first=Dina |last2=Luthfiah |first2=Vinie |date=2019-11-18 |title=Bentuk dan Fungsi Ragam Hias Bunga Melati pada Arsitektur Candi |url=https://ojs.unikom.ac.id/index.php/wacaciptaruang/article/view/2317 |journal=Waca Cipta Ruang |language=id |volume=5 |issue=2 |pages=367–372 |doi=10.34010/wcr.v5i2.2317 |issn=2656-1824}}</ref> == Referensi == <references /> f1s9cavoccedkq5jzzu7xyuqvnveo9u 64824 64818 2026-07-06T04:11:27Z Aisyaaa 4099 64824 wikitext text/x-wiki Melati pènèka tombuwân hias abâdi sè ètanḍhâi kalabân bâtang tèngghi. Bhâbhâji' panèka tamaso' dâ' kalompo' sèmak bân bungkana anggor dâlem kalompo' zaitun (Oleaceae). Èpadhâddhi ḍâri ra-kèra 200 macèm sè asli ḍâri daèrah tropis bân mosem anga' è Eurasia, Australasia, bân Oseania, malatè ètanem bânnya' polana kèmbângnga sè khas bân bhâuna. È Indonesia, malatè celleng (Jasminum sambac) ampon èsebbhut mènangka "kembâng kaneghârâ'an" (puspa bângsa) panèka nanḍhâi kasoccèan bân èkabâ'aghi sarèng bânnya' aḍât è sabâbhân bânnya' suku è naghara panèka. Menorot jurnal, kembâng malatè (Jasminum sambac) ètanḍhâi kalabân bâtang sè teppa' namong sanggup naè', dâun ijo sè buntèr, bân kembâng potè kènè'. Kèlopa' na bisa èator è sèttong sosonan otabâ è pan-bârâmpan sosonan, sè makalowar bhâu sè khas. Bhârna cèllèng ḍâri kèmbâng malatè nanḍhâi kasoccèan bân kabângsaan bhâbhâtèk, sè ghâbây èangghèp bânnya' orèng mènangka tanḍa kasoccèan è dâlem kabudâjâ'ân Indonesia.<ref>{{Cite journal |last=Fatimah |first=Dina |last2=Luthfiah |first2=Vinie |date=2019-11-18 |title=Bentuk dan Fungsi Ragam Hias Bunga Melati pada Arsitektur Candi |url=https://ojs.unikom.ac.id/index.php/wacaciptaruang/article/view/2317 |journal=Waca Cipta Ruang |language=id |volume=5 |issue=2 |pages=367–372 |doi=10.34010/wcr.v5i2.2317 |issn=2656-1824}}</ref> == Referensi == <references /> qgi4cutid1qggwv1w50zzqvw3y89u5z 0 19434 64810 2026-07-05T17:49:16Z Cradingsi 5311 New Article 64810 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Diamond Made Man | director = Geethai | writer = Pritam {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1= Co-writer | data1 = }} {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1= Executive producer | data1 = }} {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1= Production designer | data1 = }} | screenplay = Geethai | producer = Sampreeth Productions | starring = Dr. E. Sreehari, Vasudha | cinematography = Nagamani | editing = Vani | music = Dr. E. Sreehari | studio = YGB | runtime = 152 mènèttis | country = Rusia, Ukraina, bân naghârâ laènna | language = Bhâsa Inggris, Rusia, Hindi, Telugu, Spanyol, bân bhâsa dunya laènna | budget = US$11 USD | original_name = डायमंड मेड मैन }} '''Diamond Made Man''' panèka film aksi fiksi ilmiah taon 2026 sè èpaddhâri bâbâna bândhirâ Sampreeth Productions. Film panèka èsutradarai sareng Geethai, kalabhân aktor Dr. E. Sreehari MBBS mângghâ dâddhi aktor otama (hero) bân Vasudha mângghâ dâddhi aktris otama. Film panèka ampon èrilis è bioskop-bioskop Rusia bân Ukraina, bân èjadwalaghi rilis è brâpâ naghârâ laènna neng dunya, tamaso' Amèrika Serikat, India, bân Spanyol. Berita parkara film panèka ampon èliput gâbây bânnyâ' media internasional dâlem bânnyâ' bhâsa. <ref name="link1" /> <ref name="link2" /> <ref name="link3" /> <ref name="link4" /> <ref name="link5" /> <ref name="link6" /> <ref name="link7" /> <ref name="link8" /> <ref name="link9" /> == Alur Cerèta == Film panèka sè bânnyâ' nyarèta'aghi dâlem duwâ' alur carèta dâ-tèngghian konsep sè biddhâ: === Serangan Dinosaurus - Perang Robot === Dinosaurus predator sè dâ-tèngghian dâri jaman purba akadhi Tyrannosaurus Rex, sè ampon potpos jutaan taon sè dhimèn, dâ-ngalè bungkalan dâtteng è dunya modern. Binâtang panèka ngerros dâ-kotta modern, sè mabi dâddhi ancaman rajâ gâbây odhi'na manossa. È dâlem krisis panèka, sitti dokter biyasa, Dr. Sreehari, matombu dâbâna ghâbây nyalamettaghi manossa. Sâbâbba, aba'na ngontrol robot perrang emmas sè rajâ gâbây nyellor neng perrang jhâlânan malabân binâtang nambhuli jârèya. <ref name="link10" /> <ref name="link11" /> <ref name="link12" /> <ref name="link13" /> <ref name="link14" /> <ref name="link15" /> <ref name="link16" /> <ref name="link17" /> <ref name="link18" /> <ref name="link19" /> <ref name="link20" /> <ref name="link21" /> <ref name="link22" /> <ref name="link23" /> <ref name="link24" /> === Lalampan Angkasa - Cerèta Tresna Antar-Bintang === È alur carèta otama laènna, lakon otama kasebbhut alalampan jutaan taon sonar abiddhhâ dâri Bhume dâ' sèttong planet anyar sè ghise' èbukkha'. Kotta dunya dâlem planet kasebbhut andhi' polo-polo sè ngambâng, bulân sè bânnyâ' bârna, bân alas bioluminesensi sè kandel. È dissa, aba'na katèmmo sareng sitti bânita luar angkasa (alien) sè andhi' sâbâ' akadhi bân-ghâbân bân kolè'na anyonar. Katresnan sè tombu è dâlem pèkèranna manossa bân rassa dâri alien dâddhi panyongkong otama rassa dâlem film panèka. <ref name="link26" /> <ref name="link27" /> <ref name="link28" /> <ref name="link29" /> <ref name="link30" /> <ref name="link31" /> <ref name="link32" /> <ref name="link33" /> <ref name="link34" /> <ref name="link35" /> <ref name="link36" /> <ref name="link37" /> <ref name="link38" /> <ref name="link39" /> <ref name="link40" /> <ref name="link41" /> <ref name="link42" /> <ref name="link43" /> <ref name="link44" /> <ref name="link45" /> <ref name="link46" /> <ref name="link47" /> <ref name="link48" /> <ref name="link49" /> <ref name="link50" /> == Pamandhâ == * Dr. E. Sreehari MBBS – Aktor Otama (Protagonis) * Vasudha – Bânita Luar Angkasa (Alien) * Devi – Peran Panyongkong <ref name="link51" /> <ref name="link52" /> <ref name="link53" /> <ref name="link54" /> <ref name="link55" /> <ref name="link56" /> <ref name="link57" /> == Tim Teknis == * '''Sutradara:''' Geethai * '''Perusahaan Produksi:''' Sampreeth Productions * '''Abiddhhâ Rilis:''' 2 jâm 32 mènèt (152 mènèt) <ref name="link58" /> <ref name="link59" /> <ref name="link60" /> <ref name="link61" /> <ref name="link62" /> <ref name="link63" /> <ref name="link64" /> <ref name="link65" /> == Rekor bân Prestasi == Film panèka ampon kèngèng kepopuleran sè tengghi è brâpâ indeks tracking sinema. Sâbâb data ranking kepopuleran sè èrilis neng 15 Juni 2026: * Kèngèng urutan kaghuwâ' '''ke-2''' neng dâlem dâftar film fiksi ilmiah bhâsa China sa-abiddhhâ. * Kèngèng urutan kaghuwâ' '''ke-2''' neng dâlem dâftar film fiksi ilmiah bhâsa Hindi sa-abiddhhâ. * Kèngèng urutan dâ'-adâ'an '''ke-1''' neng dâlem dâftar film fiksi ilmiah bhâsa Telugu sa-abiddhhâ. * Tamaso' dâlem dâftar top 10 "Film India Sè Palèng Èantè'aghi", kèngèng urutan '''ke-10'''. <ref name="link66" /> <ref name="link67" /> <ref name="link68" /> <ref name="link69" /> <ref name="link70" /> <ref name="link71" /> <ref name="link72" /> <ref name="link73" /> <ref name="link74" /> <ref name="link75" /> <ref name="link76" /> <ref name="link77" /> <ref name="link78" /> <ref name="link79" /> <ref name="link80" /> <ref name="link81" /> <ref name="link82" /> <ref name="link83" /> <ref name="link84" /> <ref name="link85" /> <ref name="link86" /> <ref name="link87" /> <ref name="link88" /> <ref name="link89" /> <ref name="link90" /> <ref name="link91" /> <ref name="link92" /> <ref name="link93" /> <ref name="link94" /> <ref name="link95" /> <ref name="link96" /> <ref name="link97" /> == Sombher == Bagiyan panèka tamaso' bânnyâ' pranala dâri database film internasional, aggregator review, bân media tracking sè can-ngalè film kasebbhut:{{Reflist|colwidth=30em|refs=<ref name="link1">[https://www.imdb.com/title/tt39674832/ IMDb - Diamond Made Man Title Page]</ref> <ref name="link2">[https://www.imdb.com/title/tt39674832/fullcredits/ IMDb - Full Cast & Crew]</ref> <ref name="link3">[https://www.imdb.com/title/tt39674832/plotsummary/ IMDb - Plot Summary]</ref> <ref name="link4">[https://www.imdb.com/title/tt39674832/releaseinfo/ IMDb - Release Info]</ref> <ref name="link5">[https://www.imdb.com/title/tt39674832/technical/ IMDb - Technical Specifications]</ref> <ref name="link6">[https://www.imdb.com/title/tt39674832/mediaviewer/rm688708610/ IMDb - Media Viewer Gallery]</ref> <ref name="link7">[https://www.boxofficemojo.com/title/tt39674832/ Box Office Mojo - Summary]</ref> <ref name="link8">[https://www.boxofficemojo.com/title/tt39674832/credits/ Box Office Mojo - Full Credits]</ref> <ref name="link9">[https://www.boxofficemojo.com/release/rl245268481/ Box Office Mojo - Release Tracking]</ref> <ref name="link21">[https://watch.plex.tv/movie/a-man-made-of-diamonds Plex TV Alternative Title]</ref> <ref name="link22">[https://watch.plex.tv/movie/diamond-made-man-2026/credits Plex TV Cast Metadata]</ref> <ref name="link23">[https://watch.plex.tv/it/movie/diamond-made-man-part-2 Plex TV Italy Sequel Info]</ref> <ref name="link24">[https://watch.plex.tv/it/movie/diamond-made-man-part-2 Plex TV Italy Sequel Info]</ref> <ref name="link26">[https://moviechat.org/tt39674832/Diamond-Made-Man MovieChat - Discussion Board]</ref> <ref name="link27">[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-details/diamond-made-man/movieshow/128876648.cms Times of India - Telugu Movie Details]</ref> <ref name="link28">[https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Sreehari Times of India - Sreehari Topic Profile]</ref> <ref name="link29">[https://www.moviebuff.com/diamond-made-man Moviebuff - Production Profile]</ref> <ref name="link30">[https://www.mouthshut.com/hollywood-movies/diamond-made-man-reviews-926213285 MouthShut - Audience Reviews Main]</ref> <ref name="link31">[https://www.mouthshut.com/review/diamond-made-man-review MouthShut - User Critique 1]</ref> <ref name="link32">[https://www.mouthshut.com/review/diamond-made-man-review-nusoolnntop MouthShut - Featured Review 2]</ref> <ref name="link33">[https://www.mouthshut.com/review/diamond-made-man-review-rmnrmlnntop MouthShut - Detailed Analysis 3]</ref> <ref name="link34">[https://m.mouthshut.com/hollywood-movies-proid-925236-page-2 MouthShut Mobile Directory]</ref> <ref name="link35">[https://www.mouthshut.com/category/hollywood-movies-reviews-925236 MouthShut Category Archive]</ref> <ref name="link36">[https://www.kinobox.cz/film/5520390-diamond-made-man-2026 Kinobox Czech - Database Entry]</ref> <ref name="link37">[https://www.kinobox.cz/film/5520286-diamond-made-man Kinobox Czech - Production Index]</ref> <ref name="link38">[https://www.kinobox.cz/film/5520286-diamond-made-man/tvurci Kinobox - Creators Page]</ref> <ref name="link10">[https://www.themoviedb.org/movie/1241355-diamond-made-man TMDB - Movie Profile]</ref> <ref name="link11">[https://www.themoviedb.org/search?query=Diamond+Made+Man TMDB - Search Directory]</ref> <ref name="link12">[https://www.themoviedb.org/keyword/12616-dinosaur/movie TMDB - Dinosaur Movies Keyword]</ref> <ref name="link13">[https://www.justwatch.com/in/movie/diamond-made-man JustWatch India - Stream Status]</ref> <ref name="link14">[https://www.justwatch.com/us/movie/diamond-made-man JustWatch US - Streaming Guide]</ref> <ref name="link15">[https://www.justwatch.com/cz/film/diamond-made-man JustWatch Czech Republic]</ref> <ref name="link16">[https://www.justwatch.com/fr/film/diamond-made-man JustWatch France]</ref> <ref name="link17">[https://reelgood.com/movie/diamond-made-man Reelgood Movie Overview]</ref> <ref name="link18">[https://reelgood.com/uk/movie/diamond-made-man-2026 Reelgood UK Edition]</ref> <ref name="link19">[https://watch.plex.tv/movie/diamond-made-man Plex TV Listing1]</ref> <ref name="link20">[https://watch.plex.tv/movie/diamond-made-man-2026/credits Plex TV Listing 2]</ref> <ref name="link39">[https://www.kinobox.cz/osobnosti/2382217-sreehari Kinobox - Sreehari Artist Profile]</ref> <ref name="link40">[https://www.kinobox.cz/osobnosti/2385634-sangeethai Kinobox - Sangeethai Director Profile]</ref> <ref name="link41">[https://www.kinobox.cz/film/5909744-diamond-made-man-part-2 Kinobox - Part 2 Entry]</ref> <ref name="link42">[https://www.kino-teatr.ru/kino/movie/hollywood/209067/annot/ Kino-Teatr Russia - Synopsis]</ref> <ref name="link43">[https://www.kino-teatr.ru/kino/movie/asia/209067/foto/2063013/ Kino-Teatr - Photo Gallery 1]</ref> <ref name="link44">[https://www.kino-teatr.ru/kino/movie/asia/209067/foto/i2/2063007/ Kino-Teatr - Photo Gallery 2]</ref> <ref name="link45">[https://www.kino-teatr.ru/kino/movie/hollywood/209067/foto/i3/2063019/ Kino-Teatr - Hollywood Stills]</ref> <ref name="link46">[https://www.kino-teatr.ru/kino/movie/asia/209067/poster/278461/ Kino-Teatr - Official Poster]</ref> <ref name="link47">[https://www.kino-teatr.ru/kino/movie/asia/209067/foto/a217413/1829359/ Kino-Teatr - Cast Database Image]</ref> <ref name="link48">[https://www.kinoafisha.info/en/movies/8385795/ Kinoafisha Info - Main Hub]</ref> <ref name="link49">[https://www.kinoafisha.info/en/movies/8385795/credits/ Kinoafisha Info - Crew List]</ref> <ref name="link50">[https://www.kinoafisha.info/en/movies/8385795/locations/ Kinoafisha - Shooting Locations]</ref> <ref name="link51">[https://oc.mymovies.dk/Movie/0f63ad8a-528d-4910-a592-25ea4aa79e00 MyMovies Denmark - Film Log]</ref> <ref name="link52">[https://simkl.com/movies/3019049/a-man-made-of-diamonds Simkl Tracker - Alternative Metadata]</ref> <ref name="link53">[https://www.archivtv.cz/diamond-made-man-2026 ArchivTV Czech Republic]</ref> <ref name="link54">[https://www.altbollywood.com/post/diamond-made-man-ending-explained-sreehari AltBollywood - Ending Analysis]</ref> <ref name="link55">[https://dresreehari.substack.com/p/hollywood-english-movie-diamond-made Substack Newsletter - Dr. Sreehari Analysis]</ref> <ref name="link56">[https://www.trailer.best/movie/diamond-made-man-2026/ Trailer Best - Media Source]</ref> <ref name="link57">[https://screendollars.com/movies/2026/ ScreenDollars - 2026 Releases Archive]</ref> <ref name="link58">[https://www.kinomania.ru/a-z/sci_fi--india--2026 Kinomania Russia - Indian Sci-Fi List]</ref> <ref name="link59">[https://www.kinomania.ru/a-z/sci_fi--releases Kinomania - Global Sci-Fi Database]</ref> <ref name="link60">[https://www.kinomania.ru/a-z/movies/action--india--2026 Kinomania - Action Releases India]</ref> <ref name="link61">[https://www.kinomania.ru/movies/diamond-made-man Kinomania - Film Hub Page]</ref> <ref name="link62">[https://www.kinomania.ru/movies/diamond-made-man/creators Kinomania - Creators & Production Crew]</ref> <ref name="link63">[https://www.kinomania.ru/movies/diamond-made-man/frames Kinomania - Production Frames]</ref> <ref name="link64">[https://www.sync2cal.com/tv-shows-and-movies/movies/diamond-made-man Sync2Cal Movie Schedule Tracker]</ref> <ref name="link65">[https://www.acmodasi.com.ua/amdb/movie/1633499-diamond-made-man-2026 Acmodasi Ukraine - Profile]</ref> <ref name="link66">[https://www.acmodasi.com.ua/amdb/movie/1633499-diamond-made-man-2026/actors Acmodasi - Cast Auditions Board]</ref> <ref name="link67">[https://www.acmodasi.com.ua/amdb/movie/1633499-diamond-made-man-2026?hl=en-GB Acmodasi UK Locale Portal]</ref> <ref name="link68">[https://kinobaza.com.ua/titles/diamond-made-man Kinobaza Ukraine - Core Listing]</ref> <ref name="link69">[https://www.usemaisbrasil.com.br/filme/?id=1633499&type=movie UseMaisBrasil - Database Entry]</ref> <ref name="link70">[https://rmdb.andreslemusm.com/movies/1633499 RMDB Directory - Metadata Log]</ref> <ref name="link71">[https://app.mounmovies.com/en/movie/163357586aea8 MounMovies Portal Entry]</ref> <ref name="link72">[https://www.themoviedb.org/keyword/252192-new-hollywood/movie TMDB - New Hollywood Genre Filter]</ref> <ref name="link73">[https://cabaneasang.tv/film/a-man-made-of-diamonds-2026/ Cabaneasang Streaming Directory]</ref> <ref name="link74">[https://weird.net/movies.php?id=30593 WeirdNet Movie Index]</ref> <ref name="link75">[https://cub.red/card/tmdb/movie/1633499-diamond-made-man CubRed Card - TMDB Mirror]</ref> <ref name="link76">[https://kurdcinama.com/ComingSoon.aspx KurdCinama - Coming Soon Slate]</ref> <ref name="link77">[https://www-moviebox.com/diamond-made-man/ MovieBox Hub Streaming Platform]</ref> <ref name="link78">[https://tv-api.com/coming-soon TV-API Aggregator Pipeline]</ref> <ref name="link79">[https://ia902808.us.archive.org/30/items/usarchive/newarchive_130.pdf Internet Archive - Document Reference 130]</ref> <ref name="link80">[https://www.boxofficemojo.com/calendar Box Office Mojo Release Calendar]</ref> <ref name="link81">[https://filmfan.pl/film/diamond-made-man-2026/ Filmfan Poland - Main Entry]</ref> <ref name="link82">[https://filmfan.pl/osoba/doctor-sreehari?hl=en-GB Filmfan Poland - Artist Bio Profile]</ref> <ref name="link83">[https://movie-power.vercel.app/movie/1633499 Movie-Power Vercel App Portal]</ref> <ref name="link84">[https://movie-power.vercel.app/movie/1633499?hl=en-GB Movie-Power Vercel App English Portal]</ref> <ref name="link85">[https://parentguiding.com/category/new-movies-releases/ ParentGuiding Safety Category Archive]</ref> <ref name="link86">[https://app.trakt.tv/movies/diamond-made-man-2026?hl=en-GB&mode=media Trakt.tv Media Database Profile]</ref> <ref name="link87">[https://app.trakt.tv/movies/diamond-made-man-2026 Trakt.tv Core Tracking Profile]</ref> <ref name="link88">[https://flickfocus.com/movies/diamond-made-man FlickFocus Database Page]</ref> <ref name="link89">[https://www.themoviedb.org/company/289011-sampreeth-productions/movie TMDB - Sampreeth Productions Portfolio]</ref> <ref name="link90">[https://cub.red/company/movie/289011-sampreeth-productions CubRed Company Filter Portal]</ref> <ref name="link91">[https://www.reddit.com/r/Cinephiles/comments/1to4k6p/june_2026_movies_major_new_releases_and_premieres/ Reddit r/Cinephiles Release List]</ref> <ref name="link92">[https://www.moviefone.com/movie/diamond-made-man/UNjhqFmzALgjT1obd4nM51/main/ Moviefone Official Movie Profile]</ref> <ref name="link93">[https://www.moviepilot.de/liste/diamond-made-man-greathd Moviepilot Germany Fan List]</ref> <ref name="link94">[https://www.comicbasics.com/all-the-movies-coming-to-theaters-this-week-including-a-new-animated-sequel/ ComicBasics Weekly Release Column]</ref> <ref name="link95">[https://themoviedb.org/movie/1633575-diamond-made-man TMDB Production Entry Clone]</ref> <ref name="link96">[https://c.mymovies.dk/Person/18b95e1a-0073-43b3-8229-aca4352c1fa9 MyMovies Denmark Talent Profile]</ref> <ref name="link97">[https://flickfocus.com/movie/diamond-made-man FlickFocus Database Page]</ref>}} awku4tmcskk9cn1iyt69bo55omee833 0 19435 64812 2026-07-06T00:55:36Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi 'Cakraningrat I, otabâ Raden Prasena, panèka sala sèttong Adipati Maḍhurâ, sè maènta Maḍhurâ Bârâ' mènangka vassal Kesultanan Mataram. Nalèka Mataram nyerrang Sorbhâjâ sareng Maḍhurâ ètugasaghi abillai wilayah Sampang, namong è bujuk pasra sareng Rangga Gempol I panglima Mataram sè katoronan Maḍhurâ.<ref>{{Cite web |title= |url=https://newssatu.com/bangkalan/sepenggal-kisah-pemerintahan-kabupaten-bangkalan-sejak-tahun-1905/}}</ref> Salèr...' 64812 wikitext text/x-wiki Cakraningrat I, otabâ Raden Prasena, panèka sala sèttong Adipati Maḍhurâ, sè maènta Maḍhurâ Bârâ' mènangka vassal Kesultanan Mataram. Nalèka Mataram nyerrang Sorbhâjâ sareng Maḍhurâ ètugasaghi abillai wilayah Sampang, namong è bujuk pasra sareng Rangga Gempol I panglima Mataram sè katoronan Maḍhurâ.<ref>{{Cite web |title= |url=https://newssatu.com/bangkalan/sepenggal-kisah-pemerintahan-kabupaten-bangkalan-sejak-tahun-1905/}}</ref> Salèrana akabin bi' putri karaton Mataram tor èparèngè gelar Cakraningrat I sareng Sultan Agung, bân menangka vassal salèrana lebbi bânnya' ngabdhi neng karaton Mataram ètèmbang è Maḍhurâ. Cakraningrat I teptep èsto ḍâ’ Sultan Aghung salanjhânga oḍi’na. Cakraningrat I bân pottrana sè sareyang Raden Demang Malayakusuma adhingghâl omor è taon 1647 bâkto ajhâlâni kawajibhân ngatasè pemberontakan Pangeran Alit è alun-alun Plered. Pottrana sè laèn, Raden Undagan, samarèna ghânèka èangka' sareng Mataram menangka ghântèna kalabân gelar Cakraningrat II. == Sombher == <references /> khz17ejh6c8gneirw4cxxnumg5ogp8i 0 19436 64814 2026-07-06T01:06:10Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi 'Kopala wilayah sacara resmi èsebbhut kopala pamarènta wilayah, bân è ḍâlem kontèks Inḍonèsia, èngghi panèka gubernur (kopala pamarèntah propinsi), bupati (kopala pamarèntah kabhupatèn), otabâ walikota (kopala pamarènta kottah). Kopala wilayah èbhânto sareng wakil gubernur, bâkkèl bupati, bân bâkkèl walikota. Molaè taon 2005, pasangan Kopala Daèra bân bâkkèl Kopala Daèrah ampon èpèlè langsung sareng orèng-orèng lèbât Pemilu Um...' 64814 wikitext text/x-wiki Kopala wilayah sacara resmi èsebbhut kopala pamarènta wilayah, bân è ḍâlem kontèks Inḍonèsia, èngghi panèka gubernur (kopala pamarèntah propinsi), bupati (kopala pamarèntah kabhupatèn), otabâ walikota (kopala pamarènta kottah). Kopala wilayah èbhânto sareng wakil gubernur, bâkkèl bupati, bân bâkkèl walikota. Molaè taon 2005, pasangan Kopala Daèra bân bâkkèl Kopala Daèrah ampon èpèlè langsung sareng orèng-orèng lèbât Pemilu Umum Kepala Daerah bân Bâkkèl Kopala Daèra (Pilkada). Pasangan kasebbhut ècalonkan sareng partai politik bân/otabâ calon independen. nnr35a5sbigsdiya59crhkhjglmjzdh 64815 64814 2026-07-06T01:11:27Z Ichi Ocha 3826 64815 wikitext text/x-wiki Kopala wilayah sacara resmi èsebbhut kopala pamarènta wilayah, bân è ḍâlem kontèks Inḍonèsia, èngghi panèka gubernur (kopala pamarèntah propinsi), bupati (kopala pamarèntah kabhupatèn), otabâ walikota (kopala pamarènta kottah). Kopala wilayah èbhânto sareng wakil gubernur, bâkkèl bupati, bân bâkkèl walikota. Molaè taon 2005, pasangan Kopala Daèra bân bâkkèl Kopala Daèrah ampon èpèlè langsung sareng orèng-orèng lèbât Pemilu Umum Kepala Daerah bân Bâkkèl Kopala Daèra (Pilkada). Pasangan kasebbhut ècalonkan sareng partai politik bân/otabâ calon independen. == Syaraḍḍâ == Syarat-syarat ghâbây Kopala Daèra bân bâkkèl Kopala Daèra RI menorot Undang-Undang Nomor 8 taon 2015 tentang Pemilu Kopala Daèra èngghi panèka: # Abhâktè ka Allah Se Mahakobasa # Warga Inḍonèsia sajegghâ lahèr tor ta’ toman narèma kewarganegaraan laèn kalabân karebbhâ ḍhibi’ # Ta' toman ahianat ḍâ' naghârâ, bân ta' toman ngalakonè korupsi otabâ kajahadhân sè berrâ' laènna # Secara mental bân fisik sangghup alaksanaaghi tugas bân kewajibhân kopala daèra bân bâkkèl kopala daèra # Oḍi' è ḍâlem wilayah Negara Kesatuan Republik Indonesia # ampon ngalaporaghi aset-asetna ka lembaga resmi sè ngaudit laporan arta administrator naghârâ # Pareppa'en ta' andi' otang, sacara pribadi otabâ hukum, sè arogiyâghi ḍâ' kauangan naghârâ # Pareppa'en ghi' ta' ènyataaghi bangkrut kalabân kapotosan pangadilan # ta' perna alako sala # ampon terdaftar mènangka pemilih # Andi' Nomor Identifikasi Wajib Pajak (NPWP) bân ampon èpenuhi kewajiban pajak è 5 taon sè tapongkor, akadhi sè èbuktèaghi sareng Pengembalian Pajak Penghasilan Individu Tahunan # Ta' perna atugas mènangka Gubernur, Bupati, otabâ Walikota ghâbây 2 (duwâ') periode è posisi sè padhâ Calon Gubernur, Bupati, bân Walikota # Setia dâ' Pancasila mènangka landasan naghara, UUD 1945 RI, bân cita-cita Proklamasi 17 Agustus 1945 # Ta' perna èjhâjhâr penjara èbâdâ'aghi kapotosan pangadilan sè akhir bân èikat polana ngalakonè kajahadan sè èhukum penjara 5 (lema') taon otabâ lebbi # Paleng sakonè'na 40 (pa' polo) taon ghâbây Calon Gubernur bân Wakil Gubernur bân 30 (tello polo) taon ghâbây Calon Bupati bân Wakil Bupati, bân jhughân Calon Walikota bân Wakil Walikota # Paleng sakonè'na pendidikan sè èpadhâddhi BAN-PT acredited SMA (SMA), Madrasah Aliyah (MA), SMA Vokasional (SMK), Madrasah Aliyah Vocational (MAK), otabâ bhângon sè padâ laènna # Bânnè mantan anggota Partai Komunis Indonesia sè èlarang, tamaso' organisasi massana, otabâ terlibat langsung dâlem G30S/PKI # Aghâdhui visi, misi, bân program dâlem alaksanaaghi pamarènta'an RI. # Salerana ampon ngajhâk jabatan strategis, akadhi Badan Perencanaan Pembangunan Daerah, sè ngawasi kabbhi kabupaten bân kottah. Syarat-syarat perjanjian kerrèng jangka ghâpanèka èator sareng Undang-Undang Nomor 13 taon 2003 tentang Tenaga Kerja. Penyesuaian dâ' amandemen undang-undang sè anyar èghâbây è taon 2020. ri2bot8rkts3v88aac97vgb1tm3qzq3 64817 64815 2026-07-06T01:15:10Z Ichi Ocha 3826 64817 wikitext text/x-wiki Kopala wilayah sacara resmi èsebbhut kopala pamarènta wilayah, bân è ḍâlem kontèks Inḍonèsia, èngghi panèka gubernur (kopala pamarèntah propinsi), bupati (kopala pamarèntah kabhupatèn), otabâ walikota (kopala pamarènta kottah). Kopala wilayah èbhânto sareng wakil gubernur, bâkkèl bupati, bân bâkkèl walikota. Molaè taon 2005, pasangan Kopala Daèra bân bâkkèl Kopala Daèrah ampon èpèlè langsung sareng orèng-orèng lèbât Pemilu Umum Kepala Daerah bân Bâkkèl Kopala Daèra (Pilkada). Pasangan kasebbhut ècalonkan sareng partai politik bân/otabâ calon independen. == Syaraḍḍâ == Syarat-syarat ghâbây Kopala Daèra bân bâkkèl Kopala Daèra RI menorot Undang-Undang Nomor 8 taon 2015 tentang Pemilu Kopala Daèra èngghi panèka: # Abhâktè ka Allah Se Mahakobasa # Warga Inḍonèsia sajegghâ lahèr tor ta’ toman narèma kewarganegaraan laèn kalabân karebbhâ ḍhibi’ # Ta' toman ahianat ḍâ' naghârâ, bân ta' toman ngalakonè korupsi otabâ kajahadhân sè berrâ' laènna # Secara mental bân fisik sangghup alaksanaaghi tugas bân kewajibhân kopala daèra bân bâkkèl kopala daèra # Oḍi' è ḍâlem wilayah Negara Kesatuan Republik Indonesia # ampon ngalaporaghi aset-asetna ka lembaga resmi sè ngaudit laporan arta administrator naghârâ # Pareppa'en ta' andi' otang, sacara pribadi otabâ hukum, sè arogiyâghi ḍâ' kauangan naghârâ # Pareppa'en ghi' ta' ènyataaghi bangkrut kalabân kapotosan pangadilan # ta' perna alako sala # ampon terdaftar mènangka pemilih # Andi' Nomor Identifikasi Wajib Pajak (NPWP) bân ampon èpenuhi kewajiban pajak è 5 taon sè tapongkor, akadhi sè èbuktèaghi sareng Pengembalian Pajak Penghasilan Individu Tahunan # Ta' perna atugas mènangka Gubernur, Bupati, otabâ Walikota ghâbây 2 (duwâ') periode è posisi sè padhâ Calon Gubernur, Bupati, bân Walikota # Setia dâ' Pancasila mènangka landasan naghara, UUD 1945 RI, bân cita-cita Proklamasi 17 Agustus 1945 # Ta' toman ècapo' penjara adhâsar ḍâ' kapotosan pangadhilân sè akhèr bân èikat polana ngalakonè kajahadan sè èhukum penjara 5 (lema') taon otabâ lebbi # Paleng sakonè'na 40 (pa' polo) taon ghâbây Calon Gubernur bân Wakil Gubernur bân 30 (tello polo) taon ghâbây Calon Bupati bân Wakil Bupati, bân jhughân Calon Walikota bân Wakil Walikota # Paleng sakonè'na pendidikan sè èpadhâddhi BAN-PT acredited SMA (SMA), Madrasah Aliyah (MA), SMA Vokasional (SMK), Madrasah Aliyah Vocational (MAK), otabâ bhângon sè padâ laènna # Bânnè mantan anggota Partai Komunis Indonesia sè èlarang, tamaso' organisasi massana, otabâ terlibat langsung dâlem G30S/PKI # Aghâdhui visi, misi, bân program dâlem alaksanaaghi pamarènta'an RI. # Salèrana ampon nga'andi' jabatan strategis, akadhi Badan Perencanaan Pembangunan Daerah, sè ngawasi kabbhi kabupaten bân kottah. Syarat-syarat perjanjian kerrèng jangka ghâpanèka èator sareng Undang-Undang Nomor 13 taon 2003 tentang Tenaga Kerja. Penyesuaian ḍâ' amandemen undang-undang sè anyar èghâbây è taon 2020. 7vjcqmfpok62kayo9wucbmdkfmq134w 0 19437 64819 2026-07-06T03:00:45Z Febying 4999 ←Membuat halaman berisi 'Mawar èngghi panèka tombuwân sè èkennal kalabân bhâtang sè adhuri bân dâun sè èkompolaghi kalabân penggirrâ sè aghâlimpo'; kembangnga sè aroma bâḍâ è dâlem macem-macem warna, molaè ḍâri mèra bân potè kantos cèllèng bân aghâdhui kelopak sè èlapis. Bâḍâ lebbi ḍâri 100 spesies mawar alas, sè sabâgiyân bânnya' tombu è iklim sè cellep è belahan bumi lao'. Spesies panèka umumna aghâdhui bhângon ghâjheng sè adhuri o...' 64819 wikitext text/x-wiki Mawar èngghi panèka tombuwân sè èkennal kalabân bhâtang sè adhuri bân dâun sè èkompolaghi kalabân penggirrâ sè aghâlimpo'; kembangnga sè aroma bâḍâ è dâlem macem-macem warna, molaè ḍâri mèra bân potè kantos cèllèng bân aghâdhui kelopak sè èlapis. Bâḍâ lebbi ḍâri 100 spesies mawar alas, sè sabâgiyân bânnya' tombu è iklim sè cellep è belahan bumi lao'. Spesies panèka umumna aghâdhui bhângon ghâjheng sè adhuri otabâ tombuwân sè èpanèk sè èghâdhui tèngghina 2 kantos 5 meter. Maske langka, mawar sè tombu è attas tombuwân laèn bisa èghâdhui tèngghina kantos 20 meter. Kabânnya'an spesies andi' dâun sè èokor 5-15 cm lanjhângnga, èator è pasangan sè èlabân (pinnate). Bâng-sèbâng dâun majemuk èpadhâddhi tangkai sè èghâbây dâri 3 otabâ 5 kantos 9 otabâ 13 dâun; dâun-dâun panèka abhângon lonjong, pengghirrâ bergerigi, bân konco'na mancorong, è bâkto bhâtanga è semma'na tana aghâdhui duri. Mawar bânnè tombuwân tropis sè saongghuna; sabâgiyân bânnya' spesies èbuwang dâunna, namong sakone' spesies sè èpangghi'i è Asia Tèmor Lao' sè pagghun èghâli è sabâbhân taon. Kembangnga biasana aropaaghi lema kelopak, salaènna Rosa sericea, sè namong andi' empa'. Warna mawar tamaso' potè, mèra, bân konèng, kalabân biru sè muncul è spesies tertentu. Ovarium bâdâ è bâbâna kelopak bân sepal. fwn6bw78t4ujtfr6qql72bnw66voo19 64820 64819 2026-07-06T03:12:46Z Febying 4999 64820 wikitext text/x-wiki Mawar (bhâsâ inggrisa Ros) <ref>{{Cite web |title=Hasil Pencarian - KBBI VI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/ros |archive-url=http://web.archive.org/web/20231128014220/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/ros |archive-date=2023-11-28 |access-date=2026-07-06 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref> èngghi panèka tombuwân sè èkennal kalabân bhâtang sè adhuri bân dâun sè èkompolaghi kalabân penggirrâ sè aghâlimpo'; kembangnga sè aroma bâḍâ è dâlem macem-macem warna, molaè ḍâri mèra bân potè kantos cèllèng bân aghâdhui kelopak sè èlapis.<ref>{{Cite web |title=Hasil Pencarian - KBBI VI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/mawar |archive-url=http://web.archive.org/web/20241221103105/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/mawar |archive-date=2024-12-21 |access-date=2026-07-06 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref> Bâḍâ lebbi ḍâri 100 spesies mawar alas, sè sabâgiyân bânnya' tombu è iklim sè cellep è belahan bumi lao'. Spesies panèka umumna aghâdhui bhângon ghâjheng sè adhuri otabâ tombuwân sè èpanèk sè èghâdhui tèngghina 2 kantos 5 meter. Maske langka, mawar sè tombu è attas tombuwân laèn bisa èghâdhui tèngghina kantos 20 meter. Kabânnya'an spesies andi' dâun sè èokor 5-15 cm lanjhângnga, èator è pasangan sè èlabân (pinnate). Bâng-sèbâng dâun majemuk èpadhâddhi tangkai sè èghâbây dâri 3 otabâ 5 kantos 9 otabâ 13 dâun; dâun-dâun panèka abhângon lonjong, pengghirrâ bergerigi, bân konco'na mancorong, è bâkto bhâtanga è semma'na tana aghâdhui duri. Mawar bânnè tombuwân tropis sè saongghuna; sabâgiyân bânnya' spesies èbuwang dâunna, namong sakone' spesies sè èpangghi'i è Asia Tèmor Lao' sè pagghun èghâli è sabâbhân taon. Kembangnga biasana aropaaghi lema kelopak, salaènna Rosa sericea, sè namong andi' empa'. Warna mawar tamaso' potè, mèra, bân konèng, kalabân biru sè muncul è spesies tertentu. Ovarium bâdâ è bâbâna kelopak bân sepal. == Referensi == <references /> q4luzpbpw91zkix5xda9vn46howul2b 64829 64820 2026-07-06T05:13:00Z Febying 4999 64829 wikitext text/x-wiki Mawar (bhâsâ inggrisâ Ros) èngghi panèka tombuwân sè èkennal kalabân bhâtang sè adhuri bân dâun sè èkompolaghi kalabân penggirrâ sè aghâlimpo'; kembangnga sè aroma bâḍâ è dâlem macem-macem warna, molaè ḍâri mèra bân potè kantos cèllèng bân aghâdhui kelopak sè èlapis. Bâḍâ lebbi ḍâri 100 spesies mawar alas, sè sabâgiyân bânnya' tombu è iklim sè cellep è belahan bumi lao'. Spesies panèka umumna aghâdhui bhângon ghâjheng sè adhuri otabâ tombuwân sè èpanèk sè èghâdhui tèngghina 2 kantos 5 meter. Maske langka, mawar sè tombu è attas tombuwân laèn bisa èghâdhui tèngghina kantos 20 meter. Kabânnya'an macèm andi' dâun sè èokor 5-15 cm lanjhângnga, èator è pasangan sè èlabân (pinnate). Bâng-sèbâng dâun majemuk èpadhâddhi tangkai sè èghâbây dâri 3 otabâ 5 kantos 9 otabâ 13 dâun; dâun-dâun panèka abhângon lonjong, pengghirrâ bergerigi, bân konco'na mancorong, è bâkto bhâtanga è semma'na tana aghâdhui duri. Mawar bânnè tombuwân tropis sè saongghuna; sabâgiyân bânnya' macèm èbuwâng dâunna, namong sakone' macèm sè èpangghi'i è Asia Tèmor Lao' sè pagghun èghâli è sabâbhân taon. Kembangnga biasana aropaaghi lema kelopak, salaènna Rosa sericea, sè namong andi' empa'. Bârna mawar tamaso' potè, mèra, bân konèng, kalabân bhiru sè muncul è macèm tertentu. Ovarium bâdâ è bâbâna kelopak bân sepal. qmmuob181ms6haoytmnvqi0zzcwfpkw 64830 64829 2026-07-06T05:16:13Z Febying 4999 64830 wikitext text/x-wiki Mawar (bhâsâ inggrisâ Ros)<ref>{{Cite web |title=Hasil Pencarian - KBBI VI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/ros |archive-url=http://web.archive.org/web/20231128014220/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/ros |archive-date=2023-11-28 |access-date=2026-07-06 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref> èngghi panèka tombuwân sè èkennal kalabân bhâtang sè adhuri bân dâun sè èkompolaghi kalabân penggirrâ sè aghâlimpo'; kembangnga sè aroma bâḍâ è dâlem macem-macem warna, molaè ḍâri mèra bân potè kantos cèllèng bân aghâdhui kelopak sè èlapis<ref>{{Cite web |title=Hasil Pencarian - KBBI VI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/mawar |archive-url=http://web.archive.org/web/20241221103105/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/mawar |archive-date=2024-12-21 |access-date=2026-07-06 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref>. Bâḍâ lebbi ḍâri 100 spesies mawar alas, sè sabâgiyân bânnya' tombu è iklim sè cellep è belahan bumi lao'. Spesies panèka umumna aghâdhui bhângon ghâjheng sè adhuri otabâ tombuwân sè èpanèk sè èghâdhui tèngghina 2 kantos 5 meter. Maske langka, mawar sè tombu è attas tombuwân laèn bisa èghâdhui tèngghina kantos 20 meter. Kabânnya'an macèm andi' dâun sè èokor 5-15 cm lanjhângnga, èator è pasangan sè èlabân (pinnate). Bâng-sèbâng dâun majemuk èpadhâddhi tangkai sè èghâbây dâri 3 otabâ 5 kantos 9 otabâ 13 dâun; dâun-dâun panèka abhângon lonjong, pengghirrâ bergerigi, bân konco'na mancorong, è bâkto bhâtanga è semma'na tana aghâdhui duri. Mawar bânnè tombuwân tropis sè saongghuna; sabâgiyân bânnya' macèm èbuwâng dâunna, namong sakone' macèm sè èpangghi'i è Asia Tèmor Lao' sè pagghun èghâli è sabâbhân taon. Kembangnga biasana aropaaghi lema kelopak, salaènna Rosa sericea, sè namong andi' empa'. Bârna mawar tamaso' potè, mèra, bân konèng, kalabân bhiru sè muncul è macèm tertentu. Ovarium bâdâ è bâbâna kelopak bân sepal. sy6cnd1o94fqsftbboraqov1yajwmp9 64831 64830 2026-07-06T05:17:36Z Febying 4999 64831 wikitext text/x-wiki Mawar (bhâsâ inggrisâ Ros)<ref>{{Cite web |title=Hasil Pencarian - KBBI VI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/ros |archive-url=http://web.archive.org/web/20231128014220/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/ros |archive-date=2023-11-28 |access-date=2026-07-06 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref> èngghi panèka tombuwân sè èkennal kalabân bhâtang sè adhuri bân dâun sè èkompolaghi kalabân penggirrâ sè aghâlimpo'; kembangnga sè aroma bâḍâ è dâlem macem-macem warna, molaè ḍâri mèra bân potè kantos cèllèng bân aghâdhui kelopak sè èlapis<ref>{{Cite web |title=Hasil Pencarian - KBBI VI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/mawar |archive-url=http://web.archive.org/web/20241221103105/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/mawar |archive-date=2024-12-21 |access-date=2026-07-06 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref>. Bâḍâ lebbi ḍâri 100 spesies mawar alas, sè sabâgiyân bânnya' tombu è iklim sè cellep è belahan bumi lao'. Spesies panèka umumna aghâdhui bhângon ghâjheng sè adhuri otabâ tombuwân sè èpanèk sè èghâdhui tèngghina 2 kantos 5 meter. Maske langka, mawar sè tombu è attas tombuwân laèn bisa èghâdhui tèngghina kantos 20 meter. Kabânnya'an macèm andi' dâun sè èokor 5-15 cm lanjhângnga, èator è pasangan sè èlabân (pinnate). Bâng-sèbâng dâun majemuk èpadhâddhi tangkai sè èghâbây dâri 3 otabâ 5 kantos 9 otabâ 13 dâun; dâun-dâun panèka abhângon lonjong, pengghirrâ bergerigi, bân konco'na mancorong, è bâkto bhâtanga è semma'na tana aghâdhui duri. Mawar bânnè tombuwân tropis sè saongghuna; sabâgiyân bânnya' macèm èbuwâng dâunna, namong sakone' macèm sè èpangghi'i è Asia Tèmor Lao' sè pagghun èghâli è sabâbhân taon. Kembangnga biasana aropaaghi lema kelopak, salaènna Rosa sericea, sè namong andi' empa'. Bârna mawar tamaso' potè, mèra, bân konèng, kalabân bhiru sè muncul è macèm tertentu. Ovarium bâdâ è bâbâna kelopak bân sepal. == Referensi == c4cnxfnto76egmpbwn45ex418j3cgf4 0 19438 64825 2026-07-06T04:13:12Z Febying 4999 ←Membuat halaman berisi 'Pakchoi otabâ bokchoy èngghi panèka sayur sè èkennal jhughân mènangka sawi sendok amarghâ bhângonna dâunna, ghâmpang ètamen bân bisa èkakan sèger (biasana saellana èpèyara è aèng panas) otabâ èolah dâddhi acar. Dhâng-kadhâng èsebbhut sawi ijo polana èghuna'aghi è kuliner sè paḍâ, sanajân sè abhângon sendok aghâdhui tekstur sè lebbi ghèrrè bân okoranna lebbi kenik, bân dâunna tombu lebbi sèmma'. Sayur arèya ghâmpang tom...' 64825 wikitext text/x-wiki Pakchoi otabâ bokchoy èngghi panèka sayur sè èkennal jhughân mènangka sawi sendok amarghâ bhângonna dâunna, ghâmpang ètamen bân bisa èkakan sèger (biasana saellana èpèyara è aèng panas) otabâ èolah dâddhi acar. Dhâng-kadhâng èsebbhut sawi ijo polana èghuna'aghi è kuliner sè paḍâ, sanajân sè abhângon sendok aghâdhui tekstur sè lebbi ghèrrè bân okoranna lebbi kenik, bân dâunna tombu lebbi sèmma'. Sayur arèya ghâmpang tombu è tana rèndhâ otabâ tana tèngghi. Namong, manabi ètanem è suhu sè cellep, tombuwân panèka cèppèt akembhâng sabellun bâktona. Polana sakabbhina taneman (ta' tamaso' akarra) biasana èpanen, bâbâthèk panèka èangghep ta' èkasennengi. Cara pangembângânna ètojjuaghi sala settongnga ka'angghuy ngorangè parassa suhu panèka. Sayur panèka biasana èghunaaghi è ḍâlem sop, gorengan, otabâ hiasân kakanan. Molana, sayur panèka kasohor è Tiongkok, ampon panèka Nyebbâr ka bânnya' naghârâ laèn, sala settongnga Indonesia, menangka bahan ghâbây kakanan sè èkasennengi. Satèya, kakanan sè aghâdhui sayur panèka ènikmati sareng bânnya' orèng, bânnè coma orèng Tiongkok, amarghâ rassana sè èkasennengi bân manfa'at ka'angghuy kasehatan. Pak choi aghâdhui bâbâthèk antioksidan, antimikroba, bân antikanker. Bâdâ bânnya' biomolekul, è antarana vitamin C, aldehida, keton, flavonoid, selenium, karotenoid, bân glukosinolat. twd0vq0uxtyh56fmp8icn3ns6szw59k 64826 64825 2026-07-06T04:18:47Z Febying 4999 64826 wikitext text/x-wiki Pakchoi otabâ bokchoy èngghi panèka sayur sè èkennal jhughân mènangka sawi sendok amarghâ bhângonna dâunna, ghâmpang ètamen bân bisa èkakan sèger (biasana saellana èpèyara è aèng panas) otabâ èolah dâddhi acar. Dhâng-kadhâng èsebbhut sawi ijo polana èghuna'aghi è kuliner sè paḍâ, sanajân sè abhângon sendok aghâdhui tekstur sè lebbi ghèrrè bân okoranna lebbi kenik, bân dâunna tombu lebbi sèmma'. Sayur arèya ghâmpang tombu è tana rèndhâ otabâ tana tèngghi. Namong, manabi ètanem è suhu sè cellep, tombuwân panèka cèppèt akembhâng sabellun bâktona. Polana sakabbhina taneman (ta' tamaso' akarra) biasana èpanen, bâbâthèk panèka èangghep ta' èkasennengi. Cara pangembângânna ètojjuaghi sala settongnga ka'angghuy ngorangè parassa suhu panèka. Sayur panèka biasana èghunaaghi è ḍâlem sop, gorengan, otabâ hiasân kakanan. Molana, sayur panèka kasohor è Tiongkok, ampon panèka Nyebbâr ka bânnya' naghârâ laèn, sala settongnga Indonesia, menangka bahan ghâbây kakanan sè èkasennengi. Satèya, kakanan sè aghâdhui sayur panèka ènikmati sareng bânnya' orèng, bânnè coma orèng Tiongkok, amarghâ rassana sè èkasennengi bân manfa'at ka'angghuy kasehatan. Pak choi aghâdhui bâbâthèk antioksidan, antimikroba, bân antikanker. Bâdâ bânnya' biomolekul, è antarana vitamin C, aldehida, keton, flavonoid, selenium, karotenoid, bân glukosinolat.<ref>{{Cite journal |last=Riaz |first=Tauheeda |last2=Asghar |first2=Aisha |last3=Shahzadi |first3=Tayyaba |last4=Shahid |first4=Sammia |last5=Mansoor |first5=Sana |last6=Asghar |first6=Amina |last7=Javed |first7=Mohsin |last8=Iqbal |first8=Shahid |last9=Alotaibi |first9=Mohammed T. |last10=Althobiti |first10=Randa A. |last11=Alzahrani |first11=Eman |last12=Farouk |first12=Abd-ElAziem |last13=Mana Al-Anazy |first13=Murefah |last14=Elkaeed |first14=Eslam B. |date=2023-09 |title=Green synthesis of ZnO and Co-ZnO using Brassica rapa leave’s extract and their activities as antioxidant agents, efficient adsorbents, and dye removal agents |url=https://doi.org/10.1016/j.jscs.2023.101716 |journal=Journal of Saudi Chemical Society |volume=27 |issue=5 |pages=101716 |doi=10.1016/j.jscs.2023.101716 |issn=1319-6103}}</ref> == Referensi == <references /> 1mnczl4f1pkprln8vv02aiwh3to55o3 0 19439 64827 2026-07-06T04:51:05Z Febying 4999 ←Membuat halaman berisi 'Manggis èngghi panèka ka'-bhungka'an tropis sè èparcajâ asalla dâri Semenanjung Malaya bân nyebbhâr è sabâbhân Kepulauan Malaya. Manggis ampon ètanem è Asia tropis molaè jhâmân kona. Bhungkana manggis tombu kantos tengghina antara 6 kantos 25 meter. Buwâna èkennal jhughân mènangka manggis, aobâ bârna mera kaunguan mon la massa', sanajân bâḍâ jhughân sè akole' mèra. È pasar, manggis èkennal mènangka "Ratho Buwâ" pasangan ḍâri...' 64827 wikitext text/x-wiki Manggis èngghi panèka ka'-bhungka'an tropis sè èparcajâ asalla dâri Semenanjung Malaya bân nyebbhâr è sabâbhân Kepulauan Malaya. Manggis ampon ètanem è Asia tropis molaè jhâmân kona. Bhungkana manggis tombu kantos tengghina antara 6 kantos 25 meter. Buwâna èkennal jhughân mènangka manggis, aobâ bârna mera kaunguan mon la massa', sanajân bâḍâ jhughân sè akole' mèra. È pasar, manggis èkennal mènangka "Ratho Buwâ" pasangan ḍâri buwâ dhurin sè èkennal "Raja Buwâ." Buwâna aghâdhui bâbâthek anti-inflamasi bân antioksidan;polana jârèya, èkennal è internasional mènangka sala sèttong tingkat antioksidan sè palèng tèngghi è dhunnya. Manggis arèya sataretanan sarèng kokum, asam kandis, bân asam gelugur, rempah-rempah sè èghunaaghi è tradisi kuliner India bân Sumatera. c8ygdtax3ttaixn5z8evgusw8lxl1do 64828 64827 2026-07-06T05:00:12Z Febying 4999 64828 wikitext text/x-wiki Manggis èngghi panèka ka'-bhungka'an tropis sè èparcajâ asalla dâri Semenanjung Malaya bân nyebbhâr è sabâbhân Kepulauan Malaya. Manggis ampon ètanem è Asia tropis molaè jhâmân kona.<ref>{{Cite web |title=Garcinia mangostana L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:428073-1 |access-date=2026-07-06 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Yao |first=T. L. |last2=Nazre |first2=M. |last3=McKey |first3=D. |last4=Jalonen |first4=R. |last5=Duminil |first5=J. |date=2023-03 |title=The origin of cultivated mangosteen (Garcinia mangostana L. var. mangostana): Critical assessments and an evolutionary-ecological perspective |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10020034/ |journal=Ecology and Evolution |volume=13 |issue=3 |pages=e9792 |doi=10.1002/ece3.9792 |issn=2045-7758 |pmc=10020034 |pmid=36937066}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Nazre |first=M. |date=2014-08-01 |title=New evidence on the origin of mangosteen (Garcinia mangostana L.) based on morphology and ITS sequence |url=https://doi.org/10.1007/s10722-014-0097-2 |journal=Genetic Resources and Crop Evolution |language=en |volume=61 |issue=6 |pages=1147–1158 |doi=10.1007/s10722-014-0097-2 |issn=1573-5109}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Mangosteen |url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/mangosteen.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140619231008/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/mangosteen.html |archive-date=2014-06-19 |access-date=2026-07-06 |website=www.hort.purdue.edu}}</ref> Bhungkana manggis tombu kantos tengghina antara 6 kantos 25 meter.<ref name=":0" /> Buwâna èkennal jhughân mènangka manggis, aobâ bârna mera kaunguan mon la massa', sanajân bâḍâ jhughân sè akole' mèra. È pasar, manggis èkennal mènangka "Ratho Buwâ" pasangan ḍâri buwâ dhurin sè èkennal "Raja Buwâ." Buwâna aghâdhui bâbâthek anti-inflamasi bân antioksidan<ref>{{Cite web |last=Fimela.com |date=2023-11-21 |title=Manfaat Buah Manggis untuk Menjaga Kolesterol dan Kesehatan Jantung |url=https://www.fimela.com/health/read/5458837/manfaat-buah-manggis-untuk-menjaga-kolesterol-dan-kesehatan-jantung |access-date=2026-07-06 |website=fimela.com |language=id}}</ref>; polana jârèya, èkennal è internasional mènangka sala sèttong tingkat antioksidan sè palèng tèngghi è dhunnya. Manggis arèya sataretanan sarèng kokum, asam kandis, bân asam gelugur, rempah-rempah sè èghunaaghi è tradisi kuliner India bân Sumatera. == Referensi == <references /> 271z88y0set30f94lvlrwh56ujnw5zl 0 19440 64833 2026-07-06T07:11:21Z Seeharee 1782 Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/28390612|Universitas Cenderawasih]]" 64833 wikitext text/x-wiki   [[Bhengkek:UnivCenderawasihEntrance.jpg|jmpl|Gerbang Uncen]] '''Universitas Cenderawasih''' (èrèngkes '''UNCEN''' ) iyâ arèya Universitas Negeri sè bâḍâ è Jayapura, [[Papua]], [[Inḍonèsia|Indonèsia.]]Èpaddek è taon 1962, universitas rèya la napa' ka 60 taon. Satèya, Uncen anḍi' 9 fakultas bân 1 Program Pascasarjana, bân total 27.564 mahasiswa. È taon 2020, universitas arèya sokses ollè akreditasi kelembagaan B ḍâri Badan Akreditasi Nasional Pendidikan Tinggi (BAN-PT). Menangka bagiyân ḍâri carana kaangghuy maèlang kualitas bân efektivitas manajemen, Uncen aghârep status lembaga pendidikan tinggi Badan Layanan Publik (BLU). Kalabân jhâlân rèya, universitas anḍi' tojjuwan kaangghuy ningkataghi otonomi, transparansi, bân efisiensi è ḍâlem implementasi pendidikan tinggi, bân kèya makowat ghutong rojhug bân pihak-pihak è lowar kaangghuy masèpa' tojjuwan sè lebbi bhâghus. == Sajârâ == === Bâkto èjhâjhâ === Universitas Cenderawasih (UNCEN) arèya universitas negeri sè palèng towa è wilayah Papua kalabân jhâjhârbâ'ân pendidikan sè lanjhâng. Sajjhâk awwâl, Gereja Protestan è taon 1856 bân Gereja Katolik è taon 1921 la aberri' dhurrun sè signifikan ḍâ' perkembangan pendidikan è Papua. Pan-bârâmpan lembaga pendidikan sè èpadhâddhi tamaso' Sakola'an Dhisa (Dorpschool), Sakola'an Sambungan (Vervolgscool), Sakola'an Teknik Rendah (Lagere Techische School), Sakola'an Rumah Tangga (Huis shoudscool), Perguruan Tinggi Guru (Kweekschool), bân Sakola'an Menengah, akadhi HBS (Sakola'an Burger Hoberelandia) è Japura). Maske kasempadhân pendidikan sè ta' cokop, somangat pamarènta Indonèsia kaangghuy maddek pendidikan tèngghi è Papua pagghun kobâsa. Tanggal 10 November 1962, èbâdâ'aghi ḍâri Keputusan Presiden No. 389 tanggal 31 Desember 1962, bân Keputusan Gabungan Wampa/Koordinator Urusan Irian Barat (satèya Papua) bân Mentri PTIP No. 140/PTIP/1962 tanggal 10 November 1962, pendidikan tinggi resmi èpadhâddhi (Jayapura samangkèn). E bakto jârèya, Irian Bârâ' ghi' èbâbâ administrasi Perserikatan Bangsa-Bangsa ghâbây Otoritas Sementara (UNTEA). UNTEA èpaddek bi' Sekretaris Jenderal Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB), bân è bâkto jârèya, Papua otabâ Irian Bârâ' ghi' ta' resmi abali ka Rèpublik Indonesia. Tanggal 1 Mei 1963, Papua otabâ Irian Bârâ' resmi èpassra'aghi polè dâ' Rèpublik Indonesia. Mèlana, Uncen dhâddhi lembaga pamarèntah Indonesia sè partama sè èpadhâddhi è Irian Bârâ' (Papua), èbârengngè kantor perwakilan Inḍonèsia. a4f3i37y1ecf6x6h1k4omvna3cejl1f 64834 64833 2026-07-06T07:12:49Z Seeharee 1782 64834 wikitext text/x-wiki   [[Bhengkek:UnivCenderawasihEntrance.jpg|jmpl|Gerbang Uncen]] '''Universitas Cenderawasih''' (èrèngkes '''UNCEN''' ) iyâ arèya Universitas Negeri sè bâḍâ è Jayapura, [[Papua]], [[Inḍonèsia|Indonèsia.]]Èpaddek è taon 1962, universitas rèya la napa' ka 60 taon. Satèya, Uncen anḍi' 9 fakultas bân 1 Program Pascasarjana, bân total 27.564 mahasiswa. È taon 2020, universitas arèya sokses ollè akreditasi kelembagaan B ḍâri Badan Akreditasi Nasional Pendidikan Tinggi (BAN-PT). Menangka bagiyân ḍâri carana kaangghuy maèlang kualitas bân efektivitas manajemen, Uncen aghârep status lembaga pendidikan tinggi Badan Layanan Publik (BLU). Kalabân jhâlân rèya, universitas anḍi' tojjuwan kaangghuy ningkataghi otonomi, transparansi, bân efisiensi è ḍâlem implementasi pendidikan tinggi, bân kèya makowat ghutong rojhug bân pihak-pihak è lowar kaangghuy masèpa' tojjuwan sè lebbi bhâghus. == Sajârâ == === Bâkto èjhâjhâ === Universitas Cenderawasih (UNCEN) arèya universitas negeri sè palèng towa è wilayah Papua kalabân jhâjhârbâ'ân pendidikan sè lanjhâng. Sajjhâk awwâl, Gereja Protestan è taon 1856 bân Gereja Katolik è taon 1921 la aberri' dhurrun sè signifikan ḍâ' perkembangan pendidikan è Papua. Pan-bârâmpan lembaga pendidikan sè èpadhâddhi tamaso' Sakola'an Dhisa (Dorpschool), Sakola'an Sambungan (Vervolgscool), Sakola'an Teknik Rendah (Lagere Techische School), Sakola'an Rumah Tangga (Huis shoudscool), Perguruan Tinggi Guru (Kweekschool), bân Sakola'an Menengah, akadhi HBS (Sakola'an Burger Hoberelandia) è Japura). Maske kasempadhân pendidikan sè ta' cokop, somangat pamarènta Indonèsia kaangghuy maddek pendidikan tèngghi è Papua pagghun kobâsa. Tanggal 10 November 1962, èbâdâ'aghi ḍâri Keputusan Presiden No. 389 tanggal 31 Desember 1962, bân Keputusan Gabungan Wampa/Koordinator Urusan Irian Barat (satèya Papua) bân Mentri PTIP No. 140/PTIP/1962 tanggal 10 November 1962, pendidikan tinggi resmi èpadhâddhi (Jayapura samangkèn). E bakto jârèya, Irian Bârâ' ghi' èbâbâ administrasi Perserikatan Bangsa-Bangsa ghâbây Otoritas Sementara (UNTEA). UNTEA èpaddek bi' Sekretaris Jenderal Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB), bân è bâkto jârèya, Papua otabâ Irian Bârâ' ghi' ta' resmi abali ka Rèpublik Indonesia. Tanggal 1 Mei 1963, Papua otabâ Irian Bârâ' resmi èpassra'aghi polè dâ' Rèpublik Indonesia. Mèlana, Uncen dhâddhi lembaga pamarèntah Indonesia sè partama sè èpadhâddhi è Irian Bârâ' (Papua), èbârengngè kantor perwakilan Inḍonèsia. 3cntpa5i4vbrllqgrncms536p1h6c0a