विकिपीडिया magwiki https://mag.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter मीडिया विशेष वार्ता प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता सञ्चिका सञ्चिका वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता साँचा साँचा वार्ता सहयोग सहयोग वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk घटक घटक वार्ता Event Event talk जाम्बवन्त 0 9857 84030 68243 2026-11-07T20:28:55Z Rotondus 544 84030 wikitext text/x-wiki [[सञ्चिका:Jambavan.jpg|thumb]] '''जाम्बवन्त''' [[रामायण]]के एक प्रमुख पात्र हथिन । ऊ ऋक्ष प्रजातिके हलन । उनकर सन्दर्भ [[महाभारत|महाभारतोसे]] है । स्यमन्तक मणिला श्रीकृष्ण एवं जामवन्तमे नन्दिवर्धन पर्वत (तत्कालीन नान्दिया, सिरोही, राजस्थान) पर २८ दिन तक युद्ध चललै । जामवन्तके जखनि श्रीकृष्णके भीतरे श्रीरामके दर्शन होलै तखनि जामन्वत अपन पुत्री जामवन्तीके बियाह श्रीकृष्ण द्वारा स्थापित शिवलिङ्ग (रिचेश्वर महादेव मन्दिर नान्दिया) के शाक्शीमे करवौलन । युद्धमे जाम्बवन्त यग्यकूप नामक राक्षसके वध कैलन हल । [[हनुमान]]के माता [[अञ्जना]] जाम्बवन्तके अपन बड़ भ्राता मानऽ हलन जेकरासे ऊ शिवांश हनुमानके मामा बन गेलन । [[रायसेन जिला]]मे स्थित जामगड नामके एक गाँव है । मानल जा है कि एहैँ स्थित गुफा जामवन्तजीके गुफा है । ==पौराणिक कथा== जाम्बवन्तजीके जनम [[ब्रह्मा|ब्रह्मे]]जीसे होलै हल । उनकर पत्नीके नाम जयवन्ती हलै । ई जहिया जवान हलन तहिया भगवन त्रिविक्रम [[वामनावतार|वामन]]जीके अवतार होलै । तहिया भगवान बलि भिरु तीन पग भिक्षा माङ्गे गेलन आउ बलि तैयारो हो गेलन । भगवान अपन स्वरुप बढ़ौलन आउ भगवान देखतहीँ देखतहीँ दुए पगसे पूरा ब्रह्मण्ड नाप लेलन । अखनि भगवान बलिके बान्धे लगलन तखनि जामवन्तजी बलिके बान्धित प्रभुके सात प्रदिक्षणा कर लेलन आउ तखनि तक प्रभु पूरा बलिके पूरा बान्धो न पौलन हल । जहिया [[सुग्रीव]]जी [[बालि]]के डरसे [[ऋषिमुख गिरी]] [[पर्वत|पहाड़]] पर हलन तहियो जामवन्तजी उनकर साथे हलन । जखनि [[राम]]जी बालीके मारे जाए वाला हलन तखनिओ जामवन्तजी बतौलन हल की ई सात पेड़के एक बाणसे भेदतै वही बालीके मारतै आउ ऐसने होलै । एक कथा एहु हे कि जखमि हनुमानजी लङ्का जाए वाला हलन तखनिओ ऊ जामवन्तजीके सलाह लेके गेलन हल । अखनि उनकर बलके बात जखनि भगवान राम रावणके मारलन त जामवन्तजी भगवानसे ई वर माङ्गलन कि हमरा युद्धमे ललकारे वाला कोनो होवे तखनि भगवान कहलन कि द्वापरमे हमही तोरासे युद्ध करबौ आउ ऐसने होलै । जामवन्तजी रामायण कालमे श्री हनुमानजीके उनकर शक्तिके याद देलौलन हल काहेकि भगवान [[इन्द्र]]के द्वारा हनुमानजीके श्राप भेटलै हल कि ऊ अपन शक्तिके भूला जैथिन । तखनि सीताके खोज खनि हनुमानजीके लङ्का तक जाएके रस्ता मिललै हल जे कि १०० योजन दूर हलै । हनुमानजी अपन शक्तिके बारेमे न जानऽ हलथिन । तखनि जामवन्तेजी उनकर अपन शक्तिके बारेमे याद देलौलन हल । ==सन्दर्भ== {{टिप्पणीसूची}} {{रामायण}} [[बर्ग:रामायणके पात्र]] qd119sj5sy28yexxkx3lbe8auzstb99 विभीषण 0 14999 84031 69975 2026-11-08T10:05:55Z Rotondus 544 /* सन्दर्भ */ साँचा 84031 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = विभीषण | image = Vibhishan become King of Lanka.jpg | image_size = 250px | caption = विभीषणके राज्यभिषेक करैत भगवान श्रीराम | succession = [[स्वर्ण लङ्का|लङ्काके राजा]] | reign = पुराणके अनुसार अपन ज्येष्ठ भ्राता रावणके मृत्यु बाद | birth_place = लङ्का | predecessor = [[रावण]] | spouse = सरमा | issue = [[त्रिजटा]] | royal house = [[पुलस्त्य]] | father = विश्रवा | mother = निकषा | family = [[रावण]], [[कुम्भकर्ण]] (भ्राता) <br>[[शूर्पणखा]] (भगिनी) <br> [[कुबेर]] (सौतेला भ्राता) }} [[सञ्चिका:Vibhishana Meets Rama.jpg|thumb|विभीषण आउ [[राम|श्रीरामचन्द्रजी]] महाराज रणभूमिमे ठाड़ा ।]] '''विभीषण''' [[रामायण]]के एक प्रमुख पात्र हलन । ऊ [[रावण]] के भाई हलन । विभीषण बडी बड़ [[राम]] भक्त हलन । ऊ लङ्कामे रहतहुँ रामभक्ति कैलन जेने भगवान श्रीरामके शत्रु रावणके राज हलै । विभीषण रावणके सबसे छोटा भाई हलन जे लङ्का पर शासन कैलन हल । ऊ ऋषि [[पुलस्त्य]]के पुत्र ऋषि [[विश्रवा]] आउ [[केकसी]]के सबसे छोट पुत्र हलन । [[लङ्का]]के राजा रावण उनकर बड़ भाई हलन । हालाँकि विभीषण राक्षस जातिके हलन किन्तु ऊ श्रीरामके भक्त हलन । उनकर व्यवहार सच्चा ब्राह्मण नियन हलै । रामायणके चौपाई आउ कोनो रामायणमे ई वर्णित न है । == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{रामायण}} [[बर्ग:रामायणके पात्र]] orfrsyjwsf8oqsegf08foy3i8wxvgmy