विकिपिडिया maiwiki https://mai.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter मेडिया विशेष वार्ता प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता फाइल फाइल वार्ता मेडियाविकि मेडियाविकि वार्ता आकृति आकृति वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्ता Event Event talk अरविन्द ठाकुर 0 174 282208 268762 2026-11-11T04:40:23Z SM7 152 lang-en > langx 282208 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = अरविन्द ठाकुर<br>Arvind Thakur | image = Arvind Thakur.jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1957|02|14}} | birth_place = [[सुपौल]], [[सुपौल जिला]], भारत | nationality = भारतीय | occupation = {{Flatlist| *मैथिली कथाकार *आलोचक *व्यङ्यकार }} | relatives = बलेन्द्र नारायण ठाकुर (पिता)</br>गायत्री देवी ठाकुर (माता) | years_active = सन् १९७२ -वर्तमान }} '''अरविन्द ठाकुर''' ({{Langx|en|Arvind Thakur}}) [[मैथिली]] कथाकार, कवि आ आलोचक छी। ==पारिवारिक जीवन एवं शिक्षा== ==साहित्यिक जीवन एवं अन्य क्रियाकलाप== * '''’परती टूटि रहल अछि’ - मैथिली कविता सङ्ग्रह - १९९३''' * '''’अन्हारक विरोधमे’ - कथा - २००७''' * '''‘बहुरुपिया प्रदेश मे’ - गजल - २०११''' * '''‘सबद मितारथ घाय्या’ - मैथिली कविता सङ्ग्रह - २०१६''' * '''‘मीन तुलसीपात पर’ - मैथिली गज़ल सङ्ग्रह - २०२०''' * 'कर पर काल-तुरंग' - सम्पादकीय संग्रह- 2022 * 'रोशनाइक लोकपक्ष' - कथेतर गद्य संग्रह- 2022 * 'जड़ताक प्रतिवाद मे' - दीर्घ कविता - 2022 * 'लघुत्तमसमापवर्त्य' - कथा संग्रह - 2023 * 'क्षितिकणक क्षेत्रफल' - आलोचना संग्रह - 2024 * '''‘सृजन केर दीप-पर्व’ - कथा - १९९३''' * '''‘श्वेत-पत्र’ कथा - १९९३''' ==सम्मान == ==1. चेतना समिति, पटना द्वारा 'परती टूटि रहल अछि' काव्य-संग्रह पर 'डाॅ माहेश्वरी सिंह महेश ग्रंथ पुरस्कार' --1995 2. साहित्य साधना स्थली, मधुबनी द्वारा 'साहित्य साधना सम्मान' -- 2014 3. राष्ट्रीय कवि संगम, बिहार प्रांतीय शाखा द्वारा समग्र साहित्यिक योगदान लेल 'दिनकर सम्मान' - 2019 4.चेतना समिति, पटना द्वारा 'यात्री चेतना सम्मान' -2021 5. मिथिला सांस्कृतिक परिषद्, हैदराबाद द्वारा 'तिरहुत साहित्य सम्मान' -2024== ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} [[श्रेणी:सन् १९५७ मे जन्म]] [[श्रेणी:मैथिली लेखकसभ]] [[श्रेणी:मैथिली कविसभ]] pyea7egl8hm4v41lwif6qhiuspye2ub आशीष अनचिन्हार 0 237 282209 282040 2026-11-11T04:45:04Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{Lang-en → {{Langx|en (2) using [[Project:AWB|AWB]] 282209 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | alma_mater = | alt = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1985|12|04}} | birth_name = आशीष कुमार मिश्र | birth_place = [[भटरा घाट]], [[मधुबनी]], भारत | caption = | image = Ashish Anchinhar.jpg | name = आशीष अनचिन्हार<br> Ashish Anchinhar | nationality = भारतीय | occupation = {{Flatlist| *मैथिली गजलकार *आलोचक *व्यंग्यकार }} | relatives = स्व.कृष्ण चन्द्र मिश्र (पिता)<br /> श्रीमती गम्भीरा मिश्रा (माता) | years_active = २००१-वर्तमान }} '''आशीष अनचिन्हार''' ({{Langx|en|Ashish Anchinhar}}) [[मैथिली गजल]] लेल जानल जाइ छथि। हिनक मूल नाम आशीष कुमार मिश्र ({{Langx|en|Ashish Kumar Mishra}}) छनि। आशीष अनचिन्हार मैथिली गजल (Maithili Ghazal) केर दोसर नाम छथि, अनचिन्हार आखर गजल आन्दोलन (Anchinhar Aakhar Ghazal Movement) केर संस्थापक छथि आ हिनक नामपर अनचिन्हार युग (Anchinhar era) राखल गेल अछि। एकर अतिरिक्त आशीष अनचिन्हार मैथिली वेबपत्रिकारिताक इतिहास (Maithili Web Journalism's History) नामक पोथीक लेखक छथि। ==पारिवारिक जीवन एवं शिक्षा== आशीष अनचिन्हारजीक पिता स्व. कृष्ण चंद्र मिश्र एवं माता श्रीमती गंभीरा मिश्र, जन्म [[बिहार]]क [[मधुबनी जिला]]क [[भटरा घाट]] नामक गाममे ०४ दिसम्बर १९८५ के भेल छनि।<ref>[http://sahitya-akademi.gov.in/SASearchSystem/sauser/writerinfo.jsp?wrids=4719 http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/SASearchSystem/sauser/writerinfo.jsp?wrids=4719]</ref> अनचिन्हारजीक प्रारंभिक शिक्षा गामक इस्कूलमे भेलनि तकरा बाद मैट्रिक बिस्फीक इस्कूलसँ। एकर बादक शिक्षा कलकत्तासँ पूर्ण भेलनि। आशीषजी वृतिसँ [[:en:Supply chain management|आपूर्ति शृङ्खला प्रबन्धन]] प्रोफेशनल छथि आ देश-विदेशक विभिन्न बहुराष्ट्रिय कम्पनीमे [[:en:Logistics|सम्भार तन्त्र]] केर सफल सञ्चालन कऽ रहल छथि । ==साहित्यिक जीवन एवं अन्य क्रियाकलाप== नेनपनेसँ तुकान्त जोड़बाक आदति सन् २००१ मे गजलक रूपमे बदलि गेलनि । प्रारम्भमे अनचिन्हारजी गीत, व्यङ्ग्य, कविता ओ कथा सेहो लिखलाह मुदा सन् २००१ मे ई पूर्ण रूपेण गजल सीखब शुरू केलनि आ सन् २००८ मे [[मैथिली गजल|गजल]] केन्द्रित ब्लाग [[अनचिन्हार आखर]] केर निर्माण केला । एहि ब्लागसँ एखन धरि अनचिन्हारजी कुल ३०-३२ टा मैथिली गजलकारकेँ प्रशिक्षित कऽ [[मैथिली गजल]]केँ विस्तार देलाह।<ref>[https://anchinharakharkolkata.blogspot.in/ अनचिन्हार आखर(ब्लाग)]</ref> हिनक एक गीत रेकार्ड भऽ कऽ सेहो "बम-गोला" नामक एलबममे आएल अछि। <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=QPXR8Y_NHnY छौ चढ़ल जवानी भरपूर]</ref> == प्रकाशित कृति== * [[अनचिन्हार आखर]] (गजल, रुबाइ ओ कता सङ्ग्रह)<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/Anchinhar_Aakhar/lKyultzFF8EC?hl=en&gbpv=0 अनचिन्हार आखर(पोथी)]</ref> * मैथिली गजलक व्याकरण ओ इतिहास(ई भर्सन प्रकाशित)<ref>{{Cite web |url=https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%95_%E0%A4%B5%E0%A5%8D/fG-dEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |title=मैथिली गजलक व्याकरण ओ इतिहास |access-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223042353/https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%95_%E0%A4%B5%E0%A5%8D/fG-dEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |archive-date=2025-02-23 |dead-url=yes}}</ref> *मैथिली वेब पत्रकारिताक इतिहास (ई भर्सन प्रकाशित)<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D/TDrJEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 मैथिली वेब पत्रकारिताक इतिहास]</ref> *जंघाजोड़ी (गजल संग्रह, ई भर्सन प्रकाशित)<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%9C%E0%A4%82%E0%A4%98%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%80/Ii6gEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%9C%E0%A4%82%E0%A4%98%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%80&printsec=frontcover जंघाजोड़ी]</ref> *मैथिली गजलक Ready Reckoner (मैथिली गजल व्याकरणक संक्षिप्त रूप, ई भर्सन प्रकाशित)<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%95_Ready_Re/yumfEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80+%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%95+Ready+Reckoner&printsec=frontcover मैथिली गजलक रेडी रेकोनर]</ref> *कुमारि इच्छा (गजल संग्रह, ई भर्सन प्रकाशित)<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BF_%E0%A4%87%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%9B%E0%A4%BE/Ji6gEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 कुमारि इच्छा]</ref> *शब्द-अर्थ-शक्ति (स्वतंत्र रूपे मैथिली गजलक पहिल आलोचना पोथी, ई-भर्सन प्रकाशित)<ref>शब्द-अर्थ-शक्ति (स्वतंत्र रूपे मैथिली गजलक पहिल आलोचना पोथी, ई-भर्सन प्रकाशित)[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%B6%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6_%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5_%E0%A4%B6%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4/4OmfEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%B6%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6-%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5-%E0%A4%B6%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF&pg=PA183&printsec=frontcover]</ref> *संदर्भ सहित (गजल-आलोचना)<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AD_%E0%A4%B8%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4/J9SgEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 संदर्भ सहित (गजल-आलोचना)]</ref> '''संपादित पोथी-''' 1) स्वतंत्रचेता (अरविन्द ठाकुर: व्यक्तित्व-कृतित्व, विदेहक अरविन्द ठाकुर विशेषांक केर संशोधित रूप, बर्ष-२०२० शशि प्रकाशन, कालिकापुर, सुपौल)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=p9KN3oxe2mk स्वतंत्रचेता (अरविन्द ठाकुर: व्यक्तित्व-कृतित्व)]</ref><ref>[https://www.facebook.com/dpkdinkar/posts/3856043487759403 स्वतंत्रचेता] (अरविन्द ठाकुर: व्यक्तित्व-कृतित्व)</ref><ref>[https://drive.google.com/file/d/1RrW-psflw3mKu-s69EbEL2EB4SD1rg_T/view?usp=share_link स्वतंत्रचेता]</ref> 2) नबोनारायण मिश्र समग्र (ई-भर्सन प्रकाशित)<ref>[https://archive.org/download/maithili_202209/Nabo_Narayan_Mishra_Samagra.pdf नबोनारायण मिश्र समग्र (ई-भर्सन प्रकाशित)]</ref> [[गजेन्द्र ठाकुर]]क संगे सह-सम्पादित पोथी * मैथिली गजल:आगमन ओ प्रस्थान बिन्दु (गजलक आलोचना-समालोचना-समीक्षा), ई-भर्सन प्रकाशित <ref>'''[https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%86%E0%A4%97%E0%A4%AE/kG-dEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0+%E0%A4%86%E0%A4%96%E0%A4%B0&pg=PT84&printsec=frontcover मैथिली गजल: आगमन ओ प्रस्थान बिंदु] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223042249/https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%86%E0%A4%97%E0%A4%AE/kG-dEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0+%E0%A4%86%E0%A4%96%E0%A4%B0&pg=PT84&printsec=frontcover |date=2025-02-23 }}'''</ref> * मैथिलीक प्रतिनिधि गजल (१९०५सँ २०१६ धरि), ई-भर्सन प्रकाशित <ref>{{Cite web |url=https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%95_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%A8/hG-dEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%95+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BF+%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2&printsec=frontcover |title=मैथिलीक प्रतिनिधि गजल |access-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223042303/https://www.google.co.in/books/edition/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%95_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%A8/hG-dEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%95+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BF+%E0%A4%97%E0%A4%9C%E0%A4%B2&printsec=frontcover |archive-date=2025-02-23 |dead-url=yes}}</ref> एकर अतिरिक्त विभिन्न पत्र-पत्रिकामे विभिन्न विधाक रचना सभ प्रकाशित। <ref> {{cite web| url= http://kavitakosh.org/kk/%E0%A4%86%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B7_%27%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%27| title= अनचिन्हारक कविता|publisher= कविताकोश| accessdate= 2016-07-19| language= हिन्दी}}</ref><ref>{{Cite web |date=2009-06-27 |title=कविता-जननी-आशीष अनचिन्हार |url=http://www.mithiladainik.in/2009/06/blog-post_27.html |access-date=2025-12-17 |website=मिथिला दैनिक }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Das |first=Hemant |date=2017-04-26 |title="छै सभ कियो असगर" - Maithili gazals of Ashish Anchinhar with poetic English translation |url=https://biharidhamaka.blogspot.com/2017/04/maithili-gazals-of-ashish-anchinhar.html |access-date=2025-12-17 |website=BIHARI DHAMAKA / Bejod India}}</ref><ref>{{Cite web |last=Anchinhar |first=Ashish |date=रविवार, 11 जून 2017 |title=मिथिला दर्शनमे प्रकाशित किछु गजल |url=https://anchinharakharkolkata.blogspot.com/2017/06/blog-post_11.html |access-date=2025-12-17 |website=अनचिन्हार आखर}}</ref><ref>{{Cite web |last=Anchinhar |first=Ashish |date=शनिवार, 30 जुलाई 2016 |title=संशोधन केर मतलब विनाश नै होइ छै |url=https://anchinharakharkolkata.blogspot.com/2016/07/blog-post_30.html |access-date=2025-12-17 |website=अनचिन्हार आखर}}</ref> हिनक व्यंग्य केर हिंदी अनुवाद सेहो भेल अछि। <ref>{{Cite web |title=आशीष अनचिन्हार का व्यंग्य 'गुट निरपेक्ष' |url=http://pahleebar.blogspot.com/2016/02/blog-post_15.html |access-date=2025-12-17 |website=आशीष अनचिन्हार का व्यंग्य 'गुट निरपेक्ष'}}</ref> ==आलोचना== गजलक अतिरिक्त अनचिन्हार जी बहुत रास आलोचना लिखने छथि जे कि अपन एकटा खास शैली आ बेबाकीक कारणे विवादित भेल आ बहुसङ्ख्य मैथिलीक गुटबाज साहित्यकार सभ द्वारा अनचिन्हारजीक जानि बूझि कऽ बहिष्कार सेहो भेल मुदा अनचिन्हारजी पुरस्कार ओ गुटबाजीसँ प्रेरित संस्था सभकेँ दरकिनार करैत बेबाक भऽ अपन खास शैलीक आलोचना लिखैत रहला । ==सम्मान== बर्ष २०१४-१५ लेल [[विदेह सम्मान|विदेह भाषा सम्मान]]([[विदेह सम्मान|समानान्तर साहित्य अकादेमी सम्मान]])सँ पोथी “[[अनचिन्हार आखर]]” (गजल संग्रह) लेल सम्मानित।<ref>{{cite web | title=विदेह प्रथम मैथिली पाक्षिक ई पत्रिका | website=विदेह प्रथम मैथिली पाक्षिक ई पत्रिका | url=https://videha.co.in/aboutme.htm | access-date=2026-02-13}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} [[श्रेणी:सन् १९८५ मे जन्म]] [[श्रेणी:मैथिली लेखकसभ]] [[श्रेणी:मैथिली कविसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] mbrvlx4h5vhge5lwp456hct1ighfjlo इलाम जिला 0 258 282210 246542 2026-11-11T04:45:23Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282210 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = इलाम जिला |native_name = Illam District |area_total_km2 = 1704 |population = 290254 |population_as_of = २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = (अधिकतम) |elevation_m = ३६३६ |map= NepalIlamDistrictmap.png |caption = |region = [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] |zone = [[मेची अञ्चल|मेची]] |geo = [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] |vdc =४५ |mun = २ |established = |seat_type = सदरमुकाम |seat = इलाम |area_code = ०२७ |languages = [[लिम्बु भाषा|लिम्बु]], [[नेपाली भाषा|नेपाली]] |castes = [[बाहुन]], [[क्षेत्री]], [[लिम्बु जाति|लिम्बु]], [[किराँत]], [[राई जाति|राई]], [[भोटे जाति|भोटे]],[[पहरी]], [[लेप्चा]],[[थामी जाति|थामी]] |website = [http://www.ddcilam.gov.np/ www.ddcilam.gov.np] }} '''इलाम''' ({{Langx|en|[[:en:Illam District|Illam District]]}}{{Audio|Ilaam.ogg|सुनु}}) [[नेपाल]]क वर्तमान प्रशासनिक विभाजन अन्तर्गत [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रक [[मेची अञ्चल]]कऽ चाईर जिला मध्य कऽ एकटा पहाडी जिला इलाम नेपालकऽ पचहत्तर जिला मसऽ सब्से पूरव अवस्थित एक रमणीय जिला छी। हालकऽ '''इलाम जिला''' नेपाल एकीकरण हुए सऽ पहील [[राई जाति|राई]] आर [[लिम्बु जाति]]सभकऽ किराँत राज्य छेल। सहो मऽ प्राचिन समयमऽ लिम्बु जातिसभके बाहुल्यता है कऽ कारण सऽ इलाम जिलाकऽ नामाकरण लिम्बु भाषासऽ भेल छि मानल जाईत अछि । [[फाइल:ilam gate.jpg|thumb|right|250px|'''इलाम जिला प्रवेशद्वार''' झापा सऽ इलाम प्रवेश करै बाला ठाम]] [[फाइल:kanyam.jpg|thumb|right|250px|इलाम जाई बाला रास्ता कन्यामकऽ चाहबगान सऽ।]] == भौगोलिक अवस्थिति == * अक्षांश उत्तरी २६.४०" सऽ उत्तरी २७.८" धरि * देशान्तरः पूर्वी ८७.४०" सऽ पूर्वी ८७.१०" धरि * उचाई:- समुन्द्री सतह ३०० मिटर सँ ३६३७ मिटरधरि<ref>Google Earth</ref> * सिमाना:- पूर्व [[भारत]]कऽ [[पश्चिम बङ्गाल]] राज्यक [[दार्जिलिङ्ग]] जिला, पश्चिम [[मोरङ जिला|मोरङ]] आर [[पाँचथर जिला]], उत्तर [[पाँचथर जिला]] आर दक्षिण [[झापा जिला]] * क्षेत्रफल:- १७०३ वर्ग किलोमिटर * अवस्थिति:- पहाड * औषत लम्बाई:- पूर्व-पश्चिम ५० किलोमिटर * अधिकतम लम्बाई:- पूर्व-पश्चिम लम्बाई ५७ किलोमिटर * औषत चौडाई:- उत्तर-दक्षिण ३८ किलोमिटर * अधिकतम चौडाई:- उत्तर-दक्षिण ४५.८ किलोमिटर == इलामके चिनाबैबाला व्यक्तित्त्वसभ == * [[बालागुरु]] * [[स्वामी प्रपन्नाचार्य]] * [[रण बहादुर कार्की]] * [[कोमल निरौला]] * [[तारानाथ शर्मा]] * [[दुर्गानाथ शर्मा]] * [[लक्ष्मीनाथ शर्मा]] * [[महानन्द सापकोटा]] * [[विष्णु नविन]] * [[यम बराल]] * [[गोपाल कर्मचार्य]] * [[विष्णु निष्ठुरी]] * [[कुबेर राई]] * [[काले दमाई]] * [[मंगलदास सापकोटा]] * [[जगदिश समाल]] * [[बलराम समाल]] * [[धिरज राई]] * [[देबिका बन्दना]] * [[गणेस रसिक]] * [[टिकाराम भण्डारी]] * [[गणेश पराजुली]] * [[उषाकिरण अधिकारी]] * [[चेतप्रसाद भट्टराई]] * [[शम्भु राई]] == इलामक राजनीतिज्ञसभ == * [[रत्न कुमार बान्तवा]] * [[झलनाथ खनाल]] * [[सुवासचन्द्र नेम्बाङ]] * [[कुल बहादुर गुरुङ]] * [[बेनुपराज प्रसाई‌]] * [[पदमलाल विश्वकर्मा]] * [[कान्छा लाओती हर्क]] * [[युवराज पौडेल राजकुमार|युबराज पौडेल राजकुमार]] * [[सुर्य बाला राई]] * [[सकुन्तला लेप्चा]] * [[निर्मला प्रसाई]] * [[टिकाराम सुब्बा लेप्चा]] * [[मणिकुमार लिम्बू]] * [[पदम प्रसाद भण्डारी]] == इलाम जिलामे परैबाला व्यापारिक केन्द्रसभ == * [[आइतबारे]] हाट आइतबार, * [[इलाम नगरपालिका|इलाम बजार]] हटियाक दिन रवि * [[कुटीडाँडा]], * [[गजुरमुखी]], * [[गरूवा]], * [[गोदक]], * [[गोर्खेधाप|गोर्खे]]हटिया कऽ दिन बुधबार, * [[गोलाखर्क भञ्ज्याङ]], * [[चुरेघाँटी]], * [[चुलाचुली]], * [[छिरूवा]], * [[जमुना बजार]] हटिया कऽ दिन बुधबार, * [[जौबारी]], * [[तीनघरे]] हटिया कऽ दिन आइतबार, * [[देउराली बजार]], * [[धाप]], * [[नयाँबजार]] हटिया कऽ दिन मंगलबार * [[नवमी बजार|नवमी बजार, जीतपुर]], * [[नवमी बजार, लुम्दे]] हटिया कऽ दिन आइतबार, * [[नेपालटार]], * [[पञ्चमी बजार, सिद्धिथुम्का]], * [[पशुपतिनगर]] हटिया कऽ दिन सोमबार, * [[पाल्टाँगे]], * [[पूवाबजार]], * [[सूर्योदय नगरपालिका|फिक्कल]] हटिया कऽ दिन बिहीबार, * [[बतासे]], * [[बरफल्याङ]], * [[बिब्ल्याँटे]], * [[मंगलबारे]] हटिया कऽ दिन मंगलबार, * [[मानेभञ्ज्याङ]]हटिया कऽ दिन शुक्रबार, * [[रक्से]], * [[राँके]], * [[लसुने, कोल्बुङ]], * [[शनिश्चरे, जोगमाई]] हटिया कऽ दिन शनिबार, * [[शुक्रबारे]] नाम्सालिङ हटिया कऽ दिन शुक्रबार, * [[हर्कटे]] * [[ठुलोबर्दु]] * [[कटुसे बजार]] लक्ष्मिपुर, हटिया कऽ दिन शनिबार, ==इलामक दृश्यसभ== <gallery widths="200px" heights="200px" caption="इलाम> File:A beauty full view of ilamchayabari.jpg|thumb|इलामक चियाबारी File:A beauty full view of maipokhari ilam nepal.jpg|thumb|इलाम माइपोखरी File:A beauty full view of jasbire ilam.jpg|thumb|जस्बिरे इलाम File:A view of Ilam Bajar, Ilam Nepal.jpg|thumb|इलाम बजार </gallery> ==जिलागत निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत इलाम जिला कऽ नक्सा== [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)]] द्वारा निर्धारण कएल गेल, जिलागत निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत इलाम जिला कऽ नक्सा नीचा देल गेल अछि। <ref>[http://www.election.gov.np/election/en/district-wise-constituency-map-154.html निर्वाचन आयोग नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140618151357/http://http/ |date=2014-06-18 }}, निर्वाचन आयोग नेपाल कऽ आधिकारिक वेबसाइटमे उपलब्ध नक्सा.</ref> == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ|नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] {{DistrictsOfNepal}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == {{Geographic location |Centre = इलाम जिला |North = [[पाँचथर जिला|पाँचथर]] |East = [[पश्चिम बङ्गाल]]{{झन्डा|भारत}} |Southeast = |South = [[मोरङ जिला|मोरङ]]<br/> [[पाँचथर जिला|पाँचथर]] |Southwest = |West = [[झापा जिला|झापा]] |Northwest = }} {{Commonscat|Ilam District}} {{इलाम जिलाक नगरपालिका तथा गाविससभ}} [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] 2edw1l6lgg8gj2rt21wc6x7ylzknqwe कर्णाली अञ्चल 0 358 282211 23066 2026-11-11T04:45:35Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282211 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = कर्णाली अञ्चल |native_name = Karnali Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Karnali_districts.png |caption = |region = [[मध्यपश्चिमाञ्चल|मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = कर्णाली |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''कर्णाली अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Karnali Zone|Karnali Zone]]}} {{Audio|Karnali.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[मध्यपश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ५ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। == नामाकरण == [[कर्णाली नदी]] कऽ नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि। यी देशकऽ बरका नदी अछि। == जिलासभ == कर्णाली अञ्चल मै ५ टा जिला अछि। * [[डोल्पा जिला|डोल्पा]] * [[जुम्ला जिला|जुम्ला]] * [[हुम्ला जिला|हुम्ला]] * [[कालीकोट जिला|कालिकोट]] * [[मुगु जिला|मुगू]] {{DistrictsOfNepal}} {{कर्णाली अञ्चल कऽ जिलासभ}} {{Commonscat|Karnali Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ|नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} lnkbefj3vi5l8ex7m31qdmb74aubfc2 कोशी अञ्चल 0 470 282212 23089 2026-11-11T04:45:39Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282212 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = कोशी अञ्चल |native_name = Koshi Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Koshi districts.png |caption = |region = [[पूर्वाञ्चल|पुर्वाञ्चल]] |zone = कोशी |geo = [[तराई]] |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''कोशी अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:koshi Zone|koshi Zone]]}} {{Audio|Koshi.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ [[पूर्वाञ्चल]] विकाश क्षेत्र मऽ परैबाला अञ्चल छी। यी अञ्चल अन्तरगत ६ जिलासभ परैत अछि। == नामाकरण == यी अञ्चलकऽ नाम [[कोशी नदी]] सऽ नामाकरण करल गेल अछि। == कोशी अञ्चल कऽ जिला सबक नामावली == * [[सङ्खुवासभा जिला|संखुवासभा]] * [[भोजपुर जिला|भोजपुर]] * [[तेह्रथुम जिला|तेह्रथुम]] * [[धनकुटा जिला|धनकुटा]] * [[सुनसरी जिला|सुनसरी]] * [[मोरङ जिला|मोरङ]] {{DistrictsOfNepal}} {{कोशी अञ्चल कऽ जिलासभ}} {{Commonscat|koshi Zone}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ|नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] * [[नेपालकऽ प्रशासनिक विभाजन|नेपालकऽ क्षेत्रिय बर्गिकरण]] == सन्दर्भ सामाग्रीसभ == {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} 48a7kwcp2ht50ltxdq1xm13nf72j6p7 गण्डकी अञ्चल 0 518 282213 23100 2026-11-11T04:51:31Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282213 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = गण्डकी अञ्चल |native_name = Gandaki Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Gandaki districts.png |caption = |region = [[पश्चिमाञ्चल]] |zone = गण्डकी |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''गण्डकी अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Gandaki Zone|Gandaki Zone]]}} {{Audio|Gandaki.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[पश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ६ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। == जिलासभ == गण्डकी अञ्चल मै ६ टा जिला अछि। * [[गोरखा जिला]] * [[कास्की जिला]] * [[लमजुङ जिला]] * [[स्याङ्जा जिला]] * [[तनहुँ जिला]] * [[मनाङ जिला]] == प्रमुख ठाँमसभ == * [[पोखरा]] * [[गोरखा]] * [[ब्यास नगर]] [[(दमोली)]] * [[पुतली बजार]] [[(स्यांगजा)]] * [[वालीगं]] * [[लेखनाथ नगर]] * [[चामे]] * [[बेसींसहर]] * [[खैरहनीटार]] * [[अँवुखैरनी]] * [[मनकामना]] * [[बन्दीपुर]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Gandaki Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ|नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} 92t1swv6077ixyixhd6au93zeatzs24 जर्मनी 0 656 282214 214869 2026-11-11T04:51:35Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282214 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = सङ्घीय गणतन्त्र जर्मनी<br />Federal Republic of Germany |native_name = {{native name|de|Bundesrepublik Deutschland|icon=no}}{{efn|name=a|In the recognized minority languages and the most spoken minority [[languages of Germany|language of Germany]]: :*{{lang-da|Forbundsrepublikken Tyskland}} :*{{lang-nds|Bundesrepubliek Düütschland}} :*{{lang-hsb|Zwjazkowa Republika Němska}} :*{{lang-dsb|Nimska Zwězkowa Republika}} :*{{lang-rmy|Federalni Republika Jermaniya}} :*{{lang-fy|Bûnsrepublyk Dútslân}} :*{{lang-tr|Almanya Federal Cumhuriyeti}} }} |common_name = जर्मनी |national_motto = {{lang|de|"{{lang|de|[[Das Lied der Deutschen|Einigkeit und Recht und Freiheit]]}}"}}<br /><small>"Unity and Justice and Freedom" (de facto) </small> |national_anthem = ''[[Deutschlandlied]]''<br />({{Langx|en|"Song of Germany"}})<br /><small>(third verse only)</small>{{efn|From 1952 to 1990, the ''Deutschlandlied'' was the national anthem but only the third verse was sung on official occasions. Since 1991, the third verse alone has been the national anthem.<ref name=PresidentsOffice>{{cite web | url = http://www.bundespraesident.de/DE/Amt-und-Aufgaben/Wirken-im-Inland/Repraesentation-und-Integration/repraesentation-und-integration-node.html| title = Repräsentation und Integration | author = Bundespräsidialamt | authorlink = Bundespräsidialamt | language = German | accessdate = 8 March 2016 | quote = Nach Herstellung der staatlichen Einheit Deutschlands bestimmte Bundespräsident von Weizsäcker in einem Briefwechsel mit Bundeskanzler Helmut Kohl im Jahr 1991 die dritte Strophe zur Nationalhymne für das deutsche Volk. [In 1991, following the establishment of German unity, Federal President von Weizsäcker, in an exchange of letters with Chancellor Helmut Kohl, declared the third verse [of the Deutschlandlied] to be the national anthem of the German people.]}}</ref>|group=efn}}<br />[[File:National anthem of Germany - U.S. Army 1st Armored Division Band.ogg|center]] |image_flag = Flag of Germany.svg |image_coat = Coat of arms of Germany.svg |image_map = EU-Germany.svg |map2_width = 250px |map_caption = {{map caption |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the [[European Union]] |subregion_color=green |legend=EU-Germany.svg}} |official_languages = [[जर्मन भाषा|जर्मन]]{{ref|a}}{{efn|[[Danish language|Danish]], [[Low German]], [[Sorbian languages|Sorbian]], [[Romani language|Romany]], and [[Frisian languages|Frisian]] are recognised by the [[European Charter for Regional or Minority Languages]]|group=efn}} |ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |८०.०% [[जर्मन]] |11.6% other Europeans |3.7% [[Turkish people|Turks]] |1.7% [[Asians]] |0.7% [[Africans]] |0.5% [[Americans]] |1.8% Others/unspecified}} |ethnic_groups_year = 2012<ref name=autogenerated2>{{cite book | author= Bundesamt für Migration und Flüchtlinge | date = January 2014 | title = Migrationsbericht 2012 | trans_title = Migrarion Report 2012 | url= http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/Migrationsberichte/migrationsbericht-2012.pdf | format = PDF | language = German | publisher = Bundesministerium des Innern Referat Öffentlichkeitsarbeit | accessdate = 27 July 2014 }}</ref> |religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; | 33.5% [[Irreligion|Not religious]] |29.5% [[Roman Catholicism]] |27.9% [[Evangelical Church in Germany|Evangelical Church]] |5% [[Islam]] |3.3% Other Christians |0.8% Other Religions<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 06 December 2016.</ref> }} |demonym = [[जर्मन]] |capital = [[बर्लिन]]{{ref label|aaa|a}} | footnote_a = {{note|aaa}} [[Berlin]] is the sole constitutional capital and ''de jure'' seat of government, but the former provisional capital of the Federal Republic of Germany, [[Bonn]], has the special title of "federal city" (''{{lang|de|Bundesstadt}}'') and is the primary seat of six ministries; all government ministries have offices in both cities. |coordinates = {{Coord|52|31|N|13|23|E|type:city}} |largest_city = राजधानी |government_type = [[सङ्घीय सरकार|सङ्घीय]] [[संसदीय प्रणाली|संसदीय]] [[गणतन्त्र]] |leader_title1 = [[जर्मनीक राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] |leader_name1 = [[जोएचिम गाउक]] |leader_title2 = [[जर्मनीक चान्सलर|चान्सलर]] |leader_name2 = [[एन्जेला मर्केल]] |legislature = {{clear}} |upper_house = बुन्देसर्याट |lower_house = [[बुन्देसट्याग]] |sovereignty_type = स्थापना |established_event1 = [[पवित्र रोमन साम्राज्य]] |established_date1 = २ फरबरी ९६२ |established_event2 = [[German Confederation]] |established_date2 = ८ जुन १८१५ |established_event3 = जर्मन साम्राज्य |established_date3 = १८ जनवरी १८७१ |established_event4 = वेमर गणतन्त्र |established_date4 = ११ अगस्त १९१९ |established_event5 = सङ्घीय गणतन्त्र |established_date5 = २३ मई १९४९ |established_event6 = युरोपेली अर्थतन्त्र सामुदायिक फाउन्डेसन{{efn|[[युरोपेली सङ्घ]] सन् १९९३ सँ|group=efn}} |established_date6 = १ जनवरी १९५८ |established_event7 = पुनर्गठन |established_date7 = ३ अक्टुबर १९९० |area_km2 = 357,168 |area_sq_mi = 137,847 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 63अम |area_magnitude = 1 E11 |population_estimate = 82,175,700<ref>{{cite web|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2016/08/PD16_295_12411pdf.pdf;jsessionid=996EC2DF0A8D510CF89FDCBC74DBAE9F.cae2?__blob=publicationFile|title=Population at 82.2 million at the end of 2015 – population increase due to high immigration|date=26 August 2016|work=destatis.de}}</ref> |population_estimate_year = २०१५ |population_estimate_rank = १६अम |population_density_km2 = 227 |population_density_sq_mi = 583 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ५८अम |GDP_PPP_year = २०१५ |GDP_PPP = $3.842 trillion<ref name=IMF>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=38&pr.y=3&sy=2014&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=134&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Germany |publisher=International Monetary Fund |date=October 2015 |accessdate=6 August 2016}}</ref> |GDP_PPP_rank = ५अम |GDP_PPP_per_capita = $47,033<ref name=IMF/> |GDP_PPP_per_capita_rank = २०अम |GDP_nominal = $3.371 trillion<ref name=IMF/> |GDP_nominal_rank = ४अम |GDP_nominal_per_capita_rank = २०अम |GDP_nominal_year = २०१५ |GDP_nominal_per_capita = $41,267<ref name=IMF/> |Gini_year = २०१४ |Gini_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |Gini = 30.7 <!--number only--> | Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = २०१४<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.916 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |title=2015 Human Development Report |date=2015 |accessdate=14 December 2015 |publisher=United Nations Development Programme }}</ref> |HDI_rank = ६अम |currency = [[युरो]] ([[युरो चिन्ह|€]]) |currency_code = EUR |time_zone = केन्द्रीय प्रमाणिक समय |utc_offset = +१ |time_zone_DST = केन्द्रीय प्रमाणिक समय |utc_offset_DST = +२ |drives_on = दहिना |cctld = [[.de]] आ [[.eu]] |calling_code = ४९ }} ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ; टिप्पणी {{notelist}} [[श्रेणी:युरोपक देशसभ]] htfh6pb76jtrnlrffe0mglht106mmc8 डडेल्धुरा जिला 0 727 282215 26202 2026-11-11T04:51:39Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282215 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = डडेल्धुरा<br/>Dadeldhura |vdc = १७ |mun = २ [[अमरगढी नगरपालिका]], [[परशुराम नगरपालिका]] |geo = [[पहाडी प्रदेश]] |area = 1538 |population = 142094 |pop_year = २०११ |density = auto |map= Dadeldhura district location.png |caption = '''नेपालके नक्सामे डडेल्धुरा''' |region = [[सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र|सुदूर-पश्चिमाञ्चल]] |zone = [[महाकाली अञ्चल]] |established = | seat_type = सदरमुकाम | seat = डडेल्धुरा |languages = [[डोटेली भाषा|डोटेली]] |area_code = 096 |website = }} '''डडेल्धुरा जिला''' ({{Langx|en|[[:en:Dadeldhura District|Dadeldhura District]]}} {{Audio|Dadeldhura district.ogg|सुनु}} नेपालक [[सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र|सुदूर-पश्चिमाञ्चल]]क [[महाकाली अञ्चल]]क एकटा पहाडी जिला छी । एहि जिलाके सिमाना पूरवमे [[डोटी जिला|डोटी]], उत्तरमे [[बैतडी जिला|बैतडी]] आर दक्षिणमे [[कञ्चनपुर जिला|कञ्चनपुर]] सँ जोडल अछि आर एहि जिलाक पश्चिममे [[भारत]]क [[उत्तराखण्ड]] परएत अछि । == नामाकरण == [[फाइल:Amargadi Bajar, Dadeldhura.JPG|thumb|250px|अमरगढी बजार, खलंगा सँ खिचल गेल तस्विर]] == जिलामे रहल गेल अस्पताल == == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ]] * [[नेपालक जिल्लासभ]] == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == {{DistrictsOfNepal}} {{डडेल्धुरा जिलाक गाविस तथा नगरपालिकासभ}} {{Commonscat|Dadeldhura District|डडेल्धुरा जिला}} [[श्रेणी:भूगोल]] [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] {{stub}} oc25j8rnq85pmcq2g1it5stt1bec3hz ताप्लेजुङ जिला 0 793 282216 279457 2026-11-11T04:51:43Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282216 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = ताप्लेजुङ जिला |native_name = Taplejung District |area = ३,६४६ |population = १२७,४६१ |pop_year = २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = (अधिकतम) |elevation_m = ८,५९८ |map= NepalTaplejungDistrictmap.png |caption = ताप्लेजुङ जिलाके नक्शा |region = [[पूर्वाञ्चल|पुर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = [[मेची अञ्चल|मेची]] |geo = [[हिमाली प्रदेश (नेपाल)|हिमाली]], [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] |vdc =४८ |mun = १ |established = |seat_type = सदरमुकाम |seat = ताप्लेजुङ |area_code = ०२४ |languages = [[नेपाली]], [[राई भाषा|राई]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बु]] |castes = [[लिम्बु जाति|लिम्बु]], [[किराँत]], [[राई जाति|राई]], [[भोटे जाति|भोटे]], [[लेप्चा]] [[बाहुन]], [[क्षेत्री]] |website = [http://www.ddctaplejung.gov.np/ www.ddctaplejung.gov.np] }} '''ताप्लेजुङ जिला''' ({{Langx|en|[[:en:Taplejung District|Taplejung District]]}} {{Audio|Taplejung.ogg|Listen}} [[नेपाल]]के [[पूर्वाञ्चल|पुर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]][[मेची अञ्चल]]के उत्तर मऽ अवस्थित एकटा रमणीय हिमाली जिला छि। ताप्लेजुङ्ग जिलाके सम्पति [[पाथीभरा (स्पष्टता)|पाथीभरा]] देवीके मन्दिर छि। जतऽ हिन्दू आर बौद्ध मार्गीसभ शक्ति प्राप्तिके लागि दर्शन करबाक लेल जाइत अछि। [[झापा जिला]]के [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]] से २३४.११ किलोमिटरके सडकले [[इलाम जिला|इलाम]] आर [[पाँचथर जिला|पाँचथर]]के सदरमुकाम सेहो यी जिलाके सदरमुकाम [[फुङ्लिङ]] बजारसे जोडल अछि। नेपालके सुदुर उत्तर-पूरवमे अवस्थित तेसर बर्का जिला ताप्लेजुङ करीब ३,६४६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमे फैल्ल अछि । == जिलाके नामाकरण == यी जिलाके नामाकरण लिम्बु भाषासे भेल अछि से मानल जाइत अछि । == भौगोलिक अवस्थिति == * विकास क्षेत्र:- [[पूर्वाञ्चल|पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]] * अञ्चल:- [[मेची अञ्चल]] * अक्षांस:- १०.१५" से २७.५६" उत्तरी अक्षांस। * देशान्तर:- ८०.३२" से ८८.१५" पूर्वी देशान्तर। * क्षेत्रफल:- ३,६४६ वर्ग किलोमिटर * सिमाना:- पूरव [[भारत]]के [[सिक्किम]] प्रान्त, पश्चिम [[सङ्खुवासभा जिला|संखुवासभा जिल्ला]], उत्तर [[जनबादी गणतन्त्र चीन|चीन]]के स्वशासित क्षेत्र [[तिब्बत]], दक्षिण [[तेह्रथुम जिला]] आर [[पाँचथर जिला]] * सदरमुकाम:- [[फुङ्लिङ]] * होचो स्थान:- समुद्रके सतहसे ७७७ मिटर (काबेली दोभान) * अग्लो स्थान:- ८,५९८ मीटर (कन्चनजंघाके चुचुरो) ताप्लेजुङ् पूर्वी नेपाल मऽ [[इलाम जिला]]के बाध सब सऽ बेसी सुन्दर जिला छि| == प्रशासनिक विभाजन == यी जिलामे ५० टा गा.वि.स. सभ अछि । == गाउँ विकास समितिसभ (गा.वि.स. सभ) == [[फाइल:Rhododendron yakushimanum1UME.jpg|thumb|right|300 px|लालीगुराँस]] [[फाइल:Kanchanjanga peak of the Himalayas from Darjeeling.jpg|thumb|right|300 px|कंचनजंघा]] * [[आम्बेगुदिन]] * [[आङ्खोप]] * [[चाक्सिबोटे]] * [[चाँगे]] * [[ढुङ्गेसाँगु]] * [[दोखु]] * [[डुम्रिसे]] * [[एखाबु|इखाबु]] * [[हाङदेवा]] * [[हाङ्गपाङ्ग]] * [[कालिखोला]] * [[खाम्लुङ]] * [[खेजेनिम]] * [[खेवाङ]] * [[खोक्लिङ]] * [[लेलेप]] * [[लिम्बुदिन]] * [[लिङतेप]] * [[लिङखिम]] * [[लिबाङ]] * [[मामाङखे]] * [[नाल्बु]] * [[नाङखोल्याङ]] * [[निगुरादिन]] * [[ओलाङ्चुङ गोला]] * [[पाईदाङ]] * [[पापुङ]] * [[पेदाङ]] * [[फाखुम्बा]] * [[फावाखोला]] * [[फुलवारी]] * [[फुङलिङ]] * [[फुरुम्बु]] * [[सदेवा]] * [[साँगु]] * [[सान्थाक्रा]] * [[साँवा|सावाँ]] * [[सावादिन]] * [[सावालाखु]] * [[सिकैंचा]] * [[सिनाम]] * [[सुरुमखिम]] * [[तापेथोक]] * [[तेल्लोक]] * [[थेचुम्बु]] * [[थिङलाबु]] * [[थुकिमा]] * [[थुम्बेदिन]] * [[तिरिङ्गे]] * [[याम्फुदिन]] == हावापानी == यी जिलाके ५,००० मिटर से ऊपर टुन्ड्रा हावापानी पाबैत अछि । == जैविक विविधता == जैबिक विविधताके दृष्टिसे यी जिला धनीकऽ अछि । == प्रमुख नदीनालासभ == यी जिलाके मुख्य नदीसभमे [[तमोर नदी|तमोर]] आर कावेली छि । और अन्य खोलासभमे मेवाखोला, मैवाखोला, याङ्माखोला, फावाखोला, घुन्साखोला, कालीखोला, हेल्लोक, सिस्नेखोला, सोबुवाखोला, फुंगुवाखोला आदि अछि। हिमनदीसभमे कञ्चनजङ्घा हिमनदी, कुम्भकर्ण हिमनदी, तमोर हिमनदी, यलुङ हिमनदी अछि । == हाट बजार == == यातायात == == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] == बाह्य जडीसभ == {{DistrictsOfNepal}} {{Geographic location |Centre = ताप्लेजुङ जिल्ला |North = [[तिब्बत]]{{झन्डा|चीन}} |East = [[सिक्किम]]{{झन्डा|भारत}} |Southeast = |South = [[पाँचथर जिला|पाँचथर]]<br/> [[तेह्रथुम जिला|तेह्रथुम]] |Southwest = |West = [[सङ्खुवासभा जिला|संखुवासभा]] |Northwest = }} {{Commonscat|Taplejung District}} [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] {{stub}} ody2guuz8sizt5i2xtri9hnkyjitq4u तेह्रथुम जिला 0 831 282217 279450 2026-11-11T04:51:48Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282217 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = तेह्रथुम जिला <br/>Terhathum District |area = 679 |population = 113111 |vdc = ३२ |mun = १ ([[म्याङ्लुङ नगरपालिका]]) |geo = [[पहाडी प्रदेश|पहाड]] |pop_year = 2001 <ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |map= Terhathum district location.png |caption = |region = [[पूर्वाञ्चल|पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = [[कोशी अञ्चल]] |established = | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[म्याङ्लुङ नगरपालिका|म्याङलुङ]] |languages = [[नेपाली]],[[लिम्बु जाति|लिम्बू]], [[राई भाषा|राई]] |website = {{URL|http://ddctehrathum.gov.np}} }} '''तेह्रथुम''' ({{Langx|en|[[:en:Terhathum District|Terhathum District]]}}{{Audio|Terhathum.ogg|सुनी}} [[नेपाल]]क [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रमे पडैवाला एक पहाडी जिला छी। पुरान जिला विभाजनक "[[भोजपुर जिला (नेपाल)|पूर्व ४ नम्बर]]" सँ सेहो पूर्वक १७टा आसपासक थुम्कासभमे सँ १३टा थुम्कासभक समेटि ई जिलाक नामाकरण कएल जाएतो हाल एकदमे कम "थुम्का"सभ ई जिलामे पडैत अछि। ई भौगोलिक हिसाबसँ किछ विकट ही होएतो पू‍र्वाञ्चल विकास क्षेत्रक पहाडी जिलासभमे एकदमे पहिने ही सडकसँ जोडल गेल जिला छी। नेपालक "[[चाय क्षेत्र]]"मे सेहो पडैवाला ई जिलामे हाल मुख्य रूपसँ[[बेमौसमी तरकारी]], [[अदुवा]], [[चाय]], [[दूध|दुध]], [[अकवरे मर्चाई]], [[सुन्तला]], [[नेबो]] तथा औषधीजन्य बहुमुल्य [[जडीबुटी]], [[अम्लिसो]](अम्रिसो), [[अलैंची]] लगायतक [[नगदे वाली]]सभ लगावल जाइत अछि।<ref name="nepaldainik.com">http://nepaldainik.com/2011040216970.html{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == जिलाके नामाकरण == == भौगोलिक अवस्थिति == * अक्षांश :- २६ डिग्री १३ मिनेट सँ २६ डिग्री ५८ मिनेट धरि * देशान्तर :- ८७ डिग्री २७ मिनेट सँ ८७ डिग्री ४५ मिनेट धरि * सिमाना :- पूर्व [[पाँचथर जिला]], पश्चिम [[धनकुटा जिला]], उत्तर [[ताप्लेजुङ जिला]] आ [[सङ्खुवासभा जिला]] दक्षिण [[धनकुटा जिला]] आ [[पाँचथर जिला]] । * सबधरि छोट स्थान :- ३५४ मिटर * सबसँ उंच स्थान :- २,९६३ मिटर * क्षेत्रफल :- ६७९ वर्ग किलो मिटर == जिलाके इतिहास == == पर्यटकीय तथा धार्मिक महत्वके स्थलसभ == == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ]] * [[नेपालक जिलासभ|नेपालके जिलासभ]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Terhathum District}} [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] {{stub}} 9nvier8wuq28p4htjdpijbn5som90er थारु भाषा 0 853 282218 277534 2026-11-11T04:51:53Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282218 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=थारु<br>Tharu |altname=(भाषा समूह नै) | pronunciation = {{Audio|OpenSpeaks-thq-Saptariya-Tharu-Sanjib Chaudhary-Pronunciation Tharu.wav|उच्चारण}} | image = OpenSpeaks-thq-Eastern Tharu-Achhai Chaudhary-SC-Medicinal Plants 01.webm | imagecaption = सप्तरिया थारु (एक थारु भाषा) मे स्थानीय औषधीय पौधा के वर्णन करैत एक थारु वैद्य | imagealt = सप्तरिया थारु (एक थारु भाषा) मे स्थानीय औषधीय पौधा के वर्णन करैत एक थारु वैद्य |states=[[नेपाल]], [[भारत]] |region= |ethnicity=[[थारु लोक|थारु]] |speakers=नेपालमे १५ लाख ३० हजार |date=२०११ जनगणना |speakers2={{sigfig|367,000|1}} वा भारतमे (१९९७-२००७)<ref name=e18/> |ref=e18 |nation = [[नेपाल]] |familycolor=Indo-European |fam2=[[भारोइरानी भाषासभ|आर्य-इरानी]] |fam3=[[इन्डो-आर्यन भाषा|इन्डो-आर्यन]] |fam4=विविध केन्द्रीय आ पूर्वी |lc1=thl |ld1=दङ्गौरा |lc2=tkt |ld2=कठरिया |lc3=thr |ld3=राणा थारु |lc5=thq |ld5=कोचिला थारु |lc4=the |ld4=चितवनिया थारु |lc6=tkb |ld6=बुक्सा थारु |lc7=soi |ld7=सोनहा |glotto=thar1284 |glottorefname=Tharuic }} '''थारु''' ({{Langx|en|Tharu}}, {{Audio|OpenSpeaks-thq-Saptariya-Tharu-Sanjib Chaudhary-Pronunciation Tharu.wav|उच्चारण}}, {{lang-hi|थरुवा}}) या '''थरुहट''' ({{Langx|en|Tharuhat}}) [[भारोपली भाषा परिवार|भारोपली भाषा]] परिवार अन्तर्गतके एकटा भाषा चियै जेकरा द्रबिड समुह सेहो मानल जाइछै । जे [[नेपाल|नेपालके]] [[तराई]] थरुहट या भित्री तराईके साथे [[भारत|भारतके]] [[उत्तराखण्ड]], [[उत्तर प्रदेश]] या [[बिहार]] राज्यमे रहल [[थारु लोक|थारु समयदायके लोकसब या थारु समुदायके आसपास रहैबला दोसरो समुदायके लोकसबसे]] बाजल जाइछै ।<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/dh_st_uttaranchal.pdf | author = Office of the Registrar General, India (2001) | title = Uttaranchal. Data Highlights: The Scheduled Tribes. Census of India 2001 | accessdate = 2008-03-16}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/dh_st_up.pdf | author = Office of the Registrar General, India (2001) | title= Uttar Pradesh. Data Highlights: The Scheduled Tribes. Census of India 2001}}</ref> थारु भाषा नेपालमे बाजल जाइवला एक मूल भाषा चयै । थारु समुदायके थारु भाषामे बहौतो प्रकारके भेद मानल गेलछै । जेना कोचिला,मोरङ्गिया,चितौनिया सोनहा, कठरिया, दङ्गौरा आदि चियै । ठाम ठामके भाषामे कुछेक अन्तर देखल जाइछै । मूल शब्दसब, गित गोदहन ओहिनङ ओहिनङ छै । क्रियापद या लबजमे फरक हैत हैत भाषिकाके रुपमे विकास भेलछै । विकासके क्रममे ठामे पच्छे मैथली, भोजपुरी, मगही, अबधी, बज्जिका, नेपाली, हिन्दि लखा दोसर भाषाके सेहो कनहिक प्रभाव परलछै । मतर थारु भाषाके प्रभाव सेहो दोसर भाषामे ओतबेहेक परलछै । कतौका थारु हेबे एक थारु दोसर थारुके भाषा जरुरे बुइझलैछै । == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == [[श्रेणी:भाषा]] [[श्रेणी:नेपालक भाषासभ]] {{stub}} s4vuzl62dvmyhvyn5yu0r44abzjjjr9 धौलागिरी अञ्चल 0 1037 282219 269253 2026-11-11T04:51:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282219 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = धवलागिरी अञ्चल |native_name = Dhaulagiri Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Dhawalagiri districts.png |caption = |region = [[पश्चिमाञ्चल|पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = [[धवलागिरी अञ्चल|धवलागिरी]] |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''धवलागिरी अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Dhaulagiri Zone|Dhaulagiri Zone]]}} {{Audio|Dhaulagiri Zone.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[पश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ४ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। यी मऽ [[पर्वत जिला|पर्वत]] ,[[बागलुङ जिला|वाग्लुङ]] ,[[म्याग्दी जिला|म्याग्दी]] आर [[मुस्ताङ जिला|मुस्ताङ]] जिलासभ अछि। [[धवलागिरी हिमाल]] कऽ नाम सऽ यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि धार्मिक आर पर्यटकिय स्थानसभ प्रशस्त भेल पऽ प्रचार-प्रसार कऽ कमीके कारण पर्यटनके निक विकास नै भेल अछि। प्रसिध्द तिर्थस्थल मुक्तिनाथ,बाग्लुङ कालिका भगवति मन्दिर लगायत कऽ प्रशस्त धार्मिक तिर्थस्थलसभ अछि आर पर्यटकिय क्षेत्र मऽ कालिगण्डकि नदिमे राफ्टीङ, मुस्ताङ पद यात्रा,म्याग्दिके गरम पानी क्षेत्र ,ढोरपाटन निकुन्ज लगायत कऽ ठाँम अछि साथे प्रचार-प्रसार कऽ कमीके कारणसे पछारि परल [[पर्वत जिला]] कऽ सदरमुकाम कुश्मा बजारके साइड मऽ रहल गुप्तेश्वर गुफा ( २ कि.मि. लमबा ) आर पर्यटकीय तथा धार्मिक रूपसे महत्वपूर्ण मानल जाइ अछि। यी ४ जिला मसे [[मुस्ताङ जिला|मुस्ताङ]] सभ सऽ विकट जिला छि। मुस्ताङ कऽ हिमाल पारिके जिलाके नामसे ओ चिनल जाइ अछि। == नामाकरण == [[धवलागिरी हिमाल]] कऽ नाम सऽ यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि। == जिलासभ == धवलागिरी अञ्चल मै ४ टा जिला अछि। * [[मुस्ताङ जिला|मुस्ताङ]] * [[म्याग्दी जिला|म्याग्दी]] * [[बागलुङ जिला|वाग्लुङ]] * [[पर्वत जिला|पर्वत]] [[फाइल:Dhaulagiri I.jpg|thumb|RIGHT|300px|[[धवलागिरी अञ्चल|धवलागिरी]] पहाड सीमा]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Dhaulagiri Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{सन्दर्भसूची}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] s25nm2dcwlyc33f38plvise2ed2c54k नबोनारायण मिश्र 0 1060 282220 227539 2026-11-11T04:52:02Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282220 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox person | name = नबोनारायन मिश्र<br>Nabo Narayn Mishra | image = | birth_date = | birth_name = | birth_place = [[कुशमौल]], नागदह, बलाइन, [[मधुबनी, भारत|मधुबनी]], भारत | nationality = भारतीय | occupation = {{Flatlist| *मैथिली सङ्गठनकर्ता *कवि *सम्पादक }} | relatives = | years_active = सन् १९८०-वर्तमान }} ''' नबोनारायण मिश्र''' ({{Langx|en|Nabo Narayan Mishra}}) एक मैथिलीसेवी साहित्यकार छी। ओ [[कोलकाता|कलकत्ता]]क प्रतिष्ठित नाट्य संस्था 'कोकिल मञ्च' केर कमान दू दशक धरि सम्हारने छल। ==जीवनी== नबोनारायण मिश्रक जन्म [[बिहार]]क [[मधुबनी जिला]]क [[कुशमौल]] नामक गाममे भेल छल। ==साहित्यिक जीवन== ==कृतिसभ== ==आलोचना== ==क्रियाकलाप== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:मैथिली कविसभ]] [[श्रेणी:मैथिली लेखकसभ]] 5ujl2m2v0elgl7c0qf61htqjaocu9mm नारायणी अञ्चल 0 1094 282221 19087 2026-11-11T04:52:06Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282221 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = नारायणी अञ्चल |native_name = Narayani Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Narayani districts.png |caption = |region = [[मध्यमाञ्चल]] |zone = नारायणी |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''नारायणी अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Narayani Zone|Narayani Zone]]}} {{Audio|Narayani.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ५ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। [[नारायणी नदी]]के नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि। == जिलासभ == नारायणी अञ्चल मै ५ टा जिला अछि। * [[रौतहट जिला|रौतहट]] * [[बारा जिला|बारा]] * [[पर्सा जिला|पर्सा]] * [[मकवानपुर जिला|मकवानपुर]] * [[चितवन जिला|चितवन]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Narayani Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} fsax4a7w06lkg3bdtmfdy5hih30wz16 नेपाल 0 1113 282222 277561 2026-11-11T04:52:12Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282222 wikitext text/x-wiki {{मुख्य लेख चिन्ह}} {{Infobox country | conventional_long_name = सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल<br>Federal Democratic Republic of Nepal | native_name = नेपाल | common_name = नेपाल | image_flag = Flag of Nepal.svg | flag_border = no | image_coat = Emblem of Nepal.svg | symbol_type = राष्ट्रिय चिन्ह | national_motto = जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी | national_anthem = {{native phrase|ne|[[नेपालक राष्ट्रिय गान|सयौं थुँगा फूलका]]|italics=off}}<center>[[File:Sayaun Thunga Phool Ka (instrumental).ogg]]</center><br/>{{native phrase|mai|सौटा फूलक डाली|italics=off}}<br> | image_map = Nepal (orthographic projection).svg | image_map2= Map of Nepal (Political and Administrative).jpg | official_languages = [[नेपाली]] | regional_languages = [[नेपाल भाषा]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बू]], [[सुनुवार भाषा|सुनुवार]], [[राई भाषा|राई]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]], [[अवधी भाषा|अवधी]], [[थारु भाषा|थारू]], [[गुरूङ भाषा|गुरुङ]], [[शेर्पा भाषा|सेर्पा]], [[तामाङ भाषा|तामाङ]], [[मगर भाषा|मगर]], [[किराँती भाषा|किराँत]] | demonym = नेपाली, गोर्खाली | capital = [[काठमाडौं]] | latd=27 |latm=42 |latNS=N |longd=85 |longm=19 |longEW=E | largest_city = राजधानी | government_type = [[सङ्घीय गणतन्त्र|सङ्घीय]] [[संसदीय प्रणाली|संसदीय]] [[गणतन्त्र]] | leader_title1 = [[नेपालक राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | leader_name1 = [[विद्या देवी भण्डारी]] | leader_title2 = [[नेपालक उपराष्ट्रपति|उप राष्ट्रपति]] | leader_name2 = [[नन्दकिशोर पुन]] | leader_title3 = [[नेपालक प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | leader_name3 = [[शेरबहादुर देउवा]] | leader_title4= [[नेपालक प्रतिनिधि सभा|सदनक प्रवक्ता]] | leader_name4 = [[ओनसरी घर्तीमगर]] | leader_title5 = [[नेपालक प्रधान न्यायधिश|प्रधान न्यायधिश]] | leader_name5 = गोपाल पराजुली | legislature = [[नेपालक प्रतिनिधि सभा|प्रतिनिधि सभा]] | area_km2 = 147641.28 | area_sq_mi = | area_rank = ९३अम | percent_water = २.८ | population_census =२,६४,९४,५०४<ref name=pre-cen>{{cite web |title=National Population and Housing Census 2011 (National Report) |url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/National%20Report.pdf |publisher=Central Bureau of Statistics (Nepal) |accessdate=26 November 2012 |archive-date=18 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130418041642/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/National%20Report.pdf |dead-url=yes }}</ref> | population_census_year = २०६८ | population_estimate = ३,०६,६६,५९८ | population_estimate_year = २०२२ | population_estimate_rank = ४९अम | population_density_km2 = १८४ | population_density_sq_mi = 518 | population_density_rank = ६२अम | populationrank = ४०अम | GDP_PPP_year = २०१२ | GDP_PPP = $४१.२२ बिलियन <ref name=indexmundi>{{cite web|url=http://www.indexmundi.com/nepal/economy_profile.html |title=Nepal Economy Profile 2013 |publisher=Indexmundi.com |date= |accessdate=20 December 2013}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $१,२००<ref name=indexmundi/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = {{nowrap|$१९२.९२१ बिलियन<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=46&pr.y=13&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=558&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Nepal |publisher=International Monetary Fund |accessdate=20 April 2012}}</ref>}} | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = २०१२ | GDP_nominal_per_capita = $७४३<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini_year = २०१० | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini = ३२.८ <!--number only--> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |accessdate=2 March 2011}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = २०१३ <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = ०.४६३ <!--number only--> | HDI_ref = <ref name="The Kathmandu Post">{{cite news|title=Human Development Report 2013 : Nepal’s ranking unchanged at 157|url=http://ekantipur.com/2013/03/15/headlines/Human-Development-Report-2013--Nepals-ranking-unchanged-at-157/368478/|accessdate=15 March 2013|newspaper=The Kathmandu Post|date=15 March 2013|archive-date=25 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225224938/http://www.ekantipur.com/2013/03/15/headlines/Human-Development-Report-2013--Nepals-ranking-unchanged-at-157/368478/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=hdr_2013_statistical_tables|url=https://docs.google.com/spreadsheet/pub?key=0AhORuxOwZhGydExmNFA3ai1XcWktUXpxeDNwMnlCX0E&output=html|work=The Guardian UK|accessdate=15 March 2013}}</ref> | HDI_rank = १५७अम | FSI = ९३००.६ {{decrease}} -19 | FSI_year = २००७ | FSI_rank = पहिल | FSI_category = Alert | sovereignty_type = [[नेपालक इतिहास|ऐतिहासिक चरणसभ]] | established_event1 = {{nowrap|एकिकरण}} | established_date1 = वि.सं. १८२५ आसिन ११ | established_event2 = प्रजातन्त्र घोषणा | established_date2 = वि.सं. २००७ फागुन ७ | established_event3 = {{nowrap|गणतन्त्र घोषणा}} | established_date3 = वि.सं. २०६३ जेठ १५ | currency = [[रुपैयाँ]] | currency_code = रू | time_zone = [[नेपालक प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +०५:४५ | drives_on = बामा | calling_code = +९७७ | cctld = .np }} '''नेपाल''' ({{IPAc-en|audio=En-us-Nepal.ogg|n|ə|ˈ|p|ɔː|l}};<ref>{{OED|Nepal}}</ref> {{transl|ne|{{Audio|Nepal.ogg|''Nepāl''|help=no}}}} {{Langx|en|Federal Democratic Republic of Nepal}}), आधिकारिक नाम: '''सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल'''<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/np.html|title=CIA&nbsp;– The World Factbook|publisher=Cia.gov|accessdate=5 December 2012|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211111/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/np.html|dead-url=yes}}</ref> एक [[दक्षिण एसिया|दक्षिण एसियाली]] [[भूपरिवेष्ठित राष्ट्र|भूपरिवेष्ठित]] [[हिमालय|हिमाली]] राष्ट्र छी। एकर भौगोलिक अक्षांश २६ डिग्री २२ मिनेटसँ ३० डिग्री २७ मिनेट उत्तर आ ८० डिग्री ४ मिनेटसँ ८८ डिग्री १२ मिनेट पूर्वी देशान्तरधरि फैलल अछि। एकर कूल क्षेत्रफल १,४७,१८१ वर्ग किलोमिटर अछि। ई क्षेत्रफल [[पृथ्वी]]क कूल क्षेत्रफलक ०.०३% आ [[एसिया|एसिया महादेश]]क ०.३% छी। [[लण्डन]] स्थित ग्रीनवीच मिनटाइमसँ पूर्वमे रहल [[गौरीशङ्कर हिमालय]]क नजदिक भऽ गेल ८६ डिग्री १५ मिनट पूर्वी देशान्तरक आधार मानि [[नेपालक प्रमाणिक समय]] ५ घण्टा ४५ मिनेट आगा मानल जाइत अछि। नेपालमे [[नेपालक प्रदेशसभ|७ प्रदेश]] आ [[नेपालक जिलासभ|७७ जिला]] आ ७४४ [[स्थानीय तह]] रहल अछि जहिमे ४ [[महानगरपालिका]], १३ [[उपमहानगरपालिका]], २४६ [[नगरपालिका]] आ ४८१ [[गाउँपालिका]] रहल अछि।<ref name="kathmandupost.ekantipur.com">{{cite web|author=Post Report |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-03-15/744-new-local-units-come-into-effect.html |title=744 new local units come into effect - General - The Kathmandu Post |publisher=Kathmandupost.ekantipur.com |date= |accessdate=23 April 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=स्थानीय तह कार्यान्वयनमा|url=http://www.nagariknews.com/news/15819/|accessdate=२८ फागुन २०७३|publisher=[[नागरिक दैनिक]]|date=२८ फागुन २०७३}}</ref><ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिलामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="अब ७६६ स्थानीय तह">{{cite news|title=अब ७६६ स्थानीय तह|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|work=- राजेश मिश्र|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक]]|date=१२ जेठ २०७४|ref=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|access-date=2017-08-08|archive-date=2017-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903115749/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|dead-url=yes}}</ref> नेपालक पूर्वी सीमा [[मेची नदी]]सँ पश्चिमी सीमा [[महाकाली नदी]]धरिक कूल लम्बाई ८८५ किलोमिटर अछि। उत्तरसँ दक्षिण तरफक चौडाई मुदा एक समान नै अछि। पूर्वी भागसँ पश्चिमी भाग कनिक चौडा अछि। तहिना मध्य भाग कनि खुम्चल अछि। नेपालक अधिकतम चौडाई २४१ किलोमिटर आ न्युनतम चौडाई १४५ किलोमिटर रहल अछि। यसर्थ नेपालक सरदर चौडाई १९३ किलोमिटर रहल अछि। नेपालक उत्तरमे [[चीन]]क स्वशासित क्षेत्र [[तिब्बत]] अछि तँ दक्षिण, पूर्व आ पश्चिममे [[भारत]] अवस्थित अछि। नेपालक ८०% सँ बेसी नागरिक [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] धर्म मानैत अछि जे विश्वमे सभसँ बेसी प्रतिशत हिन्दू धर्मावलम्बी भेल राष्ट्र सेहो छी। हिन्दू धर्म छोडि बौद्ध, मुस्लिम, किरात आदि धर्म माननिहार लोकनि सेहो एतय बसोबास करैत अछि। एकटा छोट सन क्षेत्रक लेल नेपालक भौगोलिक विविधता बहुतेक उल्लेखनीय रहल अछि। एतय [[तराई]]क उष्ण फाँटसँ ठण्डा [[हिमालय]]क शृङ्खला अवस्थित अछि। संसारक सभसँ पैग १४ हिमश्रृङ्खलामे सँ ८ टा नेपालमे रहल अछि, एहिमे सँ संसारक सर्वोच्च शिखर [[सगरमाथा]] एक छी। नेपालक मुख्य शहर आ राजधानी [[काठमाण्डौ]] छी। [[काठमाडौं जिला|काठमाडौं]], [[ललितपुर जिला|ललितपुर]] आ [[भक्तपुर जिला|भक्तपुर]]के [[काठमाडौं उपत्यका]] कहल जाइत अछि। आन मुख्य शहर सभमे [[भरतपुर उपमहानगरपालिका|भरतपुर]], [[बिराटनगर उपमहानगरपालिका|बिराटनगर]], [[भैरहवा]], [[वीरगञ्ज]], [[जनकपुर उपमहानगरपालिका|जनकपुर]], [[पोखरा लेखनाथ महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपालगञ्ज नगरपालिका|नेपालगञ्ज]], [[धनगढी नगरपालिका|धनगढी]], [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]] आ [[महेन्द्रनगर नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] अवैत अछि। नेपाल शब्दक उत्पतिक सम्बन्धमे कोनो ठोस प्रमाण तँ उपलब्ध नै अछि, मुदा एक प्रसिद्ध विश्वास अनुसार मरिची ॠषिक पुत्र 'ने' मुनिद्वारा पालन भेल स्थानक रूपमे एतौका नाम नेपाल रहल गेल अछि। निरन्तर रूपमे राजा-रजौटा सभक अधीनमे रहि सम्पन्न इतिहास रहल, अखन नेपाल कहि चिन्हल जाइवला ई खण्ड वि.सं. २०४६ सालक आन्दोलन पश्चात् संवैधानिक राजतन्त्रक नीति अवलम्बन केनए छल। == इतिहास == {{Main|नेपालक इतिहास}} हिमाल क्षेत्रमे लोकसभ लगभग ९००० बर्षसँ बैस रहल [[काठमाडौं उपत्यका]]क प्राचिन इतिहाससँ पुष्टी भेल अछि। सम्भवत: भोट-बर्मेली मूलक लोकसभ नेपालमे २,५०० वर्ष आगा बसोबास करैत छल।<ref name=Library_of_Congress>{{cite web | title= A Country Study: Nepal | work=Federal Research Division, [[Library of Congress]] | url=http://memory.loc.gov/frd/cs/nptoc.html | accessdate=September 23, 2005 }}</ref> ईशापूर्व १५०० दिस [[इन्डो-आर्यन]] जातिक लोकसभ उपत्यका प्रवेश केनए छल। ईशापूर्वक १००० दिस छोट छोट राज्यसभ आ राज्यसङ्गठनसभ बनल। [[गौतम बुद्ध|सिद्धार्थ गौतम]] (ईशापूर्व ५६३–४८३) एहिने एक वंश, [[शाक्य]] वंशक [[राजकुमार]] छल, जे अपन राजकाज त्याग करि [[तपस्वी]] जीवन पसन्द करि [[बुद्ध]] कहि विश्व प्रसिद्ध भेल। ईशापूर्वको २५० धरि, ई क्षेत्र उत्तर भारतक [[मौर्य साम्राज्य]]क प्रभावमे रहल आ बादमे चारम शताब्दीमे गुप्त साम्राज्यक अधीनस्थ राज्य भऽ गेल। योई क्षेत्रमे ५अम शताब्दीक उत्तरार्द्धमे आबि [[लिच्छवी वंश|लिच्छवीसभ]] राज्य केलक। ८आम शताब्दीक उत्तरार्धमे लिच्छवीवंश अस्त होमए लागल आ सन् ८७९ सँ नेवार युगक उदय भेल, तथापि ओसभक नियन्त्रणमे देशक कतेक विस्तार भेल छल एकर यकिन नै अछि। ११अम शताब्दीक उत्तरार्द्धमे दक्षिण भारतसँ आएल चालुक्य साम्राज्यक प्रभावमे नेपालक दक्षिणी भूभाग आबि गेल। चालुक्यसभक प्रभावमे ओ समय चलिआएल बुद्ध धर्मक बदला एतयक राजासभ [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] धर्मक समर्थन करै लागल आ नेपालमे हिन्दू धर्म तरफक धार्मिक परिवर्तन होमए लागल। [[File:Patan temples.jpg|250px|left|पाटनक हिन्दू मन्दिर, तीन प्राचीन राज्यमे सँ एकक राजधानी]] [[File:RaniOfNepal1920.jpg|250px|thumb|सन् १९२० दिसक नेपाली राजसंस्था]] १३अम शताब्दीक पूर्वार्द्धमा [[संस्कृत]] शब्द '''मल्ल''' उपनाम भेल नायकसभक उदय होमए लागल। प्रारम्भमे ओसभ सत्ता उदयमान केलक, मुदा ओकरबाद २०० वर्षधरि राजासभ अपन शक्ति एकजुट करवाक काम मात्र केलक। १४अम शताब्दीक उत्तरार्धमे देशक बहुतेक भागसभ एकीकृत राज्यक अधीनमे आएल। मुदा ई एकीकरण छोट समयधरि मात्र टिकल: वि.सं. १४८२ मे [[यक्ष मल्ल]]क समयमे अपन पुत्रसभक अंशबण्डामे [[काठमाडौं उपत्यका]]क तीन राज्यमे विभाजन करवाक निर्णयबाद ई राज्य तीन भागमे विभाजित भऽ गेल - [[काठमाडौं]], [[ललितपुर उपमहानगरपालिका|पाटन]] आ [[भक्तपुर|भादगाउँ]] – जकर बीचमे शताब्दिधरि खिचातानी आ दुश्मनी रहिरहल छल। वि.सं. १७६५ मे, [[गोरखा जिला|गोरखा]]क राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]] बहुत कम हतियार आ सहयोग जुटाए नजदिकी राज्यसभ, (खासकरि लम्जुङ्ग, कास्की आ तनहूँ)क तटस्थता अपन पक्षमे उपयोग करैमे सफल भेलाकबाद देश एकीकरणक निम्ति आगा बढल। बहुतेक रक्तरञ्जित युद्ध पश्चात्, ओ ३ वर्षबाद [[काठमाडौं उपत्यका]]के विशाल नेपाल भितर एकीकरण करिक अभियानमे सफलता प्राप्त केलक। तथापि ओ तत्कालीन राजा [[जयप्रकाश मल्ल]] राज्य करिरहल काठमाडौं राज्यके जितैक लेल कोनो युद्ध नै करऽ पडल। वास्तवमे, तखन [[इन्द्रजात्रा]] पर्वमे काठमाडौं उपत्यकाक सम्पूर्ण जनतासभ जात्रा मनाए रहल छल जब पृथ्वी नारायण शाह अपन सेनासभ सहित खास कोनो मेहनतबिना उपत्यकाके कब्जा करि अपने बैस जात्रा चलाए साँस्कृतिक सम्मानक अवधारणा प्रस्तुत केनए छल। तहिना नेपाल एकीकरणक सिलसिलामे सम्पूर्ण छोट राज्यसभ जितलाकबाद पूर्वमे रहल किरात लिम्बूवान राज्य पहुँचल [[लिम्बु जाति|लिम्बू]]वान राज्यमे १७ बेरधरि हमला करि वि.स‌ं १८३१ भादो २२ मे [[लिम्बूवान]]क केन्द्रीय राजधानी [[विजयपुर]]मे लालमोहर सहित तम्रपत्रमे लिखत सन्धि भेल छल। ई नव नेपालक जन्मक आधारशिला तय केनए छल। [[तिब्बत]]सँ हिमाली मार्गक नियन्त्रणक लेल भेल विवाद आ ओकर पश्चातक युद्धमे [[जनबादी गणतन्त्र चीन|चीन]] तिब्बतक सहायताक लेल अएलाकबाद नेपाल पाछा हटल छल। नेपालक सीमामे रहल नजदिकक छोट-छोट राज्यसभ हडपि लेला कारण आरम्भ भेल [[ब्रिटिस इस्ट इण्डिया कम्पनी]]संगक दुश्मनीक कारण रक्तरञ्जित [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|एङ्गलो-नेपाल युद्ध (१८१४–१६)]] भेल, जहिमे नेपाल वर्तमानक सीमा रक्षा करैमे सफल भेल मुदा [[महाकाली नदी]]क पश्चिमक अपन क्षेत्रसभ परित्याग करऽ पडल। ओ क्षेत्रसभमे वर्तमान भारतक [[उत्तराखण्ड]] राज्य आ वर्तमान [[हिमाचल प्रदेश|हिमाञ्चल प्रदेश]]क बहुतेक पञ्जाबी पहाडी राज्यसभ अवस्थित अछि। अपन स्वाधीनताक लेल नेपालद्वारा इस्ट इण्डिया कम्पनिसँ [[सुगौली सन्धि]] करि तराईक किछ भूभाग आ एक तिहाइसँ बेसी भूभाग सहित [[सिक्किम]], [[दार्जीलिङ]] परित्याग करऽ पडल। काङ्गडाधरि पहुँचल नेपाली आ सतलजसँ टिस्टाधरिक [[विशाल नेपाल]] [[मेची अञ्चल|मेची]] आ [[महाकाली अञ्चल|महाकाली]]मे सीमित भऽ गेल, मुदा तकरबाद वि.सं. १८६० मे प्रथम राणा प्रधानमन्त्री [[जङ्गबहादुर राणा]]सँ खुसी भऽ अङ्ग्रेजद्वारा नेपालके [[राप्ती अञ्चल|राप्ती]]सँ [[महाकाली अञ्चल|महाकाली]]धरिक तराई वापस करि देनए छल। [[राज परिवार]] बीचक गुटबन्दीक कारण युद्धक बाद अस्थायित्व कायम भेल। सन् १८४६ मे शासन करिरहल रानीक सेनानायक [[जंगबहादुर राणा|जङ्गबहादुर राणा]]के सत्ताविमुख करवाक षड्यन्त्रक खुलासा भेलाक कारण [[कोत पर्व|कोतपर्व]] भेल छल। हतियारधारी सेना आ रानीप्रति बफादार भाई-भारदारसभबीच शीतयुद्ध भेलासँ देशक सयन राजखलक, भारदारसभ आ रजौटासभक हत्या भेल छल। जङ्गबहादुर जितलाकबाद [[राणा खानदान]] सुरू केलक आ [[राणा शासन]] लागू केलक। राजाके नाममात्रमे सीमित कएल गेल आ प्रधानमन्त्री पदके शक्तिशाली आ वंशाणुगत बनाएल गेल। राणासभ पूर्णनिष्ठासँ ब्रिटिससभक पक्षमे छल आ ब्रिटिससभके सन् १८५७ के [[सिपोई रिबेलियन]] (प्रथम भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम), आ पाछा दुनू [[विश्व युद्ध]]मे सहायता केनए छल। सन् १९२३ मे [[संयुक्त अधिराज्य]] आ नेपालबिच आधिकारिक रूपमे मित्रताक सम्झौतामे हस्ताक्षर भेल, जहिमे नेपालक स्वतन्त्रताके संयुक्त अधिराज्य स्विकार केनए छल। == भाषा == नेपालमे सभटा भाषाके राष्ट्रिय भाषाके मान्यता प्राप्त अछि। [[नेपाली भाषा|नेपाली]] सरकारी कामकाजमे सेहो उपयोग होएत अछि। एकर साथ नेपालमे [[नेपाल भाषा]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बू]], [[सुनुवार भाषा|सुनुवार]], [[राई भाषा|राई]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]], [[अवधी भाषा|अवधी]], [[थारु भाषा|थारू]], [[गुरूङ् भाषा|गुरुङ]], [[शेर्पा भाषा|सेर्पा]], [[तामाङ भाषा|तामाङ]], [[मगर भाषा|मगर]], [[मारवाडी भाषा|मारवाडी]], [[डोटेली भाषा|डोटेली]] आदि भाषा सेहो बोल्ल जाएत अछि। भाषाविज्ञानक आधार में देखला पर [[नेपाली भाषा]] के उत्पति [[भारोपेली भाषा परिवार]] के शतम् शाखा सँ विकसित आर्य-इरानी शाखा के आर्यली संस्कृत सँ विकसित भेल अछि। == प्रशासनिक विभाजन == [[फाइल:Nepal zones.svg|thumb|नेपालके प्रशासनिक विभाजन]] नेपाल १४ [[नेपालक अञ्चलसभ|अञ्चल]], ७५ [[नेपालक जिलासभ|जिला]] आर ५ [[नेपालक विकास क्षेत्रसभ|विकास क्षेत्र]]मे विभाजित करल गेल अछि। नेपालमे रहल ५ [[नेपालक विकास क्षेत्रसभ|विकास क्षेत्र]] आर १४ [[नेपालके अञ्चलसभ|अञ्चल]]सभ निम्नलिखित अछि :- * '''[[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]]''' ** [[कोशी अञ्चल|कोशी]] ** [[मेची अञ्चल|मेची]] ** [[सगरमाथा अञ्चल|सगरमाथा]] * '''[[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र]]''' ** [[बागमती अञ्चल|बागमती]] ** [[जनकपुर अञ्चल|जनकपुर]] ** [[नारायणी अञ्चल|नारायणी]] * '''[[पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]]''' ** [[धवलागिरी अञ्चल|धवलागिरी]] ** [[गण्डकी अञ्चल|गण्डकी]] ** [[लुम्बिनी अञ्चल|लुम्बिनी]] * '''[[मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्य-पश्चिमाञ्चल]]''' ** [[भेरी अञ्चल|भेरी]] ** [[कर्णाली अञ्चल|कर्णाली]] ** [[राप्ती अञ्चल|राप्ती]] * '''[[सुदुर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र|सुदूर-पश्चिमाञ्चल]]''' ** [[महाकाली अञ्चल|महाकाली]] ** [[सेती अञ्चल|सेती]] == नेपालके नदीसभ == * [[मेची अञ्चल|मेची]] * [[कोशी अञ्चल|कोशी]] * [[बागमती अञ्चल|बागमती]] * [[नारायणी अञ्चल|नारायणी]] * [[गण्डकी अञ्चल|गण्डकी]](गण्डक नदी) * [[महाकाली अञ्चल|महाकाली]] == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == {{sisterlinks|Nepal|नेपाल}} == एहो सभ देखी == {{एसियाक देशसभ}} {{नेपालक जिलासभ}} [[श्रेणी:एसियाक देशसभ]] chjtfp46e4cidqk4056noukzycg6icx पाँचथर जिला 0 1170 282223 111619 2026-11-11T04:52:16Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282223 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = पाँचथर जिला |native_name = Panchthar District |area = १,२४१ |population = १९१,८१७ |pop_year = २०६८ <ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_max_m = ४,५७५ |elevation_min_m = ३८३ |map= NepalPanchtharDistrictmap.png |caption = |region = [[पूर्वाञ्चल|पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = [[मेची अञ्चल|मेची]] |geo = [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] |vdc = ३८ |mun = १ |established = |seat_type = सदरमुकाम |seat = [[फिदिम नगरपालिका|फिदिम]] |area_code = ०२४ |languages = [[नेपाली]], [[राई भाषा|राई]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बु]] |castes = [[बाहुन]], [[क्षेत्री]], [[लिम्बु जाति|लिम्बु]], [[किराँत]], [[राई जाति|राई]], [[भोटे जाति|भोटे]], [[लेप्चा]] |website = [http://www.ddcpanchthar.gov.np/ www.ddcpanchthar.gov.np] }} '''पाँचथर जिला''' {{Langx|en|[[:en:Panchthar District|Panchthar District]]}} {{Audio|Panchthar.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रके [[मेची अञ्चल]]के एकटा पूर्वी [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] जिला छि। यी जिला समूद्र सतह सऽ ३८३ मिटर, जिलाके दक्षिण तमोर बगर सऽ ४,५७५ मिटर फलैचा गा.वि.स. के उपर भाग तक अवस्थित अछि। नेपाल अधिराज्यके पूर्वी सिमानामे रहल [[मेची अञ्चल]] यी जिला उत्तर-दक्षिण फैल कऽ "'पल्लो किराँत"'के नाम सेओ प्रसिद्ध अछि। == जिलाके नामाकरण == == प्रमुख नदी और तालसभ == यी जिलामे अवस्थित प्रमुख नदीसभ ईन्द्रावती, कावेली, तमोर, हेवा, ईवा, केवा, फेमे, निवू, नाम्दु आदि अछि। == प्रमुख धार्मिक स्थलसभ == यी जिलामे अवस्थित प्रमुख धार्मिक स्थलसभ काबेली, तिम्बुपोखरी, महादेव स्थान, जोरपोखरी, आगेजुङ्ग गुम्बा, पाथीभरा देवीस्थान (याङनाम), सिद्ध देवीस्थान, गढी मन्दिर, थाक्ले मन्दिर, किराँतसभके प्रसिद्ध [[लुब्रेकुटी मन्दिर]], [[महागुरु फाल्गुनन्द]]के मन्दिर आदि अछि। == ऐतिहासिक स्थानसभ == यी जिलामे अवस्थित ऐतिहासिक स्थानसभ जोरसाल गढी, आहाल गैह्री, छाला सुकुवा डाँडा, उत्तरे, फौदार पाटी (अमरपुर), च्याखलेपाटी, जोरपाटी (एकतिन), सिम्राहा पाटी (रानीगाउँ), तीनधारे पाटी (फिदिम), जोरसाल पाटी (फिदिम), हेवाखोला पाटी (नागिन) आदि अछि । == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} {{Commonscat|Panchthar District}} {{DistrictsOfNepal}} == एहो सभ देखु == {{पाँचथर जिलाक नगरपालिका आ गाविससभ}} [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] 4xmloih88tzlcyn058plik3keu4r6kt बागमती अञ्चल 0 1313 282224 269320 2026-11-11T04:52:20Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282224 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = बागमती अञ्चल |native_name = Bagmati Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Bagmati districts.png |caption = |region = [[मध्यमाञ्चल]] |zone = बागमती |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''बागमती अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Bagmati Zone|Bagmati Zone]]}} {{Audio|Bagmati.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ [[मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र कऽ एक अञ्चल अछि। नेपालके राजधानी [[काठमाडौँ]] यी अञ्चल में स्थित अछि। यी अञ्चलके पूरवमे [[जनकपुर अञ्चल]], दक्षिणमे [[नारायणी अञ्चल]], पश्चिममे [[गण्डकी अञ्चल]] और उत्तरमे [[चीन]] कऽ स्वाशासित क्षेत्र [[तिव्बत]] परै अछि। बागमती अञ्चल कऽ नाम [[बागमती नदी]] से राखल गेल अछि। == जिलासभ == बागमती अञ्चल मै ८ टा जिला अछि। # [[काठमाडौँ]] # [[भक्तपुर जिला]] # [[ललितपुर जिला]] # [[धादिङ जिला]] # [[काभ्रेपलान्चोक जिला]] # [[नुवाकोट जिला]] # [[रसुवा जिला]] # [[सिन्धुपाल्चोक जिला]] == मुल ठाॅँमसभ == * [[काठमाडौँ]] * [[ललितपुर]] ([[पाटन]]) * [[भक्तपुर]] * [[मध्यपुर]] * [[किर्तीपुर]] * [[पनोती]] * [[बनेपा]] * [[धुलीखेल]] * [[बिदुर]] * [[बाह्रबिसे]] * [[चोतारा]] * [[पाँचखाल]] * [[धुन्छे]] * [[धादीगं बेंसी]] * [[मलेखु]] * [[नगरकोट]] * [[ककनी]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Bagmati Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{सन्दर्भसूची}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} 6stnkfe8fbtw84ojxdp61hdbbcve9nz बेली 0 1371 282225 206198 2026-11-11T04:52:24Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282225 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = बेली फूल<br/>Arabian jasmine | image = Arabian jasmin, Tunisia 2010.jpg | image2 =Jasmine lifecycle.jpg | image2_caption = फूलक विविध चरण | image_caption = [[ट्युनिसिया]]क एक फूलबारीमे फूलाएल बेली फूल | genus = Jasminum | species = sambac | authority = ([[कार्ल लिन्नियस|एल.]]) [[विलियम एटन|एटन]] | synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{GRIN | name = ''Jasminum sambac'' (L.) Aiton | id = 20676 | accessdate =March 8, 2011}}</ref><ref name="gonzalez">{{cite book|author=Ginés López González|title =Los árboles y arbustos de la Península Ibérica e Islas Baleares: especies silvestres y las principales cultivadas|publisher =Mundi-Prensa Libros|year =2006|edition=2|language=Spanish|page=1295|isbn =978-84-8476-272-0|url =https://books.google.com/books?id=1cdGlgnm4mwC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false}}</ref> }} '''बेली फूल''' ({{lang-hi|मोगरा}}; वानस्पतिक नाम: {{Langx|en|Jasminum Sambac}}) एक फूल फूलाए वाला फूल छी जे [[दक्षिण एसिया]] तथा [[दक्षिण-पूर्व एसिया]]क देशज छी। ई [[फिलिपिन्स]]क राष्ट्रिय पुष्प छी। एकरा [[संस्कृत भाषा|संस्कृत]]मे 'मालती' तथा 'मल्लिका' कहल जाएत अछि। बेली फूल [[भारत]] आ [[नेपाल]]मे अत्यधिक मात्रामे रोपाई कएल जाएत अछि। ई फूलक अङ्ग्रेजी नाम जेसमिनम सेमलेक छी। ई फूल बहुतेक सुगन्धित होएत अछि। एकर सुगन्धित फूलक माला आ गजरा तैआर कएल जाएत अछि। एकर रङ्ग प्राय उज्जर होएत अछि। ==प्रजाति== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:भारतक फूलसभ]] [[श्रेणी:नेपालक फूलसभ]] [[श्रेणी:औषधीय पुष्पसभ]] o6rldk0udkhjiex1zwxhj76l74krawj भेरी अञ्चल 0 1506 282226 64522 2026-11-11T04:52:28Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282226 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = भेरी अञ्चल |native_name = Bheri Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= bheri_districts.png |caption = |region = [[मध्यपश्चिमाञ्चल|मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = भेरी |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''भेरी अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Bheri Zone|Bheri Zone]]}} {{Audio|Bheri.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[मध्यपश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ५ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। यी अञ्चल कऽ पुरव मेँ [[राप्ती अञ्चल]], उत्तर मेँ [[कर्णाली अञ्चल]], पश्चिम मेँ [[सेती अञ्चल]] और दक्षिण मेँ भारतीय राज्य [[उत्तरप्रदेस]] परै अछि। == नामाकरण == [[भेरी नदी]] कऽ नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि।<ref>नेपाल का क्षेत्रीय वर्गिकरण तथा अंचल नामांकन</ref> == जिलासभ == भेरी अञ्चल मै ५ टा जिला अछि। * [[जाजरकोट जिला|जाजरकोट]] * [[दैलेख जिला|दैलेख]] * [[सुर्खेत जिला|सुर्खेत]] * [[बाँके जिला|बाँके]] * [[बर्दिया जिला|बर्दिया]] == मुख्य स्थानसभ == * [[वीरेन्द्रनगर]] * [[नेपालगंज]] * [[गुलरीया]] * [[कोहलपुर]] * [[दैलेख जिला|दैलेख]] (नारयणनगर) * [[जाजरकोट जिला|जाजरकोट]] (खलंगा) * [[छिन्छु]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Bheri Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] lpglzwd6m743njfiqrdrvf7y0ljmtpl मानवशास्त्र 0 1592 282227 124439 2026-11-11T04:52:32Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282227 wikitext text/x-wiki [[File:The Forensic Science Museum in Bangkok.jpg|right|thumb|300px|[[बैङ्कक]]क फोरेन्सिक विज्ञान सङ्ग्रहालयमे मानवशास्त्रीय वस्तुसभ]] '''मानवशास्त्र''', '''मनुष्य विज्ञान''' वा '''नृविज्ञान''' ({{Langx|en|Anthropology}}) [[मानव]], ओकर [[जेनेटिक्स]], [[संस्कृति]] आओर समाजक वैज्ञानिक आ समाजशास्त्रीय दृष्टिकोणक अध्ययन छी । एकर अन्तर्गत मनुष्यक समाजके अतीत आ वर्तमानके विभिन्न पहलुसभक अध्ययन कएल जाइत अछि । '''सामाजिक नृविज्ञान''' आ '''सांस्कृतिक नृविज्ञान''' के तहत मानदण्डसभ आ समाजके मूल्य मान्यता अध्ययन कएल जाइत अछि । '''भाषाई नृविज्ञान''' मे पढ़ल जाइत अछि कि कोना भाषा, सामाजिक जीवनकें प्रभावित करैत अछि । '''जैविक''' या '''शारीरिक नृविज्ञान''' मे मनुष्यके जैविक विकासक अध्ययन कएल जाइत अछि । नृविज्ञान एक विश्वव्यापी अनुशासन छी , जाहिमे मानविकी, सामाजिक आ प्राकृतिक विज्ञानकें एक दोसरकें सामना करैक लेल मजबूर कएल जाइत अछि । मानव विज्ञान, प्राकृतिक विज्ञानकें समेत मनुष्य उत्पत्ति, मानव शारीरिक लक्षण, मानव शरीरमे बदलाव, मनुष्य प्रजातिसभमे आयल बदलावसभ इत्यादिसँ ज्ञानक रचना करैत अछि । '''सामाजिक-सांस्कृतिक नृविज्ञान''', संरचनात्मक आ उत्तर आधुनिक सिद्धान्तसभसँ पूर्ण तरहसँ प्रभावित भेल अछि । ==गुण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:विज्ञान]] 925bnmkhbrrgk0fip1r6wig9e52tcj3 महाकाली अञ्चल 0 1622 282228 269212 2026-11-11T04:52:36Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282228 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = महाकाली अञ्चल |native_name = Mahakali Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Mahakali_districts.png |caption = |region = [[सुदुरपश्चिमाञ्चल|सुदुरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = महाकाली |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''महाकाली अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Mahakali Zone|Mahakali Zone]]}} {{Audio|Mahakali.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[सुदुरपश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ४ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। == नामाकरण == [[महाकाली नदी]] कऽ नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि।<ref>नेपाल का क्षेत्रीय वर्गिकरण तथा अञ्चल नामांकन</ref> == जिलासभ == महाकाली अञ्चल मै ४ टा जिला अछि। * [[दार्चुला जिला|दार्चुला]] * [[बैतडी जिला|बैतडी]] * [[डडेल्धुरा जिला|डडेल्धुरा]] * [[कञ्चनपुर जिला|कञ्चनपुर]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Mahakali Zone}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{सन्दर्भसूची}} == एहो सभ देखु == * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] 3xanvg86jn1z4c5tibpxxgctwavoa2w मेची अञ्चल 0 1729 282229 10356 2026-11-11T04:52:40Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282229 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = मेची अञ्चल |native_name = Mechi zone |area = ८१९६ वर्ग किमी |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Mechi_districts.png |caption = |region = [[पूर्वाञ्चल|पुर्वाञ्चल]] |zone = मेची |geo = [[तराई]] |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''मेची अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Mechi Zone|Mechi Zone]]}} {{Audio|Mechi.ogg|सुनु}} नेपालके पूर्वाञ्चल विकाशक्षेत्र अन्तर्गत सबसऽ पूरव मऽ परेवाला अञ्चल छि । यी अञ्चल कऽ ४ जिला सभमे विभाजन करल गेल अछि । यी अञ्चल [[पूर्वाञ्चल|पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]] अन्तर्गत परै अछि । ==नामाकरण== [[मेची नदी]]के नाम से यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि । {| class="wikitable" |- ! जिला ! किसिम ! सदरमुकाम |- | [[इलाम जिला|इलाम]] | [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] | [[इलाम जिला]] |- | [[झापा जिला|झापा]] | [[तराइ प्रदेश (नेपाल)|तराई]] | [[भद्रपुर नगरपालिका|भद्रपुर]] |- | [[पाँचथर जिला|पाचँथर]] | [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] | [[फिदिम]] |- | [[ताप्लेजुङ जिला|ताप्लेजुङ]] | [[हिमाली प्रदेश (नेपाल)|हिमाली]] | [[ताप्लेजुङ जिला]] |} {{DistrictsOfNepal}} {{मेची अञ्चल कऽ जिलासभ}} {{Commonscat|Mechi Zone}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखु== * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] * [[नेपालकऽ प्रशासनिक विभाजन|नेपालकऽ क्षेत्रिय बर्गिकरण]] {{stub}} nrtphd5yf1tthev6m4pazt3rzki0r7l मोरङ जिला 0 1781 282230 263964 2026-11-11T04:52:44Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282230 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = मोरङ जिला |native_name = Morang District |area = 11855 |population = 965370 |pop_year = २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= NepalMorangDistrictmap.png |caption = |region = [[कोशी प्रदेश]] |geo = [[तराई]] |vdc = ५२ |mun = ७ (१ उप-महानगरपालिका सहित) |established = |seat_type = सदरमुकाम |seat = [[बिराटनगर]] |area_code = ०२१ |languages = [[नेपाली]], [[राई भाषा|राई]], [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], सतार |castes = [[बाहुन]], [[क्षेत्री]], कोचे, मेचे, [[सतार जाति|सतार]], [[थारु जाति|थारू]], [[कायस्थ]] [[लिम्बु जाति|लिम्बु]] |website = [http://www.ddcmorang.gov.np www.ddcmorang.gov.np] }} '''मोरङ जिला''' ({{Langx|en|[[:en:Morang District|Morang District]]}} {{Audio|Morang.ogg|सुनी}}) [[नेपाल]]क [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[कोशी अञ्चल]]मे अवस्थित औद्योगिक जिला छी। पूर्वाञ्चलक ऐतिहासिक गौरवक रुपमे स्थापित मोरङ जिला, औद्योगिक एवं जनसंख्याक हिसाब सँ नेपालक दोसर बड्का जिल्लाक रूपमे सेहो परिचित अछि । नेपालक पूर्वी तराइमे परैबाला ई जिला प्राचिनकालमे विराट राजाक राजधानीके रूपमे प्रख्यात छल । बि.सं. २०१८ सालक प्रशासनिक विभाजन सँ पहिने सेहो ई नेपालक ३५ जिलामे एकटा जिला छल । जे हाल आबि मोरङ, [[सुनसरी जिला|सुनसरी]] तथा [[झापा जिला]] सभमे विभाजित भेल अछि । मोरङ जिलाक क्षेत्रफल १,८५५ वर्ग किलोमिटर अछि । विसं २०६८ मे भेल राष्ट्रिय जनगणना अनुसार ई जिल्लाक जनसङ्ख्या ९,६५,३७० अछि । मोरङ जिलाक सदरमुकाम आ प्रमुख औद्योगिक शहर [[बिराटनगर]] छी। ==जिलाक भौगोलिक अवस्था== *अक्षांस:- २६.२०" सँ २६.५३" *देशान्तर:- ८७.१६ सँ ८७.५१" *सिमाना:- पूर्व [[झापा जिला|झापा]] आ [[इलाम जिला]] ([[मावा खोला आर रतुवा खोला]]), पश्चिम [[सुनसरी जिला]] (बुढी आर केसलिया खोला), उत्तर [[धनकुटा जिला|धनकुटा]] आ [[पाँचथर जिला]] आ दक्षिण [[भारत]]क [[बिहार]] प्रान्त *क्षेत्रफल:- १८५५ वर्ग कि.मि. *औषत लम्बाई:- लगभग ४६ कि.मि. (पूर्व पश्चिम) *औषत चौडाई:- लगभग ५४ कि.मि. (उत्तर दक्षिण) *राजनैतिक विभाजनः- ६५ गाविस, १ उपमहानगरपालिका (२२ टा वाड), १७ ईलाका, ७ निर्वाचन क्षेत्र *उचाई:- समुन्द्री सतह सँ करिब ६० मिटर सँ २,४१० मिटर धरि ==प्रमुख ऐतिहासिक एवं धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रसभ== *विराट राजाक दरवार *राजारानी पोखरी *राजा धनपाल थान *सुनबर्षी पोखरी *बागझोडा *हसेनी सिमसार *बेतौना सिमसारक्षेत्र *मण्ठपोखरी *ध्वजे डाँडा *बेतेनी ताल ==जिलागत निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत {{pagename}} कऽ नक्सा== [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)]] द्वारा निर्धारण कएल गेल, जिलागत निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत {{pagename}} कऽ नक्सा नीचा देल गेल अछि। <ref>[http://www.election.gov.np/election/en/district-wise-constituency-map-154.html निर्वाचन आयोग नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140618151357/http://http/ |date=2014-06-18 }}, निर्वाचन आयोग नेपाल कऽ आधिकारिक वेबसाइटमे उपलब्ध नक्सा.</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Geographic location |Centre = मोरङ जिला |North = [[धनकुटा जिला|धनकुटा]]<br/> [[पाँचथर जिला]] |Northeast = [[इलाम जिला]] |East = [[झापा जिला]] |Southeast = |South = [[बिहार]]{{झन्डा|भारत}} |Southwest = |West = [[सुनसरी जिला]] |Northwest = }} {{Commonscat|Morang District|मोरङ जिला}} [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] 64h5tt8zzwkbx3ebgmc24tmlosid5i3 राइट बन्धु 0 1941 282231 277287 2026-11-11T04:52:48Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282231 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person | name = अरविल राइट | image = Orville Wright.jpg | caption = १९०३ मे लेल गेल चित्र | birth_date = {{birth date|1871|8|19|}} | birth_place = [[डेटन, ओहायो]] | death_date = {{Death date and age|1948|1|30|1871|8|19|}} | death_place = [[डेटन, ओहायो]] | occupation = प्रकाशक, बाइसिकल विक्रेता/निर्माता, हवाईजहाज आविष्कारक/निर्माता, पायलट प्रशिक्षक | spouse = कोई नै | signature = Orville Wright Signature.svg }} {{Infobox Person | name = विलबर राइट | image = Wilbur Wright.jpg | caption = १९०३ मे लेल गेल चित्र | birth_date = {{birth date|1867|4|16|}} | birth_place = [[मिलविल, इन्डियाना]] | death_date = {{death date and age|1912|5|30|1867|4|16|}} | death_place = [[डेटन, ओहायो]] | occupation = प्रकाशक, बाइसिकल विक्रेता/निर्माता, हवाईजहाज आविष्कारक/निर्माता, पायलट प्रशिक्षक | spouse = कोई नै | signature = Wilbur Wright Signature.svg }} '''राइट बन्धु''' ({{Langx|en|Wright Brothers}}), '''अरविल''' ([[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]: '''Orville''', [[१९ अगस्त]], [[१८७१]] &ndash; ३० जनवरी [[१९४८]]) आ '''विलबर''' ([[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]: '''Wilbur''', [[१६ अप्रैल]], [[१८६७]] &ndash; [[३० मई]], [[१९१२]]), दुई [[अमेरिका|अमेरिकी बन्धु]] छल जकरा [[हवाई जहाज]]क आविष्कारक मानल जाइत अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://www.nasm.si.edu/wrightbrothers/ |title=स्मिथसोनियन संस्थान, "द राइट ब्रदर्स एण्ड द इन्वेन्शन अफ द एरियल एज" |access-date=2017-02-16 |archive-date=2015-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813220152/http://airandspace.si.edu/exhibitions/wright-brothers/online/ |dead-url=yes }}</ref><ref>मेरी एन जनसन। [http://www.libraries.wright.edu/special/symposium/Johnson.html अन द एविएशन ट्रेल इन द राइट ब्रदर्स; वेस्ट साइड नेबरहुड इन डेयटन, ओहियो] राइट स्टेट युनिवर्सिटी, २००१</ref><ref name="बीबीसी न्यूज">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1998/11/98/great_balloon_challenge/299568.stm "फ्लाइङ थ्रु द एजेज"] ''बीबीसी न्यूज'', मार्च १९, १९९९। अभिगमन तिथि: १७ जुलाई २००९</ref> ई दुनू लोकनि [[१७ दिसम्बर]] [[१९०३]]के संसारक सबसँ पहिल सफल मानवीय हवाई उड़ान भरलक् जाहिमे हवासँ भारी विमानके नियन्त्रित रूपसँ निर्धारित समयधरि सञ्चालित कएल गेल । एकर बाद दुई वर्षक समयमे अनेक प्रयोगसभक बाद ई दुनू कियों विश्वक प्रथम उपयोगी दृढ़-पक्षी विमान तैयार केलक । ई प्रायोगिक विमान बनाबै आ उड़ाबै वाला पहिल आविष्कारक तँ नै छल, मुदा ई हवाई जहाजके नियन्त्रित करैक जे विधिसभ खोजलक, ओ बिना आजुक वायुयान सम्भव नै छल ।<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11372/ |title = Telegram from Orville Wright in Kitty Hawk, North Carolina, to His Father Announcing Four Successful Flights, 1903 दिसम्बर 17 |website = [[World Digital Library]] |date = 1903-12-17 |accessdate = 2013-07-22 |archive-date = 2019-01-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190107070246/https://www.wdl.org/en/item/11372/ |dead-url = yes }}</ref> ई आविष्कारक लेल आवश्यक यान्त्रिक कौशल हिनका कयन वर्षधरि [[प्रिन्टिङ प्रेस]], [[बाइसाइकल]],<ref name="WDL2">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11373/ |title = Wilbur Wright Working in the Bicycle Shop |website = [[World Digital Library]] |date = 1897 |accessdate = 2013-07-22 |archive-date = 2013-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130930192807/http://www.wdl.org/en/item/11373/ |dead-url = yes }}</ref> [[मोटर]] आ अन्य कयन मसिनक साथ काम करैत करैत मिलल । बाइसाइकलक साथ काम करैत करैत ई दुनूके विश्वास भ गेल कि वायुयान जका असन्तुलित वाहनके सेहो अभ्यासक साथ सन्तुलित आ नियन्त्रित कएल जा सकैत अछि ।<ref>क्राउश २००३, पृ. १६९</ref> सन् [[१९००]]सँ सन् [[१९०३]] धरि ई दुनू [[ग्लाइडर|ग्लाइडरसभ]] पर बहुत प्रयोग केलक जाहिसँ हिनकर [[पायलट]] कौशल विकसित भेल । == चित्र दीर्घा == <gallery mode=packed> File:First flight3.jpg|राइट बन्धुक पहिल उड़ान File:Young Orville Wright.jpg|अरविल File:Wilbur Wright child.jpg|विलबर </gallery> == सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} == बाह्य जडीसभ== * [http://hindizen.com/2009/06/01/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%9F-%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81-%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE/ राइट बन्धु आ विमाननक कहानी (हिन्दीमे)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529065228/http://hindizen.com/2009/06/01/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%9F-%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81-%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE/ |date=2010-05-29 }} * [http://hindi.samaylive.com/news/57370/57370.html राइट बन्धुसभक जज्बाक नतीजा छल विमानक पहिल उड़ान (हिन्दीमे)]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} h6tiry68hozc0f25eiaswbvc3c4xrso राजविराज 0 1979 282232 275285 2026-11-11T04:52:53Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282232 wikitext text/x-wiki {{मुख्य लेख चिन्ह}} {{Infobox settlement |name = राजविराज |official_name = Rajbiraj |other_name = |native_name = |settlement_type = शहर |motto = |image_skyline = Tribhuvan Chowk.jpg |imagesize = 300px |image_caption = शहरक प्रसिद्ध त्रिभुवन चोक (वर्तमान गजेन्द्र चोक) |image_map = |mapsize = |map_caption = राजविराज नगरक नक्सा |pushpin_map = Nepal#Mithila#Nepal Rajbiraj |pushpin_label_position = top |pushpin_map_caption = राजविराज नगरपालिका [[नेपाल]] |pushpin_mapsize = 300 <!-- Location --> |subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रसभक सूची|देश]] |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालक प्रदेशसभ|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालक जिलासभ|जिला]] |subdivision_name2 = [[सप्तरी जिला]] |subdivision_type3 = वार्ड सङ्ख्या |subdivision_name3 = १६ <!-- Politics --> |government_footnotes = |leader_title = कार्यवाहक मेयर |leader_name = ईशरत प्रवीण |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = |established_date = |established_title2 = |established_date2 = <!-- Area --> |area_footnotes = |area_total_km2 = 55.64 <!-- Population --> |population_as_of = वि.स. २०६८ |population_footnotes = |population_note = |population_total = 69803<ref>{{cite web|title=National Population and Housing Census 2011|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_phc/Nepal/Nepal-Census-2011-Vol1.pdf|publisher=National Planning Commission Secretariat, Central Bureau of Statistics (CBS), Government of Nepal|date=November 2012|access-date=2017-09-03|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107015829/https://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_phc/Nepal/Nepal-Census-2011-Vol1.pdf|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=New Structure of Nepal |url=http://mofald.gov.np/sites/default/files/News_Notices/Final%20District%201-75%20Corrected%20Last%20for%20RAJPATRA.pdf|publisher=MOFALD, Government of Nepal|date=March 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Details of Rural Municipal and Municipalities of Nepal |url=http://mofald.gov.np/sites/default/files/News_Notices/scanned%20file.PDF|publisher=MOFALD, Government of Nepal|date=13 September 2017}}</ref> |population_density_km2 = auto |population_metro = |population_density_metro_km2 = <!-- General information --> |timezone = [[नेपालक प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26|32|26|N|86|44|55|E|region:NP_type:city|display=inline,title}} |elevation_footnotes = |elevation_m = 76 <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = डाक कोड |postal_code = ५४६०० |area_code = ०३१ |website = {{URL|www.rajbirajmun.gov.np}} |footnotes = }} '''राजविराज''' ({{Langx|en|Rajbiraj}}) पूर्वी [[नेपाल]]क [[मधेश प्रदेश]] अन्तर्गत [[सप्तरी जिला]]मे अवस्थित एक शहर छी । ई नेपालक एक प्रसिद्ध शहर होमएक सङ्गे सप्तरी जिलाक सदरमोकाम छी । नेपालक पहिल टाउन प्लानिङ<ref>{{Citation |title=Rajbiraj revisited-NepaliTimes |url=http://nepalitimes.com/news.php?id=5454#.WawxMM1LfIU |accessdate=2017-09-03}}</ref> करि बसाएल [[सप्तरी जिला]]क सदरमुकाम राजविराज [[तराई|तराई क्षेत्र]]क सब सँ पहिल आ अधिराज्यक चारिम नगरपालिका छी । वि.सं. १९९४ दिस [[सप्तकोशी नदी]] जखन पुरान सदरमोकाम हनुमाननगर कटान केनाए सुरु कऽ देलक<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=O3RuAAAAMAAJ&q=Rajbiraj+history&dq=Rajbiraj+history&hl=en&sa=X&redir_esc=y |title=Military history of Nepal |last=Hamal |first=Lakshman B. |date=1995 |publisher=Sharda Pustak Mandir |language=en}}</ref> तखन सदरमुकाम आन ठाम लऽ जेबाक निर्णय कएल गेल आ आ ओकरे फलस्वरूप तत्कालीन बडाहाकिम प्रकाशशमशेर जबरा उपयुक्त ठाम खोजि शहर बसेबाक जिम्मेवारी ख्यातिप्राप्त इन्जिनीयर [[डिल्लीजङ्ग थापा]]के देलक । ओ अपन जमीनदारी मौजा रहल जोलहरी [[मलेठ]] गाम नजदिक राजपुर मौजामे सदरमुकाम बनेबाक निर्णय केलक । ओ समयमे सुन्दर शहरक रूपमे प्रसिद्धि पाबल [[भारत]]क गुलाबी शहर [[जयपुर]]क नक्साक आधारमे टाउन प्लानिङ करि वि.सं. १९९८ मे राजविराज शहर बैसाएल गेल छल ।<ref>{{Cite web |url=http://www.spotlightnepal.com/news/article/what-went-wrong-madhesh-nepal-dilli-jung-thapa |title=Archive copy |access-date=2017-07-02 |archive-date=2016-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160914074428/http://spotlightnepal.com/News/Article/What-went-wrong-madhesh-Nepal-Dilli-Jung-Thapa |dead-url=yes }}</ref><ref>http://www.housingnepal.com/articles/display/rapid-urbanization-in-nepal-an-asset-or-liability</ref> ==इतिहास आ विकास== वर्तमान राजविराज नगरक नामकरण राजविराजक पूर्वी भागक भलुवाही नदीके किनारमे अवस्थित पुरान इतिहासक प्रख्यात [[राजदेवी मन्दिर]]क नामसँ राजविराज नाम रहलगेल बात बहुतेक पुस्तकमे उल्लेख कएल गेल अछि ।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=xElQAQAAIAAJ&q=%25E0%25A4%25B0%25E0%25A4%25BE%25E0%25A4%259C%25E0%25A4%25A6%25E0%25A5%2587%25E0%25A4%25B5%25E0%25A5%2580+%25E0%25A4%25AE%25E0%25A4%25A8%25E0%25A5%258D%25E0%25A4%25A6%25E0%25A4%25BF%25E0%25A4%25B0&dq=%25E0%25A4%25B0%25E0%25A4%25BE%25E0%25A4%259C%25E0%25A4%25A6%25E0%25A5%2587%25E0%25A4%25B5%25E0%25A5%2580+%25E0%25A4%25AE%25E0%25A4%25A8%25E0%25A5%258D%25E0%25A4%25A6%25E0%25A4%25BF%25E0%25A4%25B0&hl=en&sa=X&redir_esc=y |title=Saptarī Jillākā pramukha sāṃskr̥tika sthalaharu: eka adhyayana : laghuanusandhānakārya |last=Dāsa |first=Harikānta Lāla |date=2003 |publisher=Nepāla Rājakīya Prajñā-Pratishṭhāna |language=ne}}</ref> राजदेवी भगवतीकें सेन राजाक इष्टदेवी मानल जाइत अछि । राजदेवी मन्दिर एतय अवस्थित होमएक कारण एतय सेन राजासभक कचहरी, दरवार, किला रहनाए छी । शहर विकासक लेल आवश्यक आधारसभ भेलाक कारण वि.सं. २०१६ सालमे राजविराजकें नगरपालिका घोषणा कएल गेल । नगरपालिकाक [[पूर्व]]मे [[महादेवा गाउँपालिका]] आ [[तिलाठी कोईलाडी गाउँपालिका]], [[पश्चिम]]मे [[बेल्ही चपेना गाउँपालिका]] आ [[रुपनी गाउँपालिका]], [[उत्तर]]मे [[रुपनी गाउँपालिका]] आ [[कृष्णासवरन गाउँपालिका]] तथा [[दक्षिण]]मे [[छिन्नमस्ता गाउँपालिका]] अछि । योजनाबद्ध रूपसँ व्यवस्थित राजविराज नगर व्यवसायिक रूपसँ वि.सं. २०१० सालदिस पूर्वी नेपालको [[तराई]] आ पहाडी जिलाक व्यापारिक केन्द्रक रूपमे विकसित भेल । नगरपालिका भितरमे ऐतिहासिक राजदेवी, दुर्गा भगवती, वागेश्वरी भगवती, हनुमान, रामजानकी, राधाकृष्ण, विष्णु, बैष्णवी काली, महादेव जका मठ मन्दिर तथा मुस्लिम समुदाय क जामे मस्जिद आ जैन धर्मावलम्बीसभक मन्दिर अछि ।<ref>{{Citation |last=Today |first=News |title=राजविराजको राजदेवी मन्दिरः जहाँ भक्तजनको भाकल पुरा हुने जनविश्वास |date=१९ फाल्गुन २०७२, बुधबार २०:०४ |url=http://newstoday.com.np/2016/03/02/4847 |accessdate=2017-09-03}}</ref> ==टाउन प्लानिङ्ग== नेपालक जयपुरे शहर आ गुलाबी शहरक उपनाम सँ परीचित राजविराज नगरपालिकाक नगर योजना ६० बिघाक प्लटमे तत्कालीन इन्जिनियर [[डिल्लीजङ्ग थापा]]द्वारा कएल गेल छल। ओ [[भारत]]क गुलाबी सहर कहि जानल जाएवाला [[जयपुर]]क नक्साकें आधारमे राजविराजक टाउन प्लानिङ्ग केनए छल । सुरूमे ६० बिघा जमीनमे टाउन प्लानिङ्ग कएल गेल छल मुदा बादमे कर्मचारी आवास बनेवाक आवश्यकता महसुस भेल जकर फलस्वरूप उत्तर दिस २ बिघा आ दक्षिण दिस ८ बिघा जमीन लऽ ७० बिघामे नगर बसाएल गेल छल । प्रत्येक चार घरक पछाड़ी छोट गल्ली, मुख्य सड़क आ सहायक सड़क जोड़वला ठाममे चौक तथा अलग अलग स्थानमे हटिया, किराना दोकान, तरकारी बजार आ सरकारी कार्यालय भवनसभ व्यवस्थित रूपमे मिलाएल गेल अछि ।<ref>{{Cite web| last=Today |first=News|title=नेपालको जयपुरे शहर राजविराज |date= २५ माघ २०७२ |url=http://newstoday.com.np/2016/02/08/4277 |accessdate=2019-05-27}}</ref> ==यातयात== राजविराजसँ [[काठमाडौं]] आ नेपालक अन्य शहरसभसँ सड़क यातायातसँ जुड़ल अछि । [[राजविराज विमानस्थल]] अखन निर्माणाधीन अछि आ सुचारू भेलाक बाद एतयसँ पूर्वी नेपालक पहाडी दुर्गम स्थानसभ आ नेपालक मुख्य शहरसभधरि हवाई सम्पर्क रहत । राजविराज शहरक दक्षिणी सिमाना भारतक [[सुपौल जिला]]क [[कुनौली]]सँ जुड़ल अछि । *'''वायुसेवा:''' [[राजविराज विमानस्थल]]। [[File:Buddha Air aircraft at Rajbiraj airport, Nepal.jpg|thumb|300px|[[राजविराज विमानस्थल]]मे [[बुद्ध एयर]] विमान]] *'''सड़कसेवा:''' राजधानी शहर [[काठमाडौं]]सँ राजविराज लगभग {{convert|495|km|mi|-1}}क दूरीमे अछि । ई [[धरान]], [[इटहरी]] आ [[धनकुटा जिला|धनकुटा]] लगायत नेपालक पूर्वी क्षेत्र आ अन्य क्षेत्रक सड़कसेवासँ निक जका जुड़ल अछि । *'''सिमापार:''' भारतक राज्य [[बिहार]]सँ लगभग {{convert|10|km|mi|0}}क उत्तरमे राजविराज अवस्थित अछि । भारतक सभसँ नजदिकी बजार [[सुपौल जिला]]क कुनौली बजार अवस्थित अछि । भारत आ नेपालक ई क्षेत्रमे राजश्व केन्द्र स्थापित अछि । नेपाली आ भारतीय लोकसभ निकसँ आवतजावत करैत अछि । *'''शहर भितर:''' साइकल, मोटर सवारी, रिक्सा आ ट्याक्सीसभ शहरमे चलैत अछि । शहरसँ बाहर यात्राक लेल अटो रिक्सा (टेम्पो)उपलब्ध अछि । सिटी सफारी आ विद्युतीय रिक्सा राजविराजक सम्पूर्ण भागमे जुड़ल अछि जे सर्वसुलभ आ वातावरण मैत्री अछि । ==जनसङ्ख्या== {{bar box |title=राजविराजमे धर्मावलम्बी <ref name="Rajbiraj Demography" /> |titlebar=#Fcd116 |left1=धर्म |right1=प्रतिशत |float=right |bars= {{bar percent|[[हिन्दू]]|#FF6600|८७.०१}} {{bar percent|[[इस्लाम]]|#009000|१०.८९}} {{bar percent|[[जैन]]|#FFFF00|१.२६}} {{bar percent|शिख|#808080|०.६४}} {{bar percent|अन्य|#808080|०.२०}} <small>अन्य धर्मावलम्बी (०.१९%)</small> }} नेपालक [[२०११ नेपाल जनगणना|जनगणना]] वि.सं. २०६८ कऽ अनुसार राजविराजक कूल जनसङ्ख्या ६७,२६२ अछि जहिमे पुरुषक सङ्ख्या ३४,६८४ आ महिलाक सङ्ख्या ३२,५७८ अछि । ई शहरक साक्षरता दर ७९.७१% अछि जहिमे पुरुषक साक्षरता दर ८८.४०% आ महिलाक साक्षरता दर ७०.२४% अछि ।<ref name="Rajbiraj Demography">{{cite web|title=National Population and Housing Census 2011|url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/04/15%20Saptari_VDCLevelReport.pdf|website=Central Bureau of Statistics|accessdate=1 March 2014|archive-date=1 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140801192402/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/04/15%20Saptari_VDCLevelReport.pdf|dead-url=yes}}</ref> २०६८ कऽ राष्ट्रिय जनगणना प्रतिवेदन अनुसार राजविराजमे [[हिन्दू]] धर्मावलम्बी मुख्य धर्मक रूपमे अछि । मुख्यतया हिन्दू धर्म माननिहारक सङ्ख्या बेसी अछि । हिन्दू धर्मावलम्बीक सङ्ख्या ८७%, [[मुस्लिम]] धर्मावलम्बीक सङ्ख्या १०.८९%, [[जैन]] धर्मावलम्बीक सङ्ख्या १.२६% अछि तँ शिखक सङ्ख्या ०.६४% रहल अछि ।<ref name="Rajbiraj Demography" /> राजविराज शहरमे विभिन्न जातजातिक लोकसभ बसोबास रहल अछि जहिमे [[कायस्थ]], [[ब्राह्मण (मैथिल)|ब्राह्मण]], [[राजपुत]], [[देव|वैश्य]], [[तेली]], [[यादव]], [[बनिया]], [[मारवाड़ी]], [[थारू]], [[लोहार]], [[धानुक]] आदी अछि । राजविराजमे बाजल जाइवला मुख्य भाषा [[मैथिली भाषा|मैथिली]] छी जे मुख्यतया सम्पूर्ण वर्गक लोकसभद्वारा बाजल जाइत अछि । मैथिली भाषाक बाद सभ सँ बेसी बाजल जाइवला भाषा [[नेपाली भाषा|नेपाली]] छी । अन्य भाषासभ बहुत कम बाजल जाइत अछि ।<ref name="Rajbiraj Demography" /> ==मौसम== राजविराज नगरपालिकाक जलवायु उष्णकटिबन्धीय अछि । राजविराजक तीन मुख्य मौसम [[ग्रीष्म]], [[मनसुन]] आ [[शरद]] अछि । नेपालक [[तराई]] क्षेत्रमे अवस्थित भेलाक कारण राजविराजक मौसम प्राय गरम होइत अछि ।<ref>{{cite web|title=Rising Temperature|url=http://thehimalayantimes.com/nepal/rising-mercury-brings-tarai-life-to-standstill/|website=The Himalayan Times|accessdate=6 June 2015}}</ref> ग्रीष्म ऋतु [[अप्रैल]]क सुरुवात संगे सुरू भ [[अगस्त]] धरि रहैत अछि आ ई समय ई शहरक तापक्रम २३&nbsp;°से (७३&nbsp;°फे) सँ ४४&nbsp;°से (१११&nbsp;°फे) धरि पहुँच जाइत अछि । [[मनसुन]]क आगमन [[जुलाई]]मे होइत अछि आ शरद ऋतुक आगमन [[अक्टुबर]]सँ होइत अछि तँ ई [[मार्च]] धरि रहैत अछि । ठण्डी मौसममे राजविराजक भ्रमण उपयुक्त रहैत अछि । पर्यटकसभ प्राय मध्य [[सितम्बर]]सँ अन्तिम [[मार्च]]मे एतय आबैलेल पोसन्द करैत अछि । समष्टिगत रूपमे [[जनवरी]]सभसँ ठण्डा महिना रहैत अछि तँ [[जुन]]सभसँ गरम महिना रहैत अछि । {{Weather box | location = राजविराज नगरपालिका (१९८१-२०१२) | metric first = Y | single line = Y | open = yes | Jan high C = 21.5 | Feb high C = 25.4 | Mar high C = 29.9 | Apr high C = 33.1 | May high C = 33.7 | Jun high C = 31.8 | Jul high C = 31.7 | Aug high C = 31.4 | Sep high C = 31.0 | Oct high C = 30.2 | Nov high C = 26.2 | Dec high C = 24.1 | year high C = | Jan low C = 8.0 | Feb low C = 10.1 | Mar low C = 12.6 | Apr low C = 18.4 | May low C = 22.3 | Jun low C = 24.2 | Jul low C = 24.6 | Aug low C = 24.4 | Sep low C = 23.6 | Oct low C = 20.8 | Nov low C = 12.4 | Dec low C = 9.2 | year low C = | Jan precipitation mm = 12.7 | Feb precipitation mm = 14.2 | Mar precipitation mm = 17.2 | Apr precipitation mm = 56.1 | May precipitation mm = 189.0 | Jun precipitation mm = 320.4 | Jul precipitation mm = 545.8 | Aug precipitation mm = 384.3 | Sep precipitation mm = 299.8 | Oct precipitation mm = 92.8 | Nov precipitation mm = 6.8 | Dec precipitation mm = 5.4 | year precipitation mm = | source 1 = '''मौसम पूर्वानुमान विभाग, नेपाल'''<ref name= climate >{{cite web | url = http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/ | title = NORMALS FROM 1981-2012 |access-date= 20 October 2012 | publisher = Department of Hydrology and Meteorology (Nepal)}}</ref> | date=October 2012 }} ==धार्मिक केन्द्रसभ== राजविराज नेपालक मुख्य शहरसभमे सँ बहुसङ्ख्यक [[हिन्दू]] धर्मावलम्बीसँ भरल शहर छी । एतय अवस्थित मन्दिरमे अधिकांश धार्मिक, सामाजिक आ सांस्कृतिक गतिविधि देखल जा सकैत अछि । राजविराज नगरक्षेत्रमे [[राजदेवी मन्दिर]], [[भगवती मन्दिर, राजविराज|भगवती मन्दिर]], राधाकृष्ण मन्दिर, शिव मन्दिर, हनुमान मन्दिर लगायतक विभिन्न धार्मिक मठ, मन्दिर तथा देवस्थलसभ अछि । [[विजयादशमी]], [[यमपञ्चक]], [[तीज]], [[होली]], [[श्रीकृष्ण जन्माष्टमी]], [[बुद्ध पूर्णिमा]], [[ल्होसार]], [[छठ]], [[रामनवमी]], [[इद]], [[बकरिद]] तथा [[रमजान]] लगायतक पावनि तिहारसभ भव्य रूपमे मनाएल जाइवाला राजविराज नगरक्षेत्रक अपने प्रकारक विशेषता अछि । ==शैक्षिक संस्थानसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Rajbiraj|राजविराज}} ==एहो सभ देखी== {{सप्तरी जिलाक स्थानीय तहसभ}} {{नेपालक नगरपालिकासभ}} [[श्रेणी:सप्तरी जिलाक नगरपालिकासभ]] [[श्रेणी:उत्कृष्ट लेख]] [[श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ]] 30s5q7cxgj6xnskft5w2lcb4se3eby3 राप्ती अञ्चल 0 2033 282233 19091 2026-11-11T04:52:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282233 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = राप्ती अञ्चल |native_name = Rapti Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Rapti_districts.png |caption = |region = [[मध्यपश्चिमाञ्चल|मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = राप्ती |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''राप्ती अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Rapti Zone|Rapti Zone]]}} {{Audio|Rapti.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[मध्यपश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ५ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। राप्ती अञ्चलके सदरमुकाम तुल्सीपुर (दाङ) अछि आर एकर सब सऽ बेसी बरका सहर [[त्रिभुवननगर नगरपालिका|घोराही]] अछि। राप्ती अञ्चलके अरो मुख्य सहरसभ [[तुल्सीपुर नगरपालिका|तुल्सीपुर्]], [[बिजुवार्]], [[लिवाङ]], [[लमही]], [[मुसिकोट]] आर [[चौरजाहरी]] अरो अछि । ==नामाकरण== [[राप्ती नदी]] कऽ नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि। == जिलासभ == राप्ती अञ्चल मै ५ टा जिला अछि। * [[रुकुम जिला|रुकुम]] * [[रोल्पा जिला|रोल्पा]] * [[सल्यान जिला|सल्यान]] * [[प्युठान जिला|प्युठान]] * [[दाङ जिला|दाङ]] {{DistrictsOfNepal}} {{राप्ती अञ्चल कऽ जिलासभ}} {{Commonscat|Rapti Zone}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखु== * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] 7lvlxcfts19taft0jykflclbi2gv2nq रामवरण यादव 0 2065 282193 278588 2026-11-11T01:34:04Z ~2026-59853-25 18199 /* */ 282193 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = रामवरण यादव<br>Ram Baran Yadav |image = Ram Baran Yadav, portrait (August 2014).jpg |imagesize = 199px |alt = |order = [[नेपालक राष्ट्रपति|नेपालक प्रथम]] |office = राष्ट्रपति |vicepresident = [[परमानन्द झा]] |term_start = [[२२ जुलाई]], [[सन् २००८|२००८]] <br/> २०६५ साओन ७ गते |term_end = २८ अक्टुबर [[सन् २०१५|२०१५]] <br> २०७२ कातिक ११ |predecessor = |successor = |jr/sr2 = |state2 = |term_start2 = |term_end2 = |predecessor2 = |successor2 = |state_senate3 = |state3 = |district3 = |term_start3 = |term_end3 = |predecessor3 = |successor3 = |birth_date= {{birth date and age|1948|2|4|df=y}} |birth_place = [[धनुषा जिला|धनुषा]], [[नेपाल]] |death_date= |death_place = |party = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] |spouse = जुलेखा यादव <ref name=rby1/> |children = डा. चन्द्रमोहन यादव<br/> चन्द्रशेखर यादव (पुत्र)<br/> [[अनिता यादव]] (पुत्री) |residence = |alma_mater = |religion = [[हिन्दू धर्म|हिन्दु]] |signature = |signature_alt = |website = |footnotes = }} '''रामवरण यादव''' (जन्म २००४ साल माघ २२ गते)<ref name=rby1>{{cite web| title=DR. RAM BARAN YADAV PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF NEPAL| url=http://presidentofnepal.gov.np/Contents/biography.html%26flag%3DF| publisher=Office of The President, [[नेपाल|Nepal]]| date=| accessdate=| archive-date=2012-06-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20120602021453/http://presidentofnepal.gov.np/Contents/biography.html%26flag%3DF| url-status=dead}}</ref> एक राजनीतिज्ञ आ चिकित्सक छथि। ओ नेपालक प्रथम राष्ट्रपति के रूप मे सेवा केनए छल ।<ref name="International Herald Tribune">{{Cite news| title=Physician to become Nepal's first president|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/07/22/asia/AS-Nepal-First-President.php | publisher=International Herald Tribune |date=2008-07-22 |accessdate=2008-07-22}}</ref> ओ सन् २००८ जुलाई २३ सँ सन् २०१५ अक्टुबर २९ धरि राष्ट्रपतिक रूप मे पद मे बहाल छल । राष्ट्रपति होमए सँ पहिने ओ नेपालक स्वास्थ्य मन्त्रीक रूप मे आ राजनीतिक पार्टी [[नेपाली काङ्ग्रेस]]क महासचिव कें रूप मे सेवा केने छल । ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडी सभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपालक राष्ट्रपतिसभ]] [[श्रेणी:नेपाली कांग्रेसक राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:सन् १९४८ मे जन्म]] rkd2is36qg70xfkxy30shogg5xjy632 रूपेश त्योंथ 0 2091 282234 234007 2026-11-11T04:53:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282234 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = रूपेश त्योंथ<br />Rupesh Teoth | image = [[फाइल:RupeshTeoth.jpg|अंगूठाकार]] | alt = रूपेश त्योंथ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1989|05|27}} | birth_place = त्योंथागढ़, [[मधुबनी]], भारत | nationality = भारतीय | occupation = लेखक, कवि | years_active = २००६-वर्तमान }} '''रूपेश त्योंथ''' ({{Langx|en|Rupesh Teoth}}; जन्म २७ मई १९८९) मैथिलीक सुपरिचित कवि, स्तम्भकार ओ सम्पादक छथि। ई मैथिलीमे ‘नवकृष्ण ऐहिक’ पेननेमसँ सेहो लिखैत छथि। हिनक जन्म [[मिथिला]]क [[मधुबनी जिला]] अन्तर्गत त्योंथागढ़ गाममे भेल छल। वृत्तिसँ आइटी प्रोफेशनल रूपेश वर्तमानमे [[कोलकाता]]मे निवास करैत छथि तथा मैथिली क्रियाकलाप आ लेखनमे विगत डेढ़ दशकसँ सक्रिय छथि। रूपेश<ref>{{cite web|title=रूपेश त्योंथ|url=https://www.mithimedia.in/2020/05/rupesh-teoth.html|publisher=पहिल दशकक उल्लेखनीय आमद 'रूपेश त्योंथ'}}</ref> मैथिलीक लोकप्रिय पोर्टल मिथिमीडिया केर फाउंडर-एडिटर रूपमे बेस चर्चित रहल छथि। ==प्रारंभिक जीवन== रूपेश केर जन्म मिथिलाक मधुबनी जिला अंतर्गत त्योंथागढ़ गाममे २७ मई १९८९कें भेलनि। आरंभिक शिक्षा-दीक्षा गाममे रहि क' भेलनि, बादमे उच्च शिक्षा लेल कोलकाता अएलाह। कम्प्यूटर एप्लीकेशनमे स्नाकोत्तर रूपेश एकटा स्टार्टअपमे सॉफ्टवेयर इंजीनियर रूपें जुड़लाह। समानांतर रूपसँ हिनक झुकाओ लेखन दिस बनल रहल आ ई मिथिला समाद सहित कतेको अखबार, पत्रिका सब लेल लिखैत रहलाह। रूपेश मैथिली रचनाकार आ भाषा कार्यकर्ता रूपमे छात्र जीवनहिसँ एक्टिव रहल छथि। एहि क्रमकें बढ़बैत ई मैथिली पोर्टल मिथिमीडिया शुरू केलनि। ==साहित्यिक कार्य== रूपेश जखन उच्च विद्यालयमे अध्ययनरत छलाह तखनेसँ मैथिली लेखन दिस प्रवृत्त भेल छलाह। जखन उच्च शिक्षा लेल कोलकाता अएलाह त' मातृभाषा प्रति अनुराग आओर पुष्ट भेलनि। साल २००६मे हुनक पहिल कविता 'जागू आब' श्री मिथिला पत्रिकामे प्रकाशित भेल आ ई लोकक नजरिमे अएलाह। एकर बाद हिनक लेखन आ क्रियाकलाप निरन्तर रूपसँ बढ़ल आ जारी अछि। रूपेश कोलकातासँ प्रकाशित मैथिली दैनिक '''मिथिला समाद'''सँ २००८मे जुड़लाह आ नवकृष्ण ऐहिक नामे दैनिक व्यङ्ग्य स्तम्भ 'खुरचनभाइक कछमच्छी' लिखलनि जे पाठकदीर्घामे खूब लोकप्रिय भेल छल। एहिना २०१०मे ओ मैथिली साप्ताहिक '''झलक मिथिला''' केर सम्पादन केलनि। २०१३मे हिनक पहिल पोथी मैथिली कविता सङ्ग्रह '''एक मिसिया''' विमोचित भेल छल जाहिमे रूपेशक आरम्भिक कविता सभ सङ्ग्रहित अछि। २०१५मे हिनक लिखल लोकप्रिय व्यङ्ग्य स्तम्भ '''खुरचनभाइक कछमच्छी'''<ref>{{cite web|title=खुरचनभाइक कछमच्छी|url=https://www.amazon.in/-/hi/Navkrishna-Aihik/dp/9382828117|publisher=खुरचनभाइक कछमच्छी}}</ref> पोथी रूपमे सोझां आएल। एकर अतिरिक्त हिनक व्यंग्य स्तम्भ '''कागत पर कुश्ती''' सेहो चर्चित प्रशंसित रहल अछि। हिनक लिखल एकटा नाटक '''कनफुसकी''' नवआयाम संस्था द्वारा मंचित भेल अछि। साहित्य ओ पत्रकारिता केर क्षेत्रमे रूपेश त्योंथ गंभीरतासँ काज क' रहल छथि। संस्कृति मंत्रालय, भारत सरकार द्वारा हिनका मैथिली व्यंग्य साहित्य पर शोध हेतु फेलोशिप प्राप्त छनि। रूपेश लेखन-संपादन सहित मैथिलीक कतिपय आयोजनक संयोजक रहल छथि। 'वेब पत्रकारिता ओ मैथिली' विषयक संगोष्ठी (२०१४) जे कि मैथिलीमे वेब पत्रकारिता पर पहिल संगोष्ठी छल, केर आयोजनसँ एकटा नव दिशामे विमर्श आ चिंतनक बाट फोललनि। मैथिलीक धारावाहिक काव्यगोष्ठी '''अकासतर बैसकी''' (२०१५) केर संकल्पना ओ पहिल सालक संयोजनसँ रूपेश मैथिलीमे गोष्ठी आयोजनक नबका ट्रेंड सेट करबामे महत्वपूर्ण योगदान देलनि अछि। एहि गोष्ठीक देखा-देखी फुजल अकासतर देश-दुनियामे कतेको मैथिली गोष्ठी शुरू भेल। एहिसँ मैथिली भाषामे लिखनिहार अनेक युवा देखार भेलाह। एहन गोष्ठी मात्र रचना पाठ धरि सीमित नै भ' नव-नव प्रतिभाकें सोझां अनबामे महत्वपूर्ण भूमिका निमाहलक। ==मिथिमीडिया== रूपेश मैथिली दैनिक मिथिला समाद सहित कतिपय पत्र-पत्रिका सं जुड़ल रहल छथि। एतय ध्यान देबएबला बात ई अछि जे मैथिलीक प्रिंट पत्रकारिता सं ल' वेब धरिमे मैथिली पत्रकारिताक जे एकाध गिनल युवा स्तम्भ छथि, ताहिमे ई प्रमुखतासँ सोझां देखबामे अबैत छथि। इन्टरनेटक माध्यमसँ मैथिली भाषाक प्रचार-प्रसार हेतु २०१२ अगस्तमे रूपेश '''मिथिमीडिया'''<ref>{{cite web|title=मिथिमीडिया|url=http://www.mithimedia.in/p/about-mithimedia.html|publisher=मिथिमीडिया विषयमे जानकारी}}</ref> नामक वेबसाइट शुरू केलनि। मिथिमीडिया मैथिली पाठकक मध्य बहुत कम समयमे लोकप्रिय भेल अछि। मिथिमीडिया [[मैथिली भाषा]]क डिजिटल समाद स्रोतक रूपमे विकसित कएल गेल अछि जकर मूल लक्ष्य मैथिली भाषा-साहित्य, कला-संस्कृति, समाज-राजनीति, प्रविधि-व्यवसाय आदि विविध विषयक समाचार-विचार प्रसारित करब अछि। ==पुरस्कार-सम्मान== रूपेश त्योंथ मैथिली भाषाक एक सशक्त हस्ताक्षर छथि। साहित्य अकादेमी द्वारा आयोजित कार्यक्रम सहित कतेको राष्ट्रीय-अन्तर्राष्ट्रीय साहित्यिक आयोजनमे मैथिलीक प्रतिनिधित्व केलनि अछि। साहित्य लेखन क्षेत्रमे उल्लेखनीय काज हेतु हिनका भारत सरकार द्वारा '''साहित्य अकादेमी युवा पुरस्कार'''<ref>{{cite web|title=साहित्य अकादेमी युवा पुरस्कार|url=https://www.jagran.com/west-bengal/kolkata-sahitya-akademi-yuva-award-for-maithili-satirical-collection-to-rupesh-toonth-of-kolkata-rupesh-hails-from-madhubani-district-23012128.html|publisher=रूपेश त्योंथ को साहित्य अकादेमी युवा पुरस्कार 2022}}</ref>, अध्येता सम्मान, नवहस्ताक्षर पुरस्कार तथा नवआयम प्रतिभा सम्मान प्राप्त छनि। युवा साहित्यिक मध्य रूपेश अपन निस्सन उपस्थिति रखैत छथि। ई मैथिली भाषाक सजग सिपाही, कार्यकर्ता जकां कटिबद्धता संग काज क' रहल छथि। ==क्रियाकलाप== मैथिली लेखक संघ द्वारा आयोजित मैथिली लिटरेचर फेस्टिवल (पटना २०१६, नव दिल्ली २०१९), साहित्य अकादेमी द्वारा आयोजित युवा लेखक सम्मेलन (गुवाहाटी २०१८), कोकराझार लिटरेचर फेस्टिवल (कोकराझार २०२१), आखर कार्यक्रम (ऑनलाइन २०२१), केएलएफ मैथिली लिटरेचर फेस्टिवल (ऑनलाइन २०२१), साहित्य अकादेमी वेबलाइन सीरीज कार्यक्रममे मीडिया पर परिचर्चा<ref>{{cite web|title=मीडिया पर परिचर्चा|url=https://www.india.com/hindi-news/delhi/sahitya-akademi-organize-online-debate-on-media-and-literature-4659677/|publisher=साहित्य अकादेमी द्वारा मीडिया पर परिचर्चा कार्यक्रम में रूपेश त्योंथ}}</ref>(मइ २०२१) तथा युवा साहिती (जुलाइ २०२१) सहित अनेक राष्ट्रीय-अंतर्राष्ट्रीय कार्यक्रम सबमे सहभागिता रहलनि अछि। रूपेश कतिपय तकनीक-भाषासं जुड़ल कम्पनी सबहक प्रोजेक्ट सबमे मैथिली भाषा हेतु योगदान देलनि अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:मैथिली लेखकसभ]] bkojyhhvg3okwdd0m4nu108o0prnkf1 डालिया 0 2145 282235 276920 2026-11-11T04:53:06Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282235 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = डालिया फूल<br> Dahlia |image = Dahlia x hybrida.jpg |image_caption = ''वर्णशङ्कर डालिया फूल'' |image_width=220px |image2 = Dahlia 'Red Cap'.jpg |image2_caption = लाल ''डालिया फूल'' |image2_width=220px |regnum = [[वनस्पति]] |unranked_divisio = [[सपुष्पक वनस्पति]] |unranked_classis = [[युडिकोट्स]] |unranked_ordo = [[एस्टरिड्स]] |ordo = [[एस्टरेल्स]] |familia = [[एस्टरेसी]] |subfamilia = [[एस्टरोइडे]] |tribus = [[कोरेपसिडे]]<ref>{{cite web |url=http://www.uniprot.org/taxonomy/41562 |title=Genus '''Dahlia''' |work=Taxonomy |publisher=UniProt |accessdate=2009-10-15}}</ref> |genus = '''''डालिया''''' |genus_authority = [[एन्टोनियो होजे क्याभानिल्स|क्याभ.]] |synonyms = ''जर्जिना'' <small>[[कार्ल लुडविग विल्डेनो|विल्ड.]]</small><ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?3362 |title=''Dahlia'' Cav. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1996-09-17 |accessdate=2009-10-15}}</ref> |subdivision_ranks = [[प्रजाति]] |subdivision = ''३० प्रजाति, २०,००० जाति'' }} '''डालिया''' ({{Langx|en|[[:en:Dahlia|Dahlia]]}}) एक बहुबर्षिय तथा मोट जड़ि भेल प्रजातिक फूल छी। ई मुख्यतया [[मेक्सिको]], [[कोलम्बिया]] तथा [[मध्य अमेरिका]]क मूल प्रजाति छी। एकर ३० टा सँ बेसी प्रजातिसभ अछि, एहिमे सँ किछ प्रजाति १० मिटर सँ पैग होएत अछि।<ref>{{Cite web |title=Dahlia imperialis - Tree Dahlia |url=https://www.strangewonderfulthings.com/105.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810160919/https://www.strangewonderfulthings.com/105.htm |archive-date=2025-08-10 |access-date=2026-03-07 |website=www.strangewonderfulthings.com |language=en}}</ref> ई फूलकें [[उद्यान]]मे लगेबाक लेल विकसित कएल गेल छल। एजटेक जातिक लोकसभ एकरा खाना, समारोह तथा सजावटक लेल<ref>[http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/1705.pdf Harvard Arboretum]</ref> आ किछ डाँटसभकें छोट पाइपक रूपमे उपयोग करवाक लेल सङ्कलन तथा खेतिपाती सुरु केनए छल। ==उपयोग== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Dahlia|डालिया}} [[श्रेणी:फूल]] 6k3l5f7czrqnfk6qdw8s8pmzbp2k56m लुम्बिनी अञ्चल 0 2155 282236 269234 2026-11-11T04:53:10Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282236 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = लुम्बिनी अञ्चल |native_name = Lumbini Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Lumbini districts.png |caption = |region = [[पश्चिमाञ्चल|पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = लुम्बिनी |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = www.arghakhanchi.com }} '''लुम्बिनी अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Lumbini Zone|Lumbini Zone]]}} {{Audio|Lumbini.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[पश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ६ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। लुम्बिनी अञ्चल कऽ मुख्यालय बुटवल छि। ==नामाकरण== [[गौतम बुद्ध]] कऽ जन्मस्थान लुम्बिनी के नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि। == जिलासभ == लुम्बिनी अञ्चल मै ६ टा जिला अछि। * [[अर्घाखाँची जिला|अर्घाखाँची]] * [[पाल्पा जिला|पाल्पा]] * [[गुल्मी जिला|गुल्मी]] * [[रुपन्देही जिला|रूपन्देही]] * [[कपिलवस्तु जिला|कपिलबस्तु]] * [[नवलपरासी जिला|नवलपरासी]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Lumbini Zone}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==एहो सभ देखु== * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} 5lra6j6n6h73g551iumracazikggm2x विकिपिडिया:परिचय 4 2191 282196 8843 2026-11-11T01:53:41Z ~2026-59661-54 18200 282196 wikitext text/x-wiki '''विकिपीडिया''' एकटा मुक्त [[ज्ञानकोष|ज्ञानकोष]] थीक जे दुनिया भरिक योगदानकर्ता द्वारा लिखल जा रहल अछि । ई एकटा [[विकि]] थीक जकर अर्थ अछि कि क्यो - कोनहु लेख केँ ''एहि पृष्ठ के बदलु '' लिंक केँ क्लिक क' बदलि सकैत अछि । ''एहि पृष्ठ के बदलु'' लिंक सुरक्षित पन्ना के छोड़ि सर्वत्र अछि । ई प्रोजेक्ट [[15 जनवरी]], [[2001]] के [[अंग्रेज़ी|अंग्रेज़ी]] मे शुरु भेल आ'अंग्रेज़ी विकिपीडिया मे चौवालिस लाख सँ अधिक लेख पर काज भ' रहल अछि । जखन कि मैथिली मे [[मैथिली|मैथिली]] विकिपीडियाक प्रारम्भ [[जनवरी|जनवरी]] [[२००८|२००८]] मे भेल ढेर-रास {{NUMBERO-ARTICLES}} लेख पर कारज कएल जा रहल अछि । [[विकिपीडिया:Multilingual coordination|आन भाषा सभ]] केँ मिलाय १ करोड सँ अधिक लेख पर कार्य भय रहल अछि । अंग्रेज़ी विकिपीडिया मे प्रतिदिन भरि दुनिया सँ शत-सहस्र योगदान कर्त्ता हजार-हजारक संख्या मे परिवर्त्तन कए रहल छथि आ' बहुत रास नव लेख बनि रहल अछि । ई मैथिली मे सेहो भ' सकैत अछि, मात्र एकटा आरम्भक आवश्यकता अछि । मैथिली विकिपीडीया कि परीक्षण मे रहि रहल छल? एहि विकी मे नियमित योगदान कयल जा' रहल अए । मैथिलीभाषी योगदाता लोकनिक सक्रिय सहभागिता सं एकरा इन्कुबेटशन सँ बहार निकालि सकैत अइछ। [[Category:विकिपिडिया]] 75g538hhoxta74eqgsoql5z284lx70v 282205 282196 2026-11-11T02:59:49Z ~2026-59661-54 18200 /* */ वर्तनी, टकण ओ संदर्भ शब्द-प्रयोग शुद्धि 282205 wikitext text/x-wiki '''विकिपीडिया''' एकटा मुक्त [[ज्ञानकोष|ज्ञानकोष]] थीक जे दुनिया भरिक योगदानकर्ता द्वारा लिखल जा रहल अछि । ई एकटा [[विकि]] थीक जकर अर्थ अछि कि क्यो - कोनहु लेख केँ ''एहि पृष्ठ के बदलु '' लिंक केँ क्लिक क' बदलि सकैत अछि । ''एहि पृष्ठ के बदलु'' लिंक सुरक्षित पन्ना के छोड़ि सर्वत्र अछि । ई प्रोजेक्ट [[15 जनवरी]], [[2001]] के [[अंग्रेज़ी|अंग्रेज़ी]] मे शुरु भेल आ'अंग्रेज़ी विकिपीडिया मे चौवालिस लाख सँ अधिक लेख पर काज भ' रहल अछि । जखन कि मैथिली मे [[मैथिली|मैथिली]] विकिपीडियाक प्रारम्भ [[जनवरी|जनवरी]] [[२००८|२००८]] मे भेल ढेर-रास {{NUMBERO-ARTICLES}} लेख पर कारज कएल जा रहल अछि । [[विकिपीडिया:Multilingual coordination|आन भाषा सभ]] केँ मिलाय १ करोड सँ अधिक लेख पर कार्य भय रहल अछि । अंग्रेज़ी विकिपीडिया मे प्रतिदिन भरि दुनिया सँ शत-सहस्र योगदान कर्त्ता हजार-हजारक संख्या मे परिवर्त्तन कए रहल छथि आ' बहुत रास नव लेख बनि रहल अछि । ई मैथिली मे सेहो भ' सकैत अछि, मात्र एकटा आरम्भक आवश्यकता अछि । मैथिली विकिपीडीया कि परीक्षण मे रहि रहल छल? एहि विकी मे नियमित योगदान कयल जा' रहल अए । मैथिलीभाषी योगदाता लोकनिक सक्रिय सहभागिता सं एकरा इन्कुबेटशन सँ बहार निकालि सकैत अइछ। [[Category:विकिपिडिया]]।सभ gqkcschen6kvcwoqu4hmld0aawxgja9 282206 282205 2026-11-11T03:01:11Z ~2026-59661-54 18200 /* */ 282206 wikitext text/x-wiki '''विकिपीडिया''' एकटा मुक्त [[ज्ञानकोश|ज्ञानकोष]] थीक जे दुनिया भरिक योगदानकर्ता द्वारा लिखल जा रहल अछि । ई एकटा [[विकि]] थीक जकर अर्थ अछि कि कियो - कोनहु लेख के ''एहि पृष्ठ के बदलु '' लिंक केँ क्लिक क' बदलि सकैत अछि । ''एहि पृष्ठ के बदलु'' लिंक सुरक्षित पन्ना के छोड़ि सर्वत्र अछि । ई प्रोजेक्ट [[15 जनवरी]], [[2001]] के [[अंग्रेज़ी|अंग्रेज़ी]] मे शुरु भेल आ'अंग्रेज़ी विकिपीडिया मे चौवालिस लाख सँ अधिक लेख पर काज भ' रहल अछि । जखन कि मैथिली मे [[मैथिली|मैथिली]] विकिपीडियाक प्रारम्भ [[जनवरी|जनवरी]] [[२००८|२००८]] मे भेल ढेर-रास {{NUMBERO-ARTICLES}} लेख पर कारज कएल जा रहल अछि । [[विकिपीडिया:Multilingual coordination|आन भाषा सभ]] केँ मिलाय १ करोड सँ अधिक लेख पर कार्य भय रहल अछि । अंग्रेज़ी विकिपीडिया मे प्रतिदिन भरि दुनिया सँ शत-सहस्र योगदान कर्त्ता हजार-हजारक संख्या मे परिवर्त्तन कए रहल छथि आ' बहुत रास नव लेख बनि रहल अछि । ई मैथिली मे सेहो भ' सकैत अछि, मात्र एकटा आरम्भक आवश्यकता अछि । मैथिली विकिपीडीया कि परीक्षण मे रहि रहल छल? एहि विकी मे नियमित योगदान कयल जा' रहल अए । मैथिलीभाषी योगदाता लोकनिक सक्रिय सहभागिता सं एकरा इन्कुबेटशन सँ बहार निकालि सकैत अइछ। [[Category:विकिपिडिया]]।सभ 35dhx2na8u1d7o624054rimsev3zd08 विराट कोहली 0 2223 282237 282141 2026-11-11T04:53:15Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282237 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = विराट कोहली<br>Virat Kohli | image = File:Virat Kohli portrait.jpg | caption = कोहली [[प्रो कबड्डी लीग]]क उद्घाटन समारोहमे, जुन २०१६ | birth_date = {{Birth date and age|1988|11|5|df=yes}} | birth_place = [[दिल्ली]], [[भारत]] | nickname = चीकू<ref>{{cite web|title=Kohli will take Indian cricket places|url=http://www.rediff.com/cricket/column/virat-kohli-will-take-indian-cricket-places-pradeep-sangwan-column-india-aus-tour/20150105.htm|publisher=रेडिफ़|accessdate=24 दिसम्बर 2015}}</ref> | spouse = {{marriage|[[Anushka Sharma]]|2017}} | heightft = 5 | heightinch = 9 | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथक [[तेज गेन्दबाजी|मध्यम तेज गति]] | role = [[ब्याट्सम्यान]] | family = [[अनुष्का शर्मा]] (पत्नी) | website = {{url|http://www.viratkohli.club}} | international = true | country = भारत | testdebutdate = २० जुन | testdebutyear = २०११ | testdebutagainst = वेस्ट इन्डिज | testcap = १६९ | lasttestdate = २४ जनवरी | lasttestyear = २०११ | lasttestagainst = दक्षिण अफ्रिका | odidebutdate = १८ अगस्त | odidebutyear = २००८ | odidebutagainst = श्रीलंका | odicap = १७५ | lastodidate = १६ फरबरी | lastodiyear = २०१८ | lastodiagainst = दक्षिण अफ्रिका | odishirt = १८ | T20Idebutdate = १२ जुन | T20Idebutyear = २०१० | T20Idebutagainst = जिम्बाब्वे | T20Icap = ३१ | lastT20Idate = ७ नवम्बर | lastT20Iyear = २०१७ | lastT20Iagainst = न्युजिल्यान्ड | T20Ishirt = १८ | club1 = [[दिल्ली क्रिकेट टिम|दिल्ली]] | year1 = २००६–वर्तमान | club2 = [[रोयल च्यालेन्जर्स बेङ्गलोर]] | year2 = २००८–वर्तमान | clubnumber2 = १८ | columns = 4 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | column3 = [[ट्वान्टी२० अन्तर्राष्ट्रिय|टि20आई]] | column4 = [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|एफसी]] | matches1 = ६६ | matches2 = २०८ | matches3 = ५७ | matches4 = ९८ | runs1 = ५,५५४ | runs2 = ९,५८८ | runs3 = १,९८३ | runs4 = ७,८०३ | bat avg1 = ५३.४० | bat avg2 = ५८.१० | bat avg3 = ५०.८४ | bat avg4 = ५३.८१ | 100s/50s1 = २१/१६ | 100s/50s2 = ३५/४६ | 100s/50s3 = ०/१८ | 100s/50s4 = २८/२४ | top score1 = २४३ | top score2 = १८३ | top score3 = ९०* | top score4 = २४३ | deliveries1 = १६३ | deliveries2 = ६४१ | deliveries3 = १४६ | deliveries4 = ६३१ | wickets1 = ० | wickets2 = ४ | wickets3 = ४ | wickets4 = ३ | bowl avg1 = – | bowl avg2 = १६६.२५ | bowl avg3 = ४९.५० | bowl avg4 = ११०.०० | fivefor1 = ० | fivefor2 = ० | fivefor3 = ० | fivefor4 = ० | tenfor1 = ० | tenfor2 = n/a | tenfor3 = n/a | tenfor4 = ० | best bowling1 = – | best bowling2 = १/१५ | best bowling3 = १/१३ | best bowling4 = १/४२ | catches/stumpings1 = ६३/– | catches/stumpings2 = १००/– | catches/stumpings3 = २७/– | catches/stumpings4 = ९४/– | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/253802.html इएसपिएन क्रिकइन्फो | date = २४ फरबरी | year = २०१८ }} '''विराट कोहली''' ({{Langx|en| Virat Kohli}}; जन्म: ५ [[नवम्बर]] १९८८) [[भारतीय राष्ट्रिय क्रिकेट टिम]]क कप्तान छी ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/19776058/|title=My summer watching the big four}}</ref> दहिना हातक कलात्मक ब्याट्सम्यान कोहली विश्व क्रिकेटमे उत्कृष्ट ब्याट्सम्यानक दर्जा प्राप्त केनए अछि ।<ref>{{cite web |title=ICC World Twenty20: Virat Kohli best batsman in the world, says Sunil Gavaskar |url=http://indiatoday.intoday.in/t20-world-cup-2016/story/icc-world-twenty20-virat-kohli-best-batsman-in-the-world-says-sunil-gavaskar/1/628713.html |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |title=Kohli is world's best batsman: Wasim Akram - The Express Tribune |date=2016-03-11 |url=http://tribune.com.pk/story/1063365/kohli-is-worlds-best-batsman-wasim-akram/ |journal=The Express Tribune |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |title=Kohli the best in the world: Waugh |url=http://www.cricket.com.au/news/virat-kohli-steve-waugh-austin-best-in-the-world-australian-cricket-team/2015-09-10 |journal=cricket.com.au |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |title='Kohli is the best player in the world' |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22511050/kohli-best-player-world |journal=ESPNcricinfo |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |title=Virat Kohli better than AB de Villiers, says Shane Warne |url=http://indiatoday.intoday.in/ipl2016/story/virat-kohli-better-than-ab-de-villiers-says-shane-warne/1/678806.html |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |title=Virat Kohli is a genius and best in the world: Javed Miandad - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-in-south-africa/virat-kohli-is-a-genius-and-best-in-the-world-javed-miandad/articleshow/62831133.cms |journal=The Times of India |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |title=India vs South Africa: Virat Kohli is 'Greatest Ever ODI Player', Says Michael Vaughan |date=2018-02-17 |url=http://www.news18.com/cricketnext/news/india-vs-south-africa-virat-kohli-is-greatest-ever-odi-player-says-michael-vaughan-1663771.html |journal=News18 |accessdate=2018-05-25}}</ref><ref>{{cite web |last=NDTVSports.com |title=Virat Kohli Is 'The Best ODI Player Of All Time', Says Former Australian Captain – NDTV Sports |url=https://sports.ndtv.com/south-africa-vs-india-2018/virat-kohli-is-the-best-odi-player-of-all-time-says-former-australian-captain-1810223 |journal=NDTVSports.com |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-05-25 |archive-date=2018-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180221100225/https://sports.ndtv.com/south-africa-vs-india-2018/virat-kohli-is-the-best-odi-player-of-all-time-says-former-australian-captain-1810223 |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Sachin Tendulkar vs Virat Kohli: Imran Khan joins debate, says current Test captain is 'better than anyone' |date=2016-06-19 |url=http://zeenews.india.com/sports/cricket/sachin-tendulkar-vs-virat-kohli-imran-khan-joins-debate-says-current-test-captain-is-better-than-anyone_1897626.html |journal=Zee News |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-05-25}}</ref>[[इन्डियन प्रिमियर लिग]] (आइपिएल) मे [[रोयल च्यालेन्जर्स बेङ्गलोर]] दिस सँ खेलनिहार कोहली सन् २०१३ सँ ओ ई टिमक कप्तानक भूमिकामे अछि । [[दिल्ली]]मे जनमल आ बढल कोहली सन् २००६ मे [[प्रथम-श्रेणी क्रिकेट]]मे पदार्पण करै सँ पहिने [[दिल्ली क्रिकेट टिम]]क प्रतिनिधित्व करि विविध उमर-समूहक क्रिकेटमे अपन भागिदारी जनाए चुकल छल । [[मलेसिया]]मे आयोजन भेल [[२००८ आइसिसी अन्डर-१९ क्रिकेट विश्वकप]]मे [[भारत अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम]]क कप्तानी करैत अपन समूहकें विजयी बनेनाए छल । विश्वकपक किछ महिना बाद ओ [[श्रीलंका राष्ट्रिय क्रिकेट टिम]]क विरुद्ध १९ वर्षक उमरमे [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] खेलमे पदार्पण केनए छल । वर्तमान समयमे वनडे क्रिकेटमे सभ सँ बेसी शतक लगेनिहार क्रिकेटरसभक श्रेणीमे विराट कोहली दोसर क्रममे अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/20655528/virat-kohli-there-sachin-tendulkar-viv-richards-odi-batsman|title=Is Kohli up there with Tendulkar and Richards as an ODI batsman?}}</ref><ref>{{cite web|url=http://aajtak.intoday.in/sports/story/tspo-virat-kohli-ricky-ponting-one-day-international-century-record-sachin-tendulkar-india-srilanka-1-950354.html|title=32 वनडे शतक जड़कर कोहली , अब सिर्फ सचिन से ही पीछे है। }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jagran.com/cricket/bouncer-virat-kohli-hit-30th-one-day-century-16649632.html|title=सफलता के शिखर पर विराट 30वें शतक के साथ वनडे में एक और कमाल}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jansatta.com/khel/cricket/amazing-team-india-captain-virat-kohli-hit-30th-century-becomes-number-2-batsaman-one-in-odis/421202/|title=भारत के लिए खुशखबरी, वनडे में सबसे अधिक शतक जड़ने के मामले में विराट कोहली बने नंबर-2}}</ref> विराट कोहली अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमे सभ सँ तीव्र १५,००० रन बनाबैवला ब्याट्सम्यान छी । ओ क्रिकेटक सम्पूर्ण स्वरूपक कूल ३३३ म्याचमे ई कारनामा करि [[हाशिम अमला]]द्वारा स्थापित कीर्तिमान तोड़लक ।<ref>{{cite web|url=https://hindi.thequint.com/sports/india-won-against-sl-kohli-became-fastest-to-score-15-thousand-runs|title=सबसे तेज 15 हजार रन बनाने वाले बल्लेबाज बने विराट कोहली|access-date=2018-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626135928/https://hindi.thequint.com/sports/india-won-against-sl-kohli-became-fastest-to-score-15-thousand-runs|archive-date=2018-06-26|dead-url=yes}}</ref> ==जिवनी == विराट कोहलीक जन्म [[दिल्ली]]मे एक पञ्जाबी परिवारमे ५ नवम्बर १९८८ कें भेल छल ।<ref>{{cite web|title=Even today the money cricketers make is not enough: Kapil Dev in conversation with Virat Kohli|url=http://indiatoday.intoday.in/story/kapil-dev-in-conversation-with-virat-kohli/1/237624.html|publisher=India Today|accessdate=6 October 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711115513/http://indiatoday.intoday.in/story/kapil-dev-in-conversation-with-virat-kohli/1/237624.html|archivedate=11 July 2015}}</ref> हुनकर पिता प्रेम कोहली एक ओकिल आ माता सरोज कोहली एक गृहिणी छी ।<ref name=ToI2008>{{cite web|title=Virat changed after his dad's death: Mother|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/icc-world-cup-2015/top-stories/Virat-changed-after-his-dads-death-Mother/articleshow/2835049.cms|publisher=Times of India|accessdate=22 April 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150227105042/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/icc-world-cup-2015/top-stories/Virat-changed-after-his-dads-death-Mother/articleshow/2835049.cms|archivedate=27 February 2015}}</ref> हुनकर एक भाए विकास आ एक पैग बहीन भावना अछि ।<ref>{{citation |url=http://www.telegraphindia.com/1110307/jsp/sports/story_13677586.jsp |title=Being aggressive comes naturally: Virat Kohli&nbsp;– Young turk speaks about his likes and Dislikes |author=Lokendra Pratap Sahi |newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |date=7 March 2011 |accessdate=13 March 2012 |location=Calcutta, India |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120323135819/http://www.telegraphindia.com/1110307/jsp/sports/story_13677586.jsp |archivedate=23 March 2012}}</ref> हुनकर परिवारक अनुसार कोहली तीन वर्षक उमरमे [[क्रिकेट ब्याट]] हाथमे लऽ अपन पिताक बलिङ करवाक लेल कहैत छल ।<ref name=thisis>{{cite web|title=This is Virat|url=http://www.thecricketmonthly.com/story/877745/this-is-virat|website=The Cricket Monthly|publisher=ESPNcricinfo|accessdate=3 June 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150609072702/http://www.thecricketmonthly.com/story/877745/this-is-virat|archivedate=9 June 2015}}</ref> कोहली [[उत्तम नगर]]मे पैग भेल <ref name=symbol/> आ अपन विद्यालय शिक्षा विशाल भारती सार्वजनिक विद्यालय सँ पुरा केलक । सन् १९९८ मे पश्चिम दिल्ली क्रिकेट एकेडमीक स्थापना भेलाक बाद ९ वर्षक कोहली ओकर हिस्सा बनि गेल ।<ref name=symbol>{{cite web|title=Cricketer Virat Kohli - India's latest sex symbol?|url=http://archive.indianexpress.com/news/cricketer-virat-kohli-indias-latest-sex-s/754199/|publisher=Indian Express|accessdate=22 April 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150422033759/http://archive.indianexpress.com/news/cricketer-virat-kohli-indias-latest-sex-s/754199|archivedate=22 April 2015}}</ref> विराट जका होनहार क्रिकेट खेलाडी [[गल्ली क्रिकेट]] खेल अपन समय बर्बाद करि रहल अछि हुनका व्यावसायिक क्लबमे क्रिकेटक कला सिखवाक पड़ोसीसभक सलाह अनुसार कोहलीक पिता हुनका ओ क्रिकेट एकेडमी लऽ गेल छल ।<ref name=ToI2008/> [[राजकुमार शर्मा]]क प्रशिक्षणमे कोहली एकेडमीमे खेल सिखैत छल आ ओहि समय ओ वसुन्धरा इनक्लेभमे सुमीत डोग्रा एकेडमी सँ म्याच सेहो खेलैत छल ।<ref name=symbol/> प्रशिक्षक शर्मा ओ दिन याद करैत कहैत छथि जे कोहली एक क्षमतावान आ बहुत मिहिनेती खेलाडीक सङ्ग सङ्ग कोनो क्रममे ब्याटिङ करि सकैत अछि ।<ref name=ToI2008/><ref>Lokapally (2016), p. 19.</ref> खेलक सङ्ग सङ्ग ओ पढ़ाईमे सेहो अव्वल विद्यार्थी छल ।<ref>{{cite web|title=Successful Alumni / Vishal Bharti Public School|url=http://www.vishalbhartipublicschool.org/alumni/successful-alumni/|accessdate=27 May 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150527143027/http://www.vishalbhartipublicschool.org/alumni/successful-alumni/|archivedate=27 May 2015}}</ref> सन् २०१५ धरि कोहलीक परिवार [[मीरा बाग]]मे रहैत छल आ बादमे ओसभ [[गुरुग्राम]]मे बसोबास आरम्भ केलक ।<ref>{{cite web|title=Virat Kohli: Delhi's golden boy since 2002|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/icc-world-t20-2016/Virat-Kohli-Delhis-golden-boy-since-2002/articleshow/51667800.cms|publisher=The Times of India|accessdate=24 August 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160427012859/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/icc-world-t20-2016/Virat-Kohli-Delhis-golden-boy-since-2002/articleshow/51667800.cms|archivedate=27 April 2016}}</ref> ==युवा आ घरेलू करियर== कोहली पहिल बेर अक्टुबर २००२ मे दिल्ली अन्डर-१५ टिमक लेल २००२-०३ मे पाली उम्रिगर ट्रफीमे खेलने छल । ओ ३४.४० कऽ औसत सँ १७२ रनक सङ्ग ओहि प्रतियोगितामे अपन टिमक लेल अग्रणी रन बनेनिहार खेलाडी छल । ओ २००३-०४ पाली उम्रिगर ट्रफीक लेल अपन टिमक कप्तान बनल आ प्रतियोगिता अवधिमे दुई शतक आ दुई अर्धशतक सहित ७८ कऽ औसत सँ ५ पारीमे ३९० रन बनेलक । सन् २००४ कऽ उत्तरार्धमे, विराटकें २००३-०४ मे विजय मर्चेन्ट ट्रफीक लेल दिल्ली अन्डर-१७ टिममे चयन कएल गेल । ओ चारि म्याचमे ११७.५० कऽ औसत सँ दुई शतक आ २५१* कऽ शीर्ष स्कोरक सङ्ग ४७० रन बनेलक । दिल्ली अन्डर-१७ टिम २००४-०५ कऽ विजय मर्चेन्ट ट्रफी जीतलक जहिमे कोहली दुई शतक सहित ८४.११ कऽ औसत सँ ७ म्याचमे ७५७ रनक सङ्ग प्रतियोगिताक उच्चतम रन-स्कोरर छल । सन् २००६ फरबरीमे, ओ [[दिल्ली क्रिकेट टिम]]क लेल [[सर्भिस क्रिकेट टिम]]क विरुद्ध [[सूची ए]] क्रिकेटक पदार्पण केलक मुदा बल्लेबाजी नै कऽ सकल । सन् २००६ जुलाईमे कोहलीकें [[इङ्ल्यान्ड]] दौराक लेल [[भारत अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम]]मे चयन कएल गेल । ओ तीन म्याचक टेस्ट श्रृङ्खलामे [[इङ्ल्यान्ड अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिम]]क विरुद्ध ४९ आ तीन म्याचक एकदिवसीय श्रृङ्खलामे १०५ कऽ औसत सँ रन बनेलक । मेजबान भारत अन्डर-१९ टिम दुनू श्रृङ्खलामे विजयी रहल । दौराक समापनक बाद, भारत अन्डर-१९ टिमक प्रशिक्षक [[लालचन्द राजपूत]] कोहली सँ प्रभावित भऽ कहने छल— कोहली गति आ स्पिन दुनूक विरुद्ध तगड़ा कौशल देखेलक । सितम्बरमे, भारत अन्डर-१९ टिम [[पाकिस्तान]]क दौरा केलक । ओतय कोहली पाकिस्तान अन्डर-१९ कऽ विरुद्ध टेस्ट श्रृङ्खलामे ५८ आ एकदिवसीय श्रृङ्खलामे ४१.६६ कऽ औसत सँ रन बनेलक । कोहली सन् २००६ दिसम्बरमे १८ वर्षक उमरमे [[तमिलनाडु क्रिकेट टिम]]क विरुद्ध दिल्लीक लेल अपन [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]]क शुरुआत केलक आ अपन पहिल पारीमे १० रन बनेलक । दिसम्बरमे ओ चर्चामे आएल जखन ओ अपन पिताक मौतक एक दिन बाद [[कर्नाटक क्रिकेट टिम]]क विरुद्ध अपन टिमसँ खेलैक निर्णय करि ९० रन बनेलक । आउट भेलाक तुरन्त बाद ओ सीधे अन्तिम संस्कारक लेल चलि गेल । दिल्ली टिमक कप्तान [[मिथुन मनहास]] कहलक— ई टिमक लेल बहुत पैग प्रतिबद्धताक एक अधिनियम छी आ हुनकर पारी टिमक लेल बहुत महत्वपूर्ण साबित भेल । प्रशिक्षक [[चेतन चौहान]] कोहलीद्वारा दर्शाएल गेल रङ्गरूप आ दृढ़ सङ्कल्पक सराहना केलक । हुनकर माताक अनुसार ओहि दिनक बाद विराट परिवर्तित भऽ गेल आ एके रातिमे ओ एक बहुत अधिक परिपक्व व्यक्ति बनि गेल । एकर बाद ओ सभ म्याचकें गम्भीरता सँ लेलक । ओहि सत्रमे ओ ३६.७१ कऽ औसत सँ ६ म्याचमे कूल २५७ रन बनेलक । सन् २००७ अप्रैलमे, ओ अपन ट्वान्टी २० क्रिकेटक शुरुआत केलक आ अन्तर-राज्य टि२० च्याम्पियनसिपमे अपन टिमक लेल ३५.८० कऽ औसत सँ १७९ रनकें सङ्ग उच्चतम रन-स्कोररक रूपमे प्रतियोगिता समाप्त केलक । ==सन्दर्भ सामाग्री == {{reflist|2}} ==वाह्य लिङ्कसभ== {{Commonscat|Virat Kohli|विराट कोहली}} {{India ODI Cricket Captains}} {{India Cricket Team}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय क्रिकेट खेलाडीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय क्रिकेट कप्तानसभ]] hc8fueuayady5q8u2wrgj7zpybpj9ov सगरमाथा अञ्चल 0 2366 282238 137929 2026-11-11T04:53:20Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282238 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = सगरमाथा अञ्चल |native_name = Sagarmatha zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Sagarmatha_districts.png |caption = |region = [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पुर्वाञ्चल]] |zone = सगरमाथा |geo = [[तराइ प्रदेश (नेपाल)|तराइ]] |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''सगरमाथा अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Sagarmatha zone|Sagarmatha zone]]}} {{Audio|Sagarmatha.ogg|सुनु}} [[नेपाल]]कऽ एकटा [[नेपालके अञ्चलसभ|अञ्चल]] छि, जुन [[पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रमे परै अछि। यी अञ्चल मऽ उत्तर मऽ हिमाली जिलासभ (सगरमाथा) सहित, बिच मऽ पहाडि जिलासभ तथा दक्षिण मऽ भित्री मधेश जिला, उपत्यका परै अछि। यी अञ्चल कऽ उत्तर सिमाना चीन कऽ तिब्बतसँग मिलैत अछि और दक्षिण सिमाना भारत कऽ बिहारसँग मिलैत अछि। यी अञ्चल कऽ पूरव मऽ [[कोशी अञ्चल]] अछि और पश्चिम मऽ [[जनकपुर अञ्चल]] अछि। == सगरमाथा अञ्चल कऽ जिला सबक नामावली == * [[सोलुखुम्बु जिला|सोलुखुम्बु]] * [[ओखलढुङ्गा जिला|ओखलढुंगा]] * [[खोटाङ जिला|खोटाङ]] * [[उदयपुर जिला|उदयपुर]] * [[सप्तरी जिला|सप्तरी]] * [[सिराहा जिला|सिराहा]] {{DistrictsOfNepal}} {{सगरमाथा अञ्चल कऽ जिलासभ}} {{Commonscat|Sagarmatha Zone}} ==एहो सभ देखु== * [[नेपाल]] * [[नेपालक अञ्चलसभ]] * [[नेपालक जिलासभ|नेपालक जिला सभ]] * [[नेपालक प्रशासनिक विभाजन|नेपालक क्षेत्रिय बर्गिकरण]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] {{stub}} rcz5hiif81nynbyppdc8e8kg8b4dmoj सुनसरी जिला 0 2462 282239 276763 2026-11-11T04:53:25Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282239 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = सुनसरी जिला |native_name = Sunsari District |area =1257 |population = ७६३४८७ |pop_year = वि.सं. २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_max_m = |elevation_min_m = |map= Sunsari district location.png |caption = नेपालमे सुनसरी जिलाक स्थान |region = [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] |zone = [[कोशी अञ्चल|कोशी]] |geo = [[तराइ प्रदेश (नेपाल)|तराई प्रदेश]] |vdc = ४९ |mun = ३ ([[धरान|धरान नगरपालिका]],[[इटहरी|इटहरी नगरपालिका]], [[इनरुवा|इनरूवा नगरपालिका]]) |established = १९६२ |seat_type = सदरमुकाम |seat = [[इनरुवा|इनरूवा नगरपालिका]] |area_code = ०२५ |languages = [[नेपाली]], [[थारु भाषा|थारू]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] |castes = |website = [http://www.ddcsunsari.gov.np www.ddcsunsari.gov.np] }} '''सुनसरी जिला''' ({{Langx|en|[[:en:Sunsari District|Sunsari District]]}} {{Audio|Sunsari.ogg|सुनु}}) [[नेपाल]]क [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]]क [[कोशी अञ्चल]]मे रहल अत्याधिक जनघनत्व भेल जिला छी । ए जिलाके दक्षिणमे [[भारत]], पूरबमे [[मोरङ जिला]], उत्तरमे [[धनकुटा जिला]] आर पश्चिममे [[सप्तकोशी]] नदी [[सप्तरी जिला]]सँ छुटल अछि। [[इनरुवा]] ए जिलाके सदरमुकाम छि । १२५७ बर्ग कि.मि. क्षेत्रफल रहल ए जिलामे करिब ७ लाख लोगके बसोबास अछि। अधिकांश भाग तराईमें रहल सुनसरी जिलाबासीके मुख्य पेशा कृषि छि। धान, गहुँ, दलहन, तेलहन संगे उखु, जूट आर खैनी सेहो यी जिलामे उत्पादन होएत अछि। सुनसरी जिला दक्षिणमे समुद्र सतहसँ १५२ मिटर आर उत्तरमे ९१४ मिटर उचाईमें रहल अछि। यी जिलामे मुख्यतयाः राई, लिम्बू, बाहुन, क्षेत्री, थारू,सतार आदि जनजातिके बसोबास अछि। == जिलाक नामाकरण == ई जिलाक नामाकरण [[भरौल]] गाउँ विकास समिति क्षेत्रक चारकोसे झाडीसँ उत्पत्ति भेल [[सुनसरी नदी]]क नाम सँ भेल अछि । ई नदी [[भरौल]], बक्लौरी, सिंगिया, भोक्राहा, नरिसंह, जल्पापुर होएत भारततर्फ बहैत अछि । == भौगोलिक अवस्था == *अक्षांशः २६० २३" उत्तरसे २६० ५५" उत्तर धरि *देशान्तरः-८७० ५" पूरवसे ८७० १६" पूरव धरि। *सिमाना: पूरव [[मोरङ जिला]], पश्चिम [[सप्तरी जिला]] आर [[उदयपुर जिला]] (कोशी नदी), उत्तर [[धनकुटा जिला]] (भेडेटार), आर दक्षिण [[भारत]]के विहार राज्य परैत अछि। *क्षेत्रफल:१,२५७ वर्ग कि.मि. *औसत लम्वाई : पूरवके बुढी नदी से पश्चिमके कोशी नदीतकके लम्वाई ४४ कि. मि. *औसत चौडाई: उत्तरके भेडेटार से दक्षिणके बुढीखोलातकके चौडाई ४५ कि.मि. *भौगोलिक विभाजन: १. उत्तरके पहाडी प्रदेश २. मध्यभागके भावर प्रदेश आर ३. दक्षिणके समथर भुमि। *स्थानीय निकायः जिलामे ४९ टा गा.वि.स. तथा ३ टा नगरपालिका परैत अछि। सुनसरी जिला [[महाभारत पर्वत श्रृङ्खला]], चारकोसे जङ्गल आर तराईक उर्वर भागसभ मिलकर बनल अछि।ई जिलाक भौगोलिक वनावट उत्तरक पहाडी प्रदेश, मध्यभागक भावर प्रदेश आर दक्षिणक समथर भुमि सहित मुख्य तीन भागम विभाजन करने अछि। ==प्रमुख नदी ताल तलैयासभ== सुनसरी जिलाक प्रमुख नदी तथा ताल तलैयासभम [[सप्तकोशी]], कोकाहा, सुनसरी, बुढी, [[सेउती]], [[सर्दु]], खेतीखोला, टेंग्रा, पकलीखोला, दचकिचा, पटनाली, गडन खोला अवस्थित अछि। ==प्रमुख धार्मिक स्थलसभ== [[बराहक्षेत्र]], [[दन्तकाली]], [[पिण्डेश्वर]], [[बुढासुब्बा]], [[शिवजट्टा]], [[रामधुनी]], [[विष्णुपादुका]] चतारा आर सभ। ==पर्यटकीय क्षेत्र== [[चिमडी दह]], [[भेडेटार]], [[ठिंगेढुंगा]], [[कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष]], [[एभरेष्ट विज्ञान केन्द्र]]। ==व्यापारिक महत्वक स्थानसभ== जिलाक प्रमुख व्यापारिक महत्वक स्थानसभमा [[धरान उपमहानगरपालिका]], [[इटहरी उपमहानगरपालिका]], [[इनरूवा नगरपालिका|इनरूवा]], दुहवी, खनार झुम्का महेन्द्रनगर हरिनगरा आर सभ अछि। प्रमुख रूपम दैनिक तथा साप्ताहिक, हाट बजार लागेत स्थानसभ निम्नानुसार अछि: {| class="wikitable" |- !सि.नं. ! बजार लागे वाला स्थान ! बजार लागे वाला दिन ! कैफियत |- | १ | अमडुवा | दैनिक | |- | २ | औरावनी | शुक्रवार, शनिवार | |- | ३ | भोक्राहा | मंगलवार, शनिवार | |- | ४ | भरौल | मंगलवार, बुधवार, विहिवार, शनिवार | |- | ५ | बराहक्षेत्र | विहिवार | |- | ६ | भादगाउँ सिनुवारी | बुधवार, शनिवार | |- | ७ | चादवेला | आइतवार, शनिवार | |- | ८ | चिमडी | आइतवार, मंगलवार, वुधवार, शनिवार | |- | ९ | छिटाहा | सोमवार, विहिवार | |- | १० | दुहवी | मंलवार, शुक्रवार | |- | ११ | देवानगंज | दैनिक | |- | १२ | डुम्राहा | बुधवार, शनिवार | |- | १३ | एकम्वा | विहिवार | |- | १४ | घुस्की | घुस्की दैनिक | |- | १५ | हरिपुर | शनिवार | |- | १६ | इटहरी | बुधवार, आइतवार | |- | १७ | हरिनगरा | सोमवार, शुक्रवार | |- | १८ | हाँसपोसा | सोमवार, विहिवार | |- | १९ | बकलौरी | आइतवार, बिहिवार | |- | २० | इनरुवा | सोमवार, विहिवार | |- | २१ | मधुवन | आइतवार | |- | २२ | लौकही | मंगलवार, शुक्रवार | |- | २३ | प्रकाशपुर | शनिवार | |- | २४ | सिमरिया | बुधवार | |- | २५ | खनार | बुधवार, शुक्रवार | |- | २६ | महेन्द्रनगर | बुधवार, अाइतवार | |} ==जिलागत निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत {{pagename}} कऽ नक्सा== [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)]] द्वारा निर्धारण कएल गेल, जिलागत निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत {{pagename}} कऽ नक्सा नीचा देल गेल अछि। <ref>[http://www.election.gov.np/election/en/district-wise-constituency-map-154.html निर्वाचन आयोग नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081028223523/http://http/ |date=2008-10-28 }}, निर्वाचन आयोग नेपाल कऽ आधिकारिक वेबसाइटमे उपलब्ध नक्सा.</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} * केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग {{Geographic location |Centre = सुनसरी जिला |North = [[धनकुटा जिला]] |Northeast = |East = [[मोरङ जिला]] |Southeast = |South = [[बिहार]], {{झन्डा|भारत}} |Southwest = |West = [[सप्तरी जिला]] <br/> [[उदयपुर जिला]] |Northwest = }} ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.ddcsunsari.gov.np सुनसरी जिलाके आधिकारिक वेब पोर्टल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921085231/http://ddcsunsari.gov.np/ |date=2019-09-21 }} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== *'''[[नेपालक प्रशासनिक विभाजन|नेपालक क्षेत्रीय वर्गीकरण]]''' {{सुनसरी जिलाक गाविससभ}} {{सुनसरी जिलाक ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलसभ}} {{नेपालक जिलासभ}} [[श्रेणी:नेपालक जिलासभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] if0s61mthgy79tnwhvkc27zy90o3w02 सेती अञ्चल 0 2496 282240 19095 2026-11-11T04:53:29Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282240 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = सेती अञ्चल |native_name = Seti Zone |area = |population = |pop_year = |density = |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= Seti_districts.png |caption = |region = [[सुदुरपश्चिमाञ्चल|सुदुरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] |zone = सेती |geo = |vdc = |mun = |established = |seat_type = |seat = |area_code = |languages = |castes = |website = }} '''सेती अञ्चल''' {{Langx|en|[[:en:Seti Zone|Seti Zone]]}} {{Audio|Seti.ogg|सुनु}} नेपाल कऽ क्षेत्रिय वर्गीकरण अनुसार [[सुदुरपश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रके एकटा अञ्चल छि। यी अञ्चल कऽ ५ जिलासभमे वर्गिकरण करल गेल अछि। ==नामाकरण== [[सेती नदी]] कऽ नामसे यी अञ्चलके नामाकरण करल गेल अछि।<ref>नेपाल का क्षेत्रीय वर्गिकरण तथा अंचल नामांकन</ref> == जिलासभ == सेती अञ्चल मै ५ टा जिला अछि। * [[बझाङ जिला|बझाङ]] * [[बाजुरा जिला|बाजुरा]] * [[डोटी जिला|डोटी]] * [[अछाम जिला|अछाम]] * [[कैलाली जिला|कैलाली]] {{DistrictsOfNepal}} {{Commonscat|Seti Zone}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखु== * [[नेपाल]] * [[नेपालके अञ्चलसभ]] * [[नेपालके जिल्लासभ|नेपालके जिला सभ]] [[श्रेणी:नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालक अञ्चलसभ]] bt6iwkt1y93fjqzpz44oru52c96qb6n श्रेया घोषाल 0 4197 282241 273001 2026-11-11T04:53:33Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282241 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = श्रेया घोषाल<br>Shreya Ghoshal |image = Shreya Ghoshal at Carvaan-E-Ghazal.jpg |caption = घोषाल सन् २०१४ के एक कार्यक्रममें |origin = [[मुर्शिदाबाद]], [[पश्चिम बङ्गाल]], भारत<ref name="Shreya-Beng" /> |ethnicity = [[बंगाली लोक|बङ्गाली]] |birth_place = [[मुर्शिदाबाद]], [[पश्चिम बङ्गाल]], भारत<ref name=Shreya-Beng>{{cite web|last=Gupta|first=Priya (25 December 2013)|title=I like my father being the boss in my life: Shreya|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/music/news-and-interviews/I-like-my-father-being-the-boss-in-my-life-Shreya/articleshow/27854121.cms?intenttarget=no|work=Times of India|accessdate = 11 March 2014}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|3|12|}}<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/the-best-of-birthday-girl-shreya-ghoshal/238142-45.html |title="Playlist: Best songs of birthday girl Shreya Ghoshal" |access-date=2015-03-12 |archive-date=2013-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601230913/http://ibnlive.in.com/news/the-best-of-birthday-girl-shreya-ghoshal/238142-45.html |dead-url=yes }}</ref> |occupation = गायिका |years_active = १९९७–वर्तमान |instrument = स्वर |label = Sagarika |spouse = शिलादित्य मुखोपाध्या<small>(२०१५-वर्तमान)</small> |website = {{url|http://www.shreyaghoshal.com}} }} '''श्रेया घोषाल''' {{Langx|en|[[:en:Shreya Ghoshal|Shreya Ghoshal]]}} (जन्म: १२ मार्च १९८४) एक [[भारतीय]] [[पार्श्व गायिका]] छी । वो भारतीय चलचित्र उद्योग [[बलिउड]] आ भारतीय क्षेत्रीय चलचित्रसभमे बहुत रास गीत गाबने अछि । हिन्दी गीत गाबऽ कऽ सङ्गे ओ [[असमिया भाषा|असमिया]], [[बंगाली भाषा|बङ्गाली]], [[कन्नड भाषाा|कन्नड]], [[मलयालम भाषाा|मलयालम]], [[मराठी भाषा|मराठी]], [[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]], [[तमिल भाषा|तमिल]] आ [[तेलुगु भाषाा|तेलुगु]] भाषामे सेहो गीत गाबने अछि । == प्रारम्भिक जीवनी == श्रेया घोषालक जन्म एकटा बङ्गाली शिक्षित परिवारमे भेल छल । चारि बर्षक उमरमे घोषाल हारमोनियम बजबै लेल अपन माता सँ सिखने छल । घोषालक माता पिता कोटा, [[राजस्थान]]मे [[शास्त्रीय सङ्गीत]]के विधिवत शिक्षाक लेल एकटा सङ्गीत शिक्षक ओतय पठाैने छल ।<ref name="hindisong">{{cite web |url=http://www.hindisong.com/Interview/Interview.asp?ContentID=198 |title=Singer Interview: Shreya Ghoshal |publisher=hindisong.com |access-date=2015-03-12 |archive-date=2011-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219040908/http://www.hindisong.com/Interview/Interview.asp?ContentID=198 |dead-url=yes }}</ref> == पुरस्कार == '''[[राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार]]''' * २००२: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कार]] - बैरी पिया '''(देवदास)''' * २००६: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कार]] - धीरे जलना '''(पहेली)''' * २००७: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कार]] - ये इश्क है '''(जब वी मेट)'''<ref>{{cite web|url=http://pib.nic.in/archieve/others/2009/sep/r2009090707.pdf|title=55th NATIONAL FILM AWARDS FOR THE YEAR 2007}}</ref> '''[[फिल्मफेयर पुरस्कार]]''' * २००३: [[फिल्मफेयर नव सङ्गीत कलाकारक लेल आरडी बर्मन पुरस्कार]] * २००३: [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] ([[कविता कृष्णमूर्ति]]क सङ्ग साझा) - डोला रे '''(देवदास)''' * २००४: [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] - जादू है नशा है '''(जिस्म)''' * २००८: [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] - बरसो रे '''(गुरु)''' * २००९: [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] - तेरी ओर '''(सिंह इस किंग)''' '''[[फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण]]''' * २००७: [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार (तमिल)]] - मुन्बे वा '''(सीलुनु ओरु काढाल)''' * [[२००८]]: [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार (कनाडा)]] - निंना नोदालेंत्हू - '''(मुस्सनजेमातु)''' '''[[आइफा पुरस्कार]]''' * २००३: [[आइफा उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] (कविता कृष्णमूर्ति के साथ साझा) - डोला रे '''(देवदास)''' * २००४: [[आइफा उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] - जादू है नशा है '''(जिस्म)''' * २००८: [[आइफा उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] - बरसो रे '''(गुरु)''' * २००९: [[आइफा उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायन पुरस्कार]] - तेरी ओर '''(सिंह इस किंग)''' '''[[जी सिने पुरस्कार]]''' * २००३: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल जी सिने पुरस्कार]] (कविता कृष्णमूर्ति के साथ साझा) - डोला रे '''(देवदास)''' * २००६: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल जी सिने पुरस्कार]] - पियु बोले '''(परिनीता)''' * २००८: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल जी सिने पुरस्कार]] - बरसो रे '''(गुरु)''' '''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' * 2004: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल स्टार स्क्रीन पुरस्कार]] - जादू है नशा है '''(जिस्म)''' * २००६: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल स्टार स्क्रीन पुरस्कार]] - पियु बोले '''(परिनीता)''' * २००८: [[उत्कृष्ट महिला पार्श्व गायनक लेल स्टार स्क्रीन पुरस्कार]] - बरसो रे '''(गुरु)''' '''अन्य पुरस्कार''' * 2005: [[आंध्र प्रदेश स्टेट अवॉर्ड बेस्ट फिमेल प्लेबैक सिंगर]] - पिल्लागाली अल्लारी ''([[अथाडू]])'' और नीके नुवु ''([[मोदाती सिनेमा]])'' '''(तेलगु)''' * 2007: [[तमिलनाडु स्टेट फिल्म अवॉर्ड फॉर बेस्ट फिमेल प्लेबैक]] - मुन्बे वा ''(सिल्लुनु ओरु काढाल)'' '''(तमिल)''' * 2008: [[अप्सरा अवॉर्ड फॉर बेस्ट फिमेल प्लेबैक सिंगर]] - बरसो रे '''(गुरु)'''<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2008/04/01/3724/index.html|title=Winners of 3rd Apsara Film & Television Producers Guild Awards |work=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=2009-01-29}}</ref> * 2009: [[अप्सरा अवॉर्ड फॉर बेस्ट फिमेल प्लेबैक सिंगर]] - तेरी ओर '''(सिंह इस किंग)''' * 2008: GPBA - [[जर्मन पब्लिक बॉलीवुड अवॉर्ड बेस्ट सिंगर (फिमेल)]] - ये इश्क हाय '''(जब वी मेट)'''<ref>{{cite web|url=http://www.gpba.eu/bollywood_award_winner08/bollywood_award_winner.htm|title=GPBA 2008 Gewinner Übersicht - Winner Overview|work=GPBA|accessdate=2009-01-29|archive-date=2010-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100117044536/http://www.gpba.eu/bollywood_award_winner08/bollywood_award_winner.htm|dead-url=yes}}</ref> * 2008: [[ज़ी अस्तित्व अवॉर्ड फॉर एक्सीलेंस इन म्यूजिक]] * 2010: [[अस्परा अवॉर्ड बेस्ट फीमेल प्लेबैक सिंगर]] - तुझ में रब दिखता है '''(रब ने बना दी जोड़ी)'''<ref>"[http://india-forums.com/bollywood/article.asp?id=12326 स्टार्स शाइन ऐट अप्सरा पुरस्कार 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608230831/http://www.india-forums.com/bollywood/article.asp?id=12326 |date=2010-06-08 }}, ''इण्डिया फोरम'', URL 12 जनवरी 2010 को आखिरी दाखिला</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commonscat|Shreya Ghoshal|श्रेया घोषाल}} *{{Official website|http://www.shreyaghoshal.com}} *{{IMDb name|1304975}} {{फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायिका पुरस्कार}} {{भारतीय पार्श्वगायक}} [[श्रेणी:सन् १९८४ मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय महिला गायकसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेतासभ]] [[श्रेणी:बलिउड पार्श्व गायकसभ]] 8ku71m7uh4d0l5k58q4rspv0pvx0akn लता मंगेशकर 0 4200 282242 278364 2026-11-11T04:53:37Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282242 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> | Name = लता मंगेशकर | Img = Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg | Img_capt = लता मंगेशकर सन् २००८ मे | Img_size = | Landscape = | Background = solo_singer | Birth_name = | Alias = | Born = {{Birth date and age|१९२९|9|२८}}<br />[[इन्दौर]], [[भारत]] | Died = | Origin = | Instrument = स्वर | Voice_type = | Genre = चलचित्र सङ्गीत ([[पार्श्व गायिका]]), भारतीय शास्त्रीय सङ्गीत | Occupation = गयिका | Years_active = १९४२–२०२२ }} भारत रत्न '''लता मंगेशकर''' ({{Langx|en|[[:en:Lata Mangeshkar|Lata Mangeshkar]]}} {{Audio|Lata Mageshkar.ogg|सुनु}}) (जन्म 28 सितंबर, 1929 इंदौर) भारतके सभसँ लोकप्रिय आओर आदरणीय गायिका छथिन्ह जिनका छ: दशक के कार्यकाल उपलब्धिसँ भरल परल अछि। हालांकि लता जी लगभग तीस सँ बेसी भाषामे फ़िल्म आओर गैर-फ़िल्ममे गीत गेने छैथ मुदा हुनक पहिचान भारतीय सिनेमामे एक पार्श्वगायन कलाकार रूपमे रहल अछि। अपन छोट बहिन आशा भोंसलेक संग लता जी के फ़िल्म गीतमे सभसँ बेसी योगदान रहि चुकल अछि। :मिथिलाञ्चल == पुरस्कार == * फिल्मफेयर पुरस्कार (1958, 1962, 1965, 1969, 1993 and 1994) * राष्ट्रिय पुरस्कार (1972, 1975 and 1990) * महाराष्ट्र सरकार पुरस्कार (1966 and 1967) * 1969 - पद्म भूषण * 1974 - दुनियामे सभसे बेसी गीत गाबेके गिनीज़ बुक रिकॉर्ड * 1989 - दादा साहब फाल्के पुरस्कार * 1993 - फिल्म फेरके लाइफ टाइम अचीवमेंट पुरस्कार * 1996 - स्क्रीन के लाइफटाइम अचीवमेंट पुरस्कार * 1997 - राजीव गान्धी पुरस्कार * 1999 - एन.टी.आर. पुरस्कार * 1999 - पद्म विभूषण * 1999 - ज़ी सिनेमाके लाइफटाइम अचीवमेंट पुरस्कार * 2000 - आई.आई.ए.एफ. के लाइफटाइम अचीवमेंट पुरस्कार * 2001 - स्टारडस्टके लाइफटाइम अचीवमेंट पुरस्कार * 2001 - भारतके सर्वोच्च नागरिक सम्मान "भारत रत्न" * 2001 - नूरजहाँ पुरस्कार * 2001 - महाराष्ट्र भुषण == हस्ताक्षर == [[file:LataMangeshkar.jpg|thumb|100px|लता मंगेशकर जी के हस्ताक्षर]] ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.geetmanjusha.com/hindi/singer/3.html लता मंगेशकर जी के गाबल हिन्दी गीत] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611140026/http://www.geetmanjusha.com/hindi/singer/3.html |date=2009-06-11 }} * [http://www.geetmanjusha.com/marathi/singer/3.html लता मंगेशकर जी के गाबल मराठी गीत] * [http://www.tarakash.com/cinema/happy-birthday-to-lata-mangeshakar.html लता मंगेशकर जी के जीवन के रोचक बात] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160929065547/http://www.tarakash.com/cinema/happy-birthday-to-lata-mangeshakar.html |date=2016-09-29 }} * [http://www.nagarnews.com/freehindimusic/Lata%20Mangeshkar%20Hits/index.htm लता मंगेशकर जी के गाबल हिन्दी गीत] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150302084748/http://www.nagarnews.com/freehindimusic/Lata%20Mangeshkar%20Hits/index.htm |date=2015-03-02 }} * https://www.lyricsoff.com/singer/songs-sung-by-lata-mangeshkar-0-1.html == सन्दर्भ सामाग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Commonscat|Lata Mangeshkar}} {{फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायिका पुरस्कार}} {{FilmfareLifetimeAchivementAward}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला गायकसभ]] [[श्रेणी:भारत रत्न सम्मान प्राप्तकर्ता]] {{stub}} 70ll59y3qkzzosaftke3pfnyl7mbcax झलनाथ खनाल 0 4237 282243 264795 2026-11-11T04:53:42Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282243 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = झलनाथ खनाल |image = J.n (2).jpg |caption = झलनाथ खनाल |office = प्रधानमन्त्री |president = [[रामवरण यादव]] |term_start = |term_end = |predecessor = [[माधवकुमार नेपाल]] |successor = [[बाबुराम भट्टराई]] |birth_date = २००६ साल चैत ६ |birth_place = [[इलाम जिला]] [[साँखेजुंग]] |death_date = |death_place = |party = [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |alma_mater = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] |religion = [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] |}} '''झलनाथ खनाल''' ({{Langx|en|Jhala Nath Khanal}}{{Audio|Jhalanaath.ogg|सुनी}} नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनक एक नेता छी । २०६७ माघ २० में प्रधानमन्त्री निर्वाचित भेल खनाल [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]क वरिष्ठ नेता सेहो छी । विसं २००६ साल चैत ६ गते [[इलाम जिला]]क [[साँखेजुंग]]में जनमल खनाल हाल [[इलाम जिल्ला]] क्षेत्र नं. १ सँ [[संविधान सभा]] सदस्यमें निर्वाचित भेल अछि । <ref>{{Cite web |url=http://www.nepalcaportal.org/ |title=संविधान सभा निर्वाचन पोर्टल |access-date=2015-03-18 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218052452/http://nepalcaportal.org/ |url-status=dead }}</ref>। खनाल बेर बेर मन्त्री सेहो भेल छल । == राजनीतिक जीवन == झलनाथ खनालक जन्म ईलाम जिलाके साँखेजुङ गा.वि.स.-४ के पण्डित गाँममें १९ मार्च १९५० में भेल अछि । पिता पुङ्कनाथ आर माता मधुमाता खनालके सातम सन्तानके रूपमें जन्मल खनालक बाल्यकालमें घरपरिवारमें 'जन्तरे' नामसे पुकारल जाएत छल । == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == [http://www.jnkhanal.com झलनाथ खनालके ब्यक्तिगत वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150321030502/http://jnkhanal.com/ |date=2015-03-21 }} ==एहो सभ देखु== {{नेपालक प्रधानमन्त्रीसभ}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपालक प्रधानमन्त्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञसभ]] p8o7n5v4isrxm6l16tyk7kd4knyz1jk फेसबुक 0 4258 282244 245080 2026-11-11T04:53:46Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282244 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = फेसबुक | logo = Facebook Logo (2019).svg | screenshot = Facebook user page (2019).png | caption = Mark Zuckerberg's profile (viewed from the login page) | collapsible = no | type = [[सामजिक सञ्जाल सेवा]]<br>[[प्रकाशक]] | language = [[बहुभाषिक]] (१४०) | coordinates = {{coord|37.4848|-122.1484|type:landmark_region:US-CA|display=inline,title}} | area_served = अमेरिका (२००४-वर्तमान)<br>विश्वव्यापी, निषेधित राष्ट्र वाहेक (२००५-वर्तमान) | url = {{url|https://www.facebook.com/}}<br>({{Abbr|alt.|alternative}}: {{url|https://www.fb.com/}}) | alexa = {{increase}} ४ ({{as of|2019|12|09|alt=जनवरी २०२०}})<ref>{{Cite web|url=https://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com|title=facebook.com Competitive Analysis, Marketing Mix and Traffic|website=[[Alexa Internet]]|access-date=2020-01-12|archive-date=2018-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716174519/https://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com|dead-url=yes}}</ref> | registration = आवश्यक | users = {{increase}} २४ करोड ५० लाख मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ता ({{as of|2019|9|30 alt=September 2019|post=)|lc=y}}<ref>{{Cite web|url=https://investor.fb.com/investor-news/press-release-details/2019/Facebook-Reports-Third-Quarter-2019-Results/default.aspx|title=Facebook Reports Third Quarter 2019 Results|website=investor.fb.com|language=en-US|access-date=2019-11-16}}</ref> | launch_date = {{Start date and age|2004|02|04}} | parent = [[फेसबुक निगम]] | current_status = सक्रिय | programming_language= [[सी++]], [[पिएचपी]] ([[हिपहप भर्चुअल मेसिन|एचएचभिएम]]), [[डी (प्रोग्रामिङ भाषा)|डी]] | footnotes = <ref name="Our History">{{cite web|title=Our History|url=https://newsroom.fb.com/company-info/|website=Facebook|access-date=November 7, 2018}}</ref><ref name="alexa">{{cite web|title=Facebook.com Traffic, Demographics and Competitors - Alexa|url=https://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com|website=www.alexa.com|accessdate=February 4, 2019|archive-date=July 16, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716174519/https://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|first=Gavin|last=Clarke|title=Facebook re-write takes PHP to an enterprise past|url=https://www.theregister.co.uk/2010/02/02/facebook_hiphop_unveiled/|website=[[The Register]]|publisher=Situation Publishing|date=February 2, 2010|accessdate=March 23, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.drdobbs.com/mobile/facebook-adopts-d-language/240162694|title=Facebook Adopts D Language|last=Bridgwater|first=Adrian|work=Dr Dobb's|location=San Francisco|date=October 16, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2018/jul/02/facebook-mark-zuckerberg-platform-publisher-lawsuit|title=Is Facebook a publisher? In public it says no, but in court it says yes|first=Sam|last=Levin|date=July 3, 2018|via=www.theguardian.com}}</ref> }} '''फेसबुक''' ({{Langx|en|[[:en:Facebook|Facebook]]}}) एक मुक्त [[सामाजिक सञ्जाल]] आर सूक्ष्म-ब्लगिङ सेवा छी । फेसबुकमे करिब ५०,००,००,००० (पचास करोड) गोटे एकाउन्‍ट खोलिचुकल अछि । ==इतिहास== सन् २००४ मे [[मार्क जुकरबर्ग]] हार्वर्ड विश्वविद्यालयमे होएत उनकर कलेज कोठामे सँगे रहैवाला सहपाठी साथीसभ, जे कम्प्युटर विज्ञानक विद्यार्थीसभ छल: एडवार्डो साभरिन, डस्टिन मोसकविट्ज, क्रिस ह्यूजेस आ एन्ड्रयु म्याककोलमक \ साथ फेसबुकक स्थापना केनए अछि । वेबसाइट सुरूमे हार्वर्ड विश्वविद्यालयक विद्यार्थीसभ बीचमे मात्र सीमित रहैतो बादमे बोस्टन क्षेत्रक आइवी लीग आ स्टैनफोर्ड विश्वविद्यालयमे सेहो फैलावाल गेल छल । ==कर्पोरेट मामिला== ==वेबसाइट== ==स्वागत== ==आलोचनासभ आ विवादसभ== ==प्रभाव== ==लोकप्रिय संस्कृति== == फेसबुक मेसेज == == बाह्य जडीसभ == *{{official|https://WWW.facebook.com}} {{Commonscat|Facebook}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == एहो सभ देखु == {{सामाजिक सञ्जाल}} [[श्रेणी:अमेरिकी कम्पनीसभ]] [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल]] m1wd343o65qeb0ez12cg1ykxw9j3thk मार्क जुकरबर्ग 0 4275 282245 245473 2026-11-11T04:53:50Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282245 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name= मार्क जुकरबर्ग | image = Mark Zuckerberg at the 37th G8 Summit in Deauville 018 v1.jpg | image_size = | caption = सन् २०११ मे मार्क जुकरबर्ग | birth_name = मार्क एलिअट जुकरवर्ग | birth_date = {{birth date|mf=yes|1984|5|14}}<ref name="dob">{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/technology/2011/mar/09/forbes-rich-list-facebook-six |title=Forbes rich list: Facebook six stake their claims |work=The Guardian |location=UK |first=Ed |last=Pilkington |date=March 10, 2011 |accessdate=March 30, 2011}}</ref> | birth_place = न्यू योर्क, अमेरिका | ethnicity = [[यहुदी]] | alma_mater = [[हावर्ड विश्वविद्यालय]] <small>(सन् २००४ मे पढाई छोड़लक)</small> | occupation = [[फेसबुक]]क प्रमुख कार्यकारी अधिकृत/[[अध्यक्ष]] <br />(सन् २०१० मे २४% सेयर)<ref>{{Cite book|title=The Facebook Effect|author=David Kirkpatrick|page=322}}</ref> | networth = {{Gain}} अमेरिकी $१ खर्ब ३.५ अर्ब (२०११)<ref name=10K>{{cite web |url=http://www.forbes.com/profile/Mark-Zuckerberg |title= Mark Zuckerberg |date= March 2011 |work=Forbes |accessdate=March 10, 2011}}</ref> | relatives = र्यान्डी, डोन्ना और अरिल(दिदीबहिनसभ) | awards = टाइम पर्सन अफ दि इयर २०१० | residence = पालो आल्टो, क्यालिफोर्निया<ref name="NEWYORKER2010">{{cite web|accessdate=September 22, 2010|url=http://www.newyorker.com/reporting/2010/09/20/100920fa_fact_vargas|title=The Face of Facebook|work=The New Yorker|date=September 20, 2010|author=Vargas, Jose Antonio}}</ref> | known_for = सन् २००४ में फेसबुकके स्थापना; सन् २००८ में विश्वके सबसँ कम उमरक अर्बपति <ref>{{cite journal|publisher=[[Forbes magazine|Forbes]]|date=March 5, 2008|url=http://www.forbes.com/2008/03/05/youngest-billionaires-rich-billionaires08-cx_lk_0305youngest_slide_11.html|title=In Pictures: Youngest Billionaires: Mark Zuckerberg, U.S.: Age 23: $1.5&nbsp;billion, self-made|editor-first=Luisa|editor-last=Kroll|archiveurl=https://archive.ph/20121205180123/http://www.forbes.com/2008/03/05/youngest-billionaires-rich-billionaires08-cx_lk_0305youngest_slide_11.html|archivedate=December 5, 2012|access-date=March 29, 2015|dead-url=no}}</ref> | website = [http://www.facebook.com/markzuckerberg मार्क जुकरबर्ग] }} '''मार्क एलियट जुकरबर्ग''' ({{Langx|en|Mark Elliot Zuckerberg}}; जन्म मई १४, १९८४) एक अमेरिकी उद्यमी आ [[सामाजिक सञ्जाल]] वेबसाइट [[फेसबुक]]क सह-स्थापनाक लेल प्रसिद्द व्यक्ति छी। जुकरबर्ग जखन फेसबुकक सह- स्थापना केनए छल तखन ओ [[हावर्ड विश्वविद्यालय]]मे पढ़ाई करैत छल। == प्रारम्भिक जीवन == == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes] [[श्रेणी:जीवनी]] {{stub}} svz07m1jjyuhl5exriyvbz14gggsk61 कैलाश पर्वत 0 5627 282246 279904 2026-11-11T04:53:55Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282246 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox mountain | name = कैलाश पर्वत | photo = Kailash north.JPG | photo_caption = कैलाश पर्वत के उत्तरी मुख | elevation_m = 6638 | elevation_ref = | prominence_m = 1319 | prominence_ref | map = China Tibet | map_size = 300 | listing = | location = [[तिब्बत]] | range = [[पारहिमालय|ट्रान्स-हिमालय]] | lat_d = 31 | lat_m = 4 | lat_s = 0 | lat_NS = N | long_d = 81 | long_m = 18 | long_s = 45 | long_EW = E | region_code= CN-54 | first_ascent = | easiest_route = | province = }} '''कैलाश पर्वत''' ({{Langx|en|Mount Kailsh}}, {{lang-sa|कैलाश}}) [[तिब्बत]] में स्थित कैलाश हिमश्रृङ्खलाके एगो पर्वत छी । एकर पश्चिम तथा दक्षिण में [[मानसरोवर]] तथा [[राक्षस ताल]] अछि । एतय एसियाके किछु सभसँ पैग नदीके श्रोतलग अवस्थित अछि - जे में [[ब्रह्मपुत्र नदी]], [[सिन्धु नदी]] आ [[सतलुज नदी]] रहल अछि । ऐ पर्वतके चार [[धर्म]]में पवित्र मानल गेल अछि जे छी [[हिन्दू धर्म]], [[जैन धर्म]], [[बोन धर्म]] आ [[बौद्ध धर्म]] । == नाम == ऐ पर्वत "कैलाश" के संस्कृत में ({{lang|sa|कैलाश}}) कहल जाएत अछि ।<ref>[[Monier-Williams]] Sanskrit Dictionary, [http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/monier/serveimg.pl?file=/scans/MWScan/MWScanjpg/mw0311-kesaragrAma.jpg page 311 column 3]</ref><ref>[http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:1523.apte Entry for कैलासः] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240810074518/https://archive.ph/20120708062933/http:/dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:1523.apte |date=2024-08-10 }} in Apte Sanskrit-English Dictionary</ref> इ शब्द केलाससँ आयल अछि, जेकर माने "स्फटिक" होएत अछि ।<ref>[http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:1470.apte Entry for केलासः]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} in Apte Sanskrit-English Dictionary</ref> == धार्मिक महत्त्व == === हिन्दू धर्म === ए तीर्थके गणपर्वत आर रजतगिरि ओ कहल जाएत अछि । कैलाश ६,६३८ मिटर (२१,७७८ फिट) ऊँच शिखर आर वो सँ सटल मानसरोवरक इ तीर्थ छी आर ऐ प्रदेशके मानसखण्ड कहल जाएत अछि । कदाचित प्राचीन साहित्य में उल्लिखित मेरु एतएक अछि । पौराणिक अनुश्रुतिसभ के अनुसार [[शिव]] आर [[ब्रह्मा]] आदि देवगण, मरीच आदि ऋषि एवं [[रावण]], [[भस्मासुर]] आदि एतय तप केने छल । पाण्डव के दिग्विजय प्रयास के समय अर्जुन ऐ प्रदेश पर विजय प्राप्त केने छल । युधिष्ठिर के राजसूय यज्ञ में ऐ प्रदेश के राजा उत्तम घोडा, सोना, रत्न आर याकके पुच्छरके बनल कारी आर उज्जर चामर भेंट केने छला । ऐ प्रदेशके यात्रा व्यास, भीम, कृष्ण, दत्तात्रेय आदि केने छल । == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == {{Commonscat|Mount Kailash|कैलाश पर्वत}} [[श्रेणी:हिन्दू पवित्र स्थलसभ]] 8kyytzu6owmmkvulhe7hm1hurbpmy1h स्विट्जरल्यान्ड 0 5698 282247 182474 2026-11-11T04:53:59Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282247 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = ''Schweizerische Eidgenossenschaft''<br />''Confédération suisse''<br />''Confederazione Svizzera''<br />''Confederaziun svizra''<br />''Confoederatio Helvetica'' |conventional_long_name =स्विस सङ्घ |common_name = स्विट्जरल्यान्ड |image_flag = Flag of Switzerland (Pantone).svg |image_coat = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg |image_map = Europe-Switzerland.svg |map_caption = {{map caption|location_color= गाढा हरियर|region=[[युरोप]]|region_color=गाढा भुरा|legend=Europe-Switzerland.svg}} |national_motto = ''(गैर आधिकारिक)'' "[[Unus pro omnibus, omnes pro uno]]" (latin)<br />{{Langx|en|One for all, all for one}}<br />{{lang-de|Einer für alle, alle für einen}}<br />{{lang-fr|Un pour tous, tous pour un}}<br />{{lang-it|Uno per tutti, tutti per uno}}<br />{{lang-rm|In per tuts, tuts per in}} |national_anthem = "[[Swiss Psalm|Schweizerpsalm]]"{{spaces|2}}<small>(German)<br />"''Swiss Psalm''"</small> |official_languages = [[जर्मन भाषा|जर्मन]],<br />[[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सिसी]],<br />[[इटालवी भाषा|इटालवी]],<br />[[रोमन भाषा|रोमन]] |demonym = स्विस |capital = [[बर्न]] |latd=46 |latm=57 |latNS=N |longd=7 |longm=27 |longEW=E |largest_city = [[ज्युरिच]] |legislature = संघीय संसद |upper_house = राज्य परिषद |lower_house = राष्ट्रिय परिषद |government_type = सङ्घीय राज्य संसदीय व्यवस्था आ प्रत्यक्ष लोकतन्त्रक |leader_title1 = सङ्घीय परिषद |leader_name1 = <!--Ordered by seniority:-->मोरित्ज लुएनबर्गर <small>(वीपी १०)</small><br />[[मिचेलिन कालमाई-रे]] <br />हांस-रूडोल्फ मर्ज<br />डोरिस लुथर्ड <small>(अध्यक्ष १०)</small><br />इवालिन विडमर-स्वेम्फ<br />उली म्यूरर<br />देदियर बुर्खाल्तर |leader_title2 = सङ्घीय चान्सलर |leader_name2 = कोरिना कासानोवा |area_sq_mi = 15940 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = १३६हम |area_magnitude = १ E10 |area_km2 = 41284 |percent_water = ४.२ |population_estimate = ७७,७१,६०० |population_growth (2009) = +१.४% |population_estimate_year = २००९ |population_estimate_rank = ९४अम |population_density = १८८ |population_densitymi² = ४७७.४ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ६५अम |population_census = ७५,९३,५०० |population_census_year = २००७ |GDP_PPP = $३१५.७६८ खरब |GDP_PPP_year = २००८ |GDP_PPP_rank = ३८अम |GDP_PPP_per_capita = $४३,१९५ |GDP_PPP_per_capita_rank = ७अम |HDI_year = २०१३<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.917 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name=HDI>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report |date=14 March 2013 |accessdate=27 जुलाई 2014 | pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = तेसर |sovereignty_type = स्वतन्त्रता |established_event1 = स्थापना दिवस |established_event2 = वास्तविक |established_event3 = मान्यता |established_event4 = पुनर्गठन |established_event5 = सङ्घीय राज्य |established_date1 = १ अगस्त १२९१ |established_date2 = २२ सितम्बर १४९९ |established_date3 = २४ अक्टुबर १६४८ |established_date4 = ७ अगस्त १८१५ |established_date5 = १२ सितम्बर १८४८ |currency = [[स्विस फ्र्याङ्क]] |currency_code = CHF |time_zone = केन्द्रीय युरोपेली समय |utc_offset = +१ |time_zone_DST = केन्द्रीय युरोपेली ग्रीष्म समय |utc_offset_DST = +२ |drives_on = दाहिना |cctld = [[:en:.ch|.ch]] |calling_code = [[+४१]] |footnotes = |footnote1 = }} '''स्विट्जरल्यान्ड''' ([[जर्मन भाषा|जर्मन]]: [[:de:Schweiz|(die) Schweiz]] ''(डी) स्वाइत्स'', [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सिसी]]: [[:fr:Suisse|(la) Suisse]] ''(ला) सुइस'', [[ल्याटिन भाषा|ल्याटिन]]: [[:la:Helvetia|Helvetia]] ''हेल्वेतिया'') मध्य [[युरोप]]क एक [[देश]] छी । एकर ६०% स्थल भाग [[ऐल्प्स]] पहाड सँ ढकल अछि, तहि लेल ई देशमे बहुत सुन्दर पर्वत, गाम, सरोवर (ताल) आ चरगाहसभ अछि । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{युरोपक देशसभ}} [[श्रेणी:युरोपक देशसभ]] dg2n4p9mgi5m028ylgcip8t0oxoex9j 282582 282247 2026-11-11T07:15:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282582 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = ''Schweizerische Eidgenossenschaft''<br />''Confédération suisse''<br />''Confederazione Svizzera''<br />''Confederaziun svizra''<br />''Confoederatio Helvetica'' |conventional_long_name =स्विस सङ्घ |common_name = स्विट्जरल्यान्ड |image_flag = Flag of Switzerland (Pantone).svg |image_coat = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg |image_map = Europe-Switzerland.svg |map_caption = {{map caption|location_color= गाढा हरियर|region=[[युरोप]]|region_color=गाढा भुरा|legend=Europe-Switzerland.svg}} |national_motto = ''(गैर आधिकारिक)'' "[[Unus pro omnibus, omnes pro uno]]" (latin)<br />{{Langx|en|One for all, all for one}}<br />{{lang-de|Einer für alle, alle für einen}}<br />{{Langx|fr|Un pour tous, tous pour un}}<br />{{lang-it|Uno per tutti, tutti per uno}}<br />{{lang-rm|In per tuts, tuts per in}} |national_anthem = "[[Swiss Psalm|Schweizerpsalm]]"{{spaces|2}}<small>(German)<br />"''Swiss Psalm''"</small> |official_languages = [[जर्मन भाषा|जर्मन]],<br />[[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सिसी]],<br />[[इटालवी भाषा|इटालवी]],<br />[[रोमन भाषा|रोमन]] |demonym = स्विस |capital = [[बर्न]] |latd=46 |latm=57 |latNS=N |longd=7 |longm=27 |longEW=E |largest_city = [[ज्युरिच]] |legislature = संघीय संसद |upper_house = राज्य परिषद |lower_house = राष्ट्रिय परिषद |government_type = सङ्घीय राज्य संसदीय व्यवस्था आ प्रत्यक्ष लोकतन्त्रक |leader_title1 = सङ्घीय परिषद |leader_name1 = <!--Ordered by seniority:-->मोरित्ज लुएनबर्गर <small>(वीपी १०)</small><br />[[मिचेलिन कालमाई-रे]] <br />हांस-रूडोल्फ मर्ज<br />डोरिस लुथर्ड <small>(अध्यक्ष १०)</small><br />इवालिन विडमर-स्वेम्फ<br />उली म्यूरर<br />देदियर बुर्खाल्तर |leader_title2 = सङ्घीय चान्सलर |leader_name2 = कोरिना कासानोवा |area_sq_mi = 15940 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = १३६हम |area_magnitude = १ E10 |area_km2 = 41284 |percent_water = ४.२ |population_estimate = ७७,७१,६०० |population_growth (2009) = +१.४% |population_estimate_year = २००९ |population_estimate_rank = ९४अम |population_density = १८८ |population_densitymi² = ४७७.४ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ६५अम |population_census = ७५,९३,५०० |population_census_year = २००७ |GDP_PPP = $३१५.७६८ खरब |GDP_PPP_year = २००८ |GDP_PPP_rank = ३८अम |GDP_PPP_per_capita = $४३,१९५ |GDP_PPP_per_capita_rank = ७अम |HDI_year = २०१३<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.917 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name=HDI>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report |date=14 March 2013 |accessdate=27 जुलाई 2014 | pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = तेसर |sovereignty_type = स्वतन्त्रता |established_event1 = स्थापना दिवस |established_event2 = वास्तविक |established_event3 = मान्यता |established_event4 = पुनर्गठन |established_event5 = सङ्घीय राज्य |established_date1 = १ अगस्त १२९१ |established_date2 = २२ सितम्बर १४९९ |established_date3 = २४ अक्टुबर १६४८ |established_date4 = ७ अगस्त १८१५ |established_date5 = १२ सितम्बर १८४८ |currency = [[स्विस फ्र्याङ्क]] |currency_code = CHF |time_zone = केन्द्रीय युरोपेली समय |utc_offset = +१ |time_zone_DST = केन्द्रीय युरोपेली ग्रीष्म समय |utc_offset_DST = +२ |drives_on = दाहिना |cctld = [[:en:.ch|.ch]] |calling_code = [[+४१]] |footnotes = |footnote1 = }} '''स्विट्जरल्यान्ड''' ([[जर्मन भाषा|जर्मन]]: [[:de:Schweiz|(die) Schweiz]] ''(डी) स्वाइत्स'', [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सिसी]]: [[:fr:Suisse|(la) Suisse]] ''(ला) सुइस'', [[ल्याटिन भाषा|ल्याटिन]]: [[:la:Helvetia|Helvetia]] ''हेल्वेतिया'') मध्य [[युरोप]]क एक [[देश]] छी । एकर ६०% स्थल भाग [[ऐल्प्स]] पहाड सँ ढकल अछि, तहि लेल ई देशमे बहुत सुन्दर पर्वत, गाम, सरोवर (ताल) आ चरगाहसभ अछि । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{युरोपक देशसभ}} [[श्रेणी:युरोपक देशसभ]] 9q0h1037cdaiqah5m7sd3rh5n88zs0o जिम्मी कार्टर 0 5879 282248 268803 2026-11-11T04:54:03Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282248 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific-prefix = |name = जिमी कार्टर |native_name = Jimmy Carter |native_name_lang = en |honorific-suffix = |image = James E. Carter - portrait.gif |imagesize = 220px |alt = जिमी कार्टर |caption = जिमी कार्टर |order = ३९वा |office = अमेरिकी राष्ट्रपति |term_start = १९७६ |term_end = १९८० |vicepresident = |viceprimeminister = |deputy = |lieutenant = |monarch = |president = |primeminister = |taoiseach = |predecessor = [[रिचर्ड निक्सन]] |successor = [[रोनाल्ड रीगन]] |majority = |order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |office2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |term_start2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |term_end2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |vicepresident2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |viceprimeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |deputy2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |lieutenant2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |monarch2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |president2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |primeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |governor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |succeeding2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> |birth_date = {{birth date |१९२४|१०|१}} |birth_place = प्लेन्स, जॉर्जिया, संयुक्त राज्य अमेरिका |birthname = जेम्स अर्ल कार्टर जूनियर |death_date = २०२४ |citizenship = अमेरिकी |nationality = अमेरिकी |party = डेमोक्रैटिक पार्टी |spouse = रोज़ालिन स्मिथ |relations = |children = जॉन विलियम, जेम्स अर्ल III,<br /> डॉनल जेफ़्फ़्री, एमी लिन |residence = |alma_mater = |occupation = |profession = |cabinet = |committees = |portfolio = |religion = बैप्टिस्ट [[ईसाई धर्म|ईसाई]]<ref>http://millercenter.org/president/biography/carter-life-in-brief मिलर सेंटर, वर्जिनिया विश्वविद्यालय. अभिगमन तिथि: अक्टूबर २१, २०१२</ref> |signature = Jimmy Carter signature.gif |signature_alt = जिमी कार्टर के हस्ताक्षर |website = |footnotes = |blank1 = |data1 = |blank2 = |data2 = |blank3 = |data3 = |blank4 = |data4 = |blank5 = |data5 = <!--Military service--> |nickname = |allegiance = |branch = |serviceyears = |rank = |unit = |commands = |battles = |awards = |military_blank1 = |military_data1 = |military_blank2 = |military_data2 = |military_blank3 = |military_data3 = |military_blank4 = |military_data4 = |military_blank5 = |military_data5 = }} '''जिमी कार्टर''' ({{Langx|en|Jimmy Carter}}) (पूरा नाम '''जेम्स अर्ल कार्टर जूनियर''' (अंग्रेज़ी: ''James Earl Jr.'')) (१९२४-२०२४) एक अमेरिकी राजनेता छी जे १९७६ से १९८० तक [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] के ३९वा राष्ट्रपति रहल छेल। राष्ट्रपति बनै स पहील संयुक्त राज्य अमेरिकाके नौसेना में कार्यरत छेल, [[जॉर्जिया (अमरीकी राज्य)|जॉर्जिया]] में सेनेटर छेल आरर जॉर्जिया के गवर्नर सहो छेला। राष्ट्रपति कार्यकाल के बाद मानव अधिकार संस्थासभमें एवं परोपकारी संस्थासभ के साथ जुडल सहो छेला । हुनका २००२ में नोबेल शान्ति पुरस्कार से सम्मानित कएल गेल छेला । {{clear}} == एहो सभ देखु == == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == {{Commonscat|Jimmy Carter}} {{अमेरिकी राष्ट्रपतिसभ}} [[श्रेणी:विकिथन-१ में बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अमेरिकाक राष्ट्रपतिसभ]] szpl2k2om2bbxy5vzukz3tblv3iehbo सामन्था रुथ प्रभु 0 5909 282249 280530 2026-11-11T04:54:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282249 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox person | name = सामन्था रुथ प्रभु <br />Samantha Ruth Prabhu | image = Samantha Ruth Prabhu attends Critics Choice Awards 2022 (2).jpg | caption = सन् २०२२ मे सामन्था | birth_name = सामन्था रूथ प्रभु | birth_date = {{birth date and age|df=yes|१९८७|४|२८}}<ref>{{cite news|last=Chowdhary|first=Y. Sunita|title=Away from the rat race|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/away-from-the-rat-race/article3402317.ece |newspaper=The Hindu|date=12 May 2012 |accessdate=11 November 2012}}</ref><ref>{{cite news |author=Shekhar H Hooli |url=http://www.ibtimes.co.in/samantha-celebrates-birthday-tollywood-celebs-wish-her-photos-630647 |title=Samantha Celebrates Birthday; Tollywood Celebs Wish Her |publisher=International Business Times |date=2015-04-28 |accessdate=2015-11-14}}</ref> | birth_place = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]]<ref name="Samantha raised in Pallavaram">{{cite news |title= Samantha raised in Pallavaram|url=http://www.firstpost.com/bollywood/meet-samantha-souths-hottest-heroine-1662705.html|publisher=Firstpost |accessdate=14 August 2014}}</ref> | nationality = [[भारत|भारतीय]] | education = [[व्यस्थापन स्नातक|बि.कम.]]<ref name="sam">{{cite web |author= |url=http://www.teluguvanitha.com/celebrity-biography/1085-samantha-ruth-prabhu-biography |title=Samantha Biography, Samantha Ruth Prabhu Biography, Samantha Ruth Prabhu Profile, Samantha Height |publisher=Teluguvanitha.com |date=14 February 2012 |accessdate=31 July 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120826080644/http://www.teluguvanitha.com/celebrity-biography/1085-samantha-ruth-prabhu-biography |archivedate=26 August 2012 }}</ref> | alma_mater = | height = | religion = इसाई धर्म | occupation = [[अभिनेत्री]], [[मोडल (लोग)|मोडल]] | spouse = {{marriage|[[नागा चैतन्य]]|2017|2021|end=div}}<ref name="ndtv.com">{{cite news |title=Samantha Ruth Prabhu And Naga Chaitanya Announce Separation |url=https://www.ndtv.com/entertainment/samantha-ruth-prabhu-and-naga-chaitanya-announce-separation-2561388 |publisher=NDTV |access-date=2 October 2021 |archive-date=2 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211002104509/https://www.ndtv.com/entertainment/samantha-ruth-prabhu-and-naga-chaitanya-announce-separation-2561388 |url-status=live }}</ref> | relatives = देखी [[दग्गुबाती-रुथ प्रभु परिवार]]<ref>{{cite news|url= https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/naga-chaitanya-samantha-ruth-prabhu-wedding-on-hold-for-now-nagarjuna-3016386/}}</ref> | signature = Samantha Akkineni Signature.svg | signature_size = 100px }} '''सामन्था रुथ प्रभु''' ({{Langx|en|Samantha Ruth Prabhu}}) (जन्म:२८ अप्रैल १९८७) एक भारतीय [[अभिनेत्री]] तथा [[मोडल (लोग)|मोडल]] छी। रुथ प्रभुकेँ [[आन्ध्र प्रदेशक सिनेमा|तेलुगु]] आ [[तमिल सिनेमा|तमिल]] चलचित्र उद्योगमे स्थापित करियर अछि आ ओ एखन धरि ४ टा [[फिल्मफेयर अवार्ड-दक्षिण|फिल्मफेयर अवार्ड]] जीत चुकल अछि। सामन्थाक जन्म तमिलनाडु राज्यक [[चेन्नई]]मे तेलुगु आ मलयाली परिवारमे भेल छल। ओ [[व्यस्थापन स्नातक|व्यवस्थापन]] विषयमे स्नातक करि छोट मोट मोडलिङ क्षेत्रमे सक्रिय भेल छल। हुनका जल्दिए चलचित्रमे काज करवाक मौका मिलल आ ओ अपन चलचित्र करियरक सुरुवात [[गौतम मेनन]]क समीक्षकद्वारा प्रशंसित [[तेलुगु भाषा|तेलुगु]] प्रेममिलन पर आधारित चलचित्र [[ये माया चेसाव]] (२०१०) सँ केनए छल। ई चलचित्रक लेल हुनका फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री-दक्षिण पुरस्कार आ [[नन्दी अवार्ड]] प्राप्त भेल छल। <ref>{{cite news |author=Y. Sunita Chowdhary|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/away-from-the-rat-race/article3402317.ece|title=Away from the rat race |work=The Hindu |date=10 May 2012|accessdate=12 July 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Samantha-feels-One-film-changes-all/articleshow/25553340.cms|title=Samantha feels 'One' film changes all |work=The Times of India|date=10 November 2013|accessdate=12 July 2014}}</ref><ref>{{cite news |author= |url=http://www.deccanchronicle.com/140327/entertainment-kollywood/article/samantha-her-own-league |title=Samantha is in her own league |work=Deccan Chronicle |date=27 March 2014 |accessdate=12 July 2014}}</ref> [[निथाने एन पुनवसन्तम]] (२०१२) आ [[इगा]] (२०१२) नामक चलचित्रमे दमदार अभिनयक लेल सामन्था एके वर्ष [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार - तमिल|फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ तमिल अभिनेत्री]] आ [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार - तेलुगु|फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ तेलुगु अभिनेत्री]]क पुरस्कार जीतऽमे सफल भेल छल। दुनू पुरस्कार एके वर्ष जीतै वाली ओ इतिहासक दोसर अभिनेत्री बनल। सामन्थासँ पहिने ई कारनामा [[रेवती (अभिनेत्री)|रेवती]] केनए छल। सन् २०१२ मे मिलल अपार सफलताक बाद सामन्था अभिनेता केन्द्रित चलचित्रमे मुख्य महिला कलाकारक रूपमे प्रस्तुत भेल। तेलुगु चलचित्र '''डोकुडु''' (२०११), पारवारिक नाट्य चलचित्र '''सितम्मा वकिट्लो सीरीमल्ले चेट्टु''' (२०१२), आ तमिल चलचित्र '''कठ्ठी''' (२०१४) '''थेरी''' (२०१६) आ '''२४''' बक्स अफिसमे बढ़िया साबित भेल छल। ==प्रारम्भिक जीवनी== सन् १९८७ मे जन्म भेल सामन्थाक माता मलयाली आ पिता तेलुगु छी । सामन्था अपन वाल्यकाल भारतीय राज्य [[तमिलनाडु]]क [[चेन्नई]]मे बितौने छल। दुई भाए आ १ बहीनक परिवारमे ओ सभ सँ छोट सन्तान छी। सामन्था सँ पैग जोनाथन आ डेभिड नामक दुई भाए अछि। ओ तमिल भाषा बाजऽमे प्रवीण अछि।<ref name="tamilsam">{{cite web|author=Shankar, Settu|year=2008|title=Samantha Christens herself Yashodha!|publisher=OneIndia|url=http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2008/samantha-name-yashoda-250808.html|accessdate=2008-08-05|archive-date=2013-02-20|archive-url=https://archive.is/20130220222548/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2008/samantha-name-yashoda-250808.html|dead-url=yes}}</ref> मिश्रित क्षेत्रीय परिवार सँ जुड़ल भेला बादो सामन्था अपना आपकेँ तमिल मानैत अछि कियाकी ओ घरमे तमिल आ [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] बाजैत पैग भेल ।<ref name="tamilsam2">{{cite news|author=Y. Sunita Chowdury|date=1 March 2010|title=Poised on the edge|newspaper=[[The Hindu]]|url=http://beta.thehindu.com/arts/cinema/article124253.ece|accessdate=2010-03-01|archive-date=2010-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20100726225549/http://beta.thehindu.com/arts/cinema/article124253.ece|dead-url=yes}}</ref><ref name="tamilsam3">{{cite news|author=Prakash, B|title=It wasn't a liplock really: Samantha |newspaper=[[The Times of India]] |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/It-wasnt-a-liplock-really-Samantha/articleshow/5651555.cms |date=2010-03-07 |accessdate=2010-03-07}}</ref> सामन्था अपन प्रारम्भिक शिक्षा होली एन्जेल्स एङ्लो इन्डियन उच्च माध्यमिक विद्यालय सँ केलक आ [[वाणिज्य]] सङ्कायमे [[स्टेला मेरिस कलेज, चेन्नई]] सँ स्नातकधरिक शिक्षा प्राप्त केलक।<ref name="tamilsam2"/><ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/offbeat/south-star-samantha-found-her-old-report-cards-posted-them-on-facebook-1431845|title=South Star Samantha Found Her Old Report Cards, Posted Them on Facebook}}</ref> स्नातोकोतर शिक्षाक अन्त्य दिस ओ मोडलिङ क्षेत्रमे प्रवेश केलक आ नायडु चलचित्र घर सङ्गे काज करऽलेल आरम्भ केलक जखन सामन्थाकेँ [[रवि वर्मन]] अङ्कित केनए छल।<ref>{{cite web |url=http://www.supergoodmovies.com/3517/tollywood/interview-with-samantha-interviews-details |title=Interview with Samantha |publisher=Supergoodmovies.com |date=2010-03-02 |accessdate=2015-11-15 |archive-date=2015-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117014524/http://www.supergoodmovies.com/3517/tollywood/interview-with-samantha-interviews-details |dead-url=yes }}</ref> [[File:Samantha Akkineni along with Naga Chaitanya Akkineni.jpg|thumb|[[अक्किनेनी नागार्जुन]] आ [[वेङ्कटेश दग्गुबाती]]क साथ सामन्था आ नागा चैतन्य]] ==व्यक्तिगत जीवनी आ परोपकारी कार्य== सन् २०१२ मे सामन्था बहुत समयधरि रोग सँ ग्रस्त रहल, जहिकारण ओ पैग चलचित्रसभ सँ बाहर भेल आ २ महिनाक लेल अभिनय सँ छुट्टी लेलक। रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामे कमी आ एन्टिबायोटिक्सद्वारा शरीरमे कमजोरी सँ ओ प्रभावित भेल छल।<ref name="nie">{{cite news |last=Mohan |first=Manasa |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article1431634.ece |title='I can't look at myself on the screen |newspaper=The New Indian Express |date=2013-01-23 |accessdate=2015-11-15}}</ref> सन् २०१५ मे ओ अभिनेता [[नागा चैतन्य]] सँ भेटघाट आरम्भ केलक आ सन् २०१७ जनवरीमे ई दुनू जोड़ी [[हैदराबाद]]मे एक समारोहक बीच बन्धनमे बधि गेल।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/ibtimes-exclusive-samantha-opens-about-naga-chaitanya-marriage-694379 |title=IBTimes Exclusive: Samantha opens up about Naga Chaitanya and marriage |website=Ibtimes.co.in |date=2016-09-20 |accessdate=2017-01-14}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/naga-chaitanya-samantha-marriage-plans-premam-saahasam-swasaga-sagapo/1/767104.html |title=Naga Chaitanya on wedding plans: I will tie the knot next year |website=Indiatoday.intoday.in |date=2016-09-18 |accessdate=2017-01-14}}</ref> [[गोवा]]मे रहल समुद्री तटमे ई दुनू जोड़ी ६ अक्टुबरक दिन विवाह करि लेलक। परम्परागत हिन्दू/तेलुगु रीतिरिवाजमे ई दुनू ६ अक्टुबरक दिन विवाह केलक आ ८ अक्टुबरक दिन एकटा क्रिश्चियन चर्चमे विवाह समारोह सम्पन्न भेल।<ref>{{cite web |url=https://newsnexa.com/entertainment/naga-chaitanya-samantha-tie-knot-6th-october/ |title=Naga Chaitanya Samantha to tie the knot on 6th October |publisher=NewsNexa.com |accessdate=2017-07-07 |archive-date=2017-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170905050503/https://newsnexa.com/entertainment/naga-chaitanya-samantha-tie-knot-6th-october/ |dead-url=yes }}</ref> ===परोपकारी सेवा=== सामन्था सक्रिय रूप सँ परोपकारी गतिविधिसभमे शामिल होएत अछि। सन् २०१२ मे पञ्जीकृत कएल गेल हुनकर परोपकारी संस्था प्रत्युषा सपोर्टमे ओ विज्ञापन, उत्पादन विमोचन आ उद्घाटन कार्यक्रम सँ होमएवला कमाई दान करैत अछि। सन् २०१२ मे अपन बीमारीक दौरान १५ दिन ग्रस्त भेलाक बाद एहन रोग सँ पीडित लोकसभक लेल एकटा गैर-सरकारी सङ्गठन शुरू केलक।<ref>{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/celeb/interview/samantha.html |title=Samantha interview – तेलुगु film actress |publisher=Idlebrain.com |date=2012-12-13 |accessdate=2015-11-15}}</ref><ref>{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/तेलुगु/movies/news/Samantha-to-auction-personal-items/articleshow/21706272.cms |title=Samantha to auction personal items |newspaper=The Times of India |date=2013-08-08 |accessdate=2015-11-15}}</ref> सन् २०१३ अगस्तमे ओ अपन फाउन्डेसनके चर्चित बनेबाक लेल एक अनुदान जमा करवाक लेल अपन व्यक्तिगत वस्तु आ कयन यादगार वस्तुकेँ निलामी केनए छल। ==फिल्मोग्राफी== {| class="wikitable" |+सङ्केत | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=प्रदर्शित नै भेल चलचित्र जनाएत}} | प्रदर्शित नै भेल चलचित्र जनाएत |} {| class="wikitable sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! वर्ष ! चलचित्र ! भूमिका ! भाषा ! टिप्पणी |- | rowspan="5" |२०१० | '''विन्नैथान्डी वरुवाया''' || नन्दिनी || तमिल || आंशिक उपस्थिति |- | '''[[ये माया चेसाव]]''' || जेसी थेकेकुटु || [[तेलुगु भाषा|तेलुगु]] ||[[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार – दक्षिण]]<br>नामाङ्कित—[[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार – तेलुगु]] |- | '''बाना काथडी''' || प्रिया || तमिल || |- | '''मस्कोविन कावेरी''' || कावेरी थाङ्गवेलु || तमिल || |- | '''वृन्दावनम्''' || इन्दु || तेलुगु || |- | rowspan="2" |२०११ | '''नदुनिसी नायगल''' || एसिलम रोगी || तमिल || आंशिक उपस्थिति |- | '''डोकुडु''' || प्रशान्ति || तेलुगु || |- | rowspan="5" |२०१२ | '''[[एक दिवाना था]]''' || सामन्था || [[हिन्दी]] || आंशिक उपस्थिति |- | '''[[इगा]]''' || rowspan="2" | बिन्दु || तेलुगु || [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार – तेलुगु]] |- | '''नान ई''' || तमिल || |- | '''[[निथाने एन पुनवसन्तम]]''' || निथ्या वशुदेवन || तमिल || [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार – तमिल]] |- | '''येतो वेल्लीपोइन्धी मनासु''' || निथ्या येलवर्ती || तेलुगु || |- | rowspan="6" |२०१६ | '''बेङ्गलोर नाटकल''' || ग्रेस || तमिल || आंशिक उपस्थिति |- | '''[[थेरी (चलचित्र)|थेरी]]''' || मित्रा विजयकुमार || तमिल || |- | '''[[२४ (२०१६ चलचित्र)|२४]]''' || सत्या || तमिल || |- | '''ब्रह्म्तोसव''' || || तेलुगु || |- | '''[[ए आ]]'''|| अनसुया रामलिङ्गम || तेलुगु || विजयी - [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार - तेलुगु]]<br>विजयी - [[आइफा उत्सवम सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार – तेलुगु]] |- | '''[[जनता गेराज]]''' || धाना/बुज्जी || तेलुगु || |- | rowspan="4" |२०१७ |style="background:#FFFFCC;" | '''मेर्सल''' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तमिल || छायांकन होइत |- |style="background:#FFFFCC;" | '''राजु गारी गढी २''' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तेलुगु ||छायांकन होइत |- | style="background:#FFFFCC;" |''' इरुम्बु थिराई''' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तमिल || छायांकन होइत |- |style="background:#FFFFCC;" |'''एनिथी कठिगल'''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तमिल || छायांकन होइत |- | rowspan="3" |२०१८ | style="background:#FFFFCC;" |'''रङ्गस्थलम''' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तेलुगु || छायांकन होइत |- |style="background:#FFFFCC;" | '''सावित्री''' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तमिल आ तेलुगु ||छायांकन होइत |- |style="background:#FFFFCC;" | '''शीर्षक नै''' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || || तमिल ||छायांकन होइत |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} ==बाह्य जडीसभ== {{commons category|Samantha Akkineni|सामन्था रुथ प्रभु}} * {{IMDb name|3606487|सामन्था रुथ प्रभु}} * {{Bollywood Hungama|92465|सामन्था रूथ प्रभु}} * {{Instagram|samantharuthprabhuoffl|सामन्था रुथ प्रभु}} ==एहो सभ देखी== {{टालिउड अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:सन् १९८७ मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:तेलुगु चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:विकिथन-१ में बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] njrwn32vjc63qv15w3acfa2jerfd138 दिल्ली 0 6030 282250 279982 2026-11-11T04:54:13Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282250 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdictions |type = महानगर |type_2 = राजधानी |native_name = दिल्ली भ्रष्ट भारत chor है शिक्षा का बलात्kari Discontinued Narendra Modi द्रविड़ kaladhrn arumugam annamalai university फर्जी staff selection commission सही select किए गए answer को भी बदल डालता है(1)pgportal PMOPG/E/2018/0362960 to (2018071926Pgms.delhi.gov.in),PMOPG/E/2023/0187123(2)Chitra education services(2018129303Pgms.delhi.gov.in)C1/14,sheesha gawdaun,Rama park,Dwarka mod frauded ₹1,70,000 puja Gupta/toni himani pal/kanchan bjp Khushboo Malik vinay Ankit Sanju/Sumit gurjar Sonia yadav kishore Contact on 9891334499,7834977834,9999826405,9891464680 (3)technobudy(2018072702Pgms.delhi.gov.in)fraud training Gaurav Kumar तम्बाकूवाला took ₹10,000universal telecom pvt.ltd.₹10,000extra for working a-100,3rd floor,opp.metro pillar 747 uttam nagar(4)person named manhotra spoke about giving job an agent of shine.com frauded ₹10,750.account name-sunrise services Account no.-1709002100010621 email- document underscore shine@India.com,rahulrajraushan31@gmail.com Token no -201804060022(biharpolice.in/)(5) chor सिंह चौधरी ITI JAIL road Delhi 2022 welder चो र harsh kumar threat to withdraw atm money Umesh Kumar Goyal dairy Delhi yogesh qutab vihar sunder krishnlal chawla dwarka Delhi ₹55,500 frauded axis ATM 40 foota road Uttam Nagar Delhi hc basuki yadav refused get atm cctv footage yashwant sehwag ramtek yadav shushil yadav frauds to close the case narpat Singh cbi atm anil/Manoj Singh sonam Singh golden pankaj Chaudhary menka Madhu Khushboo Sanjay balashankar vikasnagarextn mohaniya Bihar Krishn porewal maharani enclave |latd = 28.61 |longd = 77.23 |skyline = Delhi Montage.jpg |skyline_caption = उपर [[बहाई मन्दिर]], बामा [[इन्डिया गेट]], दाहिना [[हुमायुं का मकबरा]] आ बीचमे [[राष्ट्रपति भवन]] |locator_position = right |state_name = दिल्ली |leader_title = [[दिल्लीक मुख्यमन्त्री|मुख्यमन्त्री]] |leader_name = [[अरविन्द केजरीवाल]] |leader_title_2 = [[उप राज्यपाल]] |leader_name_2 = [[नजीब जंग]] |leader_title_3 = [[महापौर]] |leader_name_3 = [[योगेन्द्र चण्डोलिया]] (उत्तरी) <br> [[मीनाक्षी (पूर्वी दिल्ली की महापौर)|मीनाक्षी]] (पूर्वी) <br>[[खुशी राम चुनार]] (दक्षिणी) |official_languages = [[हिन्दी]] |legislature_type = |legislature_strength = ७० |established_date = |area_total = 1484 |area_rank = दोसर |area_magnitude = 9 |altitude = 239 |altitude_cite =<ref name="altitude"><!-- -->{{cite web |url = http://isc2001.nic.in/delhi.htm |title = General info on Delhi |publisher = Government of India |accessdate = 2006-05-03 |archive-date = 2007-04-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070430162545/http://isc2001.nic.in/delhi.htm |dead-url = yes }}</ref> |population_total = ११,९५४,२१७ (२००७ अनु.) |population_as_of = |population_metro = १ करोड ५९ लाख |population_metro_cite =<ref name="un">{{cite web|url=http://esa.un.org/unup/p2k0data.asp|title=World Urbanization Prospects: The 2007 Revision Population Database|accessdate=2000-03-13|publisher=UN|archive-date=2007-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20070310025702/http://esa.un.org/unup/p2k0data.asp|dead-url=yes}}</ref> |population_metro_as_of = |population_rank = दोसर |population_density = 11463<!--| districts = 9--> |districts = {{collapsible list |title=[[दिल्लीक जिलासभ]] |1 = [[नई दिल्ली]] |2 = [[मध्य दिल्ली जिला|मध्य दिल्ली]] |3 = [[उत्तर दिल्ली जिला|उत्तर दिल्ली]] |4 = [[उत्तर पूर्वी दिल्ली जिला|उत्तर पूर्वी दिल्ली]] |5 = [[पूर्वी दिल्ली जिला|पूर्वी दिल्ली]] |6 = [[दक्षिणी दिल्ली जिला|दक्षिणी दिल्ली]] |7 = [[दक्षिण पश्चिमी दिल्ली जिला|दक्षिण पश्चिमी दिल्ली]] |8 = [[पश्चिमी दिल्ली जिला|पश्चिमी दिल्ली]] |9 = [[उत्तर पश्चिमी दिल्ली जिला|उत्तर पश्चिमी दिल्ली]] }} |area_telephone = ०११ |postal_code = ११० xxx |vehicle_code_range = डिएल -xx |unlocode = INDEL |website = delhigovt.nic.in |seal = |footnotes = }} '''दिल्ली''' ([[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]]: ਦਿੱਲੀ, [[उर्दू]]: دلی, आइपिए: [d̪ɪlːiː]), आधिकारिक रूपमे '''दिल्ली राष्ट्रिय राजधानी प्रदेश''' ({{Langx|en|National Capital Territory of Delhi}}) [[भारत]]क एक केन्द्र-शासित प्रदेश आ महानगर छी। ==इतिहास== {{आधार}} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == {{Commonscat|Delhi|दिल्ली}} ==एहो सभ देखी== {{भारतक राज्य आर संघ राज्यक्षेत्रसभ}} [[श्रेणी:विकिथन-१ में बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:भारतक केन्द्र शासित प्रदेशसभ]] [[श्रेणी:देशसभक राजधानी]] rqs39x9lkq0wpmdhq3an4wnv50mytpy चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज 0 8600 282251 278289 2026-11-11T05:02:23Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282251 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox protected area | name = चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज <br>Chitwan National Park<br /> | alt_name = | iucn_category = II | photo = Chitwan 2.jpg | photo_caption = चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भीतर रहल बीसहजारी ताल | map = Chitwan-NP+bufferzone-map.jpg | map_caption = चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जक नक्सा | location = [[नेपाल]] | nearest_city = [[भरतपुर उपमहानगरपालिका|भरतपुर]] | embedded1={{designation list | embed=yes | designation1=WHS | designation1_date = १९८४ <small>(८म [[:en:World Heritage Committee|बैसार / बैसकी]])</small> | designation1_type = प्राकृतिक | designation1_criteria = vii, ix, x | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/284 २८४] | designation1_free1name = राज्य | designation1_free1value = {{NEP}} | designation1_free2name = क्षेत्र | designation1_free2value = [[:en:List of World Heritage Sites in Asia|एसिया]] }} | lat_d = 27 | lat_m = 30 | lat_s = 0 | lat_NS = N | long_d = 84 | long_m = 20 | long_s = 0 | long_EW = E | area = ९३२ वर्ग किमी | established = सन् १९७३ | visitation_num = | visitation_year = }} '''चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज''' ({{Langx|en|[[:en:Chitwan National Park|Chitwan National Park]]}}; पहिने '''शाही चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज''') (चि.रा.नि.) [[नेपाल]]क सबसँ पहिल तथा सबसँ पुरान राष्ट्रिय निकुञ्ज छी । एकर स्थापना सन् १९७३ मे कएल गेल छल । एहि निकुञ्जकें सन् १९८४ मे [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मे सूचीबद्ध कएल गेल ।<ref>name=unesco</ref> एकर क्षेत्रफल {{convert|932|km2|sqmi|abbr=on}} अछि । एकर अवस्थिति उचाई निचुलका नदी उपत्यकामे {{convert|100|m|ft|abbr=on}} सँ [[शिवालिक|चुरे पहाड क्षेत्र]]मे {{convert|815|m|ft|abbr=on}} धरि रहल अछि ।<ref name=nbrb07>Bhuju, U. R., Shakya, P. R., Basnet, T. B., Shrestha, S. (2007). [http://books.icimod.org/demo/uploads/ftp/Nepal%20Biodiversity%20Resource%20Book.pdf ''Nepal Biodiversity Resource Book. Protected Areas, Ramsar Sites, and World Heritage Sites.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301032302/http://books.icimod.org/demo/uploads/ftp/Nepal%20Biodiversity%20Resource%20Book.pdf |date=2012-03-01 }} International Centre for Integrated Mountain Development, Ministry of Environment, Science and Technology, in cooperation with United Nations Environment Programme, Regional Office for Asia and the Pacific. Kathmandu, ISBN 978-92-9115-033-5</ref> चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालक मध्य [[तराई]]मे अवस्थित अछि जे जैविक विविधताक दृष्टिसँ धनिक अछि । एहि निकुञ्जक मुख्य कार्यालय कसरामे अछि । सब प्रकारक प्रशासनिक काजसभ कसरासँ होइत अछि । सन् १९५१ धरि [[चितवन जिला|चितवन]] उपत्यकाक तत्कालीन शासकसभ एक आपसमे शिकार खेलैत छल जकर कारण ई खुबे प्रचलित छल । जे बादमे जाए चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जक रूप लेलक । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जक मुख्यद्वार नजदिकक शहर [[भरतपुर उपमहानगरपालिका|भरतपुर]]सँ १० किलोमिटरक दुरीमे रहल अछि । ई निकुञ्ज भ्रमण करवाक लेल सडकमार्ग होइत भरतपुर भऽ टाँडीसँ भितर होइत जा सकैत अछि तँ [[भरतपुर विमानस्थल]]मे दैनिक उड़ान उपलब्ध अछि । ==इतिहास== १९हम शताब्दीधरि जङ्गलक हृदयक रूपमे रहल चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमे जाड़क समयमे नेपालक शासक वर्गसभक मोनपोसन्द शिकार स्थान रहल छल । सन् १९५० धरि नेपालक दक्षिणी क्षेत्रसँ [[काठमाडौं]]धरि यात्रा बहुतेक कठिन छल जहि कारण जङ्गलक बाट प्रयोग कएनिहार बटोहीसभ एतय महिनौ शिविर लगाए [[बाघ]], भालु, गैंडा, चितवासभक शिकार करैत छल ।<ref name=Gurung1983>Gurung, K. K. (1983). ''Heart of the Jungle: the Wildlife of Chitwan, Nepal''. André Deutsch, London.</ref> सन् १९५० मे, चितवनक वन आ घाँसक मैदान {{convert|2600|km2|sqmi|abbr=on}}मे विस्तार भेल जाहिमे लगभग ८०० टा गैंडाक वासस्थानक रूपमे एकर परिणत कएल गेल । जखन मध्य-पहाडी क्षेत्रसँ गरीब किसान कृषि योग्य भूमिक खोजमे [[चितवन उपत्यका]] आएल तखन वनजङ्गल विनास करि ओसभ एतय बस्ती बनौलक आ वन्यजन्तुक चोरी शिकारी व्यापक भेल । सन् १९५७ मे, देशक पहिल संरक्षण व्यवस्था कानूनद्वारा गैंडा आ एकर वासस्थान संरक्षण कारबामे जोड़ देनए छल । सन् १९५९ मे, [[एडवर्ड प्रिचर्ड जी]]द्वारा एकटा सर्वेक्षण कएल गेल जहिमे ओ ई क्षेत्रमे रहल उत्तर राप्ती नदी आ दक्षिणमे वन्यजीव बचेबाक दश वर्षक लेल परीक्षण अवधिक लेल सिफारिस केलक ।<ref>Gee, E. P. (1959). ''Report on a survey of the rhinoceros area of Nepal''. Oryx 5: 67–76.</ref> चितवनमे भेल सर्वेक्षणक बाद सन् १९६३ मे ओ जीवजन्तुसभक संरक्षण समाज आ प्रकृति संरक्षणक लेल अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ दुनूकें दक्षिण क्षेत्रकें विस्तार करवाक लेल सिफारिस केलक ।<ref>Gee, E. P. (1963). ''Report on a brief survey of the wildlife resources of Nepal, including rhinoceros''. Oryx 7: 67–76.</ref> सन् १९६० कऽ अन्तधरि, ७०% जङ्गलसभकें डिडिटिक प्रयोगसँ खाली बनाए हजारो हजार लोकसभ बसोबास आरम्भ केलक जकर असर निकुञ्जभितर रहि रहल गैंडाक सङ्ख्यामे प्रत्यक्ष रूपसँ देखल गेल आ गैंडाक कूल सङ्ख्या ९५ पहुँचि गेल । गैंडाक सङ्ख्यामे आएल नाटकीय ह्रास आ बृहत चोरी शिकारीक देखैत सरकारद्वारा एक गैंडा पुनरीक्षक समूहक स्थापना कएल गेल जहिमे १३० सशस्त्र जवानसभ आ सुरक्षा केन्द्र सञ्जाल रहल छल जकरा चितवनक सम्पूर्ण स्थानमे गस्ती करै लेल लगाएल गेल छल । गैंडाक शिकार रोकथाम करवाक निमित्त सन् १९७० मे चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जके अनङ्कित कएल गेल आ सन् १९७३ मे एकर सुरूवाती रूपमे {{convert|544|km2|sqmi|abbr=on}}क क्षेत्र सामिल कएल गेल ।<ref name="adhikari">Adhikari, T. R. (2002). [http://www.sosrhino.org/news/Updatepoaching.pdf ''The curse of success''.] Habitat Himalaya - A Resources Himalaya Factfile, Volume IX, Number 3.</ref> सन् १९७७ मे, निकुञ्जकें एकर वर्तमान क्षेत्र {{convert|932|km2|sqmi|abbr=on}}मे फैलाए कायम कएल गेल । सन् १९९७ मे नारायणी-राप्ती नदी प्रणालीक उत्तर आ पश्चिम तथा निकुञ्जक दक्षिण-पूर्वी सीमाविचमे आ साथे अन्तर्राष्ट्रिय सिमाना भारतबीच एकटा {{convert|766.1|km2|sqmi|abbr=on}}क मध्यवर्ती क्षेत्र जोड़ल गेल छल ।<ref name=nbrb07/> ==जलवायु== चितवनमे वर्ष भरि उष्ण प्रदेशीय मनसुन जलवायुसंगे उच्च वर्षा होमए वला ठाम छी ।<ref name=Gurung1983/> ई क्षेत्र केन्द्रीय हिमाली जलवायुमे अवस्थित भेलाक कारण ई क्षेत्रमे मनसुन मध्य [[जुन]] सँ सुरु होइत अछि आ [[सितम्बर]]क अन्तमे जाए वर्षामे कमी आबैत अछि । याह १४-१५ सप्ताहक अवधिमे एतय वार्षिक २५०० मिमीसँ बेसी वर्षा होइत अछि । ==पशुपंक्षी तथा जानवरसभ== ई निकुञ्जमे विशेष करि [[एक सिङ्घा गैंडा]] आ [[बाघ]]क लेल प्रख्यात अछि । ई निकुञ्जमे ४३ प्रजातिक स्तनधारी प्राणी, ४५० प्रजातिक पंक्षी आ ४५ प्रजातिक जलथलचर पाबल जाइत अछि । एतय रहल प्रमुख स्तनधारी प्राणीसभमे [[हरिण|मृग]], [[चित्तल]], [[बानर]] तथा [[लङ्गुर बानर]] आदि छी । ==साहित्य== * पंक्षी संरक्षण नेपाल (२००६) '''चितवनका पंक्षीहरू''' ([[नेपाली भाषा]]मे) ५४३ प्रजाति उल्लिखित । राष्ट्रिय निकुञ्ज विभाग तथा वन्यजन्तु संरक्षण तथा सहभागिता संरक्षण कार्यक्रम II, काठमाडौंमे प्रकाशित ==मिडिया== ई निकुञ्जक एक सिङ्घा गैंडाकें '''द जेफ कोर्विन एक्सपेरिएन्स'''क दोस्रो संस्करणक ११हम भागमे प्रसारित कएल गेल छल । ==चित्रदीर्घा== <gallery mode=packed> File:Chitwan national Park.jpg|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज- [[हात्ती]] संग मज्जा करैत बालक File:Sunset at Chitwan National Park.jpg|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज- सुर्यास्त दृश्य File:Hornless one horned rhino.JPG|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज- [[एक सिङ्घा गैंडा]] File:Chitwan National Park (2010)-58.jpg|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज- जानवरसभ File:Chitwan National Park (2010)-87.jpg|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज- हात्ती सफारी File:Chitwan National Park (2010)-70.jpg|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज- एक सिङ्घा गैंडा </gallery> ==सन्दर्भ सामाग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=284 युनेस्को - चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/chitwan.html विश्व संरक्षण अनुगमन केन्द्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010803213856/http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/chitwan.html |date=2001-08-03 }} * [http://whc.unesco.org/en/list/284 युनेस्को सूचीमे] * [http://www.visitnepal.com/nepal_information/nepalparks.php जानकारी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129224843/http://www.visitnepal.com/nepal_information/nepalparks.php |date=2010-11-29 }} * [http://www.molon.de/galleries/Nepal/Chitwan/ किछु चित्रसभ] {{Commonscat|Chitwan National Park|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}} ==एहो सभ देखी== {{नेपालक राष्ट्रिय निकुञ्जसभ}} {{World Heritage Sites in Nepal}} [[श्रेणी:नेपालक राष्ट्रिय निकुञ्जसभ]] [[श्रेणी:नेपालक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] 0sz8mq7lg6c3xk7bncfirociw2ecsic रजनीकान्त 0 8846 282252 269291 2026-11-11T05:02:27Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282252 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = रजनीकान्त <br/>Rajinikanth | image = Rajinikanth at the Inauguration of MGR Statue.jpg | image_zie = | alt = | caption = रजनीकान्त सन् २०१८ मे | birth_name = शिवाजीराव गायकवाड | birth_place = [[बेङ्गलोर]], [[मैसुर राज्य]], [[भारत]] | birth_date = {{Birth date|1950|12|12}} | occupation = [[अभिनेता]] | networth = | yearsactive = १९७५-वर्तमान | residence = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]] | website = | spouse = [[लथा रङ्गचारी]]<br/>(१९८१-वर्तमान) | children = {{unbulleted list|[[ऐश्वर्य रजनीकान्त|ऐश्वर्य आर धनुष]]|[[सौन्दर्य रजनीकान्त|सौन्दर्य आर अश्वीन]]}} | parents = | relatives = [[धनुष (अभिनेता)|धनुष]] (जमाए) | religion = | awards = [[पद्म विभूषण]] (२०१६)<ref name="pv">{{cite news|title=Rajinikanth gets Padma Vibhushan; Padma Shri for Priyanka, Ajay Devgn |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rajinikanth-awarded-padma-vibhushan-padma-shri-for-priyanka-chopra-ajay-devgn/ |accessdate=8 December 2016 |work=[[The Indian Express]] |date=26 January 2014 |location=New Delhi |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161025080029/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rajinikanth-awarded-padma-vibhushan-padma-shri-for-priyanka-chopra-ajay-devgn/ |archivedate=25 October 2016 |df= }}</ref> [[पद्म भूषण]] (२०००) }} '''शिवाजीराव गायकवाड''' ({{indic|lang=ta|indic=ரஜினிகாந்த்|trans=Rajiṉikānt}}; {{Langx|en|Rajinikanth}}) अपन रङ्गमञ्च नाम '''रजनीकान्त''' कऽ रूपमे स्थापित एक भारतीय चलचित्रक [[अभिनेता]] आ राजनीतिज्ञ छी जे विशेष रूप सँ [[तमिल सिनेमा]]मे काज करैत अछि। ओ एक [[बस कन्डक्टर]]क रूपमे [[बेङ्गलोर महानगर यातायात सेवा]]मे काज करैत [[नाटक]]मे अभिनय केनाए आरम्भ केनए छल। सन् १९७३ मे, ओ अभिनयमे डिप्लोमा करवाक लेल मद्रास चलचित्र संस्थानमे सामिल भऽ गेल। अभिनेताक रूपमे ओ अपन चलचित्र जीवनक आरम्भ [[राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार (भारत)|राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार]] विजेता चलचित्र [[अपूर्व रागङ्गल]] (१९७५) सँ केनए छल जकर निर्देशक [[कैलाशम बालाचन्दर]] छल जकरा स्वयं रजनीकान्त अपन गुरु मानैत अछि।<ref>{{cite news|last=श्रीनिवासन |first=मीरा |title=फ्यूज़न ऑफ़ कल्चर एट सेलिब्रिटी वेडिंग |url=http://www.hindu.com/2010/09/04/stories/2010090464702000.htm|accessdate=24 जून 2013|newspaper=[[द हिन्दु]]|date=4 सितम्बर 2010}}</ref> भारतीय चलचित्र [[शिवाजी (चलचित्र)|शिवाजी]] (२००७) मे अपन भूमिकाक लेल ओ [[भारतीय रुपया|₹]] २६ करोड़ (सन् २०१७ मे ५६ करोड़ या [[युएस डलर|$]] ७.८ मिलियनक बराबर) भुगतान लेनए छल जे ओ समयमे अभिनेता [[ज्याकी च्यान]]क बाद एसियामे सभ सँ बेसी भुगतान लेनिहार अभिनेता छल। प्रारम्भिक चरणमे प्रतिनायकक भूमिका कएलाक बाद ओ तमिल चलचित्रमे अस्थिरे अस्थिर एक स्थापित अभिनेताक रूपमे उदाएल। अपन जीवनक किछ वर्षमे ओ [[तमिल सिनेमा]]क महान सितारा बनि गेल आ तखन सँ ओ भारतक लोकप्रिय संस्कृतिमे एक प्रतिमान बनि चुकल अछि।<ref name="mass_popularity">{{cite news|last=Ethiraj|first=Gopal|title=Sunday Celebrity: Rajini is simple, stylish, spiritual, that explains his uniqueness|url=http://www.asiantribune.com/news/2009/12/14/sunday-celebrity-rajini-simple-stylish-spiritual-explains-his-uniqueness|accessdate=14 दिसम्बर 2009|newspaper=[[Asian Tribune]]|date=14 दिसम्बर 2009}}</ref> रजनीकान्तक विशेष शैली तथा संवाद बोलवाक विशेष अन्दाज हिनकर जनप्रियता तथा आकर्षणक प्रमुख कारण छी।<ref name="mass_popularity" /> अन्य भारतीय क्षेत्रीय चलचित्र उद्योगमे अभिनय करवाक सङ्गे ओ [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]क [[हलिउड]] चलचित्र 'ब्लडस्टोन' (१९८८) मे सेहो अभिनय केनए छल। सन् २०१८ धरि रजनीकान्त ६ [[तमिलनाडु राज्य चलचित्र पुरस्कार]] - ४ सर्वश्रेष्ठ अभिनेता पुरस्कार आ सर्वश्रेष्ठ अभिनेताक लेल २ विशेष पुरस्कार आ एकटा [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ तमिल अभिनेता पुरस्कार]] जितने अछि। अभिनय वाहेक ओ एक [[चलचित्र निर्माता]] आ [[पटकथा लेखक]]क रूपमे सेहो काज केनए अछि। अपन चलचित्र करियर वाहेक ओ एक परोपकारी, आध्यात्मिकता आ द्रविड़ राजनीतिमे प्रभावशील नेताक रूपमे सेहो काज करैत अछि। [[भारत सरकार]] हिनका सन् २००० मे [[पद्म भूषण]] आ कला क्षेत्रमे हिनकर योगदानक लेल सन् २०१६ मे [[पद्म विभूषण]] सँ सम्मानित केनए छल। भारतक ४५अम अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सव (२०१४) मे, हिनका 'भारतीय चलचित्र व्यक्तित्वक लेल शताब्दी पुरस्कार' सँ सम्मानित केनए छल। == व्यक्तिगत जीवन == == अभिनय यात्रा == == मुख्य चलचित्रसभ == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{commonscat|Rajinikanth|रजनीकान्त}} {{बलिउड अभिनेतासभ}} {{२००० पद्म भूषण}} [[श्रेणी:सन् १९५० मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:पद्म भूषण धारकसभ]] [[श्रेणी:पद्म विभूषण धारकसभ]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:दादासाहेब फाल्के पुरस्कार विजेतासभ]] [[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण विजेतासभ]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र निर्मातासभ]] sjep5qq2ih29ug7jao4dywmwqnvwki0 आमिर खान 0 8847 282253 221688 2026-11-11T05:02:32Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282253 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = आमिर खान<br>Aamir Khan | image = Aamir Khan From The NDTV Greenathon at Yash Raj Studios (11).jpg | caption = आमिर खान | birth_name = आमिर हुसेन खान | birth_date = {{Birth date and age |1965|3|14|df=y}} | birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | net_worth = $१८० मिलियन (सन् २०२०)<ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/photos/entertainment/meet-the-worlds-richest-movie-star-an-indian-shah-rukh-khan-1.1578313981556?slide=15|title=Meet the world's richest movie star, an Indian: Shah Rukh Khan|date=6 January 2020|first=Shreya |last=Bhatia|website=[[Gulf News]] |access-date=15 March 2019}}</ref> | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|रिना दत्ता|1986|2002|reason=विच्छेद}}|{{marriage|[[किरण राव]]|2005}}}} | occupation = [[अभिनेता]], निर्माता, निर्देशक आर लेखक | years_active = १९७३-हाल तक | height = {{height|ft=5|in=6}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2015/09/aamir-khan-height-weight-age-measurements-net-worth/|title=Aamir Khan Height, Weight, Age, Measurements, Net Worth|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-27}}</ref> | website = [http://www.aamirkhan.com/ वेबसाट] | honours = [[पद्म श्री]] (२००३)<br />[[पद्म भूषण]] (२०१०) }} '''आमिर खान''' ({{Langx|en|Aamir Khan}}, {{IPA-hns|ˈaːmɪr ˈxaːn|pron}}); जन्म: १४ मार्च १९६५) एक भारतीय चलचित्र [[अभिनेता]], [[निर्माता]], [[निर्देशक]] आओर [[लेखक]] छी। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{FilmfareAwardBestActor}} {{FilmfareAwardBestDirector}} [[श्रेणी:सन् १९६५ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र निर्देशकसभ]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र निर्मातासभ]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेतासभ]] [[श्रेणी:भारतीय मुसलमानसभ]] [[श्रेणी:पद्मश्री धारकसभ]] [[श्रेणी:पद्म भूषण धारकसभ]] ov6ohhe99nm7dhjouomc0h6xtg0dyec अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस 0 9320 282254 207428 2026-11-11T05:02:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282254 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday| |image=Frauentag 1914 Heraus mit dem Frauenwahlrecht.jpg |imagesize=200px |caption=१९१४ मार्च ८ क अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसमे प्रयोग कएल गेल पोस्टर |holiday_name= अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस |observedby = विश्वभरिक महिला तथा पुरुष |date= प्रत्येक वर्ष मार्च ८ तारिख |type = अन्तर्राष्ट्रिय |significance = |relatedto= }} '''अन्तरराष्ट्रिय नारी दिवस''' ({{Langx|en|[[:en:International Women's Day|International women's day]]}}) महिला जागरूकता सम्बन्धी दिवस छी । ई ८ मार्चमे विश्वभरि मनाओल जाएत अछि । राजनितिक रुपसँ सुरु होएतो हाल महिला अधिकार, महिला सशक्तिकरण आर समानता आदि प्रश्नसभ अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसक बिषयसभ अछि । ई सर्वप्रथम् १९०९ फेब्रुअरी २८ मे मनाओल गेल छल । १९१० मे महिलासभक मत खसावक अधिकार सुनिश्चित करवाक उद्देश्यक साथ एकरा अन्तर्राष्ट्रिय दर्जा प्रदान कएल गेल छल । सन् २०१३ मे पुगि गेलक बादमे बिश्वभरि १०३अम अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मनौने अछि । ई मार्च महिना धरि मनाओल जाएत अछि । == इतिहास == [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]क सोसलिस्ट पार्टी २८ फरबरी १९०९ मे पहिल बेर महिला दिवसक आयोजना केनए छल । सोसलिस्ट पार्टी सन १९०८ क अन्तर्राष्ट्रिय महिला कपडा कामदारसभक आन्दोलनके स्मरणमे २८ फेब्रुअरि १९०९ क दिन महिला दिवस मनौने छल । एकर बाद ई फेब्रुअरिक अन्तिम रवि दिन मनावक लेल सुरु भेल । १९१० मे सोशलिस्ट इन्टरनेशनलक कोपेनहेगनके सम्मेलनमे एकरा अन्तर्राष्ट्रिय दर्जा प्राप्त भेल । ओ बखत एकर प्रमुख ध्येय महिलासभक मतअधिकार देबाक छल, ओही बखत महिलासभक मत खसावक अधिकतर देशसभमे नै छल । ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed heights=170> File:Afghan girls in traditional clothes.jpg|अफगनिस्तान, सन् २००२ |क्यामरुन सन् २००६ File:International Women's Day-2009-01.jpg|बोगोटा, कोलोम्बिया सन् २००९ File:Intl womens day warsaw march.jpg|वारसो, पोल्यान्ड, सन् २०१० |एमस्टरड्याम, नेदरल्यान्डस् सन् २०१० File:Intl womens day sydney.jpg|सिड्नी, अस्ट्रेलिया सन् २०११ File:Intl womens day march maldives.jpg|माल्दिभ्स सन् २०१२ File:Massai women rally.jpg|अरुषा, तान्जानिया, सन्२०१२ File:Drummers protest intl womens day brazil.jpg|ब्राजिल, २०१३ File:Nepali Child in woman's day rally.jpg|नेपाल </gallery> == सन्दर्भ सामाग्रीसभ == {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|International Women's Day|अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस}} [[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय दिवससभ]] [[श्रेणी:दिवससभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] 63e69a41wpgwjhz4scdlqtpg1n3pzmz जेसिका बेल 0 9381 282255 280267 2026-11-11T05:02:40Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282255 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = जेसिका बेल | image = Jessica Biel 2013.jpg | image_size = 200px | alt = | caption = जेसिका बेल | birthname = जेसिका क्लेयर बेल | birthdate = {{Birth date and age|1982|03|03}} | birthplace = [[एली]], [[मिनेसोटा]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] | deathdate =<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} Death date then birth --> | deathplace = | othernames = | occupation = [[अभिनेत्री]], मोडल, गायिका | yearsactive = १९९६-वर्तमान | partner = [[जस्टिन टिम्बरलेक]] | website = }} '''जेसिका क्लेयर टिम्बरलेक''' ({{Langx|en|Jessica Claire Biel}}; जन्म सन् १९८२ मार्च ३)<ref>{{cite news|title=Monitor|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|date=Mar 9, 2012|issue=1197|page=26}}</ref><ref>{{cite journal|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/news/celebrity/2013/09/12/jessica-biel-legally-changes-her-name-to-timberlake|title=Jessica Biel legally changes her name to Timberlake|date=September 12, 2013|accessdate=February 13, 2014|magazine=[[Glamour (magazine)|Glamour]]|publisher=[[Advance Publications]]|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304105322/http://www.glamourmagazine.co.uk/news/celebrity/2013/09/12/jessica-biel-legally-changes-her-name-to-timberlake|dead-url=yes}}</ref> व्यावसायिक रूपसँ '''जेसिका बेल'''कऽ रुपमे जानल जाएत अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20642343,00.html|title=Jessica Biel Changing Name to Jessica Timberlake|first=Jennifer|last=Garcia|date=October 25, 2012|work=People|accessdate=September 7, 2015|archive-date=May 27, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160527062021/http://www.people.com/people/article/0,,20642343,00.html|dead-url=yes}}</ref> एक [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] अभिनेत्री, मोडल तथा गायिका छी। बेल अपन करियरक सुरुवात गायिकाक रुपमे केनए छल जाबे धरि ओ पारिवारिक नाट्य सिरिज 'हेभन'मे अभिनय नै केनए छल।<ref>{{cite journal|last=Iverson |first=Annemarie|url=http://www.harpersbazaar.com/magazine/cover/jessica-biel-0808-2|title=Jessica Biel: Dancing with the Designers|magazine=[[Harper's Bazaar]]|date=July 9, 2008|accessdate=November 9, 2012}}</ref> टेलिभिजन इतिहासमे आई धरि सभसँ बेसी समय धरि चलऽवाला टेलिभिजन सिरिज छल।<ref>{{cite press release|date=2005-02-15|accessdate=May 9, 2013|title=10th Season Pick-Up Earns "7th Heaven" A Place In Television History|url=http://www.timewarner.com/corp/newsroom/pr/0,20812,1028153,00.html|publisher=Time Warner|archive-date=2005-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20050216065622/http://www.timewarner.com/corp/newsroom/pr/0%2C20812%2C1028153%2C00.html|dead-url=yes}}</ref> == बाल्यकाल == जेसिका बेलक जन्म एली, [[मिनेसोटा]]मे भेल छल। जेसिकाक माता किम्बरले एक गृहिणी आओर वैद्य छी। जेसिकाका पिता जोनाथन बेल जनरल इलेक्ट्रोनिक्समे कार्य करैत छल आ अमेरिकी व्यापारी छल।<ref name="sexiest-2005">{{cite journal|date=October 31, 2005<!-- November issue of magazine -->|author=A.J. Jacobs|title=Jessica Biel Is the Sexiest Woman Alive|url=http://www.esquire.com/women/sexiest-woman-alive-2005/ESQ0207SEXIEST|journal=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|volume=144|issue=5|access-date=March 3, 2016|archive-date=June 17, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617005121/http://www.esquire.com/women/sexiest-woman-alive-2005/ESQ0207SEXIEST|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web| last = Kappes| first = Serena| url = http://www.people.com/people/article/0, 1087159,00.html| title = Celeb Spotlight: Jessica Biel&nbsp;– Stealth, Jessica Biel| work = [[People (magazine)|People]]| publisher = [[Time Inc.]]| date = July 27, 2005| accessdate = April 17, 2010| archive-date = April 7, 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20190407133006/https://people.com/people/article/0,| dead-url = yes}}</ref> ओ जर्मन, फ्रान्सेली आ अङ्ग्रेजी वंशक छी<ref>[http://www.vogue.com/magazine/article/the-real-biel/ "Jessica Biel: The Real Biel"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120728083205/http://www.vogue.com/magazine/article/the-real-biel/ |date=2012-07-28 }} Vogue</ref> आओर ओकर एकटा छोट भाए, जस्टिन छी जे सन् १९८५ मे जन्म लेलक।<ref>{{cite journal| url = http://www.people.com/people/archive/article/0, 20128164,00.html| title = Jessica Biel: Actress&nbsp;– Most Beautiful, Jessica Biel| work=[[People (magazine)|People]]| publisher=[[Time Inc.]]| date = May 10, 1999| volume = 51| issue = 17| accessdate =June 2010}}</ref> ==चलचित्र सुरुवात== ==मोडलक रूपमे== == व्यक्तिगत जीवन == === विवाह === ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{IMDb name|4754}} * {{Twitter|JessicaBiel}} {{Commonscat|Jessica Biel}} {{हलिउड अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१६ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:सन् १९८२ मे जन्म]] pikh7j8pjm2olz61f3fpnmtee9q8tpw रेणु खाटोर 0 9436 282256 227954 2026-11-11T05:02:45Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282256 wikitext text/x-wiki {{Infobox university chancellor | name = रेणु खाटोर | image = Renu Khator 2010-2.jpg | caption = | university = निदेशक बोर्डक प्रमुख, फेडरल रिजर्व बैंक, <br/>डलास (संयुक्त राज्य अमेरिका) | order = | term_start = १५ जनवरी, २००८ | term_end = अध्यक्ष | birth_date = २९ जुन, १९५५ | birth_place = <small>{{nowrap|[[फर्रुखाबाद]], [[उत्तर प्रदेश]]}}<br/>([[भारत]])</small> | death_date = | death_place = | predecessor = जय जोग | successor = | alma_mater = [[कानपुर विश्वविद्यालय]]<br />[[पर्डयु विश्वविद्यालय]] | residence = वरदाम हाउस<br/>ह्यूस्टन, टेक्सास ([[संयुक्त राज्य अमेरिका]]) | profession = | religion = [[हिन्दु]] | spouse = सुरेश खाटोर (१९७४—) | children = पुजा खाटोर <br/>पारुल खाटोर | website = {{nowrap|[http://www.uh.edu/president/ uh.edu/president]}} | footnotes |}} '''रेणु खाटोर''' ({{Langx|en|Renu Khator}}; जन्म: २९ जुन, १९५५) [[अमेरिका]] मे डल्लासक फेडरल रिजर्व बैंकक निदेशक बोर्डक प्रमुख छी । ओ एहिसँ पहिले अमेरिकाक ह्यूस्टन विश्वविद्यालयक प्रमुख तथा विश्वविद्यालय आफ ह्यूस्टन सिस्टम्सक कुलपति सहो भ गेल अछि , एहिअन्तर्गत ओ ह्यूस्टनक अधिन चार विश्वविद्यालयसभक प्रशासनिक प्रमुखक कार्यभार सम्हारने छल । ई विश्वविद्यालयमे ५६ हजार सँ बेसी अध्ययन करैत अछि । ओ कोनो प्रतिष्ठित अमेरिकी विश्वविद्यालयमे एते बरका पद पाबवाला पहिल भारतीय महिला छी ।एहिसँ पहिले हुनका २००३ मे साउथ फ्लोरिडा विश्वविद्यालयक प्रोवोस्ट आर सीनियर वाइस प्रेसीडेन्ट नियुक्त कएल गेल छल । ओ [[उत्तर प्रदेश]] क फरुखाबाद सँ १९७४ मे १८ वर्षक अवस्थामे अमेरिका आएल छल । ओ यूएच सिस्टमक पहिल महिला चान्सलर भेल आर पहिल एहन भारतीय प्रवासी छी जे अमेरिकाक एहि समग्र शोध विश्वविद्यालयक नेतृत्व करने अछि ।<ref>{{cite web|url=http://naidunia.jagran.com/world-khator-to-lead-board-of-federal-reserve-bank-of-dallas-232922|title=रेणु खाटोर बनल फेडरल रिजर्व बैंकक प्रमुख|publisher=नई दुनिया|accessdate=26 नवंबर 2014}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:महिला व्यक्तित्वसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१६ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] {{stub}} po5pshazlcs9hzjcerg4bhm9fq5qnl8 अब्दुल कलाम 0 9509 282257 280220 2026-11-11T05:02:51Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282257 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox Officeholder |honorific_prefix = [[हिज एक्सेलेन्सी]] [[सम्माननीय]] [[भारत रत्न]] |name = एपिजे अब्दुल कलाम<br /> A. P. J.Abdul Kalam |image = A. P. J. Abdul Kalam in 2008.jpg |imagesize = |caption = अब्दुल कलाम |office = भारतक ११हम [[भारतक राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] |primeminister = [[अटल बिहारी वाजपेयी]]<br />[[मनमोहन सिंह]] |vicepresident = [[भैरोंसिंह शेखावत|कृष्ण कान्त भैरोंसिंह शेखावत]] |term_start = २५ जुलाई २००२ |term_end = २५ जुलाई २००७ |predecessor = [[कोच्चेरील रामन नारायणन|केआर नारायणन]] |successor = [[प्रतिभा पाटिल]] |birth_date = {{birth date|1931|10|15|df=y}} |birth_place = [[रामेश्वरम शहर|रामेश्वरम]], [[मद्रास रियासत]], [[ब्रिटिश राज]] (वर्तमान [[तमिलनाडु]], [[भारत]]) |death_date = {{death date and age| 2015|7|27|1931|10|15|df=y}} |death_place = [[शिलोङ्ग]], [[मेघालय]], [[भारत]] |website = {{URL|www.abdulkalam.com|abdulkalam.com}} |party = |alma_mater = [[सेन्ट जोसेफ कौलेज, तिरुचिरापल्ली|सेन्ट जोसेफ कौलेज]]<br />[[मद्रास संस्थान अफ टेक्नोलोजी]] |profession = प्राध्यापक, लेखक, वैज्ञानिक <br /> [[वैज्ञानिक अभियान्त्रिकी|एयरोस्पेस इन्जिनियर]] |religion = [[इस्लाम]]<ref>{{Cite web |url=http://www.outlookindia.com/article/kalam-and-islam/216493 |title=Archive copy |access-date=2016-12-17 |archive-date=2015-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150730222205/http://www.outlookindia.com/article/kalam-and-islam/216493 |dead-url=yes}}</ref> |signature = Dr.klm sign.jpg | awards = [[File:IND Padma Bhushan BAR.png|30px]] [[पद्म भूषण]] (१९८१) <br> [[File:IND Padma Vibhushan BAR.png|30px]] [[पद्म विभूषण]] (१९९०) <br> [[File:Bharat Ratna Ribbon.svg|30px]] [[भारत रत्न]] (१९९७)<br>[[हुभर मेडल]] (२००९)<br/>[[राष्ट्रिय अन्तरिक्ष समाज#एनएसएस भन ब्राउन पुरस्कार|एनएसएस भन ब्राउन पुरस्कार]] (२०१३) | blank1 = उल्लेखनीय काज(सभ) | data1 = ''[[विङ्ग्स अफ फायर]]'', ''[[इन्डिया २०२०]]'', ''[[इग्निटेड माइन्ड्स]]'', ''[[इन्डोमिटेबल स्पिरिट]]'', ''[[ट्रान्सकेनडेन्स: माई स्पिरिचुअल एक्स्पेरियन्स विथ प्रमुख स्वामीजी]]'' | module = {{Infobox scientist | embed = yes | fields = [[Aerospace Engineering]] | workplaces = [[Defence Research and Development Organisation]]<br>[[Indian Space Research Organisation]] }} }} '''अबुल पकिर जैनुलाअबदीन अब्दुल कलाम''' या '''डाक्टर एपिजे अब्दुल कलाम''' ({{Langx|en| A. P. J.Abdul Kalam}}; {{IPAc-en|audio=En-us-A.p.j. Abdul Kalam from India pronunciation (Voice of America).ogg|ˈ|æ|b|d|ʊ|l|_|k|ə|ˈ|l|ɑː|m}}; १५ अक्टुबर १९३१ – २७ जुलाई २०१५) जे '''मिसाइल म्यान''' आ '''जनताक राष्ट्रपति''' कऽ नामसँ जानल जाइत छल, भारतीय गणतन्त्रक एगारहम निर्वाचित राष्ट्रपति छलाह ।<ref>{{वेब सन्दर्भ|title=भारत के पूर्व राष्ट्रपति|url=http://presidentofindia.nic.in/former-presidents.htm|website=http://presidentofindia.nic.in/|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref> ओ [[भारतक राष्ट्रपति|भारतक पूर्व राष्ट्रपति]], जानल मानल [[वैज्ञानिक]] आ [[अभियन्ता]]<nowiki/>क (इन्जिनियर) रूपमे विख्यात छल । ओ मुख्य रूप सँ एकटा वैज्ञानिक आ विज्ञानक व्यवस्थापकक रूपम चारि दशक धरि [[रक्षा अनुसन्धान एवम् विकास सङ्गठन]] (डिआरडिओ) आ [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन]]<nowiki/>क (इसरो) नेतृत्व केनए छल आ भारतक नागरिक अन्तरिक्ष कार्यक्रम आ सैन्य मिसाइलक विकासक प्रयासमे सेहो सामिल रहए । ओ ब्यालेस्टिक मिसाइल आ प्रक्षेपण यान प्राविधिकक विकासक कार्यकें लेल भारतमे मिसाइल म्यानक रूपमे जानल जाएत अछि ।<ref>http://books.google.com/?id=Kpd9lLY_0-IC&dq=abdul+kalam+first+worked+drdo</ref> कलाम सन् १९७४ मे भारतद्वारा पहिल मूल परमाणु परीक्षणक बादसँ दोसर बेर सन् १९९८ मे भारतके पोखरान-द्वितीय परमाणु परीक्षणमे एकटा निर्णायक, सङ्गठनात्मक, प्राविधिक आ राजनैतिक भूमिका निर्वाह केनए छल ।<ref name = "hT_live">{{समाचार सन्दर्भ|title=बच्चासभ आर युवासभमे बहुत लोकप्रिय छलाह कलाम|url=http://www.livehindustan.com/news/national/article1-Children-and-youth-were-popular-in-the-Kalam-488465.html|accessdate=29 जुलाई 2015|publisher=लाइव हिन्दुस्तान.कॉम|date=28 जुलाई 2015|location=नई दिल्ली}}</ref> कलाम सत्तारूढ़ [[भारतीय जनता पार्टी]] आ विपक्षी [[भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस]] दुनुक समर्थनक सङ्गे सन् २००२ मे भारतक राष्ट्रपति चुनल गेल छल । पाँच वर्षक सेवा अवधि बाद, ओ शिक्षा, लेखन आ सार्वजनिक सेवाकें अपन नागरिक जीवनमे पुनः आएल । कलाम [[भारत रत्न]], भारतक सर्वोच्च नागरिक सम्मान सहित बहुतो प्रतिष्ठित पुरस्कार प्राप्त सेहो केनए छल । == प्रारम्भिक जीवन == सन् १९३१ अक्टुबर १५ कऽ दिन [[धनुषकोड़ी]] गाम (रामेश्वरम, तमिलनाडु)मे एक मध्यमवर्ग मुस्लिम परिवारमे हिनकर जन्म भेल छल ।<ref name=nicWeb>{{वेब सन्दर्भ|title=अब्दुल कलाम - प्रोफ़ाइल|url=http://www.abdulkalam.nic.in/profile.html|website=http://www.abdulkalam.nic.in/|accessdate=29 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref>,आ हिनकर पिता जैनुलाब्दीन नइँ तँ बहुतेक पढ़ल-लिखल छल, नइँ तँ बेसी पैसा वला छल ।<ref name=expressELife>{{वेब सन्दर्भ|title=Early life and education|trans-title= प्रारंभिक जीवन और शिक्षा|url=https://www.thedailyxpress.com/hot-topics/dr-a-p-j-abdul-kalam-peoples-president/|publisher=इण्डियन एक्सप्रेस|accessdate=29 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref> हिनकर पिता मलाहसभके नाह भाडा पऽ दैत छल । अब्दुल कलाम संयुक्त परिवारमे रहैत छल । परिवारक सदस्यसभक सङ्ख्याक अनुमान यएह बातसँ लगाएल जा सकैत अछि कि हिनकर स्वयं पाँच भाए आ पाँच बहीन आ घरमे तीन परिवारसभ रहैत छल ।<ref name = "hT_live" /> अब्दुल कलामक जीवन पर हुनकर पिताक बड्ड प्रभाव रहल । ओ पढ़ल-लिखल नै भेलाक बादो कलामक लगन आ हुनकर देल संस्कार अब्दुल कलामके बहुत काज आएल ।<ref>http://books.google.com/books?id=c3qmIZtWUjAC</ref><ref>http://pib.nic.in/profile/apjak.asp</ref> पाँच वर्षक अवस्थामे रामेश्वरमक पञ्चायत प्राथमिक विद्यालयमे हुनकर दीक्षा-संस्कार भेल छल । हुनकर शिक्षक इयादुराई सोलोमन हुनका कहैत छेलखिन कि '''जीवनमे सफलता तथा अनुकूल परिणाम प्राप्त करै लै तीव्र इच्छा, आस्था, अपेक्षा ई तीन शक्तिसभक बड्ड निक जका समझि लेनाई आ ओही पर प्रभुत्व स्थापित करबाक चाहि ।''' == वैज्ञानिक जीवन == {{Quote box |quoted=true |bgcolor=#F5F6CE|salign=right| quote = यह मेरा पहला चरण था; जिसमें मैंने तीन महान शिक्षकों-[[डॉ विक्रम साराभाई]], प्रोफेसर [[सतीश धवन]] और [[:en:Brahm Prakash|डॉ ब्रह्म प्रकाश]] से नेतृत्व सीखा। मेरे लिए यह सीखने और ज्ञान के अधिग्रहण के समय था।| source = ''' - अब्दुल कलाम'''<ref>http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/abdulkalam/abdulkalam.htm</ref>}} [[File:Dr A P J Abdul Kalam addresses the 14th Convocation ceremony at the Indian Institute of Technology Guwahati.jpg|thumb|[[भारतीय प्राविधिक संस्थान|आइआइटी]], [[गुवाहाटी]]मे अभियान्त्रिकीके छात्रसभ कऽ सम्बोधित करैत अब्दुल कलाम]] सन् १९६२ मे ओ भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठनसँ जुड़लखिन । डाक्टर अब्दुल कलामक <abbr title="Project Director">परियोजना महानिदेशक</abbr>के रूपमे भारतक पहिल स्वदेशी उपग्रह (एस.एल.वी. तृतीय) प्रक्षेपास्त्र बनेबाक श्रेय प्राप्त भेलै। १९८०मे हिन्का द्वारा रोहिणी उपग्रहक पृथ्वीक कक्षके निकट स्थापित कएल गेल छल। अही प्रकार भारत सेहो अन्तर्राष्ट्रीय अन्तरिक्ष क्लब क सदस्य बनल।<ref name=nicWeb /> इसरो लॉन्च व्हीकल प्रोग्रामकs उपर चढ़ाबक श्रेय सेहो हिन्का प्रदान कएल जाइत अछि। डाक्टर कलाम स्वदेशी लक्ष्य भेदी नियन्त्रित प्रक्षेपास्त्र (गाइडेड मिसाइल्स)क डिजाइन केलखिन। इ [[अग्नि प्रक्षेपास्त्र|अग्नि]] एवं [[पृथ्वी प्रक्षेपास्त्र|पृथ्वी]] जका प्रक्षेपास्त्रसभक स्वदेशी तकनीकसँ बनाएल गेल छल। डाक्टर कलाम जुलाई १९९२सँ दिसम्बर १९९९ धरि रक्षा मन्त्रीके विज्ञान सलाहकार तथा सुरक्षा शोध आर विकास विभागक सचिव छेलखिन।<ref name=nicWeb /> ओ <abbr title="स्ट्रेटेजिक मिसाइल्स सिस्टम">रणनीतिक प्रक्षेपास्त्र प्रणाली</abbr>क उपयोग [[आग्नेयास्त्र|आग्नेयास्त्रसभक]] रूपमे केलखिन। अही प्रकार पोखरणमे दोसर बेर परमाणु परीक्षण सेहो परमाणु ऊर्जाके साथ मिलाकs केएने छल। अही प्रकार भारत दवार परमाणु हथियारक निर्माणकs क्षमता प्राप्त करsमे सफलता अर्जित केलक। डाक्टर कलाम भारतके विकासस्तरकs २०२० धरि विज्ञानक क्षेत्रमे अत्याधुनिक करsके लेल एक विशिष्ट सोच प्रदान केएने अछि।<ref name=nicWeb /> == राजनैतिक जीवन == [[File:Vladimir Putin with Abdul Kalam 26 January 2007.jpg|thumb| [[भ्लादिमिर पुटिन]] आ [[मनमोहन सिंह]]क सङ्ग डाक्टर अब्दुल कलाम- २६ जनवरी २००७]] डाक्टर अब्दुल कलाम भारतक एगारहम राष्ट्रपति निर्वाचित भेल छेलखिन। हिन्का भारतीय जनता पार्टी समर्थित एन॰डी॰ए॰ घटक दलसभ दवारा अपन उम्मीदवार बनाओल गेल छल जकरा वामदलक अलावा समस्त दलसभ दवारा समर्थन कएल गेल छल। १८ जुलाई २००२ कs डाक्टर कलाम के नवम प्रतिशत बहुमत द्वारा [[भारतक राष्ट्रपति]] चुनल गेल छल आर हिन्का २५ जुलाई २००२ कs संसद भवनक अशोक कक्षमे राष्ट्रपति पदक शपथ दिएल गेलै।<ref name="देशबंधु" /> {{Quote box |quoted=true |bgcolor=#F5F6CE|salign=right| quote = ''२००० वर्षों के इतिहास में भारत पर ६०० वर्षों तक अन्य लोगों ने शासन किया है। यदि आप विकास चाहते हैं तो देश में शांति की स्थिति होना आवश्यक है और शांति की स्थापना शक्ति से होती है। इसी कारण प्रक्षेपास्त्रों को विकसित किया गया ताकि देश शक्ति सम्पन्न हो।| source = '''अब्दुल कलाम'''<ref name="देशबंधु">{{समाचार सन्दर्भ|title=नहीं रहे पूर्व राष्ट्रपति एपीजे अब्दुल कलाम, 7 दिनों का शोक - आई एन एस सिंधुरक्षक राष्ट्रपति कलाम|url=http://dabangdunia.in/news/news/15209.html|accessdate=29 जुलाई 2015|date=28 जुलाई 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201350/http://dabangdunia.in/news/news/15209.html|dead-url=yes}}</ref>|align=left|width=200px}} [[File:President on-board INS Sindhurakshak.jpg|thumb|[[आई एन एस सिंधुरक्षक]] पर तत्कालीन भारतीय राष्ट्रपति कलाम]] ==राष्ट्रपति दायित्वसँ मुक्तिके बाद== राष्ट्रपती कार्यालय छोड़लाक बाद, कलाम [[भारतीय प्रबन्धन संस्थान शिलोंग]], [[भारतीय प्रबन्ध संस्थान, अहमदाबाद|भारतीय प्रबन्धन संस्थान अहमदाबाद]], [[भारतीय प्रबन्ध संस्थान इन्दोर|भारतीय प्रबन्धन संस्थान इन्दोर]] आ [[भारतीय विज्ञान संस्थान]],[[बैंगलोर]]के मानद फैलो, आ एक विजिटिङग प्रोफेसर बनि गेलखिन।<ref>{{Cite web |url=http://www.iisc.ernet.in/news/press_rel.htm |title=Archive copy |access-date=2016-12-25 |archive-date=2013-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130709223659/http://www.iisc.ernet.in/news/press_rel.htm |dead-url=yes }}</ref> ==निधन== {{Quote box |quoted=true |bgcolor=#F5F6CE|salign=right| quote = ...मैं यह बहुत गर्वोक्ति पूर्वक तो नहीं कह सकता कि मेरा जीवन किसी के लिये आदर्श बन सकता है; लेकिन जिस तरह मेरी नियति ने आकार ग्रहण किया उससे किसी ऐसे गरीब बच्चे को सांत्वना अवश्य मिलेगी जो किसी छोटी सी जगह पर सुविधाहीन सामजिक दशाओं में रह रहा हो। शायद यह ऐसे बच्चों को उनके पिछड़ेपन और निराशा की भावनाओं से विमुक्त होने में अवश्य सहायता करे।| source = '''सूक्तियाँ - अब्दुल कलाम'''<ref>...I will not be presumptuous enough to say that my life can be a role model for anybody; but some poor child living in an obscure place in an underprivileged social setting may find a little solace in the way my destiny has been shaped. It could perhaps help such children liberate themselves from the bondage of their illusory backwardness and hopelessness! {{वेब सन्दर्भ|title=- अब्दुल कलाम|url=http://www.abdulkalam.nic.in/quotes.html|accessdate=29 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref>|align=right|width=250px}} २७ जुलाई २०१५कs साझ अब्दुल कलाम [[भारतीय प्रबन्धन संस्थान शिलोङग]]में 'रहि योग्य ग्रह' ([[:en:Livable Planet]]) पर एक व्याख्यान दs रहल छेलखिन जहन हुन्का जोरदार [[हृदय विफलन|कार्डियक अरेस्ट (दिल कs दौरा)]] पड़ल आर ओ बेहोश भs खसि पड़लखिन।<ref name=bbc>{{समाचार सन्दर्भ|title=पूर्व राष्ट्रपति अब्दुल कलाम का निधन|url=http://www.bbc.com/hindi/india/2015/07/150727_abdul_kalam_critical_rd|accessdate=28 जुलाई 2015|publisher=बी॰ बी॰ सी॰ हिन्दी|date=28 जुलाई 2015}}</ref><ref name=express>{{समाचार सन्दर्भ|title=Remembering APJ Abdul Kalam: Five stories on the Missile Man’s legacy|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/former-president-abdul-kalam-passed-away-following-sudden-illness/|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|publisher=इण्डियन एक्सप्रेस|date=28 जुलाई 2015}}</ref> आर लगभग ६:३० बजे गम्भिर हालतमे हुन्का बेथानी अस्पतालमे आईसीयूमे लS जाए पड़लै आर करीब दू घन्टाक बाद हुन्कर मृत्युक पुष्टि कs देल गेल।<ref name=firstpost>{{समाचार सन्दर्भ|title=End of an era: 'Missile man' Dr APJ Abdul Kalam passes away after cardiac arrest|url=http://www.firstpost.com/india/former-president-apj-abdul-kalam-passes-away-after-collapsing-during-lecture-at-iim-shillong-2366030.html|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|publisher=फ़र्स्टपोस्ट.कॉम|date=28 जुलाई 2015}}</ref><ref>http://www.ndtv.com/india-news/former-president-apj-abdul-kalam-admitted-to-icu-in-shillong-sources-1201111</ref> अस्पतालक सीईओ जॉन साइलो बतेलखिन जे जहन कलाम के अस्पताल आनल गेल तहन हुनकर नब्ज आर ब्लड प्रेशर साथ छोड़ि चुकल छेलै। अपन निधन सँ लगभग 9 घण्टे पहिनेहे ओ ट्वीट कs क बतेने छेलखिन जे ओ [[शिलोंग]] आईआईएममे लेक्चर दइ ले जा रहल छथुन्ह।<ref>[https://twitter.com/APJAbdulKalam अब्दुल कलाम ट्विटर खाता]</ref> ===अन्तिम सन्स्कार === मृत्युके तुरन्त बाद कलामके शरीरकS [[भारतीय वायु सेना]]के हेलीकॉप्टरसँ [[शिलोंग]]सँ [[गुवाहाटी]] लाएल गेल। जहि ठाम दोसर दिन २८ जुलाईक पूर्व राष्ट्रपति एपीजे अब्दुल कलामक पार्थि‍व शरीर मंगलदिन दुपहर वायुसेनाके विमान सी-130जे हरक्यूलिससँ दिल्ली लाएल गेल। लगभग १२:१५ पर विमान पालम हवाईअड्डा पर उतरल। सुरक्षा बल दवारा पूरे राजकीय सम्मानके साथ कलामक पार्थिव शरीरकs विमानसँ उतारि।ओही ठाम प्रधानमन्त्री [[नरेद्र मोदी]], राष्ट्रपति [[प्रणब मुखर्जी]], दिल्लीके मुख्यमन्त्री [[अरविन्द केजरीवाल]] उ तीनु सेनासभक प्रमुख दवारा अगवानी करि आर कलामके पार्थिव शरीर पर पुष्पहार अर्पित केलक। एकर बाध तिरङ्गामे लिपटल डॉ. कलामके पार्थि‍व शरीर कs पूरे सम्मानके साथ, एक गन कैरिजमे राखि हुन्कर आवास १० राजाजी मार्ग पर लsगेल छल। <ref>{{Cite news|url = http://zeenews.india.com/hindi/india/nation-pays-last-respects-to-kalam-funeral-to-take-place-in-rameswaram-on-thursday/265146|title = डाक्टर कलाम का अंतिम संस्कार गुरुवार को रामेश्वरम में होगा, श्रद्धांजलि देने के लिए लगा तांता|date = 28 जुलाई 2015|publisher = ज़ी न्यूज़}}</ref> २९ जुलाईक भोर वायुसेना विमान सी-130जे सँ भारतीय ध्वजमे लपेटल कलामक शरीरक पालम एयर बेस परसँ [[मदुरै]] होइत फेर हुन्कर गृह स्थान [[रामेश्वरम]]मे अन्तिम दर्शनक बाध<ref>{{Cite web |url=https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ZeroRatedMobileAccess&from=A._P._J._Abdul_Kalam&to=http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/Dignitaries-Pay-Respect-to-Kalam-in-Madurai-Airport/2015/07/29/article2947038.ece |title=Archive copy |access-date=2016-12-25 |archive-date=2015-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151014071300/https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ZeroRatedMobileAccess&from=A._P._J._Abdul_Kalam&to=http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/Dignitaries-Pay-Respect-to-Kalam-in-Madurai-Airport/2015/07/29/article2947038.ece |dead-url=yes }}</ref><ref>https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ZeroRatedMobileAccess&from=A._P._J._Abdul_Kalam&to=http://www.thehindu.com/news/national/live-kalams-body-to-be-flown-to-rameswaram-from-delhi/article7476407.ece%3Fhomepage%3Dtrue{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ३० जुलाई २०१५ कs पूर्व राष्ट्रपतिके पूरा सम्मानक साथ रामेश्वरमके पी करूम्बु ग्राउन्डमे दफ़ना देल गेल। जहिमे प्रधानमन्त्री मोदी, [[तमिलनाडु]]के राज्यपाल आर [[कर्नाटक]], [[केरल]] आर [[आन्ध्र प्रदेश]]के मुख्यमन्त्रीसभ सहित ३,५०,००० सँ अधिक लोकसभ दवारा अन्तिम सन्स्कारमे सम्मिलित छल।<ref>https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ZeroRatedMobileAccess&from=A._P._J._Abdul_Kalam&to=http://www.business-standard.com/article/news-ani/people-s-president-kalam-laid-to-rest-with-full-state-honours-115073000426_1.html{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ZeroRatedMobileAccess&from=A._P._J._Abdul_Kalam&to=http://www.thehindu.com/news/nation-bids-adieu-to-abdul-kalam/article7480951.ece%3Fhomepage%3Dtrue{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===प्रतिक्रिया=== [[File:Google India pays tribute to Indian ex-President Kalam with Black Ribbon.png|thumb|अब्दुल कलामक निधन पर काला रिबन देखावल गेल [[गूगल]]क मुख्यपृष्ठ]] कलामके निधनसँ देश भरिमे आर सोशल मीडियामे पूर्व राष्ट्रपतिकs श्रद्धांजलि देबsके लेल अनेक कार्य कएल गेल।<ref>http://www.bbc.com/news/world-asia-india-33685083</ref> भारत सरकार दवारा कलामक सम्मान देबsके लेल सात दिवसीय राजकीय शोकक घोषणा केएने छल। <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/india/Seven-day-state-mourning-but-no-holiday/articleshow/48246786.cms</ref> == व्यक्तिगत जीवन == डाक्टर कलाम अपन व्यक्तिगत जीवनमे खुब निक जका [[अनुशासन]]क पालन करsवलामे सँ छ्लाह। ऐहनो कहल जाईत अछि कि हुन्का [[क़ुरान]] आर [[भगवद् गीता]] दुनुक अध्ययन करैत छल।<ref name = "hT_live" /> == किताबसभ == डाक्टर कलाम साहित्यिक रूपसँ सेहो अपन विचारसभकs चारि पुस्तकसभमे समाहित कएने अछि, जे इ प्रकार अछि: '[[इन्डिया २०२०]] अ विज़न फ़ॉर द न्यू मिलेनियम', 'माई जर्नी' तथा 'इग्नाटिड माइंड्स- अनलीशिंग द पॉवर विदिन इन्डिया'।<ref name = "hT_live" /> {| class="toccolours" style="float:right; margin-center: 2em; margin-left: 1em; font-size: 100%; bgcolor: #F5F6CE; width:19em; max-width: 50%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | :"''सबसे उत्तम कार्य क्या होता है? किसी इंसान के दिल को खुश करना, किसी भूखे को खाना देना, जरूरतमंद की मदद करना, किसी दुखियारे का दुख हल्का करना और किसी घायल की सेवा करना...''" |- | style="text-align: right;"|'''-अब्दुल कलाम'''<ref>{{वेब सन्दर्भ|title=डाक्टर कलाम की सूक्तियाँ|url=http://www.abdulkalam.nic.in/quotes.html|accessdate=29 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref> |} कलाम साहबक प्रमुख पुस्तकसभ अही प्रकार अछि:<ref>{{वेब सन्दर्भ|title=अब्दुल कलाम द्वारा पुस्तकें|url=http://www.abdulkalam.nic.in/poetry.html|accessdate=29 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref> ===चिन्तनपरक रचनासभ === * ''[[इग्नाइटेड माइन्डस]]: अनलीशिंग द पावर विदीन इन्डिया'' : (पेंग्विन बुक्स, 2003) ISBN 0-14-302982-7 * ''इन्डिया- माय-ड्रीम'' : (एक्सेल बुक्स, 2004) ISBN 81-7446-350-X * ''एनविजनिंग अन एमपावर्ड नेशन: टेक्नालजी फार सोसायटल ट्रांसफारमेशन'' : (टाटा मैक्ग्राहिल प्रकाशन, 2004) ISBN 0-07-053154-4 ===आत्मकथात्मक रचनासभ === ** ''[[विंग्स अफ फायर]]: एन आटोबायोग्राफी अफ एपीजे अब्दुल कलाम'' : सह लेखक - अरुण तिवारी, (ओरियेंट लांगमैन, 1999) ISBN 81-7371-146-1 ** ''साइंटिस्ट टू प्रेसिडेंट'' : (ज्ञान पब्लिशिंग हाउस, 2003) ISBN 81-212-0807-6 == जीवनी == अन्य लेखक द्ववारा डाक्टर कलामक जीवनी या जीवनके विविध पहलुसभ पर पुस्तकसभ लिखल गेल अछि जाहिमे किछ प्रमुख निम्नवत अछि: * ''इटरनल क्वेस्ट: लाइफ ऐंड टाइम्स अफ डाक्टर अवुल पकिर जैनुलाआबदीन अब्दुल कलाम'' एस चंद्रा कृत - (पेंटागन पब्लिशर्स, 2002) ISBN 81-86830-55-3 * ''प्रेसिडेंट एपीजे अब्दुल कलाम'' आर॰ के॰ पूर्ति - (अनमोल पब्लिकेशन्स, 2002) ISBN 81-261-1344-8 * ''ए॰ पी॰ जे॰ अब्दुल कलाम: द विजनरी अफ इन्डिया''' के॰ भूषण एवं जी॰ कात्याल - (एपीएच पब्लिशिंग कार्पोरेशन, 2002) ISBN 81-7648-380-X == पुरस्कार आ सम्मान == डाक्टर कलामक ७९अम जन्म दिनक अवसरमे [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ]]द्वारा '''विश्व विद्यार्थी दिवस''' क रूपमे मनाओल गेल छल ।<ref>{{cite news|title=Students recall Kalam's services|trans-title=विद्यार्थियों ने कलाम की सेवाओं को याद किया|url=http://www.hindu.com/2010/10/19/stories/2010101957740200.htm|accessdate=28 जुलाई 2015|newspaper=''[[द हिन्दू]]''|date=19 अक्टूबर 2010|location=चेन्नई, भारत|language=अंग्रेजी|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029213624/http://www.hindu.com/2010/10/19/stories/2010101957740200.htm|dead-url=yes}}</ref> एकर बाधो ओ लगभग चालीस विश्वविद्यालयसभ द्वारा मानद डाक्टरेटक उपाधिसभ प्रदान कएल गेल छल<ref>{{cite web|title=Dr.Kalam's Page|url=http://www.abdulkalam.com/kalam/jsp/display_content.jsp?menuid=22&menuname=Dr.Kalam%F6s%20Page&linkid=130&linkname=Profile&content=457&columnno=0&starts=0&menu_image=-|publisher=abdulKalam.com|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|archive-date=2012-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120424232206/http://www.abdulkalam.com/kalam/jsp/display_content.jsp?menuid=22&menuname=Dr.Kalam%F6s%20Page&linkid=130&linkname=Profile&content=457&columnno=0&starts=0&menu_image=-|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Dr Abdul Kalam former President of India arrives to Dubai|trans-title=भारत के पूर्व राष्ट्र्पति डाक्टर कलाम का दुबई आगमन|url=http://www.zawya.com/story.cfm/sidZAWYA20110417054039|date=16 अप्रैल 2011|last=दायेख|first=रिबल |publisher=[[Zawya]]|accessdate=28 जुलाई 2015}}</ref> भारत सरकार द्ववारा हुनका सन् १९८१ मे [[पद्म भूषण]] आ सन् १९९० मे [[पद्म विभूषण]]द्वारा सम्मानित कएल गेल छल । हुनका इसरो आ डिआरडिओ नामक दुई वैज्ञानिक संस्थामे अपन कार्यकालमे वैज्ञानिक उपलब्धिसभक लेल तथा भारत सरकारक वैज्ञानिक सलाहकारक रूपमे कार्य हेतु प्रदान कएल गेल छल ।<ref>{{cite web|title=Kalam receives honorary doctorate from Queen's University Belfast|trans-title=कलाम को क्वींस विश्वविद्यालय, बेलफ़ास्ट द्वारा मानद उपाधि दी गयी|url=http://news.oneindia.in/2009/06/11/kalamreceives-honorary-doctorate-from-queensuniver.html|date=11 जून 2009|publisher=''Oneindia.in''|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|archive-date=2013-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515153517/http://news.oneindia.in/2009/06/11/kalamreceives-honorary-doctorate-from-queensuniver.html|dead-url=yes}}</ref> सन् १९९७ मे कलाम साहबके भारतक सर्वोच्च नागरिक सम्मान [[भारत रत्न]] प्रदान कएल गेल छल जे हुनका वैज्ञानिक अनुसन्धान आ भारतमे प्राविधिकसभक विकासमे अभूतपूर्व योगदान हेतु देल गेल छल ।<ref>{{cite web|title=Bharat Ratna conferred on Dr Abdul Kalam|trans-title=अब्दुल कलाम भारत रत्न से सम्मानित|url=http://www.rediff.com/news/nov/26kal.htm|date=26 नवंबर 1997|publisher=''रेडिफ़.कॉम''|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> वर्ष २००५ मे [[स्विजरल्याण्ड]]क सरकार डाक्टर कलामके [[स्विजरल्याण्ड]] आगमनक उपलक्ष्यमे २६ मई के '''विज्ञान दिवस''' घोषित केनए छल ।<ref>{{cite news|title=Kalam receives honorary doctorate from Queen's University Belfast|trans-title= कलाम को क्वींस विश्वविद्यालय, बेलफ़ास्ट द्वारा मानद उपाधि दी गयी|url=http://www.hindu.com/2005/05/26/stories/2005052615021500.htm|date=26 मई 2005|work=द हिन्दू|location=चेन्नई, भारत|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> कलाम नेशनल स्पेस सोसाइटी वर्ष सन् २०१३ मे अन्तरिक्ष विज्ञान सम्बन्धित परियोजनासभक कुशल सञ्चालन आ प्रबन्धनक लेल '''वन ब्राउन अवार्ड''' सँ पुरस्कृत भेल छलाह ।<ref>{{वेब सन्दर्भ|title=एन॰एस॰एस॰ वॉन ब्राउन पुरस्कार|url=http://www.nss.org/awards/vonbraun_award.html|website=http://www.nss.org/|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी}}</ref> {| class="wikitable" |- ! सम्मानक वर्ष !! सम्मान/पुरस्कारक नाम !! प्रदाता संस्था |- | २०१४ | '''[[डाक्टर अफ साइन्स]]''' | [[एडिनबर्ग विश्वविद्यालय]], [[संयुक्त अधिराज्य]]<ref>{{cite web|url=http://www.ed.ac.uk/schools-departments/informatics/news-events/recentnews/abdul-kalam-visit |title=Ex-President of India Abdul Kalam visits the Forum |trans-title= भारत के पूर्व राष्ट्रपति अब्दुल कलाम ने फ़ोरम की यात्रा की|publisher=एडिनबर्ग विश्वविद्यालय |accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> |- | २०१२ | '''डाक्टर अफ लज''' ([[मानद उपाधि]]) | [[साइमन फ्रेजर विश्वविद्यालय]]<ref>{{cite web|url=http://www.sfu.ca/convocation/honorary-degrees.html |title=Honorary Degrees – Convocation |trans-title= मानद उपाधि दीक्षांत समारोह|publisher=साइमन फ़्रेज़र विश्वविद्यालय |accessdate==28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> |- | २०११ | आइइइई मानद सदस्यता | '''आइइइई'''<ref>{{cite web|url=http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |title=IEEE Honorary Membership Recipients |trans-title= आइ॰ई॰ई॰ई॰ मानद सदस्यता धारक|publisher=आइ॰ई॰ई॰ई॰|format=पी॰डी॰एफ॰|page=1 |accessdate=|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> |- | २०१० | '''[[डाक्टर अफ इन्जिनियरिङ]]''' | '''[[युनिवर्सिटी अफ वाटरलु]]'''<ref>{{cite web|title=Yet another honorary doctorate for Kalam|url=http://news.rediff.com/report/2010/oct/06/yet-another-honorary-doctorate-for-kalam.htm|date=6 October 2010|publisher=[[Rediff.com]]|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> |- | २००९ | [[मानद डाक्टरेट]] | [[अकल्याण्ड विश्वविद्यालय]]<ref>{{cite web | title= A.P.J Abdul Kalam – Honorary Degree, 2009 |trans-title= ए पी जे अब्दुल कलाम - मानद उपाधि, २००९| url=http://www.oakland.edu/?id=15918&sid=175| publisher=ऑकलैंड विश्वविद्यालय|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> |- | २००९ | '''[[हुभर मेडल]]''' | '''एएसएमई फाउन्डेशन''', ([[अमेरिका]])<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-27/india/28029908_1_president-kalam-rural-areas-eminent-scientist|title=Former President Kalam chosen for Hoover Medal|date=27 March 2009|work=''[[टाइम्स अफ इण्डिया]]''|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|location=न्यूयॉर्क|archive-date=2013-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113185338/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-27/india/28029908_1_president-kalam-rural-areas-eminent-scientist|dead-url=yes}}</ref> |- | २००९ | वन कार्मन विङ्ग्स अन्तर्राष्ट्रिय अवार्ड | [[क्यालिफोर्निया इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी]], ([[अमेरिका]])<ref>{{cite web|url=http://www.galcit.caltech.edu/ahs/recipients/2009Kalam.html |title=Caltech GALCIT International von Kármán Wings Award |publisher=galcit.caltech.edu|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी|}}</ref> |- | २००८ | '''डाक्टर अफ इन्जिनियरिङ''' (मानद उपाधि) | [[नानयाङ टेक्नोलोजिकल विश्वविद्यालय]], सिङ्गापुर<ref>{{cite web |url=http://news.ntu.edu.sg/pages/newsdetail.aspx?URL=http://news.ntu.edu.sg/news/Pages/NR2008_Aug26.aspx&Guid=3728913b-4ced-4d53-b9c3-f17ed2bdaa78&Category=&MonthGroup=808 |title=Dr Abdul Kalam, former President of India, receives NTU Honorary Degree of Doctor of Engineering |publisher=नानयांग टेक्नोलॉजिकल विश्वविद्यालय |date=26 अगस्त 2008 |accessdate=28 जुलाई 2015 |language=अंग्रेजी |archive-date=2011-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110823054102/http://news.ntu.edu.sg/pages/newsdetail.aspx?URL=http%3A%2F%2Fnews.ntu.edu.sg%2Fnews%2FPages%2FNR2008_Aug26.aspx&Guid=3728913b-4ced-4d53-b9c3-f17ed2bdaa78&Category=&MonthGroup=808 |dead-url=yes }}</ref> |- | २००८ | '''डाक्टर अफ साइन्स''' (मानद उपाधि) | [[अलीगढ़ मुस्लिम विश्वविद्यालय]], अलीगढ़<ref>{{cite web|url=http://www.amu.ac.in/pro.jsp?did=10065&lid=Important%20Landmarks URL=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-06-05/news/27702555_1_doctorate-amu-kalam |title=AMU to honour Kalam with doctorate |publisher=''द इकोनॉमिक टाइम्स'' |date=5 जून 2006 |accessdate=|accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी}}</ref> |- |२००७ | '''डाक्टर अफ साइन्स एण्ड टेक्नोलोजी''' क मानद उपाधि | [[कार्नेगी मेलन विश्वविद्यालय]]<ref>{{cite web|title=Carnegie Mellon University Awards Honorary Doctorate To Former India President A.P.J. Abdul Kalam|url=https://www.cmu.edu/news/archive/2007/October/oct26_kalam.shtml|website=cmu.edu|publisher=कार्नेगी मेलन विश्वविद्यालय|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|date=26 अक्टूबर 2015|archive-date=2015-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20150506150619/http://www.cmu.edu/news/archive/2007/October/oct26_kalam.shtml|dead-url=yes}}</ref> |- | २००७ | '''किङ्ग चार्ल्स II मेडल''' | '''[[रोयल सोसायटी]]''', [[संयुक्त अधिराज्य]]<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2007/07/12/stories/2007071253391300.htm |title=King Charles II Medal for President |work= ''द हिन्दू''|date=12 July 2007 |accessdate=28 जुलाई 2015|language = अंग्रेजी||location=चेन्नई}}</ref><ref>{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-07-11/news/27675690_1_president-kalam-p-j-abdul-kalam-road-map |title=King Charles II Medal for Kalam |work=''द इकोनोमिक टाइम्स'' |location=भारत |date=11 जुलाई 2007 |accessdate=28 जुलाई 2015 |language=अंग्रेजी |8= |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305021340/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-07-11/news/27675690_1_president-kalam-p-j-abdul-kalam-road-map |url-status=dead }}</ref> |- | २००७ | '''डाक्टर अफ साइन्स''' क मानद उपाधि | [[वोभरह्याम्प्टन विश्वविद्यालय]], [[संयुक्त अधिराज्य]]<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-23/uk/27960584_1_p-j-abdul-kalam-wolverhampton-creative-leadership |title=Kalam conferred Honorary Doctorate of Science |work=''द इकोनोमिक टाइम्स'' |location=भारत |date=23 अक्टूबर 2007 |accessdate=28 जुलाई 2015 |language=अंग्रेजी |archive-date=2013-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113185701/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-23/uk/27960584_1_p-j-abdul-kalam-wolverhampton-creative-leadership |dead-url=yes }}</ref> |- | २००० | [[रामानुजन पुरस्कार]] | अल्वार्स शोध संस्थान, चेन्नई<ref name="iitm">{{cite web|title=Dr. Abdul Kalam's Diverse Interests: Prizes/Awards|url=http://www.techmotivator.iitm.ac.in/TGTech%20APJ.htm#1|publisher=[[आइ॰आइ॰टी॰ मद्रास]]|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|archive-date=2007-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20070717070245/http://www.techmotivator.iitm.ac.in/TGTech%20APJ.htm#1|dead-url=yes}}</ref> |- | १९९८ | [[वीर सावरकर पुरस्कार]] | [[भारत सरकार]]<ref name="PIB01march12">{{cite web |url=http://pib.nic.in/profile/apjak.asp |title=Bio-data: Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam |publisher=Press Information Bureau, [[Government of India]] |date=1 March 2012 |accessdate=1 March 2012}}</ref> |- | १९९८ | [[इन्दिरा गाँधी राष्ट्रीय एकता पुरस्कार]] | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<ref name="iitm" /><ref name="PIB01march12" /> |- | १९९७ | [[भारत रत्न]] | भारत सरकार<ref name=nicWeb /><ref name="iitm" /><ref name="mha.nic.in">{{cite web|title=List of recipients of Bharat Ratna|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]], Government of India|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/Recipients-BR.pdf|format=PDF|accessdate=1 March 2012}}</ref> |- | १९९४ | विशिष्ट शोधार्थी | '''[[इन्स्टिच्युट अफ डायरेक्टर्स (इन्डिया)]]'''<ref name="iodonline.com">{{cite web|title=List of Distinguished Fellows|publisher=[[Institute of Directors (India)|Institute of Directors]]|url=http://iodonline.com/about-iod/distinguished-fellows.html|accessdate=28 जुलाई 2015|language=अंग्रेजी|archive-date=2014-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110005724/http://iodonline.com/about-iod/distinguished-fellows.html|dead-url=yes}}</ref> |- | १९९० | [[पद्म विभूषण]] | भारत सरकार<ref name=nicWeb /><ref name="iitm" /><ref name="Rediff26Nov">{{cite news |url=http://www.rediff.com/news/nov/26kal.htm |title=Bharat Ratna conferred on Dr Abdul Kalam |publisher=[[Rediff.com]] |date=26 November 1997 |accessdate=1 March 2012}}</ref> |- | १९८१ | [[पद्म भूषण]] | भारत सरकार<ref name=nicWeb /><ref name="iitm" /><ref name="Rediff26Nov" /> |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://books.google.co.in/books?id=WvePsWeyAskC&printsec=frontcover&dq=isbn:8170286573&hl=en&sa=X&ei=6CqDUtXgJsPDrAfDmoGgBw&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false अदम्य साहस] * [http://books.google.co.in/books?id=4lkjP54x5_MC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false कर्मयोगी कलाम] (गूगल पुस्तक) * [http://presidentofindia.nic.in/ भारत के राष्ट्रपतियों का आधिकारिक जालस्थल] * [http://www.abdulkalam.nic.in/books.html डाक्टर कलाम की पुस्तकों की सूची] * [http://www.abdulkalam.nic.in/poetry.html डाक्टर कलाम की कवितायें] {{Authority control}} ==एहो सभ देखी== {{भारतक राष्ट्रपति}} [[श्रेणी:सन् १९३१ मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:भारतक राष्ट्रपतिसभ]] [[श्रेणी:सन् २०१५ मे मृत्यु]] [[श्रेणी:पद्म भूषण धारकसभ]] [[श्रेणी:पद्म विभूषण धारकसभ]] [[श्रेणी:भारत रत्न सम्मान प्राप्तकर्ता]] [[श्रेणी:भारतीय मुसलमानसभ]] [[श्रेणी:मद्रास विश्वविद्यालयक पूर्व विद्यार्थीसभ]] fhqalnhfg77wzdpv2g5xtgydpnao393 ब्ल्यु गोल्ड सुगा 0 9565 282258 269661 2026-11-11T05:02:55Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282258 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ब्ल्यु गोल्ड सुगा <br /> Blue and Gold Macaw | image = Blue-and-Yellow-Macaw.jpg | image_caption= [[जुरोङ पंक्षी निकुञ्ज]]मे | image_width = | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22685539 |title=''Ara ararauna'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[कोरडाटा]] | classis = [[पंक्षी|एभ्स]] | ordo = [[सुगा|सिटासीफर्म्स]] | superfamilia = [[true parrots|Psittacoidea]] | familia = [[Psittacidae]] | subfamilia = [[Neotropical parrot|Arinae]] | tribus = [[Arini (tribe)|Arini]] | genus = ''[[Ara (genus)|Ara]]'' | species = '''''ए. एराराउना''''' | binomial = ''एरा एराराउना'' | binomial_authority = ([[कार्ल लिनियस|लिनियस]], [[:en:10th edition of Systema Naturae|१७५८]]) | range_map = Distribution Ara ararauna.svg | range_map_width = | range_map_caption = {{legend|#aad782|border=1px solid #aaaaaa|वितरण}} }} '''ब्ल्यु गोल्ड सुगा''' ({{Langx|en|Blue-and-Yellow Macaw}}) जे '''ब्ल्यु आ गोल्ड सुगा''' के रुपमे सेहो जानल जाएत अछि । ई दक्षिण अमेरिकी बृहत [[सुगा]] छी जेकर उच्च भागमे नीर आ निचुलका भागमे पियर रङ होएत अछि ।<ref name="Hurricane">Krishnan, Karunya. [http://www.themiamihurricane.com/2009/03/04/macaws-on-campus-awesome-but-noisy/ "Macaws on campus 'awesome' but noisy."] ''The Miami Hurricane''. 2009.</ref> ==वर्ग== ==चित्र दिर्घा== <gallery> Arakücken 20 Tage alt.jpg File:Ara ararauna qtl3.jpg|जर्मनीमे File:Ara ararauna -Zoo de Pont-Scorff, Morbihan, France-8a (2).jpg|फ्रान्समे File:Ara ararauna -World of Birds -Cape Town-8a.jpg|दक्षिण अफ्रिकामे File:Schl%C3%A4frige Gelbbrustaras (sleepy Blue-and-yellow Macaws) Weltvogelpark Walsrode 2010.jpg|जर्मनीमे File:Blue and Gold Macaw.jpg|ब्ल्यु गोल्ड सुगाक कपार File:Ara ararauna 3- Antioquia.jpg|एन्टिकुवामे File:Blue & yellow macaw 0224.JPG|पंख फैलेने Ara ararauna MHNT.ZOO.2010.11.148.34.jpg |Museum specimen </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Ara ararauna|ब्ल्यु गोल्ड सुगा}} * [http://www.parrots.org/index.php/encyclopedia/profile/blue_and_gold_macaw/ World Parrot Trust] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630001546/http://www.parrots.org/index.php/encyclopedia/profile/blue_and_gold_macaw |date=2015-06-30 }} Parrot Encyclopedia – Species Profile * [http://ibc.lynxeds.com/species/blue-yellow-macaw-ara-ararauna Blue-and-yellow macaw videos, photos & sounds] on the Internet Bird Collection. * {{wikispecies-inline|Ara ararauna|ब्ल्यु गोल्ड सुगा}} {{stub}} huramlpumikewhdp5elveyh9ebmqlwz भारतीय रिजर्व बैंक 0 9646 282259 275411 2026-11-11T05:03:00Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282259 wikitext text/x-wiki {{infobox central bank |bank_name_in_local=Reserve Bank of India |image_1=Seal of the Reserve Bank of India.svg |image_width_1=150 |image_title_1=भारतीय रिजर्व बैङ्कक प्रतीक-मुद्राय |image_2=RBI-Tower.jpg |image_width_2=150 |image_title_2= रिजर्व बैङ्क भवनक {टावर-मीनारक)मुख्यालयक समक्ष} |headquarters= सहिद भगत सिंह मार्ग, [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]] |established={{Start date and age|p=y|1935|4|1}} |president=[[रघुराम राजन]] |leader_title=[[गवर्नर]] |currency=[[भारतीय रुपिया]] |currency_iso= |reserves={{nowrap|{{US$|link=yes}} ३०२.१ बिलियन}}<ref name="NDTV1">{{cite web|url=http://profit.ndtv.com/News/Article/india-s-forex-reserves-slump-by-4-67-billion-294717|title=India's forex reserves slump by $4.67 billion|date=25 दिसम्बर 2011 |publisher=New Delhi Television Limited|access date=2 जनवरी 2012|location=Mumbai}}</ref> |website=https://www.rbi.org.in/hindi/Home.aspx |Seal=Tiger standing in front a [[palm|palm tree]] }} '''भारतीय रिजर्व बैङ्क''' ({{Langx|en|Reserve Bank of India}}) [[भारत]]क केन्द्रीय [[बैङ्क]] थीक। ई [[भारत]]क सभ बैङ्कक सञ्चालक ओ विनियामक थीक। रिजर्व बैक भारतक अर्थव्यवस्था के नियन्त्रित करैत अछि। भारतक वित्त मंत्रालयक अधीन भारत सरकारक ई स्वायत्तशासी वित्तीय संस्थान भारतीय मुद्राक नियन्त्रण, निर्गमन, ओ एकर आपुर्तिक प्रबंधन लेल उत्तरदायी रहैत अछि। ई देसक मुख्य भुगतान प्रणाली के प्रबंधित करबाक संग एकर आर्थिक विकास केरि संवर्द्धन लेल सेहो काज करैत अछि। भारतीय रिजर्व बैङ्क नोट मुद्रण (बीआरबीएन‌एम), आरबीआइ केरि विशिष्ट संभाग थीक जकरा माध्यम सं ई भारतीय मुद्रा ओ सिक्का (भारतक राष्ट्रिय रुपिया किंवा आइएन‌आर) मैसुर (कर्नाटक; दक्षिण भारत) आओर सालबोनी (पश्चिम बङ्गाल, पूर्वी भारत) देवास, मध्यप्रदेश स्थित अपन तीन गोट पत्रमुद्रांकण छापाखाना ओ मुद्रा ढ़़लाई इकाई मे छपबैत ओ ढ़लबाबैत अछि।[6] भारतीय बैङ्किंग सङ्गठनक संग आरबीआइ भारत मे भुगतान प्रणाली ओ एकर समावेशन केरि संवर्धन ओ विनियमन करबा' लेल भारतीय भुगतान निगमक स्थापना केलक। जमा बीमा ओ ऋण प्रत्याभूति निगमक स्थापना आरबी आइ द्वारा अपन विशिष्ट संभागक रूप मे सभ भारतीय बैङ्क के जमा राशि प'र बीमाक सुविधा ओ ऋण सुविधाक प्रत्याभूति देबा' लेल कयल गेल छल। एकर स्थापना १ अप्रैल सन् १९३५ क '''रिजर्व बैङ्क आफ इन्डिया एक्ट १९३४'''क अनुसार भेल छल। प्रारम्भ मे एकर केन्द्रीय कार्यालय [[कोलकाता]] मे छल जे सन् १९३७ मे [[मुम्बई]] मे विस्तारित ओ स्थानान्तरित कयल गेल। पहिने ई एकटा एहेन आरक्षित बैङ्क छल जकर नियन्त्रण सरकारक अधीन नहि वरन निवेशक सभक अधीन छल परन्तु सन् १९४९ सँ ई भारत सरकारक उपक्रम बनि गेल अछि। [[रघुराम राजन|डा॰ रघुराम राजन]] भारतीय रिजर्व बैङ्कक पूर्व गभर्नर छलाह, जे सितम्बर २०१३ मे पदभार ग्रहण कयने छलाह। हुनका सं श्री ऊर्जित पटेल ओ तकर बाद हुनक पश्चवर्ती ओ 25म मुख्य कार्यकारी अधिकारी/गवर्नर श्री शक्तिकांत दास पदभार ग्रहण केलनि। ==इतिहास== भारतीय रिजर्व बैङ्कक स्थापना १९३४ मे भारतीय रिजर्व बैङ्क अधिनियमक अन्तर्गत भेल छल। यद्यपि आरंभ मे निजी निवेशकगणक अधीन रहल अहि केन्द्रीय बैङ्कक राष्ट्रिय १९४९ मे भेल छल आ ताहि समय सं ई पूर्णत: वित्त मंत्रालय, भारत सरकारक अधीन स्वायत्तशासी निकायक रूप मे काज करैत आओर अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==एहो सभ देखी== {{Governors of Reserve Bank of India}} [[श्रेणी:केन्द्रीय बैङ्कसभ]] b2dc7ylf79ua0dgcn7z1kd0qe756rz5 अरमान मलिक 0 10063 282260 271446 2026-11-11T05:03:04Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282260 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = अरमान मलिक<br/>Armaan Malik | image = Armaan Malik 2016.jpg | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1995|07|22}} | birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], भारत | birth_name = अरमान मलिक | background = solo_singer | occupation = [[पार्श्व गायक]] | years_active = २००७-हाल | instruments = vocals, guitar | website = http://armaanmalik.me }} '''अरमान मलिक''' ({{Langx|en|Armaan Malik}}; जन्म २२ जुलाई १९९५) एक भारतीय गायक जे कि पहिने [[युनिभर्सल म्युजिक भारत]]द्वारा प्रदर्शित कएल गेल आर [http://www.tseries.com/ tseries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128172336/http://www.tseries.com/ |date=2015-11-28 }}द्वारा हस्ताक्षर कएल गेल अछी । ==करियर== ==एकल गीतसभ== ==अवार्ड्स== ==बिम्व चित्रण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commons category|Armaan Malik|अरमान मलिक}} *{{Official website|http://armaanmalik.me/}} *{{IMDb name|3263017}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:बलिउड पार्श्व गायकसभ]] [[श्रेणी:भारतीय पुरुष गायकसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] koabgey6ovqf76hnyh7byrh0h4w778n एलिजाबेथ द्वितीय 0 11045 282261 280421 2026-11-11T05:03:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282261 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = एलिजाबेथ द्वितीय | image = Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007 edit.jpg | succession = {{longitem |padding-top:0.2em | {{nowrap|[[संयुक्त अधिराज्यको राजशाही|संयुक्त अधिराज्यक रानी]] तथा}} {{Collapsible list |title=अन्य [[राष्ट्रमण्डल क्षेत्र]]सभ |titlestyle=background:transparent;text-align:left;padding-left:1.0em; | <hr/> {{Aligned table |fullwidth=on |cols=2 |class=nowrap |style=line-height:1.2em; |col1style=padding-right:0.5em; | '''[[संयुक्त अधिराज्य]]''' | १९५२–{{smaller|हाल}} | '''[[कनाडाक राजशाही|कनाडा]]''' | १९५२–{{smaller|हाल}} | '''[[अस्ट्रेलियाक राजशाही|अस्ट्रेलिया]]''' | १९५२–{{smaller|हाल}} | '''[[न्युजिल्याण्डक राजशाही|न्यू जील्याण्ड]]''' | १९५२–{{smaller|हाल}} | [[पाकिस्तान उपनिवेश|पाकिस्तान]] | १९५२-५६ | [[दक्षिण अफ्रिक संघ|दक्षिण अफ्रिका]] | १९५२-६१ | [[सेलोन उपनिवेश|सेलोन]] | १९५२-७२ | [[घाना (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|घाना]] | १९५७-६० | [[नाइजेरिया संघ (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|नाइजेरिया]] | १९६०-६३ | [[सेरा लियोन (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|सेरा लियोन]] | १९६१-७१ | [[टाङ्गनयीका]] | १९६१-६२ | '''[[जमैका राजशाही|जमैका]]''' | १९६२–{{smaller|हाल}} | [[ट्रिनिडाड आ टोबागो (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|ट्रिनिडाड र टोबागो]] | १९६२-७६ | [[युगान्डा (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|युगान्डा]] | १९६२-६३ | [[केन्या (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|केन्या]] | १९६३-६४ | [[मलावी (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|मलावी]] | १९६४-६६ | [[माल्टा राज्य|माल्टा]] | १९६४-७४ | [[जाम्बिया (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|जाम्बिया]] | १९६५-७० | [[गुयना (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|गुयना]] | १९६६-७० | '''[[बार्बाडोस राजशाही|बार्बाडोस]]''' | १९६६–{{smaller|हाल}} | [[मौरिसस (राष्ट्रमण्डल क्षेत्र)|मौरिसस]] | १९६८-९२ | [[फिजी उपनिवेश|फिजी]] | १९७०-८७ | '''[[बहामस राजशाही|बहामस]]''' | १९७३–{{smaller|हाल}} | '''[[ग्रिनाडा राजशाही|ग्रिनाडा]]''' | १९७४–{{smaller|हाल}} | '''[[पपुवा न्युगिनी राजशाही|पपुवा न्युगिनी]]''' | १९७५–{{smaller|हाल}} | '''[[सोलोमन द्वीप राजशाही|सोलोमन द्वीप]]''' | १९७८–{{smaller|हाल}} | '''[[टुभालु राजशाही|टुभालु]]''' | १९७८–{{smaller|हाल}} | '''[[सेन्ट लुसिया राजशाही|सेन्ट लुसिया]]''' | १९७९–{{smaller|हाल}} | {{longitem|line-height:1.1em|'''[[सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडाइन्स राजशाही|सेन्ट भिन्सेन्ट<br/>र ग्रेनाडाइन्स]]'''}} | १९७९–{{smaller|हाल}} | '''[[बेलिज राजशाही|बेलिज]]''' | १९८१–{{smaller|हाल}} | '''[[एन्टिगुर आ बर्बुडा राजशाही|एन्टिगुर आ बर्बुडा]]''' | १९८१–{{smaller|हाल}} | '''[[सेन्ट किट्स आ नेभिस राजशाही|सेन्ट किट्स आ नेभिस]]''' | १९८३–{{smaller|हाल}} }} }} }} | reign = {{nowrap|६ फरबरी १९५२–{{smaller|हाल}}}} | cor-type = [[:en:Coronation of Queen Elizabeth II|राज्याभिषेक]] | coronation = २ जुन १९५३ | predecessor = [[जर्ज छठम]] | suc-type = स्पष्ट सन्तान | successor = [[चार्ल्स, वेल्सक राजकुमार]] | reg-type = {{nowrap|प्रधानमन्त्री{{nbsp|2}}}} | regent = [[:en:List of Prime Ministers of Queen Elizabeth II|''सूची देखी'']] | spouse = {{longitem|{{marriage|[[:en:Prince Philip, Duke of Edinburgh|प्रिन्स फिलिप]]|20 November 1947}}}} | issue-link = #Issue | issue = {{startplainlist}} * [[चार्ल्स, वेल्सक राजकुमार]] * [[एन्ने, राजशाही राजकुमारी]] * {{longitem|[[प्रिन्स एन्ड्रयु, योर्कक ड्युक]]}} * {{longitem|[[प्रिन्स एडवार्ड, वेसेक्सक अर्ल]]}} {{endplainlist}} | full name = एलिजाबेथ अलेकजेन्ड्रा मेरी | house = [[:en:House of Windsor|विन्डसर]] | father = [[जर्ज छठम]] | mother = [[:en:Queen Elizabeth The Queen Mother|एलिजाबेथ बोवेस-ल्योन]] | birth_date = {{birth date and age|1926|4|21|df=y}} | birth_place = {{longitem|class=nowrap |[[लण्डन]], [[इङ्ल्यान्ड]],<br/>[[संयुक्त अधिराज्य]]}} | death_date = | death_place = | religion = |signature = Elizabeth II signature 1952.svg }} '''एलिजाबेथ द्वितीय''' <small>'''({{Langx|en|Elizabeth II}})'''</small> (एलिजाबेथ अलेकजेन्ड्रा मेरी, जन्म: २१ अप्रैल १९२६) राष्ट्रमण्डल क्षेत्रक ५३ राष्ट्रसभमेसँ १६ स्वतन्त्र सार्वभौमिक देशसभक संबैधानिक प्रमुख छी । ओ ब्रिटिश महारानीक रुपमामे तथा चर्च अफ इङ्ल्यान्डक सर्वोच्च गभर्नर छी । एलिजाबेथके निजी रूपसँ घरेमे शिक्षित कएल गएल छल ।<ref>Lacey, p. 56; Nicolson, p. 433; Pimlott, pp. 14–16</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== [[File:Queen Elizabeth II 1929.jpg|thumb|right|alt=Elizabeth as a thoughtful-looking toddler with curly, fair hair|राजकुमारी एलिजाबेथ ३, १९२९ मे]] एलिजाबेथक जन्म २१ अप्रैल १९२६ के ०२:४० (जीएमटी)मे हुनकर दादा जर्ज पाँचमक शासनकालमे भएल छल । हुनकर बाबु राजकुमार एल्बर्ट (बादमे राजा जर्ज VI), राजाक दोसर पुत्री छी । हुनकर माँ, एलिजाबेथ, योर्कक डचेज (बादमे रानी एलिजाबेथ) छी । ==विवाह आ परिवार== ==राज्याभिषेक== ==रजत जयन्ती== ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== <!--{{Spoken Wikipedia|En-Elizabeth II-article.ogg|२३ जून २०१४}}--> *[https://web.archive.org/web/20130609145048/http://www.royal.gov.uk/hmthequeen/hmthequeen.aspx आधिकारिक ब्रिटिश वेबसाइट] *[http://canadiancrown.gc.ca/eng/1396028084480 आधिकारिक क्यानीडियाई वेबसाइट] *{{IMDb name|id=0703070|name=Queen Elizabeth II}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] f5ttc1ryqfnq71yv3mxr7nvmgvpuyaj खुला हाथ स्मारक 0 11229 282262 171774 2026-11-11T05:03:12Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282262 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork | title = खुला हाथ स्मारक<br />Open Hand Monument | image_file = Open Hand Monument in Chandigarh.jpg | caption = [[चण्डीगढ]], भारतमे रहल खुला हाथ स्मारक | painting_alignment = | image_size = | alt = | other_language_1 = | other_title_1 = | other_language_2 = | other_title_2 = | artist = [[ले कोरबुसिएर]] | catalogue = | year = {{start date|1964}} <!-- {{start date|df=yes|YYYY}} remove date template if before 1583 CE --> | completion_date = {{start date|1985}} <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - for more specific dates --> | material = | subject = | height_metric = 26 | width_metric = | length_metric = | height_imperial = | width_imperial = | length_imperial = | diameter_metric = | diameter_imperial = | dimensions = | dimensions_ref = | metric_unit = m | imperial_unit = ft | condition = | city = चण्डीगढ | museum = | accession = | coordinates = {{Coord|30.758974|76.807348|type:landmark|display=inline,title}} | owner = | url = <!--{{URL|example.com}} Only for official web pages--> }} '''खुला हाथ स्मारक''' ({{Langx|en|Open Hand Monument}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आर संघ राज्य क्षेत्र|भारतीय सङ्घीय क्षेत्र]] [[चण्डीगढ]]मे रहल एक प्रतीकात्मक संरचना छी जेकर डिजाइन वास्तुकार [[ले कोरबुसिएर]] केनए अछि । ई [[चण्डीगढ]] सरकारक प्रतीक चिन्ह छी जेकर अर्थ "हाथ जे द सकैत अछि आ हाथ जे ल सकैत अछि; शान्ति आ समृद्धि, आ मानव जातिक एकता" होएत अछि ।{{Sfn|Betts|McCulloch|2014|p=61-62}} ई स्मारक ले कोरबुसिएरक सभसँ पैग खुला हाथ मूर्तिक उदाहरण छी जेकर उचाई {{Sfn|Shipman|2014|p=7}} {{convert|26|m|ft}} अछि ।{{Sfn|Betts|McCulloch|2014|p=61-62}}{{Sfn|Jarzombek|Prakash|2011|p=1931}}<ref name= tour>{{Cite web|url=http://chandigarhtourism.gov.in/Chandigarh%20Tourism%20-%20places%20to%20see-capitol.htm|title= Capitol Complex|publisher=Tourism Department Government of Chandigarh}}</ref> ==प्रतीकवाद== ==स्थान== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:भारतक मूर्तिसभ]] [[श्रेणी:चण्डीगढ]] {{stub}} 6mcu36v8hoyffym1dy31d81310nl7do राजेश हमाल 0 11275 282263 276877 2026-11-11T05:03:17Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282263 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Rajesh Hamal in 2022 (cropped).jpg | caption = राजेश हमाल | birth_name = राजेश हमाल <ref>{{cite web |url=http://www.rajeshhamal.org/ |title=Site of Rajesh Hamal |publisher=Rajeshhamal.org |access-date=2016-06-03 |archive-date=2016-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322132935/http://www.rajeshhamal.org/ |dead-url=yes }} {{unreliable source?|date=November 2015}}<!-- This is NOT an actor's website but a fan's blog --></ref> | birth_place = [[तानसेन]] , [[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा]], नेपाल | nationality = {{flagcountry|नेपाल|नेपाली}} | education = भानुभक्त मेमोरियल स्कूल<br/>[[चण्डीगढ विश्विद्यालय]] (एम.ए) | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1964|6|9}} | occupation = [[अभिनेता]], [[टेलिभिजन]] प्रस्तोता, [[समाज सेवी]] | spouse = <!--मधु भट्टराई {{small|(m. मे १४,२०१४)--> मधु भट्टराई हमाल (२०१४-वर्त्तमान)<ref>{{cite web|url=http://m.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=Simple%26sbquo%3B+private+wedding+for+Mahanayak+Hamal%26sbquo%3B+Madhu&NewsID=415928|title=Simple and Private wedding for Mahanayak Hamal|publisher=The Himalayan Times|accessdate=June 8, 2014|archive-date=August 12, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812204740/http://m.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=Simple&sbquo%3B+private+wedding+for+Mahanayak+Hamal&sbquo%3B+Madhu&NewsID=415928|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dcnepallocalevent.com/event/events.php?nid=2841|title=Engagement Event of Rajesh Hamal|publisher=Dcnepallocalevent.com|access-date=2016-06-03|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051305/http://www.dcnepallocalevent.com/event/events.php?nid=2841|dead-url=yes}}</ref> | yearsactive = १९८५&nbsp;– वर्त्तमान | awards = “राष्ट्रिय सिटीजन गोल्डेन पुरस्कार "<br/>“राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कार" | other names = {{Plainlist| *राजेश दाई *शंकर *महानायक }} }} 'राजेश हमाल''' ({{Langx|en|Rajesh Hamal}}) ({{Audio|Ne-Rajesh Hamal.oga|Listen}}, जन्म: ९, जुन, १९६४ [[पाल्पा]],तानसेन, नेपाल) नेपालक एक चर्चित अभिनेता अछि । हुनकर पहिल सफल चलचित्र [[युगदेखि युगसम्म]] छी । हुनकर नेपाली चलचित्र उद्योग कs व्यवसायिक बनाबमs प्रमुख भूमिका अछि वो नेपालक एक सफल अभिनेता छि लगभग २ दशक सs नेपाली चलचित्र मे हिनकर राज अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{नेपाली अभिनेतासभ}} [[श्रेणी:नेपाली अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:सन् १९६४ मे जन्म]] 6qex4yl9yqbe38s950tx6jot4sy3s1y एलेन डिजेनर्स 0 11358 282264 243872 2026-11-11T05:03:21Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282264 wikitext text/x-wiki {{Infobox comedian | name = एलेन डिजेनर्स |image = Ellen DeGeneres 2011.jpg | imagesize = | caption = सन् २०११ मे एलेन डिजेनर्स | birth_name =एलेन लि डिजेनर्स | birth_date = {{birth date and age|1958|1|26|mf=yes}} | birth_place = लुसियाना, [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] | active = १९७८-हाल | medium = टेलिभिजन प्रस्तोता, हास्य कलाकार अभिनेत्री | nationality = अमेरिकी | subjects = | spouse = | domesticpartner = }} '''एलेन डिजेनर्स'''({{Langx|en|Ellen DeGeneres}}; एक [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] टेलिभिजन प्रस्तोता, हास्य कलाकार तथा अभिनेत्री छी ।<ref>{{cite journal|title=Monitor|journal=Entertainment Weekly|date=Jan 25 – February 1, 2013|issue=1243/1244|page=36}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Ellen DeGeneres|एलेन डिजेनर्स}} * [http://ellen.warnerbros.com/ द एलेन डिजेनर्स सो] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120906000047/http://ellen.warnerbros.com/ |date=2012-09-06 }} *{{IMDb name|1122}} *[http://www.makers.com/ellen-degeneres-0 एलेन डिजेनर्स] ==एहो सभ देखी== {{हलिउड अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] iwo6cc72swtm5i4t9xw178qa4q3b9dl मिशेल रोड्रिग्ज 0 11910 282265 268206 2026-11-11T05:03:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282265 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image = Michelle Rodriguez by Gage Skidmore.jpg | caption = रोड्रिग्ज २०१० मे | birthname = मायट मिशेल रोड्रिग्ज | birthdate = {{Birth date and age|mf=yes|1978|7|12}}<ref name="MSN" /> | birthplace = सैन एन्टोनियो, टेक्सास, अमेरिका | occupation = अभिनेत्री | years_active= १९९९–वर्तमान | height = {{height|ft=5|in=5}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/michelle-rodriguez-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Michelle Rodriguez Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-10-19}}</ref> | website = {{URL|http://www.michelle-rodriguez.com}} }} '''मायट मिशेल रोड्रिग्ज'''<ref>{{cite web| title=Official Site Biography| work=Michelle-Rodriguez.com| url=http://www.michelle-rodriguez.com/woman.htm| accessdate=2007-02-07| archive-date=2012-06-15| archive-url=https://web.archive.org/web/20120615140011/http://www.michelle-rodriguez.com/| dead-url=yes}}</ref> ({{Langx|en|Mayte Michelle Rodríguez}}; जन्म १२ जुलाई १९७८<ref name="MSN">{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/michelle-rodriguez.1/|title=Michelle Rodriguez:Biography|author=Rebecca Flint Marx|accessdate=2008-08-27|year=2008|publisher=MSN|archive-date=2011-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728113156/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/michelle-rodriguez.1/|dead-url=yes}}</ref>) एक [[अमेरिका|अमेरिकी]] अभिनेत्री छी । सन् २००० मे बनल '''गर्लफाईट''' मे बेहतरीन अभिनय करलाक बाद ओ '''द फास्ट एण्ड द फ्युरियस''' (२००१), '''[[रेसिडेन्ट एभिल]]''' (२००२), '''स्वाट''' (२००३), '''[[अवतार (२००९ चलचित्र)|अवतार]]''' (२००९), '''मचेती''' (२०१०) आ '''ब्याटल: लोस एन्जलस''' (२०११) जोका चलचित्रसभमे दमदार आ कडा लड्कीक भूमिकाक लेल जानल जाएत अछि S। ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== * {{Official website|http://www.michellerodriguez.com/}} * {{IMDb name|735442}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९७८ मे जन्म]] 5ldmcipxxunwng6qtwz1sucsyifa4i1 तिरहुता 0 11969 282266 271075 2026-11-11T05:03:30Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282266 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox Writing system |name = तिरहुता, मिथिलाक्षर |type = [[अबुगिदा]] |sample = Tirhuta script.svg |imagesize = 300px |languages = [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[संस्कृत भाषा|संस्कृत]] |time = c. १५अम&ndash;२०अम शताब्दीक मध्य<ref>{{Citation |title=ScriptSource - Tirhuta |url=http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?item_id=script_detail&key=Tirh |accessdate=2017-10-19}}</ref> |iso15924 = Tirh |unicode = [http://www.unicode.org/charts/PDF/U11480.pdf U+11480&ndash;U+114DF]<br/>[http://www.unicode.org/L2/L2011/11175r-tirhuta.pdf अन्तिम&nbsp;स्वीकार्य&nbsp;लिपि&nbsp;प्रतिवेदन] |note = none }} '''तिरहुता''' ({{Langx|en|Tirhuta}}) वा '''मिथिलाक्षर''' ({{Langx|en|Mithilakshar}}) [[मैथिली भाषा]]क [[लिपि]] छी । तिरहुता लिपिक इतिहास बहुत बृहत रहल अछि । ई लिपि प्रतिक उदासिनता तथा न्यून प्रयोगक कारण मैथिली भाषी तिरहुता लिपिक बदला [[देवनागरी लिपि]]मे लिखैलेल अभ्यस्त भऽ गेल अछि । मुदा हाल कोनो कोनो पारम्परिक ब्राह्मण (पण्डित) 'पाता' ([[विवाह]] आदि सँ सम्बन्धित पत्र) पठाबैक लेल ई लिपिक प्रयोग करैत अछि । ई लिपि [[बङ्गला लिपि]] सँ मिलैतजुलैत अछि मुदा ई कनिक भिन्न अछि । ई पढबामे बङ्गला लिपि सँ बहुत कठिन अछि । ==इतिहास तथा वर्तमान अवस्था== ई लिपिक सब सँ प्राचिन अभिलेख [[नेपाल]]क [[जानकी मन्दिर]]मे भेटल अछि । प्राचिन समयमे ई ठाममे संस्कृत भाषाक समेत विकासक लेल महत्वपूर्ण योगदान रहल इतिहासविद्धसभ बतबैत अछि । ई लिपिक कम्प्युटरमे प्रयोग करैलेल फन्टक विकास सन् २००३ मे भेल छल ।<ref>{{cite web|last=Pandey|first=Anshuman|title=N4035: Proposal to Encode the Tirhuta Script in ISO/IEC 10646|url=http://std.dkuug.dk/JTC1/SC2/WG2/docs/n4035.pdf|accessdate=3 July 2014|archive-date=19 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140719092237/http://std.dkuug.dk/JTC1/SC2/WG2/docs/n4035.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citation |title=Tiruhuta - The Maithili Script - eMithilaHaat's Blog |date=2016-06-03 |url=http://emithilahaat.com/blog/tirhuta-maithili-script/ |journal=eMithilaHaat's Blog |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2017-10-19 |archive-date=2017-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225154613/http://emithilahaat.com/blog/tirhuta-maithili-script/ |dead-url=yes }}</ref> तहिना ई लिपिक प्राचिन नमुना [[भारत]]क [[दरभङ्गा]] जिलाक कुशेश्वरस्थान नजदिक एकटा शिवमन्दिरमे सेहो भेटल अछि जहिमे पूर्वी मगधी प्राकृतमे लिखल अछि कि मन्दिर 'कात्तिका सुदी' (अर्थात कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा) ''शके १२५'' (अर्थात २०३ ई सन्) मे निर्माण कएल गेल छल ।<ref>{{Citation |title=तिरहुता लिपि का मधुबनी में अस्तित्व |url=http://local.mithilaconnect.com/articles/214-2015-06-05-10-40-33 |language=हिन्दी |accessdate=2017-10-19 |archive-date=2017-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170922134625/http://local.mithilaconnect.com/articles/214-2015-06-05-10-40-33 |dead-url=yes }}</ref> ==लिपिक चिन्ह== === व्यञ्जनक सङ्केत === {|class="wikitable nounderlines Unicode" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;text-align:center" |+ व्यञ्जन ! colspan="2" | सङ्केत ! colspan="2" | प्रतिलेखन |- ! चित्र !! पाठ !! आइएएसटि !! आइपिए |- | [[File:Тірхутська_буква_КА._Tirhuta_letter_КA.png|23px|Tirhuta letter KA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1148F; | ka | /kа/ |- | [[File:Тірхутська_буква_КHА._Tirhuta_letter_КHA.png|19px|Tirhuta letter KHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11490; | kha | /kʰа/ |- | [[File:Тірхутська_буква_GА._Tirhuta_letter_GA.png|19px|Tirhuta letter GA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11491; | ga | /gа/ |- | [[File:Тірхутська_буква_GHА._Tirhuta_letter_GHA.png|19px|Tirhuta letter GHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11492; | gha | /gʱа/ |- | [[File:Тірхутська_буква_NGА._Tirhuta_letter_NGA.png|16px|Tirhuta letter NGA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11493; | ṅa | /ŋа/ |- | [[File:Тірхутська буква СА. Tirhuta letter CA.png|19px|Tirhuta letter CA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11494; | ca | /t͡ʃa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_CHА._Tirhuta_letter_CHA.png|19px|Tirhuta letter CHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11495; | cha | /t͡ʃʰa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_JА._Tirhuta_letter_JA.png|22px|Tirhuta letter JA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11496; | ja | /d͡ʒa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_JHА._Tirhuta_letter_JHA.png|21px|Tirhuta letter JHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11497; | jha | /d͡ʒʱa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_NYА._Tirhuta_letter_NYA.png|23px|Tirhuta letter NYA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11498; | ña | /ɲa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_TTА._Tirhuta_letter_TTA.png|19px|Tirhuta letter TTA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11499; | ṭa | /ʈa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_TTHА._Tirhuta_letter_TTHA.png|19px|Tirhuta letter TTHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1149a; | ṭha | /ʈʰa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_DDА._Tirhuta_letter_DDA.png|22px|Tirhuta letter DDA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1149b; | ḍa | /ɖa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_DDHА._Tirhuta_letter_DDHA.png|20px|Tirhuta letter DDHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1149c; | ḍha | /ɖʱa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_NNА._Tirhuta_letter_NNA.png|20px|Tirhuta letter NNA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1149d; | ṇa | /ɳa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_TА._Tirhuta_letter_TA.png|21px|Tirhuta letter TA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1149e; | ta | /t̪a/ |- | [[File:Тірхутська_буква_THА._Tirhuta_letter_THA.png|18px|Tirhuta letter THA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1149f; | tha | /t̪ʰa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_DА._Tirhuta_letter_DA.png|20px|Tirhuta letter DA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a0; | da | /d̪a/ |- | [[File:Тірхутська_буква_DHА._Tirhuta_letter_DHA.png|18px|Tirhuta letter DHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a1; | dha | /d̪ʱa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_NА._Tirhuta_letter_NA.png|20px|Tirhuta letter NA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a2; | na | /na/ |- | [[File:Тірхутська_буква_PА._Tirhuta_letter_PA.png|20px|Tirhuta letter PA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a3; | pa | /pa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_PHА._Tirhuta_letter_PHA.png|22px|Tirhuta letter PHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a4; | pha | /pʰa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_BА._Tirhuta_letter_BA.png|19px|Tirhuta letter BA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a5; | ba | /ba/ |- | [[File:Тірхутська_буква_BHА._Tirhuta_letter_BHA.png|21px|Tirhuta letter BHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a6; | bha | /bʱa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_MА._Tirhuta_letter_MA.png|20px|Tirhuta letter MA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a7; | ma | /ma/ |- | [[File:Тірхутська_буква_YА._Tirhuta_letter_YA.png|20px|Tirhuta letter YA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a8; | ya | /ja/ |- | [[File:Тірхутська_буква_RА._Tirhuta_letter_RA.png|20px|Tirhuta letter RA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114a9; | ra | /ra/ |- | [[File:Тірхутська_буква_LА._Tirhuta_letter_LA.png|20px|Tirhuta letter LA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114aa; | la | /la/ |- | [[File:Тірхутська_буква_VА._Tirhuta_letter_VA.png|20px|Tirhuta letter VA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114ab; | va | /ʋa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_SHА._Tirhuta_letter_SHA.png|20px|Tirhuta letter SHA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114ac; | śa | /ʃa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_SSА._Tirhuta_letter_SSA.png|20px|Tirhuta letter SSA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114ad; | ṣa | /ʂa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_SА._Tirhuta_letter_SA.png|21px|Tirhuta letter SA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114ae; | sa | /sa/ |- | [[File:Тірхутська_буква_HА._Tirhuta_letter_HA.png|19px|Tirhuta letter HA]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114af; | ha | /ɦa/ |} === स्वर वर्ण === {|class="wikitable nounderlines Unicode" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;text-align:center" |+ स्वर वर्ण ! colspan="2" | स्वतन्त्र ! colspan="2" | निर्भर ! colspan="2" | प्रतिलेखन |- ! चित्र !! पाठ !! चित्र !! पाठ !! आइएएसटि !! आइपिए |- | [[File:Тірхутська_буква_А._Tirhuta_letter_A.png|25px|Tirhuta letter A]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11481; | colspan="2" | | a | /а/ |- | [[File:Тірхутська_буква_АА._Tirhuta_letter_AА.png|30px|Tirhuta letter АА]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11482; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_АА._Tirhuta_vowel_sign_AA.png|27px|Tirhuta vowel sign АА]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b0; | ā | /а:/ |- | [[File:Тірхутська_буква_І._Tirhuta_letter_І.png|25px|Tirhuta letter І]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11483; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_І._Tirhuta_vowel_sign_І.png|28px|Tirhuta vowel sign І]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b1; | і | /і/ |- | [[File:Тірхутська_буква_ІІ._Tirhuta_letter_ІІ.png|25px|Tirhuta letter ІІ]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11484; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_ІІ._Tirhuta_vowel_sign_ІІ.png|25px|Tirhuta vowel sign ІІ]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b2; | ī | /і:/ |- | [[File:Тірхутська_буква_У._Tirhuta_letter_U.png|18px|Tirhuta letter U]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11485; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_U._Tirhuta_vowel_sign_U.png|16px|Tirhuta vowel sign U]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b3; | u | /u/ |- |- | [[File:Тірхутська_буква_УУ._Tirhuta_letter_UU.png|18px|Tirhuta letter UU]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11486; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_UU._Tirhuta_vowel_sign_UU.png|18px|Tirhuta vowel sign UU]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b4; | ū | /u:/ |- | [[File:Тірхутська_буква_складове_Р._Tirhuta_letter_vocalic_R.png|25px|Tirhuta letter vocalic R]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11487; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_складове_R._Tirhuta_vowel_sign_vocalic_R.png|17px|Tirhuta vowel sign vocalic R]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b5; | ṛ | /r̩/ |- | [[File:Тірхутська_буква_складове_РР._Tirhuta_letter_vocalic_RR.png|25px|Tirhuta letter vocalic RR]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11488; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_складове_RR._Tirhuta_vowel_sign_vocalic_RR.png|17px|Tirhuta vowel sign vocalic RR]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b6; | ṝ | /r̩ː/ |- | [[File:Тірхутська_буква_складове_Л._Tirhuta_letter_vocalic_L.png|20px|Tirhuta letter vocalic L]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x11489; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_складове_L._Tirhuta_vowel_sign_vocalic_L.png|17px|Tirhuta vowel sign vocalic L]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b7; | ḷ | /l̩/ |- | [[File:Тірхутська_буква_складове_ЛЛ._Tirhuta_letter_vocalic_LL.png|20px|Tirhuta letter vocalic LL]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1148a; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_складове_LL._Tirhuta_vowel_sign_vocalic_LL.png|17px|Tirhuta vowel sign vocalic LL]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b8; | ḹ | /l̩ː/ |- | [[File:Тірхутська_буква_Е._Tirhuta_letter_Е.png|18px|Tirhuta letter Е]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1148b; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_E._Tirhuta_vowel_sign_E.png|29px|Tirhuta vowel sign ЕЕ]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114b9; | ē | /е:/ |- | colspan="2" | | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_коротке_E._Tirhuta_vowel_sign_short_E.png|20px|Tirhuta vowel sign Е]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114ba; | e | /е/ |- | [[File:Тірхутська_буква_АІ._Tirhuta_letter_AІ.png|19px|Tirhuta letter АІ]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1148c; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_дифтонга_АІ._Tirhuta_vowel_sign_АІ.png|30px|Tirhuta vowel sign АІ]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114bb; | аі | /аі/ |- | [[File:Тірхутська_буква_О._Tirhuta_letter_О.png|18px|Tirhuta letter О]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1148d; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_О._Tirhuta_vowel_sign_О.png|37px|Tirhuta vowel sign ОО]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114bc; | ō | /о:/ |- | colspan="2" | | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_голосної_коротке_О._Tirhuta_vowel_sign_short_О.png|25px|Tirhuta vowel sign О]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114bd; | о | /о/ |- | [[File:Тірхутська_буква_АУ._Tirhuta_letter_AU.png|20px|Tirhuta letter AU]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x1148e; | [[File:Тірхутський_залежний_знак_для_дифтонга_АU._Tirhuta_vowel_sign_АU.png|34px|Tirhuta vowel sign АU]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114be; | аu | /аu/ |} === अन्य चिन्हसभ === {|class="wikitable nounderlines Unicode" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;text-align:center" |+ अन्य चिन्हसभ ! चित्र ! पाठ ! style="text-align:left" | नाम ! style="text-align:left" | टिप्पणी |- | [[File:Тірхутський_знак_чандрабінду._Tirhuta_sign_candrabindu.png|17px|Tirhuta sign candrabindu]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114bf; | style="text-align:left" | [[चन्द्रबिन्दु]] | style="text-align:left" | |- | [[File:Тірхутський_знак_анусвара._Tirhuta_sign_anusvara.png|17px|Tirhuta sign anusvara]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114c0; | style="text-align:left" | [[अनुस्वर]] | style="text-align:left" | |- | [[File:Тірхутський_знак_вісарґа._Tirhuta_sign_visarga.png|28px|Tirhuta sign visarga]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114c1; | style="text-align:left" | [[विसर्ग]] | style="text-align:left" | |- | [[File:Тірхутський_знак_вірама._Tirhuta_sign_virama.png|21px|Tirhuta sign virama]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114c2; | style="text-align:left" | [[विराम]] | style="text-align:left" | |- | [[File:Тірхутський_знак_нукта_._Tirhuta_sign_nukta.png|17px|Tirhuta sign nukta]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &nbsp;&#x114c3; | style="text-align:left" | [[नुक्त]] | style="text-align:left" | |- | [[File:Тірхутський_знак_аваґраха._Tirhuta_sign_avagraha.png|18px|Tirhuta sign avagraha]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114c4; | style="text-align:left" | [[अवग्रह]] | style="text-align:left" | |- | [[File:Тірхутський_знак_ґванґ_._Tirhuta_sign_gvang.png|18px|Tirhuta sign gvang]] | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114c5; | style="text-align:left" | वाङ्ग | style="text-align:left" | |} === अङ्कसभ === तिरहुता लिपि अङ्कसभक लेल अपन लिपिक प्रयोग करैत अछि । {|class="wikitable nounderlines Unicode" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;text-align:center" |+ अङ्कसभ |- ! चित्र | [[File:Tirhuta_numeral_0.png|20px|Tirhuta numeral 0]] | [[File:Tirhuta_numeral_1.png|16px|Tirhuta numeral 1]] | [[File:Tirhuta_numeral_2.png|22px|Tirhuta numeral 2]] | [[File:Tirhuta_numeral_3.png|20px|Tirhuta numeral 3]] | [[File:Tirhuta_numeral_4.png|20px|Tirhuta numeral 4]] | [[File:Tirhuta_numeral_5.png|28px|Tirhuta numeral 5]] | [[File:Tirhuta_numeral_6.png|24px|Tirhuta numeral 6]] | [[File:Tirhuta_numeral_7.png|20px|Tirhuta numeral 7]] | [[File:Tirhuta_numeral_8.png|24px|Tirhuta numeral 8]] | [[File:Tirhuta_numeral_9.png|24px|Tirhuta numeral 9]] |- ! अक्षर | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D0; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D1; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D2; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D3; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D4; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D5; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D6; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D7; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D8; | style="font-size: x-large;" class="Unicode" | &#x114D9; |- ! अङ्क | 0 || 1 || 2 || 3 || 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9 |} ==युनिकोड== {{Main|तिरहुता (युनिकोड ब्लक)}} तिरहुता लिपि सन् २०१४ जुनमे [[युनिकोड]]क ७.० भर्सनमे जारी कएल गेल छल । तिरहुताक युनिकोड ब्लक U+11480&ndash;U+114DF रहल अछि । {{Unicode chart Tirhuta}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:ब्राह्मी लिपिसभ]] [[श्रेणी:मिथिला]] [[श्रेणी:मिथिलाक संस्कृतिसभ]] pet94z8xab83cestcdmlj0c7wlxgy6d सावोन 0 11982 282267 147261 2026-11-11T05:03:35Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282267 wikitext text/x-wiki '''सावोन''' ({{lang-sa|श्रावण}}, {{Langx|en|Śrāvaṇa}}), (श्रावण), (साउन) [[तिरहुता पञ्चाङ्ग]]क चारिम महिना आ [[हिन्दू क्यालेन्डर]]क पाँचम महिना छी । ई [[ग्रेगोरियन क्यालेन्डर]]क अनुसार [[जुलाई]]क अन्तमे होमएवला पूर्ण चन्द्रमासक दिन सुरू भए [[अगस्त]] महिनाक तेसर सप्ताहधरि चलैत अछि । ई वर्षात ऋतुक दोसर महिना सेहो छी । सावोन महिना भारत, नेपाल लगायतक देशक लेल बहुत महत्वपूर्ण अछि कियाकी ई महिनामे दक्षिण-पश्चिम मनसुन आरम्भ होइत अछि । [[हिन्दू]] धर्मावलम्बीसभ ई महिना [[उपवास]] बैसैत अछि । प्राय हिन्दूसभ सावोन महिनाक [[सोमबार|सोम]] दिन भगवान [[शिव]]क आराधना करैत उपवास बैसैत अछि ।<ref>http://www.drikpanchang.com/festivals/sawan/sawan-somwar-vrat-dates.html</ref> ==पावनि== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{Tirhuta Panchang}} [[श्रेणी:तिरहुता पञ्चाङ्गक महिनासभ]] q0b8on47teu0hx75fiihnsswvzaj80n कमल 0 12001 282268 279720 2026-11-11T05:03:39Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282268 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = कमल<br>Nelumbo nucifera | image = Sacred_lotus_Nelumbo_nucifera.jpg | image_caption = | genus = Nelumbo | species = nucifera | authority = [[जोसेफ गेइटनर|गेइटनर]] | synonyms = * ''नेलुम्बियम स्पेसिओसम'' <small>[[कार्ल लुडविज वाइल्डेनो|वाइल्डेनो]]</small> * ''नेलुम्बो कोमारोभी'' <small>[[एलेकजेन्डर अल्फोन्सोविच ग्रोसिहेम|ग्रोसिहेम]]</small> * ''निम्फे नेलुम्बो'' }} '''कमल''' ({{Langx|en|Nelumbo Nucifera}}) [[पानि]]मे फूलाएवला एक प्रकारक [[फूल]] छी। ई फूल [[भारत]] आ [[भियतनाम]]क राष्ट्रिय फूल सेहो छी। [[हिन्दू धर्म]]मे [[ब्रह्मा]] लगाएत बहुतेक देवीदेवतासभ ई फुलपर बैसलाक कारण सेहो एकर धार्मिक महत्व अछि। ई फूलक बीया बहुत दिन धरि सुरक्षित राखल जा सकैत अछि आ ई फूलक सभसँ पुरान बीया [[चीन]]मे भेटल छल जे लगभग १२०० वर्ष पुरान छल। <ref>{{cite journal | doi = 10.3732/ajb.89.2.236 | title = Long-living lotus: Germination and soil -irradiation of centuries-old fruits, and cultivation, growth, and phenotypic abnormalities of offspring | url = https://archive.org/details/american-journal-of-botany_2002-02_89_2/page/236 | year = 2002 | last1 = Shen-Miller | first1 = J. | last2 = Schopf | first2 = J. W. | last3 = Harbottle | first3 = G. | last4 = Cao | first4 = R.-j. | last5 = Ouyang | first5 = S. | last6 = Zhou | first6 = K.-s. | last7 = Southon | first7 = J. R. | last8 = Liu | first8 = G.-h. | journal = American Journal of Botany | volume = 89 | issue = 2 | pages = 236–47 | pmid = 21669732}}</ref> ==महत्व== == चित्र दीर्घा == <gallery mode=packed> Image:Lotus flower.jpg|श्वेत कमल Image:Lotus Flower at GSS.jpg|पाटल पद्म Image:Nymphaea King of the Blues 0801.jpg|नील कमल Image:Nymphaea Hybride James Brydon 9560.jpg|रक्त कमल Image:Lotus 4.jpg|तालमे खिलल कमल Image:160604 kew-gardens-waterlily-house 3-640x480.jpg|कमल दल Image:Yellow waterlily in Balboa Park.jpg|स्वर्ण कमल </gallery> ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} ==बाहरी जडीसभ== {{Commons category|Nelumbo nucifera|कमल}} ==एहो सभ देखी== {{भारतक राष्ट्रिय प्रतीकसभ}} [[श्रेणी:फूल]] [[श्रेणी:नेपालक फूलसभ]] makikegqgq5bd07dkub1gnnpxg2ikr0 १०० दिन (१९९१ चलचित्र) 0 12074 282269 96669 2026-11-11T05:03:43Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282269 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = १०० दिन | image = | image_size = | caption = | director = पार्थो घोष | producer = जय मेहता | writer = भूषण बनमाली (संवाद)<br />देवज्योति रॉय ([[पटकथा]]) | narrator = | starring = [[जय किशन श्राफ]] उर्फ जैकी श्रॉफ<br />[[माधुरी दीक्षित]]<br />लक्ष्मीकांत बेर्डे<br />मुनमुन सेन | music = [[:en:Vijay Patil|राम लक्ष्मण]] | cinematography = अरविंद लाड | editing = ए॰आर॰ राजेंद्रन | distributor = जयविजय इंटरप्राइजेज | released = ११९१ | runtime = १६१ मिनट | country = भारत | language = हिन्दी | budget = | preceded_by = | followed_by = }} '''''१०० दिन''''' ({{Langx|en|100 Days}}) हिन्दी भाषा क १९९१ में बनल चलचित्र अछि। चलचित्र में मुख्य भूमिका मे [[माधुरी दीक्षित]], [[जैकी श्रॉफ]] आर [[जावेद जाफ़री]] अछि। चलचित्र एक रहस्य रोमान्चक अछि जेकर पटकथा [[अतिरिक्त संवेदी बोध]] वाला महिला के अगापछा घूमति अछि। ई एहन चलचित्र अछि जएमें रहस्य जेहन कोनो चीज नै छि, तबो एगो एहन सस्पेंस छेल जे क्लाइमेक्स पे दर्शक के हैरान कएर देन छेल । चलचित्र सुपरहिट छेल आर दर्शक ई निक लाग्ल अछि।<ref>http://www.mouthshut.com/hindi-movies/Hundred-Days-reviews-925023258 १०० दिन</ref> == पात्र == * [[जय किशन श्राफ]] - राम कुमार * [[माधुरी दीक्षित]] - देवी * [[जावेद जाफरी]] - सुनील * [[सबीहा]] - सुधा माथुर * [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]] - बलम * [[मुनमुन सेन]] - रमा * [[जय काल्गुटकार]] - जगमोहन * [[नीलम मेहरा]] - पार्वती * [[अजीत वाच्छानी]] - देवी के चाचा * [[नीलम मेहरा]] - पार्वती * [[शशि किरन]] - ''प्रिया'' का सम्पादक * [[शिवाजी साथम]] - पुलिस इन्सपेक्टर * [[महावीर शाह]] - मि॰ माथुर * [[राजा दुग्गल]] - महदेव * [[रमाकान्त बर्मन]] == गाना == {| border="10" cellpadding="10" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! # !! शीर्षक !! गायक !! बोल |- | 1 | "सुन बलिये" | [[एस॰ पी॰ बालासुब्रमण्यम]], [[लता मंगेशकर]] | दिलीप ताहिर |- | 2 | "गबर सिंह यह क्या" | [[अमित कुमार]], [[अलका याज्ञनिक]] | रविंद्र रावल |- | 3 | "ले ले दिल दे दे दिल" | अमित कुमार, लता मंगेशकर | रविंद्र रावल |- | 4 | "प्यार तेरा प्यार" | लता मंगेशकर | देव कोहली |- | 5 | "ताना देरे ना ताना ना दे" | एस॰ पी॰ बालासुब्रमण्यम, लता मंगेशकर | रविंद्र रावल |- | 6 | "सुन सुन सुन दिलरुबा" | एस॰ पी॰ बालासुब्रमण्यम, लता मंगेशकर | देव कोहली |} ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] az6y0efcj5knjgq0u51sgxb7ks1x9tc निकोल शेर्जिङ्गर 0 12083 282270 269321 2026-11-11T05:03:47Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282270 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name= निकोल शेर्जिङ्गर |image= Nicole Scherzinger 2012.jpg |image_size= 225px |caption= निकोल शेर्जिङ्गर २०१२मे |background=solo_singer |birth_name=निकोल प्रेस्कोविया एलिकोलानी वलिएंटे<!-- She was ''not'' born with the surname "Scherzinger"; that came from her stepfather. Do not put it back in unless you cite a reputable source that says it's her BIRTH surname. --> |birth_date = {{birth date and age|1978|06|29}}<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2008344/Nicole-Scherzinger-celebrated-33rd-birthday-TWO-parties.html Nicole Scherzinger takes a bite out of Vegas! X Factor judge celebrated her 33rd birthday with not one but TWO parties] Dailymail.co.uk. June 27, 2011. Retrieved November 22, 2011.</ref> |birth_place=[[होनोलूलू]], [[हवाई]], [[अमेरिका]] |genre= पप, आरएंड बी |occupation = गायिका-गीतकार, अभिनेत्री, नर्तक, मोडल |instruments= आवाज, पियानो |years_active= २०११–वर्तमान |label= इंटरस्कोप |associated_acts= इडन्स क्रश, [[पुसीकैट्स डॉल्स]] | website = {{url|nicolescherzingermusic.com}} }} '''निकोल प्रेस्कोविया एलिकोलानी वलिएंटे शेर्जिङ्गर''' ({{Langx|en|Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger}}, जन्म २९ जुलाई १९७८) एक अमरीकी गायिका, गीतकार, नर्तिका, रेकर्ड निर्माता, मोडल आर अभिनेत्री छी। उनकर जन्म [[होनोलूलू]], [[हवाई]], [[अमेरिका]]मे भेल छल। उनकर लुईव्हिल [[केन्टकी]]मे लालन पालन भेल अछि। ओ बहुत रा सँ गायन प्रतियोगितामे सहभागी भ गाबने अछि, ''डे अफ द न्यु यिअर'' नामक रक ब्याण्डमे सहभागिता लेब सँ पहिले ओ २०१५मे टीन चोइज पुरस्कारक लेल मनोनीत भेल छल। ओ २०१३मे द एसियन् पुरस्कार प्राप्त करलक। ओ २०१२मे मेन इन ब्ल्याक ३मे सेहो अभिनय करलक।<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/entertainment/news/teen-choice-awards-2015-nomination-include-choice-selfie-taker-201587|title=Teen Choice Awards 2015 Reveals Second Round of Nominations, Including "Choice Selfie Taker|last=Takeda|first=Allison|date=July 8, 2015|work=[[US Weekly]]|accessdate=July 11, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/ben-kingsley-anupam-kher-hanif-440446|title=Ben Kingsley, Anupam Kher, Hanif Kureishi, Nicole Scherzinger Among U.K. Asian Awards Honorees|last=Kemp|first=Stuart|date=April 16, 2013|work=The Hollywood Reporter|publisher=Prometheus Global Media|accessdate=April 17, 2013}}</ref> ==जीवनी== उनकर जन्म [[होनोलूलू]], [[हवाई]], [[अमेरिका]]मे एक केथोलिक धर्मि परिवारमे भेल छल।<ref>{{cite news |last= |first= |url=http://www.postzambia.com/post-read_article.php?articleId=16501 |title=Nicole Scherzinger's family hate her raunchy stage outfits |publisher=Saturday Post Online |date=December 8, 2010 |accessdate=August 27, 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121110151236/http://www.postzambia.com/post-read_article.php?articleId=16501 |archivedate=November 10, 2012 }}</ref><ref>{{cite news|last=|first=|url=http://www.pr.com/article/1123|title=Nicole Scherzinger of The Pussycat Dolls Tells PR.com, "I Would Challenge Anyone to a Sing-Off," ... and Other Musings from the Road |publisher=PR.com|date=April 22, 2009|accessdate=August 27, 2011}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Nicole Scherzinger}} * {{Official website|http://www.nicolescherzingermusic.com/}} * {{IMDb name|970122}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] rjb7cjkhpratnqtoeoo8hqba0bila85 मिशेल मोनाघन 0 12084 282271 269175 2026-11-11T05:03:51Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282271 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor |image = Michelle Monaghan at TIFF.jpg |imagesize = |caption = मोनाघन २०११मे |birthname = मिशेल लिन मोनाघन |birthdate = {{birth date and age|1976|3|23}} |birth_place = विन्थ्रोप, आयोवा, अमेरिका |death_date = |death_place = |othername = |occupation = अभिनेत्री |yearsactive = १९९६–वर्तमान |spouse = पिटर व्हाईट (२००५–वर्तमान) | children = २ |homepage = }} '''मिशेल लिन मोनाघन''' ({{Langx|en|Michelle Lynn Monaghan}}; जन्म २३ मार्च १९७६) एक [[अमेरिका|अमेरिकी]] अभिनत्री छी जे ''मिशन: इम्पसिबल III'', ''किस किस बैंग बैंग'', ''गोन बेबी गोन'', ''मेड अफ अनर'', ''द हार्टब्रेक किड'', ''ईगल आई'' आर ''सोर्स कोड''मे अभिनयक लेल जानल जाएत अछि । ==जीवनी== उनकर जन्म मार्च २३, १९७६मे विन्थ्रोप, आयोवा, अमेरिकामे भेल छल । उनकर बब आर जोन नाम कएल दुई भाईसभ रहल अछि । ओ कोलम्बिया कलेजमे पढलक आर ओहि ठामसँ मोडलिङ सुरु करलक । सन् २०००मे ओ एक पार्टीमे पिटर वाइट सँ भेटल आर ५ वर्ष बाद अगस्त २००५ मे विवाह करलक । उनकर दुईटा सन्तानसभ अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Michelle Monaghan}} * {{IMDb name|1157358}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९७६ मे जन्म]] o2qytznpfkuj50fi5iuygy0co6huc6l समर ग्लौ 0 12086 282272 228194 2026-11-11T05:03:55Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282272 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = समर ग्लौ | image = Summer Glau WonderCon.jpg | caption = समर ग्लौ २००८मे | birthname = समर लिन ग्लौ | birthdate = {{Birth date and age|mf=yes|1981|7|24|}} | birthplace = सेन एंटोनियो, टेक्सास, [[अमेरिका]] | death_date = | death_place = | occupation = अभिनेत्री | years_active = २००२सँ | spouse = | website = }} '''समर लिन ग्लौ''' ({{Langx|en|Summer Lyn Glau}}, जन्म २४ जुलाई १९८१) एक [[अमेरिका|अमेरिकी]] अभिनेत्री छी, जे काल्पनिक विज्ञान शृंखला ''फायरफ्लाई''मे "रिवर ताम" आर ''टर्मिनेटर: द सराह कनर क्रनिकल्स''मे , "केमरोन"क भूमिकाक लेल प्रसिद्ध अछि । ओ २००६ आर २००८मे सेटर्न अवार्डमे उत्कृष्ट सहायक अभिनेत्रीक पुरस्कार जितलक । ==जीवनी == उनकर जन्म जुलाई २४, १९८१मे सेन एंटोनियो, टेक्सास, [[अमेरिका]]मे भेल अछि । उनकर केथ्लिन आर क्रिस्टी नाम भेल दुई बहिनसभ अछि जेकरा साथे उनकर बाल्यकाल बितल छल । उनकर माता एक स्कुल शिक्षक छी । उनकर एक निलेना नाम भेल पुत्री अछि । जेकरा ओ जनवरी २०१५मे जन्म देने अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Summer Glau}} * {{IMDb name|1132359}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] 9q3jm9e2f3avdiu1qnyw8lh475nqgti युटिसी+५:३० 0 12119 282273 260266 2026-11-11T05:03:59Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282273 wikitext text/x-wiki [[File:Timezones2008G_UTC+530.png|thumb|500px|युटिसी +५:३०: बुलु (दिसम्बर), नारङ्गी (जुन), पियर (वर्ष पर्यन्त), हल्का बुलु- समुद्री क्षेत्र]] '''युटिसी+०५:३०''' ({{Langx|en|'''UTC+5:30'''}}) [[युटिसी]] सँ ५ घण्टा ३० मिनेट आगाक समय क्षेत्र छी जेकरा वर्षपर्यन्त [[भारत]] आ [[श्रीलंका]]मे समय जानएक लेल उपयोग कएल जाएत अछि। मानक अनुरूप एकरा कुछ अहि तरह लिखल जाएत अछि: {{TimebyUTCoffset|+|05|30}} == मानक समय हेतु (वर्ष पर्यन्त) == * {{flag|भारत}} * {{flag|श्रीलंका}} ==एहो सभ देखी== * [[भारतीय मानक समय]] * [[श्रीलंका समय]] {{Tz/utc-infobox}} [[श्रेणी:समय क्षेत्रसभ]] r4a0gay4iqrnu64fj5xgv343m6d53b1 सान्ड्रा बुलक 0 12138 282274 96658 2026-11-11T05:04:03Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282274 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Sandra Bullock (9189702847).jpg | imagesize = | caption = २०१३ हिट प्रिमियरमे सान्ड्रा बुलक | birth_name = सान्ड्रा एन्नेटे बुलक | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1964|7|26|}} | birth_place = [[अर्लिङ्टन राज्य]], भर्जिनिया, संयुक्त राज्य |residence = [[बेल एयर, लास एन्जलस, क्यालिफोर्निया]] | citizenship = [[अमेरिकी नागरिक|अमेरिकी]] आ [[जर्मन नागरिक|जर्मन]] | years_active = १९८७–वर्तमान | spouse = {{marriage|[[जेसे जेम्स|जेसे जि. जेम्स]]|2005|2010}} | children = १ (धर्मपुत्र]) | parents = जोन डब्ल्यु. बुलक <br /> [[हेल्गा मेयर]] | occupation = अभिनेत्री, निर्माता }} '''सान्ड्रा एन्नेटे बुलक''' ({{Langx|en|[[:en:Sandra Bullock|Sandra Annette Bullock]]}}, {{IPAc-en|ˈ|b|ʊ|l|ə|k}}; जन्म २६ जुलाई, १९६४) एक अमेरिकन चलचित्र अभिनेत्री तथा निर्माता छी । ==जीवनी== ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Sandra Bullock|सान्ड्रा बुलक}} [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] {{stub}} akop3tj4zqvp7eidpx1i8ufovrvr3py पामेला एन्डरसन 0 12140 282275 227563 2026-11-11T05:04:07Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282275 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = पामेला एंडरसन | image = Pam_Anderson_2009.jpg | imagesize = 200px | caption = एंडरसन २००९मे | birthdate = {{Birth date and age|1967|7|1}} | birthplace = लेडीस्मिथ, ब्रिटिश कोलंबिया, [[कनाडा]] | birthname = पामेला डेनिस एंडरसन | yearsactive = १९८९–वर्तमान | othernames = पामेला एंडरसन ली<br />पाम एंडरसन | occupation = अभिनेत्री, मोडल, निर्माता, समाजवादी, निर्माता, लेखिका, पूर्व शोगर्ल | website = http://pamelaanderson.com/ | spouse = {{marriage|टमी ली|1995|1998}} (तलाकशुदा)<br />{{marriage|किड रक|2006|2007}} (तलाकशुदा)<br />{{marriage|रिक सालोमन|2007|2008}} (वार्षिक) | partner = टमी ली<br />(१९९९–२००१; २००८–२००९)<br />मार्कस शेनकेंबर्ग (२०००–२००१)<br /> किड रक (२००१–२००३)}} '''पामेला डेनिस एंडरसन''' ({{Langx|en|Pamela Denise Anderson}}, जन्म १ जुलाई १९६७) एक [[कनाडा|कनेडियाई]] अभिनेत्री, मोडल, निर्माता, लेखिका, समाजवादी आर पूर्व शोगर्ल छी जे ''होम इम्प्रूवमेंट'', ''बेवाच'' आर ''वि.आई.पी'' जेहन टेलिभिजन टेली चलचित्रसभमे अपन अभिनयक लेल जानल जाएत अछि । उनका फेब्रुअरी १९९०क ''प्लेबय''क प्लेमेट अफ द मंथ छानल गेल छल । उनकर साथमे अमेरिका आर क्यानाडाक दुनुक राष्ट्रीयता अछि । ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{sisterlinks|d=Q83325|b=no|v=no|voy=no|n=no|wikt=no|s=no|m=no|mw=no|species=no}} * {{Official website}} * {{DMOZ|Arts/People/A/Anderson%2C_Pamela/}} * {{IMDb name|97|पामेला एंडरसन}} {{Authority control}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] {{stub}} iud3lfhxx131s7h6c1rie2zlgnj5gha लताम 0 12160 282276 270299 2026-11-11T05:04:11Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282276 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = लताम | image = Starr 020803-0117 Psidium guajava.jpg | image_width = 240px | image_caption = लतामक गाछ | regnum = [[वनस्पति]] | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | subclassis = [[Rosidae]] | ordo = [[Myrtales]] | familia = [[Myrtaceae]] | subfamilia = [[Myrtoideae]] | tribus = [[Myrteae]] | genus = '''''सिडियम''''' | genus_authority = [[कार्ल लिनियस|एल.]] | synonyms = ''Calyptropsidium'' <small>O.Berg</small><br/> ''Corynemyrtus'' <small>(Kiaersk.) Mattos</small><br/> ''Guajava'' <small>Mill.</small><br/> ''Mitropsidium'' <small>Burret</small> | subdivision_ranks = [[प्रजातिसभ]] | subdivision = लगभग १००, पाठ देखी }} '''लताम''', '''सिडियम''' ({{Langx|en|Guava}}, गरीबक सेब; अन्य नाम:'''अम्बक''', '''बेलौती''') म्यारटेसी परिवार अन्तर्गतक एक फल छी । एकर वृक्ष १५ सँ २० फिट धरि उँच होएत अछि । ई [[पतझड]] वर्गक [[वनस्पति]] छी । लताम [[नेपाल]]मे पहाड, भित्री मधेश आ तराईमे पावल जाएत अछि । ==हावापानी आ माटि== लतामके उष्ण आ उपोष्ण हावापानी चाही । फुलाबैक लेल सुख्खा वातावरण लतामके २३ डिग्री सेलसियसक तापक्रम आ १००० सँ २००० मिलिलिटरक वार्षिक वर्षा आवश्यक पडैत अछि । ==महत्व== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Psidium|लताम}} ==एहो सभ देखी== {{फल}} [[श्रेणी:फल]] [[श्रेणी:नेपालक वनस्पतिसभ]] {{stub}} iiywjn902yznn0ijudd3xq5d2mdao3w एसियाक सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्र आर निर्भर प्रदेशक सूची 0 12296 282583 243879 2026-11-11T07:15:06Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282583 wikitext text/x-wiki [[File:Asia (orthographic projection).svg|right|200px]] ई सूचीमे '''एसियाक सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्र आर निर्भर प्रदेशक सूची''' छी जहिमे ई देशसभक [[राजधानी]], [[भाषा]], [[मुद्रा]], [[जनसङ्ख्या]], [[क्षेत्रफल]] आ [[प्रति व्यक्ति सकल घरेलू उत्पादन]] देल गेल अछि । [[इटाली|इटली]] आ [[स्पेन]]क किछ भागसभ आ [[माल्टा]] अफ्रिकी महादेशक प्लेटमे अवस्थित अछि, मुदा ई देशसभ [[युरोप]] महादेशमे अछि। [[सोकोट्रा]] द्वीप सेहो महादेशीय प्लेटमे अछि, मुदा ई एसियाली देश यमनक भाग छी । [[मिश्र]] एसियाधरि फैलल अछि मुदा एकरो [[अफ्रिका]]क देश मानल जाएत अछि । == सार्वभौम सम्पन्न राज्य (देश) == === मान्यता प्राप्त देशसभ === निम्नलिखित देशसभ [[संयुक्त राष्ट्र संघ|संयुक्त राष्ट्र]]क सदस्य छी । {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! झण्डा ! नाम ! अधिकारिक नाम ! घरेलु नाम ! राजधानी ! चित्र |- |[[File:Flag of Afghanistan.svg|centre|100px|border]] |[[अफ्गानिस्तान]] |इस्लामी गणराज्य अफगानिस्तान | |[[काबुल]] |[[File:LocationAfghanistan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Armenia.svg|centre|100px|border]] |[[आर्मेनिया]] |गणतान्त्रिक अर्मेनिया | |[[येरेभान]] |[[File:LocationArmenia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Azerbaijan.svg|centre|100px|border]] |[[अजरबैजान]] |गणतान्त्रिक अजरबैजान |{{lang-az|Azərbaycan Respublikası}} |[[बाकु]] |[[File:LocationAzerbaijan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Bahrain.svg‎|centre|100px|border]] |[[बहराइन]] |बहराइन अधिराज्य |{{lang-ar|مملكة البحرين}}{{rom|Mamlakat al-Baḥrayn}} |[[मानामा]] |[[File:Map of Bahrain.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Bangladesh.svg|centre|100px|border]] |[[बंगलादेश]] |गणतान्त्रिक बंगलादेश |{{lang-bn|গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ}} |[[ढाका]] |[[File:LocationBangladesh.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Bhutan.svg|centre|100px|border]] |[[भूटान]] |भुटान अधिराज्य |{{lang-dz|[[File:Brug rGyal-Khab.svg|50px]]}}{{rom|Brug rGyal-Khab}} |[[थिम्पू]] |[[File:LocationBhutan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Brunei.svg|centre|100px|border]] |[[ब्रुनेई|ब्रुनाई]] |ब्रुनाईको राज्य, शान्तिको वास |{{lang-ms|بروني دارالسلام}}{{rom|Negara Brunei Darussalam}} |[[बन्दर सेरी बेगवान]] |[[File:LocationBrunei.png|150px]] |- |[[File:Flag of Cambodia.svg|centre|100px|border]] |[[कम्बोडिया]] |कम्बोडिया अधिराज्य |{{lang-km|[[File:KingdomofCambodia.svg|100px]]}}{{rom|Preăh Réachéa Nachâk Kâmpŭchéa}} |[[न्होम्पेन]] |[[File:LocationCambodia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|centre|100px|border]] |[[जनबादी गणतन्त्र चीन|चीन]]<ref>[http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm China is the short form name used internationally].</ref> |जनबादी गणतन्त्र चीन |{{lang-zh|中华人民共和国}}{{rom|Da Afġānistān Islāmī Jomhoriyat}} [[परम्परागत चीनी भाषा|परम्परागत चीनी]]: 中華人民共和國{{rom|Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó}} |[[बेइजिङ]] |[[File:LocationPRChina.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Cyprus.svg|centre|100px|border]] |[[साइप्रस]] |गणतान्त्रिक साइप्रस |{{lang-el|Κυπριακή Δημοκρατία}}{{rom|Kypriakí Dimokratía}} {{lang-tr|Kıbrıs Cumhuriyeti}} |[[निकोसिया]] |[[File:LocationCyprus.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Georgia.svg|centre|100px|border]] |[[जर्जिया (स्पष्टता)|जर्जिया]] |गणतान्त्रिक जर्जिया |{{lang-ka|საქართველო}}{{rom|Sakartvelo}} |[[बिलिसी]] |[[File:LocationGeorgia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of India.svg|centre|100px|border]] |[[भारत]] |भारत गणराज्य |{{lang-hi|भारत गणराज्य}} |[[नयाँ दिल्ली]] |[[File:LocationIndia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Indonesia.svg|centre|100px|border]] |[[इन्डोनेसिया]]<ref name="TAO">Some territory could be argued to be a part of Asia or [[List of Oceanian countries|Oceania]].</ref> |गणतान्त्रिक इण्डोनेशिया |{{lang-id|Republik Indonesia}} |[[जाकार्ता]] |[[File:LocationIndonesia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Iran.svg|centre|100px|border]] |[[इरान]] |इस्लामिक गणतन्त्र इरान |{{lang-fa| جمهوری اسلامی ايران}}{{rom|Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān}} |[[तेहरान]] |[[File:LocationIran.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Iraq.svg|centre|100px|border]] |[[ईराक]] |इराक गणतन्त्र |{{lang-ar|جمهورية العراق}}{{rom|Jumhūriyat Al-Irāq}} {{lang-ku|كۆماری عێراق}}{{rom|Komarî Êraq}} |[[बगदाद]] |[[File:LocationIraq.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Israel.svg|centre|100px|border]] |[[इजरायल]] |इजरायल राज्य |{{lang-he|יִשְרָאֵל}}{{rom|Medīnat Yisrā'el}} {{lang-ar|إسرائيل}}{{rom|Dawlat Isrā'īl}} |[[जेरुसेलम]]<ref>[[Jerusalem Law]] states that "Jerusalem, complete and united, is the capital of Israel", and the city serves as the seat of the government, home to the President's residence, government offices, supreme court, and [[Knesset|parliament]]. [[United Nations Security Council Resolution 478]] declared the Jerusalem Law "null and void" and called on member states to withdraw their diplomatic missions from Jerusalem. The [[United Nations]] and all member nations maintain their embassies in other cities such as Tel Aviv, [[Ramat Gan]], and [[Herzliya]] (see the [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html CIA Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210103175437/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html |date=2021-01-03 }} and [http://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf Map of Israel]). The [[Palestinian Authority]] sees [[East Jerusalem]] as the capital of a [[Proposals for a Palestinian state|future Palestinian state]].</ref> |[[File:LocationIsrael.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Japan.svg|centre|100px|border]] |[[जापान]] |जापान |{{lang-ja|日本国}}{{rom|Nippon-koku/Nihon-koku}} |[[टोकियो|टोक्यो]] |[[File:LocationJapan.png|150px]] |- |[[File:Flag of Jordan.svg|centre|100px|border]] |[[जोर्डन]] |जोर्डन हासेमिट अधिराज्य |{{lang-ar|المملكة الأردنية الهاشميه}}{{rom|al-'Urdunn}} |[[अम्मान]] |[[File:LocationJordan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Kazakhstan.svg|centre|100px|border]] |[[कजाख्स्तान]] |कजाख्स्तान गणतन्त्र |{{lang-kk|Қазақстан Республикасы}}{{rom|Qazaqstan Respublïkası}} {{lang-ru|Республика Казахстан}}{{rom|Respublika Kazakhstan}} |[[अस्टाना]] |[[File:LocationKazakhstan.png|150px]] |- |[[File:Flag of North Korea.svg|centre|100px|border]] |[[उत्तर कोरिया]] |कोरिया प्रजातान्त्रिक जन गणतन्त्र |{{lang-ko|조선민주주의인민공화국}}{{rom|Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk}} |[[प्योङयाङ]] |[[File:Locator map of North Korea.svg|150px]] |- |[[File:Flag of South Korea.svg|centre|100px|border]] |[[दक्षिण कोरिया]] |कोरिया गणतन्त्र |{{lang-ko|대한민국}}{{rom|Daehan-minguk}} |[[सियोल]] |[[File:Locator map of South Korea.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Kuwait.svg|centre|100px|border]] |[[कुवैत]] | कुवैत राज्य |{{lang-ar|دولة الكويت}}{{rom|Dawlat al-Kuwait}} |[[कुवैत सिटी]] |[[File:LocationKuwait.png|150px]] |- |[[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|centre|100px|border]] |[[किर्गिजस्तान]] |किर्गिजस्तान गणतन्त्र |{{lang-ky|Кыргыз Республикасы}}{{rom|Kırgız Respublikası}} {{lang-ru|Кыргызская Республика}}{{rom|Kyrgyzskaya Respublika}} |[[बिस्केक]] |[[File:LocationKyrgyzstan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Laos.svg|centre|100px|border]] |[[लाओस]] |लाओ जनवादी लोकतान्त्रिक गणराज्य |{{lang-lo|ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ}}{rom|Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao}} |[[वियनतियाने]] |[[File:LocationLaos.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Lebanon.svg|centre|100px|border]] |[[लेबनान]] |लेबनान गणतन्त्र |{{lang-ar|الجمهورية اللبنانية}}{{rom|al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah}} {{Langx|fr|République libanaise}} |[[बेरूत]] |[[File:LocationLebanon.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Malaysia.svg|centre|100px|border]] |[[मलेसिया]] |मलेसिया |{{lang-ms|مليسيا}} {{lang-zh|马来西亚}} [[परम्परागत चीनी भाषा|परम्परागत चीनी]]: 馬來西亞 |[[क्वालालम्पुर]] |[[File:LocationMalaysia.png|150px]] |- |[[File:Flag of Maldives.svg|centre|100px|border]] |[[मालदिभ्स]] |मालदिभ्स गणराज्य |{{lang-dv|ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ}}{{rom|Divehi Rājjey ge Jumhuriyyā}} |[[माले]] |[[File:LocationMaldives.png|150px]] |- |[[File:Flag of Mongolia.svg|centre|100px|border]] |[[मङ्गोलिया]] |मङ्गोलिया |{{lang-mn|Монгол улс}}, [[File:Monggol ulus.svg|30px]]{{rom|Mongol uls}} |[[उलान बाटोर]] |[[File:LocationMongolia.png|150px]] |- |[[File:Flag of Myanmar.svg|centre|100px|border]] |[[म्यानमार]] |म्यानमार सङ्घ |{{lang-my|Pyi-daung-zu Myan-ma Naing-ngan-daw}} |[[नेपीडह]] |[[File:LocationMyanmar.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Nepal.svg|centre|100x67px]] |[[नेपाल]] |सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल |{{lang-ne|संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल}} |[[काठमाडौं]] |[[File:LocationNepal.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Oman.svg|centre|100px|border]] |[[ओमान]] |ओमान सल्तनत |{{lang-ar|سلطنة عُمان}}{{rom|Salṭanat ʻUmān}} |[[मस्कट, ओमान|मस्कट]] |[[File:LocationOman.png|150px]] |- |[[File:Flag of Pakistan.svg|centre|100px|border]] |[[पाकिस्तान]] |[[इस्लामी गणतन्त्र पाकिस्तान]] |{{lang-ur| اسلامی جمہوریہ پاکستان}}{rom|Islāmī Jumhūrī-ye Pākistān}} |[[इस्लामाबाद]] |[[File:LocationPakistan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of the Philippines.svg|centre|100px|border]] |[[फिलिपिन्स]] |फिलिपिन्स गणतन्त्र |{{lang-fil| Republika ng Pilipinas}} |[[मनिला]] |[[File:LocationPhilippines.png|150px]] |- |[[File:Flag of Qatar.svg|centre|100px|border]] |[[कतार]] |कतार राज्य |{{lang-ar|دولة قطر}}{{rom|Dawlat Qaṭar}} |[[दोहा]] |[[File:LocationQatar.png|150px]] |- |[[File:Flag of Russia.svg|centre|100px|border]] |[[रसिया]] |Russian Federation |{{lang-ru|Российская Федерация}}{{rom|Rossiyskaya Federatsiya}} |[[मस्को]] |[[File:LocationRussia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|centre|100px|border]] |[[साउदी अरब]] |साउदी अरब राज्य |{{lang-ar|المملكة العربية السعودية}}{{rom|al-Mamlaka al-ʻArabiyya as-Suʻūdiyya}} |[[रियाद]] |[[File:LocationSaudiArabia.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Singapore.svg|centre|100px|border]] |[[सिङ्गापुर]] |सिङ्गापुर गणतन्त्र |{{lang-zh|新加坡共和国}} {{lang-ms|Republik Singapura}} {{lang-ta|சிங்கப்பூர் குடியரசு}} |[[डाउन टाउन कोर|सिंगापुर शहर]] |[[File:LocationSingapore.png|150px]] |- |[[File:Flag of Sri Lanka.svg|centre|100px|border]] |[[श्रीलंका|श्रीलङ्का]] |Democratic Socialist Republic of Sri Lanka |{{lang-si|ශ්‍රි ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය}}<br /> {{lang-ta|இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசு}} |[[श्री जयवर्दनेपुरा कोटे]] |[[File:LocationSriLanka.png|150px]] |- |[[File:Flag of the United Arab Republic.svg|centre|100px|border]] |[[सीरिया]] |Syrian Arab Republic |{{lang-ar|جمهورية سوريا العربية}}{{rom|Al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} |[[दमासकस]] |[[File:LocationSyria.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Tajikistan.svg|centre|100px|border]] |[[ताजिकिस्तान]] |ताजिकिस्तान गणतन्त्र |{{lang-tg|Ҷумҳурии Тоҷикистон}}{{rom|Jumhurii Tojikiston}} |[[दुसान्बे]] |[[File:LocationTajikistan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Thailand.svg|centre|100px|border]] |[[थाइल्याण्ड]] |थाइल्याण्ड राज्य |{{lang-th|ราชอาณาจักรไทย}}{{rom|Ratcha Anachak Thai}} |[[बैङ्कक]] |[[File:LocationThailand.svg|150px]] |- |[[File:Flag of East Timor.svg|centre|100px|border]] |[[पूर्वी टिमोर]]<ref name="TAO" /><ref>Also known as ''East Timor''.</ref> |लोकतान्त्रिक गणतन्त्र पूर्वी टिमोर |{{lang-tet|Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'e}} {{lang-pt|República Democrática de Timor-Leste}} |[[डिली]] |[[File:LocationEastTimor.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Turkey.svg|centre|100px|border]] |[[टर्की]] |गणतान्त्रिक टर्की |{{lang-tr|Türkiye Cumhuriyeti}} |[[अङ्कारा]] |[[File:LocationTurkey.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Turkmenistan.svg|centre|100px|border]] |[[तुर्कमेनिस्तान]] |तुर्केमेनिस्तान |{{lang-tk|Türkmenistan}} |[[अस्गाबत]] |[[File:LocationTurkmenistan.svg|150px]] |- |[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|centre|100px|border]] |[[संयुक्त अरब इमिरेट्स]] |संयुक्त अरब इमिरेट्स |{{lang-ar|دولة الإمارات العربية المتحدة}}{{rom|Dawlat al-Imārāt al-‘Arabīyah al-Muttaḥidah}} |[[अबु धाबी]] |[[File:LocationUnitedArabEmirates.png|150px]] |- |[[File:Flag of Uzbekistan.svg|centre|100px|border]] |[[उज्बेकिस्तान]] |गणतान्त्रिक उज्बेकिस्तान |{{lang-uz|O‘zbekiston Respublikasi}} |[[तासकेन्ट]] |[[File:LocationUzbekistan.png|150px]] |- |[[File:Flag of Vietnam.svg|centre|100px|border]] |[[भियतनाम]] |सामाजिक गणतन्त्र भियतनाम |{{lang-vi|Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam}} |[[हनोइ]] |[[File:Vietnam in its region.svg|150px]] |- |[[File:Flag of Yemen.svg|centre|100px|border]] |[[गणतन्त्र यमन|यमन]] |गणतन्त्र यमन |{{lang-ar|الجمهورية اليمنية}}{{rom|Al-Jumhūriyyah al-Yamaniyyah}} |[[साना]] |[[File:LocationYemen.png|150px]] |} == टिप्पणीसभ == {{Reflist}} == एहो सभ देखी == {{Lists of countries by continent}} {{एसियाक देशसभ}} [[श्रेणी:एसियाक देशसभ]] 0r7z9nktxcn2ccp6fz7ox08e16bgkg8 आगरा मण्डल 0 12472 282277 90336 2026-11-11T05:04:16Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282277 wikitext text/x-wiki [[File:Agra Mandal.png|right|300px|thumb|आगरा मण्डलक उत्तर प्रदेशमे अवस्थिति]] '''आगरा मण्डल''' ({{Langx|en|[[:en:Agra Division|Agra Division]]}}) [[भारत]]क राज्य [[उत्तर प्रदेश]]क एकटा [[उत्तर प्रदेशक मण्डल सभ|मण्डल]] अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.mindat.org/loc-234306.html|title=Agra division, Uttar Pradesh, India|publisher=Mindat|accessdate=8 जून 2013}}</ref> आगरा मण्डल उत्तर प्रदेशमे पच्छिमी भागमे अवस्थित अछि आर एहि मण्डलक मुख्यालय आगरा सहर अछि । आगरा मण्डल उत्तर प्रदेशक सीमावर्ती मण्डल अछि आर एहि कर पच्छिमी सीमा राजस्थान आर दक्षिणी सीमा मध्य प्रदेश राज्यक साथ अछि । एहि मण्डलमे कूल चार जिला सभ छी - [[आगरा जिला]], [[फिरोजाबाद जिला]], [[मैनपुरी जिला]] आर [[मथुरा जिला]]। अंग्रेज लोग १८०३ में मराठा लोग सभक हरा देल आर आगरा मण्डलक स्थापना ब्रिटिश कालमें सन् १८३४ मे भेल। सन् १९८९ मे फिरोजाबाद जिला आगरा जिलासे अलग भेल आर बाकी जिला सभ बाद मे।<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/0915_PART_B_DCHB_AGRA.pdf आगराक जनगणना रिपोर्ट], पन्ना सं॰ १०</ref> आगरा मण्डल राजनीति दृष्टि से एकटा महत्वपूर्ण जिला अछि ।<ref>http://indiatoday.intoday.in/story/samajwadi-party-agra-division-uttar-pradesh-lok-sabha-elections/1/351188.html</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{Reflist}} {{Districts of Uttar Pradesh}} {{Uttar Pradesh}} <!-- {{Agra Division topics}} --><!-- remove comment outs when template is availabale--> {{coord|27.1833|N|78.0167|E|source:wikidata-and-enwiki-cat-tree_region:IN|display=title}} [[श्रेणी:आगरा मण्डल| ]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेशक मण्डलसभ]] [[श्रेणी:आगरा]] {{UP-geo-stub}} sitzx43akextuk01vja9h6fhhna5mls फिरोजाबाद जिला 0 12475 282278 245064 2026-11-11T05:04:20Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282278 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = फिरोजाबाद |Local = फ़िरोज़ाबाद ज़िला <br> {{Nastaliq|فیروزآباد ضلع}} |State = उत्तर प्रदेश |Division = [[आगरा मण्डल|आगरा]] |HQ = फिरोजाबाद |Map = India Uttar Pradesh districts 2012 Firozabad.svg |Area = 2,362 |Rain = |Population = 2,496,761 <ref name=districtcensus/> |Urban = |Year = 2011 |Density = |Literacy = 74.6%.<ref name=districtcensus/> |SexRatio = |Tehsils = |LokSabha = [[फिरोजाबाद (लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र)|फिरोजाबाद]] |Assembly = |Highways = [[राष्ट्रिय राजमार्ग २ (भारत)|NH 2]] |Website = http://firozabad.nic.in/ }} '''फिरोजाबाद जिला''' ({{Langx|en|[[:en:Firozabad district|Firozabad district]]}}; {{lang-hi|फ़िरोज़ाबाद ज़िला}}; {{lang-ur|{{Nastaliq|فیروزآباد ضلع}}}}) [[भारत]]मे [[उत्तरप्रदेश]] राज्यमें एकटा जिला छी । [[फिरोजाबाद|फिरोजाबाद सहर]] एहि जिलाक मुख्यालय अछि । ई जिला उत्तर प्रदेशक [[आगरा मण्डल]]क भाग अछि। ==इतिहास== फिरोजाबाद सहर क पुराना नाम चंदावर छल। वर्तमान नाम अकबरक समय मे मंसबदार फिरोज शाहक नाम अनुसार १५६६ ईसवी मे रखल गेल। == जनसङ्ख्या == भारतक सन् २०११ क जनगणना अनुसार लखनऊ जिलाक कूल जनसङ्ख्या २४,९६,७६१ छल<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> लगभग [[कुवैत]] देसक कूल जनसङ्ख्या<ref name="cia">{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | accessdate = 2011-10-01 | quote = Kuwait 2,595,62 | archive-date = 2011-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | dead-url = yes }}</ref> आर ई अमेरिकाक नेवादा राज्यक जनसङ्ख्याक बराबर अछि।<ref>{{cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=2010 Resident Population Data |publisher=U. S. Census Bureau |accessdate=2011-09-30 |quote=Nevada 2,700,551 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019160532/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |archivedate=October 19, 2013 }}</ref> भारतक ६४० सभमे ई १७३अम् जिला अछि।<ref name=districtcensus/> जिलाक जनघनत्व {{convert| 1044 |PD/sqkm|PD/sqmi}} छी <ref name=districtcensus/> आर संवृद्धि दर, २००१-२०११क दशक मे २१.६२ % छल।<ref name=districtcensus/> लखनऊ जिला मे मानव लिङ्गानुपात ८६७ छल,<ref name=districtcensus/> आर ७४.६ % जनसङ्ख्या साक्षर छल।<ref name=districtcensus/> {{clear}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commonscat|Firozabad district}} * {{official website|http://firozabad.nic.in}} {{Geographic location |Centre = फिरोजाबाद जिला |North = [[एटा जिला]] |Northeast = |East = [[मैनपुरी जिला]] |Southeast = [[इटावा जिला]] |South = |Southwest = [[आगरा जिला]] |West = |Northwest = }} {{Navboxes |list= {{Firozabad district}} {{Districts of Uttar Pradesh}} <!-- {{Minority Concentrated Districts in India}} --> <!-- {{Lucknow division topics}} --> }} {{coord|26|45|N|81|00|E|region:IN_type:adm2nd|display=title}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेशक जिलासभ]] [[श्रेणी:आगरा मण्डल]] [[श्रेणी:फिरोजाबाद जिला| ]] [[श्रेणी:भारतक जिलासभ]] {{UP-geo-stub}} t8whug6gu83huycd784jezkh757b5wc मैनपुरी जिला 0 12476 282279 265077 2026-11-11T05:04:26Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282279 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = मैनपुरी जिला |Local = میںپوری ضلع |State = उत्तर प्रदेश |Division = [[आगरा मण्डल|आगरा]] |HQ = मैनपुरी |Map = India Uttar Pradesh districts 2012 Mainpuri.svg |Area = २,७४५ |Rain = |Population = १,८४७,१९४ <ref name=districtcensus/> |Urban = |Year = २०११ |Density = |Literacy = ७८.२६%.<ref name=districtcensus/> |SexRatio = |Tehsils = ५ |LokSabha = [[मैनपुरी (लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र)|मैनपुरी]] |Assembly = |Highways = |Website = http://mainpuri.nic.in/ }} '''मैनपुरी जिला''' ({{Langx|en|[[:en:Mainpuri district|Mainpuri district]]}}) [[भारत]]मे [[उत्तरप्रदेश]] राज्यक ७५ जिला सभ मे एकटा जिला छी । [[मैनपुरी|मैनपुरी सहर]] एहि जिलाक मुख्यालय छी आर ई जिला [[आगरा मण्डल]]क हिस्सा अछि । जिला मे कूल पाँच तहसील सभ छी - [[मैनपुरी]], [[भोगांव]], [[कड़हाल]], [[किसनी]] आर घिरोर । == जनसङ्ख्या == भारतक सन् २०११ क जनगणना अनुसार मैनपुरी जिलाक कूल जनसङ्ख्या १८,४७,१९४ अछि<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> लगभग [[कोसोव]]क बराबर<ref name="cia">{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | accessdate = 2011-10-01 | quote = Kosovo 1,825,632 July 2011 est. | archive-date = 2011-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | dead-url = yes }}</ref> वा अमेरिका क राज्य [[वेस्ट वर्जीनिया]]क बराबर।<ref>{{cite web|url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php|title=2010 Resident Population Data|publisher=U. S. Census Bureau|accessdate=2011-09-30|quote=West Virginia 1,852,994|archive-date=2010-12-27|archive-url=https://archive.today/20101227010452/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php|url-status=dead}}</ref> भारतक ६४० सभमे ई २५५अम् जिला अछि।<ref name=districtcensus/> जिलाक जनघनत्व {{convert| 670 |PD/sqkm|PD/sqmi}} छी <ref name=districtcensus/> आर संवृद्धि दर, २००१-२०११क दशक मे १५.६९ % छल।<ref name=districtcensus/> मैनपुरी जिला मे मानव लिङ्गानुपात ८७६ छल,<ref name=districtcensus/> आर ७८.२६ % जनसङ्ख्या साक्षर छल।<ref name=districtcensus/> {{clear}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commonscat|Mainpuri district}} * {{official website|http://mainpuri.nic.in}} {{Geographic location |Centre = मैनपुरी जिला |North = [[एटा जिला]] |Northeast = [[फर्रुखाबाद जिला]] |East = [[कन्नौज जिला]] |Southeast = |South = [[इटावा जिला]] |Southwest = |West = [[फिरोजाबाद जिला]] |Northwest = }} {{Navboxes |list= <!-- {{Mainpuri district}} --> {{Districts of Uttar Pradesh}} <!-- {{Minority Concentrated Districts in India}} --> <!-- {{Lucknow division topics}} --> }} {{coord|26|45|N|81|00|E|region:IN_type:adm2nd|display=title}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेशक जिलासभ]] [[श्रेणी:आगरा मण्डल]] [[श्रेणी:आगरा जिला| ]] [[श्रेणी:भारतक जिलासभ]] {{UP-geo-stub}} na2vkpibt4zlajailqyw6lowdnhodk8 बोम्बायला देवी लैशराम 0 12559 282280 245249 2026-11-11T05:04:32Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282280 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete |image= Bombayla Devi.jpg |caption= सन् २०१२ मे लैशराम |alt= |name=बोम्बायला देवी लैशराम |nickname=बोम |nationality= [[भारत|भारतीय]] |country= [[भारत]] |sport=[[धनुर्विद्या|तीरन्दाज]] |birth_place= इम्फाल पूर्व, [[मणिपुर]] |birth_date= {{birth date and age|df=yes|1985|02|22}} |residence=[[इम्फाल]], मणिपुर |national_team= भारत }} '''बोम्बायला देवी लैशराम''' ({{Langx|en|Bombayla Devi Laishram}}; जन्म: सन् १९८५ फरबरी ११)<ref>{{cite web |url=http://www.london2012.com/athlete/laishram-bombayla-devi-1018641/ |title=Bombayla Devi Laishram – Archery – Olympic Athlete |publisher=2012 London Olympic and Paralympic Summer Games. International Olympic Committee |accessdate=१२ अगस्त २०१६ |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032439/https://www.olympic.org/olympic-results |dead-url=yes }}</ref> एक [[भारत|भारतीय]] [[धनुर्विद्या|तीरन्दाज]] महिला खेलाड़ी छी। ओ सन् २००७ मे [[भारत]]क प्रतिनिधित्व करैत अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामे सहभागिता जनेनाए छल। ओ [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]]मे सेहो भारतक प्रतिनिधित्व केनए छल। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}}= [[श्रेणी:भारतीय महिला खेलाडीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९८५ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] 7rx6yanz49feehngvoul139z4bhbgfy आमेर किला 0 12695 282281 278483 2026-11-11T05:04:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282281 wikitext text/x-wiki {{Infobox Military Structure |name = आमेर किला <br />Amer Fort |image = [[File:Jaipur 03-2016 03 Amber Fort.jpg|border|300px| Front view of Amber Fort from the road]] |caption = अगाडीक दृश्य |partof = जयपुर |location = [[आमेर (भारत)|आम्बेर]], [[राजस्थान]], [[भारत]] |map_type = राजस्थान |latitude = 26.9859 |longitude = 75.8507 |map_size = 300 |map_caption = भारत |type = [[किला]] आ [[महल]] |coordinates = {{Coord|26.9859|N|75.8507|E}} |code = |built = सन् १५९२ |builder = [[राजा मान सिंह]] |materials = [[बलुवापत्थर|लाल बलुवापत्थर]] आ [[सङ्गमर्मर]] |height = |used = |demolished = |condition = बढिया |open_to_public = हँ |controlledby = [[राजस्थान सरकार]] |garrison = |current_commander = |commanders = |occupants = |battles = |events = |footnotes = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_partof = राजस्थानक पहाडी किलासभ | designation1_date = २०१३ <small>(३६अम शत्र)</small> | designation1_type = सांस्कृतिक | designation1_criteria = ii, iii | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/247 २४७] | designation1_free1name = राष्ट्र | designation1_free1value = भारत | designation1_free2name = क्षेत्र | designation1_free2value = [[एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची|दक्षिण एसिया]] }} }} '''आमेर किला''' ({{Langx|en|Amer Fort}} या '''आम्बेर किला''') [[आमेर (भारत)|आमेर]] सहरमे अवस्थित अछि, जे {{Convert|4|km2}} मे फैलल अछि<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=http://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|accessdate=18 April 2011|date=1 December 2008|publisher=Outlook Publishing|pages=39–}}</ref> ई [[राजस्थान]] राज्यक [[जयपुर]] सहर सँ {{Convert|11|km}} क दूरीमे अछि । ई पहाडी इलाकामे अछि आ जयपुरक मुख्य पर्यटक आकर्षण छी ।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=http://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|accessdate=19 April 2011|date=1 February 2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=http://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|accessdate=19 April 2011|date=15 December 2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> आमेर सहर वास्तविकमे [[मीना]]सभद्वारा निर्माण कएल गेल छल<ref name="amer fort">{{cite web|url=http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=3&name=Jaigarh%20fort|title=amer(amber)|access-date=2016-08-29|archive-date=2018-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630105115/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=3&name=Jaigarh|dead-url=yes}}</ref> आ बादमे राजा [[मान सिंह प्रथम]] (सन् १५५० दिसम्बर २१- सन् १६१४ जुलाई ६) द्वारा राज कएल गेल । ==इतिहास== ==चित्र दीर्घा== <gallery class="center" widths=160px heights=120px> File:Amerpalace.jpg|आमेर किलाक प्यानोरोमिक दृश्य File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|आमेर किलाक भोरमे लेल गेल दृश्य File:Amer Fort dusk panorama.jpg|अनहारमे आमेर किला File:Jaipur 03-2016 02 Amber Fort.jpg|राजमार्ग सँ लेल गेल आमेर किला आ तालक दृश्य </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Amber Fort|आमेर किला}} * http://www.panoramio.com/user/4942042/tags/Amer%20 * http://indiaairport.com/tourism/jaipur/amer_fort.htm * http://indiaouting.com/rajasthan/amber-fort/{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160731204054/http://indiaouting.com/rajasthan/amber-fort/ |date=2016-07-31 }} ==एहो सभ देखी== {{Forts in Rajasthan}} {{World Heritage Sites in India}} [[श्रेणी:भारतक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] 7q8sp0qjhxthfn0n7suztuzf6rl7m4m हरिमन्दिर साहिब 0 12703 282204 271737 2026-11-11T02:39:14Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282204 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox building |name = हरिमन्दिर साहिब</br>The Harmandir Sahib<br/>ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ<br/>The Golden Temple |alternate_names = दरवार साहिब |image = Harmandir Sahib 2015 copy.jpg |image_size = 300px |caption= श्री हरिमन्दिर साहिब,<br />गोल्डेन टेम्पलक नाम सँ जानल जाएत अछि <ref name=eos/><ref>{{cite web|url=http://www.sikhs.org/summary.htm|title=Sikhism Religion of the Sikh People|work=sikhs.org}}</ref> |latd = 31|latm = 37|lats = 12|latNS = N |longd = 74|longm = 52|longs = 37|longEW = E |iso_region = IN |coordinates_display = title |location_town = [[अमृतसर]] |location_country = [[भारत]] |construction_start_date=सन्&nbsp;दिसम्बर १५८५ |completion_date=अगस्त १६०४ |style = [[शिख वास्तुकला]] }} '''श्री हरिमन्दिर साहिब''' ([[पञ्जाबी भाषा]]: ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ; हरिमन्दर साहिब, हरमन्दिर साहिब), जकरा '''दरबार साहिब''' या '''स्वर्ण मन्दिर''' सेहो कहल जाएत अछि [[सिख धर्म|सिख धर्मावलम्बिसभ]]क पावनतम धार्मिक स्थल या सबसँ प्रमुख गुरुद्वारा छी ।<ref name=eos>{{cite web |url=http://www.learnpunjabi.org/eos/index.aspx |title=Harimandar |last1=Kerr |first1=Ian J. |website=Encyclopaedia of Sikhism |publisher=Punjabi University Patiala |access-date=21 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729230458/http://www.learnpunjabi.org/eos/index.aspx |archive-date=29 July 2017 |dead-url=yes}}</ref> ई [[भारत]]क राज्य [[पञ्जाब (भारत)|पञ्जाब]]क [[अमृतसर]] सहरमे स्थित अछि आर एतय के सबसँ बडका आकर्षण छी । पुरा अमृतसर सहर स्वर्ण मन्दिरक चारो दिस बसल अछि । स्वर्ण मन्दिरमे प्रतिदिन हजारो श्रद्धालु आर पर्यटक आबैत अछि । अमृतसरक नाम वास्तवमे ओ सरोवरक नाम पर रखाल गेल अछि जेकर निर्माण [[गुरु राम दास]] स्वयम अपन हाथ सँ केने छल । ई गुरुद्वारा एहि सरोवरक बिचोबिच स्थित अछि । एहि गुरुद्वारेक बाहरी हिस्सा सोनाक बनल अछि, एहि लेल एकरा स्वर्ण मन्दिर आ गोल्डन टेम्पलक नाम सँ सेहो जानल जाएत अछि । श्री हरिमन्दिर साहिबक '''दरबार साहिब''' क नाम सँ सेहो ख्याति हासिल अछि । ओना त ई सिखक गुरुद्वारा छी, मुदा एकर नाममे मन्दिर शब्दक जोडनाए ई स्पष्ट करैत अछि की [[भारत]]मे सब धर्मक एक समान मानल जाएत अछि । एतबे नै, श्री हरमन्दिर साहिबक नीव सेहो एक मुसलमान राखने छल । इतिहासक मुताबिक सिखक पाचम गुरु अर्जुन देव लाहौरक एक सूफी सन्त साईं मियां मीर जी सँ दिसम्बर, १५८८ मे गुरुद्वारक नीव रखबेने छल । सिखसभक लेल स्वर्ण मन्दिर बहुत महत्वपूर्ण अछि । सिखक अलावा सेहो बहुत रास सँ श्रद्धालु एत आबैत अछि, जेकरा स्वर्ण मन्दिरआर सिख धर्ममे अटूट आस्था अछि । == स्थापत्य == [[File:Golden_Temple...Faith....JPG|thumb|250px|right|हरमन्दिर साहिबक आगा रहल पोखरिमे स्नान करैत भक्तजन]] लगभग ४०० साल पुरान एहि गुरुद्वारक नक्शा स्वयम् गुरु अर्जुन देव जी तैयार केनए छल । ई गुरुद्वारा शिल्प सौन्दर्यक अदभुत मिसाल छी। एकर नक्काशी आर बाहरक सुन्दरता बहुत निक अछि । गुरुद्वारक चारो दिस केबार अछि, जे चारो दिशाक (पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिण) मे खुलैत अछि । ओहि समयमे समाज चारि जातिमे विभाजित छल आर बहुतरास सँ जातिक लोगक अनेक मन्दिर आदिमे जाएक अनुमति नई छल, मुदा एहि गुरुद्वारक ई चारो केबार ओ चारो जातिक एतय आबक लेल आमन्त्रित करैत छल । एहि ठाम सभ धर्मक अनुयायीक स्वागत कएल जाइत अछि । ==परिसर== श्री हरिमन्दिर साहिब परिसरमे दुईटा बड्का आर बहुतरा सँ छोट-छोट तीर्थस्थल अछि । ई सभ तीर्थस्थल जलाशयक चारु दिस पसरल अछि । एहि जलाशयक अमृतसर, अमृत सरोवर आर अमृत झीलक नाम सँ जानल जाएत अछि । पूरा स्वर्ण मन्दिर उजर संगमरमर सँ बनल अछि आर एकर देवाल पर सोनाक पता सँ नकार कएल गेल अछि । हरिमन्दिर साहिबमे पूरे दिन गुरबाणी (गुरुवाणी) क स्वर सुनाएत रहैत अछि । सिख गुरुक ईश्वर तुल्य मानैत अछि । स्वर्ण मन्दिरमे प्रवेश करसँ पहिले ओ मन्दिरक आगु माथा झुकाबैत अछि, फेर पैर धोएक बाद सिढीसँ मुख्य मन्दिर धैर जाएत अछि। सिढीक साथे-साथे स्वर्ण मन्दिर सँ जुडल बहुतरा सँ घटनासभ आर एकर पूरा ईतिहास लिखल अछि । स्वर्ण मन्दिर एक बहुत निक इमारत अछि । एहि इजोतक सुन्दर व्यवस्था कएल गेल अछि । मन्दिर परिसरमे पत्थरक एक स्मारक सेहो अछि जे, बहादुर सिख सैनिकसभक श्रद्धाजंलि देबक लेल लगाएल गेल अछि । === द्वार === श्री हरिमन्दिर साहि‍बक चाइर द्वार अछि । एहिने सँ एक द्वार गुरु राम दास सरायक छी । इ सरायमे अनेक विश्राम-स्थल अछि । विश्राम-स्थलसभक साथे-साथे एत चौबीस घण्टा लङ्गर चलैत अछि, जेहिमे कोई प्रसाद ग्रहण क सकैत अछि । श्री हरिमन्दिर साहिबमे अनेक तीर्थस्थान अछि । एहिमे सँ बेरी वृक्षक सेहो एक तीर्थस्थल मानल जाएत अछि । एकरा बेर बाबा बुड्ढाक नाम सँ जानल जाएत अछि । कहल जाएत अछि कि जब स्वर्ण मन्दिर बनाबल जाएत रहल छल तब बाबा बुड्ढा जी एहि गाछक निचा बैसल छल आर मन्दिरक निर्माण कार्य पर नजर राखैत छल । === सरोवर === स्वर्ण मन्दिर सरोवरक बिचमे मानव निर्मित द्वीप पर बनल अछि । समुचा मन्दिर पर सोनाक परत चढाएल गेल अछि । एहि मन्दिरक एक पुलद्वारा किनारा सँ जुडल अछि । तालमे श्रद्धालु स्नान करैत अछि । ई ताल माछ सँ भरल अछि । मन्दिर सँ १०० मिटरक दूरी पर स्वर्ण जडित, [[अकाल तख्त]] अछि । एहिमे एक भूमिगत तल अछि आर पाँच अन्य तल अछि । यतय एक [[सङ्ग्रहालय]] आर [[सभागार]] अछि । एहि ठाम [[सरबत खालसा]]क बैठकसभ होइत अछि । सिख पन्थ सँ जुडल सम्पूर्ण समस्याक समाधान एहि सभागारमे कएल जाइत अछि । ===अकाल तख्त=== गुरुद्वाराक बाहर दहिना दिस अकाल तख्त अछि । अकाल तख्तक निर्माण सन् १६०६ मे कएल गेल छल । एतय दरबार साहिब स्थित अछि । एहि समयमे एतय बहुतरास अहम फैसला लेल जाइत छल । [[सङ्गमर्मर]] सँ बनल ई इमारत देख योग्य अछि । एकर बगलमे शिरोमणि गुरुद्वारा प्रबन्धक समि‍ति‍क कार्यालय अछि, जत सिखसभ सँ जुडल बहुतरास महत्वपूर्ण निर्णय लेल जाइत छल । == लङ्गर == गुरुक लङ्गरमे गुरुद्वार आब वाला श्रद्धालुसभक लेल खाए-पिएक पूर्ण व्यवस्था होइत अछि । ई लङ्गर श्रद्धालुसभक लेल २४ घण्टा खुलल रहैत अछि । खाए-पिएक व्यवस्था गुरुद्वारमे आमए वाला चढाबा आर दोसर कोषसभ सँ होइत अछि । लङ्गरमे खाए-पिएक व्यवस्था शिरोमणि गुरुद्वारा प्रबन्धक समि‍ति‍क दिस सँ नियुक्त सेवादार करैत अछि । ओ यतय आब वाला लोगसभ (सङ्गत) क सेवामे सभ दिस सँ योगदान दैत अछि । अनुमान अछि कि लगभग ४० हजार लोग सब दिन एतय लङ्गरक प्रसाद ग्रहण करैत अछि । खाली भोजन मात्र नै, एतय श्री गुरु रामदास सरायमे गुरुद्वारमे आमए वाला लोगसभक लेल विश्रामक सेहो व्यवस्था अछि । ई सरायक निर्माण सन १७८४ मे कएल गेल छल । एतय २२८ विश्राम गृह आर १८ बड्का कक्ष अछि । एहि ठाम राति बितेबाक लेल गद्दा आ चादर मिल जाईत अछि । एक व्यक्तिक तीन दिन तक रुकैक पूर्ण व्यवस्था अछि । ==इतिहास== स्वर्ण मन्दिरक कतेकौ बेर नष्ट कएल जा चुकल अछि । मुदा भक्ति आ आस्थाक कारण सिखसभ एकरा पुन बनेलक। जतेक बेर ई नष्ट कएल गेल अछि आ जतेक बेर ई बनाएल गेल अछि ओकर हरेक घटना मन्दिरमे दर्शाएल गेल अछि । अफगान हमलावरसभ एकरा १९ अम शताब्दीमे पूर्ण तरह सँ नष्ट करि देनए छल । तब [[महाराजा रणजीत सिंह]] एकरा पुन निर्माण केनए छल आ एकरा सोनाक परत सँ सजेनाए छल । [[File:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|250px|right|thumb|सिख तीर्थयात्री पवित्र सरोवरमे अनुष्ठान स्नान करैत ।]] {{-}} == चित्र दीर्घा == <gallery mode=packed > Golden Temple 1202.jpg|श्री हरमन्दिर साहिब प्रवेशद्वार Harmandir Sahib description.jpeg|वत लगल एक बोर्ड, जेहिपर वतक ईतिहास लिखल अछि Harmandir Sahib 1.jpg|मुख्य द्वार सँ श्री हरिमन्दिर साहिबक दृश्य Golden Temple 2.jpg|श्री हरमन्दिर साहिब Golden Temple India.jpg|श्री हरमन्दिर साहिब Goldentemple (82).JPG|श्री हरमन्दिर साहिब Goldentemple (83).JPG|श्री हरमन्दिर साहिब Sri Darbar Sahib.jpg|श्री हरमन्दिर साहिब Goldentemple (84).JPG|श्री हरमन्दिर साहिब GoldenTemplePanorama.jpg|श्री हरमन्दिर साहिब </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commons|Harmandir Sahib|हरिमन्दिर साहिब}} *{{Official website|http://www.goldentempleamritsar.org/}} * [http://www.amritsar.com/ अमृतसर पोर्टल] * [http://www.amritsar.org/ अमृतसर पाठ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928165020/http://www.amritsar.org/ |date=2007-09-28 }} * [http://www.sikhnet.com/GoldenTemple सिखनेट डाट कम] ==एहो सभ देखी== {{सिख धर्म}} [[श्रेणी:अमृतसर]] [[श्रेणी:पञ्जाब, भारतक गुरुद्वारासभ]] 8hrwod44y6lh9jvs0u4mkdilcim83j6 आगरा किला 0 12844 282282 278642 2026-11-11T05:04:40Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282282 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site |WHS = आगरा किला <br>Agra Fort<br /> |image = [[File:Agra Fort Entrance Gate.jpg|220px|आगरा किला प्रवेशद्वार]] |caption = आगरा किला प्रवेशद्वार |State Party = [[भारत]] |Type = सांस्कृतिक |Criteria = iii |ID = २५१ |Region = [[एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची|दक्षिण एसिया]] |Year = [[१९८३]] |Session = ७अम |Link = http://whc.unesco.org/en/list/251 | locmapin = उत्तर प्रदेश | latitude = 27.179542 | longitude = 78.021101 }} '''आगरा किला''' ({{Langx|en|[[:en:Agra Fort|Agra Fort]]}}, {{lang-ur|{{nastaliq|آگرہ قلعہ}}}}) एक [[युनेस्को]] घोषित [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] छी, जे [[भारत]]क [[उत्तर प्रदेश]] राज्यके [[आगरा]] शहरमे स्थित अछि। <ref>http://whc.unesco.org/en/list/251</ref><ref>name=unesco</ref> एकरा लाल किला सेहो कहल जाइत अछि । एकर लगभग २.५ किलोमिटर उत्तर-पश्चिममे विश्व प्रसिद्ध स्मारक [[ताजमहल|ताज महल]] स्थित अछि । सन् १५७३ मे एकर निर्माण पुरा भेल छल ।<ref>{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |title=Agra Fort (1983), Uttar Pradesh – Archaeological Survey of India |accessdate=19 May 2013}}</ref> ==इतिहास== [[आगरा]]क लाल किला [[यमुना नदी|यमुना]]क किनारमे [[सम्राट अकबर]] (१५५६-१६०५)द्वारा सन् १५६५ मे स्थापित एक शक्तिशाली किला छी । ==चित्रदीर्घा== आगरा किलाक किछ चित्रसभ :- <gallery mode=packed> File:Aagra-fort-2.jpg File:Agra Fort (1580876755).jpg File:Agra Fort (1580896477).jpg File:Agra Fort Courtyard (1580878955).jpg File:Agra Fort Entrance Gate.jpg File:Agra Fort interior 1.JPG File:Agra Fort Exterior.JPG File:Akbari Darwaja - Southern Entrance - Agra Fort - Agra 2014-05-14 4027.JPG File:Akbari Darwaja - Southern Entrance - Agra Fort - Agra 2014-05-14 4206.JPG File:ASI Description - Hauz of Jahangir - Agra Fort - Agra 2014-05-14 4075.JPG </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== * [http://whc.unesco.org/en/list/251 युनेस्को] * [http://agrafort.gov.in/ आगरा किला] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206124452/http://www.agrafort.gov.in/ |date=2015-02-06 }} * [http://www.aviewoncities.com/agra/fort.htm एक दृश्य] * [http://agra.nic.in/historyofredfort.html ऐतिहास] * [http://thinkingparticle.com/articles/agra-fort-history-pictures-information आगरा किलाको चित्रण] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151206125506/http://thinkingparticle.com/articles/agra-fort-history-pictures-information |date=2015-12-06 }} * [http://www.art-and-archaeology.com/india/agra/rfa1.html आगरा किला] {{commonscat|Agra Fort|आगरा किला}} ==एहो सभ देखी== {{World Heritage Sites in India}} [[श्रेणी:भारतक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] ej2dvlh9zwckbbij3o6vc8oqlcjnh1g छोटा भीम 0 13152 282283 167236 2026-11-11T05:04:46Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282283 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = छोटा भीम | image =[[File:Chhota Bheem.jpg]] | show_name_2 = लिटल(सानो) भीम, भीम | genre = कमेडी,अक्सन,एडभेनचर | writer = (सिजन १,२,३,४ २००७-२०१०) राज विस्वनध | opentheme = "छोटा भीम" | endtheme = "छोटा भीम" | country = [[भारत]] | language = [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[हिन्दी]],तामील | num_seasons = {{Plainlist | * सत्र १ (२००८–०९) * सत्र २ (२००९–१०) * सत्र ३ (२०११–१२) * सत्र ४ (२०१२–१३) * सत्र ५ (२०१३–१४) * सत्र ६ (२०१४–१५) * सत्र ७ (२०१५–बर्तमान) }} | num_episodes = ४२५ भाग २६ चलचित्र | runtime = १२ मिनेट | company = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन | distributor = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन | channel = [[पोगो|पोगो टिभी]] | first_aired = २००८ | last_aired = | website = }} '''छोटा भीम''' ('''{{Langx|en|[[:en:Chhota Bheem|Chhota Bheem]]}}''') एक भारतीय कार्टून चलचित्र छी ।<ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/green-gold-plans-chhota-bheem-movie-112080200074_1.html|accessdate=August 20, 2016|title='Chhota Bheem No. of episodes & movies , aired and planned as in August 2012, for future.}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://www.chhotabheem.com/ छोटा भीम] ==एहो सभ देखी== {{छोटा भीम कार्टुनक चलचित्रसभ}} [[श्रेणी:भारतीय कार्टूनसभक कुञ्जी]] [[श्रेणी:भारतीय बाल टेलिश्रृङ्खलासभ]] l1qyy8uzvpgxpxu4vil0tlzluw0n7n3 छोटा भीम और कृष्ण 0 13164 282284 97594 2026-11-11T05:04:50Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282284 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | film name = छोटा भीम और कृष्ण | image = | image_size = | caption = | genre = कमेडी,एक्सन | opening_theme = "छोटा भीम और कृष्ण" | ending_theme = "छोटा भीम और कृष्ण" | release date = २००८ | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]]<br />[[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]<br />[[तमिल भाषा|तमिल]] | writer = राज विस्वनध | distributor = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन }} '''छोटा भीम और कृष्ण''' ({{Langx|en|'''Chhota Bheem aur Krishna'''}}) एक भारतीय कार्टून चलचित्र छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://www.chhotabheem.com/ छोटा भीम] ==एहो सभ देखी== {{छोटा भीम कार्टुन चलचित्रसभ}} [[श्रेणी:भारतीय कार्टूनसभक कुञ्जी]] [[श्रेणी:भारतीय बाल टेलिश्रृङ्खलासभ]] h50p7ulsxmazq2zdsppxzkzb2cv4hkt छोटा भीम:मास्टर अफ साओलिन 0 13191 282285 97563 2026-11-11T05:04:54Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282285 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = छोटा भीम:मास्टर अफ साओलिन | image = | caption = | producer = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन | language = [[हिन्दी]]<br />[[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]<br />तामील |opentheme = "साओलिन को गुरु" | endtheme = "साओलिन को गुरु" | channel = [[पोगो]] | released = २५/१/२०११ }} '''छोटा भीम:मास्टर अफ साओलिन''' ({{Langx|en|'''Chhota Bheem:Master of Shaolin'''}}) एक [[भारतीय]] कार्टुन चलचित्र छी । ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{छोटा भीम कार्टुन चलचित्रसभ}} eqpqtew3oymba4zqfkrd9ph8pwnpmv5 छोटा भीम एन्ड द कर्स अफ दमयान 0 13251 282286 97596 2026-11-11T05:04:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282286 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = छोटा भीम एन्ड द कर्स अफ दमयान |image=Chhota_Bheem_and_the_curse_of_damyaan.jpg | alt = | caption = चलचित्र पोस्टर\ | director = [[:en:Rajiv Chilaka|राजिव चिलका]] | producer = [[:en:Rajiv Chilaka|राजिव चिलका]] | writer = | screenplay = | story = | based on = <!-- {{based on|title of the original work|writer of the original work}} --> | starring = | narrator = | music = सुनिल कौसिक | cinematography = | editing = | studio = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन प्रा.लि. | distributor = | released = {{Film date|df=yes|2012|05|18|भारत}} | runtime = ८८ मिनेट | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]] [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] | budget = रु ४ करोड | gross = रु ५०&nbsp;मिलियन<br> $८३४,३०७ युएसडि | image_size = 240px | border = }} '''छोटा भीम एन्ड द कर्स अफ दमयन''' {{Langx|en|'''Chhota Bheem and the curse of damyan'''}} २०१२ के कर्टून चलचित्र छी । mu3osg9jmu7rafbr16xwuw9m1ymerjg छोटा भीम एन्ड द थ्रोन अफ बाली 0 13255 282287 97605 2026-11-11T05:05:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282287 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = छोटा भीम एन्ड द थ्रोन अफ बाली | image = Chhota Bheem and the throne of bali poster.jpg | image_size = | border = | alt = | caption = | director = [[:en:Rajiv Chilaka|राजिव चिलका]] | producer = [[:en:Rajiv Chilaka|राजिव चिलका]], समिर जैन | writer = | screenplay = | story = | based on = <!-- {{based on|title of the original work|writer of the original work}} --> | narrator = | starring = | music = सुनिल कौसीक | cinematography = | editing = | studio = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन प्रा.लि. | distributor = | released = {{Film date|df=yes|2013|05|03|[[भारत]]}} | runtime = १०७ मिनेट | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]], तामील, तेलगु | budget = | gross = Rs ४६.५&nbsp; मिलियन }} '''छोटा भीम एन्ड द थ्रोन अफ बाली''' ({{Langx|en|'''Choota Bheem and the throne of bali'''}}) एक भारतीय कार्टुन चलचित्र छी। 2y4m4p4x8xk5cbuhuuy23wzbgfxqe69 छोटा भीम एन्ड द सिनोबी सिक्रेट 0 13262 282288 97612 2026-11-11T05:05:06Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282288 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = छोटा भीम एन्ड द सिनोबी सिक्रेट | image = | released = {{Film date|2013|11|03|df=y}} | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]] | writer = | distributor = ग्रीन गोल्ड एनिमेसन }} '''छोटा भीम एन्ड द सिनोबी सिक्रेट''' ({{Langx|en|'''Choota Bheem and the Shinobi Secret'''}}) एक [[भारतीय]] कार्टून चलचित्र छी। ==यो पनि हेर्नुहोस्== [[छोटा भीम]] ex9057pyktpdldsaac8m7ecmvcs5cv6 रेडियो नेपाल 0 13291 282289 263804 2026-11-11T05:05:11Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282289 wikitext text/x-wiki {{Infobox Radio Station | name = रेडियो नेपाल | image = [[File:PM Bhattarai 04.jpg|200px|]] | area = [[नेपाल]] | headquarter = सिंहदरबार, काठमाडौं | branding = | slogan = '''नयाँ नेपालको समावेशी आवाज''' | airdate = वि.सं. २००७ चैत्र २० | frequency = ७९२ किलोहर्ज सिंहदरबार, काठमाडौं, ६८४ किलोहर्ज पोखरा, ६४८ किलोहर्ज धरान, ५७६ किलोहर्ज सुर्खेत, ८१० किलोहर्ज दिपायल | format = [[समाचार]], [[सूचना]], [[मनोरोञ्जन]] | language = [[नेपाली भाषा|नेपाली]], अङ्ग्रेजी, मैथिली, भोजपूरी, हिन्दी, नेपाल भाषा र अन्य क्षेत्रीय भाषाहरू | owner = [[नेपाल सरकार]] | webcast = | website = }} '''रेडियो नेपाल''' ({{Langx|en|[[:en:Radio Nepal|Radio Nepal]]}}) एक नेपाली रेडियो प्रसारण सेवा छी । {| class="wikitable" border="1" |+ क्षेत्रीय प्रसारण सेवा ! क्षेत्रीय प्रसारण केन्द्र !! आवृति |- | [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] || ६४८ किलोहर्ज (धरान) |- | [[काठमाडौँ|काठमाण्डौ]] || ७९२ किलोहर्ज (सिँहदरबार) तथा ११४३ किलो हर्ज (गौरीडाँडा) |- | [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] || ६८४ किलोहर्ज |- | [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] || ५७६ किलोहर्ज |- | [[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल]] || ८१० किलो हर्ज |} == स्टेशन == {| class="wikitable" |+रेडियो नेपाल का ट्रांसमिशन नेटवर्क !प्रांत !स्टेशन !सेवा प्रकार !आवृत्ति |- | rowspan="4" |प्रांत क्रमांक. १ |धारण, सुनसरी |मेगावाट |६४८ किलोहर्ट्ज़ |- |पट्टाले, सोलुखुम्बु |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |भेदेतर, सुनसरी |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |ऐतबार, इलम |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="3" |मधेश प्रांत | rowspan="2" |बर्दिबास, महोत्तरी |मेगावाट |११४३ किलोहर्ट्ज़ |- |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |जितपुर , बारा |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="5" |बागमती प्रांत |सिंघदुर्बर, काठमांडू |स्टेशन | |- |बाहसपती , ललितपुर |मेगावाट |७९२ किलोहर्ट्ज़ |- |खुमलतार, ललितपुर |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |सिम्भंजयांग, मकवानपुर |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |चारिकोट, दोलखा |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="6" |गण्डकी प्रान्त | rowspan="2" |पोखरा, कास्की |मेगावाट |६८४ किलोहर्ट्ज़ |- |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |दौङने, नवलपरासी |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |जोमसोम, मस्टैंग |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |रेसुंगा, गुल्मी |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |बांदीपुर, तनहुँ |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="2" |लुंबिनी प्रांत |डांग स्टेशन |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |रोल्पा स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="7" |करनाली प्रांत |सुरखेत स्टेशन |मेगावाट |५७६ किलोहर्ट्ज़ |- |भौंरा स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |जुमला स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |मनवा स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |मुगु स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |डोल्पा स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |हर्रे स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="6" |सुदुरपश्चिम प्रांत |दीपायल स्टेशन |मेगावाट |८१० किलोहर्ट्ज़ |- |बुदिटोला स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |उदीटोला स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |खोडापे स्टेशन |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |दार्चुला स्टेशन |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |बझांग स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |} [[श्रेणी:नेपाल]] tf8kyeyzhi1lo37bcmslr0vrh027rig केट ब्लान्चेट 0 13889 282290 98432 2026-11-11T05:05:14Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282290 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = केट ब्लान्चेट | image = Cate Blanchett 2011.jpg | image_size = 200px | alt = | caption = केट ब्लान्चेट | birthname = क्याथरिन एलिस ब्लान्चेट | birthdate = १४ मे,१९६९ | birthplace = [[मेलबर्न]], [[अष्ट्रेलिया|अस्ट्रेलिया]] | deathdate =<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} Death date then birth --> | deathplace = | othernames = | occupation = [[अभिनेत्री]] | yearsactive = १९९२-हालसम्म | partner = [[एन्ड्रयु अप्टन]] | website = | height = {{height|ft=5|in=9}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/cate-blanchett-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Cate Blanchett Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-10-16}}</ref> }} '''केट ब्लान्चेट''' ({{Langx|en|Catherine Élise Blanchett}}; जन्म १४ मे,१९६९ ) एक [[अष्ट्रेलिया|अस्ट्रेलियन]] अभिनेत्री छी। == बाल्यकाल == == व्यक्तिगत जीवन == == प्रसिद्धि == ==बाहिरी कडसभ== * {{IMDb name|nm0000949}} * {{Twitter|CateBlanchet}} * {{People.com}} {{Commonscat|Cate Blanchett}} {{हलिउड अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:अमेरिकी अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:अमेरिकी कलाकारसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] tncde85gy6b9ddnp3l7ex78adsgw885 ब्रिट्नी स्पेयर्स 0 13971 282291 273597 2026-11-11T05:05:18Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282291 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | image = Britney_Spears_2013.jpg | caption = मे २०१३ मा। | years_active = १९९२–हाल | background = solo_singer | birth_name = ब्रिट्नी जीन स्पेयर्स | birth_date = २ डिसेम्बर सन् १९८१ | birth_place = {{nowrap|[[म्याककम्ब, मिसिसिपी]], सं.रा.अ.}} | genre = [[पप संगित|पप]], [[नृत्य संगित|नृत्य]] | occupation = गायिका, गीतलेखिका, नर्तकि, अभिनेत्री, रेकर्ड निर्माता, लेखक, फेशन डिजाइन, भिडीयो निर्देशक | instrument = भोकल्स, पियानो | label = जिभ रेकर्ड्स, [[RCA Records|RCA]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/industry/record-labels/rca-s-peter-edge-tom-corson-on-the-shuttering-1005394732.story |title=RCA's Peter Edge, Tom Corson on the Shuttering of Jive, J and Arista |publisher=Billboard.biz |date=2011-10-07 |accessdate=2011-11-05}}</ref> | associated_acts = [[द न्यू मिकी माउस क्लब]] | website = {{URL|britneyspears.com}}<br />{{URL|britney.com}} }} '''ब्रिट्नी जीन स्पेयर्स''' ({{Langx|en|Britney Jean Spears}}, जन्म: २ डिसेम्बर १९८१) एक अमेरिकी गायिका छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाहिरी कडीसभ== {{Wikiquote}} {{commons}} *{{IMDb name|0005453|Britney Spears}} *{{Allmovie name|301848|name=Britney Spears}} *{{Allmusic|class=artist|id=p320976|label=Britney Spears}} {{हलिउड अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९८१ मे जन्म]] tkvcaghwhtygq6jig3yd8l1ha90ykre मयूर 0 14018 282292 272829 2026-11-11T05:05:22Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282292 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = मयूर<br />Peafowl | image = Peacock Plumage.jpg | image_width = 300px | image_caption = [[भारतीय मयूर]] | regnum = [[जानवर|जन्तु]] जगत | phylum = [[कोरडेटा]] | classis = [[पक्षी]] | ordo = [[ग्यालिफर्म्स]] | familia = [[Phasianidae]] | fossil_range = {{Fossil range|3|0}}<small>Late [[Pliocene]] – Recent</small> | subfamilia = [[Phasianinae]] | subdivision_ranks = प्रजाति | subdivision = ''[[Pavo cristatus]]''<br />''[[Pavo muticus]]''<br>''[[Congo peafowl|Afropavo congensis]]'' }} [[File:Biomechanics-of-the-Peacocks-Display-How-Feather-Structure-and-Resonance-Influence-Multimodal-pone.0152759.s002.ogv|thumb|right|मयूर]] '''मयूर''' ({{Langx|en|[[:en:Peafowl|Peafowl]]}}) '''ग्यालिफर्म्स''' वर्गक [[पक्षी]] छी । एकर मूल वासस्थान दक्षिणी आ दक्षिणपूर्वी [[एसिया]] छी । ई पक्षी अन्य चिरईचुरुङ्गी जोका खुला वनमे बसोबास करैत अछि । अङ्ग्रजीमे मर्द मयूरके [[:en:Peacock|पिकक]] आ मादाके [[:en:Peahen|पिहेन]] कहल जाइत अछि । पुरुष मयूरक सुन्दर आ बुलु, हरियर तथा सुनौला लगायतक रङ्ग-बिरङ्गी पाइख सँ बनल डेन आ पूच्छर होइत अछि, जेकरा मयूरद्वारा विशेष रूप सँ [[वसन्त ऋतु|वसन्त]] तथा [[वर्षा ऋतु|वर्षा]]क मौसममे (जाहि समयमे ई सभ प्रजनन प्रक्रिया शुरु होइत अछि) औरत मयूरके उत्सुक करैक लेल नाचैत अछि ।<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/eb/article-9058859/peacock |title=Peacock (bird) |work=Britannica Online Encyclopedia}}</ref> मयूरक मुख्यत: [[भारतीय बुलु मयूर]] आ [[हरियर मयूर]] करि दू प्रजाति रहल अछि । भारतीय बुलु मयूर दक्षिण एसियामे पाबल जाइत अछि, जे [[भारत]] आ [[श्रीलंका]]क [[राष्ट्रिय]] पक्षी छी । ==आहार== ==व्यवहार== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} 2. http://mithilavidehavajjitirhut.blogspot.in/2016/03/blog-post_26.html?m=0 ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Pavo|मयूर}} ==एहो सभ देखी== {{Authority control}} [[श्रेणी:भारतक राष्ट्रिय प्रतीकसभ]] odadigob4tzxvlqlvz3qh4ncrjgwjc6 माइली साइरस 0 14072 282293 271157 2026-11-11T05:05:26Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282293 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = माइली साइरस<br>Miley Cyrus | background = एकल गायन | image = Miley_Cyrus_38th_People's_Choice_Awards_(cropped).jpg | caption = ३८म् [[पिप्लस च्वाइस अवार्ड]]मे साइरस, रेड कार्पेट २०१२ | birth_name = डेस्टिनी होप साइरस | birth_date = {{Birth date and age|1992|11|25}} | birth_place = [[नासभिल्ला, टेन्नेसी]], [[संयुक्त राज्य]] | partner = [[लियम हेम्सवोर्थ]] <br>२०१२-२०१३ | Parents = बिल्ली रे साइरस, तीस साइरस | relatives = रोन साइरस (दादा)<br>ट्रेस साइरस (भाए)<br>नोहा साइरस (बहीन)<!--NOTABLE RELATIVES ONLY--> | genre = <!-- Please avoid adding flatlists: these perimeters should be seperated with a comma per Infobox musical artist -->[[पप सङ्गीत]],<ref>{{cite web|url={{Allmusic|class=artist|id=p823418|pure_url=yes}}|title=Miley Cyrus – Biography|last=Deming|first=Mark|publisher=[[Rovi Corporation]]|work=[[Allmusic]]|accessdate=October 21, 2009}}</ref> [[लोक गीत]], [[देशी]], [[रक सङ्गीत]] | occupation = अभिनेत्री, गायिका | instrument = भोकल, गिटार, पियानो | years_active = २००१-वर्तमान | label = [[हलिउड रेकर्ड|हलिउड]], [[आरसिए रेकर्ड|आरसिए]] | associated_acts = [[बिल्ली रे साइरस]], [[जोनाज ब्रदर्स]] | height = {{height|ft=5|in=5}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/miley-cyrus-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Miley Cyrus Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrities Measurement|date= |accessdate=2015-11-25}}</ref> | signature = MileyCyrus signature.svg | url = {{URL|mileycyrus.com}} }} '''माइली साइरस''' ({{Langx|en|Miley Cyrus}}, जन्म: २५ नवम्बर १९९२) बाल्यकालक नाम '''डेस्टिनी होप सायरस''' एक [[अमेरिकी]] [[अभिनेत्री]] तथा [[पप गायिका]] छी। == बाल्यकाल == डेस्टिनी हप साइरसक जन्म नवम्बर २३, १९९२ मे [[नासभिल्ला, टेन्नेसी]]मे लेटिया जीन 'टिस' फिन्ले साइरस आ बिल्ली रे साइरसक बेटीकें रुपमे भेल छल। हिनकर माए बाप अपन बेटी बहुतेक बात पूरा करवाक विश्वास करि हिनकर नाम 'स्माइली' राखि देलक मुदा बादमे ओकरा छोट करि 'माइली' रखलक। ==चलचित्र सुरुवात== ===२००६ : ह्याना मोन्टेना=== == व्यक्तिगत जीवन == ===स्वास्थ्य र वैवाहिक नाता=== ===दान-धर्म=== ===द्यौलत र बाहिरि परिचय=== == अभिनित चलचित्र== *[[बोल्ट]] (२००८) *[[ह्याना मोन्टेना (चलचित्र)]] (२००९) *[[द लास्ट सङ्ग]] (२०१०) *[[टु अन्डरकभर]] (२०११) *[[एलओएल]] (२०१२) *[[द मुभमेन्ट]] (२०१३) ==एल्बम == *[[मिट माइली साइरस]] (२००७) *[[ब्रेक आउट]] (२००८) *[[कान्ट बि टेम्ड]] (२०१०) *[[ब्याङरेज]] (२०१३) ==सांगीतिक यात्रा== *बेस्ट अफ बोथ वोल्डस् टुर (२००७-०८) *वोन्डर वोल्ड टुर (२००९) *जिप्सी हर्ट टुर (२०११) *ब्याग्रेज टुर (२०१४) ==अवार्डस् र छनोट== ==सन्दर्भ सामग्री== {{Reflist|colwidth=30em}} ==बाहिरी कडी== {{Sister project links |wikt=no |commons=Miley Cyrus |b=no |n=no |q=Miley Cyrus |s=no |v=no |species=no |display=Miley Cyrus}} *{{Official website|http://www.mileycyrus.com/}} *{{IMDb name|1415323|Miley Cyrus}} {{हलिउड अभिनेत्रीसभ}} {{Commonscat|Miley Cyrus}} [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:गायिका]] [[श्रेणी:जीवनी]] {{stub}} agb80g1bhpg7muc3v03oxxl87lyjp3x बगेरहाटक ऐतिहासिक मस्जिद सहर 0 14091 282294 99233 2026-11-11T05:05:31Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282294 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = बगेरहाटक ऐतिहासिक मस्जिद सहर <br /> Historic Shat Gombuj Mosque | Image = [[File:Shat-Gambuj-Mashjid.jpg|300px|center|साठ स्तम्भ मस्जिद]] | State Party = [[बंगलादेश]] | Type = सांस्कृतिक | Criteria = iv | ID = 321 | Region = [[एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची|एसिया-प्रशान्त]] | Year = १९८५ | Session = ९ | Link = http://whc.unesco.org/en/list/321 }} '''बगेरहाटक ऐतिहासिक मस्जिद सहर''' ({{Langx|en|Mosque City of Bagerhat}}; {{lang-bn|মসজিদের শহর বাগেরহাট}}) एक पूर्व हराएल सहर छी, जे [[बंगालदेश]]क दक्षिणपूर्वमे [[खुलना डिभिजन]]क [[बगेरहाट जिला]]क [[बगेरहाट|बगेरहाट सिटी]]मे अवस्थित अछि । बगेरहाट [[खुलना]] सँ १५ माइल दक्षिणपूर्वमे आ [[ढाका]] सँ २०० माइल दक्षिण पश्चिममे अछि ।<ref name=Environs>{{Cite web|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0004/000426/042656eo.pdf|title=Buildings and Recommendations|work= Practical Survey of Individual Historic for Their Repair: a) Bagerhat and its environs|pages =16–22|accessdate=15 May 2011|publisher= Unesco.org|year=1980}}</ref> == भूगोल == ई ऐतिहासिक मस्जिद सहर [[गङ्गा]] आ [[ब्रह्मपुत्र नदी]]क सङ्गममे स्थित अछि । ई सहर {{Convert|50|km2}} क्षेत्रमे फैलल अछि । == इतिहास == == वास्तुकला == == सङ्ग्रहालय == ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed> File:Shat Gombuj Mosque (ষাট গম্বুজ মসজিদ) 002.jpg|ऐतिहासिक मस्जिद File:Shat Gambuj Mosque (12).jpg|ऐतिहासिक मस्जिद File:Shat Gambuj Mosque (8).jpg|मस्जिदक देवाल File:Shat Gambuj Mosque (1).jpg|बगेरहाट सङ्ग्रहालय </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== {{Commons category|Mosque City of Bagerhat|बगेरहाटक ऐतिहासिक मस्जिद सहर}} ==एहो सभ देखी== {{World Heritage Sites in Bangladesh}} {{एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची}} [[श्रेणी:बंगलादेशक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] i616o9j1r780532tql6dcdpa8s9v0qu सुन्दरवन 0 14092 282295 274409 2026-11-11T05:05:35Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282295 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = सुन्दरवन <br>The Sundarbans<br /> | alt_name = <big>সুন্দরবন</big> | iucn_category = | photo = Sundarban Tiger.jpg | photo_alt = | photo_caption = सुन्दरवनमे [[बङ्गाल बाघ]] | photo_width = | map = Bangladesh | map_alt = | map_caption = बङ्गलादेशमे स्थान | map_width = | location = [[खुलना विभाग]], [[बङ्गलादेश]] | nearest_city = [[खुलना]], [[सतखिरा]], [[बगेरहाट]], [[नामखाना]], [[गोसाबा]], [[क्यानिङ]] | lat_d = 21 | lat_m = 56 | lat_s = 59 | lat_NS = N | long_d = 89 | long_m = 10 | long_s = 59.988 | long_EW = E | coords_ref = | region = BD | area = {{convert|139500|ha|acre|abbr=on}} | established = सन् १९९१ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | world_heritage_site = | url = | embedded1 = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_date = १९९७ <small>(२१अम सत्र)</small> | designation1_type = प्राकृतिक | designation1_criteria = ix, x | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/798 ७९८] | designation1_free1name = राष्ट्र | designation1_free1value = {{BAN}} {{IND}} | designation1_free2name = क्षेत्र | designation1_free2value = [[एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची|एसिया-प्रशान्त]] }} | embedded2 = {{designation list | embed=yes | designation2 = Ramsar | designation2_offname = सुन्दरवन सुरक्षित वन | designation2_date = २१ मई १९९२<ref name="Ramsar list">{{cite web|title=Ramsar List|url=http://www.ramsar.org/cda/en/ramsar-documents-list/main/ramsar/1-31-218_4000_0__|publisher=Ramsar.org|accessdate=11 April 2013}}</ref> }} }} '''सुन्दरवन''' या '''सुन्दरबोन''' ({{Langx|en|Sundarbans}}) [[भारत]] तथा [[बंगलादेश]]मे अवस्थित विश्वक सब सँ पैग नदी डेल्टा छी । एतयक नरभक्षी [[बाघ]] [[बङ्गाल टाइगर]]क नाम सँ विश्व भरिमे प्रसिद्ध अछि । यह दुनियाक सभ सँ पैग एकल खण्डीय [[हेलोफायटिक]] सदाबहार जङ्गल छी ।<ref name="Bpedia">{{cite book |last=Siddiqui |first=Neaz Ahmad |year=2012 |chapter=Sundarbans, The |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Sundarbans,_The |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |access-date=2016-09-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200506/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Sundarbans,_The }}</ref><ref>{{cite magazine |last=Alexander |first=Caroline |date=16 December 2014 |title=After Oil Spill in Bangladesh's Unique Mangrove Forest, Fears About Rare Animals |url = http://news.nationalgeographic.com/news/2014/12/141216-sundarbans-oil-spill-bangladesh-tigers-dolphins-conservation/ |magazine= [[National Geographic (magazine)|National Geographic]] |access-date = 29 January 2015}}</ref><ref>{{cite news |last=Lee |first=Iara |date=1 December 2014 |title=Sundarbans Oil Spill: An Urgent Wake Up Call for the Bangladeshi Government |url=http://www.huffingtonpost.com/iara-lee/sundarbans-oil-spill-an-u_b_6423852.html |newspaper=[[Huffingtonpost]] |access-date=29 January 2015}}</ref> सुन्दरवन लगभग {{convert|10000|km2|mi2}}क क्षेत्रमे फैलल अछि ।<ref name = "UNESCO">{{cite web | title = Sundarban Wildlife Sanctuaries | work = World Heritage Nomination – IUCN Technical Evaluation | publisher = UNESCO | format = PDF | url = http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/798.pdf | accessdate =27 June 2014}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.eoearth.org/view/article/156336/|title = Sundarbans, Bangladesh|date = 19 October 2014|website = The Encyclopedia of Earth|accessdate = 29 January 2015}}</ref> सुन्दरवन [[युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र]] छी ।<ref name="UNESCO" /> ==इतिहास== ==चित्रदीर्घा== सुन्दरवनक किछ चित्रसभ :- <gallery mode=packed> Image:Changeable Hawk Eagle Sunderbans National Park West Bengal India 23.08.2014.jpg Image:Deer in Sundarbans 02.JPG Image:Kaikhali Sundarbans 15-09-2011 (4).JPG Image:Mangrove and river in Sundarbans.JPG Image:Mudflat and clouds in Sundarbans.jpg Image:Sun Set in Sundarbans.jpg Image:Crabs for cooking in Sundarbans.JPG Image:Boat, trees and water in Sundarbans.jpg </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== {{Commons category|Sundarbans|सुन्दरवन}} * http://whc.unesco.org/en/list/798 * https://en.wikivoyage.org/wiki/Sundarbans * http://www.tourdesundarbans.com/ * http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/sundarbans_mangroves.cfm * http://www.sunderbansnationalpark.com/ * http://whc.unesco.org/en/list/452 ==एहो सभ देखी== {{World Heritage Sites in Bangladesh}} {{एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची}} [[श्रेणी:बंगलादेशक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] ruae6k5u9hsr5s9se43kmi1s841urho जेट ली 0 14266 282296 275140 2026-11-11T05:05:39Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282296 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor |name = जेट ली <br /> |image = Jet Li 2006.jpg |imagesize = 200px |caption = '''जेट ली''' |birth_date = स.न्.१९६३, २६ अप्रिल |birth_place = [[बेजिंग]], [[जनबादी गणतन्त्र चीन|चीन]] |othername = ली यंग चुंग /<br />ली यांग्ज्होंग |occupation = अभिनेता<br />मार्शल आर्टिस्ट<br />फिल्म निर्माता |yearsactive = स.न्. १९८२–हालसम्म |Religion = बौद्ध |spouse = हुआंग किउवन (1987–1990)<br />नीना ली (1999–हालसम्म) |hongkongfilmwards = '''सर्वश्रेष्ठ अभिनेता'''<br />2008 ''द वॉरलॉर्ड्स'' |goldenhorseawards = '''Special Award'''<br />1995 |hkfcsawards = '''सर्वश्रेष्ठ अभिनेता'''<br />2006 ''फियरलेस'' |awards = '''शंघाई फिल्म क्रिटिक्स पुरस्कार'''<br />2008 सर्वश्रेष्ठ अभिनेता (''द वॉरलॉर्ड्स'') |website = [http://www.jetli.com/ www.jetli.com] }} '''ली लियांजी''' ({{Langx|en|Li Lianjie}}, को जन्म २६ अप्रिल स.न्.१९६३मा [[जनबादी गणतन्त्र चीन|चीनको]] राजधानी [[बेजिंग]]मा भएको थियो ।'''जेट ली ''' एक [[अभिनेता]], [[मार्शल आर्टिस्ट]] तथा [[चलचित्र-निर्माता]] छी । == बाल्यकाल == ==चलचित्र शुरुवात== == व्यक्तिगत जीवन == === विवहा === == प्रसिद्धि == ==सन्दर्भ सामाग्रीसभ== {{Reflist|colwidth=30em}} ==बाहरी कडिसभ== {{Commons}} * {{official website|1=http://www.jetli.com/index.php?l=en}} * {{IMDb name|1472}} * [http://www.one-foundation.com/ Jet Li's Foundation: The One Foundation Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219035644/http://www.one-foundation.com/ |date=2008-02-19 }} * [http://www.hkcinema.co.uk/Articles/Jet_Li_Biography.htm Jet Li Biography (HKCinema)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322003600/http://hkcinema.co.uk/Articles/Jet_Li_Biography.htm |date=2016-03-22 }} * [http://www.hkfilm.net/jetli.htm Jet Li Biography (HKFilm)] * [http://link.brightcove.com/services/link/bcpid1767981757/bctid1770660843 Jet Li discusses The One Foundation] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20120614044600/http://link.brightcove.com/services/link/bcpid1767981757/bctid1770660843 |date=2012-06-14 }} * [http://www.fareastfilms.com/customPage/33.htm Interview At FarEastFilms.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628214408/http://www.fareastfilms.com/customPage/33.htm |date=2010-06-28 }} <!-- [http://sg.news.yahoo.com/xin/20091119/ten-237-jet-li-openly-acknowledges-expla-3c1b9bc.html] --> {{हलिउड अभिनेतासभ}} {{Commonscat|Jet Li}} [[श्रेणी:कलाकार]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] 8o7n7bvmsdpglye59cq5i9nm4kii2j4 डेनियल क्राइग 0 14351 282186 279874 2026-11-10T23:55:23Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282186 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Daniel Craig 3, 2012.jpg | image_size= 220px | caption = Craig at ''[[Skyfall]]'' premiere in Sydney, on 16 November 2012 | birthname = Daniel Wroughton Craig | birth_date = स.न् १९६८ मार्च २<ref>{{Cite web |url=http://web.researcha.com/iccquery/detail/?did=1892257&c=uk |title=Web. Researcha.Com |access-date=2016-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111155850/http://web.researcha.com/iccquery/detail/?did=1892257&c=uk |archive-date=2025-01-11 |dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Monitor|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|date=8 March 2013|issue=1249|page=20}}</ref> | birth_place = [[Chester]], [[Cheshire]], [[England]] | occupation = अभिनेता | yearsactive = 1992–present | spouse = Fiona Loudon (1992–1994)<br>[[Rachel Weisz]] (2011–present) | partner = [[Heike Makatsch]] (1994-2001)<br>Satsuki Mitchell (2004-2010) | children = 1 }} '''डेनियल क्राइग''' एक [[वेलायती]] [[अभिनेता]] छी । == बाल्यकाल == ==चलचित्र शुरुवात== == व्यक्तिगत जीवन == === विवहा === == प्रसिद्धि == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{Reflist|30em}} * {{cite book | last = Marshall | first = Sarah | authorlink = | coauthors = | title = Daniel Craig: The Biography | url = https://archive.org/details/danielcraigbiogr0000mars_r1x9 | publisher=John Blake Publishing |year=2007 | isbn = 978-1-84454-454-7}} * {{cite book | last = O'Brien | first = Daniel | authorlink = | coauthors = | title = Daniel Craig&nbsp;– Ultimate Professional | url = https://archive.org/details/danielcraigultim0000obri | publisher=Reynolds & Hearn Ltd |year=2007 | isbn = 978-1-905287-44-4}} * {{cite book | last = Ogle | first = Tina | authorlink = | coauthors = | title = Daniel Craig: The Illustrated Biography | url = https://archive.org/details/danielcraigillus0000ogle_w9d9 | publisher=Carlton Books |year=2009 | isbn = 978-1-84732-266-1}} ==बाहिरी कडीसभ== {{Commons category|Daniel Craig}} * {{IMDb name|185819}} * {{Amg name|15549}} * {{people.com|daniel_craig|Daniel Craig}} * {{Screenonline name|id=1150232|name=Daniel Craig biography and credits}} * [http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biographies/daniel_craig_biog.html Detailed biography from Tiscali Film & TV] * [http://www.parade.com/celebrity/2008/10/daniel-craig Personal interview on "being Bond", Parade Magazine २६ Oct २००८] {{हलिउड अभिनेतासभ}} {{Commonscat|Daniel Craig}} [[श्रेणी:बेलायती नागरिकसभ]] [[श्रेणी:बेलायती कलाकारसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] 6dht0b44xocazlzzrzoyaip9sxt7hb6 ब्रुनो मार्स 0 14359 282297 276993 2026-11-11T05:05:44Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282297 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ब्रुनो मार्स |image = |caption = Mars at 2013 |birth_date = स.न् १९८५ [[अक्टोबर]] ८<ref name="AsianJournal">{{cite web|url=http://www.asianjournal.com/aj-magazine/midweek-mgzn/8386-bruno-mars-the-fil-am-artist-with-universal-appeal.html|title=Bruno Mars: The Fil-Am Artist with Universal Appeal|date=January 5, 2011|first=Cynthia|last=De Castro|work=Asian Journal|publisher=AJ Press Los Angeles|accessdate=January 7, 2011|archive-date=January 9, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109090928/http://www.asianjournal.com/aj-magazine/midweek-mgzn/8386-bruno-mars-the-fil-am-artist-with-universal-appeal.html|dead-url=yes}}</ref> |birth_place = [[Honolulu]], Hawaii, U.S. |Death = |image_size = 230px |birth_name = Peter Gene Hernandez |height = {{height|ft=5|in=5}}<ref name="networth"/> |salary = [[United States dollar|USD$]]15 million (2013)<ref name="networth">{{cite web|title=Bruno Mars Net Worth|url=http://www.therichest.com/celebnetworth/celeb/singer/bruno-mars-net-worth/|publisher=The Richest|accessdate=August 9, 2013}}</ref> |module = {{Infobox musical artist|embed=yes<!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> |background = solo_singer |instrument = Vocals, drums, guitar, keyboard, bass, piano, harmonica, beatbox |genre = [[Pop music|Pop]], [[reggae]], [[Soul music|soul]], [[R&B]], [[funk]], [[jazz]], [[blues]], [[rock music|rock]] |occupation = [[Singer]]-[[songwriter]], [[record producer]], [[musician]], [[dancer]], [[actor]], [[choreographer]] |years_active = 2006–present |label = [[Motown]], [[Universal Motown Records|Universal Motown]], [[Atlantic Records|Atlantic]], [[Elektra Records|Elektra]] |associated_acts = <!--PLEASE NOTE: If you are going to add to this list make sure that it is an artist who has formed a SIGNIFICANT part of Mars' career.-->[[The Smeezingtons]], [[Andrew Wyatt]], [[Cee Lo Green]], [[Lil Wayne]], [[Bad Meets Evil|Eminem & Royce da 5'9"]], [[Travie McCoy]], [[B.o.B]], [[Wiz Khalifa]], [[Snoop Dogg]] |website = {{url|www.brunomars.com}} }} }} '''ब्रुनो मार्स''' ({{Langx|en|Bruno Mars}}) एक [[अमेरिकी]] [[गायिका]], [[गीतकार]], [[संगीतकार]] तथा [[अभिनेता]] छी । [[File:Bruno Mars keyboard.jpg|thumb|right|Bruno Mars performing in Houston, Texas on November 24, 2010, in order to promote his debut album, ''[[Doo-Wops & Hooligans]]''.]] == बाल्यकाल == ==चलचित्रको शुरुवात== == व्यक्तिगत जीवन == === विवहा === == प्रसिद्धि == ==सन्दर्भ सामाग्रीसभ== {{Reflist|30em}} ==बाहिरी कडीसभ== {{commons category|Bruno Mars}} *[http://www.brunomars.com/ Official website] *{{twitter|BrunoMars}} *{{IMDb name|3960069}} {{Bruno Mars}} {{Portal|Puerto Rico|Biography}} {{Wikipedia books|Bruno Mars}} *[[List of Filipinos]] *[[List of Puerto Ricans]] *[[History of the Jews in Puerto Rico]] {{हलिउड अभिनेतासभ}} {{Commonscat|Bruno Mars}} {{Persondata | NAME = Hernández, Peter Gene | ALTERNATIVE NAMES = Bruno Mars | SHORT DESCRIPTION = Pop singer | DATE OF BIRTH = October 8, 1985 | PLACE OF BIRTH = [[Honolulu]], Hawaii, U.S. | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[श्रेणी:अमेरिकी गायकसभ]] [[श्रेणी:अमेरिकी कलाकारसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेतासभ]] bgfomia7itsdcegcdco7q2njy65ggr3 रवीना टन्डन 0 14475 282199 277286 2026-11-11T02:03:46Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282199 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = रवीना टन्डन<br>Raveena Tandon | image = Raveena Tandon in Umang 2020.jpg | caption = सन २०२० मे टन्डन | alt = | birth_date = {{birth date and age|1974|10|26|df=yes}}<ref name=DoB>{{cite news |last1=कुशवाहा |first1=अल्केश |title=सलमान के साथ 'पत्थर के फूल' में फरमाया था इश्क, ऐसी ग्लैमरस नजर आती हैं ये बॉलीवुड एक्ट्रेस.. देखें Pics |url=https://khabar.ndtv.com/news/bollywood/raveena-tandon-birthday-bollywood-actress-glamorous-life-see-pics-1937973 |access-date=14 April 2019 |work=[[NDTV]] |date=26 October 2018 |language=हिन्दी |archive-date=14 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414165513/https://khabar.ndtv.com/news/bollywood/raveena-tandon-birthday-bollywood-actress-glamorous-life-see-pics-1937973 |dead-url=yes }}</ref> | birth_place = [[मुम्बई]], महाराष्ट्र, भारत | yearsactive = १९९१-२००६, २०११-वर्तमान | occupation = अभिनेत्री, निर्मात्री आ मोडल | spouse = अनिल थडानी (२००४- वर्तमान) | children = ४ |relatives = [[रवि टन्डन]] (पिता) | website = }} '''रवीना टन्डन''' एक भारतीय अभिनेत्री, निर्मात्री आ पूर्व मोडल छी। ओ प्रारम्भमे [[बलिउड]] चलचित्रमे काज केनए छल आ किछ समय पहिले आबि ओ [[तेलुगु चलचित्र]] उद्योग आ [[तमिल चलचित्र]] उद्योगमे समेत अभिनय केनए अछि। टन्डन सन १९९१ मे बलिउड चलचित्र '''पत्थर के फुल'''सँ अपन अभिनय करियरक सुरुवात केल्नि आ लक्स न्यू फेस अफ द इअर फिल्मफेयर पुरस्कार जीतमे सफल भेल ।<ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/television/raveena-tandon-to-host-a-chat-show/article1-814595.aspx |title=Archive copy |access-date=2016-09-17 |archive-date=2015-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150223232736/http://www.hindustantimes.com/television/raveena-tandon-to-host-a-chat-show/article1-814595.aspx |dead-url=yes }}</ref> ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== {{Commonscat|Raveena Tandon|रवीना टन्डन}} * {{IMDb name|id=0849199}} ==एहो सभ देखी== {{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नव महिला कलाकारक लेल पुरस्कार}} {{सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीक लेल राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार}} [[श्रेणी:सन् १९७४ मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:बङ्गाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:तेलुगु चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:मीठीबाई कौलेजक पूर्व विद्यार्थीसभ]] [[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेतासभ]] [[श्रेणी:राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार (भारत) विजेतासभ]] 9tb3xlpw6f5lss33y3gavtebt1ljnvl मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा 0 14504 282298 153533 2026-11-11T05:05:48Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282298 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = श्री ३ | name = मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा<br />Mohan Shumsher Jung Bahadur Rana | native_name = श्री ३ मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा | image = Mohan Shamsher Jang Bahadur Rana.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1885|12|23}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1967|1|6|1885|12|23}} | death_place = [[बेङ्गलोर]] | nationality = | other_names = | occupation = नेपालक प्रधानमन्त्री | title = कास्की आ लमजुङक श्री ३ महाराज | known_for = | predecessor =[[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] | successor =[[मातृकाप्रसाद कोइराला]] }} '''मोहन सम्शेर जङ्गबहादुर राणा''' ({{Langx|en|Mohan Shumsher Jung Bahadur Rana}}) (२३ दिसम्बर १८८५- ६ जनवरी १९६७) [[नेपाल]]क अन्तिम [[राणा वंश|राणा प्रधानमन्त्री]] छल जे सन् ३० अप्रैल १९४८ सँ १२ नवम्बर १९५१ धरि ई पदपर बहाल रहल छल ।<ref>[http://www.royalark.net/Nepal/lamb10.htm Royal Ark]</ref> ==जीवनी== == सन्दर्भ सूची == {{reflist}} {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा]]}} {{s-ttl|title=[[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|नेपलक प्रधानमन्त्री]]|years=१९४८-१९५१}} {{s-aft|after=[[मातृकाप्रसाद कोइराला]]}} |- {{s-end}} ==एहो सभ देखी== {{Prime Ministers of Nepal}} 3emlbff4bhcwgmjh2rls4tfg0kvgiy3 मातृकाप्रसाद कोइराला 0 14506 282299 275089 2026-11-11T05:05:52Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282299 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = मातृकाप्रसाद कोइराला<br /> Matrika Prasad Koirala |image = JFKWHP-KN-C18540.jpg |office = [[नेपाल]]क लेल [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]क राजदुत |term_start = १९६१ |term_end = १९६४ |office1 = [[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|१८अम प्रधानमन्त्री]] |monarch1 = [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]] |term_start1 = १६ नवम्बर १९५१ |term_end1 = १४ अगस्त १९५२ |predecessor1 = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |successor1 = राजा [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]]द्वारा राजसत्ता कायम |monarch2 = [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]], [[महेन्द्र शाह|राजा महेन्द्र]] |term_start2 = १५ जुन १९५३ |term_end2 = १४ अप्रैल १९५५ |predecessor2 = राजा [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]]द्वारा राजसत्ता कायम |successor2 = राजा [[महेन्द्र शाह|राजा महेन्द्र]]द्वारा राजसत्ता कायम |office3 = [[नेपाली काङ्ग्रेसक सभापति|नेपाली काङ्ग्रेसक प्रथम सभापति]] |term_start3 = १२ अप्रैल १९५० |term_end3 = २६ मई १९५२ |successor3= [[विशेश्वर प्रसाद कोइराला]] |birth_date = {{birth date|1912|1|1|df=y}} |birth_place = वाराणसी, [[ब्रिटिश राज]] |death_date = {{death date and age|1997|9|11|1912|1|1|df=y}} |death_place = [[बिराटनगर]], [[नेपाल]] }} '''मातृका प्रसाद कोइराला''' ({{Langx|en|Matrika Prasad Koirala}} {{Audio|Matrika Prasad Koirala.ogg|सुनी}}; १ जनवरी १९१२ – ११ सितम्बर १९९७)<ref>[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F99F61DC9FE7EC2&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM Nepal: Former prime minister dies]</ref> प्रजातान्त्रिक [[नेपाल]]क प्रथम नागरिक प्रधानमन्त्री तथा निरङ्कुश राणाशाही शासनविरुद्ध भेल वि.स. २००७ सालक जनक्रान्तिक अथक योद्धा छल । ओ समाजसेवी स्व. कृष्णप्रसाद कोइरालाक जेठ बेटा छल ।<ref>[http://www.worldstatesmen.org/Nepal.html worldstatesmen.org]</ref> ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा]]}} {{s-ttl|title=[[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|नेपालक प्रधानमन्त्री]]|years=१९५१-१९५२}} {{s-aft|after=राजा [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]]द्वारा राजसत्ता कायम}} |- {{s-bef|before=राजा [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]]द्वारा राजसत्ता कायम}} {{s-ttl|title=[[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|नेपालक प्रधानमन्त्री]]|years=१९५३-१९५५}} {{s-aft|after=राजा [[महेन्द्र शाह|राजा महेन्द्र]]द्वारा राजसत्ता कायम}} |- {{s-end}} {{Prime Ministers of Nepal}} {{Authority control}} [[श्रेणी:नेपालक राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:नेपाली कांग्रेसक राजनीतिज्ञसभ]] jwxaxl8vc2xoipqdp1fha00z9ctr61k माइस्पेस 0 14510 282300 245453 2026-11-11T05:05:56Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282300 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company |company_name=Myspace LLC |owner=Specific Media LLC |company_logo=File:Myspacelogo2013.svg |company_type=Private |foundation=2003 |founder={{Unbulleted list|[[Chris DeWolfe]]|[[Tom Anderson]]}} |location_city=[[Beverly Hills, California]] |location_country=US |area_served=Worldwide |key_people={{nowrap|[[Tim Vanderhook]] <small>(CEO, Specific Media)</small>}}<br />{{nowrap|[[Justin Timberlake]] <small>(Co-owner)</small>}} |num_employees=200<ref name='a'>{{cite news|last=Vascellaro|first=Jessica E.|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052702304584004576415932273770852.html|title=News Corp. Selling Myspace to Specific Media|work=The Wall Street Journal |date=June 30, 2011|accessdate=2011-10-23}}</ref> |url={{URL|http://www.myspace.com}} |alexa={{IncreaseNegative}} 737 ({{as of|2013|11|1|alt=November 2013}})<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/myspace.com |title= Myspace.com Site Info |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= 2013-11-01 |archive-date= 2017-10-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20171019135115/https://www.alexa.com/siteinfo/myspace.com |dead-url= yes }}</ref><!--Updated monthly by OKBot.--> |ipv6= |registration=Required |num_users=50 million (June 2013)<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/adplanner/planning/site_profile#siteDetails?identifier=myspace.com&geo=001&trait_type=1&lp=true|title=Site profile for MySpace|publisher=Google|accessdate=2011-01-15}}</ref> |launch_date=August 2003 |current_status= Active |language=[[Myspace#International|14 languages]] |advertising=[[AdSense]] |website_type=[[Social networking service]] |revenue={{Increase}} $20 million (2013 est.)<ref>{{cite web|url=http://techcrunch.com/2011/04/12/exclusive-the-bleak-financial-numbers-from-the-myspace-sale-pitch-book/|title=Exclusive: The Bleak Financial Numbers From The MySpace Sale Pitch Book|publisher=TechCrunch|date=April 12, 2011|accessdate=2011-10-23}}</ref> |screenshot=[[File:Myspace Homepage.PNG|center|200px]] }} '''माइस्पेस''' ({{Langx|en|[[:en:Myspace|Myspace]]}})एक सामाजिक सञ्जाल छी । == इतिहास == ==सन्दर्भ सामग्री== {{Reflist|30em}} ==बाहिरी कडी== {{Commonscat|Myspace}} {{सामाजिक सञ्जाल}} [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल]] {{stub}} ta3aoujnkmif9d0aywtpoyib55n8bwt स्काइप 0 14513 282301 99769 2026-11-11T05:06:00Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282301 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = स्काइप | logo = [[File:Skype Logo.png|200px]] | screenshot = | caption = ५.१०<!-- Don't change the version in the caption unless the screenshot is changed. --> | Power = Private <!-- Add The Link for Privately held company! --> | developer = [[Microsoft Skype Division]] <!-- Please do not change the developer back to Skype Limited as the acquisition has been completed. --> | released = {{Start date|df=yes|2003|8}} | frequently updated = yes <!-- Don't edit this page, just click on the version number! --> | programming language = [[Embarcadero Delphi]], [[Objective-C]] ([[iOS]], [[Mac OS X]]), [[C++]] with [[Qt (toolkit)|Qt4]] ([[Linux]]) | operating_system = [[Cross-platform]] | language = [[Multilingual]] | genre = [[voice over IP|Voice over Internet Protocol]], [[instant messaging]], [[videoconferencing]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]], some paid features | website = {{Url|www.skype.com}} }} '''स्काइप''' ({{Langx|en|[[:en:Skype|Skype]]{{IPAc-en|icon|ˈ|s|k|aɪ|p}}}}) भ्वाइस-ओभर-इन्टरनेट प्रोटोकल सेवा तथा [[एप्लिकेसन सफ्टवेर|सफ्टवेर एप्लिकेसन]] सामाजिक सञ्जाल छी । {{ठुटो}} {{सामाजिक सञ्जाल}} [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल]] bdnckr6hlk0qxnknz1wui17a0q8q2to अनमोल केसी 0 14572 282302 281985 2026-11-11T05:06:04Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282302 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = अनमोल केसी<br>Anmol K.C. | honorific_suffix = | image = Anmol KC at success party of Dreams (Nepali Movie).jpg | image_size = | alt = | caption = अनमोल केसी ड्रिम्स चलचित्रक सफलता कार्यक्रममे | native_name = | native_name_lang = | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{birth date and age|1994|03|26}} | birth_place = | baptised = <!-- will not display if birth_date is entered --> | disappeared_date = <!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = नेपाली | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = [[नेपाली (स्पष्टता)|नेपाली]] | alma_mater = मल्पी इन्टरनेसनल कलेज<ref>{{cite web|url=http://teenz.com.np/article/magazine/born-to-an-ace.html|title=Born to an Ace – Teenz|accessdate=November 27, 2014|archive-date=December 5, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205005755/http://teenz.com.np/article/magazine/born-to-an-ace.html|url-status=dead}}</ref> | education = | occupation = [[अभिनेता]], [[निर्माता]] | years_active = २०१३ – हाल | employer = | organization = | agent = | known_for = [[होस्टेल (चलचित्र)|होस्टेल]], [[जेरी (चलचित्र)|जेरी]], [[ड्रिम्स]] | notable_works = | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = | weight = <!-- {{convert|X|kg|lb|0|abbr=on}} or {{convert|X|lb|kg|0|abbr=on}} --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} '''अनमोल केसी''' ({{Langx|en|Anmol K.C.}}) एक [[नेपाल|नेपाली]] अभिनेता<ref>[http://www.onlinekhabar.com/2016/02/392537/ अनमोल केसी]</ref> आ चलचित्र निर्माता छी। अनमोलक जन्म सन् १९९४ मार्च ३० मे भेल छल।<ref>{{Cite web |url=http://archive.ratopati.com/news/40615/ |title=ratopati.com |access-date=2017-07-21 |archive-date=2021-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917185700/https://archive.ratopati.com/news/40615/ |url-status=dead }}</ref> ओ रोमान्टिक चलचित्र 'जेरी'कऽ लेल चिनहल जाएत अछि। ओ 'जेरी' चलचित्रमे [[याना शर्मा]]संग काज केनए छल।<ref name=myrepublica>{{cite web|url=http://www.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=86612|publisher=Myrepublica.com|author=MyRepublica Staff|date=November 14, 2014|accessdate=November 27, 2014|title=5 things about Anmol K.C.}}</ref> अनमोल नेपाली चलचित्र क्षेत्रमे सन् २०१३ मे '[[होस्टेल (चलचित्र)|होस्टेल]]' चलचित्रसँ प्रवेश केनए छल। ओ 'गाजलु' चलचित्रमे [[मिस नेपाल]] विजयी [[सृष्टी श्रेष्ठ]]संग काज केनए छल।<ref name=myrepublica /> ==चलचित्र यात्रा== {|class="wikitable" !वर्ष!!चलचित्र!!भूमिका!!टिप्पणी |- |२००८ |सुपरस्टार | |निर्माता |- |२०१३ |[[होस्टेल (चलचित्र)]] |आदित्य विक्रम राणा |नायक |- |२०१४ |[[जेरी (चलचित्र)]] |जेरी ज ब राणा |नायक |- |२०१६ |[[ड्रिम्स]] |अबिर |नायिका [[सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह]] |- |२०१६ |म त तिम्रै हो नि | |निर्माता |- |२०१६ | होलिको त्यो रात |जयन बस्नेत | |- |२०१७ | कृ |ब्रिटिश लाहुरे | |- |} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} == बाह्य लिङ्कसभ == * {{Twitter|officialAnmol|अनमोल केसी}} {{Commonscat|Anmol K.C.|अनमोल केसी}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९९४ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्मातासभ]] nwrwm7rnlwc5jwh08vf1s5w4jotpq05 आयुष्मान जोशी 0 14575 282303 253398 2026-11-11T05:06:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282303 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = आयुष्मान जोशी<br>Ayushman Joshi | image = Ayushman DS Joshi.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1993|12|17|df=yes}} | birth_place = [[काठमाडौं]], नेपाल | nationality = नेपाली | occupation = [[अभिनेता]], [[मोडल (लोग)|मोडल]] | years_active = २०१६ – हाल | height = ६ फिट २ इन्च | spouse = {{Marriage|[[प्रियंका कार्की]]|2020}} }} '''आयुष्मान जोशी''' ({{Langx|en|Ayushman Joshi}}) एक नेपाली [[अभिनेता]] छी ।<ref name=cool>{{cite web|url=http://coolpokharacity.com/nepali-actor-model-vj-ayushman-desraj-shrestha-joshi/|publisher=coolpokharacity.com|author=|date=June 5, 2016|accessdate=August 29, 2016|title=Nepali Actor /Model /VJ Ayushman Desraj Shrestha Joshi|archive-date=August 20, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820062542/http://coolpokharacity.com/nepali-actor-model-vj-ayushman-desraj-shrestha-joshi/|dead-url=yes}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == [[श्रेणी:सन् १९९३ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:नेपाली पुरुष मोडलसभ]] 6znwv0v7667w4wwdkllzh1e0awe75g7 सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह 0 14684 282304 217415 2026-11-11T05:06:12Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282304 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह<br>Samragyee RL Shah | image = Samragyee RL Shah at movie premier.jpg | caption = नायिका सम्राज्ञी अपन चलचित्र '''ए मेरो हजुर'''क प्रिमियरमे | birth_name = | birth_place = [[काठमाडौं]], {{flagcountry|Nepal}} | othername = | birth_date = {{birth date and age|1995|11|18|df=y}} | yearsactive = २०१४&ndash;वर्तमान | nationality = {{flagicon|Nepal}}नेपाली | religion = | occupation = [[मोडल (लोग)|मोडल]], [[अभिनेत्री]] | spouse = | residence = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] | parents = विकास विक्रम शाह <br> नेहा राज्य लक्ष्मी शाह | relatives | awards = | height = | known_for = [[ड्रिम्स]] (डेब्यू चलचित्र) | website = | measurements = }} '''सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह''' ({{Langx|en|Samragyee RL Shah}}) [[नेपाली]] चलचित्र क्षेत्रक एक अभिनेत्री आ मोडल छी। नेपाली चलचित्र '''ड्रिम्स'''मे अपन भूमिकाक लेल ओ जानल जाइत अछि। ओ बहुत रास साङ्गीतिक भिडियो आ विविध लोकप्रिय फ्यासन पत्रिकाक आवरण पृष्ठमे नजर आएल अछि।<ref>{{cite web|url=http://nepaliactress.com/samragi-rajya-laxmi-shah-to-be-featured-opposite-to-anmol-kc/|title=Samragyee Rajya Laxmi Shah to be featured opposite to Anmol Kc|date=2015-03-15|publisher=nepaliactress.com}}</ref> ==जीवनी== ==चलचित्र यात्रा== {|class="wikitable" !वर्ष(ई.सं.)!!चलचित्र !!भुमिका !!नोट |- |२०१६ |[[ड्रिम्स]] |काब्या | डेव्यु चलचित्र |- |२०१६ |style="background:#ffc;"| ''ए मेरो हजुर-२ {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | |५ लाख पारिश्रमिक |- |२०१७ |तिमी सँग ‌‌‌‌‌ | | |- |२०१८ |कायरा | | |} ==सन्दर्भ सामाग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:सन् १९९५ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीसभ]] 2qqoc0jtpwklbfa3pxsjqb1qi7fz8cg केकी अधिकारी 0 14691 282305 277819 2026-11-11T05:06:16Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282305 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = केकी अधिकारी<br>Keki Adhikari | native_name_lang = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | image = Keki Adhikari at promotional event of Rajja Rani.jpg | image_size = | alt = केकी अधिकारी | caption = केकी अधिकारी | birth_name = <!--only use if different from name--> | birth_date = {{Birth date and age|1985|12|17}} | baptism_date = | birth_place = जोरपाटी, [[काठमाडौं]],{{flag|नेपाल}} | disappeared_date = <!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = [[नेपाली]] | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = बाल सृजनालय विद्यालय, काठमाडौं (विद्यालय)<br />व्हाइट हाउस कलेज (+२)<br />बिआइएम प्राइम कलेज<br />एमबिए प्रेसिडेन्सियल कलेज | alma_mater = | occupation = [[अभिनेत्री]], [[मोडल (मानिस)|मोडेल]] | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = <!-- unmarried life partner; use ''Name (1950–present)'' --> | children = | parents = बद्रि अधिकारी (पिता)<br />लक्ष्मी अधिकारी (आमा) | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = {{URL|http://keki.info}} | footnotes = | box_width = }} '''केकी अधिकारी''' ({{Langx|en|Keki Adhikari}}) एक नेपाली [[अभिनेत्री]] तथा<ref>{{cite web|url=http://nepaliactress.com/tag/keki-adhikari/ |publisher=Nepaliactress.com|accessdate=2014-06-04|title=Keki Adhikari - Nepaliactress.com}}</ref> व्यावसायिक मोडल छी।<ref>{{cite web|url=http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=A+new+taste&NewsID=308040|title=Masan Film (short information)|publisher=TheHimalayanTimes.com|accessdate=2014-06-04|archive-date=2014-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714215708/http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=A+new+taste&NewsID=308040|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=-S3CoveVeMM&feature=kp|title=Biteka Pal - Music Video|accessdate=2014-06-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://keki.info/tag/mero-best-friend/|title=Music Video - Mero Best Friend|publisher=Keki.info|accessdate=2014-06-04|archive-date=2016-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161020115225/http://keki.info/tag/mero-best-friend/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://xnepali.net/movies/keki-adhikari-to-be-featured-as-charumati-in-her-debut-play/|title=Charumati|publisher=Xnepali.net|accessdate=2014-06-04|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107045843/https://xnepali.net/keki-adhikari-to-be-featured-as-charumati-in-her-debut-play/|dead-url=yes}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:सन् १९८९ मे जन्म]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]] j36cos74g4uj6ahoolq1t26yl898yku झरना थापा 0 14728 282306 278721 2026-11-11T05:06:20Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282306 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = झरना थापा<br>Jharana Thapa | honorific_suffix = | native_name = झरना बज्राचार्य | native_name_lang = | image = Jharana Thapa at movie premier (cropped).jpg | image_size = 250px | alt = | caption = झरना थापा [[ए मेरो हजुर २]] चलचित्रक प्रिमियरमे | birth_name = | other names = | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1981|03|28}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | residence = | nationality = | education = | alma_mater = | occupation = [[अभिनेत्री]], [[चलचित्र निर्माता]], [[चलचित्र निर्देशक]] आ [[समाजसेवी]] | years_active = १९९३- वर्तमान | height = | spouse = {{marriage|सुनिल कुमार थापा |()=smaller |1998}}<ref name="Jharana Biography">{{Cite web |url=http://nepaliactress.com/biography-of-jharana-thapa-debuting-as-a-director-in-a-mero-hajur-2/ |title=Biography of Jharana Thapa, Debuting as a director in A Mero Hajur 2 |website=Nepaliactress.com}}</ref> | children = सुभानी थापा | awards = फेम बोटानिका केटिभी चलचित्र अवार्ड {{small|(२००८)}}<br/>केटिभी चलचित्र अवार्ड {{small|(२००९)}} }} '''झरना थापा''' ({{Langx|en|Jharana Thapa}}) (जन्म मार्च 28, १९८१) एक नेपाली चलचित्र अभिनेत्री, निर्माता आ निर्देशक छी ।<ref name="Jharana Biography" /> ओ [[नेपालक सिनेमा|कलिउड]] चलचित्र क्षेत्रमे सन् १९९६ मे प्रदर्शित भेल '''दाइजो''' नामक चलचित्रमे नेपाली स्टार अभिनेता [[भुवन केसी]]संग अभिनय केनए छल ।<ref name="Nepali Movie">{{Cite web |url=http://reelnepal.com/movie/631/daijo |title=Daijo (1996) |website=Reelnepal.com |access-date=2017-07-22 |archive-date=2019-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221154504/https://reelnepal.com/movie/631/daijo |dead-url=yes }}</ref><ref name="Jharana">{{Cite web |url=http://www.kathmanducraze.com/view-profile/jharana-thapa |title=Jharana Thapa|website=Kathmanducraze.com}}</ref> ओ मुख्य महिला कलाकारको भूमिकामे विभिन्न नेपाली चलचित्रमे अभिनय केनए अछि ।<ref name="Filmography">{{Cite web |url=http://reelnepal.com/name/1338/jharana-thapa/filmography |title=Jharana Filmography |website=Reelnepal.com |access-date=2017-07-22 |archive-date=2019-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221154023/https://reelnepal.com/name/1338/jharana-thapa/filmography |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://xnepali.net/jharana-thapa-biography-and-movies/ |title=Jharna movies |website=Xnepali.net }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सन् १९९८ मे प्रदर्शित भेल '''धर्म सङ्कट''' चलचित्रसँ ओ चर्चित भेल छल ।<ref>{{Cite web |url=http://www.souryadaily.com/2017/07/143822.html |title=Jharana Thapa- breakout movie |website=Souryadaily.com |language=Nepali |access-date=2017-07-22 |archive-date=2017-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012638/http://www.souryadaily.com/2017/07/143822.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url= http://reelnepal.com/movie/707/dharma-sankat |website= reelnepal.com |title= Dharam Sankat (1998) |access-date= 2017-07-22 |archive-date= 2019-12-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191221153818/https://reelnepal.com/movie/707/dharma-sankat |dead-url= yes }}</ref><ref>{{cite web | url=http://nari.ekantipur.com/news/2012-03-24/985.html | title=सदाबहार नायिका झरना थापा | publisher=Ekantipur.com | accessdate=11 March 2011 | archive-date=2017-09-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012255/http://nari.ekantipur.com/news/2012-03-24/985.html | dead-url=yes }}</ref> २० वर्षधरि नेपाली चलचित्रमे अभिनय कएलाकबाद ओ चलचित्र निर्देशकके रुपमे '''ए मेरो हजुर २''' नामक नेपाली चलचित्रक निर्देशन क रहल छथि ।<ref>{{cite web | url=http://www.myrepublica.com/news/4652/ | title=Jharana Thapa turns director | publisher=Republoca | accessdate=28 July 2016}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} ==बाह्य जडीसभ== * {{IMDb name|1086714}} * {{Twitter|jharana_thapa|झरना थापा}} ==एहो सभ देखी== {{नेपाली अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:नेपालक कलाकारसभ]] [[श्रेणी:अपूर्ण लेख]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] sdot07vgmcq1vd28biwew3krcaqc85i दार्जिलिङ्ग 0 14820 282307 269752 2026-11-11T05:06:25Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282307 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = दार्जिलिङ्ग | native_name = দার্জিলিং | native_name_lang = | other_name = पहाडक रानी | settlement_type = नगरपालिका | image_skyline = Darjeeling.jpg | image_alt = A panoramic view of a hill range. The upper portions of the nearer hillsides have tiled houses, while the farther hillsides and the lower portions of the nearer ones are covered with green bushes. A few coniferous trees are scattered throughout. | image_caption = दार्जिलिङ्गक ह्याप्पी भ्याली टी स्टेटक दृश्य | nickname = | map_alt = Darjeeling is located at the northern tip of West Bengal, near its boundary with Sikkim. | map_caption = | pushpin_map = India West Bengal | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 27 | latm = 3 | lats = | latNS = N | longd = 88 | longm = 16 | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = राष्ट्र | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = राज्य | subdivision_name1 = [[पश्चिम बङ्गाल]] | subdivision_type2 = जिल्ला | subdivision_name2 = दार्जिलिङ्ग जिला | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = १ जुलाई १८५० | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = दार्जिलिङ्ग नगरपालिका | leader_title1 = अध्यक्ष | leader_name1 = अमर सिंह राई | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = सुक बहादुर बिश्वकर्मा | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = १०,५७ | elevation_footnotes = | elevation_m = २०५० | population_total = १३२०१६ | population_as_of = २०११ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | demographics_type1 = भाषासभ | demographics1_title1 = स्थानिय | demographics1_info1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]], [[तिब्बती भाषा|तिब्बति]], [[किराँती भाषा|किराँती]], [[नेपाल भाषा]], [[गुरूङ भाषा|गुरुङ]], [[मगर भाषा|मगर]], [[भुटिया भाषा|भुटिया]], [[तामाङ भाषा|तामाङ]], [[लेप्चा भाषा|लेप्चा]] | demographics1_title2 = आधिकारिक | demographics1_info2 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] र [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय|आइएसटि]] | utc_offset1 = +५.३० | postal_code_type = पोस्टल नम्बर | postal_code = ७३४१०१ | area_code_type = टेलिफोन कोड | area_code = ०३५४ | registration_plate = WB-७६ WB-७७ | blank1_name_sec1 = [[लोक सभा]] निर्वाचन क्षेत्र | blank1_info_sec1 = दार्जिलिङ्ग (लोक सभा निर्वाचन) | blank2_name_sec1 = [[विधान सभा]] निर्वाचन क्षेत्र | blank2_info_sec1 = दार्जिलिङ्ग (विधान सभा निर्वाचन) | website = http://www.darjeelingmunicipality.org | footnotes = }} ''' दार्जिलिङ्ग''' ({{Langx|en|[[:en:Darjeeling|Darjeeling]]}}; {{IPAc-en|d|ɑːr|ˈ|dʒ|iː|l|ɨ|ŋ}}) [[भारत]]क [[पश्चिम बङ्गाल]] राज्यमे रहल एकटा नगर छी। ई दार्जिलिङ्ग जिलाक सदरमोकाम सेहो छी। ई नगर महाभारत पहाड भागमे अवस्थित अछि। ई नगरक औसत उचाइ २,१३४ मिटर (६,९८२ फिट) अछि। दार्जिलिङ्ग शब्दक उत्त्पत्ति दुइगो [[तिब्बती भाषा|तिब्बती]] शब्द, दोर्जे (ठन्का) आओर लिङ्ग (स्थान) सँ भेल छल जकर अर्थ '''ठन्का गीरऽवाला स्थान''' होएत अछि।<ref name=name>{{cite web | publisher=Neptune Tours & Travels | url=http://www.exploreindiatours.com/eastern-himalayas.htm | title=Eastern Himalayas DARJEELING : The Queen of Hills | accessdate=2006-05-01 | archive-date=2007-06-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070621091256/http://www.exploreindiatours.com/eastern-himalayas.htm | dead-url=yes }}</ref> == परिचय == == मुख्य आकर्षण == == [[शाक्‍य मठ]]== == द्रुक-थम्‍बटेन-साङ्गग-चोलिङ्ग-मठ == == माकडोग मठ == == जापानी मन्दिर (पीस पैगोडा) == ==[[टाइगर हिल]]== ===शुल्‍क === == घूम मठ (जेलूग्‍पा) == == भूटिया-बस्‍ती-मठ == == तेन्जिङस लेगेसी == == जैविक उद्यान == == तिब्‍बती शरणार्थी क्याम्प == == खेलौना रेल अर्थात् टोए ट्रेन = === चाय उद्यान === == चाय == == यातायात == ===हवाई सेवा=== ===रेलमार्ग=== ===सडक यतयात=== == इतिहास == == भूगोल == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== ==बाह्य जडीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:भारतक जिलासभ]] [[श्रेणी:अपूर्ण लेख]] 97hruamzq7c1xlsq7cnbb8o7e9uth3g गौरी मल्ल 0 14897 282308 244239 2026-11-11T05:06:29Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282308 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = गौरी मल्ल<br>Gauri Malla |image = Gauri Malla.jpg |imagesize = |birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1952|03|14}} |birth_place = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] |birth_name = |website = |height = |occupation = अभिनेत्री |yearsactive = |signature = }} '''गौरी मल्ल''' ({{Langx|en|Gauri Malla}}) नेपाली चलचित्र क्षेत्रक एक अभिनेत्री छी।<ref>[https://web.archive.org/web/20050505030711/http://www.nepalnews.com.np/contents/englishdaily/trn/2002/sep/sep13/index1.htm Her Majesty presents motion picture awards]. ''The Rising Nepal'' (13 September 2002)</ref><ref>[http://www.rediff.com/movies/2003/dec/01nepal.htm Now, Nepal has its own film awards, too!]. Rediff.com (1 December 2003). Retrieved on 2015-12-30.</ref> ==चलचित्रसभ== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! नाम ! भुमिका |- | २००० | [[बसन्ती (चलचित्र)|बसन्ती]] | रानी |- | २००२ | [[सन्यास (चलचित्र)|सन्यास]] | |- | २००२ | [[मामाघर (चलचित्र)|मामाघर]] | |- |२००२ |[[खानदान (चलचित्र)|खानदान]] | मन्थरा |- |२००२ |[[धन सम्पत्ति (चलचित्र)|धन सम्पत्ति]] | |- |२००२ |[[बक्शिस (चलचित्र)|बक्शिस]] | |- | २०१५ |[[सिंहदरबार (चलचित्र)|सिंहदरबार]] |प्रधानमन्त्री |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जड़ीसभ== *{{IMDb name|1098416}} * [http://bestcyberzone.com/entertainment/profiles/Gauri-Malla-49.html गौरी मल्लक तस्विरसभ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812091951/http://bestcyberzone.com/entertainment/profiles/Gauri-Malla-49.html |date=2011-08-12 }} [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९५२ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]] {{stub}} hh6zeorsp3lz602dmee90r67o5gibdn मिथिला शर्मा 0 14901 282195 282118 2026-11-11T01:51:39Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282195 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = मिथिला शर्मा | image = | alt = | caption = | birth_name = मिथिला शर्मा | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY| MM|DD}} --> | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY| MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[नेपाली]] | other_names = मिथिला शर्मा | known_for = अभिनेत्री | spouse = [[मोतिलाल बोहोरा]] <ref>[http://setopati.com/news/13765/ setopati] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | occupation = }} '''मिथिला शर्मा''' नेपाली चलचित्र क्षेत्रक प्रसिद्ध अभिनेत्री छी ।<ref>{{Cite web |url=http://nepalpati.com/entertainment/5254/Actress-Mithila-Sharma |title=nepalpati.com |access-date=2016-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250119163235/http://nepalpati.com/entertainment/5254/Actress-Mithila-Sharma |archive-date=2025-01-19 |dead-url=yes}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवनी== {{ठुटो}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{Commonscat|Mithila Sharma}} {{नेपाली अभिनेत्रीसभ}} [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपालक कलाकारसभ]] d3tkc80qbvmhwuwdtykwtxijio9hofw अनैठा 0 15414 282309 273252 2026-11-11T05:06:36Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282309 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = अनैठा | native_name = अनैठा | settlement_type = गाउँ / Village | image = File:Thareshwarnath Temple.jpg | image_caption = अनैठा गामक ठाड़ेश्वरनाथ महादेव मन्दिर | subdivision_type = देश | subdivision_name = नेपाल | subdivision_type1 = प्रदेश | subdivision_name1 = मधेश प्रदेश | subdivision_type2 = जिला | subdivision_name2 = महोत्तरी | subdivision_type3 = गाउँपालिका | subdivision_name3 = महोत्तरी गाउँपालिका | population_as_of = 2021 | population_total = 2,533 | timezone = नेपाल समय | utc_offset = +5:45 }} '''अनैठा''' ({{Langx|en|Anaittha}}) '''अनैठा''' महोत्तरी जिल्ला, मधेश प्रदेश, नेपालक एक ऐतिहासिक गाम अछि। ई जनकपुरधाम शहर सँ 13 किलोमीटर पश्चिम आ जलेश्वरनाथ धाम सँ 7 किलोमीटर उत्तर-पूर्वमे अवस्थित अछि। == इतिहास == अनैठा गामक नामकरणक कथा अनुसार मिथिलाक राजा श्री जनकक दरबारक नजदीक ई स्थान अन्नक भंडारक लेल प्रसिद्ध छल। मिथिला मे अकाल पड़ला पर अन्न भंडार समाप्त भऽ गेल, एहि कारण “अन्न नहि छल” कहल गेल। कालांतर मे ई नाम “अनईठा” आ अंततः “अनैठा” भऽ गेल। == भौगोलिक स्थिति == अनैठा महोत्तरी गाउँपालिका, वडा नम्बर २ मे अवस्थित अछि। ई गाम मधेश प्रदेशक राजधानी जनकपुरधामक प्रशासनिक क्षेत्रमे अबैत अछि। == संस्कृति == गामक लोक मुख्य रूप सँ मैथिली भाषा बोलैत छथि। धानुक, यादव, कलवार, सोनार, मुसहर, खतवे, तेली, कानू आदि विभिन्न जाति-समुदायक लोक प्रेमपूर्वक एकसंग बसैत छथि। गामक लोक मुख्य रूप सँ कृषि-किसानी करैत छलाह। आब जनसंख्या वृद्धि आ भूमिक कमी कारण बहुत लोक नौकरी लेल दोसर ठाम जा रहल छथि आ विदेश पलायन सेहो भेल अछि। == धार्मिक स्थल == * **ठाडेश्वरनाथ महादेव मंदिर** – गामक प्रमुख मंदिर, जे श्री रामक बरातक समय सँ प्रसिद्ध अछि। * **ठाड़ी पोखरी** – प्राकृतिक आ पौराणिक पोखरी, जे एक रातमे दैत्यमानुष द्वारा खनायल गेल मान्यता अछि। पुरान समयमे भूखल यात्रिक प्रार्थना पर भोजन प्रदान करैत छल। * **अन्य मंदिर** – पार्वती जी, हनुमान जी, लक्ष्मण-राम जी, लक्ष्मी जी, महारानी जी, आ गंगा मैया कऽ मंदिर सभ गामक धार्मिक आ सांस्कृतिक शोभा बढ़बैत अछि। == अर्थव्यवस्था == पहिनेकाल गामक लोक मुख्य रूप सँ अन्न उपजाबैत छल। आब खेती-किसानीक जमीन कम भऽ रहल अछि, फलस्वरूप लोक रोजगार लेल दोसर ठाम जा रहल छथि। == संदर्भ == <references> * [https://www.himalini.com/140999/08/01/05/] </references> [[श्रेणी:Villages in Mahottari District]] [[श्रेणी:Populated places in Madhesh Province]] ou9aopanffaoo4mdhle4f5mhg4x3i5s जलेश्वर नगरपालिका 0 15487 282310 278856 2026-11-11T05:06:40Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282310 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Jaleshwar |other_name = |native_name = जलेश्वर नगरपालिका |nickname = |settlement_type = [[नगरपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = महादेव मन्दिर जहाँ जलमे ईश्वर छथिन। |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = नेपाल <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position =किनार |pushpin_map_caption =नेपालक नक्शामे {{pagename}} अवस्थित क्षेत्र <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = प्रशासनिक क्षेत्र |subdivision_name1 = [[जनकपुर अञ्चल]] |subdivision_type2 = जिला |subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिला|महोत्तरी]] <!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = नगरपालिका |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- Population --> |population_as_of = |population_footnotes = |population_note = |population_total = २३,५३३<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal</ref> |population_density_km2 = auto |population_blank1_title =Ethnicities |population_blank2_title =Religions <!-- General information --> |timezone = [[नेपालक प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd= 26|latm = 38|lats = 0|latNS = N |longd= 85|longm = 48|longs = 0|longEW = E |coordinates_display = title |coordinates_type = type:city_region:NP |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = 53 |elevation_ft =177 <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = डाक कोड |postal_code = ४५७०० |area_code = ०४४ |blank_name = |blank_info = |website = [http://jaleshwarmun.gov.np jaleshwarmun.gov.np] |footnotes = }} '''जलेश्वर''' ({{Langx|en|Jaleshwar}}) [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रक [[जनकपुर]] अञ्चलक [[महोत्तरी जिला]]मे रहल नगरपालिका आ [[महोत्तरी जिला]]क सदरमुकाम सेहो छी। ई [[तराई]]के [[सुरसण्ड]],[[बिहार]] बोर्डरसँ सेहो जुडल अछि। .<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/NP/00/Jaleswar.html |title=Jaleswar, Nepal Page – Falling Rain Genomics |access-date=2016-10-01 |archive-date=2017-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170219104432/http://www.fallingrain.com/world/NP/00/Jaleswar.html |dead-url=yes }}</ref> हिन्दु धर्मके अनुसार जलमे इश्वर भेलाक कारण एकरा जलेश्वर कहल जाइत अछि। साउन आ माघ महिनामे अहि ठाम सब साल मेला लगाबैत अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== *[[नेपालक प्रशासनिक विभाजन|नेपालक क्षेत्रीय वर्गीकरण]] {{महोत्तरी जिलाक गाविस तथा नगरपालिकासभ}} [[श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ]] pkmfn2rkotnlydawyxgdcusdo8vganh याहू! 0 15568 282311 270645 2026-11-11T05:06:44Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282311 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company | name = याहू आइएनसी<br />Yahoo Inc. | logo = Yahoo! (2019).svg | screenshot = Yahoo Headquarters.jpg | screenshot size = 250px | caption = याहू मुख्यालय, सन्नीभेलमे | type = [[सार्वजनिक कम्पनी|सार्वजनिक]] | founder = {{ubl|[[जेरी यङ्ग]]|[[डेभिड फिलो]]}} | key_people = [[डेभिड फिलो]] ({{small|याहू मुख्य}})<ref>{{cite web|url=https://info.yahoo.com/management-team|title=Home - About Yahoo|publisher=}}</ref><br />[[मेनार्ड वेब]] {{small|(चेयरम्यान)}}<br />[[मरिसा मेयर]] {{small|(सिइओ)}} | industry = इन्टरनेट<br />कम्प्युटर सफ्टवेयर | products = [[याहू न्युज]]<br />[[याहू मेल]]<br />[[याहू फाइनान्स]]<br />[[याहू स्पोर्ट्स]]<br />[[याहू सर्च]]<br />[[याहू म्यासेन्जर]]<br />[[याहू! उत्तर]]<br />[[टम्बलर]]<br />[[फ्लिकर]] | revenue = {{Nowrap|{{Gain}} [[संयुक्त राज्य डलर|युएस$]]४.९६८ बिलियन (२०१५)}}<ref>{{cite web|url=http://www.valuewalk.com/2015/01/yahoo-inc-vmware-inc-beat-earnings-estimates/|title=Yahoo! Inc., VMware, Inc. Beat Earnings Estimates|website=ValueWalk.com}}</ref> | assets = {{loss}} युएस$४५.२०४ बिलियन (२०१५)<ref>{{cite web|url=https://ca.finance.yahoo.com/q/bs?s=YHOO&annual|title=YHOO Balance Sheet - Yahoo! Inc. Stock - Yahoo! Canada Finance|publisher=|access-date=2016-10-03|archive-date=2016-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160616194144/https://ca.finance.yahoo.com/q/bs?s=YHOO&annual|dead-url=yes}}</ref> | equity = {{loss}} युएस$२९.०४ बिलियन (२०१५)<ref>{{cite web|url=https://investor.yahoo.net/releasedetail.cfm?ReleaseID=893145|title=Yahoo - Yahoo Reports Fourth Quarter and Full Year 2014 Results|publisher=|access-date=2016-10-03|archive-date=2016-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160623222000/https://investor.yahoo.net/releasedetail.cfm?ReleaseID=893145|dead-url=yes}}</ref> | url = | alexa = {{Steady}} ५ ({{As of|2016|08|5|alt=अगस्त २०१६}})<ref name="alexaranking">{{cite web |url=http://www.alexa.com/siteinfo/yahoo.com |title=Yahoo.com Site Overview |website=Alexa.com |publisher=[[Alexa Internet]] |accessdate=August 5, 2016 |archive-date=May 27, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150527172210/http://www.alexa.com/siteinfo/yahoo.com |dead-url=yes }}</ref> | image = याहू मुख्यालय | image_caption = याहू मुख्यालय | traded_as = {{NASDAQ|YHOO}} | foundation = {{Start date and age|1994|1|1}} ('''जेरी एण्ड डेभिड गाइड टू वर्ल्ड वाइड वेब'''क रुपमे)<br />{{Start date and age|1995|3|2}}<br />('''याहू!'''क रुपमे) | location_city = [[सनिभेल, क्यालिफोर्निया|सनिभेल]], क्यालिफोर्निया | location_country = संयुक्त राज्य | area_served = विश्वव्यापी | operating_income = {{loss}} युएस$'''-४.७४''' बिलियन (२०१५)<ref name="10K">[https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1011006/000119312515066560/d826131d10k.htm Yahoo! Inc. Form 10-K], Securities and Exchange Commission, February 28, 2015</ref> | net_income = {{loss}} युएस$'''४.३५''' बिलियन (२०१५)<ref>{{cite web|url=http://www.marketwatch.com/investing/stock/yhoo/financials|title=YHOO Annual Income Statement - Yahoo! Inc. Annual Financials|publisher=}}</ref> | num_employees = १०,४०० ({{As of|2016|lc=on}}) | subsid = याहू अन्य कम्पनी | homepage = {{URL|https://www.yahoo.com/}} }} '''''याहू!''''' ({{Langx|en|Yahoo!}}) एक अमेरिकी निगमित निगम आ विश्वव्यापी इन्टरनेट सेवा कम्पनी छी। ओ बहुतेक प्रकारक सुविधासभ जेना वेब पोर्टल, खोज साधन, इमेल, खबर, इत्यादी प्रस्तुत करैत अछि। याहूक स्थापना स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयक ग्रैजुएट छात्र [[जेरी यङ्ग]] आ [[डेभिड फिलो]]द्वारा जनवरी १९९४ मे कएल गेल छल। कम्पनीक मुख्य कार्यालय [[सिलिकन भ्याली]]क शहर [[सनिभेल, क्यालिफोर्निया]]मे अछि।<ref>{{cite web|url=http://news.yahoo.com/photos/20-years-of-yahoo-1425235248-slideshow/yahoo-celebrates-20th-anniversary-photo-1425250631030.html|title=Yahoo! celebrates 20th anniversary|work=[[Yahoo! News]]|date=2015-03-01|accessdate=2016-03-27}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/tech/at-20--yahoo-celebrates-and-looks-ahead-025355178.html|title=At 20, Yahoo celebrates and looks ahead|work=Yahoo!|date=2015-03-01|accessdate=2016-03-27}}</ref> सन् १९९० मे इन्टरनेटक दुनियामे याहूक वर्चस्व छल।<ref>{{cite web|url=http://www.nytimes.com/2016/07/25/business/yahoo-sale.html|title=Yahoo’s Sale to Verizon Ends an Era for a Web Pioneer|date=July 25, 2016|work=The New York Times}}</ref> वर्तमानमे [[मरिसा मेयर]], [[गुगल]]क भूतपूर्व कार्यकारी, ई कम्पनीक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत आ अध्यक्ष छी।<ref>{{cite news |title=Marissa Mayer hopes to improve user experience at Yahoo |url= http://timesofindia.indiatimes.com/tech/enterprise-it/strategy/Marissa-Mayer-hopes-to-improve-user-experience-at-Yahoo/articleshow/15015065.cms |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120717195637/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/enterprise-it/strategy/Marissa-Mayer-hopes-to-improve-user-experience-at-Yahoo/articleshow/15015065.cms? |archivedate=July 17, 2012 |newspaper=The Times of India |date=July 17, 2012 |last=Perlroth |first=Nicole |location=New Delhi}}</ref> ==इतिहास== ==उत्पादन== ==टाइमलाइन== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:अमेरिकी वेबसाइटसभ]] 8q7bm77xrxjv5vqve9m2j9iydk284ui वैशाली (प्राचीन शहर) 0 15721 282312 132994 2026-11-11T05:06:48Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282312 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = वैशाली | native_name = Vaishali<br/>Vaiśālī | nickname = वैशु | settlement_type = शहर | image_skyline = Ashoka pillar at Vaishali, Bihar, India 2007-01-29.jpg | image_alt = | image_caption = वैशालीमे रहल [[अशोक स्तम्भ]]क राजधानी | pushpin_map = India Bihar | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = भारतक विहारमे स्थान | latd = 25.99 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 85.13 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतक राज्य आ केन्द्रशाशित प्रदेशसभ|राज्य]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_type2 = [[भारतक जिलासभ|जिला]] | subdivision_name2 = [[वैशाली जिला|वैशाली]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषासभ | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[मैथिली]] , [[हिन्दी]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''वैशाली''' ({{Langx|en|Vaishali}}) [[भारत]]क [[बिहार]] राज्यक एक शहर छल जे वर्तमानमे एक पुरातात्विक स्थल छी। ई स्थान [[तिरहुत प्रमण्डल]]क [[तिरहुत]]मे पडैत अछि।<ref>http://tirhut-muzaffarpur.bih.nic.in</ref> ई [[लिच्छवी (गणतन्त्र)|लिच्छवी]]क राजधानी शहर छल, आ ऐतिहासिक प्रमाणसभक अनुसार इशापूर्व ६ शताब्दीमे वैशालीमे विश्वक सभसँ पहिल [[गणतन्त्र]]कायम कएल गेल छल।<ref>http://www.bhaskar.com/article/BIH-PAT-loksabha-election-news-report-from-vaishali-bihar-4609931-PHO.html?seq=2</ref> भगवान [[महावीर]]क जन्मस्थल होमएके कारण [[जैन धर्म]]क मतावलम्बिसभक लेल ई एक पवित्र स्थल छी।<ref>http://www.jagran.com/bihar/vaishali-10600968.html</ref> भगवान [[बुद्ध]] ई भूमि पर तीन बेर आगमन केलक, ई हुनकर कर्म भूमि सेहो छल। [[बुद्ध]]क समय सोलह महाजनपदसभमे वैशालीक स्थान [[मगध]] क समान महत्त्वपूर्ण छल। अतिमहत्त्वपूर्ण बौद्ध तथा जैन स्थल होमएक छोडि ई स्थान पौराणिक हिन्दू तीर्थ तथा [[पाटलीपुत्र]] जका ऐतिहासिक स्थलक निकट अछि। मशहूर राजनर्तकी आ नगरवधू आम्रपाली सेहो याह ठामक छी|<ref>http://hindi.webdunia.com/buddhism-religion/%E0%A4%AC%E0%A5%8C%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A5%80-%E0%A4%86%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80-111042000014_1.htm</ref><ref>http://www.amarujala.com/news/spirituality/inner-journey/the-real-peace-is-in-god/</ref><ref>{{cite book |title=India: Lonely planet Guide|last=Bindloss|first=Joe |authorlink= |author2=Sarina Singh |year=2007|publisher=[[Lonely Planet]]|isbn= 1-74104-308-5|page=556|url=https://books.google.com/books?id=T7ZHUhSEleYC&pg=PA556&dq=Vaishali#v=onepage&q=Vaishali&f=false |ref= }}</ref><ref>{{cite book |title=Students' Britannica India, Volumes 1-5 |last=Hoiberg|first=Dale |authorlink= |author2=Indu Ramchandani |year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=0-85229-760-2|page=208|url=https://books.google.com/books?id=DPP7O3nb3g0C&pg=PA208&dq=Vaishali#v=onepage&q=Vaishali&f=false |ref= }}</ref><ref>{{cite book |title=A history of India|last=Kulke|first=Hermann|authorlink= |author2=Dietmar Rothermund |year=2004|publisher=Routledge |isbn=0-415-32919-1|page= 57|url=https://books.google.com/books?id=TPVq3ykHyH4C&pg=PA57&dq=Vaishali&lr=#v=onepage&q=Vaishali&f=false |ref= }}</ref> ई स्थानमे [[अशोक स्तम्भ]]क शीर्षमे रहल एकल [[एसियाली शेर]]क सबसँ बढिया संरक्षित भाग अछि। <ref>Vin.i.268</ref><ref>A.v.134</ref> आई वैशाली पर्यटकसभक लेल सेहो बहुतेक लोकप्रिय स्थान छी। वैशालीमे आई दोसर देशसभक बहुतेक मन्दिर सेहो निर्माण भेल अछि। ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Vaishali|वैशाली}} ==एहो सभ देखी== * [[मायादेवी मन्दिर, लुम्बिनी|मायादेवी मन्दिर]] [[श्रेणी:प्राचीन भारतीय शहरसभ]] rbc9bac10zoxyi8crzp303omg8cpfmc शोले (१९७५ चलचित्र) 0 15976 282313 246005 2026-11-11T05:06:53Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282313 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film | name = शोले | image = Sholay-poster.jpg | caption = | director = रमेश सिप्पी | producer = जी पी सिप्पी | screenplay = जावेद अख्तर, सलीम खान | music = राहुल देव बर्मन | cinematography = द्वारका दिवेचा | editing =एम् एस शिन्दे | writer = जावेद अख्तर, सलीम खान | starring = [[धर्मेन्द्र]],<br />[[संजीव कुमार]],<br />[[अमिताभ बच्चन]],<br />[[अमजद खान]],<br />[[हेमा मालिनी]],<br />[[जया बच्चन]],<br />[[एके हङ्गल]],<br />[[असरानी]],<br />[[जगदीप]],<br />[[सचिन (अभिनेता)|सचिन]],<br />[[केष्टो मुखर्जी]] | released = {{start date|1975|8|15|df=y}} | runtime = २०४ मिनेट | country = {{IND}} | language = [[हिन्दी]] | budget = {{INR}} ३ करोड | gross = {{INR}} १५ करोड }} '''शोले''' ({{Langx|en|Sholay}}) एक भारतीय बलिउड चलचित्र छी, जेकर निर्देशन रमेश सिप्पी केलक अछि । ई चलचित्रक निर्माण जी पी सिप्पी केनए अछि । ई चलचित्रक मुख्य पात्र [[धर्मेन्द्र]], [[संजीव कुमार]], [[अमिताभ बच्चन]], [[अमजद खान]], [[हेमा मालिनी]] आ [[जया बच्चन]] छी । == मुख्य कलाकार == *[[अमिताभ बच्चन]] - जय * [[धर्मेन्द्र]] - वीरू * [[संजीव कुमार]] - ठाकुर बलदेव सिंह (ठाकुर साहब) * [[हेमा मालिनी]] - बसन्ती * [[जया बच्चन|जाया भादुरी]] - राधा * [[अमजद खान]] - गब्बर सिंह * [[एके हङ्गल]] - इमाम साहब/रहीम चाचा * [[सचिन (अभिनेता)|सचिन]] - अहमद, इमाम का बेटा * [[सत्येन्द्र कपूर]] - रामलाल * [[इफ्तेखार]] - नर्मलाजी * [[लीला मिश्रा]] - मौसी * [[विकास आनन्द]] - जय और वीरू को लाने नियुक्त जेलर * [[पी जयराज]] - पुलिस कमिश्नर * [[असरानी]] - जेलर * [[राज किशोर]] - कैदी * [[मैक मोहन]] - साँभा * [[विजू खोटे]] - कालिया * [[केष्टो मुखर्जी]] - हरिराम * [[हबीब]] - हीरा * [[शरद कुमार]] - निन्नी * [[अलङ्कार जोशी|मास्टर अलङ्कार]] - दीपक * [[गीता सिद्धार्थ]] -(अतिथि पात्र) * [[ओम शिवपुरी]] - इन्स्पेक्टर साहब (अतिथि पात्र) * [[जगदीप]] - सूरमा भोपाली (अतिथि पात्र) * [[हेलन]] - बञ्जारा नर्तकी * [[जलाल आगा]] - बञ्जारा गायक == दल == * '''निर्देशक''': [[रमेश सिप्पी]] * '''लेखक''': [[जावेद अख्तर]], [[सलीम ख़ान]] * '''निर्माता''': [[जीपी सिप्पी]] * '''छायांकन''': [[द्वारका दिवेचा]] * '''संपादक''': [[एमएस शिन्दे]] * '''कला निर्देशक''': [[राम येडेकर]] * '''स्टन्ट''': [[मोहम्मद अली]], [[जेरी क्राङ्पटन]] * '''नृत्य निर्देशक''': [[पीएल राज]] * '''संगीतकार''': [[राहुल देव बर्मन]] * '''गीतकार''': [[आनन्द बख्शी]] * '''पार्श्वगायक''': [[राहुल देव बर्मन]], [[मन्ना डे]], [[किशोर कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[भूपेन्द्र सिंह]] == संगीत == {{Track listing | headline = गीत | extra_column = गायन | all_music = [[राहुल देव बर्मन]] |all_lyrics = [[आनन्द बक्शी]] | title1 = कोई हसीना जब रूठ जाती है | extra1 = [[किशोर कुमार]], [[हेमा मालिनी]] | length1 = ४:०० | title2 = महबूबा महबूबा | extra2 = [[राहुल देव बर्मन]] | length2 = ३:५४ | title3 = ये दोस्ती हम नही तोडेगे | extra3 = किशोर कुमार, [[मन्ना डे]] | length3 = ५:२१ | title4 = ये दोस्ती हम नहीं तोडेगे | note4 = दुखद | extra4 = किशोर कुमार | length4 = १:४९ | title5 = हाँ जब तक है जाँ | extra5 = [[लता मंगेशकर]] | length5 = ५:२६ | title6 = होली के दिन दिल खिल जाते है | extra6 = किशोर कुमार, लता मंगेशकर, समूह | length6 = ५:४२ }} == नामाङ्कण तथा पुरस्कार == {{awards table}} |- | rowspan="10"|1975 | एम एस शिन्दे | फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ सम्पादक पुरस्कार | {{won}} |- | जी पी सिप्पी<ref>{{Cite web |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366907.cms |title=51वी फिल्मफेयर पुरस्कार नामांकन सूची, 1975 |access-date=2016-10-11 |archive-date=2004-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040323041928/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366907.cms |dead-url=yes }}</ref> | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ फिल्म पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[रमेश सिप्पी]] | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ निर्देशक पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[संजीव कुमार]] | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेता पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[अमजद खान]] | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेता पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[असरानी]] | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ हास्य अभिनेता पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[जावेद अख्तर]], [[सलीम ख़ान]] | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ कथा पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[राहुल देव बर्मन]] | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ संगीतकार पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[आनन्द बख्शी]] (गीत "महबूबा महबूबा" के लिए) | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ गीतकार पुरस्कार]] | {{nom}} |- | [[राहुल देव बर्मन]] ("महबूबा महबूबा" गाने के लिए) | [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायक पुरस्कार]] | {{nom}} |- | rowspan="3"|- | [[अमजद खान]] | सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेता - बङ्गाल फिल्म जर्नलिस्ट असोसिएशन पुरस्कार (हिन्दी विभाग) | {{won}} |- | द्वारका दिवेचा | सर्वश्रेष्ठ छायांकन (रंगीन) - बङ्गाल फिल्म जर्नलिस्ट असोसिएशन पुरस्कार (हिन्दी विभाग) | {{won}} |- | राम येडेकर | सर्वश्रेष्ठ कला निर्देशक - बङ्गाल फिल्म जर्नलिस्ट असोसिएशन पुरस्कार (हिंदी विभाग) | {{won}} |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== * {{imdb title|0073707|शोले}} {{फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ फिल्म पुरस्कार}} [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] do8z7uybkfxyu8ahdw226sv0tu517zj कैलाश खेर 0 16175 282314 105110 2026-11-11T05:06:56Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282314 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> | name = कैलास खेर | caption = | native_name = {{Langx|en |Kailash kher}} | image = Kailash kher saali khushi.jpg | image_size = | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1973|7|7}} | birth_place = [[नयाँ दिल्ली]], [[भारत]] | instrument = , [[हार्मोनियम]] | genre = [[लोक गीत]] हिन्दी गीत, पप गीत | occupation = गायक, गीतलेखक, संगीत निर्देशक | years_active = २००३–वर्तमन | website = {{URL|http://www.kailashkher.com}} }} '''कैलाश खेर''' एक भारतीय पार्श्व गायक छी। == जीवनी == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायक पुरस्कार}} stwjpuppoc0nhaf8do0q1yetmrse5bk आयुष्मान खुराना 0 16177 282315 229357 2026-11-11T05:07:01Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282315 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = आयुष्मान खुराना<br>Ayushmann Khurrana | image = Ayushmann Khurrana promoting Andhadhun.jpg | caption = खुराना सन् २०१८ मे | birth_name = निशान्त खुराना<ref>{{cite news|title=Koffee With Karan 6: Karan Johar reveals his real name, Ayushmann Khuranna says his wife's father walked in on them |url=https://www.hindustantimes.com/tv/koffee-with-karan-6-karan-johar-reveals-his-real-name-ayushmann-khuranna-says-his-wife-s-father-walked-in-on-them/story-wIv0P4NbP8q7QMN7nPtVkL.html |work=Hindustan Times |access-date=6 July 2019|date=17 December 2018}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1984|09|14}} | birth_place = [[चण्डीगढ़]], भारत | occupation = {{hlist|अभिनेता|गायक|टेलिभिजन प्रस्तोता}} | yearsactive = सन् २००४-वर्तमान | spouse = {{marriage|ताहिरा कश्यप|2008}} | children = २ | relatives = [[अपारशक्ति खुराना]] (भाए) }} '''आयुष्मान खुराना''' ({{Langx|en|Ayushmann Khurrana}}) [[भारतीय]] चलचित्र [[अभिनेता]] तथा पार्श्व गायक छी। ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Ayushmann Khurrana|आयुष्मान खुराना}} * {{twitter|ayushmannk}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:बलिउड अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:सन् १९८४ मे जन्म]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:पञ्जाबी लोकसभ]] [[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन प्रस्तोतासभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेतासभ]] [[श्रेणी:राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार (भारत) विजेतासभ]] [[श्रेणी:जी सिने अवार्ड्स विजेतासभ]] {{stub}} ogrfvh5o9gegjg46fswr79txz8bc0ul महेन्द्र राजमार्ग 0 17019 282316 245442 2026-11-11T05:07:05Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282316 wikitext text/x-wiki {{notability}} {{Infobox road |country=NPL |marker_image=[[File:NPL H01.svg|150px]] |name=महेन्द्र राजमार्ग |translation= |length_km= 1024 |terminus_a = [[काँकडभिट्टा]]/[[मेचीनगर नगरपालिका|मेचीनगर]] |terminus_b = [[महेन्द्रनगर, कञ्चनपुर|भिम दत्त]] |junction =[[त्रिभुवन राजपथ]] हेटौडामे <br>[[पृथ्वी राजमार्ग]] भरतपुरमे <br/>[[सिद्दार्थ राजमार्ग]] बुटवलमे |destinations= [[इटहरी नगरपालिका|इटहरी]], [[हेटौंडा नगरपालिका|हेटौंडा]], [[भरतपुर (नारायणी)|भरतपुर]], [[बुटवल]], [[कोहलपुर नगरपालिका|कोहलपुर]] |ahn={{AHN-AH|2}} }} '''महेन्द्र राजमार्ग''' ({{Langx|en|Mahendra Highway}}) '''पूर्व पश्चिम राजमार्ग''' ({{Langx|en|East West Highway}}) के नाम सँ सेहो जानल जाइत अछि । ई राजमार्ग नेपालक [[मधेश|तराई]]क भौगोलिक क्षेत्रके काटैत [[नेपाल]]क पूर्वमे रहल [[मेचीनगर नगरपालिका|मेचीनगर]] सँ पश्चिममे रहल [[महेन्द्रनगर, महाकाली|भीमदत्त]] धरि जाइत अछि । ई देशक पूर्ण चौडा भू-भाग समेटैत अछि । ई नेपालक सभसँ लम्बा राजमार्ग छी जे भारतीय इन्जिनियर आ विभिन्न कामदारसभद्वारा निर्माण कएल गेल अछि ।<ref>{{cite web |url =http://www.anatravels.com/nepal_highways.php |title =Highways in Nepal |work = |first = |last = |publisher =Adarsha Nepal Adventure |accessdate =2010-05-18 |archive-date =2013-07-13 |archive-url =https://archive.ph/20130713160410/http://www.anatravels.com/nepal_highways.php |dead-url =yes }}</ref> ई राजमार्ग एगार सय किलोमिटर सँ बेसी नमहर अछि । ==इतिहास == [[चितवन जिला|चितवन उपत्यका]]क [[नवलपरासी जिला]] खण्डमे रहल गैडाकोटमे [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]द्वारा ई राजमार्गक वि.स. २०२२ सालमे उद्घाटन कएल गेल छल। ==पृष्ठभूमि== हाल पूर्व सँ पश्चिममे रहल नेपालीके एकशुत्रमे बानहैक लेल ई राजमार्गक अतुलनीय योगदान रहल अछि । ई राजमार्गक विकास संगे देशमे व्यापार वाणिज्यमे अतुलनीय विकास भेल अछि आ राजमार्गक पूर्वसँ पश्चिमधरि विभिन्न द्रुत गतिके विभिन्न वाणिज्य केन्द्रसभक विकास सम्भव भेल अछि । तीव्र गतीमे विकास भऽ रहल प्रमुख नेपाली शहरसभ [[मेचीनगर नगरपालिका|मेचीनगर]], [[दमक नगरपालिका|दमक]], [[इटहरी नगरपालिका|इटहरी]], [[हेटौंडा नगरपालिका|हेटौंडा]], [[भरतपुर (नारायणी)|भरतपुर]], [[बुटवल]],[[महेन्द्रनगर नगरपालिका|महेन्द्रनगर]], [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]], [[लाहन नगरपालिका|लहान]], [[बर्दिवास नगरपालिका|वर्दिवास]], [[चन्द्रनिगाहपुर]], निजगढ,[[पथलैया]], [[रत्ननगर नगरपालिका|रत्ननगर]], [[कावासोती नगरपालिका|कावासोती]], [[बर्दघाट]], लमही, कोहलपुर, अतरिया लगायतक विकास याह राजमार्गमे भेल गतिविधीसँ बसाबैमे सम्भव भेल अछि । याह राजमार्गके आधार बनाए [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]], [[इटहरी नगरपालिका|इटहरी]], लहान, [[बर्दिबास]], [[हेटौंडा नगरपालिका|हेटौंडा]], [[भरतपुर (नारायणी)|भरतपुर]], [[बुटवल]], गोरूसिङगे, भालुवाङ, [[लमही]], [[कोहलपुर नगरपालिका|कोहलपुर]] तथा अतरियासँ प्रमुख उत्तर दक्षिण मार्गसभ गेल अछि । ===मुख्या नाकासभ=== महेन्द्र राजमार्गक मुख्य नाकासभ निम्न अछि :<ref name=woodhatch>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=E2MxdOkoyCQC&pg=PA450&lpg=PA450&dq=Mahendra+Highway&source=bl&ots=ssPTZPBdBV&sig=U9UoIaXxny1jUOlmofHJQYnQox0&hl=en&ei=n3P0S-2ABoytrAfY_KitDQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CDUQ6AEwBzgK#v=onepage&q=Mahendra%20Highway&f=false | title =Nepal handbook | work =Western Nepal p. 29, Junctions p. 44, Length p. 238, Overview p. 373, Nepalganj p. 394 -398, Terai east of Sapt Kosi p. 401, Janakpur p. 436, Eastern Nepal p. 450, | first=Tom | last=Woodhatch | publisher = Google books |accessdate = 2010-05-18}}</ref> *[[इटहरी नगरपालिका|इटहरी]] – दक्षिणमे बिराटनगर आ उत्तरमे धरान आ धनकुटा *[[बर्दिबास]] - बिपी राजमार्गक प्रारम्भिक विन्दु, काठमाडौं जाइक लेल अतिरिक्त मार्ग *[[हेटौंडा]] – दक्षिणमे [[त्रिभुवन राजमार्ग]] अन्तर्गतक वीरगनञ्ज जोडैवला विन्दु आ उत्तरमे पृथ्वी राजमार्ग आ काठमाडौं जोडैवला विन्दु *[[भरतपुर नगरपालिका|भारतपुर]] – पृथ्वी राजमार्गके मुगलिङ जोडैवला मिलनविन्दु *[[बुटवल नगरपालिका|बुटवल]] – सिद्दार्थ राजमार्गक मिलनविन्दु (दक्षिणमे सुनौली आ लुम्बिनी आ उत्तरमे तानसेन आ पोखरा) == नेपालक अन्य प्रमुख राजमार्गसभ == * [[त्रिभुवन राजपथ]] * [[सिदार्थ राजमार्ग]] * [[अरनिको राजमार्ग]] * [[पृथ्वी राजमार्ग]] * [[रत्न राजमार्ग]] * [[बीपी राजमार्ग]] * [[मेची राजमार्ग]] * [[कोसी राजमार्ग]] * [[कर्णाली राजमार्ग]] * [[हुलाकी राजमार्ग]] * [[मध्यपहाडी राजमार्ग]] == अन्य प्रमुख सडकमार्गसभ == * पोखरा बागलुङ सडक ([[भुपी शेरेचन राजमार्ग]] * [[मुगलिङ नारायणगढ सडक]] * [[काठमाण्डौ त्रिसुली सडक]] * [[आबुखैरेनी गोरखा सडक]] * [[त्रिभुवननगर लिवाङ सडक]] * [[दाङ सल्यान सुर्खेत सडक]] * [[स्याउले दिपायल सडक]] * [[तानसेन तम्घास सडक]] * [[गोरूसिङ्गे सन्धीखर्क सडक]] * [[शिवपुरी राष्ट्रिय निकुन्ज चक्रमार्ग]] * [[त्रिसुली सोमदाङ सडक]] * कटारी वखलढुङ्ग सडक ([[सिद्धिचरण राजमार्ग]]) * [[जयपृथ्वी राजमार्ग]] खोडपे बझाङ सडक * [[सुर्खेत जाजरकोटसडक]] * [[बेनी मुस्ताङ सडक]] * [[कैनडाँडा चौर जाहरी सडक]] * [[मुसीकोट सडक]] * [[मनाङ सडक]] * [[भालुवाङ प्युठान सडक]] * [[पासाङल्हामु राजमार्ग]] * [[भूपि शेरचन राजमार्ग]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{नेपालक राजमार्गसभ}} lbsln2p9qc10s5am0e4cvrv27st380j टिपु सुल्तान 0 17166 282317 110850 2026-11-11T05:07:09Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282317 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = टिपु सुल्तान<br>{{lang|ur|{{Nastaliq|ٹیپو سلطان}}}}<br>ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ | title = | image= Tipu Sultan BL.jpg | reign = २९ डिसेम्बर १७८२ – ४ मे १७९९ | coronation = २९ डिसेम्बर १७८२ | predecessor = हैदर अलि | succession = | successor = | heir = | issue = | royal house =मैसोर | royal anthem = | full name = | father = हैदर अलि | mother = फातिमा फक्र-उन-निशा | religion = [[इस्लाम]] | birth_date = १७५० नोभेम्बर २० | birth_place = देभानाहाल्ली हालक बैङ्गलुरू शहरस करिब ३३ किलो मिटर उत्तरमें अबस्थित बैङ्गलुरू ग्रामीण जिला | death_date = ४ मई १७९९ | death_place = | burial_place = }} '''टिप सुल्तान''' ({{Langx|en|Tipu Sultan}}, {{lang|ur|{{Nastaliq|ٹیپو سلطان}}}) (जन्मः २० नोभेम्बर १७५० - मृत्युः ४ मई १७९९) मैसुर अधिराज्यके शासक छेल, उ '''मैसुरका बाघ''' तथा '''टिपु साहिब'''के नामसे सहो प्रसिद्ध अछि ।<ref>{{cite journal|last=Cavendish|first=Richard|title=Tipu Sultan killed at Seringapatam|journal=History Today|date=4 May 1999|volume=49|issue=5|url=http://www.historytoday.com/richard-cavendish/tipu-sultan-killed-seringapatam|accessdate=13 December 2013}}</ref> वो मैसुरका सुल्तान हेदर अलीक जेठ बेटा छेल ।<ref>{{cite book |last=Allana |first=Gulam |title=Muslim political thought through the ages: 1562–1947 |url=http://books.google.com.pk/books?id=4nbiAAAAMAAJ |accessdate=18 January 2013 |year=1988 |edition=2 |publisher=Royal Book Company |location=Pennsylvania State University, Pennsylvania |page=78}}</ref> हुनकर शासनक बेरमें बहुत संख्यासे प्रशासनिक सुधारके प्रचलनमें लाब्ना छेला, जइमें सिक्काक प्रचलन, मौलुदी पात्रो तथा जग्गा राजस्व प्रणाली छि ।<ref>{{cite book |last=Hasan |first=Mohibbul|title=History of Tipu Sultan |url=http://books.google.com.pk/books?id=hkbJ6xA1_jEC |accessdate=19 January 2013 |year=2005|publisher=Aakar Books |isbn=81-87879-57-2 |page=399 }}</ref><ref>{{cite book |last=R.k.datta |title=Global Silk Industry: A Complete Source Book |url=http://books.google.com.pk/books?id=A8U1lmEGEdgC |accessdate=22 January 2013 |year=2007 |publisher=APH Publishing |isbn=81-313-0087-0 |page=17 }}</ref> हिनकर द्वारा शस्त्रक प्रयोगक अग्रगामीके रूपमे लाबल गेल अछि । वो रकेट शस्त्रक प्रयोग बिट्रिस सेनाक बिरूद्धमें प्रयोग केन छेल । हिन्का बिट्रिसक विरूद्ध फ्रान्सक सम्राट [[नेपोलिएन]]सँग मैत्री सम्बन्ध करन छेल । फ्रेन्च गठबन्धनमें हिन्का बिट्रिस लगायत आसपरोसक शक्ति बिरूद्ध प्रयोग केन छेल । बाल्यकालमें हिन्कर पिता मैसुरके शक्ति लएक लेल तयार करित अबति आर हिन्कर पिताक मृत्यु पश्चात सन् १७८२ में ऊ मैसुरक गद्दि सम्हाल्ने छेल । ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] h1302kvq4vmag3ykhoa6esk3jg20mjq कुरुक्षेत्र 0 17206 282318 271713 2026-11-11T05:07:15Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282318 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = कुरुक्षेत्र | other_name = Kurukshetra | settlement_type = शहर | image_skyline = Hitopadesha.jpg | image_alt = | image_caption = कास्य रथपर भगवान [[कृष्ण]] आ [[अर्जुन]], कुरुक्षेत्रक युद्धमे | nickname = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Haryana | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 29.965717 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.837006 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = राज्य | subdivision_name1 = [[हरियाणा]] | subdivision_type2 = [[भारतक जिलासभ|जिला]] | subdivision_name2 = [[कुरुक्षेत्र जिला|कुरुक्षेत्र]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 1530 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 964,655 | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषासभ | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]] | demographics1_title2 = क्षेत्रीय | demographics1_info2 = [[हरियाणवी]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = डाक कोड | postal_code = १३६११८ | area_code_type = टेलिफोन कोड | area_code = ९११७४४ | registration_plate = HR 07X XXXX | website = {{URL|kurukshetra.nic.in}} | footnotes = [http://kurukshetra.nic.in/general/location.htm] }} '''कुरुक्षेत्र''' ({{audio|Kurukshetra.ogg|उच्चारण}}; {{Langx|en|Kurukshetra}}) [[भारत]]क [[हरियाणा]] राज्यक एक प्रमुख शहर आ [[कुरुक्षेत्र जिला]]क मुख्यालय छी । ई शहर हरियाणाक उत्तरमे अवस्थित अछि तथा [[अम्बाला]], [[यमुना नगर]], [[करनाल]] आ [[कैथल]] सँ घेरल अछि तथा राष्ट्रिय राजधानी [[दिल्ली]] आ [[अमृतसर]] जोड़वला राष्ट्रिय राजमार्ग आ रेलमार्ग पर अवस्थित अछि । एकर शहरी इलाका एक अन्य ऐतिहासिक स्थल थानेसरसँ मिलल अछि । ई एक महत्वपूर्ण हिन्दू तीर्थस्थल छी ।<ref>[http://www.omilosmeleton.gr/english/documents/VedicEvidenceforAMT.pdf Agarwal, Vishal: Is There Vedic Evidence for the Indo-Aryan Immigration to India?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070628135849/http://www.omilosmeleton.gr/english/documents/VedicEvidenceforAMT.pdf |date=2007-06-28 }} ([[PDF]])</ref><ref>''The Lost River'', by Michel Danino. Penguin India 2010</ref> मानल जाइत अछि कि एतय [[महाभारत]]क लड़ाई भेल छल आ भगवान [[कृष्ण]] [[अर्जुन]]के [[गीता]]क उपदेश एतय अवस्थित [[ज्योतिसर]] नामक स्थान पर देनए छल ।<ref>[http://kurukshetra.nic.in/history/history.htm History of Kurukhsetra]</ref> ई क्षेत्र [[बासमती चामल]]क उत्पादनक लेल सेहो प्रसिद्ध अछि ।<ref>{{cite web|title=Haryana bans meat in holy towns of Kurukshetra, Pehowa |url=http://www.indianexpress.com/news/haryana-bans-meat-in-holy-towns-of-kurukshetra-pehowa/993170|work=The Indian Express |accessdate=31 March 2013}}</ref> ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Kurukshetra|कुरुक्षेत्र}} {{wikivoyage|Kurukshetra|कुरुक्षेत्र}} * [http://kurukshetra.nic.in आधिकारिक वेबसाइट] * [http://www.thedivineindia.com/kurukshetra/5900 कुरुक्षेत्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161130175247/http://www.thedivineindia.com/kurukshetra/5900 |date=2016-11-30 }} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:हरियाणाक शहरसभ]] [[श्रेणी:कुरुक्षेत्र जिला]] 2xfpsba1gsydbl8r942h1vtzn0qy75n मङ्गलयान 0 17216 282319 280513 2026-11-11T05:07:20Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282319 wikitext text/x-wiki {{Infobox spaceflight |auto=all | name = मङ्गल कक्षित्र मिशन <br /> Mars Orbiter Mission | image = Mars Orbiter Mission - India - ArtistsConcept.jpg | image_caption = भारतीय मङ्गलयान : कलाकारक अवधारणा | insignia = | mission_type = [[मङ्गल ग्रह|मङ्गल]] कक्षीयान | operator = [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन|इसरो]] | website = [http://www.isro.org/pslv-c25/mission.aspx मार्स अर्बिटर मिशन] | COSPAR_ID = 2013-060A | SATCAT = 39370 | mission_duration = योजना: ६ महिना <ref name="spaceflight Sept">{{cite news |url=http://www.spaceflight101.com/mars-orbiter-mission-updates.html |title=Mars Orbiter Spacecraft completes Engine Test, fine-tunes its Course |work=Spaceflight 101 |date=22 September 2014 |accessdate=24 September 2014 |archive-date=11 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011054825/http://www.spaceflight101.com/mars-orbiter-mission-updates.html |url-status=dead }}</ref> <br />बितल:२ साल, ९ महिना, ३० दिन (०४/०९/१६ क अनुसार) | spacecraft_bus = आई-२के | manufacturer = [[इसरो उपग्रह केन्द्र|भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन उपग्रह केन्द्र]] | dry_mass = {{convert|482.5|kg|lb|abbr=on}}<ref name="Arunan2015" /> | BOL_mass = ≈{{convert|550|kg|lb|abbr=on}} | launch_mass = {{convert|1337.2|kg|lb|abbr=on}}<ref name="Arunan2015">{{cite journal |title=Mars Orbiter Mission spacecraft and its challenges |journal=Current Science |first1=S. |last1=Arunan |first2=R. |last2=Satish |volume=109 |issue=6 |pages=1061-1069 |date=25 September 2015 |doi=10.18520/v109/i6/1061-1069}}</ref> | dry_mass = {{convert|482.5|kg|lb|abbr=on}}<ref name="Arunan2015" /> | landing_mass = | payload_mass = {{convert|13.4|kg|lb|abbr=on}}<ref name='payload'>{{cite web | url = http://www.isro.org/pslv-c25/pdf/mom-payloads.pdf | title = Mars Orbiter MIssion - Payloads | accessdate = 5 नवम्बर 2013 | date = अक्टूबर 2013 | format = पीडीएफ | work = इसरो | publisher = [[इसरो]]|language=अंग्रेज़ी}}</ref> | dimensions = {{convert|1.5|m|ft|abbr=on}} घन | power = ८४०&nbsp;वाट [[सौर्य सेल]]<ref name="specifications">{{cite web |url=http://www.isro.gov.in/Spacecraft/mars-orbiter-mission-spacecraft |title=Mars Orbiter Mission Spacecraft |publisher=ISRO |accessdate=23 December 2014 |archive-date=25 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161225220451/http://www.isro.gov.in/Spacecraft/mars-orbiter-mission-spacecraft |dead-url=yes }}</ref> | launch_date = ५ नवम्बर २०१३, ०९:०८&nbsp;युटिसी<ref name="launch">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-to-launch-Mars-Orbiter-Mission-on-November-5/articleshow/24548060.cms |title=India to launch Mars Orbiter Mission on November 5 |work=The Times of India |agency=Times News Network |date=22 October 2013 |accessdate=22 October 2013}}</ref> | launch_rocket = [[ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान|ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान-एक्सएल]] सी25 <ref>{{cite web |url=http://www.isro.gov.in/launcher/pslv-c25 |title=Mars Orbiter Mission: Launch Vehicle |publisher=ISRO |accessdate=23 December 2014 |archive-date=25 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125121147/http://isro.gov.in/launcher/pslv-c25 |dead-url=yes }}</ref> | launch_site = [[सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्र]] | launch_contractor = [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन|इसरो]] | disposal_type = | deactivated = | destroyed = | last_contact = <!--{{end-date| }}--> | decay_date = | orbit_epoch = | orbit_reference = मङ्गलकेन्द्रिक | orbit_periapsis = {{convert|377|km|mi|abbr=on}} | orbit_apoapsis = {{convert|80000|km|mi|abbr=on}} | orbit_inclination = १७.८६४ डिग्री<ref>[http://isp.justthe80.com/planetary-exploration/mars-obiter Mars Orbiter Mission (MOM) - Manglayaan (15 अक्टूबर 2013)]</ref> | orbit_semimajor = | orbit_eccentricity = | orbit_period = | apsis = |interplanetary = {{Infobox spaceflight/IP |type = orbiter |object = [[मङ्गल ग्रह|मङ्गल]] |orbits = |arrival_date = २४ सितम्बर २०१४ ०२:००&nbsp;युटिसी<ref name="prelaunch Oct 2013">{{cite news |url=http://www.heraldsun.com.au/technology/science/India-becomes-first-country-to-enter-mars-orbit-on-their-first-attempt/story-fnjwlbuf-1227068835676?nk=20dfb6bbe7f9267fcf8572967c544066 |title=India becomes first country to enter Mars' orbit on their first attempt |work=Herald Sun |agency=Agence France-Presse |first=Harry |last=Tucker |date=25 September 2014 |accessdate=24 September 2014}}</ref> |periapsis = {{convert|421.7|km|mi|abbr=on}}<ref name="Isroprel">{{cite press release |url=http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Sep24_2014 |title=Mars Orbiter Spacecraft Successfully Inserted into Mars Orbit |publisher=ISRO |date=24 September 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140925151403/http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Sep24_2014 |archivedate=25 September 2014 |access-date=24 November 2016 |dead-url=yes }}</ref> |apoapsis = {{convert|76993.6|km|mi|abbr=on}}<ref name="Isroprel"/> |inclination = १५०.०° <ref name="Isroprel"/> |apsis = एरियन |distance = }} | instruments = ''मिथेन सेन्सर'', ''थर्मल इन्फ्रारेड स्पेक्ट्रोमिटर'', ''मार्स कलर क्यामरा'', ''लमेन अल्फा फोटोमिटर'', ''मङ्गल बहिर्मण्डल उदासीन संरचना विश्लेषक'' | programme = मङ्गल ग्रहक लेल भारतीय मिशनसभ | next_mission = [[मङ्गलयान-२]] }} '''मङ्गलयान''', (औपचारिक नाम- '''मङ्गल कक्षित्र मिशन''', {{Langx|en|Mars Orbiter Mission}}; '''मार्स अर्बिटर मिशन'''), [[भारत]]क प्रथम [[मङ्गल ग्रह|मङ्गल]] अभियान छी । ई भारतक प्रथम ग्रहसभक बीचक मिशन छी । वस्तुत: ई [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन]]क एक महत्वाकांक्षी [[अन्तरिक्ष]] [[परियोजना]] छी । ई परियोजनाक अन्तर्गत ५ नवम्बर २०१३ के २ बजिके 38 मिनट पर मङ्गल ग्रहक परिक्रमा करैक हेतु छोड़ल गेल एक उपग्रह [[आन्ध्र प्रदेश]]क [[श्रीहरिकोटा]] स्थित [[सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्र]] सँ [[ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान]] (पिएसएलभी) सी-२५ द्वारा सफलतापूर्वक छोड़ल गेल । एकर संगे भारत सेहो आब ओहि देशसभमे शामिल भ गेल अछि जे मङ्गल ग्रहपर अपन यान भेज्ने अछि । ओना आई धरि मङ्गल जाइक लेल शुरू कएल गेल दुई तिहाई अभियान असफल भेल अछि मुदा २४ सितम्बर २०१४ के मङ्गल पर पहुँचैक साथे भारत विश्वमे अपन प्रथम प्रयासमे सफल होमएवला पहिल देश तथा सोभियत [[रूस]], [[नासा]] आ [[युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सी]]क बाद दुनियाक चारिम देश बनि गेल अछि । एकर अतिरिक्त ई मङ्गल पर भेजल गेल सबसँ सस्ता मिशन सेहो छी । भारत [[एसिया]]क देशसभमे सँ ऐहन करैवला प्रथम देश बनि गेल । कियाकि एहिसँ पहिने [[चीन]] आ [[जापान]] अपन मङ्गल अभियानमे असफल रहल छल। <ref name="nbt24sep14">{{cite web| url= http://hindi.economictimes.indiatimes.com/india/national-india/India-makes-history-Mangalyaan-enters-Mars-orbit/articleshow/43300180.cms| title= पहली ही कोशिश में मङ्गल तक पहुंचा भारत| publisher= नवभारत टाईम्स| date= 24 सितंबर 2014| accessdate= 24 सितंबर 2014}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="nbt24sep14-2">{{cite web| url= http://hindi.economictimes.indiatimes.com/india/national-india/Mars-orbiter-mission-important-dates/articleshow/43312385.cms| title= मार्स ऑर्बिटर मिशन: महत्वपूर्ण घटनाओं का क्रम| publisher= नवभारत टाईम्स| date= 24 सितंबर 2014| accessdate= 24 सितंबर 2014}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> वस्तुतः ई एक प्राविधिक प्रदर्शन परियोजना छल जकर लक्ष्य अन्तरग्रहीय अन्तरिक्ष मिशनसभक लेल आवश्यक डिजाइन, नियोजन, प्रबन्धन तथा क्रियान्वयनक विकास करनाए अछि ।<ref name= "bs1" /> अर्बिटर अपन पाँच उपकरणसभक संग मङ्गल ग्रहक परिक्रमा करैत रहत तथा वैज्ञानिक उद्देश्यक प्राप्त करैक लेल तथ्याङ्क तथा चित्र पृथ्वी पर भेजत ।<ref name="nbt24sep14"/> अन्तरिक्ष यान पर वर्तमानमे इसरो टेलिम्याट्री, ट्रयाकिङ आ कमाण्ड नेटवर्क, बेङ्गलोरक अन्तरिक्षयान नियन्त्रण केन्द्रसँ भारतीय डिप स्पेस नेटवर्क एन्टिनाक सहायतासँ नजर रखल जा रहल अछि ।<ref>{{cite web |url=http://news.biharprabha.com/2013/12/mangalyaan-successfully-placed-into-mars-transfer-trajectory/ |title=Mangalyaan successfully placed into Mars Transfer Trajectory |work=Bihar Prabha |date=1 December 2013 |accessdate=1 December 2013 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203121659/http://news.biharprabha.com/2013/12/mangalyaan-successfully-placed-into-mars-transfer-trajectory/ |dead-url=yes }}</ref> प्रतिष्ठित [[टाइम]] पत्रिका मङ्गलयानके सन् २०१४ के सर्वश्रेष्ठ आविष्कारसभमे शामिल केनए छल ।<ref name="habar-time">{{cite web | url=http://khabar.ndtv.com/news/zara-hatke/time-magazine-names-mangalyaan-among-best-inventions-of-2014-701297 | title='टाइम' पत्रिका ने भारत के 'मङ्गलयान' को 2014 के सर्वश्रेष्ठ आविष्कारों में शामिल किया | publisher=http://khabar.ndtv.com | date=21 नवम्बर 2014 | accessdate=19 फ़रवरी 2015 | archive-date=2015-02-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150219090129/http://khabar.ndtv.com/news/zara-hatke/time-magazine-names-mangalyaan-among-best-inventions-of-2014-701297 | url-status=dead }}</ref> ==इतिहास== २३ नवम्बर २००८ के, मङ्गल ग्रहक लेल एक मानव रहित मिशनक पहिल सार्वजनिक अभिस्वीकृतिक घोषणा [[इसरो]]क अध्यक्ष [[माधवन नायर]]द्वारा कएल गेल छल । <ref>{{cite news |url=http://www.oneindia.com/2008/11/23/mission-to-mars-next-ambition-of-isro-madhavan-nair-1227412909.html |title=After Chandrayaan, its mission to Mars: Madhavan Nair |work=[[Oneindia]] |agency=United News of India |date=23 November 2008 |accessdate=1 April 2015}}</ref> मङ्गलयान मिशनक अवधारणा सन् २००८ मे चन्द्र उपग्रह [[चन्द्रयान|चन्द्रयान-१]]क प्रक्षेपण बाद अन्तरिक्ष विज्ञान आ भारतीय प्राविधिक संस्थानद्वारा सन् २०१० मे एक व्यवहार्यता अध्ययनक साथ शुरू भेल । [[भारत सरकार]] परियोजनाके ३ अगस्त २०१२ मे मञ्जुरी देनए छल । <ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/news/national/article3723817.ece |title=Cabinet clears Mars mission |work=The Hindu |date=4 August 2012 |accessdate=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130410002047/http://www.thehindu.com/news/national/article3723817.ece |archive-date=10 April 2013 |dead-url=yes}}</ref> एकर बाद भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन १२५ करोड़ टाका (१९$ मिलियन) क अर्बिटरक लेल आवश्यक अध्ययन पूरा केलक । परियोजनाक कुल लागत ४५४ करोड़ टाका (६७$ मिलियन) भेल । <ref name=Chennai>{{cite web |url=http://www.marsdaily.com/reports/Indias_Mars_mission_gets_Rs_125_crore_999.html |title=India's Mars mission gets Rs. 125 crore |work=Mars Daily |agency=Indo-Asian News Service |date=19 March 2012 |accessdate=4 February 2014}}</ref> अन्तरिक्ष एजेन्सी २८ अक्टुबर २०१३ प्रक्षेपणक योजना बनौलक । मुदा [[प्रशान्त महासागर]]मे खराब मौसमक कारण इसरो अंतरिक्ष यान ट्रयाकिङ्ग जहाजसभके पहुँचैमे देरी भेल । जाहिसँ अभियानके ५ नवम्बर २०१३ धरि स्थगित करि देल गेल छल ।<ref name="telegraph20120816">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/9479156/India-plans-mission-to-Mars-next-year.html |title=India plans mission to Mars next year |work=[[The Daily Telegraph]] |date=16 August 2012 |accessdate=8 September 2012}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commonscat|Mars Orbiter Mission|मङ्गलयान}} * [[बिबिसी हिन्दी]] पर [http://www.bbc.co.uk/hindi/indepth/indepth_india_mars_mission_tb.shtml मङ्गलयान विशेष अंक] * [http://www.isro.org/pslv-c25/mission.aspx मङ्गलयानक प्रक्षेपण सँ सम्बन्धित वेबसाइट] (अङ्ग्रेजी) * [http://www.isro.org/pslv-c25/brochure.aspx Mission brochure of Mars Orbiter Mission] * [http://www.n2yo.com/?s=39370 Real Time Sattelite Tracking] ==एहो सभ देखी== {{भारतीय अन्तरिक्ष कार्यक्रम}} [[श्रेणी:भारतीय अन्तरिक्ष कार्यक्रम]] onut9hefgn0kvyesc8zi0sh2aol759d पृथ्वीनारायण शाह 0 17304 282320 237895 2026-11-11T05:07:24Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282320 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = श्री ५ वडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाह | image = Prithvinarayanshah.jpg | caption = श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाह | title = [[नेपालक राजा]]<br>[[गोरखा राज्य]]क राजा | predecessor = [[नरभूपाल शाह]] | successor = [[प्रतापसिंह शाह]] | royal house = गोरखा दरबार | house-type =दरबार | father = [[नरभूपाल शाह]] | mother = [[रानी कौशल्यावती|कौसल्यावती शाह]] | issue = [[प्रतापसिंह शाह]] <br> [[बहादुर शाह]] | religion = [[हिन्दू]] | birth_date = ११ जनवरी १७२३ <ref>{{cite book|first=बाबुराम|last=आचार्य|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहक संक्षिप्त जीवनी - भाग १ |page=४२|language=नेपाली}}</ref> | death_date = ११ जनवरी १७७५ (५२ उमरमे) | reign = २५ सितम्बर १७६८ - ११ जनवरी १७७५ | spouse =इन्द्र कुमारी देवी<br>[[नेपालक रानी नरेन्द्र|नरेन्द्रराज्य लक्ष्मीदेवी]]<br>इक्षावती देवी<br>दयावती देवी | coronation = २५ सितम्बर १७४३<ref name="Nepal5">{{cite web|url=http://www.royalark.net/Nepal/nepal5.htm|title=Nepal5|website=www.royalark.net|accessdate=9 September 2018}}</ref> | birth_place= गोरखा दरबार | death_place= देवीघाट, [[नुवाकोट]] }} '''श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाह''' (१७२३<ref name="Nepal5">{{cite web|url=http://www.royalark.net/Nepal/nepal5.htm|title=Nepal5|website=www.royalark.net|accessdate=9 September 2018}}</ref>–१७७५; {{Langx|en|Prithvi Narayan Shah}}) [[गोरखा राज्य]]क अन्तिम राजा आ [[नेपाल अधिराज्य]]क पहिल शाहवंशीय राजा छल। छोट छोट राज्य रजौटामे रहल [[बाइसे राज्यसभ|बाइसे]] तथा चौबिस राज्यसभक एकत्रित करि [[नेपालक एकीकरण|देशक एकीकरण]] केनिहार हिनका आधुनिक नेपालक राष्ट्रनिर्माताक रूपमे जानल जाएत अछि ।<ref name="Schmidt2015">{{cite book|author=Karl J. Schmidt|title=An Atlas and Survey of South Asian History|url=https://books.google.com/books?id=BqdzCQAAQBAJ&pg=PA138|date=20 May 2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-47681-8|pages=138–}}</ref><ref>{{cite book|first=Triratna|last=Manandhar|title=Nepal ko Ekikaran|page=215|publisher=Sajha Prakashan|location=Kathmandu|language=Nepali}}</ref> हिनकर यादमे प्रति वर्ष पुष २७ गते नेपालमे [[राष्ट्रिय एकता दिवस]] मनाएल जाएत अछि। पृथ्वीनारायण शाहद्वारा सुरू कएल गेल नेपाल एकीकरण अभियान बढ़ैत बढ़ैत नेपाल राज्यक सीमा पूर्वमे [[टिस्टा नदी]], दक्षिणमे [[मगध]] आ पश्चिममे [[सतलज नदी]] धरि विस्तार भेल। पाछा [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध]]क बाद [[सुगौली सन्धि]] धरि ई भू-भागसभ नेपालक अधिनस्थ रहल छल। नेपालक इतिहासक शीर्षस्थ पुरूष पृथ्वीनारायण शाहक वि.सं. १८३१ [[मकर सङ्क्रान्ति]]क दिन ५२ वर्षक उमरमे [[नुवाकोट जिला]]क देवीघाटमे देहावसान भेल छल। एकार बाद नेपाल एकीकरण अभियान हिनकर पुतहू [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी]] आ पुत्र [[बहादुर शाह]]द्वारा आगा बढाएल गेल। ==जीवनी== ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed> Nepal30005a.JPG|पाटन विजय केलाक बाद पृथ्वीनारायण शाहद्वारा जारी कएल गेल शक सम्बत १६८५ (सन् १७६३) अङ्कित चाँदीक मोहर (आगा) Nepal30006a.JPG|पाटन विजय केलाक बाद पृथ्वीनारायण शाहद्वारा जारी कएल गेल शक सम्बत १६८५ (सन् १७६३) अङ्कित चाँदीक मोहर (पाछा) </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{नेपालक राष्ट्रिय विभूतिसभ}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपालक राजासभ]] jf7s3juuecoo5cww4wyn4n8uvuytfac कानपुर लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र 0 17601 282321 113388 2026-11-11T05:07:28Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282321 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Indian_Jurisdictions |type = लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र |native_name = कानपुर लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र |state_name = उत्तर प्रदेश |district = कानपुर |latd = 26.46 |latm = |lats = |longd= 80.32 |longm= |longs= |area_total = |area_magnitude = |altitude = |population_total = |population_as_of = |population_density = |leader_title_1 = |leader_name_1 = |leader_title_2 = |leader_name_2 = |footnotes = }} '''कानपुर लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र''' ({{Langx|en|Kanpur (Lok Sabha constituency)}}) उत्तरी भारतमे अवस्थित [[उत्तर प्रदेश]] राज्यक ८० लोक सभा निर्वाचन क्षेत्रसभमे सँ एक छी । ई लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र सम्पूर्ण [[कानपुर जिला]]क समेटैत अछि । == विधानसभा क्षेत्र == वर्तमानमे कानपुर लोक सभा निर्वाचन क्षेत्रमे पाँच [[विधानसभा]] क्षेत्र अछि । ई छी -<ref>{{cite web|url=http://ceouttarpradesh.nic.in/043_PC_Statistics_English.aspx|title=Information and Statistics-Parliamentary Constituencies-43-Kanpur|publisher=मुख्य चुनाव आयुक्त, उत्तर प्रदेश}}</ref> {|class="wikitable" width="500px" !width="50px" style="font-size:75%"|विधान सभा निर्वाचन क्षेत्र सङ्ख्या !width="150px"|विधान सभा क्षेत्र !width="100px" style="font-size:75%"|आरक्षित ([[दलित]]/[[आदिवासी]]/कोई नै) !width="150px"|जिला !width="150px" style="font-size:75%"|मतदातासभक सङ्ख्या (२०१४)<ref>[http://ceouttarpradesh.nic.in/PC-SR-09-05.pdf Parliamentary & Assembly Constituency-Wise Report of Electors in the Final Roll-2014]</ref> |- |२१२ |गोविन्द नगर |कोई नै |कानपुर |३,६८,८४८ |- |२१३ |सीसामऊ |कोई नै |कानपुर |२,७३,८३० |- |२१४ |आर्य नगर |कोई नै |कानपुर |२,७३,३१२ |- |२१५ |किदवई नगर |कोई नै |कानपुर |३,६३,९७७ |- |२१६ |कानपुर छावनी |कोई नै |कानपुर |३,३०,५५८ |- |colspan="4" align="right" bgcolor="fff999"|कुल: |bgcolor="fff999"| १६,१०,५२५ |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{उत्तर प्रदेशक लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेशक लोक सभा निर्वाचन क्षेत्रसभ]] llu6ndtdvl18aphv8708ujfumjmcuol इभाना मानन्धर 0 18787 282322 280485 2026-11-11T05:07:32Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282322 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = इभाना मानन्धर | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = हिमालय टेलिभिजनको एक कार्यक्रममा | native_name = इभाना मानन्धर | native_name_lang = | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = | baptised = <!-- will not display if birth_date is entered --> | disappeared_date = <!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] | nationality = [[नेपाली (स्पष्टता)|नेपाली]] | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = [[नेपाल]] | education = स्नातक | alma_mater = [[विल्क्स विश्वविद्यालय]] | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = [[मिस नेपाल २०१५]] विजेता | notable_works = | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = {{height|ft=5|in=4}} | weight = <!-- {{convert|X|kg|lb|0|abbr=on}} or {{convert|X|lb|kg|0|abbr=on}} --> | television = | title = {{ubl|[[मिस नेपाल २०१५]]|मिस इन्टेलेक्चुअल २०१५|मिस पर्सनालिटि २०१५|गोष गर्ल}} | term = | predecessor = [[सुविन लिम्बू]] | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} '''इभाना मानन्धर''' ({{Langx|en|Evana Manandhar}}) [[मिस नेपाल २०१५]]क विजेता अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.onlinekhabar.com/2015/04/267674/|title=इभाना मानन्धर भइन् मिस नेपाल २०१५|publisher=अनलाईन खबर|date=१८ अप्रिल २०१५|accessdate=१९ अप्रिल २०१५|author=अनलाईन खबर श्रोत}}</ref> सन् २०१५ अप्रिल १८ मा काठमाडौंको अन्नपूर्ण होटलमा सम्पन्न प्रतियोगितामा मानन्धर विजयी भएकी हुन् । <ref>{{cite web|url=http://www.ekantipur.com/2015/04/18/top-story/evana-manandhar-crowned-miss-nepal-2015/404236.html|title=Evana Manandhar crowned Miss Nepal 2015|publisher=Ekantipur.com|date=18 April 2015|accessdate=19 April 2015|author=Ekantipur Staff|archive-date=19 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419013004/http://www.ekantipur.com/2015/04/18/top-story/evana-manandhar-crowned-miss-nepal-2015/404236.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://admin.myrepublica.com/t20/item/19542-grand-finale-of-miss-nepal-2015-gets-underway.html|title=Grand Finale of Miss Nepal 2015 gets underway|date=18 April 2015|accessdate=19 April 2015|publisher=MyRepublica|author=My Republica Staff}}</ref><ref>{{cite web|url=http://glamournepal.net/evana-manandhar-crowned-miss-nepal-2015/|title=Evana Manandhar crowned Miss Nepal 2015|date=18 April 2015|accessdate=19 April 2015|publisher=Glamournepal.net|first=Rojin|last=Shakya|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419052026/http://glamournepal.net/evana-manandhar-crowned-miss-nepal-2015/|archive-date=19 April 2015|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://neostuffs.com/2015/04/18/kathmandus-evana-manandhar-crowned-miss-nepal-2015/|title=Kathmandu's Evana Manandhar crowned Miss Nepal 2015|publisher=Neostuffs.com|date=18 April 2015|accessdate=19 April 2015}}</ref> मिस नेपाल २०१४ [[सुविन लिम्बू]] उनका उपाधि प्रदान केनेए छेल्हीं । विजेता मानन्धरले अब २०१५ विश्व सुन्दरी प्रतियोगितामा नेपालक प्रतिनिधित्व केनेए अछि । मानन्धर अमेरिकाक विल्क्स विश्वविद्यालयस स्नातक केनेए अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.wikinepal.org/evana-manandhar-miss-nepal-2015/|title=Evana Manandhar Miss Nepal 2015 Biography|accessdate=19 April 2015|publisher=Wikinepal.org|archive-date=19 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419102216/http://www.wikinepal.org/evana-manandhar-miss-nepal-2015/|url-status=dead}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९९१ मे जन्म]] [[श्रेणी:नेपालक कलाकारसभ]] [[श्रेणी:मिस नेपाल विजेतासभ]] [[श्रेणी:नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेतासभ]] tkecyhgezq7gj1a3g22kxw2nij1pb7a कान्तिपुर इन्जिनियरिङ्ग कलेज 0 18987 282323 266105 2026-11-11T05:07:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282323 wikitext text/x-wiki {{Infobox College |name = {{PAGENAME}}<br />Kantipur Engineering College |image_name = Students of Kantipur Engineering College.jpg |image_caption = विद्यार्थी |established = सन् १९९८ |city = [[धापाखेल]], [[ललितपुर जिला]] |country = [[नेपाल]] |coor = {{Coord|27|38|14|N|85|19|59|E|type:edu_region:NP|display=inline,title}} |affiliations = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] |type = [[निजी विश्वविद्यालय|निजी]] |principal = रामेश्वर रिजाल |vice principal = केशर पटेल |website = {{URL|www.kec.edu.np}} }} '''कान्तिपुर इन्जिनियरिङ्ग कलेज''' ('''केइसी''') ({{Langx|en|Kantipur Engineering College}}), [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]सँ सम्बन्धन प्राप्त इन्जिनियरिङ्ग कलेज छी ।<ref>{{Cite web |url=http://tribhuvan-university.edu.np/institutes/institute-of-engineering/ |title=Archive copy |access-date=2016-12-10 |archive-date=2014-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108064853/http://tribhuvan-university.edu.np/institutes/institute-of-engineering/ |dead-url=yes }}</ref> ई [[ललितपुर जिला]]क धापाखेलमे रहल [[इन्जिनियरिङ्ग]] कलेज छी ।<ref>{{Cite web |url=http://www.kec.edu.np/index.php?page=main&catId=9 |title=Archive copy |access-date=2016-12-10 |archive-date=2016-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160706194549/http://www.kec.edu.np/index.php?page=main&catId=9 |url-status=dead }}</ref> ई [[नेपाल]]क एक निजी स्रोत आ साधनसँ सञ्चालित सामुदायिक कलेज छी । ==सङ्काय== {{PAGENAME}}मे इन्जिनियरिङ्ग विषयक अध्ययन अध्यापन कराएल जाइत अछि । ==माध्यम== {{PAGENAME}}मे अङ्ग्रेजी भाषामे पढ़ाई कराओल जाइत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{ललितपुर जिलाक क्याम्पससभ}} [[श्रेणी:नेपालक क्याम्पससभ]] [[श्रेणी:ललितपुर जिलाक क्याम्पससभ]] sk7ts8445x2tqe62ul8umlvooy7e7x1 सम्भोग 0 19519 282324 277166 2026-11-11T05:07:41Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282324 wikitext text/x-wiki {| class="ambox" style="width: 100%; margin: 0 auto 1em; border: 1px solid #a2a9b1; border-left: 10px solid #d33; background-color: #fbfbfb; padding: 0.25em 0.5em; box-sizing: border-box;" |- | style="width: 40px; text-align: center;" | [[File:Ambox warning pn.svg|40px]] | style="padding: 0.25em 0.5em; font-size: 95%;" | '''चेतावनी:''' एहि पृष्ठ पर यौन क्रियासभ सँ सम्बन्धित सामग्री आ चित्र उपलब्ध अछि, जे किछु पाठकसभक लेल आपत्तिजनक भऽ सकैत अछि। |} {{Infobox | above = सम्भोग (Sexual Intercourse) | image = [[File:Paul Avril - Les Sonnetts Luxurieux (1892) de Pietro Aretino, 2.jpg|250px|alt=An artistic depiction of copulation]] | caption = सम्भोगक एक कलात्मक चित्रण (१८९२)। | label1 = आन नाम | data1 = मैथुन, यौन सम्पर्क, सहवास, रति-क्रीड़ा, योनि मैथुन। | label2 = उपवर्ग | data2 = यौन व्यवहार, प्रजनन क्रिया। | label3 = माध्यम | data3 = शारीरिक संगम। | label4 = मुख्य उद्देश्य | data4 = [[प्रजनन]], यौन आनन्द, प्रेम प्रदर्शन। | label5 = सम्बन्धित विषय | data5 = [[यौन शिक्षा]], [[बलात्कार]], [[गर्भनिरोधक]]। }} '''सम्भोग''' ({{Langx|en|Sexual intercourse}}) वा '''यौन सम्पर्क''' ओ शारीरिक क्रिया थिक जाहिमे मुख्य रूप सँ [[पुरुष|नर]]क लिङ्गक [[महिला|मादा]]क [[योनि]]मे प्रवेश आ घर्षण होइत अछि। सम्भोगक क्रिया विभिन्न जीवित प्रजातिसभक अनुसार भिन्न-भिन्न प्रकारक भऽ सकैत अछि। एकरा स्थानीय भाषामे सहवास, काम-क्रीड़ा, रति-क्रीड़ा वा योनि मैथुन सेहो कहल जाइत अछि। सृष्टिमे आदि काल सँ सम्भोगक मुख्य उद्देश्य वंशकेँ आगाँ बढ़ायब आ सन्तानोत्पत्ति करब रहल अछि। जतय कतेको जानवर आ पक्षी मात्र अपन सन्तानोत्पत्तिक लेल उपयुक्त मौसममे ही सम्भोग करैत छथि, ओतहि मनुष्यसभमे ई क्रिया बिना एहि कारणक सेहो भऽ सकैत अछि। मनुष्यसभमे सम्भोग सुख प्राप्ति वा प्रेम आ आत्मीयता प्रदर्शन करबाक सेहो एक रूप थिक।<ref name="britannica">{{cite web |title=Sexual intercourse |url=https://www.britannica.com/topic/sexual-intercourse |website=Encyclopædia Britannica |accessdate=२०२४-०५-२०}}</ref><ref name="healthdiscovery">{{cite web |title=Sexual Intercourse |url=https://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html |website=health.discovery.com |accessdate=२००८-०१-१२ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822040701/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html |archivedate=२००८-०८-२२}}</ref> == प्रक्रिया आ प्रकार == [[File:Piledriver Sex Position V1.jpg|thumb|right|220px|सम्भोगक एक ३D चित्रण, जाहिमे नर आ मादाक संगमकेँ देखाओल गेल अछि।]] सम्भोग वा मैथुन सँ पूर्वक क्रिया, जकरा अङ्ग्रेजीमे फ़ोर-प्ले (Foreplay) कहल जाइत अछि, ताहि दौरान प्राणीसभक शरीर सँ किछु विशेष प्रकारक गन्ध ([[फ़िरोमोन्स]]) उत्सर्जित होइत अछि। ई गन्ध आ शारीरिक स्पर्श सँ [[विषमलैंगिकता|विषमलिङ्गी]] साथी मैथुनक लेल अभिप्रेरित आ उत्तेजित होइत छथि। वास्तवमे, फ़ोर-प्ले सँ लऽ कऽ चरमोत्कर्ष (Orgasm) क प्राप्तिक सम्पूर्ण प्रक्रिया ही सम्भोग कहबैत अछि, बशर्ते कि ई कार्य विषमलिङ्गी साथीसभक बीच प्रजनन अङ्गसभक माध्यम सँ भऽ रहल हो। जीव विज्ञानक दृष्टिकोण सँ, मैथुन आनुवंशिक लक्षणसभक संयोजन आ मिश्रणक एक प्रक्रिया थिक। मैथुनमे विशेष कोशिकासभ (ग्यामेट) क मिलन सँ नव जीवक निर्माण होइत अछि, जाहिमे माता-पिता दुनूक लक्षण होइत अछि। पुरुष ग्यामेट (शुक्राणु) छोट होइत अछि तँ मादा ग्यामेट (अण्डाणु) पैघ होइत अछि। यद्यपि कतेको एहन प्रकारक यौन क्रियासभ सेहो अछि जाहिमे लिङ्गक उपयोग नर आ मादाक बीच प्रजनन अङ्गसभमे नहि होइत अछि, जेना [[मुखाभिगम|मुख मैथुन]] वा [[गुदा मैथुन]]। एकरा विस्तृत अर्थमे 'यौन सम्पर्क' वा मैथुन तँ कहल जा सकैत अछि, मुदा पारम्परिक रूप सँ एकरा सम्भोग नहि मानल जाइत अछि। == यौन सम्पर्कक विभिन्न रूप == === विपरीतलिङ्गी यौन सम्पर्क === [[File:Indiaerotic.jpg|thumb|right|220px|१८म शताब्दीमे भारतमे बनाओल गेल एक यौनौत्तेजक चित्र।]] जखन एक पुरुष आ एक महिलाक बीच यौन क्रिया वा सम्भोग स्थापित होइत अछि, तँ एकरा विपरीतलिङ्गी (Heterosexual) यौन सम्पर्क कहल जाइत अछि। मानव समाजमे प्रजननक हेतु ई सभ सँ प्राकृतिक आ सामान्य विधि थिक। दुनियाक सभ संस्कृति आ समाजमे विपरीतलिङ्गी सम्भोगकेँ पारिवारिक जीवन आ सन्तानोत्पत्तिक मूल आधार मानल गेल अछि। === समलिङ्गी यौन सम्पर्क === समान लिङ्गक व्यक्तिसभक बीच होमय वला यौन आकर्षण आ शारीरिक सम्पर्ककेँ समलिङ्गी (Homosexual) यौन सम्पर्क कहल जाइत अछि। [[File:Gustave Courbet - Le Sommeil (1866), Paris, Petit Palais.jpg|thumb|left|220px|गुस्ताव कोर्बेट द्वारा चित्रित 'द स्लीप' (१८६६), जाहिमे दुई समलिङ्गी महिलासभकेँ देखाओल गेल अछि।]] [[File:An ottoman miniature from the book Sawaqub al-Manaquib depicting Homosexuality.jpg|thumb|right|220px|एक ओटोमन लघुचित्र जाहिमे समलिङ्गी पुरुषसभक बीच यौन सम्बन्धकेँ देखाओल गेल अछि।]] * '''समलिङ्गी महिला (Lesbian):''' जखन दुई महिलासभक बीच यौन वा शारीरिक सम्बन्ध स्थापित होइत अछि, तँ ओकरा लेस्बियन यौन सम्पर्क कहल जाइत अछि। एहिमे योनि मैथुन (लिङ्ग प्रवेश) नहि होइत अछि, मुदा अन्य शारीरिक उत्तेजक क्रियासभ द्वारा यौन सन्तुष्टि प्राप्त कएल जाइत अछि। * '''समलिङ्गी पुरुष (Gay):''' जखन दुई पुरुषसभक बीच यौन वा शारीरिक सम्बन्ध स्थापित होइत अछि, तँ ओकरा गे (Gay) यौन सम्पर्क कहल जाइत अछि। एहिमे मुख्य रूप सँ मुख मैथुन वा गुदा मैथुनक माध्यम सँ यौन आनन्द प्राप्त कएल जाइत अछि। == सामाजिक आ धार्मिक दृष्टिकोण == सहवास वा सम्भोग मानव प्रजातिक लेल प्रजननक प्राकृतिक तरिका थिक। मुदा, मनुष्यसभ एहि क्रियाक लेल सामाजिक आ नैतिक दिशानिर्देश सेहो बनेने अछि, जे अलग-अलग संस्कृति, धर्म आ सरकारी कानूनसभक अनुसार भिन्न-भिन्न होइत अछि। विभिन्न देशसभमे किछु विशेष प्रकारक यौन कृत्यसभ पर कानूनी प्रतिबन्ध अछि। अलग-अलग धर्मसभ आ सम्प्रदायसभक बीच कामुकता पर अलग-अलग विचार अछि। किछु संस्कृतिमे एकरा मात्र प्रजननक लेल उचित मानल जाइत अछि, तँ किछु आन संस्कृतिमे एकरा जीवनक एक महत्त्वपूर्ण आनन्दक रूपमे देखल जाइत अछि। == कानून आ यौन अपराध == मानव समाजमे यौन सम्बन्धक लेल आपसी सहमति (Consent) सभ सँ महत्त्वपूर्ण तत्त्व थिक। === यौन अपराध आ बलात्कार === कोनो मनुष्यक संगे बिना ओकर इच्छा, बिना ओकर सहमति, वा बिना ओकरा जनेबा (जेना नशाक स्थितिमे) ओकर संगे सम्भोग करब [[बलात्कार]] क श्रेणीमे अबैत अछि, जकरा [[यौन उत्पीड़न]] सेहो कहल जाइत अछि। ई दुनियाक सभ देशसभमे एक गम्भीर दण्डनीय अपराध थिक। आँकड़ासभक अनुसार एहि अपराध सँ पीड़ित लोकसभमे ९०% सँ बेसी सङ्ख्या महिलासभक अछि आ ९९% सँ बेसी बलात्कारी पुरुष होइत छथि। अधिकतर देशसभमे सहमति देबाक हेतु एक निम्नतम उम्र (Age of consent) निर्धारित कएल गेल अछि, जे आम तौर पर १६ सँ १८ वर्षक बीच होइत अछि। यदि कोनो व्यक्ति निर्धारित उम्र सँ कमक साथीक संगे ओकर सहमति सँ सेहो सम्भोग करैत अछि, तँ ओकरा कानूनी रूप सँ बलात्कार (Statutory Rape) ही मानल जाइत अछि। एकर अतिरिक्त, मानसिक रूप सँ अस्वस्थ व्यक्ति (जे सहमति देबाक स्थितिमे नहि हो) क संगे सम्भोग केँ सेहो बलात्कार मानल जाइत अछि। == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} == एकरो देखू == * [[यौन शिक्षा]] * [[वात्स्यायन]] * [[हस्तमैथुन]] * [[गुदा मैथुन]] * [[रतिचित्रण|रतिचित्रण (पॉर्न)]] * [[Body count (sexual partners)|बॉडी काउन्ट (यौन साथीसभक सङ्ख्या)]] [[श्रेणी:जीव विज्ञान]] [[श्रेणी:मैथुन]] [[श्रेणी:यौनता]] [[श्रेणी:विज्ञान]] 96l76x6ywbgg90hxzy4flghkf3dgvt1 धूम ३ 0 19614 282325 118024 2026-11-11T05:07:45Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282325 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = धूम 3 | image = | caption = | director = [[विजय कृष्ण आचार्य]]<ref>"फिल्म क निर्देशन विजय कृष्ण आचार्य केने अछी।" http://www.amarujala.com/news/multiplex/bollywood/watch-first-trailer-of-dhoom-3-1/</ref> | producer = [[आदित्य चोपड़ा]] | writer = [[विजय कृष्ण आचार्य]] | based on = <!-- {{based on|title of the original work|writer of the original work}} --> | starring = [[आमिर खान]]<br>[[अभिषेक बच्चन]]<br>[[कैटरीना कैफ]]<br>[[उदय चोपड़ा]]<ref>"धूम ३ मे खास अंदाज मे नजर आवाई वाला अछी उदय चोपड़ा फिल्म धूम ३ मे आमिर खान, अभिषेक बच्चन, उदय चोपड़ा आर कटरीना मुख्य किरदार निभा रहल अछी". http://abpnews.newsbullet.in/video/movies/58171</ref> | music = मूल गीत: [[प्रीतम]] <br> पार्श्व संगीत: [[जूलियस पैकियाम]] | cinematography = सुदीप चटर्जी | editing = ऋतेश सोनी | distributor = [[यश राज फिल्म्स]] | released = {{Film date|df=yes|2013|12|20}}<ref>[http://hindi.webdunia.com/entertainment-film-gossip/%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%8F-%E0%A4%A7%E0%A5%82%E0%A4%AE-3-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%A7%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%B0-1131031019_1.htm "देखिए धूम 3 का धमाकेदार ट्रेलर..."]</ref> | runtime = १७२ मिनट | country = भारत | language = हिन्दी<br>तमिल<br>तेलुगु | budget = {{INRConvert|150|c}} | gross = 542 करोड़ }} '''''धूम ३''''' ({{Langx|en|Dhoom 3: Back in Action}}) २०१३ क बहुप्रतीक्षित हिन्दी फ़िल्म छी जेकर [[विजय कृष्ण आचार्य]] निर्देशित केने अछी। [[धूम (2004 फ़िल्म)|धूम]] क पहिल संस्करण २००४ मे जबकि '[[धूम २ (2006 फ़िल्म)|धूम 2]]' २००६ मे रिलीज़ भेल छल। ई दुनु ही फिल्मसभ सुपरहिट रहल छल। पहिल धूम मे [[जॉन अब्राहम]] आर दोसर धूम मे [[ऋतिक रोशन]] खलनायक क भूमिका निभाने छल। फिल्म मे [[आमिर खान]] नकारात्मक किरदार निभाने अछी, जे चालाकी से चोरी करैत अछी। ई फ़िल्म [[आइमैक्स]] (IMAX) के फर्मेट मे विश्व स्तर पर हिन्दी, तमिल एवं तेलुगु भाषा मे प्रदर्शित कएल गेल। धूम ३ भारत मे [[आइमैक्स]] फर्मेट मे प्रदर्शित होए वाला पहिल फिल्म छी।<ref>[http://hindi.webdunia.com/entertainment-film-gossip/%E0%A4%A7%E0%A5%82%E0%A4%AE-3-%E0%A4%86%E0%A4%87%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8-%E0%A4%AB%E0%A5%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%9F-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF-%E0%A4%AB%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AE-1131010021_1.htm " धूम ३ : आइमैक्स फर्मेट क पहिल भारतीय फिल्म"]</ref><ref>{{cite news|title=चीन मे आमिर क "धूम", टप १० फिल्मसभ मे शामिल|url=http://www.patrika.com/article/dhoom-3-enters-chinese-top-10-films/48139|work=पत्रिका समाचार समूह |date=२५ जुलाई २०१४|accessdate=३१ जुलाई २०१४}}</ref> [[यश राज फ़िल्म्स]] क बनाएल गेल ई फिल्म घरेलु बक्स अफिस पर २८० करोड़ रुपैया क कमाई केने छल ।<ref>{{cite news|title=२०० करोड़ क्लब मे शामिल होए वाला मशहूर फिल्मसभ |url=http://www.patrika.com/news/commonwealth-games-2014-malaika-goel-wins-silver-in-10m-air-pistol/1019886|work=पत्रिका समाचार समूह |date=५ अगस्त २०१४|accessdate=५ अगस्त २०१४}}</ref> == पात्र == * [[आमिर खान]] - साहिर आर समर * [[अभिषेक बच्चन]] - एसीपी जय दीक्षित * [[कैटरीना कैफ]] - आलिया * [[उदय चोपड़ा]] - अली अकबर * [[जैकी श्रॉफ]] - इक़बाल हारून ख़ान ==एहो सभ देखी== == विपणन == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{टिप्पणीसूची}} {{धूम शृंखला}} 62v3a291s60tby4dwnu631jrptkikhk बेफिक्रे 0 19638 282326 137014 2026-11-11T05:07:48Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282326 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = बेफिक्रे | image size = | image = | caption = बेफिक्रे क पोस्टर | director = [[आदित्य चोपड़ा]] | producer = आदित्य चोपड़ा | story = आदित्य चोपड़ा | screenplay = आदित्य चोपड़ा | based on = | starring = [[रणवीर सिंह]]<br>[[वाणी कपूर]] | narrator = | music = [[विशाल–शेखर]] | cinematography = कनम ओनोयामा | editing = नम्रता राव | studio = [[यश राज फ़िल्म्स]] | distributor = यश राज फ़िल्म्स | released = {{Film date|2016|12|09|df=y}} | runtime = | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]] | budget = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | gross = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> }} '''''बेफिक्रे''''' ({{Langx|en|''Befikre''}}) एक भारतीय रोमांस फ़िल्म छी जेकर निर्देशन आर निर्माण [[आदित्य चोपड़ा]] केने अछी। एहिमे मुख्य किरदार मे [[रणवीर सिंह]] आर [[वाणी कपूर]] अछी।<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-befikre-when-ranveer-singh-experienced-d-j-vu-2132150|title=Befikre: When Ranveer Singh experienced 'déjà vu'!|work=[[Daily News and Analysis]]|date=6 October 2015|accessdate=19 December 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vaani-kapoor-to-romance-ranveer-singh-in-befikre/|title=Vaani Kapoor to romance Ranveer Singh in ‘Befikre’|work=[[The Indian Express]]|date=12 October 2015|accessdate=19 December 2015}}</ref> ई फिल्म ०९ दिसम्बर २०१६ क सिनेमाघरसभ मे प्रदर्शित होएत। ==कहानी== ==कलाकार== <!--As this film has not yet been released, any additions to this section must be sourced per WP:CRYSTAL--> * [[रणवीर सिंह]] * [[वाणी कपूर]] <!--As this film has not yet been released, any additions to this section must be sourced per WP:CRYSTAL--> ==निर्माण== ===विकास=== ===फिल्मिङ=== चलचित्रके अधिकतर दृश्य पेरिसमे फिल्माएल गेल आ ई ५० दिनके समय अवधिमे पुरा भेल। ===साउण्ड ट्रयाक=== चलचित्रक ध्वनि विशाल-शेखरद्वारा रचित आ मिकी मेक्लेरीद्वारा निर्मित अछि। ==संगीत== फ़िल्म के संगीत क रचना विशाल–शेखर आर जयदीप सहनि के अछी । {{Infobox album | Name = बेफिक्रे | Type = गीत | Artist = [[विशाल–शेखर]] | Cover = | Released = 2016 | Genre = फ़िल्मी गीत | Length = | Label = यश राज फ़िल्म्स म्यूजिक }} {{track listing | extra_column=गायक | title1= लबो का कारोबार | extra1= [[पापोन]] | length1= ०३:५५ | title2= नशे सि चध गयि | extra2= [[अरिजीत सिंह]] | length2= ०३:५७ }} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{Reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{IMDb title|5108476}} [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] ohxq1ucn8be29agovcejgd3bmq9lgjd जब तक है जान 0 19640 282327 277729 2026-11-11T05:07:52Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282327 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name = जब तक है जान |image = जब तक है जान पोस्टर.jpg |caption = नाट्य रिलीज़ पोस्टर |director = [[यश चोपड़ा]] |producer = [[आदित्य चोपड़ा]] |screenplay = [[आदित्य चोपड़ा]]<br />देविका भगत |story = [[आदित्य चोपड़ा]] |starring = [[शाहरुख खान]] <br /> [[कैटरीना कैफ]] <br /> [[अनुष्का शर्मा]] |music = [[ए आर रहमान]] |lyrics = गुलज़ार |background = [[ए आर रहमान]] |cinematography = [[अनिल मेहता]] |editing = [[नम्रता राव]] |distributor = [[यश राज फिल्म्स]] |released = {{Film date|2012|11|12|मुंबई, premiere}} {{Film date|2012|11|13|भारत, संयुक्त राज्य अमेरिका, दक्षिण एशिया}} {{Film date|2012|11|16|यूरोप}} |runtime= 177 minutes |country = भारत |language = [[हिन्दी]] }} '''''जब तक है जान''''' ({{Langx|en|Jab Tak Hai Jaan}}) एक आगामी [[बलिउड]] फिल्म जे कि प्रख्यात फिल्मकार यश चोपड़ा द्वारा निर्देशित अछी | ई फिल्म क निर्माण आदित्य चोपड़ा, यश राज फिल्म्स के बैनर निचा केने अछी | शाहरुख खान, कैटरीना कैफ आर अनुष्का शर्मा प्रमुख भूमिका मे नज़र आवि रहल अछी | ई खान आर कैफ क साथ मे पहिल फिल्म अछी आर खान आर शर्मा क दोसर। ओकर पहिल फिल्म रब ने बना दी जोड़ी छी।<ref>{{Cite web |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2011/jun/280611-informer-2.htm |title=Archive copy |access-date=2016-12-13 |archive-date=2011-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111227013850/http://www.mid-day.com/entertainment/2011/jun/280611-informer-2.htm |dead-url=yes }}</ref> ई यश चोपड़ा क शाहरुख़ खान के साथ चौथा फिल्म छी आर यशजी ई फिल्म के माध्यम सँ आठ साल के पश्चात् पुनः निर्देशन केने अछी | संगीत [[एआर रहमान]] द्वारा रचित अछी, जबकि गीत गुलजार द्वारा लिखल गेल अछी। फिल्म १३ नवम्बर क दीवाली के अवसर पर प्रदर्शित होएत।<ref name="jagran">{{cite news | url=http://www.jagran.com/entertainment/bollywood-yash-chopras-next-starring-srk-katrina-named-jab-tak-hai-jaan-N17399.html | title=यश चोपड़ा क फिल्म क नाम जब तक है जान | work=जागरण | date=११ सितंबर २०१२ | accessdate=८ जनवरी २०१३ | location=[[दिल्ली]]}}</ref> ==एहो सभ देखी== {{टिप्पणीसूची}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} gmud14ae57f9pg6ua77lvtqly9wwskq पीके (चलचित्र) 0 19642 282328 244977 2026-11-11T05:07:56Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282328 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = पीके | image = PK Theatrical Poster.jpg | border = yes | alt = पीके चलचित्र | caption = पीके चलचित्रक आधिकारिक पोस्टरमे आमिर खान | director = राजकुमार हिरानी | producer = {{unbulleted list|[[विधु विनोद चोपडा]]|राजकुमार हिरानी}} | screenplay = {{unbulleted list|[[अभिजित जोशी]]|राजकुमार हिरानी}} | starring = {{unbulleted list|[[आमिर खान]]|[[अनुष्का शर्मा]]|[[सुशान्त सिंह राजपुत]]|[[बोमन इरानी]]|सौरभ शुक्ला|[[सञ्जय दत्त]]}} | narrator = अनुष्का शर्मा | music = '''संगीत'''<br>सन्तनु मैत्र<br>अजय-अतुल<br> अंकित तिवारी<br> '''पार्शव संगीत'''<br>सन्जय वान्द्रेकर<br> अतुल रानिंगा | cinematography = सि.के. मुरलीधरन | editing = राजकुमार हिरानी | studio = {{unbulleted list|विनोद चोपडा फिल्मस|राजकुमार हिरानी फिल्मस}} | distributor = युटिभि मोसन पिक्चर | released = {{Film date|df=y|2014|12|19}} | runtime = १५३ मिनेट<ref>{{cite web|title=Aamir Khan's PK cleared with UA certificate; makers won't host any special screenings| url=http://www.bollywoodhungama.com/news/2733671/Aamir-Khan%27s-PK-cleared-with-UA-certificate%3B-makers-won%27t-host-any-special-screenings|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=8 December 2014}}</ref> | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]] | budget = {{INRConvert|85|c}}<ref>{{cite web |url= http://www.koimoi.com/box-office/pk-makes-211-profit-in-merely-13-days-run-at-the-box-office/ |title=PK Makes 211% Profit in Merely 13 Days Run at the Box Office |publisher=Koimoi |date=1 January 2015 |accessdate=4 January 2015}}</ref> | gross =<!--Do not remove-->{{Estimation}}<!--per discussion at WP:ICTF--> {{INRConvert|792|c}}<ref>{{cite web |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/salman-khans-sultan-earns-rs-500-crore-at-international-box-office-2923539/|title=Salman Khan’s Sultan earns Rs 500 crore in total but won’t beat Aamir Khan’s PK|work=[[The Indian Express]] | date=22 July 2016 | accessdate=31 July 2016}}</ref> }} '''पीके''' ({{Langx|en|PK}}) एक भारतीय [[बलिउड]] चलचित्र छी । जेकर निर्देशन राजकुमार हिरानी केने अछी । ई फिल्मक निर्माता राजकुमार हिरानी संगै विधु विनोद चोपडा आर सिद्धार्थ रोय कपूर रहल अछी ।<ref>{{cite web|title=Rajkumar Hirani turns producer for Aamir Khan's 'Peekay'|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Rajkumar-Hirani-turns-producer-for-Aamir-Khan-s-Peekay/Article1-887150.aspx|publisher=''[[Hindustan Times]]''|date=11 July 2012|accessdate=19 January 2013|archive-date=6 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106230612/https://www.hindustantimes.com/archive-news/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Aamir Khan's son Junaid to feature in his father's upcoming movie 'Peekay'|url=http://indiatoday.intoday.in/story/aamir-khan-junaid-director-rajkumar-hirani-peekay/1/208841.html|publisher=''[[India Today]]''|date=18 July 2012|accessdate=19 January 2013}}</ref> ई चलचित्र सन् २०१४ डिसेम्बर १९ मे प्रदर्शित भेल छल । ई चलचित्रमे मुख्य कलाकार [[आमिर खान]], [[अनुष्का शर्मा]], [[सञ्जय दत्त]], [[बोमन इरानी]] आर [[सुशान्त सिंह राजपुत]] रहल अछी । ई चलचित्र हाल तक ५७२ करोड भारतीय रुपैयाक कारोबार केने अछी । ई चलचित्र सबसँ सफल चलचित्र बनल अछी ।<ref>{{cite news |last=Hoad|first=Phil|url=http://www.theguardian.com/film/2015/jan/07/global-box-office-pk-the-hobbit-big-hero-6-unbroken|title=Aamir Khan's religious satire PK becomes India's most successful film |work= The Guardian|date=7 January 2015|accessdate=8 January 2015}}</ref><ref name="All Time">{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/pkishighestgrossingfilmofalltime#.VKUp1XuXTMs|title=PK Is Highest Grossing Film Of All Time|publisher=[[Box Office India]]|accessdate=1 January 2014|date=1 January 2014|archive-date=10 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210190954/http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/pkishighestgrossingfilmofalltime#.VKUp1XuXTMs|dead-url=yes}}</ref> ==कथा== ऐही फिल्म में दोसर ग्रह से आयल आदमी के वर्णन कयल गेल अछि । जिनकर नाम पिके रहित अछि ।ओ अपन अंतिरिक्ष यान सं राजस्थान में उतरेत अछि ओही काल मे एगो चोर ओकर रिमोट चुरा के भाग जाय अछि आं अपन रिमोट खोज करैत काल मे पृथ्वी के अंधविश्वास के बारे मे बुजैत अछि ।एंहि काल मे ओकरा जग्गु से भेट होयत अछि ।जे पिके के रिमोट खोजै मे मदद करैत अछि ।आ पिके तपवशी के झुठा साबित क के अपन रिमोट हासिल क के वापिस अपन गोला पर जाय अछि । ==कलाकारसभ== * [[आमिर खान]] (पीके) * [[अनुष्का शर्मा]] (जगत जननी) * [[सञ्जय दत्त]] (भैरो सिंह) * [[बोमन इरानी]] (समाचार चैनलको प्रमुख) * [[सुशान्त सिंह राजपुत]] (सरफराज युसुफ) ==प्रदर्शन तिथि== ==पटकथा== ==कूल कारोबार== ==गीत== ==संगीत== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} 8brx919sbjnsxagqjhom7j3inr4tvt4 केट बेकिंस्ले 0 19911 282329 118692 2026-11-11T05:08:00Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282329 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = केट बेकिंस्ले | image = Kate Beckinsale Comic-Con 2011.jpg | imagesize = | caption = | birthname = केथरिन बेले बेकिंस्ले | birthdate = {{Birth date and age|df=yes|1973|7|26}} | birthplace = फिन्सबरी पार्क, [[लण्डन]], [[इंगलयाण्ड]] | death_date = | death_place = | occupation = आभिनेत्री | yearsactive = १९९१–हाल सम्म | partner = {{nowrap|माइकल शिन (1995–2003, 1 बच्चा)}} | spouse = {{marriage|लेन वाइसमैन|2004||}} | parents = रिचर्ड बेकिंस्ले<br />जुडी लो | height = {{height|ft=5|in=7}} <ref>{{cite web|url=Kate Beckinsale Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|title=http://www.celebsheight.com/kate-beckinsale-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-10-20}}</ref> | website = }} '''केट बेकिंस्ले''' ({{Langx|en|Kate Beckinsale}}) एक ब्रिटिश चलचित्र अभिनेत्री छी, जे अन्डरवर्ल्ड चलचित्र श्रंखलाम अपन किरदार सेलिनक लागि जानल जाएत अछि । ओ प्रिन्सेस अफ जुटल्याण्ड, कोल्ड कमफर्डफार्म, इमा ,द गोल्डेन बब्लाउन जेहन चलचित्रम अभिनय करने अछि । ओ अक्सफोर्ड विश्वविधालयमा पठनपाठन केनेए अछि । ==जीवनी== बेकिंस्लेको जन्म २६ जुलाई १९७३मा फिन्सबरी पार्क, लण्डन, इंगलयाण्डम भेल छल । उन्कर माताक नाम जुडी लोई छी जे एक अभिनेत्री छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Sister project links |wikt=no |commons=Kate Beckinsale |b=no |n=no |q=Kate Beckinsale |s=no |v=no |species=no |display=Kate Beckinsale}} *{{IMDb name|295|Kate Beckinsale}} *{{tcmdb name|12517|Kate Beckinsale}} *{{AllRovi person|4911|Kate Beckinsale}} *{{people.com|kate_beckinsale|Kate Beckinsale}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] ljemrihl17y6kg3vkau98ksuoqv7stb चिरायता 0 19915 282330 281536 2026-11-11T05:08:04Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282330 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name= चिरायता<br />Swertia Perennis |image = Swertia perennis 230705.jpg |image_caption = ''स्वर्शिया पैरेन्निस'' |regnum = [[वनस्पति]] |unranked_divisio = [[एन्जियोस्पर्म]] |unranked_classis = [[द्विबीजपत्री]] |unranked_ordo = [[एस्टेरिड्स]] |ordo = [[Gentianales]] |familia = [[Gentianaceae]] |genus = '''''स्वेर्टिया''''' |genus_authority = [[कार्ल लीनियस|L.]] |type_species = ''[[Swertia perennis]]'' L. |subdivision_ranks = प्रजातिसभ |subdivision = १२०-१५० |synonyms = <ref name="GRIN">{{cite web | url = http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742 | title = Genus: ''Swertia'' | accessdate = 2008-05-16 | author = Germplasm Resources Information Network (GRIN) | authorlink = Germplasm Resources Information Network | date = 2004-09-23 | format = HTML | work = Taxonomy for Plants | publisher = [[United States Department of Agriculture|USDA]], [[Agricultural Research Service|ARS]], National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland }}</ref> ING,<ref name="ING">{{cite web | url = http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Swertia | title = Index Nominum Genericorum database | accessdate = 2008-05-16 | date = 1978 | format = HTML | work = [[International Code of Botanical Nomenclature]] | publisher = [[Smithsonian Institution]] }}</ref> NHM<ref name="NHM">{{cite web | url = http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100 | title = Linnaean Name: ''Swertia perennis'' Linnaeus | accessdate = 2008-05-16 | format = HTML | work = The Linnaean Plant Name Typification Project | publisher = [[Natural History Museum]] }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |}} '''चिरायता''' ({{Langx|en|Swertia chirata}}) उचाई पर पावल जाइ वाला पौधा छी । एकर क्षुप २ सँ ४ फिट उंच एक-वर्षायु या द्विवर्षायु होइत अछि । एकर पत्ता आ छाल बहुत कडवी होइत अछि आ वैद्यकमे ज्वर-नाशक तथा रक्तशोधक मानल जाइत अछि । एकर छोट-पैग अनेक जातिसभ होइत अछि; जना- कलपनाथ, गीमा, शिलारस, आदि । ई जङ्गलसभमे पावल जाइवाला तिक्त द्रव्यकें रूपमे होमए के कारण किराततिक्त सेहो कहैत अछि । किरात आ चिरेट्टा एकर अन्य नाम छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} == बाहरी जड़ीसभ == {{commonscat-inline|Swertia perennis|चिरायता}} * [https://web.archive.org/web/20100724103341/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Jepson Manual Treatment] * [http://planteliste.net/slides/swertia_perennis.html Picture of Swertia perennis] * [http://www.hindi.awgp.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161119234943/http://hindi.awgp.org/ |date=2016-11-19 }}?] ==एहो सभ देखी== {{आयुर्वेदिक औषधोपचारसभ}} [[श्रेणी:औषधोपचार]] l5m7tr0md7ngojwykvai6c1nia6qk0y ओपरा विनफ्रे 0 19921 282331 118695 2026-11-11T05:08:08Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282331 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ओपरा विनफ़्रे | image = Oprah Winfrey (2004).jpg | image_size = 256px | caption = ओपरा विनफ्रे २००४ मा | birth_name = ओर्पाह गैल विनफ्रे<!-- Oprah's actual birth name was Orpah, after the biblical character, but was changed to Oprah due to her family's inability to pronounce "Orpah" --> | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1954|1|29}} | birth_place = [[कोसिउसको]], मिसिसिपी, [[अमेरिका]] | death = | | occupation = *पूर्व ''[[ओप्रा विन्फ्री शो (टीवी)|द ओपरा विनफ्रे शो]]''को मेजवान *हार्पो प्रोडक्शंसकी अध्यक्षा र सीइओ *ओपरा विनफ्रे नेटवर्ककी अध्यक्षा, सिइओ, सीसीओ |net_worth = {{Increase}} US$ २.७ बिलियन (2011)<ref>[http://www.forbes.com/profile/oprah-winfrey/] Forbes.com. Retrieved September 2011.</ref> |salary = $२९० मिलियन <small>(2011)</small><ref>http://www.forbes.com/wealth/celebrities/list?ascend=true&sort=moneyRank</ref> | residence = मोतेसितो, केलिफोर्निया, अमेरिका | years active = 1983–वर्तमान | party = डेमोक्रेटिक पार्टी | website = [http://www.oprah.com/ Oprah.com] | partner = स्टेडमैन ग्राहम | signature = Oprah Winfrey Signature.svg }} '''ओपरा विनफ्रे''' ({{Langx|en|Oprah Winfrey}}) (जन्म '''ओर्पाह गैल विनफ्रे''' ({{Langx|en|Orpah Gail Winfrey}}, २९ जनवरी १९५४) एकटा अमरीकी मिडिया उद्योगक, वार्ता शो मेजबान, अभिनेत्री, निर्माता आर लिपिकार छी। विनफ्रेक उनकर अपन नामक निक पुरस्कार विजेता शोको कारण जाएत अछि । जे १९८६ सँ २०११ तक प्रसारण गरियोर इतिहासक सर्वाधिक मुल्य वाला टेलिचलचित्र बनल । ओ २०औ सताब्दीक अमेरिकाक सब सँ सौखिन अफ्रीकी अमरीकी लिपिकारक सम्मान प्राप्त भेल आर एक समयम उनी विश्वक एकमात्र अश्वेत अरबपति छेलहिन । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Oprah Winfrey}} {{Wikiquote}} * {{Official website|http://www.oprah.com/index}} * {{IMDb name|1856}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] dc1t5eaxd65muzvbul33qavg3hdh7m3 धनियाँ 0 19938 282332 275412 2026-11-11T05:08:12Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282332 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name =धनियाँ<br>Coriandrum |image =Coriandrum_sativum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-193.jpg |regnum = [[वनस्पति]] |unranked_divisio = [[एन्जिओस्पर्म्स]] |unranked_classis = [[युडिकोट्स]] |unranked_ordo = [[एस्टेरिड्स]] |ordo = [[एपिएल्स]] |familia = [[एपिएस]] |genus = '''''Coriandrum''''' |species = '''''C. sativum''''' |binomial = ''Coriandrum sativum'' |binomial_authority = [[केरोलस लिन्नियस]] |}} '''धनियाँ''' ({{Langx|en|Coriander}}) या '''कोथमीर''' खानामे प्रयोग होमएवला एक सुगन्धित हरियर पात छी । मारवाड़ी भाषामे एकरा धोणा कहल जाएत अछि । सामान्यतः एकर उपयोग सब्जीक सजावट आ मसालाकें रूपमे कएल जाएत अछि । एकर बीज कऽ सुखाए मसालाक रुपमे प्रयोग कएल जाएत अछि । ==गुण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{तरकारीसभ}} {{आयुर्वेदिक औषधोपचारसभ}} [[श्रेणी:खाद्यपदार्थ]] [[श्रेणी:औषधोपचार]] 6q4ej4aupfnxari8kccpzilkuoxlq7q एमी पुरस्कार 0 20052 282333 243850 2026-11-11T05:08:16Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282333 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = एमी पुरस्कार | image = | imagesize = 165px | caption = एमी पुरस्कारक मूर्ति | description = [[टेलिभिजन]]मे उत्कृष्ट अभिनय | presenter = एकेडमी अफ टेलिभिजन आर्ट्स एन्ड साइन्सेज/नेसनल एकेडमी अफ टेलिभिजन आर्ट्स एन्ड साइन्सेज | country = [[अमेरिका]] | year = १९४९ | website = [http://www.emmys.tv/awards ATAS Official Emmy website]<br />[http://www.emmyonline.tv/ NATAS Official Emmy website] }} '''एमी पुरस्कार''' ({{Langx|en|Emmy Award}}) या जकरा प्राय: '''एमी''' कहल जाएत अछि, एक [[टेलिभिजन]] निर्माण पुरस्कार छी आ मनोरञ्जन पर केन्द्रित अछि । एकरा टेलिभिजनक [[एकेडमी पुरस्कार]] (चलचित्रक लेल), [[टोनी पुरस्कार]] (नाटकक लेल) आ [[ग्रामी पुरस्कार]] (सङ्गीतक लेल) कऽ बराबर मानल जाएत अछि ।<ref>[http://www.bbc.co.uk/worldservice/learningenglish/newsenglish/witn/2007/09/070917_emmy.shtml BBC Learning English | Emmy awards<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |url=http://entertainment.uk.msn.com/tv/features/gallery.aspx?cp-documentid=6148800 |title=Emmys For Dame Helen/The Sopranos - Reality TV {{!}} Photos {{!}} News {{!}} Galleries<!-- Bot generated title --> |access-date=2016-12-14 |archive-date=2008-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080614060752/http://entertainment.uk.msn.com/tv/features/gallery.aspx?cp-documentid=6148800 |dead-url=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन पुरस्कारसभ]] bfmus4kxeug0q4fap29gswty05jlhj9 दम आलू 0 20223 282334 272807 2026-11-11T05:08:20Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282334 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = दम आलू<br />Dum Aloo | image = Kashmiri Dum Aaloo.JPG | caption = | alternate_name = | country = [[भारत]] | region = [[कश्मीर]] | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = [[आलू]]सभ | variations = | calories = | other = }} {{भारतीय व्यंजन}} '''दम आलू''' वा '''आलूदम''' ({{Langx|en|Dum Aloo}}) [[आलू]]सँ बनऽवला एक पकवान छी। ई [[भारत]]क राज्य [[जम्मू आ कश्मीर]]मे अवस्थित [[कश्मीर उपत्यका]]क मूल निवासी [[कश्मीरी पण्डित]]सभक पारम्परिक व्यञ्जन छी।<ref>{{Cite web |url=http://food.ndtv.com/opinions/beyond-wazwan-a-peek-into-the-cuisine-of-kashmiri-pandits-1275847 |title=Beyond Wazwan: A Peek into the Cuisine of Kashmiri Pandits |access-date=2017-01-06 |archive-date=2016-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221233759/http://food.ndtv.com/opinions/beyond-wazwan-a-peek-into-the-cuisine-of-kashmiri-pandits-1275847 |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.rollingpin.me/single-post/2015/10/02/The-Dum-Aloo-trail-from-Kashmir-to-Kolkata |title=The Dum Aloo trail from Kashmir to Kolkata |access-date=2017-01-06 |archive-date=2016-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221162643/http://www.rollingpin.me/single-post/2015/10/02/The-Dum-Aloo-trail-from-Kashmir-to-Kolkata |url-status=dead }}</ref> आलूसभक छिल्का सोहि ओकरा कम आंचपर मसालासभमे मिलाए भुजल जाइत अछि।<ref>{{cite web |url=http://www.koausa.org/Cookbook/91.html |title='Dama Oluv' |access-date=2017-01-06 |archive-date=2012-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120518011632/http://www.koausa.org/Cookbook/91.html |dead-url=yes }}</ref> ई पकवान भारत लगाएत दक्षिण एसिया भरिमे लोकप्रिय अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:कश्मीरी व्यंजन]] pmoqgx52smo89uddnxg73n2bc5d8oqe आलू चोखा 0 20287 282335 208495 2026-11-11T05:08:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282335 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = आलू चोखा<br />Aloo Chokha | image = Aloo Chokha 01.jpg | caption = | alternative_name = | country = [[भारत]], [[नेपाल]], [[बंगलादेश]] आ [[पाकिस्तान]] | region = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | creator = | course = मुख्य | type = भुजल | served = गरम | main_ingredient = [[आलू]], [[भारतीय मसालासभक सूची|मसाला]] | variations = | calories = | other = }} {{भारतीय व्यंजन}} '''आलू चोखा''' ({{Langx|en|Aloo Chokha}}, {{IPA-hi|aːluː chɔːkʱaː|उच्च}}) [[भारतीय उपमहाद्वीप]]क एक शाकाहारी पकवान छी । ई पकवान [[आलू]] आ भारतीय [[भारतीय मसालासभक सूची|मसाला]]सभद्वारा बनाएल जाइत अछि । ई [[दक्षिण एसिया]]क [[भारत]], [[नेपाल]], [[बंगलादेश]] आ [[पाकिस्तान]]मे बहुतेक लोकप्रिय अछि । [[हर्दी]]क प्रयोग होमएक कारण एकर रङ्ग सोना रङ्गक भऽ जाइत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:भारतीय व्यञ्जन]] lrzx0l9si36a614usdlnz6uwljo4kkz भटूरा 0 20288 282336 271221 2026-11-11T05:08:29Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282336 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = भटूरा <br />bhatoora | image = [[File:Bhatura.jpg|250px]] | caption = | alternate_name = | country = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | region = [[उत्तर भारत]] | creator = | course = | served = | main_ingredient = उज्जर [[आटा]] ('''मैदा'''), [[घी]] या तेल | variations = | calories = | other = }} {{भारतीय व्यञ्जन}} '''भटूरा''', '''बटुरा''' ({{Langx|en|bhatoora}} , {{lang-ur|{{Nastaliq|بھٹورا}}}}, {{lang-pa|ਭਟੂਰਾ}}) भारतीय उपमहाद्वीपक एक व्यञ्जन छी । ई पूर्ण रूपसँ तेलमे छानि कें लाल होमए धरि पकाएल जाइत अछि । ई एक प्रकारक रोटी छी आ अधिकतर चनाक [[छोले]] संग खायल जाइत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:भारतीय व्यञ्जन]] qbj1clygksbhf3p70320fu6c6g7dght आलू अमृतसरी 0 20315 282337 129675 2026-11-11T05:08:35Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282337 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = आलू अमृतसरी<br />Aloo Amritsari | image = [[File:Amritsari Aloo Kulcha.jpg|250px]] | caption = | alternative_name = | country = [[भारत]], [[नेपाल]], [[बंगलादेश]] आ [[पाकिस्तान]] | region = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | creator = | course = मुख्य | type = भुजल | served = गरम | main_ingredient = [[आलू]], [[भारतीय मसालासभक सूची|मसाला]] | variations = | calories = | other = }} {{भारतीय व्यंजन}} '''आलू अमृतसरी''' ({{Langx|en|Aloo Amritsari}}) [[भारतीय उपमहाद्वीप]]क एक शाकाहारी पकवान छी । ई पकवान अमृतसरी [[आलू]] आ भारतीय [[भारतीय मसालासभक सूची|मसाला]]सभद्वारा बनाएल जाइत अछि । ई [[दक्षिण एसिया]]क [[भारत]], [[नेपाल]], [[बंगलादेश]] आ [[पाकिस्तान]]मे बहुतेक लोकप्रिय अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:भारतीय व्यञ्जन]] [[श्रेणी:पञ्जाबी व्यञ्जन]] qsyd66guknze9th9yi7g3soo71b14dp सन्देश (मिठाई) 0 20327 282338 278053 2026-11-11T05:08:39Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282338 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = सन्देश<br />Sandesh | image = Sondeshnolen.jpg | caption = पश्चिम बङ्गालक मिठाई | alternate_name = | country = [[भारत]], [[बंगलादेश]] | region = [[बङ्गाल]] | creator = | course = मिठाई | served = | main_ingredient = छेना, दूध, चीनी, गुड़ | variations = | calories = | other = }} {{भारतीय व्यंजन}} '''सन्देश''' ({{lang-bn|সন্দেশ}}; {{lang-syl|হান্দেশ}}; {{Langx|en|Sandesh}}) एक बङ्गाली मिठाई छी जे दूध आ चीनीसँ बनायल जाइत अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://indianfood.about.com/od/sweetsanddesserts/r/sandesh.htm |title=Sandesh |access-date=2017-01-12 |archive-date=2016-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231015515/http://indianfood.about.com/od/sweetsanddesserts/r/sandesh.htm |dead-url=yes }}</ref> सन्देशक किछ पकवानसभ दूधसँ नै बनाए छेना आ [[पनीर]]सँ बनायल जाइत अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://www.hindustanlink.com/recepiet/sandesh.htm |title=Sandesh Mishti |access-date=2017-01-12 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303171754/http://www.hindustanlink.com/recepiet/sandesh.htm |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Albala |editor-first=Ken |date=2011 |title=Food Cultures of the World Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=zG1H75z0EYYC&pg=RA2-PA34 |volume=Volume 1: Africa and the Middle East |location=Santa Barbara, Calif. |publisher=Greenwood |page=34 |isbn=978-0-313-37627-6}}</ref> ई मिठाई भारतक बङ्गालसँ पुरे बङ्गलादेशभरिमे लोकप्रिय अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:भारतीय मिठाईसभ]] cdhylp8v2pd96kah96najnf08k120o0 गाजरक हलुआ 0 20591 282339 280496 2026-11-11T05:08:43Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282339 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = गाजरक हलुआ<br />Gajar ka halwa | image = Gajjar ka halwa (carrot halwa).JPG | caption = | alternate_name = गाजर हलुआ, पञ्जाब गजरेला, पञ्जाबी गाजर खीर | country = [[उत्तर भारत]], [[पाकिस्तान]], [[नेपाल]] | region = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | creator = | course = डेजर्ट | served = गरम वा ठण्डा | main_ingredient = गाजर, दूध, पानि, घी, चिनी | variations = | calories = | other = }} {{भारतीय व्यञ्जन}} '''गाजरक हलुआ''' ({{Lang-hi|गाजर का हलवा}}, {{Lang-ur|گاجر کا حلوە}} आ {{Langx|en|Gajar ka halwa}}), के [[पञ्जाब, भारत|पञ्जाब]]मे '''गजरेला''' सेहो कहल जाइत अछि ।<ref>{{cite book | title=Classic Punjabi vegetarian and Grain Cooking | author=Julie Sahni | authorlink= | year=1985 | publisher=HarperCollins | isbn=0-688-04995-8 | page=512 | url=https://books.google.com/books?id=OppwQgAACAAJ&dq=gajar+halwa}}</ref><ref>{{cite web|publisher=NDTV Cooks|title=Gajar Ka Gajrela|url=http://cooks.ndtv.com/recipe/show/gajjar-ka-gajrela-232876|accessdate=23 August 2012}}</ref> ई एक मिठ पकवान छी जकर उत्पति [[भारतीय उपमहाद्वीप]]सँ भेल अछि । ई भारत, पाकिस्तान आ नेपालमे लोकप्रिय अछि ।<ref>{{cite news|publisher=The Hindu|title=Vasundhara Chauhan Article72932|url=http://www.thehindu.com/opinion/columns/Vasundhara_Chauhan/article72932.ece|accessdate=23 August 2012|location=Chennai, India|date=2 January 2010|archive-date=6 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106040537/http://www.thehindu.com/opinion/columns/Vasundhara_Chauhan/article72932.ece|dead-url=yes}}</ref> गाजरक हलुआमे गाजर, दूध, पानि, घी आ चिनी मिलाए बनायल जाइत अछि ।<ref>{{cite web|publisher=Gulfnews|title=Carrot Halwa Panna Cotta|url=http://gulfnews.com/life-style/food/carrot-halwa-panna-cotta-1.704790|accessdate=23 August 2012|archive-date=6 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106040355/http://gulfnews.com/life-style/food/carrot-halwa-panna-cotta-1.704790|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|last = Leverkuhn |first =A. |title= What is Carrot Halwa |url=http://www.wisegeek.com/what-is-carrot-halwa.htm|accessdate=23 August 2012}}</ref> पारम्परिक रूपसँ ई [[दिवाली]], [[होली]], [[रमजान]] आ [[रक्षा बन्धन]] दिन बनायल जाइत अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://www.nanakfoods.com/images/desserts.pdf |title=- Nanakfoods "Gajar Halwa on Festivals" |access-date=2017-01-10 |archive-date=2012-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030153634/http://www.nanakfoods.com/images/desserts.pdf |dead-url=yes }}</ref> ई गरम या ठण्डा खायल जा सकैत अछि ।<ref>{{cite web|publisher=Onegreenplanet.org |title=Recipe Khajur Gajar Halwa Carrot and Date Pudding with Coconut and Cardamom on Winter | url=http://www.onegreenplanet.org/vegan-food/recipe-khajur-gajar-halwa-carrot-and-date-pudding-with-coconut-and-cardamom/|accessdate=23 August 2012}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:भारतीय व्यञ्जन]] [[श्रेणी:अवधी व्यञ्जन]] ebrcsgrrfgnywx3z7w3emh07mrkw1hq मुगलई पराठा 0 20816 282340 272818 2026-11-11T05:08:49Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282340 wikitext text/x-wiki {{Infobox Prepared Food | name = {{pagename}}<br />Mughlai Paratha | image = Mughlai Kheema Paratha.JPG | caption = मुगलई कीमा पराठा | alternate_name = | country = [[भारत]] | region = [[भारत]], [[बंगलादेश]] | creator = | course = | served = | main_ingredient = [[कीमा]], अण्डा, प्याज आ मर्चाई | variations = | calories = | other = |veg= }} [[File:Mughlai Paratha.jpg|thumb|मुगलई पराठा]] {{भारतीय व्यंजन}} '''मुगलई पराठा''' ({{Langx|en|Mughlai Paratha}}) एक प्रसिद्ध बाट भोजन छी जे [[भारत]]क [[पश्चिम बङ्गाल]] राज्यक [[कोलकाता]] आ अगलबगलक क्षेत्र आ [[बंगलादेश]]मे लोकप्रिय अछि ।<ref name="Mughlai">{{cite book|title=Food Consumption in Global Perspective|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9781137326416|page=172}} {{cite news|title=Try Kolkata street food this Durga Puja|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food/food-reviews/Try-Kolkata-street-food-this-Durga-Puja/articleshow/43979749.cms}}</ref> ई एक नरम पकायल रोटी छी जाहिमे [[कीमा]], अण्डा, प्याज आ मर्चाई प्रयोग कएल जाइत अछि ।<ref>{{cite journal|title=Cash and Curry|journal=New York Magazine|date=30 July 1973|page=73|publisher=New York Media, LLC.|url=https://books.google.com/books?id=--YCAAAAMBAJ&pg=PA73}}</ref><ref>{{cite book|title=Street Food Around the World: An Encyclopedia of Food and Culture|date=9 September 2013|url=https://books.google.com/books?id=9XCjAQAAQBAJ&pg=PA180|isbn=9781598849554|page=180}}</ref> ==इतिहास== मुगलई पराठा एक मुगल व्यञ्जन छी जे मुगल साम्राज्यक दौरान वृहत बङ्गालमे प्रवेश केनए छल ।<ref>{{cite web|title=Mughlai Paratha|url=http://food.ndtv.com/recipe-mughlai-paratha-98844|access-date=2017-02-08|archive-date=2016-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125065824/http://food.ndtv.com/recipe-mughlai-paratha-98844|dead-url=yes}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{उत्तर भारतीय खाना}} {{भारतीय खाना}} [[श्रेणी:उत्तर भारतीय खाना]] nruuvajqgm30p82jl0or0vbi08y01o9 खड्गप्रसाद ओली 0 21049 282181 274470 2026-11-10T23:11:39Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282181 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = खड्गप्रसाद ओली | image = The Prime Minister of Nepal, Mr. K.P. Sharma Oli calls on the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on April 06, 2018 (cropped).jpg | caption = आधिकारिक पोर्ट्रेट, २०१८ | birth_date = २००८ साल फागुन ११ गते शनिवार | birth_place = इवागाऊँ [[तेह्रथुम]], [[नेपाल]] | country = [[नेपाल]] | party = [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] | religion = [[हिन्दू]] | website = {{url|http://kpsharmaoli.com}} | office = [[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|नेपालक प्रधानमन्त्री]] | president2 = [[विद्या देवी भण्डारी]] | term_start2 = १२ अक्टुबर २०१५ | term_end2 = ४ अगस्त २०१६ | predecessor2 = [[सुशील कोइराला]] | successor2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | term_start1 = १५ फरबरी २०१८ | term_end1 = १२ जुलाई २०२१ | predecessor1 = [[शेरबहादुर देउवा]] | successor1 = | president1 = [[विद्या देवी भण्डारी]] | office3 = [[उपप्रधानमन्त्री|नेपालक उपप्रधानमन्त्री]] | monarch3 = [[ज्ञानेन्द्र शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]] | deputy3 = | term_start3 = २००६ | term_end3 = २००७ | predecessor3 = | successor3 = | office4 = [[गृहमन्त्री|नेपालक गृहमन्त्री]] | monarch4 = [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | deputy4 = | term_start4 = १९९४ | term_end4 = १९९५ | predecessor4 = | successor4 = }} '''खड्गप्रसाद शर्मा ओली''' (जन्म: विसं २००८ साल फागुन ११, प्रख्यात नाम: '''केपी ओली''') नेपालक राजनीतिज्ञ तथा पूर्व प्रधानमन्त्री छी ।<ref>{{cite web|title=केपी ओली|url=https://www.opmcm.gov.np/cabinet/|website=प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद्को सचिवालय|accessdate=15 फेब्रुअरी 2018|archive-date=2017-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606050946/http://www.opmcm.gov.np/cabinet/|dead-url=yes}}</ref> राष्ट्रपती [[विद्या देवी भण्डारी]] द्वारा संविधानक धारा ७६ कऽ उपधारा २ बमोजिम २०७४ फागुन ३ गते ओली प्रधानमन्त्री नियुक्त भेल ।<ref>{{cite web|title=एमाले अध्यक्ष ओली प्रधानमन्त्री नियुक्त...|url=https://www.kantipurdaily.com/news/2018/02/15/20180215121935.html|website=कान्तिपुर|accessdate=15 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501185232/https://www.kantipurdaily.com/news/2018/02/15/20180215121935.html|archive-date=1 May 2019|dead-url=yes}}</ref> आ एहिसँ पहिने ओली २०७२ मे पहिलबेर नेपालक ३८अम प्रधानमन्त्री सेहो रहि चुकल अछि<ref>{{cite web|title=ओली प्रधानमन्त्री भेलाक बाद जन्मघरमे खुशीयाली|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2015-10-11/20151011164028.html|website=इकान्तिपुर|accessdate=11 अक्टोबर 2015|archive-date=2015-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20151012125416/http://kantipur.ekantipur.com/news/2015-10-11/20151011164028.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=नयाँ प्रधानमन्त्रीमे केपी ओली निर्वाचित|url=http://www.bbc.com/nepali/news/2015/10/151011_kp_oli_elected|website=बिबिसी नेपाल|accessdate=11 अक्टोबर 2015}}</ref> ओ [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]क वर्तमान अध्यक्ष छी। ==जीवनी== खड्गप्रसाद ओलीक जन्म बाबु मोहनप्रसाद ओली आर मधु ओलीक पुत्रक रूपमे वि सं २००८ साल फागुन ११ गते शनिबार [[तेह्रथुम जिला]]क इवा गाममे भेल छल । वि.सं. २०२२ सालमे कम्युनिष्ट राजनीतिमे संलग्न ओली २०२६ सालमे नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीक सदस्यता लेनए छल। २०२८ सालक झापा आन्दोलनक प्रमुखसभमे एक छल, ओही वर्ष ओ जेलमे पडल छल ।।<ref name="Ujjyalo">उज्यालो अनलाइन:संविधान सभा चुनाव २०७० {{cite web |url= http://election.ujyaaloonline.com/np/candidates/221/%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6%28%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A5%80%29-%E0%A4%93%E0%A4%B2%E0%A5%80/ |title= खड्गप्रसाद ओली |accessdate= 9 October 2015 |archive-date= 14 October 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20151014002633/http://election.ujyaaloonline.com/np/candidates/221/%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6(%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A5%80)-%E0%A4%93%E0%A4%B2%E0%A5%80 |dead-url= yes }}</ref> ओली तत्कालिन नेकपा (माले) कऽ संस्थापकमे एक छी। पञ्चायती व्यवस्था विरुद्धक संंघर्षक क्रममे ओली २०२८सँ २०४४धरि १४ वर्ष जेल जीवनयापन केने छल । ओली २०४८, २०५१ आ २०५६ कऽ आम-निर्वाचनमे झापा जिल्ला क्षेत्र नं ६सँ प्रतिनिधि सभामे निर्वाचित भेल छल। पहिल संविधान सभा निर्वाचन २०६४मे ओ झापाक क्षेत्र नं ७सँ पराजित भेल। वि.सं. २०४९ सालमे [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]क स्थायी कमिटी सदस्य<ref name="Ujjyalo"></ref> भेल ओ, २०७१ असारमे पार्टीक अध्यक्षमे निर्वाचित भेल अछि । दोसर संविधानसभा निर्वाचन २०७०मे ओ झापा क्षेत्र नं ७सँ नेकपा एमालेक तरफसँ निर्वाचित भेल अछि। हाल ओ [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]क संसदीय दल कऽ नेता सेहो छी । ==एहो सभ देखी== {{s-start}} {{s-ppo}} {{s-bef|before=[[झलनाथ खनाल]]}} {{s-ttl|title=[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी))|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]]क नेता|years=२०१४–वर्तमान}} {{s-inc}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=[[सुशील कोइराला]]}} {{s-ttl|title=[[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|नेपालक प्रधानमन्त्री]]|years=२०१५–२०१६}} {{s-aft|after=[[पुष्प कमल दाहाल]]}} |- {{s-bef|before=[[शेरबहादुर देउवा]]}} {{s-ttl|title=[[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभक सूची|नेपालक प्रधानमन्त्री]]|years=२०१८-वर्तमान}} {{s-aft|after=बहालवाला}} {{s-end}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *{{Official website|http://www.kpsharmaoli.com}} *{{Twitter}} {{नेपालक प्रधानमन्त्रीसभ}} [[श्रेणी:सन् १९५२ मे जन्म]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीक राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपालक मन्त्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपालक परराष्ट्रमन्त्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपालक उप-प्रधानमन्त्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपालक प्रधानमन्त्रीसभ]] [[श्रेणी:संविधानसभा सदस्यसभ]] 85zw2mrhve0k54qodhvh19rd98xh2km लुई पास्चर 0 21208 282341 208351 2026-11-11T05:08:54Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282341 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = लुई पास्चर<br />Louis Pasteur | image = Louis Pasteur, foto av Paul Nadar, Crisco edit.jpg | caption = लुई पास्चर | birth_date = {{birth date|1822|12|27|mf=y}} | birth_place = [[डोले, जुरा|डोले]], [[फ्रान्स]] | death_date = {{death date and age|1895|9|28|1822|12|27|mf=y}} | death_place = [[मार्नेस-ला-कोक्विट]], [[फ्रान्स]] | nationality = [[फ्रेञ्च लोक|फ्रेञ्च]] | fields = {{Plainlist| * [[जीव विज्ञान]] * [[सुक्ष्म विज्ञान]] * [[रसायन शास्त्र]]}} | workplaces = {{Plainlist| * [[स्त्रासबर्ग विश्वविद्यालय]] * [[विज्ञान तथा प्रविधिक लिल्ले विश्वविद्यालय]] }} | alma_mater = [[पेरिस विश्वविद्यालय]] | notable_students = [[चार्ल्स फ्रिडेल]]<ref>Asimov, ''[[Asimov's Biographical Encyclopedia of Science and Technology]]'' 2nd Revised edition</ref> | awards = {{Plainlist| * [[रमफोर्ड मेडल]] {{small|(१८५६)}} * [[कोप्ले मेडल]] {{small|(१८७४)}} * [[अल्बर्ट मेडल (शाही समाजक कला)|अल्बर्ट मेडल]] {{small|(१८८२)}} * [[:en:Order of the Medjidie|अर्डर अफ द मेड्जिडी]]<ref>{{cite web|title=II. Abdülhamid'in Fransız kimyagere yaptığı yardım ortaya çıktı|url=http://www.cnnturk.com/turkiye/ii-abdulhamidin-fransiz-kimyagere-yaptigi-yardim-ortaya-cikti?page=1|publisher=CNN Türk|accessdate=29 December 2016}}</ref>}} | signature = Louis Pasteur Signature.svg }} '''लुई पास्चर''' ({{Langx|en|Louis Pasteur}}, {{IPAc-en|ˈ|l|uː|i|_|p|æ|ˈ|s|t|ɜr}}, {{IPA-fr|lwi pastœʁ|lang}}; २७ दिसम्बर १८२२ – २८ सितम्बर १८९५) एक [[फ्रेञ्च लोक|फ्रेञ्च]] वैज्ञानिक छल। पास्चरक जन्म [[फ्रान्स]]क डोल जुरामे भेल छल। ओ संसारक प्रसिद्ध रसायनशास्त्रीसभमेसँ एक छी। रोगसभक कारण आ रोकथामक योगदानक लेल हुनकर नाम स्मरणीय अछि। हुनकाद्वारा कएल खोजसभ शिशु बोखारक कारण होमएवला मृत्युदरमे कमी आएल सङ्गे रेबिज (कुत्ता, नढिया आदि जानवरक पागल बिमार) रोकथामक सर्वप्रथम भ्याक्सिन पास्चर बनौने छल।<ref name="catholic intro">{{CathEncy| wstitle =Louis Pasteur| author = James J. Walsh}}</ref><ref name=fein>{{cite book|author= Feinstein, S|title= Louis Pasteur: The Father of Microbiology |url=https://books.google.com/books?id=0mwwzIdiuhkC&printsec|year= 2008|pages= 1–128|publisher= Enslow Publishers, Inc.|isbn =978-1-59845-078-1}}</ref><ref name=van>{{cite book|first1= Sue Vander|last1=Hook|title= Louis Pasteur: Groundbreaking Chemist & Biologist |url= https://books.google.com/books?id=D74c6On7eUoC&printsec|year=2011 |pages=8–112 |publisher= [[ABDO Publishing Company]]|location=Minnesota, US|isbn =978-1-61758-941-6}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == == कार्य == == रोगाणुक सिद्धान्त == == इम्युनोलोजी तथा टीकाकरण == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Louis Pasteur|लुई पास्चर}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:वैज्ञानिक]] [[श्रेणी:जीवनी]] kf6j9mun9b1rd4tdp66vcv05dedh9je साक्षी मलिक 0 21240 282342 271631 2026-11-11T05:08:57Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282342 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = साक्षी मलिक<br />Sakshi Malik | image = Sakshi Malik in 2016.jpg | image_size = | caption = | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality = भारतीय | residence = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1992|9|3}} | birth_place = [[रोहतक]],<ref name="SAKSHI MALIK">{{cite web|title=SAKSHI MALIK|url=http://g2014results.thecgf.com/athlete/wrestling/1022441/s_malik.html|publisher=[[Commonwealth Games Federation]]|accessdate=16 अगस्त 2016|archive-date=2016-08-01|archive-url=https://archive.ph/20160801202755/http://g2014results.thecgf.com/athlete/wrestling/1022441/s_malik.html|dead-url=yes}}</ref> [[हरियाणा]], [[भारत]] | death_date = | death_place = | height = {{convert|162|cm|ftin|abbr=on}} | weight = {{convert|58|kg}} | website = | country =[[भारत]] | sport = फ्रीस्टाईल कुश्ती | event = ५८ किलोग्राम | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = ईश्वर दहिया, नेशनल कोच - कुलदीप मलिक, कृपाशङ्कर बिश्नोई | retired = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = कांस्य -[[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]]-५८ किलोग्राम भारवर्ग | paralympics = | highestranking = | pb = | medaltemplates = {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalSport | महिला फ्रीस्टाईल पहलवानी}} {{MedalCompetition|[[ओलम्पिक खेल]]}} {{MedalBronze| [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]]|५८ किलोग्राम}} {{MedalCompetition|एशियन च्याम्पियनसिप}} {{MedalBronze|२०१५ दोहा|६० किलोग्राम}} {{MedalCompetition|[[राष्ट्रमण्डल खेल]]}} {{MedalSilver| [[२०१४ राष्ट्रमण्डल खेल]]|५८ किलोग्राम}} | show-medals = yes }} '''साक्षी मलिक''' ({{Langx|en|'''Sakshi Malik'''}}) (जन्म: ३ सितम्बर १९९२) भारतीय महिला [[पहलवान]] छी ।<ref name="SAKSHI MALIK">{{cite web|title=SAKSHI MALIK|url=http://g2014results.thecgf.com/athlete/wrestling/1022441/s_malik.html|publisher=[[Commonwealth Games Federation]]|accessdate=16 अगस्त 2016|archive-date=2016-08-01|archive-url=https://archive.ph/20160801202755/http://g2014results.thecgf.com/athlete/wrestling/1022441/s_malik.html|dead-url=yes}}</ref> ओ [[ब्राजिल]]क [[रियो दी जेनेरियो]]मे भेल [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]]मे [[कांस्य पदक]] जीत्ने अछि । भारतक लेल ओलम्पिक पदक जीतै वाली ओ पहिल महिला पहलवान छी ।<ref name="Ibn">{{cite web | url=http://m.khabar.ibnlive.com/news/others/rio-olympics-vinesh-phogat-sakshi-malik-wrestling-506901.html | title=ओलंपिकः साक्षी मलिक ने रचा इतिहास, महिला कुश्ती में भारत को दिलाया कांस्य | accessdate=18 अगस्त 2016 | archive-date=2016-08-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160830005726/http://m.khabar.ibnlive.com/news/others/rio-olympics-vinesh-phogat-sakshi-malik-wrestling-506901.html | url-status=dead }}</ref> एहि सँ पहिने ओ [[ग्लासगो]]मे आयोजित [[२०१४ राष्ट्रमण्डल खेल|२०१४ क राष्ट्रमण्डल खेल]]मे भारतक प्रतिनिधित्व करैत रजत पदक जीत्ने छल ।<ref>{{Cite web|title = Commonwealth Games 2014: Sakshi Malik Gets Silver in Women's 58kg Freestyle Wrestling|url = http://sports.ndtv.com/commonwealth-games-A2014/news/227599-commonwealth-games-2014-sakshi-malik-gets-silver-in-women-s-58kg-freestyle-wrestling|website = NDTVSports.com|accessdate = 16 अगस्त 2016|date = 2014-07-30}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> २०१४ क [[विश्व कुश्ती प्रतियोगिता]]मे सेहो ई भारतक प्रतिनिधित्व केनए छल । ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला खेलाडीसभ]] a4zt5wlbc4zp5ew6m5lw5346st9231f खूंटी जिला 0 21242 282343 214651 2026-11-11T05:09:01Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282343 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = खूंटी जिला<br />Khunti District |Local = |State = झारखण्ड |Division = [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]] |HQ = खूंटी |Map = Khunti in Jharkhand (India).svg |Area = 2611 |Rain = |Population = 530,299 |Urban = |Year = २०११ |Density = 215 |Literacy = ६४.५१% |SexRatio = ९९४ |Tehsils = |LokSabha = खूंटी लोकसभा क्षेत्र |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://jharkhand.gov.in/web/khunti }} '''खूंटी जिला''' ({{Langx|en|Khunti District}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । सन् २००७ सितम्बर १२ मे खूंटी जिला [[राँची जिला]]सँ पृथक भेल छल । सन् २०११ कें भारतक जनगणनाक आधारमे झारखण्डक जिलासभमे सँ ई सभसँ कम जनसङ्ख्या भेल दोसर स्थानक जिला छी ।<ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[खूंटी]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 7afd6d43tbgrmzaef1eu7a665mzqmt6 डियर जिन्दगी 0 21259 282344 156521 2026-11-11T05:09:05Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282344 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = डियर जिन्दगी<br>Dear Zindagi | image = Dear Zindagi poster.jpg | caption = पोस्टर | director = [[गौरी शिन्दे]] | producer = [[गौरी खान]]<br>[[करण जोहर]]<br>गौरी शिन्दे | writer = गौरी शिन्दे | screenplay = गौरी शिन्दे | story = | starring = {{ubl|[[आलिया भट्ट]]|[[शाहरुख खान]]}}<!--See "Template:Infobox film" instructions.--> | music = [[अमित त्रिवेदी]] | cinematography = लक्ष्मण उतेकर | editing = हेमन्ति सरकार | studio = [[रेड चिलिज इन्टरटेनमेन्ट]]<br>[[धर्मा प्रोडक्शंस]]<br>होप प्रोडक्शंस | distributor = रेड चिलिज इन्टरटेनमेन्ट | released = {{Film date|df=y|2016|11|23|North America|2016|11|25|Worldwide|ref1=}} | runtime = १५० मिनेट | country = भारत | language = हिन्दी | budget = <!--Do not remove-->{{INR}} २२ [[करोड़]]<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-dear-zindagi-budget-to-box-office-estimates-here-s-the-detailed-trade-analysis-2276524|title=Dear Zindagi: Budget to box office estimates - here's the detailed trade analysis!|publisher=[[Daily News and Analysis]]|date=24 November 2016|accessdate=25 November 2016}}</ref> | gross = <!--Do not remove-->{{Estimation}}<!--per WT:ICTF consensus--> {{INR}}१३४.८९ करोड़<ref name="gross">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-worldwide-collections-day-wise-breakup-dear-zindagi/|title=Box Office: Worldwide Collections and Day wise breakup of Dear Zindagi|work=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=November 28, 2016|date=26 November 2016}}</ref> }} '''''डियर जिन्दगी''''' ({{Langx|en|''Dear Zindagi''}}) एक भारतीय चलचित्र छी । ई चलचित्रमे [[शाहरुख खान]] तथा [[आलिया भट्ट]] मुख्य भूमिकामे अछि । == किरदार == * [[शाहरुख खान]] * [[आलिया भट्ट]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] fhd7prd180wngkwaw4yat9psjy5k8hr मिचेल किगन 0 21339 282345 120641 2026-11-11T05:09:09Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282345 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = मिचेल किगेन <br />Michelle Keegan | image = Michelle Keegan.jpg | caption = मिचेल सन् २०१२ मे | birth_name = मिचेल एलिजाबेथ बेनसन किगन | birth_date = {{Birth date and age|1987|6|3|df=y}} | birth_place = [[स्टकपोर्ट]], [[इङ्गल्याण्ड]] | occupation = अभिनेत्री | yearsactive = २००७–वर्तमान | television = कोरोनेसन स्ट्रीट (२००६-वर्तमान) | known for = | notable_works = | spouse = {{married|[[मार्क राइट (टिभी प्रस्तोता)|मार्क राइट]]|2015}} }} '''मिचेल एलिजाबेथ बेनसन किगन''' ({{Langx|en|Michelle Elizabeth Benson Keegan}}; जन्म ३ जुन १९८७) एक अङ्ग्रेजी अभिनेत्री छी । ओ टेलिभिजन रोयाल्टी सो '''कोरोनेसन स्ट्रीट'''सँ प्रसिद्ध भेल । ओ सन् २००८ सँ सन् २०१४ धरि टेली सिरियलमे काज केनए छल । ओकर बाद सँ २०१५ मे ओ बिबिसी ड्रामा सृङ्खला ओर्डिनरी लाइजमे काज सुरू केलक ।<ref>[http://www.radiotimes.com/news/2015-06-21/michelle-keegan-salutes-new-lead-role-in-our-girl-series-two Michelle Keegan salutes new lead role in Our Girl series 2] Radio Times. 21 June 2015. Retrieved 2 August 2016.</ref> ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला अभिनेत्रीसभ]] 4bzwk1dvgqebq2gsy0lbbncy7d3z600 गढवा जिला 0 21379 282346 214645 2026-11-11T05:09:13Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282346 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = गढवा |Local = गढवा जिला |State = झारखण्ड |Division = [[पलामू विभाजन]] |HQ = गढवा |Map = Garhwa in Jharkhand (India).svg |Area = ४,०४४ |Rain = |Population = १३२२,३८७ |Urban = |Year = २०११ |Density = ३२७ |Literacy = ६२.१८ प्रतिशत |SexRatio = ९३३ |Tehsils = |LokSabha = [[पलामू (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|पलामू]] ([[पलामू जिला के साथ साझा कएल]]) |Assembly = २ (गढ़वा-रांका, भवनाथपुर) |Highways = [[राष्ट्रीय राजमार्ग ७५ (भारत)|राष्ट्रीय राजमार्ग 75]] |Website = http://garhwa.nic.in }} '''गढवा जिला''' ({{Langx|en|Garhwa district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[पलामू विभाजन]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । सन् २००७ सितम्बर १२ मे गढवा जिला [[राँची जिला]]सँ पृथक भेल छल । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[गढवा]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 49nqz25yplrc4u8e23zq5uxly5vx5tp गिरीडीह जिला 0 21380 282347 214646 2026-11-11T05:09:17Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282347 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = गिरिडीह |Local = गिरिडीह जिला |State = झारखण्ड |Division = [[उत्तरी छोटानागपुर विभाग]] |HQ = गिरिडीह |Map = Giridih in Jharkhand (India).svg |Area = ४८५४ |Rain = |Population = २४,४५,२०३ |Urban = ०६.४१ |Year = २०११ |Density = ४९७ |Literacy = ६५.१२ प्रतिशत |SexRatio = ९४० |Tehsils = |LokSabha = १. [[कोडरमा (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|कोडरमा]], २. [[गिरिडीह(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|गिरिडीह]] |Assembly = ६ |Highways = |Website = http://giridih.nic.in/ }} '''गिरिडीह जिला''' ({{Langx|en|Giridih District}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । सन् २००७ सितम्बर १२ मे खूंटी जिला [[गिरिडीह जिला]]सँ पृथक भेल छल । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[गिरिडीह]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 5n3oqpviozbpklekiv7otlx1puohj01 गुमला जिला 0 21381 282348 214648 2026-11-11T05:09:21Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282348 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = गुमला जिला | native_name = गुमला जिला,ଗୁମ୍ଲା ଜିଲ୍ଲା | native_name_lang = or,hi | other_name = | nickname = | settlement_type = जिला | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_map = Gumla in Jharkhand (India).svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[झारखण्ड]] | subdivision_type2 = प्रशासकीय विभाग | subdivision_name2 = [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | seat_type = मुख्यालय | seat = [[गुमला]] | government_type = | governing_body = | unit_pref = मैट्रिक | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = ५३२७ | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = १०२५६५६ | population_as_of = २०११ | population_rank = | population_density_km2 = १९३ | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = हिन्दी, हो, संथाली, ओडीया | timezone1 = [[भारतीय मानक समय|आई.एस.टी.]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | iso_code =[[आईएसओ ३१६६-२: आई.एन.|आई.एन.-जे.एच.]] | registration_plate =जे.एच. | blank_name_sec1 = तहसिल | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = लोकसभा | blank1_info_sec1 = [[लोहरदगा(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|लोहरदगा]] (साथ साझा [[लोहरदगा जिला]]) | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | website = http://gumla.nic.in/ | footnotes = }} '''गुमला जिला''' ({{Langx|en|Gumla district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी ।<ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[गुमला]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] qajz862luqg5jt6mlx62mflz64o502w चतरा जिला 0 21382 282349 214640 2026-11-11T05:09:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282349 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = चतरा |Local = चतरा जिला |State = झारखण्ड |Division = [[उत्तर छोटानागपुर विभाग]] |HQ = चतरा, झारखण्ड |Map = Chatra in Jharkhand (India).svg |Area = ३७०६ |Rain = |Population = १,०४२,३०४ |Urban = ०५.३१ |Year = २०११ |Density = २७५ |Literacy = ६२.१४ प्रतिशत |SexRatio = ९५१ |Tehsils = |LokSabha = [[चतरा(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|चतरा]] (पलामू आर लातेहार जिलासभ के साथ साझा कएल) |Assembly = २ |Highways = |Website = http://chatra.nic.in/ }} '''चतरा जिला''' ({{Langx|en|Chatra District}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[चतरा, झारखण्ड]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 6dewr8py6m8uxlc3z4y9ycpm8xbkdrg जामताड़ा जिला 0 21383 282350 214650 2026-11-11T05:09:29Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282350 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = जामताड़ा |Local = जामताड़ा जिला |State = झारखण्ड |Division = [[संथाल परगना विभाग]] |HQ = जामताड़ा |Map = Jamtara in Jharkhand (India).svg |Area = १८०१.९८ |Rain = |Population = ७९०,२०७ |Urban = |Year = २०११ |Density = ४३९ |Literacy = ६३.७३ प्रतिशत |SexRatio = ९५९ |Tehsils = |LokSabha = १. [[दुमका(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|दुमका]] ([[दुमका जिला के साथ साझा कएल]]) |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://jamtara.nic.in/ }} '''जामताड़ा जिला''' ({{Langx|en|Jamtara district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[संथाल परगना विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[जामताड़ा]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 4s1x5nmu6xexe1oseg0ojifmma3ai1s दुमका जिला 0 21384 282351 214643 2026-11-11T05:09:33Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282351 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = दुमका |Local = दुमका जिला |State = झारखण्ड |Division = [[संथाल परगना विभाग]] |HQ = दुमका |Map = Dumka in Jharkhand (India).svg |Area = ३७१६ |Rain = |Population = १३,२१,०९६ |Urban = |Year = २०११ |Density = ३०० |Literacy = ६२.५४ प्रतिशत |SexRatio = ९७४ |Tehsils = |LokSabha = [[दुमका (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|दुमका]] |Assembly = ४ |Highways = |Website = http://dumka.nic.in/ }} '''दुमका जिला''' ({{Langx|en|Dumka district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[संथाल परगना विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[दुमका]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] i1wajgqin3g1yenm0nes7y00fganh28 देवघर जिला 0 21385 282352 214641 2026-11-11T05:09:37Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282352 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = देवघर |Local = देवघर जिला |State = झारखण्ड |Division = [[संथाल परगना विभाग]] |HQ = देवघर |Map = Deoghar in Jharkhand (India).svg |Area = २४७८.६१ |Rain = |Population = १४,९१,८७९ |Urban = |Year = २०११ |Density = ६०२ |Literacy = ६६.३४ प्रतिशत |SexRatio = ९२१ |Tehsils = |LokSabha = १.[[दुमका (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|दुमका]] ([[दुमका जिला के साथ साझा कएल]]) २.[[गोड्डा (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|गोड्डा]] ([[गोड्डा जिला के साथ साझा कएल]]) |Assembly = १.देवघर , २.मधुपुर, ३.सारथ |Highways = |Website = http://www.babadham.org/ }} '''देवघर जिला''' ({{Langx|en|Deoghar district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[संथाल परगना विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[देवघर]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] eoazflzp76kg9mrq1mf6jiwn8yqzsiy गोड्डा जिला 0 21386 282353 214647 2026-11-11T05:09:41Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282353 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = गोड्डा |Local = गोड्डा जिला |State = झारखण्ड |Division = [[संथाल परगना विभाग]] |HQ = गोड्डा |Map = Godda in Jharkhand (India).svg |Area = २११० |Rain = |Population = १३,११,३८२ |Urban = |Year = २०११ |Density = ६२२ |Literacy = ५७.६८ प्रतिशत |SexRatio = ९३३ |Tehsils = |LokSabha = [[गोड्डा (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|गोड्डा]] ([[देवघर जिला के साथ साझा कएल]]) आर ([[दुमका जिला के साथ साझा कएल]]) |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://godda.nic.in/ }} '''गोड्डा जिला''' ({{Langx|en|Godda district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[संथाल परगना विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[गोड्डा]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] bkbbs5s1b0fmh3d80sz6z8mmv3yod98 धनबाद जिला 0 21387 282354 214642 2026-11-11T05:09:45Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282354 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = धनबाद |Local = धनबाद जिला |State = झारखण्ड |Division = [[उत्तर छोटानागपुर विभाग]] |HQ = धनबाद |Map = Dhanbad in Jharkhand (India).svg |Area = २०७४.६८ |Rain = |Population = २६,८२,६६२ |Urban = |Year = २०११ |Density = १२८४ |Literacy = |SexRatio = ९०८ |Tehsils = |LokSabha = [[धनबाद (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|धनबाद]] |Assembly = |Highways = |Website = http://dhanbad.nic.in/ }} '''धनबाद जिला''' ({{Langx|en|Dhanbad district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[उत्तर छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[धनबाद]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] l3s70idzqx7497de4b0bxzk5y79skuo पलामू जिला 0 21388 282355 214655 2026-11-11T05:09:50Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282355 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = पलामू |Local = पलामू ज़िला |State = झारखण्ड |Division = [[पलामू विभाग|पलामू]] |HQ = डाल्टनगंज |Map = Palamu in Jharkhand (India).svg |Area = ५०४४ |Rain = |Population = |LokSabha = १. [[पलामू (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|पलामू]], २. [[चतरा(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|चतरा]] (चतरा जिला के साथ साझा कएल) |Assembly = ५ |Highways = [[एन.एच. ७५]], [[एन.एच. ९८]] |Website = http://palamu.nic.in/industries_bccl.html }} '''पलामू जिला''' ({{Langx|en|Palamu district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[पलामू विभाग|पलामू]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[डाल्टनगंज]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] tukn4gzti6ytscreihyb4v17gambswd पश्चिमी सिंहभूम जिला 0 21389 282356 214661 2026-11-11T05:09:54Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282356 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = पश्चिमी सिंहभूम |Local = पश्चिमी सिंहभूम जिला |State = झारखण्ड |Division = [[कोलहन विभाग]] |HQ = चाईबासा |Map = West Singhbhum in Jharkhand (India).svg |Area = ५३५१ |Rain = १४२२ |Population = १,५०१,६१९ |Urban = |Year = २०११ |Density = २०९ |Literacy = ५९.१४ प्रतिशत |SexRatio = १००१ |Tehsils = |LokSabha = [[सिंहभूम (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|सिंहभूम]] (सराइकेला खरसावाँ जिला के साथ साझा कएल) |Assembly = ५ |Highways = |Website = http://chaibasa.nic.in/ }} '''पश्चिमी सिंहभूम जिला''' ({{Langx|en|West Singhbhum district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[कोलहन विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[चाईबासा]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] n2cpb0f36822vaydssegerr901nyequ पूर्वी सिंहभूम जिला 0 21391 282357 214644 2026-11-11T05:09:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282357 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = पूर्वी सिंहभूम |Local = {{lower|०.२ ई.एम.|}} |State = झारखण्ड |Division = [[कोलहन विभाग]] |HQ = जमशेदपुर |Map = East Singhbhum in Jharkhand (India).svg |Area = ३५३३ |Rain = |Population = २,२९१,०३२ |Urban = |Year = २०११ |Density = ६४८ |Literacy = ७६.१३ प्रतिशत |SexRatio = ९४९ |Tehsils = |LokSabha = [[जमशेदपुर(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|जमशेदपुर]] |Assembly = ६ |Highways = |Website = http://jamshedpur.nic.in/ }} '''खूंटी जिला''' ({{Langx|en|East Singhbhum district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[कोलहन विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[जमशेदपुर]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] gvx7qjysjzr4v75vjpt2k4ef65mfr21 बोकारो जिला 0 21392 282358 214639 2026-11-11T05:10:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282358 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = बोकारो |State = झारखण्ड |HQ = बोकारो स्टील सिटी |Map = Bokaro in Jharkhand (India).svg |Area = २८८३ |Population = २,०६२,३३० |Density = ७१५ |Literacy = ७३.४८ प्रतिशत |Tehsils = ८ |LokSabha = १. [[धनबाद(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|धनबाद]] (धनबाद जिले के साथ साझा कएल), २. [[गिरिडीह(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|गिरिडीह]] (गिरीडीह जिले के साथ साझा कएल) |Chief Executive = उपायुक्त एवं जिला मजिस्ट्रेट ( श्री उमा शंकर सिंह आई.ए.एस ) |Website = http://bokaro.nic.in/ }} '''बोकारो जिला''' ({{Langx|en|Bokaro district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[बोकारो स्टील सिटी]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] rxx7myi1ttj6qzacrwrrx4juc4x2t5y पाकुड़ जिला 0 21393 282359 278144 2026-11-11T05:10:06Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282359 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = पाकुड़ |Local = पाकुड़ जिला |State = झारखण्ड |Division = [[संथाल परगना|संथाल परगना विभाग]] |HQ = पाकुड़ |Map = Pakur in Jharkhand (India).svg |Area = ६८६.२१ |Rain = |Population = ८९९,२०० |Urban = ५.१३ % |Year = २०११ |Density = ४९८ |Literacy = ५०.१७ प्रतिशत |SexRatio = ९८५ |Tehsils = |LokSabha = [[राजमहल(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|राजमहल]] ([[साहिबगंज जिले]]सँ साझा कएल गेल) |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://pakur.nic.in/ }} '''पाकुड़ जिला''' ({{Langx|en|Pakur district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[संथाल परगना विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी।<ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[पाकुड़]] छी। ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 8epq455icgjuy4fi26mbjbb3wei8lsv राँची जिला 0 21394 282360 214657 2026-11-11T05:10:10Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282360 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = राँची |Local = राँची जिला |State = झारखण्ड |Division = [[दक्षिण छोटानागपुर विभाजन]] |HQ = राँची |Map = Ranchi in Jharkhand (India).svg |Area = ७५७४ |Rain = १५३० |Population = २,९१२,०२२ |Urban = |Year = २०११ |Density = ५५७ |Literacy = ७७.१३ प्रतिशत <ref>{{cite web| url =http://www.census2011.co.in/news/403-ranchi-census-2011-highlights.html |title =Ranchi Census 2011 Highlights |accessdate = 2011-05-05|work = |publisher =Registrar General, India, Ministry of Home Affairs }}</ref> |SexRatio = ९५० |Tehsils = |LokSabha = १. [[राँची (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|राँची]], २. [[लोहरदगा (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|लोहरदगा]] (लोहरदगा जिला के साथ साझा कएल), ३. [[खूंटी (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|खूंटी]] (खूंटी जिला के साथ साझा कएल) |Assembly = ७ |Highways = |Website = http://ranchi.nic.in/ }} '''राँची जिला''' ({{Langx|en|Ranchi district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाजन]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[राँची]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] bhu0m4ewoh7nzfgy91kt3surpsxkcjn लातेहार जिला 0 21395 282361 214652 2026-11-11T05:10:14Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282361 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = लातेहार |Local = लातेहार जिला |State = झारखण्ड |Division = पलामू |HQ = लातेहार |Map = Latehar in Jharkhand (India).svg |Area = ३६५९.५९ |Rain = |Population = ७२५,६७३ |Urban = |Year = २०११ |Density = २०० |Literacy = ६१.२३ प्रतिशत |SexRatio = ९६४ |Tehsils = |LokSabha = [[चतरा(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|चतरा]] ([[चतरा जिला]]सँ साझा कएल) |Assembly = २ |Highways = |Website = http://latehar.nic.in/ }} '''लातेहार जिला''' ({{Langx|en|Latehar district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[पलामू विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[लातेहार]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] m6nc8bp3l1hd9ud8lwr9xdxga85brfa लोहरदग्गा जिला 0 21396 282362 214653 2026-11-11T05:10:18Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282362 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = लोहरदग्गा |Local = लोहरदग्गा जिला |State = झारखण्ड |Division = [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]] |HQ = लोहरदग्गा |Map = Lohardaga in Jharkhand (India).svg |Area = १४९०.८० |Rain = |Population = ४६१,७३८ |Urban = |Year = २०११ |Density = ३१० |Literacy = ६८.२९ प्रतिशत |SexRatio = ९८५ |Tehsils = |LokSabha = [[लोहरदग्गा (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|लोहरदग्गा]] ([[गुमला जिला]] सँ साझा कएल गेल) |Assembly = १ |Highways = |Website = http://lohardaga.nic.in/ }} '''लोहरदग्गा जिला''' ({{Langx|en|Lohardaga district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[लोहरदग्गा]] शहर छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] clxl2mqtuh0n3uyhl1hc2wtsinpjw5e सराइकेला खरसावाँ जिला 0 21397 282363 214659 2026-11-11T05:10:22Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282363 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = सराइकेला खरसावाँ<br/> ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ<br /> Saraikella and Kharaswan |native_name = ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ |native_name_lang = or |State = झारखण्ड |Division = [[कोलहन विभाग]] |HQ = सराइकेला |Map = Seraikela Kharsawan in Jharkhand (India).svg |Area = २७२४.५५ |Rain = १३५० |Population = १,०६३,४५८ |Urban = १६.३०% |Year = २०११ |Density = ३९० |Literacy = ६८.८५ प्रतिशत |SexRatio = ९५८ |Tehsils = |LokSabha = १. [[राँची(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|राँची]] ([[राँची जिला]] साझा कएल गेल), २. [[सिंहभूम(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|सिंहभूम]] ([[पश्चिमी सिंहभूम|पश्चिमी सिंहभूम जिला]] साझा कएल गेल) आर ३. [[खूंटी(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|खूंटी]] ([[खूंटी जिला]] साझा कएल गेल) |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://seraikela.nic.in/ }} '''सराइकेला खरसावाँ जिला''' ({{Langx|en|Seraikela Kharsawan district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[कोलहन विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[सराइकेला]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] l9n7idrwp9k8mcv5t6q5m5mbokg3uui साहिबगंज जिला 0 21398 282364 214658 2026-11-11T05:10:26Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282364 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = साहिबगंज |Local = साहिबगंज जिला |State = झारखण्ड |Division = [[संथाल परगना|संथाल परगना विभाग]] |HQ = साहिबगंज |Map = Sahebganj in Jharkhand (India).svg |Area = १५९९ |Rain = |Population = |Year = २०११ |Density = ७१९ |Literacy = ५३.७३ प्रतिशत |SexRatio = ९४८ |Tehsils = |LokSabha = [[राजमहल(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|राजमहल]] |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://sahibganj.nic.in/ }} '''साहिबगंज जिला''' ({{Langx|en|Sahebganj district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[संथाल परगना विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[साहिबगंज]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 4uiucid6fq5bereo60811mm1uqu46lj सिमडेगा जिला 0 21422 282365 214660 2026-11-11T05:10:30Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282365 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = सिमडेगा |Local = ସିମଡେଗା ଜିଲ୍ଲା |State = झारखण्ड |Division = [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]] |HQ = [[सिमडेगा]] |Map = Simdega in Jharkhand (India).svg |Area = |Rain = |Population = ५९९,८१३ |Urban = ४२,९३३ |Year = २०११ |Density = |Literacy = ६७.५९ प्रतिशत |Sex = १००० |Tehsils = |LokSabha = [[खूंटी(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|खूंटी]] |Assembly = ३ |Highways = |Website = http://simdega.nic.in/ }} '''सिमडेगा जिला''' ({{Langx|en|Simdega district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[दक्षिण छोटानागपुर विभाग]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[सिमडेगा]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] is40m3hv5bd83ynew0ed3xomxh2hsd9 हजारीबाग जिला 0 21423 282366 214649 2026-11-11T05:10:34Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282366 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = हजारीबाग |Local = |State = झारखण्ड |Division = [[उत्तर छोटानागपुर विभाजन]] |HQ = हजारीबाग |Map = Hazaribagh in Jharkhand (India).svg |Area = ४३१३ |Rain = |Population = १,७३४,००५ |Urban = |Year = २०११ |Density = ४०३ |Literacy = ७०.४८ प्रतिशत |SexRatio = ९४६ |Tehsils = |LokSabha = [[हजारीबाग(लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|हजारीबाग]] (रामगढ़ जिला के साथ साझा कएल) |Assembly = ५ |Highways = |Website = http://hazaribag.nic.in/ }} '''हजारीबाग जिला''' ({{Langx|en|Hazaribagh district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[उत्तर छोटानागपुर विभाजन]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी । <ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[हजारीबाग]] छी । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 4zzv9at0zjinhy05ldeu4gh5hmf25mz रामगढ़ जिला 0 21424 282367 275220 2026-11-11T05:10:38Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282367 wikitext text/x-wiki {{India Districts |Name = रामगढ़ |Lo l = रामगढ़ जिला |State = झारखण्ड |Division = [[उत्तर छोटानागपुर विभाजन]] |HQ = रामगढ़ छावनी |Map = Ramgarh in Jharkhand (India).svg |Area = १२११ |Rain = |Population = ९४९,१५९ |Urban = |Year = २०११ |Density = ६८४ |Literacy = ७३.९२ प्रतिशत |SexRatio = ९२१ |Tehsils = |LokSabha = [[हजारीबाग (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|हजारीबाग]] |Assembly = [[रामगढ़(झारखंड विधानसभा क्षेत्र)|रामगढ़, मांडू, बरकागांव]] | Area_telephone = ९१-६५५३-XXX-XXX | Postal_code = ८२९१-XX | Vehicle_code_range = जे.एच.-०२ |Highways = [[राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ (भारत)|en.एच. ३३]] आर [[en.एच. २३]] |Website = http://ramgarh.nic.in/ }} '''रामगढ़ जिला''' ({{Langx|en|Ramgarh district}}) [[भारत]]क [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] [[झारखण्ड]] क [[उत्तर छोटानागपुर विभाजन]]क २४ जिलासभमे सँ एक छी।<ref name="districtcensus">{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ई जिलाक मुख्यालय [[रामगढ़ छावनी]] छी। ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{झारखण्ड}} [[श्रेणी:झारखण्डक जिलासभ]] 0thg1sfts27w683r8t7xrlycc8cfxpk एमी ज्याक्सन 0 21427 282368 261445 2026-11-11T05:10:43Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282368 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = एमी ज्याक्सन <br /> Amy Jackson |image = Amy_Jackson_headshot_(cropped).jpg |caption = एमी ज्याक्सन सन् २०१८ मे |birth_name = एमी लुइस ज्याक्सन |birth_date = {{birth date and age|df=y|1992|01|31}} |birth_place = [[आइल अफ म्यान]] |nationality = [[ब्रिटिश]] |occupation = [[अभिनेत्री]], [[मोडल (लोग)|मोडल]]<ref>{{cite news | url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/83098074/Brit-model-is-Bollywood-star.html | title=Brit model is Bollywood star | work=[[The Sun (United Kingdom)|The Sun]] | date=25 May 2011 | accessdate=25 February 2012 | location=London}}</ref> |years_active = २००९- वर्तमान |parents = |website = {{URL|www.iamAmyJackson.com}} |relatives = एलिसिया ज्याक्सन ([[बहिन]]) }} '''एमी लुइस ज्याक्सन''' ({{Langx|en|Amy Louise Jackson}}) (जन्म: सन् १९९१ जनवरी ३१) एक ब्रिटिश मोडल तथा चलचित्र अभिनेत्री छी। ओ सन् २००८ कऽ [[मिस टिन वर्ल्ड]] आ सन् २००९ मे [[मिस लिभरपुल]] जित्ने अछि। ओ सन् २०१० मे तमिल चलचित्र 'मद्रासपत्तिनम'मे अभिनय केनए छल। ताहिना सन् २०१२ मे प्रदर्शित हिन्दी चलचित्र '[[एक दीवाना था]]'सँ ओ [[बलिउड]] चलचित्र क्षेत्रमे प्रेवश केनए छल तथा ओ सन् २०१४ मे प्रर्दशित पहिल [[तेलुगु भाषा]]क चलचित्र '[[यवादु]]'मे काज केनए छल। ==जीवनी== ==अभिनीत चलचित्रसभ== {| class="wikitable sortable" class="wikitable" |- style="background:#0ccccc; text-align:center;" ! बर्ष ! नाम ! अभिनय ! भाषा |- | सन् २०१० || '[[मद्रासपत्तिनम]]' || एमी विलकिन्सन (दुरैयाम्मल)|| [[तमिल भाषा|तमिल]] |- |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *{{IMDb name|3367112}} *{{facebook|IamAmyJackson}} *{{twitter|iamamyjackson}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९९२ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेतासभ]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] {{stub}} joxkf6eqgk17k4f9rx6kh7zs18cszge मेगान कोलम्यान 0 21436 282369 260175 2026-11-11T05:10:47Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282369 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name= मेगन कोलम्यान<br />Megan Coleman | birth_name= मेगान केट कोलम्यान | image=Miss Southafrica 07 Megan Coleman.jpg | caption= मेगान सन् २००७ मे | title= मिस दक्षिण अफ्रिका २००६ | birth_date= {{Birth date and age|1985|05|28}} | birth_place = हिलक्रेस्ट, [[दक्षिण अफ्रिका]] }} '''मेगान केट कोलम्यान''' ({{Langx|en|Megan Kate Coleman}}) एक दक्षिण अफ्रिकी सुन्दरी छी । ओ सन् २००७ मे [[मेक्सिको]]मे भेल मिस युनिभर्स प्रतियोगिता आ सन्मे २००७ मे [[चिन]]मे भेल मिस वर्ल्ड प्रतियोगितामे [[दक्षिण अफ्रिका]]क तरफसँ प्रतिनिधित्व केनए छल । ओ सन् २००६ मे मिस दक्षिण अफ्रिका प्रतियोगिताक उपाधि जित्ने छल ।<ref name="msa">{{cite web|url=http://www.misssa.co.za/history/past-title-holders|title=Past Miss South Africa Title Holders|publisher=Miss South Africa|accessdate=16 December 2010|archive-date=7 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110807090425/http://www.misssa.co.za/history/past-title-holders|dead-url=yes}}</ref> ==जीवनी== मेगानक जन्म दक्षिण अफ्रिकाक हिलक्रेस्टमे भेल छल । ओ सामाजिक विज्ञानमे स्नातकक डिग्री हासिल केनए छल ।<ref name="wwsa">{{cite web|url=http://www.whoswhosa.co.za/megan-coleman-7933|title=Megan Coleman|publisher=Who's Who SA|accessdate=16 December 2010|archive-date=5 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110405033201/http://www.whoswhosa.co.za/megan-coleman-7933|dead-url=yes}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:मिस दक्षिण अफ्रिका विजेतासभ]] r9m1cenajyg8ctgnlo41mh5yq60bjxf उपेन्द्र महतो 0 21451 282370 277856 2026-11-11T05:10:51Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282370 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = उपेन्द्र महतो<br />Upendra Mahato | image = | image_size = | caption = | birth_date = सन् १९६० | birth_place = [[सिरहा जिला|सिरहा]], नेपाल | residence = [[मस्को]], [[रसिया]] | nationality = [[नेपाली]] | ethnicity = [[मिथिला|मैथिल]] | alma_mater = विद्यावारिधि | occupation = उद्योगपति | known_for = [[गैर आवासीय नेपाली संघ]]का संस्थापक अध्यक्ष | spouse = | children = २ | parents = रामआशिष महतो (पिता)<br /> फूलकुमारी महतो (माता)<ref>{{cite web|title=हामी अझै एकताबद्द नभए समृद्दि कठिन हुँदै जान्छ :डा. उपेन्द्र महतो|url=http://www.nepaljapan.com/%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80-%E0%A4%85%E0%A4%9D%E0%A5%88-%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A6-%E0%A4%A8%E0%A4%AD%E0%A4%8F-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%83/|website=नेपालीजापान|accessdate=१९ मे २०१४}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | religion = [[हिन्दू]] }} '''उपेन्द्र महतो''' ({{Langx|en|Upendra Mahato}}, जन्म; १९६०) [[नेपाली]] उद्योगपति छी जे मुख्यतया [[रसिया]] आर [[नेपाल]]म बसोबास करैत अछि ।<ref>{{cite web|title=Top 5 Richest People of Nepalese Origin|url=http://hamrobuzz.com/582-rich-people-nepal/|website=हाम्रोबज|accessdate=२ मे २०१५|archive-date=2016-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161124044231/http://hamrobuzz.com/582-rich-people-nepal|dead-url=yes}}</ref> रसियाम ओ रसिया-नेपाल उद्योग व्यवसाय सङ्घक अध्यक्ष छी । ओ [[गैर आवासीय नेपाली संघ]]क संस्थापक अध्यक्ष छी । ओ सन् २००३ सँ सन् २००९ तक अहि सङ्घक अध्यक्ष भक कार्यभार समहाल्न छल । सन् १९९० सँ व्यवसायमा कदम राखन उपेन्द्रक रसियाम इलेक्ट्रोनिक्स, तेल, भवन निर्माण, बैंक तथा मेसिनसभक कारोवार रहल अछि ।<ref name="Nepali billionaires">{{cite web|title=Nepali billionaires |url=http://nepalitimes.com/news.php?id=9919#.WDr5WLk4IrM|website=नेपाली टाइम्स|accessdate=१० डिसेम्बर २००४}}</ref> रसियाम इलेक्ट्रोनिक्स कारोवारीक रूपमा व्यवसाय आरम्भ केलक महतोक रसियाक राजधानी [[मस्को]]सँ ४०० किलोमिटर दक्षिणमा रहल भोरोनेझमा टेलिभिजन उद्योग अछि जतस प्रत्येक वर्ष १० लाख टेलिभिजन निर्माण होएत अछि । ई वाहेक उनकर गोर्भुस्काम एकटा मेगा इलेक्ट्रोनिक्स बजार रहल अछि जहि ठामसँ प्रत्येक दिन ८०,००० ग्राहक भ्रमण करैत अछि । उनकर मस्कोक महत्वपूर्ण आवाशीय भागम ५० मिलियनक लागत भेल २६ तल्ला भवन अछि ।ओ कुशवाहा कोइरी जाति के छथि <ref name="Nepali billionaires"/> ==जीवनी== ==व्यवसाय== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== rg95xw95qo8e2h59eaerfmirr8mzang पनीर 0 21464 282371 138554 2026-11-11T05:10:55Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282371 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = पनीर<br />Paneer | image = Panir Paneer Indian cheese fresh.jpg | caption = पनीर | alternate_name = छना, छेना | country = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | creator = | type = [[घी]] | served = | main_ingredient = जरायल [[दुध]] | calories = | other = दुध प्रोटिनक मुख्य स्रोत }} '''पनीर''' ({{Langx|en|Indian cottage cheese}}) एक दुग्ध-उत्पाद छी। ई चीज कऽ एक प्रकार छी जे [[भारतीय उपमहाद्वीप]]मे खूब उपयोग कएल जाइत अछि । एहि तरिका [[छेना]] सेहो एक विशेष प्रकारक भारतीय चीज छी जे पनीरसँ मिलैत-जुलैत अछि आ [[रसभरी]] बनेबामे प्रयुक्त होइत अछि । भारतमे पनीरक प्रयोग सीमित मात्रामे होइत अछि । [[कश्मीर]] आदि जहिना ठण्डा स्थानसभमे अपेक्षाकृत अधिक पनीर खायल जाइत अछि । ==उपयोगिता== [[File:Matar Panir mit Chapati - Mutter Paneer with chapati.jpg|right|thumb|250px|मटर-पनीरक तरकारी (रोटीसंग)]] स्वास्थ्यवधर्क खाद्यपदार्थक रूपमे पनीर वा पनीर बड्ड महत्वपूर्ण आ ठण्डा देशसभमे बहुप्रचलित खाद्य छी। जहिना रोगीसभ, बच्चासभ आ बूढपूरानसभक लेल जकरा मान्सयुक्त भोजन पचेवामे कठिनाई होइत अछि, ओ सभक लेल पनीर श्रेष्ठ खाद्य पदार्थ मानल जाइत अछि, कियाकी एहिमे [[प्रोटीन]], मान्समे जत्तेक यथेष्ट मात्रामे होइत अछि आ अधिक पाचक दशामे रहैत अछि । साथ-साथै क्यालोरी (calories)क मात्रा मान्सके बराबर होइत अछि । ठण्डा प्रदेशसभमे, जतय पनीरक बीना कोनो कठिनाई एकदम लम्बा समयधरि बढिया हालतमे राईख सकैत छी, पनीरक प्रयोग बहुतरास होएत अछी। [[अफगानिस्तान]], मध्य-एसिया, [[युरोप|यूरोप]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]], [[अस्ट्रेलिया]] आदि देशसभमे पनीरक खपत अधिक मात्रामे होएत अछी। प्रोटीनयुक्त खाद्य पदार्थसभ पनीरक स्थान मासु सँ पहिल आवैत अछी। गरम स्थानसभमे पनीर क लम्बा समय तक सुरक्षित रूपसँ रखै ल सम्भव नै होएत अछी, ओही कारण गरम प्रदेशसभमे पनीरक प्रयोग सीमित मात्रामे ही होएत अछी। ==उपयोगिता== ==निर्माण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:खाद्य पदार्थ]] 1gzbmfhkc5n2szx5upw3aqkeeh9tb71 जैक हब्स 0 21596 282372 279916 2026-11-11T05:11:00Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282372 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = सर जैक हब्स | image = Hobbs in Australia in 1928 Version 2.jpg | alt = A man in a cricket shirt | country = इङ्गल्यान्ड | countryofbirth = इंग्लैंड | fullname = जोन बेरी हब्स | nickname = द मास्टर | dayofbirth = 16 | monthofbirth = 12 | yearofbirth = 1882 | dayofdeath = 21 | monthofdeath = 12 | placeofbirth = [[कैम्ब्रिज]] | yearofdeath = 1963 | placeofdeath = [[होव]], [[ईस्ट ससेक्स]] | countryofdeath = इंग्लैंड | batting = दायाँ हाथ के | bowling = दाहिना हाथ से मध्यम तेज | role = सलामी बल्लेबाज | international = true | testdebutdate = 1 जनवरी | testdebutyear = 1908 | testdebutagainst = अस्ट्रेलिया | testcap = 157 | lasttestdate = 16 अगस्त | lasttestyear = 1930 | lasttestagainst = अस्ट्रेलिया | club1 = [[सरी काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे]] | year1 = 1905–1934 | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = 61 | runs1 = 5,410 | bat avg1 = 56.94 | 100s/50s1 = 15/28 | top score1 = 211 | deliveries1 = 376 | wickets1 = 1 | bowl avg1 = 165.00 | fivefor1 = &nbsp;– | tenfor1 = &nbsp;– | best bowling1 = 1/19 | catches/stumpings1 = 17/– | column2 = [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्रथम श्रेणी]] | matches2 = 834 | runs2 = 61,760 | bat avg2 = 50.70 | 100s/50s2 = 199/273 | top score2 = 316[[नाबाद|*]] | deliveries2 = 5,217 | wickets2 = 108 | bowl avg2 = 25.03 | fivefor2 = 3 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 7/56 | catches/stumpings2 = 342/– | date = 04 अप्रैल | year = 2016 | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/0/306/306.html ''क्रिकेटआर्काइव'' }} '''सर जोन बेरी "जैक" हब्स''' (१६ दिसम्बर १८८२ - २१ दिसंबर १९६३, {{Langx|en|John Berry "Jack" Hobbs}}) अंग्रेज पेशेवर क्रिकेटर छल, जे १९०५ से १९३४ तक [[सरी काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे]] के लेल आर १९०८ से १९३० तक ६१ [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट मैचसभ]] मे इंग्लैंड के लेल खेललक। अपन समय मे "मास्टर" के रूप मे विख्यात, उनका क्रिकेट के इतिहास मे महानतम बल्लेबाज मे से एक मानल जाएत अछी। ६१,७६० रन आर १९९ शतक{{efn|कुछ स्रोत जेना कि ''[[विज्डन क्रिकेटर्स अल्मनाक]]''<ref>{{cite web|title=Most Runs in First-Class matches|trans-title=प्रथम श्रेणी मैचसभ मे सर्वाधिक रन|url=http://www.wisdenrecords.com/Records/First_Class/Overall/Batting/Most_Career_Runs.html|publisher=विज्डन|accessdate=04 अप्रैल 2016}}</ref>, जैक हब्स के द्वारा बनाएल रन ६१,२३७ आर शतक १९७ बतावैत अछी।}} के साथ ओ [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] मे सबसँ अधिक [[रन (क्रिकेट)|रन]] आर [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] बनावे वाला बल्लेबाज अछी। == क्रिकेट करियर == == कीर्तिमान == जैक हब्स के किछ उल्लेखनीय रेकर्ड ई प्रकार अछी:- * ६१,७६० रन के साथ प्रथम श्रेणी क्रिकेट मे सबसँ अधिक रन। * सबसँ ज्यादा प्रथम श्रेणी क्रिकेट शतक। (१९९) * सबसँ बड उमर मे टेस्ट शतक (४६) ==एहो सभ देखी== *[[प्रथम श्रेणी क्रिकेट मे १०० शतक लगावे वाला बल्लेबाजसभ क सूची]] == टिप्पणी == <references group="lower-alpha"/> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{टिप्पणीसूची}} {{Authority control}} [[श्रेणी:१९६३ मे निधन]] [[श्रेणी:इंग्लैंड के क्रिकेट खिलाड़ी]] [[श्रेणी:१८८२ मे जन्मल लोग]] k53iexgm4gytp0w98csa7u3bpzu5jtr तेनुआ 0 21650 282373 272746 2026-11-11T05:11:04Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282373 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = तेनुआ<br />Leopard | fossil_range = पौराणिक काल | status = NT | status_system = iucn3.1 | status_ref =<ref name=iucn>{{IUCN |assessors=Henschel, P., Hunter, L., Breitenmoser, U., Purchase, N., Packer, C., Khorozyan, I., Bauer, H., Marker, L., Sogbohossou, E., Breitenmoser-Würsten, C. |year=2008 |id=15954 |taxon=Panthera pardus |version=2012.2}}</ref> | trend = down | image = Leopard africa.jpg | regnum = [[जन्तु]] | phylum = [[कोरडाटा]] | classis = [[स्तनधारी प्राणी]] | ordo = [[कार्निभोरा]] | familia = [[फेलिडे]] | genus = ''[[प्यानथेरा]]'' | species = '''''पि. पार्ड्स''''' | binomial = ''प्यान्थेरा पार्ड्स'' | binomial_authority = ([[कार्ल लिन्नियस|लिन्नियस]], १७५८) | range_map = Leopard distribution.gif | range_map_caption = चिताक विश्व मानचित्रमे स्थिति | synonyms = ''फेलिस पार्डुस'' <small>[[कार्ल लिन्नियस|लिन्नियस]], १७५८</small> | subdivision_ranks = [[उपप्रजाति]] | subdivision = ९ }} [[File:Leopard.ogv|तेन्दुआ|thumb]] '''तेनुआ''' या '''तेन्दुआ''' ({{Langx|en|Pathera Paradus}}) फेलिडी परिवार अन्तर्गतक एक जङ्गली जानवर छी जे [[पैघ बिलाई]] समूहमे [[बाघ]], [[सिंह]] आ जगुआर बादक चारिम पैग जानवर छी। कोनो समय पूर्वी आ [[दक्षिण एसिया|दक्षिणी एसिया]] आ [[अफ्रिका]]क भूभागसभ [[साइबेरिया]]सँ दक्षिण अफ्रिकाधरि पाबैत जाइवला ई जानवर वासस्थानक अभाव आ अवैद्य शिकार सङ्गे अस्तित्व सङ्कटक सङ्घारमे पहुँचि गेल अछि। वर्तमान अवस्थामे मुख्यतय [[अफ्रिका]]क [[शहारा क्षेत्र]]मे सिमित भेल ई जानवर [[पाकिस्तान]],[[भारत]],[[श्रीलंका]],[[नेपाल]],[[मलेसिया]] आ [[चिन]]मे किछ सङ्ख्यामे पाओल जाइत अछि। दिन प्रतिदिन ओसार भऽ रहल ई जानवरके [[आइयुसिएन]] सेहो लोपुन्मुख जानवरक सूचीमे सूचिकृत केनए अछि। ==उपप्रजाति== * [[अफ्रिकी चिता]] * [[भारतीय चिता]] * [[अरबी चिता]] * [[पर्सियन चिता]] * [[उत्तर चिनी चिता]] * [[अमुर चिता]] * [[भारतीयचिनी चिता]] * [[जभन चिता]] * [[श्रीलंकी चिता]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Leopard|चिता}} ==एहो सभ देखी== {{जानवरसभ}} 8h4qy6gp5ok120t85d3n9goef55s502 राज बब्बर 0 21682 282374 265877 2026-11-11T05:11:08Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282374 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian politician | name = Raj Babbar<br>राज बब्बर | image = Raaj Babbar.jpg | caption = | othername = | office = [[राज्य सभा]] [[संसद सदस्य|सांसद]] | constituency = [[उत्तराखण्ड]] | term_start = १४ मार्च २०१५ | term_end = | predecessor = | constituency_MP5 = राज्य सभा | term5 = १९९४–१९९९ | constituency_MP6 = [[आगरा (लोकसभा संसदीय क्षेत्र)|आगरा]] | term6 = १९९९-२००४ | constituency_MP3 = [[आगरा (लोकसभा संसदीय क्षेत्र)|आगरा]] | term3 = २००४–२००९ | constituency_MP4 = [[फिरोजाबाद (लोकसभा संसदीय क्षेत्र)|फिरोजाबाद]] | term4 = द्वारा-चुनाव नवम्बर २००९ | successor = | office2 = [[अध्यक्ष]] [[उत्तर प्रदेश कांग्रेस समिति]] | term_start2 = १२ जुलाई २०१६- २१ मार्च २०१८ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1952|6|23}} | birth_place = [[आगरा]], [[उत्तर प्रदेश]], [[भारत]] | residence = | spouse = [[नादिरा बब्बर|नादिरा जहीर]] (१९७५- वर्तमान, दुई सन्तान) <br />[[स्मिता पाटिल]] | children = [[आर्य बब्बर]]<br />[[जूही बब्बर]]<br />[[प्रतीक बब्बर]] | relatives = [[अनूप सोनी]] (जमाई)<br /> कजरी बब्बर (भान्जी) | profession = अभिनेता, राजनीतिज्ञ | blank1 = सक्रिय वर्ष | data1= १९७९- वर्तमान | constituency - = [[फिरोजाबाद (लोकसभा संसदीय क्षेत्र)|फिरोजाबाद]] | party = [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]]<small>(वर्तमान)</small>, [[समाजवादी पार्टी]]<small>(पहिने)</small> | religion = | signature = Signature of Raj Babbar.svg | signature_alt = राज बब्बर | date = ५ जनवरी | year = २०१२ | source = }} '''राज बब्बर''' ({{Langx|en|Raj Babbar}}, {{lang-pa|ਰਾਜ ਬੱਬਰ}}; जन्म २३ जुन १९५२) एक [[हिन्दी]] आ [[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]] चलचित्र अभिनेता आ राजनीतिज्ञ छी । ओ [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]]क एक वरिष्ठ नेता छी । ओ तीन बेर [[लोक सभा]] तथा दुई बेर [[राज्य सभा]]क सदस्य रहि चुकल अछि । ओ सन् २०१८ मार्च २१ धरि उत्तर प्रदेश काङ्ग्रेस समितिक अध्यक्ष छल ।<ref>{{Cite web |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/raj-babbar-confirms-his-resignation/articleshow/63395619.cms |title=Archive copy |access-date=2018-05-25 |archive-date=2018-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321195652/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/raj-babbar-confirms-his-resignation/articleshow/63395619.cms |dead-url=yes }}</ref> ==बाल्यकाल== बब्बरक जन्म २३ जुन १९५२ मे [[सिख परिवर्तित मुस्लिम|खालसा]] परिवारमे उत्तर प्रदेशक [[आगरा]]मे भेल छल ।<ref>{{cite web |url= http://www.mtv.com/artists/raj-babbar/biography/ |title= About Raj Babbar |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website= |publisher= MTV |accessdate= 5 September 2013 |archive-date= 13 December 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131213013912/http://www.mtv.com/artists/raj-babbar/biography/ |url-status= dead }}</ref> ओ फैज-ए-आम इन्टर कलेज, आगरासँ अपन प्रारम्भिक विद्यालय शिक्षा पुरा केनए छल । ==करियर== ==राजनीतिक जीवन== ===विवाद=== ==व्यक्तिगत जीवन== ==पुरस्कार आ नामाङ्कन== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बलिउड अभिनेतासभ}} [[श्रेणी:बलिउड अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञसभ]] jwvtofs5yon6nmaf3u7501i0j2dx6f4 डेविड जोनस्टन 0 21829 282375 244531 2026-11-11T05:11:12Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282375 wikitext text/x-wiki {{Infobox Governor General | honorific-prefix = ''हिज एक्सीलेंसी द राइट ओनरेबल''<br /> | name = डेविड जॉनस्टन<br /> | honorific-suffix = <small>CC CMM COM CD FRSC(''hon'') FRCPSC(''hon'')</small> | image = David Lloyd Johnston(Brubacher House).jpg | caption = जोनस्टन २००७ मे ब्रुबाकर हाउस के सामने | order = [[कनाडा के गवर्नर जनरलसभ क सूची|२८अम]] | office = कनाडा के गवर्नर जनरल | monarch = [[एलिजाबेथ द्वितीय]] | primeminister = [[स्टीफन हार्पर]] | term_start = अक्तूबर १, २०१० | term_end = | predecessor = [[मिशेल जीन]] | successor = | office2 = [[#बाह्य जडीसभ|आर...]] |birth_name=David Lloyd Johnston | birth_date = {{birth date and age|1941|6|28}} | birth_place = ग्रेटर सडबरी, [[ओंटारियो]], कनाडा | death_date = | death_place = | alma_mater = [[हार्वड विश्वविद्यालय]]<br>[[कैम्ब्रिज विश्वविद्यालय]]<br>[[क़्वीन्स विश्वविद्यालय]] | religion = [[एंग्लिकन]] | profession = [[शिक्षक|एकैडमिक]]<br>[[अधिवक्ता]] | spouse = शैरोन जॉनस्टन | children = ५ | signature = David Johnston Signature.svg }} '''डेविड लोयड जोनस्टन''' ({{Langx|en|'''David Lloyd Johnston'''}}) (जन्म, जून २८, १९४१) एक कनाडियाई विद्वान, लेखक आर नेता छी जे कनाडा के वर्तमान (२८अम) [[कनाडा के गवर्नर जनरल|गवर्नर जनरल]] छी। जोनस्टनक जन्म आ बचपन [[ओंटारियो]]में बीतल वतस प्राथमिक शिक्षाल क्ले बाद वो [[हार्वड विश्वविद्यालय]] आर बादमें [[कैम्ब्रिज विश्वविद्यालय]] व [[क़्वीन्स विश्वविद्यालय]]में अपन अध्यन्न पुरा केलक। ओ कनाडाके विभिन्न स्नातकोत्तर संस्थानमें प्रोफेसरके रूपमें शिक्षण कार्य केलक आर मैक्गिल विश्वविद्यालयमे प्रधानध्यापक व पश्चिमी ओंटारियो विश्वविद्यालयमे डीनके पद पर सेहो रहल। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|David Johnston}} * [https://www.gg.ca कनाडा के गवर्नर जनरल की वेबसाइट] * [http://thecanadianencyclopedia.com/en/article/david-lloyd-johnston/ द कनाडियन इन्साइक्लोपीडिया: डेविड लॉयड जॉनस्टन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150707123959/http://thecanadianencyclopedia.com/en/article/david-lloyd-johnston/ |date=2015-07-07 }} * {{YouTube|j_dN3QyNHEU|Cable Public Affairs Channel interview with David and Sharon Johnston}} * [https://www.dvidshub.net/video/149899/governor-general-canada-visits-uss-essex-lhd-2 DVIDS: कनाडा के गवर्नर जनरलक यूएसएस एसेक्स पर भ्रमण] 07rm3uf233pdhzwk2nxt8wo8n8jlc0h ह्वेल शार्क 0 21837 282376 264260 2026-11-11T05:11:16Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282376 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ह्वेल शार्क<br /> Whale shark | fossil_range = {{Fossil range|60|0}} | status = EN | trend = down | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite journal | authors =Pierce, S.J. & Norman, B. | title = ''Rhincodon typus'' | journal = [[IUCN Red List of Threatened Species]] | volume=2016 | page = e.T19488A2365291 | publisher = [[IUCN]] | year =2016 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T19488A2365291.en }}</ref> | image = Whale shark Georgia aquarium.jpg | image_width = 250px | image_caption = [[जर्जिया एक्वारियम]]मे [[ताइवान]]क ह्वेल शार्क | image2 = Whaleshark scale.jpg | image2_width = 250px | image2_caption = औषत मनुष्य संग तुलना | regnum = [[जन्तु]] | phylum = [[कोरडाटा]] | classis = कोन्ड्रिचथाइस | subclassis = [[Elasmobranchii]] | ordo = [[Orectolobiformes]] | familia = '''राइनोकोडोनटिडे''' | familia_authority = (जेपी मिलर आ फ्रेडरिक गुस्ताभ, १८३९) | genus = '''''राइनोकोडोन''''' | genus_authority = ([[एन्ड्रयु स्मिथ (जीव विज्ञानी)|ए स्मिथ]], १८२९) | species = '''''आर. टाइपस''''' | binomial = ''राइनोकोडोन टाइपस'' | binomial_authority = ([[एन्ड्रयु स्मिथ (जीव विज्ञानी)|ए स्मिथ]], १८२८) | synonyms = | range_map = Cypron-Range Rhincodon typus.svg | range_map_width = 250px | range_map_caption = वितरण }} '''ह्वेल शार्क''' ({{Langx|en|Whale Shark}}; वैज्ञानिक नाम: राइनोकोडोन टाइपस) एक कम गतिमे बढ़ैवला [[शार्क]] छी आ ज्ञात सभसँ पैग जीवित माछक प्रजाति छी । सभसँ पैग ज्ञात ई प्रजातिक माछक लम्बाई {{convert|12.65|m|ft|abbr=on}} आ तौल {{convert|21.5|t|lb|abbr=on}} अछि । अज्ञात माछक लम्बाई {{convert|14|m|ft|abbr=on}} आ तौल कम सँ कम {{convert|30|t|lb|abbr=on}} बताएल गेल अछि । एकर अस्तित्व पृथ्वीपर ६० लाख वर्ष पुरान अछि ।<ref>{{citation|url=http://www.qatarwhalesharkproject.com/the-project/whale-shark-facts|title=Whale shark facts|accessdate=5 August 2016|archive-date=3 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803160011/http://www.qatarwhalesharkproject.com/the-project/whale-shark-facts|url-status=dead}}</ref><ref name=fishbase>{{cite web |last=Colman |first=J. G. <!--as per fishbase's request to cite main ref author as author--> |editor1-last=Froese |editor1-first=Ranier |editor2-last=Pauly |editor2-first=Daniel |title=''Rhincodon typus'' |publisher=FishBase |url=http://www.fishbase.org/Summary/SpeciesSummary.php?id=2081 |accessdate=17 September 2006}}</ref><ref>{{cite news |last=Kaushik |first=Himanshu |date=30 August 2014 |title=Whale sharks found off Gujarat coast no expats, they are Indian |work=The Times of India |url=http://m.timesofindia.com/Home/Environment/Flora-Fauna/Whale-sharks-found-off-Gujarat-coast-no-expats-they-are-Indian/articleshow/41240407.cms |accessdate=12 May 2016}}</ref> ==प्रजाति== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Rhincodon typus|ह्वेल शार्क}} j9ehbik9qi9wpug3h3bd65n3qdiejd6 विश्व व्यापार सङ्गठन 0 21839 282377 121811 2026-11-11T05:11:20Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282377 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization |name = विश्व व्यापार संगठन |image = World Trade Organization (logo and wordmark).svg |caption = |map = WTO members and observers.svg |mcaption = <div style="text-align:left;">{{legend|#008000|सदस्यसभ}} {{legend|#0000ff|सदस्यसभ, EU सँ}} {{legend|#eeee00|पर्यवेक्षक}} {{legend|#ff1111|गैह्र सदस्यसभ}}</div> ---- |headquarters = जेनेभा, [[स्विजरल्याण्ड]] |membership = १५९ सदस्य राष्ट्रसभ<ref>[http://wto.org/english/thewto_e/whatis_e/tif_e/org6_e.htm Members and Observers] at WTO official website</ref> |language = [[अंग्रेजी भाषा|अग्रेजी]], [[फ्रेन्च भाषा|फेन्च]], [[स्पेनी भाषा|स्पेनिस]]<ref>[http://www.wto.org/english/thewto_e/secre_e/div_e.htm Languages, Documentation and Information Management Division] at WTO official site</ref> |leader_title = महाप्रबन्धक |leader_name = रोबर्टो एजेभेडो |formation = १ जनवरी १९९५ |budget = १८६ मिलियन स्विस फ्यान्क (2011)<ref>{{cite news |url=http://www.wto.org/english/thewto_e/secre_e/budget_e.htm |title=WTO Secretariat budget for 2011 |publisher=WTO official site |accessdate=25 August 2008}}</ref> |num_staff = ६४०<ref>[http://wto.org/english/thewto_e/whatis_e/what_stand_for_e.htm Understanding the WTO: What We Stand For_ Fact File]</ref> |website = [http://www.wto.org/ आधिकारिक बेभसाईट] }} '''विश्व व्यापार संगठन''' ({{Langx|en|World Trade Organization(WTO)}}) अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारक सुपरीवेक्षण आर ओकरा उदार बनावे वाला कार्यरत एक संस्था छी । ई संगठन सन् १९४८ मे शुरु भेल General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) क खारेज करि आधिकारिक रुपमे सन् १९४८ मे मार्राकेच सम्झौता अन्तर्गत शुरु भेल छल । {{व्यापार}} == महासञ्चालकक कार्यालय == विश्व व्यापार संगठनक महासञ्चालकक नियुक्ति सम्बन्धी कार्यविधि सन् २००३ जनवरीमे प्रकाशन कएल गेल छल । हालतक के महासञ्चालक पदाधिकारीसभ <ref>{{cite web|url=http://www.wto.org/english/thewto_e/dg_e/exdgs_e.htm |title=List of WTO Directors-General |publisher=WTO |date= |accessdate=2011-05-21}}</ref> {| class="wikitable" |- ! नागरिकता !! पदाधिकारीक नाम !! पदावधि |- | {{flagicon|BRA}} || रोवर्टो एजभेडो || २०१३ सँ |- | {{flagicon|FRA}} || पासकल लामि || २००५-२०१३ |- | {{flagicon|THA}} || सपाचाइ प्यानिचप्याक्डी || २००२-२००५ |- | {{flagicon|New Zealand}} || माइक मुर || १९९९-२००२ |- | {{flagicon|ITA}} || रेनाटो रुजिएरो || २००५-२०१३ |- | {{flagicon|Ireland}} || पिटर सुथरल्याण्ड || १९९५ |} == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} {{Commonscat|World Trade Organization}} [[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासभ]] airkws408nv5k4osryfbzst516q7z5g बैंक अफ इन्डिया 0 21933 282378 270956 2026-11-11T05:11:24Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282378 wikitext text/x-wiki {{Infobox Company |company_name = बैंक अफ इन्डिया<br />Bank of India |company_logo =250px-Bank_of_India_logo.svg.png |company_type = सार्वजनिक ([[बम्ब स्टक एक्सचेञ्ज|बिएसई]]: BOI) |foundation = सन् १९०६ |location = [[मुम्बई]], [[भारत]] |key_people = टिएस नारायणसामी (अध्यक्ष आ प्रबन्ध निर्देशक) |industry = [[वित्त]]<br />[[वाणिज्यिक बैंकिङ्ग]] |num_employees = |homepage = http://www.bankofindia.com/ |logo=Bank_of_India_logo.svg}} [[File:Bank of India Main Branch Mumbai 1.jpg|right|thumb|300px|बैंक अफ इन्डियाक मुम्बई मुख्य शाखा]] '''बैंक अफ इन्डिया''' ({{Langx|en|Bank of India}}) [[भारत]]क एक प्रमुख व्यावसायिक [[बैंक]] छी । एकर मुख्यालय [[मुम्बई]]मे अछि । ==परिचय== बैंक अफ इन्डिया भारतक अग्रणी बैंकसभमे सँ एक छी आ २९ विदेशी शाखासभकें मिलाए एकर कुल ४,२९३ शाखासभ अछि । ई शाखसभकें ५० क्षेत्रीय कार्यालयसभके माध्यमसँ नियन्त्रित करि रहल अछि <ref>{{cite web |url=http://www.bankofindia.co.in/english/history3.aspx |title=बैंक ऑफ इंडिया - इतिहास |publisher=बैंक ऑफ इंडिया |accessdate=2013-07-06 |archive-date=2013-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130708145338/http://www.bankofindia.co.in/english/History3.aspx |dead-url=yes }}</ref>। शाखासभक अधिकतम सङ्ख्या [[मुम्बई]] फेर [[अहमदाबाद]] आ [[पुणे]]मे अछि<ref>{{cite web |url=http://allindiacodes.com/bank-of-india/ |title=बैंक ऑफ इंडिया - शाखाओं |publisher=All India Codes |accessdate=2013-07-06 |archive-date=2013-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130725184402/http://www.allindiacodes.com/bank-of-india/ |dead-url=yes }}</ref>। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *[http://www.bankofindia.co.in/Hindi/history3hindi.aspx '''बैंक अफ इन्डिया''' क जालघर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150527063020/http://www.bankofindia.co.in/Hindi/history3hindi.aspx |date=2015-05-27 }} ==एहो सभ देखी== {{भारतीय बैंकसभ}} {{प्रमुख भारतीय कम्पनीसभ}} [[श्रेणी:भारतीय बैंकसभ]] [[श्रेणी:प्रमुख भारतीय कम्पनीसभ]] 26g3itbhz9jk1qzb8cp04ogj1sn3kq0 कोमल झा 0 21962 282379 270525 2026-11-11T05:19:50Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282379 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = कोमल झा<br />Komal Jha | image = Komal_Jha.jpg | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1987|03|15}} | birth_place = [[राँची]], [[बिहार]], भारत | residence = [[मुम्बई]], महाराष्ट्र, भारत<br />[[दुबई]], [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]] | nationality = भारतीय | other_names = कोमल | education = इञ्जीनियरिङ्ग | alma_mater = | occupation = अभिनेत्री, लेखिका | years_active =२०१०-वर्तमान | religion = [[हिन्दू]] | relatives = | image_caption = कोमल झा एक चलचित्रक झलकमे | homepage ={{url|iamkomaljha.com}} }} '''कोमल झा''' ({{Langx|en|Komal Jha}}, {{lang-te|కోమల్ ఝా}}, {{lang-kn|ಕೋಮಲ್ ಝಾ}}, {{lang-tm|கோமல் ஜா}} आ {{lang-ml|കോമള ജാ}}; जन्म १५ मार्च १९८७) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री आ लेखिका छी । [[तेलुगु चलचित्र|तेलुगु]], तमिल आ कन्नड़ चलचित्र उद्योगमे अपन पहिचान बनाबैमे सफल कोमल अखन [[बलिउड]] चलचित्र क्षेत्रमे काज कऽ रहल अछि । अभिनय वाहेक ओ लेखन क्षेत्रमे सेहो सक्रिय छथि ।<ref>[http://www.news18.com/news/india/nimbe-huli-croses-80000-internet-hits-489089.html "'Nimbe Huli' croses 80,000 Internet hits"]. News 18.</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/mnews/komal-jha-is-a-narthaki-in-chinna-cinema.html|title=Komal Jha is a Narthaki in Chinna Cinema {{!}} 123telugu.com|website=www.123telugu.com|access-date=2016-05-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telugu.zustcinema.com/2014/01/actress-performances-at-fncc-new-year.html?Photo=2|title=Actress performances at FNCC New Year eve Stills|website=telugu.zustcinema.com|access-date=2016-06-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://moviegalleri.net/2014/01/fncc-new-year-gala-2014-celebrations-photos.html?pid=638549|title=Picture 638549 {{!}} Komal Jha @ FNCC New Year Gala 2014 Celebrations Photos {{!}} New Movie Posters|website=moviegalleri.net|access-date=2016-06-10|archive-date=2016-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924072204/http://moviegalleri.net/2014/01/fncc-new-year-gala-2014-celebrations-photos.html?pid=638549|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://matineestars.in/malayalam/events-gallery/gozzip-corner-cafe-inauguration-photos/|title=Gozzip Corner Cafe Inauguration Photos – Events Gallery {{!}} Matineestars|website=matineestars.in|access-date=2016-06-10|archive-date=2016-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160709061849/http://matineestars.in/malayalam/events-gallery/gozzip-corner-cafe-inauguration-photos/|dead-url=yes}}</ref> ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{Facebook|KomalJha|कोमल झा}} * {{Instagram|i_am_komal_jha}} * {{Official website|http://www.iamkomaljha.com/}} * [[imdbname:6360246|कोमल झा]] ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मे जन्म]] nkqyru8suzwg1p3qz7i6x7teed6ron7 कथक 0 22046 282380 266054 2026-11-11T05:19:54Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282380 wikitext text/x-wiki [[File:Kathak Solo Performance (15).jpg|thumb|कथक नृत्य]] [[File:Kathak 3511900193 986f6440f6 b retouched.jpg|thumb|नर्तकी रिचा जैन, कथक नृत्य प्रस्तुत करैत]] '''कथक''' ({{Langx|en|Kathak}}) [[भारतीय शास्त्रीय नृत्य]]क प्रमुख १० नृत्य शैलीमे सँ एक छी । ई [[भारत|भारतीय]] राज्य [[राजस्थान]] आ उत्तर भारतक एक [[नृत्य]] शैली छी । ई बहुत प्राचीन शैली छी कियाकि [[महाभारत]]मे सेहो कथकक वर्णन अछि । मध्य कालमे एकर सम्बन्ध [[कृष्ण]] कथा आ नृत्यसँ छल । मुसलमानसभक कालमे ई दरबारमे सेहो कएल जा लागल । वर्तमान समयमे [[बिरजू महाराज]] एकर पैग व्याख्याता रहल अछि । हिन्दी चलचित्रमे अधिकांश नृत्य याह शैली पर आधारित होइत अछि ।<ref name=reenashah8>{{cite book|author=Reena Shah|title=Movement in Stills: The Dance and Life of Kumudini Lakhia|url=https://books.google.com/books?id=sSKU2DROHMgC&pg=PA8|year=2006|publisher=Mapin |isbn=978-81-88204-42-7 |pages=8 }}</ref><ref name="Lochtefeld2002p358">{{cite book|author=James G. Lochtefeld|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M|url=https://books.google.com/books?id=5kl0DYIjUPgC |year=2002|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-3179-8 |pages=358–359 }}</ref> ==परिचय== भारतक आठ शास्त्रीय नृत्यसभमे सँ सबसँ पुराना कथक नृत्य जकर उत्पत्ति उत्तर भारतमे भेल । कथक एक [[संस्कृत]] शब्द छी जकर अर्थ '''कहानीसँ व्युत्पन्न करनाए''' होइत अछि । ई नृत्य कथा पियानी बोलैक एक साधन छी ।<ref name=reenashah8/> ई नृत्यक तीन प्रमुख घराना अछि । कछवाक राजपुतसभके राजसभामे जयपुर घरानाके, अवधक नवाबके राजसभामे लखनऊ घरानाके आ वाराणसीक सभामे वाराणसी घरानाके जन्म भेल छल । अपन विशिष्ट रचनासभक लेल प्रसिद्ध एक कम प्रसिद्ध '''रायगढ़ घराना''' सेहो अछि । ==घराना== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Kathak|कथक}} ==एहो सभ देखी== {{भारतक शास्त्रीय नृत्य}} [[श्रेणी:भारतीय संस्कृति]] jy45vzl3ygqmenvz6twb8cuiildj50c विचित्रवीर्य 0 22074 282381 270808 2026-11-11T05:19:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282381 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = विचित्रवीर्य<br />Vichitravirya | spouse = [[अम्बिका]] आ [[अम्बालिका]] | children = [[धृतराष्ट्र]] आ [[पाण्डु]] | relatives = [[शान्तनु]] (पिता) आ [[सत्यवती]] (माता) | Siblings = [[चित्राङ्गद]] (भाई) आ [[भीष्म]] (सौतेला भाई) | dynasty = [[कुरू वंश]] }} '''विचित्रवीर्य''' ({{Langx|en|Vichitravirya}}, ''vicitravīrya'') [[सत्यवती]] आ [[शान्तनु]]क [[चित्राङ्गद]] आ विचित्रवीर्य नामक दुई पुत्र भेल । शान्तनुक स्वर्गवास चित्राङ्गद आ विचित्रवीर्यके बाल्यकालमे भ गेल छल याह कारण ई दुनुके पालन पोषण [[भीष्म]]द्वारा कएल गेल छल । भीष्म चित्राङ्गदके पैग भेला बाद [[हस्तिनापुर]]क राजगद्दी पर बैसाएल गेल मुदा किछ समयबाद ओ गन्धर्वसभसँ युद्ध करैत समय चित्राङ्गद मारल गेल । एकर बाद भीष्म हुनकर अनुज विचित्रवीर्यके राज्य सौंपि देलक । आब भीष्मके विचित्रवीर्यक विवाहक चिन्ता भेल। [[अम्बिका]] आ [[अम्बालिका]]क विवाह विचित्रवीर्यक संग ओ कराए देलक । विचित्रवीर्य अपन दुनु रानिसभक साथ भोग विलासमे रत भ गेल मुदा दुनु रानीसभसँ हुनका कोनो सन्तान नै भेल आ ओ क्षय रोगसँ पीड़ित भ ओकर मृत्यु भेल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.mahabharataonline.com/ Persons and Stories from Mahabharata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117032308/http://mahabharataonline.com/ |date=2010-01-17 }} ==एहो सभ देखी== {{महाभारत}} [[श्रेणी:महाभारतक पात्रसभ]] 3tpsawfxv6j2no38bcg0lqu6lp4s2m2 नीलेश मिश्रा 0 22097 282382 243343 2026-11-11T05:20:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282382 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = नीलेश मिश्रा<br/>Neelesh Misra | image = Neelesh Misra records his poem.jpg | alt = Neelesh Misra | caption = नीलेश मिश्रा अपन ''पुराने खत'' गीत क रेकर्डिंङ के दौरान | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1973|05|05}}<ref>[https://www.facebook.com/NeeleshMisraPage/info Neelesh Misra: Info]</ref> | birth_place = [[नैनीताल]] ,[[भारत]] | residence = [[मुम्बई]] ,भारत | nationality = [[भारतीय]] | alma_mater = इंडियन इंस्टिट्यूट अफ मास कम्युनिकेसन | occupation = [[लेखक]] ,[[गीतकार]] ([[बलिउड]]), [[पत्रकार]] ,[[फोटोग्राफर]] | known_for = यादों का ईडियट बक्स<br>गांव कनेक्सन | spouse = यामिनी मिश्रा (वर्तमान) <br> [[निधि राजदान]] (तलाक) | awards = राम नाथ गांवका पुरस्कार, क सी कुलिश मेमोरियल पुरस्कार | homepage = {{URL|http://www.neeleshmisra.in/}} }} '''नीलेश मिश्रा''' ({{Langx|en| Neelesh Mishra}}) एक [[भारतीय]] [[पत्रकार]] ,[[लेखक]] ,[[पटकथा लेखक]] ,[[बलिउड]] [[गीतकार]] तथा [[फोटोग्राफर]] छी । ई मुख्य रुप से अपन [[रेडियो]] [[कार्यक्रम]] "यादों का इडियट बक्स विद नीलेश मिश्रा" जे बिग एफ.एम पर आवैत छल । एकर अलावा ओ [[भारतीय]] क्षेत्रीय [[समाचार पत्र]] [[गांव कनेक्शन]] के सह-संस्थापक सेहो छी । ओ एक कंटेंट क्रिएशन कंपनी क सेहो स्थापना केलक जे कंटेंट प्रोजेक्ट के नाम लेल जानल जाइत अछी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:लेखक]] [[श्रेणी:पटकथा लेखक]] [[श्रेणी:पत्रकार]] [[श्रेणी:फोटोग्राफर]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:१९७३ मे जन्मल लोग]] [[श्रेणी:नैनीताल के लोग]] 4iqng8opf0yuwp5ue92bkbkcsaytfn2 नेपाल बैंक लिमिटेड 0 22115 282383 122620 2026-11-11T05:20:06Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282383 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = नेपाल बैंक लिमिटेड<br />Nepal Bank Limited |logo = NBB-Logo.jpg |caption = नेपाल बैंक लोगो |type = [[सार्वजनिक कम्पनी|सार्वजनिक]] |traded_as = {{NEPSE|NBL}} |foundation = {{Start date|1937|11|15}} |founder = |predecessor = |successor = |location_city = धर्मपथ, [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] |key_people = देवेन्द्र प्रताप शाह (सिइओ) |products = [[बैङ्किग]] |area_served = [[नेपाल]] |industry = [[बैङ्किग]] |assets = |num_employees = |homepage = [http://www.nepalbank.com.np www.nepalbank.com.np] }} '''नेपाल बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Nepal Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी ।<ref name="नेपाली बैँकसभक सूची">[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ई बैंकक स्थापना १९९४ भेल छल । '''नेपाल बैंक लिमिटेड''' [[नेपाल]]मे स्थापना भेल पहिल बैंक छी । ई नेपाल सरकार तथा निजी लगानिकर्तासभक संयुक्त लगानीमे स्थापना भेल अछि । ==बैंक इतिहास== नेपाल बैंकक उद्घाटन [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]सँ वि.सं.१९९४ कार्तिक ३० गतेक दिन भेल छल । एहीसँ नेपालमे संस्थागत रूपमे बैंकिङ्ग सेवाक शुरुवात भेल छल । ई बैंक स्थापना होएसँ पहिले तक सम्पूर्ण मौद्रिक कारोवारसभ निजी डिलर तथा व्यापारिक केन्द्रसभसँ होएत छल। १२ जना कर्मचारी आ एकमात्र कार्यालयसँ सुरू भेल छल । उक्त अवसरमे बोलैत तत्कालिन प्रधानमन्त्री राणा प्रधानमन्त्री [[जुद्धशमशेर]] राजा त्रिभुवनक आज्ञासँ सम्पूर्ण देशक इच्छा अनुरूप करै लगल ई कार्य हमार लेल एकदम पैग अवसर छी कहने छल । आई तक नेपालमे कोनो बैंक खोल नै सकल छल । तर्सथ, उक्त आवश्यकता पूरा करि नेपाल बैंक लिमिटेड नाममे ई बैंक स्थापना होए लागल तथा श्री ५ सँ उद्घाटन होए लागल ई क्षण एकदमे आनन्द तथा खुशीक क्षण छी । ई बैंकक उद्देश्य धनिक गरीब सभक सेवा प्रदान केनाई साथे राष्ट्र निर्माणमे योगदान पुगावे के रहल छल। उक्त उद्देश्य हासिल करैमे सभसँ र्समर्थन तथा शुभकामनाक आवश्यकता पडेमे हम ओ प्रकारक सहयोग प्राप्त होएमे विश्वस्त छी । बैंक सञ्चालनक शुरुवातमे केवल १० जना शेयरधनीसभ मात्र रहल छल । <ref name="नेपाली बैँकसभक सूची"/> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:अर्थतन्त्रसभ]] 9g6mazgyebpyzxq0pu8o95rpc2zyvwm एनएमबी बैंक लिमिटेड 0 22118 282384 122386 2026-11-11T05:20:10Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282384 wikitext text/x-wiki {{कम्पनी |नाम = एनएमबि बैंक लिमिटेड |लोगो = file:NMBLogo.gif |प्रकार = 'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक |उद्योग = बैंकिङ्ग |स्थापित वर्ष = २०६५ |संस्थापक = |मुख्यालय = बबरमहल, काठमाडौं |सेवा क्षेत्र = नेपाल |प्रमुख ब्यक्तिहरू = नन्द किशोर राठी (अध्यक्ष) उपेन्द पौडेल (प्रमखु कार्यकारी अधिकृत) |उत्पादन = |राजस्व = १.८ अर्ब |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = २ अर्ब |कर्मचारी = २६९ |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = [http://www.nmb.com.np आधिकारीक बेभसाईट] }} '''एनएमबी बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|NMB Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी । ई बैंकक स्थापना २०६५ भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> == मर्ज भेल बैङ्क तथा वित्तिय संस्ठासभ == विक्रम सम्बत २०७२ सालमे एनएमबी बैङ्कमे निम्नाुसारक चाईर टा बैङ्क तथा वित्तिय संस्थासभ मर्ज भ एकिकृत कारोबारक सुरुवात भेल अछि । {{clade | style=font-size:90%; line-height:150%;|thickness=0 |label1=[[file:NMBLogo.gif|100px|एनएमबी बैंक लिमिटेड]]<br/>एनएमबी बैंक लिमिटेड<br/>(एकिकृत कारोबार सुरुवात २०७२) |1={{clade |1=[[file:NMBLogo.gif|100px|एनएमबी बैंक लिमिटेड]]<br/>एनएमबी बैंक लिमिटेड (स्थापना २०६५) |2=[[file:CEDB.png]]<br/>[[क्लिन इनर्जी डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड]] |3=[[पाथीभरा विकास बैंक लिमिटेड]] |4=[[भृकुटी डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेड]] |4=[[प्रुडेन्सियल फाइनान्स कम्पनी लिमिटेड]] }} }} === क्लिन इनर्जी डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड === {{मुख्य|क्लिन इनर्जी डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड}} === पाथीभरा विकास बैंक लिमिटेड === {{मुख्य|पाथीभरा विकास बैंक लिमिटेड}} === भृकुटी डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेड === {{मुख्य|भृकुटी डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेड}} === प्रुडेन्सियल फाइनान्स कम्पनी लिमिटेड === {{मुख्य|प्रुडेन्सियल फाइनान्स कम्पनी लिमिटेड}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== <references/> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] {{stub}} ihg3hdfigr60ngnz6y2y76jxgiliqg0 ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड 0 22127 282385 244251 2026-11-11T05:20:14Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282385 wikitext text/x-wiki {{कम्पनी |नाम =ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड |लोगो = [[file:Global bank 1.jpeg|250px|]] |प्रकार = 'क' वर्गको इजाजत प्राप्त बैंक |उद्योग = बैंकिङ्ग |स्थापित वर्ष = |संस्थापक = |मुख्यालय = |सेवा क्षेत्र = |प्रमुख व्यक्तिसभ = |उत्पादन = |राजस्व = |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = |कर्मचारी = |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = }} '''ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Global IME Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ ''क'' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी । ई बैंकक स्थापना २०६३ मे भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ==इतिहास== {{clade |label1=[[file:Global bank 1.jpeg|200px]]<br/>ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड, मर्ज २०७० मे भेल |1={{clade |1=[[file:Global bank 1.jpeg|200px]]<br/>ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड |2=[[कमर्ज एण्ड ट्रष्ट बैंक नेपाल लिमिटेड]] }} }} ==आधिकारिक वेबसाईट== [http://www.globalimebank.com www.globalimebank.com|ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120710232529/http://www.globalimebank.com/ |date=2012-07-10 }} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== <references/> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] {{stub}} d7vd9direo8h914ccv14vqs4js4rq9a जनता बैंक नेपाल लिमिटेड 0 22130 282386 122410 2026-11-11T05:20:18Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282386 wikitext text/x-wiki {{कम्पनी |नाम =जनता बैंक नेपाल लिमिटेड |लोगो = |प्रकार = 'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक |उद्योग = बैंकिङ्ग |स्थापित वर्ष = |संस्थापक = |मुख्यालय = |सेवा क्षेत्र = नेपाल |प्रमुख व्यक्तिसभ = |उत्पादन = |राजस्व = |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = |कर्मचारी = |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = }} '''जनता बैंक नेपाल लिमिटेड''' ({{Langx|en|Janata Bank Nepal Limited}}) नेपाल राष्ट्र बैंकबाट ''क'' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैंक छी । ई बैंकक स्थापना २०६६ मे भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== <references/> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] {{stub}} 6kurg3g7rphs9bdizt94j8lxx3g5mhp अर्जुन कुमार 0 22198 282387 282035 2026-11-11T05:20:22Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282387 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = अर्जुन कुमार | honorific_suffix = | image = Arjun Kumar.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = ne | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{birth date and age|1970|07|27}} | birth_place = त्रिशुली, नुवाकोट | baptised = <!-- will not display if birth_date is entered --> | disappeared_date = <!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = महाराजगंज, [[काठमाडौँ]] | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = नेपाली | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = [[नेपाली]] | alma_mater = | education = | occupation = [[चलचित्र निर्माता|निर्माता]], [[संगीतकार]] | years_active = १९९६ – हाल | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = | weight = <!-- {{convert|X|kg|lb|0|abbr=on}} or {{convert|X|lb|kg|0|abbr=on}} --> | television = | title = | term = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} '''अर्जुन कुमार''' ({{Langx|en|Arjun Kumar}}) एक नेपाली [[चलचित्र निर्माता]] तथा [[संगीतकार]] छी ।<ref name=reel>{{cite web|url=http://reelnepal.com/name/1867/arjun-kumar|publisher=reelnepal.com|author=|date=August 29, 2016|accessdate=August 29, 2016|title=अर्जुन कुमार|archive-date=September 14, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914145237/http://reelnepal.com/name/1867/arjun-kumar|dead-url=yes}}</ref> ==एल्बमसभ== * रोजे तिमीलाई * हृदय * प्यासन * क्यालिबर (२००७)<ref>{{cite web|url=http://www.cybersansar.com/article.php?aid=2060|publisher=cybersansar.com|author=Arjun Gurung|date=May 21, 2007|accessdate=September 6, 2016|title=Arjun's 4th album "Caliber" released|archive-date=September 17, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917231903/http://www.cybersansar.com/article.php?aid=2060|url-status=dead}}</ref> ==चलचित्रसभ== {| class="wikitable sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! बर्ष !! चलचित्र !! नोट |- |२००८ |[[द युगदेखि युगसम्म (चलचित्र)|द युगदेखि युगसम्म]] |संगीतकार |- |२०१२ |[[चपली हाइट]] |निर्माता/संगीतकार |- |२०१४ |[[फिटकिरी]] |निर्माता/संगीतकार<ref>{{cite web|url=http://saptahik.ekantipur.com/news/2014-03-21/13732.html|author=saptahik.ekantipur.com|date=March 21, 2014|accessdate=August 29, 2016|title=चलचित्र 'फिटकिरी' र चलचित्र 'रागिनी एमएमएस-२'|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719100616/http://saptahik.ekantipur.com/news/2014-03-21/13732.html|archive-date=July 19, 2019|dead-url=yes}}</ref> |- |२०१६ |[[चपली हाइट २]] |निर्माता/संगीतकार |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली संगीतकारसभ]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्मातासभ]] rb5xlj0jv7jm0p4vyp540umzl624abh धूम २ 0 22200 282388 122539 2026-11-11T05:20:26Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282388 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = धूम २ | image = D2-poster-ver2.jpg | alt = | caption = | director = संजय गढवी | producer = [[आदित्य चोपडा]]<br />आशीष सिंह | screenplay = विजय कृष्ण आचार्य | story = [[आदित्य चोपडा]] | narrator = | starring = [[ऋतिक रोशन]], <br />[[अभिषेक बच्चन]], <br />[[ऐश्वर्या राय]], <br />[[उदय चोपडा]], <br />[[बिपाशा बसु]] | music = '''गीत:'''<br />[[प्रीतम]]<br />'''पार्श्वध्वानी:'''<br />[[सलीम-सुलैमान]] | cinematography = नीरव शाह<br />विकास सिवारमण | editing = रामेश्वर एस. भगत | studio = यश राज फिल्म्स | distributor = यश राज फिल्म्स | released = {{Film date|2006|11|24}} | runtime = | country = {{Film India}} | language = हिन्दी | budget = {{INRConvert|35|c}} | gross = {{INRConvert|150|c}} }} '''धूम २''' ({{Langx|en|Dhoom 2}}) एक भारतीय बलिउड चलचित्र छी, जेकर निर्देशक संजय गढवी अछि । ई चलचित्रमे [[ऋतिक रोशन]], [[अभिषेक बच्चन]], [[ऐश्वर्या राय]], [[उदय चोपडा]] तथा [[बिपाशा बसु]] मुख्य किरदारमे अछि । == मुख्य कलाकार == * [[ऋतिक रोशन]] - मिस्टर ए * [[अभिषेक बच्चन]] - जय दीक्षित * [[ऐश्वर्या राय]] - सुनहरी * [[उदय चोपडा]] - अली अकबर * [[बिपाशा बसु]] - शोनाली बोस/मोनाली बोस ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{धूम श्रृङ्खला}} [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] [[श्रेणी:२००६क चलचित्रसभ]] 7br4vmggea96szma5ti2jnetihq3964 नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेड 0 22216 282389 247227 2026-11-11T05:20:30Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282389 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेड<br />NIDC Development Bank |logo = |caption = |type = [[सार्वजनिक कम्पनी|सार्वजनिक]] |traded_as = {{NEPSE|NIDC}} |foundation = {{Start date|1959|07|15}} |founder = |predecessor = |successor = |location_city = दरवार मार्ग, [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] |key_people = |products = [[बैङ्किग]] |area_served = [[नेपाल]] |industry = [[बैङ्किग]] |assets = |num_employees = |homepage = [http://www.nidc.org.np] }} [[File:NIDC Development Bank Head Office.jpg|thumb|नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेड मुख्यालय]] '''नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Nepal Industrial and Commercial Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी। ई बैंकक स्थापना बि.स २०५५ सालमे भेल छल। <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ==शाखा== नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेडक प्रधान कार्यालय [[काठमाडौं]]क मध्यमे अवस्थित दरवार मार्गमे रहल अछि । काठमाडौं वाहेक एकर शाखा कार्यलय [[पोखरा]], [[बिराटनगर]], [[धनगढी]] आ [[नेपालगञ्ज]]मे अवस्थित अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://www.nidc.org.np/content/branch.html |title=Archive copy |access-date=2016-12-27 |archive-date=2017-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170103111221/http://www.nidc.org.np/content/branch.html |dead-url=yes }}</ref> == ठेगान == * नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेड भवन * पिओ बोक्स नम्बर १०, दरबार मार्ग, काठमाडौँ,नेपाल * फोन: ९७७-१-४२२८३२२ * फ्याक्स: ९७७-१-४२२७४२८ * इमेल: nidc@nidc.org.np ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://www.nidc.org.np नेपाल इण्डष्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैंक लिमिटेड ] ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपालक बैंकसभ]] [[श्रेणी:'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक]] 1e42f53t3dozgkexnxr8b39wpm0c7wj नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड 0 22274 282390 244811 2026-11-11T05:20:34Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282390 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड |logo =<!-- Deleted image removed: [[Image:NIBL-Logo.jpg|200px]] --> |caption = Nepal Investment Bank Limited Logo |type = [[सार्वजनिक कम्पनी|सार्वजनिक]] | traded_as = {{NEPSE|NIB}} |foundation = फरवरी २७, १९८६ |location= [[दरबार मार्ग]] [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | |key_people = [[पृथ्वी बहादुर पाण्डे]] (अध्यक्ष) ज्योति प्रकाश पाण्डे (सीईओ) |products = [[बैंकिङ]] |area_served = [[नेपाल]], [[भारत]] |industry = [[बैंकिङ]] |assets = |num_employees = ८००+ |homepage = [http://www.nibl.com.np www.nibl.com.np|नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड]| }} '''नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Nepal Investment Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी । ई बैंकक स्थापना २०४२ सालमे भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ==शाखा== नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेडक प्रधान कार्यालय काठमाडौंक मध्यमे अवस्थित दरवार मार्गमे रहल अछि । काठमाडौं वाहेक एकर शाखा कार्यलय सीपाडोल, बीरगंज, पुल्चोक ,बनेपा, जीतपुर ,न्युरोड, बिराटनगर आ नेपालगञ्जमे अवस्थित अछि । ==ठेगाना== * नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड दरबार मार्ग, पोस्ट अफिस बक्स: ३४१२ काठमाडौँ नेपाल ई-मेल : info@nibl.com.np टेलिफोन: (९७७-१) ४२२८२२९ फ्याक्स : (९७७-१) ४२२६३४९, ४२२८९२७ ==आधिकारिक वेबसाइट== [http://www.nibl.com.np www.nibl.com.np|नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103181256/http://www.nibl.com.np/ |date=2012-01-03 }} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== <references/> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] {{stub}} as9s2ausxeml0ykd09z0hz1f899i1nu सिभिल बैंक लिमिटेड 0 22276 282391 277489 2026-11-11T05:20:38Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282391 wikitext text/x-wiki {{Infobox Central bank |bank_name_in_local = |image_1 = [[File:Civilbanklogo.jpg]] |image_title_1 = |headquarters = कमलादी, काठमाडौँ |coordinates = 27.7097787°N,85.3162972°E |established = '''नवम्बर २६, १०१०''' |president = '''किशोर महर्जन'''<ref>http://www.civilbank.com.np/Management-Team/19/</ref> |leader_title = [[निर्देशक]] |bank_of = |currency = [[नेपाली रुपैंया]] |currency_iso = [[ने.रु]] |reserves = |borrowing_rate = ७.00 % (आयात/निर्यात कर्जाक लेले) आ 20.00 % ( मध्यम कर्जा)<ref name="civilbank.com.np">http://www.civilbank.com.np/financial-highlights/Schedule-of-Interest-Rates/5/</ref> |deposit_rate = 2.00 % (बचत) आ 6.00% (स्वचालित मुदती)<ref name="civilbank.com.np">http://www.civilbank.com.np/financial-highlights/Schedule-of-Interest-Rates/5/</ref> |website = [http://www.civilbank.com.np wwww.civilbank.com.np] |preceded = |succeeded = |footnotes = }} '''सिभिल बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Civil Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी ।<ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ई बैंकक स्थापना २०१० भेल छल । ई बैंकक शाखा काठमाडौँ लगायत देश भरि अछि। ==शाखा== सिभिल बैंक लिमिटेड प्रधान कार्यालय [[काठमाडौं]]क मध्यमे अवस्थित कमालदी रहल अछि । काठमाडौं वाहेक एकर शाखा कार्यलय [[पोखरा]], [[बिराटनगर]], [[धनगढी]] आ [[नेपालगञ्ज]]मे अवस्थित अछि ।<ref>http://www.civilbank.com.np/content/branch.html{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ई बैंकक जम्मा ४२ टा शाखा रहल अछि तहिना ३३टा ATM काउन्टर उपलब्ध अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://www.civilbank.com.np सिभिल बैंक लिमिटेड ]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपालक बैंकसभ]] [[श्रेणी:'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक]] 5c4ge1j7dlie8f070g23vdabji894h7 कैलाश विकास बैंक लिमिटेड 0 22277 282392 268978 2026-11-11T05:20:42Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282392 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = कैलाश विकास बैंक लिमिटेड<br />Kailash Development Bank Limited |logo = |caption = |type = [[सार्वजनिक कम्पनी|सार्वजनिक]] |traded_as = {{NEPSE|KDC}}<ref>[http://kinmel.setopati.com/bank-bima-stock/33388/ नेप्से विवरण]</ref> |foundation = |founder = |predecessor = |successor = |location_city = [[पोखरा]], [[नेपाल]] |key_people = कृष्णराज लामिछाने (सिइओ) |products = [[बैङ्किग]] |area_served = [[नेपाल]] |industry = [[बैङ्किग]] |assets = |num_employees = |homepage = }} '''कैलाश विकास बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Kailash Development Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'ख' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[विकास बैंक]] छी । ई बैंकक स्थापना बि.स २०२२ सालमे भेल छल ।<ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> नेपालक राजधानी शहर काठमाडौं उपत्यका बाहर स्थापना भेल ई पहिल विकास बैंक छी । ==शाखा== कैलाश विकास बैंक लिमिटेडक नेपालभरिमे १९ टा शाखा रहल अछि ।<ref>http://www.abhiyan.com.np/new/Articles/view/10027{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> एकर वितीय कारोबार उच्च श्रेणीके भेला कारण ई शीर्ष श्रेणीके विकास बैंक छी । == ठेगान == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपालक बैंकसभ]] [[श्रेणी:'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक]] 2csnul8006njckb9m3lghh0nhiutmbh प्राइम कमर्सियल बैंक लिमिटेड 0 22278 282393 122669 2026-11-11T05:20:46Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282393 wikitext text/x-wiki {{dead end|date=मे २०१३}} {{Orphan}} {{आवश्यक जानकारी}} {{कम्पनी |नाम =प्राइम कमर्सियल बैंक लिमिटेड |लोगो = |प्रकार = 'क' वर्गको इजाजत प्राप्त बैंक |उद्योग = बैंकिङ्ग |स्थापित वर्ष = २०६४ |संस्थापक = |मुख्यालय = |सेवा क्षेत्र = |प्रमुख ब्यक्तिहरू = |उत्पादन = |राजस्व = |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = |कर्मचारी = |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = }} '''प्राइम कमर्सियल बैंक लिमिटेड'' ({{Langx|en|Prime Commercial Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]से 'क' वर्गके इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छि । ई बैंकको स्थापना २०६४ सालमे भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकहरूको सूची]</ref> ==आधिकारिक वेबसाइट== [http://www.primebank.com.np www.primebank.com.np] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== <references/> ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] {{stub}} f2vhqrju936ufxrlthr64snw7a38466 सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड 0 22280 282394 146187 2026-11-11T05:20:50Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282394 wikitext text/x-wiki {{कम्पनी |नाम = Siddhartha Bank Limited |लोगो = |प्रकार = |उद्योग = |स्थापित वर्ष = २००२ |संस्थापक = |मुख्यालय = काठमाडौँ |सेवा क्षेत्र = देशभर |प्रमुख ब्यक्तिसभ = |उत्पादन = |राजस्व = |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = |कर्मचारी = |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = [http://www.siddharthabank.com|www.siddharthabank.com] }} '''सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Siddhartha Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी। ई बैंकक स्थापना सन् २००२ सालमे भेल छल। <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ==शाखा== सिद्धार्थ बैंक लिमिटेडक प्रधान कार्यालय [[काठमाडौं]] अवस्थित हातिसारम रहल अछि । काठमाडौं वाहेक एकर शाखा कार्यलय [[पोखरा]], [[बिराटनगर]], [[धनगढी]] आ [[नेपालगञ्ज]]मे अवस्थित अछि ।<ref>http://www.siddharthabank.com/Network--Branches/12/</ref> == ठेगाना == * सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड * हातिसार, काठमाडौँ,नेपाल * पिओ बोक्स नम्बर १३८०६, * फोन: ९७७-१-४४४२९१९ * फ्याक्स: ९७७-१-४४४२९२१ * इमेल: sbl@siddharthabank.com ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://www.siddharthabank.com सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड ] ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपालक बैंकसभ]] [[श्रेणी:'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक]] in3003klzsozk2upbeh7ah7auw56z5c मेगा बैंक नेपाल लिमिटेड 0 22282 282395 122683 2026-11-11T05:20:54Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282395 wikitext text/x-wiki {{dead end|date=मे २०१३}} {{Orphan}} {{आवश्यक जानकारी}} {{कम्पनी |नाम =मेगा बैंक नेपाल लिमिटेड |लोगो = [[File:Mega-bank-e1450686976383.jpg|200px|]] |प्रकार = 'क' वर्गको इजाजत प्राप्त बैंक |उद्योग = बैंकिङ्ग |स्थापित वर्ष = |संस्थापक = |मुख्यालय = |सेवा क्षेत्र = नेपाल |प्रमुख ब्यक्तिहरू = |उत्पादन = |राजस्व = |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = |कर्मचारी = |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = }} '''मेगा बैंक नेपाल लिमिटेड'' ({{Langx|en|Mega Bank Nepal Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]से 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छि । ई बैंकक स्थापना २०६७ सालमे भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकहरूको सूची]</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== <references/> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] {{stub}} icbjtc4tuy5b675ara5d3k23nf23m5d सनराइज बैंक लिमिटेड 0 22286 282396 247374 2026-11-11T05:20:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282396 wikitext text/x-wiki {{कम्पनी |नाम = सनराइज बैंक लिमिटेड |लोगो = |प्रकार = 'क' वर्गको इजाजत प्राप्त बैंक |उद्योग = बैंकिङ्ग |स्थापित वर्ष = |संस्थापक = |मुख्यालय = |सेवा क्षेत्र = नेपाल |प्रमुख ब्यक्तिसभ = |उत्पादन = |राजस्व = |चालु पुँजी = |जारी पुँजी = |कर्मचारी = |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = [http://wwww.sunrisebank.com.np|wwww.sunrisebank.com.np] }} '''सनराइज बैंक लिमिटेड ''' ({{Langx|en|Sunrise Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]से 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छि । ई बैंकक स्थापना २०६० सालमे भेल अछि । <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> सनराइज बैंक लिमिटेड प्रधान कार्यालय [[काठमाडौं]]क मध्यमे अवस्थित गैरीधारामें रहल अछि । काठमाडौं वाहेक एकर शाखा कार्यलय [[पोखरा]], [[बिराटनगर]], [[धनगढी]] आ [[नेपालगञ्ज]]मे अवस्थित अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://wwww.sunrisebank.com.np/locateus |title=Archive copy |access-date=2016-12-27 |archive-date=2017-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116205923/http://wwww.sunrisebank.com.np/locateus |dead-url=yes }}</ref> ई बैंकक जम्मा ४२ टा शाखा रहल अछि तहिना ३३टा ATM काउन्टर उपलब्ध अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://wwww.sunrisebank.com.np सनराइज बैंक लिमिटेड ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161119043503/http://wwww.sunrisebank.com.np/ |date=2016-11-19 }} ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपालक बैंकसभ]] [[श्रेणी:'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक]] su95kuq8nfdozoa0oszfi0ykumb7uab सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेड 0 22297 282397 247382 2026-11-11T05:21:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282397 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = सिटिजन्स बैँक इन्टरनेसनल लिमिटेड |logo = [[Image:CZBIL-Logo.gif|200px]] |caption = Citizens Bank International Limited Logo |type = [[पब्लिक कम्पनी|पब्लिक]] ([[नेपाल स्टोक एकसचेन्ज|NEPSE]]: [http://www.nepalstock.com/companydetail.php?StockSymbol=CZBIL CZBIL])| |foundation = जुन २१, २००७ |location= [[दरबार मार्ग]] [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | |key_people = [[प्रदीप जंग पाण्डे]] (निर्देशक) |products = [[बैंकिंग]] |area_served = [[नेपालl]] |industry = [[बैंकिंग]] |assets = |num_employees = |homepage = [http://www.ctznbank.com/ www.ctznbank.com]| }} '''सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेड''' ({{Langx|en|Citizens Bank International}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी ।<ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ई बैंकक स्थापना विसं २०६४ भेल छल । ई बैंकक नेपालभरिमे अन्य ५७ शाखासभ अछि । ई नेपालमे बैंकिंग समाधानक सभसँ अधिक सेवा प्रदान करैत अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.ctznbank.com/branches.php|website=Citizens Bank International Ltd|accessdate=27 November 2015|title=Archive copy|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208050900/http://www.ctznbank.com/branches.php|dead-url=yes}}</ref> ===सम्पर्क ठेगाना=== सिटिजन्स बैङ्क इन्टरनेसनल लिमिटेड<br/> कमलादी, काठमाण्डौ, नेपाल<br/> पो.ब. न.:- १९६८१ टोल फ्री न:- ९७७-१-६६०१६६६६७ फोन : (९७७-१) ४१६९०६७/४१६९०६८<br/> फ्याक्स : (९७७-१) ४१६९०७७<br/> ईमेल : info@ctznbank.com ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://ctznbank.com www.ctznbank.com सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161119130720/http://ctznbank.com/ |date=2016-11-19 }} ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपालक बैंकसभ]] rs7um9pizjqigyie07186drjdkqbv96 नेपाल बंगलादेश बैंक लिमिटेड 0 22412 282398 244816 2026-11-11T05:21:06Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282398 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = Nepal Bangladesh Bank Ltd. |logo = [[File:Nb bank.jpg|200px]] |type = [[पब्लिक कम्पनी|पब्लिक]] ([[Nepal Stock Exchange|NEPSE]]: [http://www.nepalstock.com/companydetail.php?SB=NBB NBB]) |foundation = जुन १९९४ |location= कमलादी, काठमाडौँ, नेपाल |key_people = ज्ञानेन्द्र प्रसाद ढुंगाना,निर्देशक |products = [[बैंक]] |area_served = नेपाल, बंगलादेश |industry = [[बैंकिंग]] |assets = |num_employees = |homepage = [http://www.nbbl.com.np/index.php nbbl.com] }} '''नेपाल बंगलादेश बैंक लिमिटेड''' ({{Langx|en|Nepal Bangladesh Bank Limited}}) [[नेपाल राष्ट्र बैंक]]सँ 'क' वर्गक इजाजत पत्र प्राप्त [[वाणिज्य बैंक]] छी ।<ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकसभक सूची]</ref> ई बैंकक स्थापना १९९४ भेल छल । ई बैंकक देशभरिमे ३४ शाखा रहल अछि। ==इतिहास== बैंक आईएफआईसी बैंक लिमिटेड आ बंगलादेशक बैंक एशिया लिमिटेडक संयुक्त उपक्रमक साथ १९९४ मे स्थापित कएल गेल छल। वर्तमानमे, नायब बैंकक निदेशक मण्डल करि रहल अछि: * श्री जलाल अहमद: अध्यक्ष * श्री एम शाह आलम सरवर: निदेशक * श्री माधव प्रसाद न्यौपाने: व्यावसायिक निदेशक * श्री मुकुन्द नाथ ढुंगेल: निदेशक (सार्वजनिक) * श्री अरूण श्रेष्ठ: निदेशक (सार्वजनिक) * श्री मोनिरुल इस्लाम: निदेशक (प्रोमोटर) ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [http://www.nbbl.com.np/index.php nbbl.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129200918/https://www.nbbl.com.np/index.php |date=2021-01-29 }} ==एहो सभ देखी== {{बैंक तथा वित्तीय संस्थाक सूची}} [[श्रेणी:नेपाली बैंकसभ]] [[श्रेणी:नेपालक अर्थतन्त्रसभ]] [[श्रेणी:बैंकसभ]] [[श्रेणी:'क' वर्गक इजाजत प्राप्त बैंक]] b9e984zbl7uu83xboeivzeqcv1enwci आथिया शेट्टी 0 22489 282399 261500 2026-11-11T05:21:10Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282399 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = आथिया शेट्टी <br/>Athiya Shetty | image = Athiya Shetty at Ramesh S Taurani’s diwali bash (cropped).jpg | caption = आथिया शेट्टी | birth_name = आथिया शेट्टी | birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]<ref>[https://www.google.com/search?q=athiya+shetty+biography&ie=utf-8&oe=utf-8#q=athiya+shetty+birthplace Athiya Shetty birthplace]</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=y|1992|11|05}} | nationality = [[भारतीय]] | religon = [[हिन्दु]] | ethnicity = एसियाली | height = {{height|ft=5|in=8}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/athiya-shetty-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Athiya Shetty Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrities Measurement|date= |accessdate=2015-12-06}}</ref> | weight = 128 lbs (५८ के. जी.) | home town = [[मुम्बई]], [[भारत]] | education = | parents = [[सुनील शेट्टी]]<br>[[माना शेट्टी]] | spouse = {{Marriage|[[केएल राहुल]]|2023}}<ref>{{Cite web |date=5 September 2022 |title=EXCLUSIVE: Athiya Shetty, KL Rahul ditch 5-star hotels, to get married at Shetty's Khandala Bungalow |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-athiya-shetty-kl-rahul-ditch-5-star-hotels-get-married-shettys-khandala-bungalow-1188059 |access-date=28 September 2022 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref> | relatives = [[आहान शेट्टी]] (भाए) | occupation = [[अभिनेत्री]] | yearsactive = सन् २०१५–वर्तमान }} '''आथिया शेट्टी''' ({{Langx|en|Athiya Shetty}}) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री छी।<ref>[http://www.filmyfolks.com/star-kids/athiya-shetty.php Info about Athiya Shetty]</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== ==व्यक्तीगत जीवन== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{Twitter|theathiyashetty|आथिया शेट्टी}} * {{Instagram|athiyashetty|आथिया शेट्टी}} {{Commons category|Athiya Shetty|आथिया शेट्टी}} [[श्रेणी:सन् १९९२ मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] ih84xf56p557ipqun5fu3fjjvefgw1d चेकोस्लोभाकिया 0 22549 282590 209657 2026-11-11T11:40:37Z SM7 152 lang-xx > langx 282590 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = ''Československo'', ''Česko‑Slovensko'' |conventional_long_name = चेकोस्लोभाकिया |common_name = चेकोस्लोभाकिया |continent = [[युरोप]] |government_type = [[गणतन्त्र]] |year_start = १९१८ |event_start = स्वतन्त्रता |date_start = २८ अक्टुबर |year_end = १९९२ |life_span = १९१८–१९९२ <!-- Please don't change this, the Czechoslovak state did not stop de jure existing during World War 2. --> |event_end = [[चेकोस्लोभाकियाक विभाजन|विभाजन]] |date_end = ३१ दिसम्बर |event1 = [[:en:German occupation of Czechoslovakia|जर्मन कब्जा]] |date_event1 = १९३९ |event2 = जर्मन कब्जासँ मुक्ति |date_event2 = १९४५ |p1 = अस्ट्रिया-हङ्गरी |flag_p1 =Flag_of_Austria-Hungary_(1869-1918).svg |p2 = जर्मन साम्राज्य |flag_p2 = Flag of Germany (1867–1919).svg |s1 = चेक गणतन्त्र |flag_s1 = Flag of the Czech Republic.svg |s2 = स्लोभाकिया |flag_s2 = Flag of Slovakia.svg |image_flag = Flag of the Czech Republic.svg |flag = चेकोस्लोभाकियाक ध्वज |flag_type = १९२० सँ ध्वज |flag_border = चेकोस्लोभाकियाक ध्वज |image_coat = |symbol = चेकोस्लोभाकियाक कुल चिह्न |symbol_type = १९९०–१९९२ धरि कुल चिह्न |image_map = Czechoslovakia location map.svg |latd=50|latm=05|latNS=N|longd=14|longm=28|longEW=E| |national_motto = Pravda vítězí<br /> ("सत्य जीतत"; १९१८–१९९०; चेक भाषा)<br />Pravda zvíťazí<br /> ("सच जीतत"; १९१८–१९९०; {{langx|sk|Československo}})<br /> Veritas vincit<br /> ("सच जीतत"; १९९०–१९९२; [[लातिनी भाषा]]) |national_anthem = ''Kde domov můj'' आ ''Nad Tatrou sa blýska'' |capital = प्राग (प्राहा) |common_languages = [[चेक भाषा|चेक]] आ [[स्लोभाकि भाषा|स्लोभाकि]] |currency = चेकोस्लोभाकि कोरुना <!-- If there are more than 4 leaders, only give first and last - the infobox is not intended to list everything. --> |leader1 = तोमाश मासारिक (Tomáš G. Masaryk, पहिल) |leader2 = वाक्लाव हावेल (Václav Havel, अंतिम) |year_leader1 = १९१८–१९३५ |year_leader2 = १९८९–१९९२ |leader = |title_leader = [[:en:List of Presidents of Czechoslovakia|राष्ट्रपति]] |deputy1 = कारेल क्रामार (Karel Kramář) |deputy2 = यान स्त्रासकी (Jan Stráský) |year_deputy1 = १९१८–१९१९ |year_deputy2 = १९९२ |title_deputy = [[:en:List of Prime Ministers of Czechoslovakia|प्रधानमन्त्री]] |stat_year1 = १९२१ |stat_area1 = 140446 |stat_pop1 = 13607385 |stat_year2 = १९९३ |stat_area2 = 127900 |stat_pop2 = 15600000 |cctld = .cs |calling_code = 42 |footnotes = वर्तमान ISO 3166-3 कोड: &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;CSHH |footnotes2 = १९९७क ठण्डीमे ४२ दूरभाष कोड खतम करि देल गेल। ओहीमे आवै वाला दूरभाष नम्बरसभक नयाँ तरिका सँ चेक गणतन्त्र, स्लोभाकिया आ [[लिच्टेन्स्टाइन]]मे बाटि देल गेल। }} '''चेकोस्लोभाकिया ''' ({{IPAc-en|ˌ|tʃ|ɛ|k|oʊ|s|l|oʊ|ˈ|v|æ|k|i|ə|,_|-|k|ə|-|,_|-|s|l|ə|-|,_|-|ˈ|v|ɑː|-}}) मध्य [[युरोप]]मे अवस्थित एक देश होइत छल जे अक्टुबर १९१८ सँ १९९२ तक अस्तित्वमे रहल । [[द्वितीय विश्वयुद्ध]]क दौरान सन् १९३९ सँ सन् १९४५ क एक अन्तरालमे एकरा जबरदस्ती [[जर्मनी]]मे विलय करि देल गेल याह लेल वास्तविकतामे ई देश ओ जमानामे अस्तित्वमे नै छल, हालांकि औपचारिक रूपसँ मित्रपक्ष शक्तिसभ तखनो एकरा मान्यता दैत रहल । सन् १९४५ मे [[सोभियत संघ]] एकर एक पूर्वी हिस्साकें चेकोस्लोभाकियासँ अलग करि अपन क्षेत्रक भाग बनाए लेलक । [[शीत युद्ध]] कालमे चेकोस्लोभाकिया पर साम्यवाद (कम्युनिस्ट) शासन रहल आ ई देश सोभियत संघके नेतृत्वमे गठित [[वारसा सन्धि]]के मित्रपक्षमे शामिल छल । सोभियत संघक अलगावक बाद सन् १९९० मे एतौ साम्यवाद खत्म भऽ गेल । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:पूर्व राष्ट्रसभ]] 0h6i6y1n6vs0m3enxshenkhgqqzzf59 उलानबटोर 0 22550 282400 278805 2026-11-11T05:21:14Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282400 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |official_name = उलानबटोर |other_name = Ulan Bator |native_name = |nickname = |settlement_type = [[राजधानी]] |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = |imagesize = |image_caption =उलानबटोरका दृश्य, २०१२ में |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_link = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = |blank_emblem_size = |blank_emblem_link = |image_map = Ulan Bator in Mongolia.svg |blank_emblem_type = |mapsize = 285 |map_caption = [[मङ्गोलिया]]क नक्शामे स्थिति उलानबटोर |pushpin_map = |pushpin_mapsize = 285 |coordinates_region = MN <!-- Location ------------------> |coordinates_region = |subdivision_type = [[देश]] |subdivision_name =[[मङ्गोलिया]] |subdivision_type1 = |subdivision_name1 = <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |established_title = |established_date = |established_title2 = |established_date2 = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 4704.4<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_metro_km2 = | area_blank1_title = | area_blank1_km2 = | area_blank2_title = | area_blank2_km2 = <!-- Elevation --------------------------> |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_m = <!-- Population -----------------------> |population_as_of = ३०-०४-२०१२ |population_footnotes = |population_note = |population_total = 1,372,000<ref name="Statis.ub.gov.mn">{{cite web |url=http://statis.ub.gov.mn/StatTable=11 |title=: Нийслэлийн статистикийн газар – Статистик үзүүлэлт – 01. Хүн амын тоо, хүйсээр, оны эхэнд, мянган хүн : |publisher=Statis.ub.gov.mn |accessdate=2014-09-07 |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202224835/http://statis.ub.gov.mn/StatTable%3D11 |dead-url=yes }}</ref> |population_density_km2 = 259 |population_density_sq_mi =672 |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = H |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=47 |latm=55 |lats= |latNS=N |longd=106 |longm=55 |longs= |longEW=E |coordinates_display = inline,title <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = पिन कोड |postal_code = २१० xxx |area_code = +९७६ (०)११ |website = http://www.ulaanbaatar.mn/ |footnotes = }} [[FILE:UlaanBaatar-2009.jpg|thumb|right|200px|उलान बतोर का विहंगम दृश्य, २००९ में]] '''{{PAGENAME}}''' '''उलान बातार''' ({{Langx|en|Ulan Bator}}) [[मङ्गोलिया]]क सबसँ पैग शहर आ [[राजधानी]] छी। ई शहर कोनो राज्य या प्रान्तक हिस्सा नै भकऽ एक कर एक स्वतन्त्र नगरपालिका छी। उलानबटोर उत्तरी-मध्य मङ्गोलियाम एक घाटीम मिलल [[तूल नदी]]क किनारम स्थित अछि। ई देशक आर्थिक, सांस्कृतिक आ औद्योगिक केन्द्र सेहो छी। ई मङ्गोलियाक सड़क जालक केन्द्र छीतहिना [[पार-साइबेरियाई रेलमार्ग]] एवम [[चीन|चीनी]] रेल प्रणाली सँ सेहो जुड़ल अछि। इ शहरक स्थापना १६३९ म बौद्ध मठ केन्द्रक रूप मे भेल आ १७७८ म ई अपन वर्तमान स्थान पर स्थापित भगेल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Ulan Bator}} ==एहो सभ देखी== {{मङ्गोलियाक प्रशासनिक विभाजन}} {{एसियाक देशसभ}} {{क्षेत्रक आधारमे एसियाक राजधानीसभ}} [[श्रेणी:राजधानी]] [[श्रेणी:मङ्गोलिया]] [[श्रेणी:एसियाक राजधानी सहरसभ]] 1zhmfkfpmn6k2ngnkjifpcjdrjmppwn वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान 0 22569 282401 269357 2026-11-11T05:21:22Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282401 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = वी.पी. कोइराला स्वास्थय विज्ञान प्रतिष्ठान | native_name = | image_name = Entrance BPKIHS.jpg | image_size = 300px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = सन् १९९३ <!-- {{Start date|YYYY}} --> | closed = {{End date|}} | type = [[स्वास्थ्य विश्वविद्यालय]] | affiliation = | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[नेपालक स्वास्थ्यमन्त्री|स्वास्थ्यमन्त्री]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = डा. बलभद्र प्रसाद दास | rector = डा. बिक्रम प्रसाद श्रेष्ठ | registrar (कुलसचिव) = श्री तुल बहादुर श्रेष्ठ | director = | dean = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = प्रतिवर्ष १५० एमबीबीएस., ६० बीडीएस., ३० बीएस्सी नर्सिंग, १० बीएस्सी एमआईटी | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[धरान]] | state = | province = | country = [[नेपाल]] | coor = {{Coord|26.808291|87.26655}} | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = [http://www.bpkihs.edu/ www.bpkihs.edu]<!-- {{URL|example.com}} --> | logo = | footnotes = }} '''वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान''' ({{Langx|en| [[:en:B.P. Koirala Institute of Health Sciences|B.P. Koirala Institute of Health Sciences]]}}) स्वशासित, आत्मनिर्भर स्वास्थ्य विश्वविद्यालय छी। ई पूर्वी नेपालक [[सुनसरी जिला]]क [[धरान नगरपालिका]]मे सन् १९९३ मे स्थापना भेल अछि।{{sfn|सूचना सङ्कलन-वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानक लेल इन्स्टिच्यूट फर प्रोफेसनल जर्नालिज्म, वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान|२०५९|p=5}}{{sfn|परिकल्पना आ यथार्थ (१९९१ – १९९६)|धरान: वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान}}{{sfn|Prospectus of MBBS & BDS Program ENTRANCE EXAMINATION for Nepalese & International Candidates|B.P. Koirala Institute of Health Sciences|}} ==इतिहास== वी.पी. कोइराला स्वास्थय विज्ञान प्रतिष्ठान १९९३ मे स्थापना भ सन् १९९८ स्वास्थ्य विश्वविद्यालयक रुपमे परिणत भेल अछि। मुलुकक लेल आवश्यक जनशक्तिक उत्पादन करैत स्वास्थ्य क्षेत्रमे आत्मनिर्भर होएके उद्देश्य प्राप्त करैके क्रममे शुरु कएल गेल एम.बी.बी.एस. शिक्षण कार्यक्रम हालतकमे आविधरि एम.एम.बी.बी.एस. लगायत बी.डीं.एस., बी.एस्सी. नर्सिंंग, प्रमाणपत्रतह नर्सिंग, व्याचलर अफ नर्सिंग, बी.एम.एल.टी, बी.एस्सी.एम.आई.टी.आ विभिन्न विषयसभमे पोष्टग्राजुएट जेना एम.डी.एम.एस., एम.डी.एस., एम.एस्सी. नर्सिंग, एम.पी.एच, डीएम/एमसीएच, फेलोसिप इन इमर्जेन्सी मेडिसिन, एम.डी.एच. कार्यक्रमहरुमा पठनपाठन शुरु भ चुकल अछि। वी.पी. कोईराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान बीजारोपणक ऐतिहासिक क्षण सम्बत २०४७ साल फागुन ३ गते (फेबु्रवरी १५, १९९१) छी। ओही दिन [[बिराटनगर]]मे आयोजित एक सार्वजनिक सभामे ई संस्था खडा करैके लेल नेपाल भ्रमणमे रहल तत्कालिन भारतीय प्रधानमन्त्री श्री [[चन्द्रशेखर]] भारतीय सहयोग प्राप्त होएके वचन देलाक बाद स्व. प्रधानमन्त्री [[गिरीजा प्रसाद कोइराला]]क भारत भ्रमणक अवसरमे भारत नेपाल उच्चस्तरीय कार्य दल नेपालमे भूतपूर्व प्रधानमन्त्री स्व. [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]क नाममे एक मेडिकल कौलेज स्थापना करैके सहमति जनेलक। प्रतिष्ठानक स्वशासित संस्थाक रुपमे सञ्चालन करैके लेल संसद २०४९ माघ ५ गते (१८ जनवरी १९९३)े वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठान ऐन पारित केलक आ नेपाल-भारतक प्रधानमन्त्रीसभद्वारा १० मार्च १९९४ क दिन प्रतिष्ठानक ३५० शैयाक एक अस्पताल आ ५० गोटेक स्थान द के मेडिकल कौलेज बनावेके सहमतिपत्रमे हस्ताक्षर भेल। तत्कालिन प्रधानमन्त्री [[गिरिजा प्रसाद कोइराला]] १९ अक्टोबर १९९४ मे ३५० शैया अस्पतालक निर्माणक शिलान्यासक साथे एम.बी.बी.एस कक्षा सञ्चालनक शुभारम्भ केलक।{{sfn|सूचना सङ्कलन(वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानक लेल इन्स्टिच्यूट फर प्रोफेसनल जर्नालिज्म|वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान|२०५९|p=5}}{{sfn|परिकल्पना आ यथार्थ (१९९१ – १९९६)|धरान: वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान}} ==इतिहास== ==अस्पताल सेवा== ==बहिरंग सेवा== ==सशुल्क सेवा== ==विशिष्ट विशेषज्ञ सेवा== ==अन्तरंग सेवा== ==आकस्मिक सेवा== ==शल्य चिकित्सा सेवा== ==निदान सेवा== ==सामुदायिक सेवा== ==शैक्षिक कार्यक्रम== ==मान्यता प्राप्त== ==कौलेज अफ डेन्टल सर्जरी== ==कौलेज अफ नर्सिंग== ==स्कूल अफ पव्लिक हेल्थ एणड कम्युनिटी मेडिसिन== ==प्रतिष्ठानमे कार्य केने प्रमुख व्यक्तित्वसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:नेपालक क्याम्पससभ]] 0wxqkka6dvkudi9d5twz1tjm8evz225 अनुपमा गुरुङ 0 22590 282402 282001 2026-11-11T05:21:26Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282402 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name=अनुपमा गुरुङ<br />Anupama Aura Gurung | photo= | caption= | title=[[मिस नेपाल]] [[पृथ्वी|अर्थ]] २०११ | birth_name= अनुपमा गुरुङ | birth_place= [[सिङ्गापुर]] | height= {{height|m=1.66}} | ethnicity= नेपाली | Major Titles = मिस नेपाल अर्थ २०११ }} '''अनुपमा गुरुङ''' ({{Langx|en|Anupama Aura Gurung}}) (जन्म १६ अगस्त १९८८) एक सुन्दरी प्रतियोगिता विजेता छी। ओ सन् २०११ के मिस नेपाल अर्थ जितने छल ।<ref name="cs">{{cite web | url=http://www.cybersansar.com/article.php?aid=4148 | title=Malina Joshi: Proud to be woman | publisher=Cyber Sansar | accessdate=26 July 2014 | archive-date=4 August 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140804201228/http://cybersansar.com/article.php?aid=4148 | url-status=dead }}</ref> ओ सन् २०११ नवम्बर १२ केन [[पटाया]], [[थाइल्याण्ड]]मे सम्पन्न मिस अर्थ २०११ प्रतियोगितामे नेपालक प्रतिनिधित्व केनए छल। == जीवनी == अनुपमाक जन्म [[सिङ्गापुर]]मे सन् १९८८ अगस्त १६ के दिन भेल छल। हुनकर पिता एक गोरखा मेजर छल। ओ अपन पढाई लेखाई सिङ्गापुरक गेल्याङ उच्च विद्यालयसँ केनए अछि। ओ नेपाली वाहेक चिनी आ अंग्रेजी भाषामे निपुण अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९८८ मे जन्म]] [[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेतासभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] b03qb2k0v9rqbuvn5vjtmbmme7qn4gm साहना बज्राचार्य 0 22591 282403 246127 2026-11-11T05:21:34Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282403 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = साहना बज्राचार्य<br />Sahana Bajracharya | image = Sahana Bajracharya @Model Events.jpg | caption = साहना बज्राचार्य एकटा कार्यक्रममे | title = [[मिस नेपाल]] [[विश्व]] २०१० | nationalcompetition = [[मिस नेपाल २०१०]] पहिल रनरअप <br> [[मिस अर्थ २०१०]] <br> मिस एसिया प्यासिफिक वर्ल्ड २०११ <br> [[मिस नेपाल]] २००८ | birth_name = साहना बज्राचार्य | birth_place = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1989|08|15}} | height = {{height|m=1.61|precision=0}} | eye_color = भुरा | measurements = ३४ : २४ : ३६ | hair_color = भुरा | ethnicity = [[एसियाली]] | Major Titles = [[मिस नेपाल २०१०]] }} '''साहना बज्राचार्य'''({{Langx|en|Sahana Bajracharya}}) एक व्यावसायिक मोडल, टेलिभिजन प्रस्तोता, [[अभिनेत्री]] तथा मिडिया व्यक्तित्व छी । ओ मिस नेपाल अर्थ २०१० क उपाधि विजेता छी । ओ अमेरिकाक स्थानीय संस्करण अमेरिकाज नेक्स्ट टप मोडल अन्तर्गत मेगा मोडलको दोश्रो संस्करणके प्रस्तुत केनए छल । ओ लोकप्रिय बनैक लेल बारम्बार विवादमे आवैत अछि ।<ref>{{cite web|url=http://merokhabar.com.np/cinema/2015-1-30/1657/|title=मोडल साहना बज्राचार्य र संचारकर्मी सुरज गिरी थुनामा|publisher=मेरोखबर|accessdate=२०१५ जनवरी ३०|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501172235/http://merokhabar.com.np/cinema/2015-1-30/1657/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lexlimbu.com/blog/2014/08/16/sahana-bajracharyas-sexy-chitwan-shoot/|title=Sahana Bajracharya’s Sexy Chitwan Shoot!|publisher=Lexlimbu.com|accessdate=16 August 2014}}</ref> किछ समय पहिने ओ एउटा मदिरा कम्पनी रस्लन भोड्काक विज्ञापनमे देखा पडल। ==प्रारम्भिक जीवनी== साहना बज्राचार्यक जन्म १५ अगस्त १९८९ मे नेपालक [[सुर्खेत जिला|सुर्खेत]]मे भेल अछि । ओ अपन प्रारम्भिक शिक्षा जावलाखेलक सेन्ट मेरी विद्यालयसँ प्राप्त केनए छल। ==चलचित्र क्षेत्र== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! बर्ष !! चलचित्र !! भाषा !! कैफियत |- |rowspan="1"| २०१२ || '''गुडबाई काठमाडौँ''' || [[नेपाली भाषा|नेपाली]] || अतिथि भूमिका |- |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] gx8g5stoqfv9j64sqxcmdl88g7peo51 गङ्गोत्री 0 22781 282404 244166 2026-11-11T05:21:38Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282404 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = गङ्गोत्री <br />Gangotri | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = शहर | image_skyline = Gangotri.JPG | image_alt = | image_caption = गङ्गोत्री | nickname = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Uttarakhand | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = उत्तराखण्डमे स्थान | latd = 30.98 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 78.93 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतक राज्य आ केन्द्र शासित प्रदेशसभ|राज्य]] | subdivision_name1 = [[उत्तराखण्ड]] | subdivision_type2 = [[भारतक जिलासभ|जिला]] | subdivision_name2 = [[उत्तरकाशी जिला|उत्तरकाशी]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 3415 | population_total = 606 | population_as_of = २००१ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = UK | website = {{URL|uk.gov.in}} | footnotes = }} '''गङ्गोत्री''' ({{Langx|en|Gangotri}}) [[भारत]]क [[उत्तराखण्ड]]क [[उत्तरकाशी जिला]]क एक शहर आया नगर पञ्चायत छी । [[गङ्गा नदी]] आ [[भागिरथी नदी]]क किनारमे अवस्थित ई एक पवित्र हिन्दू शहर छी । ई वृहत हिमालयन शृङ्खलामे लगभग {{Convert|3100|m|ft}} उचाईमे अवस्थित अछि । ई [[हिन्दू]]सभक चारि धाममे सँ एक छी । गङ्गोत्री गङ्गा नदीक उद्गम स्थान छी । ई स्थान उत्तरकाशीसँ १०० किलोमिटरक दूरी पर अवस्थित अछि । गङ्गा मैयाक मन्दिरक निर्माण गोरखा कमाण्डर अमर सिंह थापाद्वारा १८अम शताब्दीके शुरूआतमे कएल गेल छल आ वर्तमानमे मन्दिरक पुननिर्माण [[जयपुर]]के राजघरानाद्वारा कएल गेल छल । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Gangotri|गङ्गोत्री}} * [http://www.uttarakhandyatra.in/fullscreen/gangotri-temple-big.html Gangotri Temple Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110320020652/http://www.uttarakhandyatra.in/fullscreen/gangotri-temple-big.html |date=2011-03-20 }} [[श्रेणी:उत्तराखण्डक शहरसभ]] otlo8vnm6fb339j46os18206sgq061b टोरोन्टो अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म समारोह 0 22795 282405 124027 2026-11-11T05:21:43Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282405 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film Festival | name = टोरोन्टो अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म समारोह | logo = Toronto International Film Festival logo.svg | caption = | image = Lightbox 2010-09-11 I.JPG | image_alt = people milling around King Street in front of the TIFF Bell Lightbox, with rails and ropes set up around a carpets in front of the building | image_size = 220 <!-- | host = Toronto International Film Festival Group --> <!-- in 2009 the word "Group" was dropped from "Toronto International Film Festival Group" --> | number = सबसे कम, ८५ (१९७८ ); सर्वाधिक, ४६० (१९८४)<ref>{{Cite press release |url=http://www.torontointernationalfilmfestival.ca/press/pressreleases/2010/35th-anniversary-fact-sheet |publisher=Toronto International Film Festival |date=2010-07-27 |title=35th Anniversary Fact Sheet: TIFF Facts and Figures |accessdate=2010-09-21}}</ref> | location = [[टोरोन्टो ]], [[ओन्टारियो]], [[क्यानाडा]] | language = अन्तर्राष्ट्रिय | founded = १९७६ <!-- under a different name --> | website = http://www.tiff.net/ }} '''टोरोन्टो अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म समारोह (टीआईएफएफ)''' ({{Langx|en|Toronto International Film Festival (TIFF)}}) एक सार्वजनिक फिल्म समारोह छी जे प्रत्येक सितम्बर [[टोरन्टो]], [[ओन्टारियो]], [[क्यानाडा]]मे रखल जाईत अछि। २०१०मे एतय ३२ पर्दामे ५९ देशक ३३९ फिल्म देखाएल गेल छल। पिछला किछ वर्षमे टीएफएफमे लोगक संख्या २,६०,००० सँ अधिक भ गेल अछि जाहिमे २००९मे २,८७,००० सार्वजनिक आ उद्योग जगतक दाखिला आ लगभग २,३९,००० मुक्त प्रोग्रामिङसँ छल जे योन्ज-डुन्डास स्क्वायरमे आयोजित कएल गेल छल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{टिप्पणीसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== 7bd5jtolg6g519p68uxl0fuu2nly4e5 मिशु श्रेष्ठ 0 22820 282406 247313 2026-11-11T05:21:50Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282406 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = मिशु श्रेष्ठ<br />Mishu Shrestha |image = Mishu_Shrestha.jpg |image_size = |caption = |birth_date = सन् १९७२ |education = मिलान फ्यासन क्याम्पस |occupation = र्‍याडिसन होटल काठमाडौंक कार्य समिति अध्यक्ष |known_for = फ्यासन डिजाइनर |spouse = अनिल दास श्रेष्ठ |website = [http://www.mishumishu.com "Mishus"] }} '''मिशु श्रेष्ठ''' ({{Langx|en|Mishu Shrestha}}) (जन्म १९७२) एक नेपाली व्यावसायिक महिला आ [[फ्यासन]] डिजाइनर छी । ओ नेपालक राजधानी [[काठमाण्डौ]]मे अपन सम्पूर्ण व्यवसाय आ कार्य करैत अछि । वर्तमानमे ओ [[र्‍याडिसन होटल समूह]] काठमाडौं आ सूर्या समूहक बोर्ड निर्देशक छी ।<ref>[http://hulence.com/2015/08/05/as-an-industrialist-fashion-designer-mishu-sets-an-example-for-everyone/ "As an Entreprenuer & Fashion Designer Mishu sets an example for everyone"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025025214/http://hulence.com/2015/08/05/as-an-industrialist-fashion-designer-mishu-sets-an-example-for-everyone/ |date=2016-10-25 }}. Hulence, August 5, 2015</ref> हुनकर फ्यासन ब्राण्ड मिशुसक लेल ओ सक्रियता साथ् लागल छथि आ हुनकर अपन कपडाक सेहो ब्राण्ड अछि ।<ref>[http://insharee.com/un/mishusdesigns "Mishu's Designs"]. Insharee. Retrieved on September 28, 2016</ref><ref>[http://wowmagnepal.com/mishu-shrestha-and-her-mishus "Mishu Shrestha and her MISHUS"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025050345/http://wowmagnepal.com/mishu-shrestha-and-her-mishus/ |date=2016-10-25 }}. WOW Magazine Nepal. Retrieved on October 24, 2016</ref> ओ सामाजिक कार्यसभमे सेहो सक्रिय छथि ।<ref>[http://www.mishumishu.com/pages/csr/32 "MISHUS with local charity Disabled Service Association"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170306193237/http://www.mishumishu.com/pages/csr/32 |date=2017-03-06 }}. Mishus. Retrieved on October 24, 2016</ref> ==जीवनी== मिशुक जन्म सन् १९७२ मे काठमाडौंमे भेल अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली महिलासभ]] kgrlv2btmrmntn2iniy7uwk9kb4oetb कोबी स्मल्डर्स 0 22867 282407 282055 2026-11-11T05:21:56Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282407 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = कोबी स्मल्डर्स | image = CobieSmulders2008.jpg | caption = | birthname = येकोबा फ्रांसिस्का मारिया स्मल्डर्स | birthdate = {{birth date and age|1982|04|3}} | birthplace = वेङ्कुवर, ब्रिटिस कोलम्बिया, [[कनाडा]] | occupation = अभिनेत्री | yearsactive = २००१-हाल सम्म | spouse = तरन किलम (२०१२) | children = शैलीं कादो किलम (२००९) }} '''येकोबा फ्रांसिस्का मारिया "कोबी" स्मल्डर्स''' ({{Langx|en|Jacoba Francisca Maria "Cobie" Smulders}}<ref>{{cite web |url=http://community.tvguide.com/blog-entry/Celebrity-Blogs/Joshs-Himym-Blog/Engaging-Story/800012741 |title=A Most Engaging Story |author=Smulders, Cobie, quoted in Radnor, Josh |publisher=[[TV Guide|TVGuide.com]] |date=April 12, 2007 |accessdate=September 19, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090327093303/http://www.tvguide.com/celebrity-blogs/Engaging-Story-19721.aspx |archivedate=March 27, 2009 |quote=[My full birth name is] Jacoba Fransisca Maria Smulders. |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/news/cobie-smulders-on-life-after-how-i-met-your-mother/ |title=Cobie Smulders on life after "How I Met Your Mother" |publisher=[[CBS News]] |date=March 30, 2014 |accessdate=October 13, 2014| archivedate= October 20, 2014| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020034251/http://www.cbsnews.com/news/cobie-smulders-on-life-after-how-i-met-your-mother/| deadurl= no}}</ref> जन्म २ अप्रिल १९८२)<ref>{{cite web | url = http://www.latimes.com/nation/shareitnow/la-sh-celebrities-you-didnt-know-were-canadian-001-photo.html | title = Cobie Smulders | publisher = [[Los Angeles Times|LATimes.com]] | accessdate = January 28, 2015 | archivedate = January 28, 2015 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150128223801/http://www.latimes.com/nation/shareitnow/la-sh-celebrities-you-didnt-know-were-canadian-001-photo.html | deadurl = yes}}</ref><!--LA Times gives month and year only--><ref>{{cite web | url = https://twitter.com/cobiesmulders/status/319480047167746048 |publisher= Cobie Smulders verified [[Twitter]] account | title=Thank you all for the Birthday love!!| date=April 3, 2013|accessdate= February 14, 2013}}</ref><!--Verified tweet gives April 3--> एक [[क्यानाडा|क्यानाडियन]] अभिनेत्री आ पूर्व मोडल छी जे [[सीबीएस]] टेलिभिजनको टेली चलचित्र ''हाउ आई मेट योर मदर''मे रोबिन शर्बासकीकs भूमिकाक लेल आ मर्बेल सिनेमेटिक यूनिभर्सको मारिया हिलक लेल जानल जाईत अछि। ओ ज्याक रिचर, नेभर गो व्यक नामक चलचित्रमे २०१६मs अभिनय केलक आ २०१६ म द इन्टरभेन्स्न नामक चलचित्रम रुबी नामक पात्रक भूमिका निर्वाह केलक। २०१५ म एभेन्जर, द एज अफ उल्ट्रोनमे सेहो अभिनय केलक। ==जीवनी== हुन्कर जन्म वेङ्कुवर, ब्रिटिस कोलम्बिया, [[क्यानडा]]मे अप्रिल ३, १९८२मs एक डच पिता आ अङ्ग्रजी माताक घरमे भेल छल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Cobie Smulders}} * {{IMDb name|1130627}} * [http://www.cbs.com/shows/how_i_met_your_mother/cast/61490/?pg=1 Cobie Smulders How I Met Your Mother biography] at CBS * {{Twitter|CobieSmulders}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९८२ मे जन्म]] dep1dzpxi1jvt548e87cl0t5vo78c0y म्याकिन्टोश 0 23642 282408 264857 2026-11-11T05:22:02Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282408 wikitext text/x-wiki {{Infobox information appliance | name = म्याकिन्टोश<br />Macintosh | logo = | image = [[File:Macintosh 128k transparency.png|200px]] | caption = दी ओरिजिनल [[म्याकिन्टोश १२८के]] | aka = म्याक | developer = [[एप्पल इंक]] | manufacturer = एप्पल इंक | type = [[व्यक्तिगत कम्प्युटर]] | os = [[म्याक ओएस|म्याकिन्टोश अपरेटिङ सिस्टम]] ([[क्लासिक म्याक ओएस]]''' · '''[[म्याक ओएस]]) |website = {{Official website|www.apple.com/mac}} | releasedate = {{Start date and age|1984|1|24}} }} '''म्याकिन्टोश''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|ᵻ|n|t|ɒ|ʃ}} {{respell|MAK|in-tosh}}); ({{Langx|en|Macintosh}}) वा '''म्याक''' ({{Langx|en|Mac}}) [[व्यक्तिगत कम्प्युटर|व्यक्तिगत कम्प्यूटरसभ]] (पीसी:पर्सनल कम्प्युटर) कऽ एक श्रेणीक नाम छी जाहीमे [[एप्पल इंक|एप्पल इन्कार्पोरेशन]] नामक कम्पनीद्वारा अनेकौं प्रकारक पीसी कऽ [[डिजाइन]], विकास आ विपणन केनए छल। म्याकिन्टोश २४ जनवरी सन् १९८४ कऽ सभसँ पहिल बजारमे लौने छल । म्याकिन्टोश ही व्यापारिक रूपसँ सफल पहिल पीसी छी जाहीमे 'कमाण्ड लाइन इन्टरफेस' कऽ बदलामे [[माउस]] (माउस) आ [[ग्राफिकल युजर इन्टरफेस]] उपलब्ध करावल गेल छल। उनैस सय अस्सी कऽ उत्तरार्धमे कम्पनी बजार बनौलक मुद्दा नब्बे कऽ दशक एहीमे क्रमश: कमी वा गेल किया की पीसी-बजारक मनोवृत्ति [[अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मशीन निगम|आईबीएम]] सँग-सँग (कम्प्याटिबल) पीसी कऽ तरफ चलि पडल जे एमएस-डस वा [[माइक्रोसफ्ट विन्डोज]] पर चलैत छल। बादमे सन् १९९८ मे आईम्याक ({{Langx|en|iMac}}) लावि एप्पल अपन बजार फेर बढेने छल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{Official website|http://www.apple.com/mac/}} * [http://library.stanford.edu/mac/index.html सिलिकन उपत्यकामे प्रविधि आ संस्कृति: म्याकिन्टोश बनेनाइ] * [https://omghowto.com/ म्याक ओएस टिप्स आ ट्रिक्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161031171618/https://omghowto.com/ |date=2016-10-31 }} * [http://macuserguide.com/ म्याक युजर गाइड आ ट्युटोरियल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100515075102/http://www.macuserguide.com/ |date=2010-05-15 }} * [http://www.gethow.org/the-difference-between-macs-and-pcs-an-overview/ म्याकिन्टोश कऽ अवलोकन पीसी कऽ विपरित] ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:कम्प्युटर]] rff2fxgcfbjazqi8n1j5wj962lei43v उपमहानगरपालिका 0 23684 282409 128915 2026-11-11T05:22:09Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282409 wikitext text/x-wiki '''उपमहानगरपालिका''' ({{Langx|en|Sub-metropolitan city}}) एक शहरी विभाजनक प्रकार छी । नेपालमे शहरसभके [[महानगरपालिका]], उपमहानगरपालगका आ [[नगरपालिका]]मे विभाजन कएल गेल अछि । ==उपमहानगरपालिकाक लेल आवश्यकतासभ== नेपालक कोनो भी शहरकें उपमहानगरपालिका बनैक लेल निम्न आवश्यकता जरुरी अछि : * न्युनतम १ लाख जनसङ्ख्या * न्युनतम १० करोड़ वार्षिक आम्दानी * विद्युत, पानि आ सञ्चार सहित सम्पूर्ण आधारभूत आवश्यकता * शहरक मुख्य सडक पक्की होवाक चाही * उच्च शिक्षा आ स्वास्थ्य सुविधा सम्पन्न * राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेल आयोजन करैक लेल भौतिक संरचना होवाक चाही * बगैंचा, निकुञ्ज आ शहरी भवन उपलब्ध होनाए चाही == नक्सा == {{location map+|Nepal|float=none|width=400|caption=नेपालक उपमहानगरपालिकासभ|places= {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=पोखरा (१)|lat=28.15|long=83.58}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Agra (24)|lat=27.18|long=78.02}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Ahmedabad (6)|lat=23.03|long=72.58}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Ahmednagar (128)|lat=19.08|long=74.73}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Aizawl (156)|lat=23.72722|long=92.71778}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Ajmer (83)|lat=26.45|long=74.64}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Akola (106)|lat=20.7|long=77.00}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Aligarh (58)|lat=27.88|long=78.08}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Allahabad (38)|lat=25.45|long=81.85}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Alwar (143)|lat=27.34|long=76.38}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Amaravathi (497)|lat= 16.541|long=80.515}} {{location map~|Nepal|position=none|mark=City locator 13.svg|label=Ambattur (97)|lat=13.0983|long=80.1622}} }} ==उपमहानगरपालिका सूची== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;" |+ |- ! style="width:5%;" | क्रम ! style="width:15%;" | शहर ! style="width:25%;" | जनसङ्ख्या<br />(२००१) ! style="width:25%;" | जनसङ्ख्या<br />(२०११) ! style="width:30%;" | जिला ! style="width:30%;" | {{tooltip|स्रोत|सन्दर्भ}} |- |१ || '''[[पोखरा]]''' || १,५६,३१२ || २,५५,४६५|| [[कास्की जिला|कास्की]] || |- |२ || '''[[ललितपुर उपमहानगरपालिका|ललितपुर]]''' || १,६२,९९१ || २,२०,८०२ || [[ललितपुर जिला|ललितपुर]] || |- |३ || '''[[वीरगञ्ज]]''' || १,१२,४८४ || १,३५,९०४ || [[पर्सा जिला|पर्सा]] |- |४ || '''[[बिराटनगर|विराटनगर]]''' || १,६६,६७४ || २,०१,१२५ || [[मोरङ जिला|मोरङ]] || |- |५ || '''[[भरतपुर उपमहानगरपालिका|भरतपुर]]''' || ८९,३२३ || १,४३,८३६ || [[चितवन जिला|चितवन]] || |- |६ || '''[[जनकपुर]]''' || ६७,१९२ || ९७,७७६ || [[धनुषा जिला|धनुषा]] || |- |७ || '''[[हेटौंडा उपमहानगरपालिका|हेटौंडा]] ''' || ६८,४८२ || ८४,६७१ || [[मकवानपुर जिला|मकवानपुर]] || |- |८ || '''[[नेपालगञ्ज]]''' || ५७,५३५ || ७२,५०३ || [[बाँके जिला|बाँके]] || |- |९ || '''[[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]]''' || ४१,२१० || ७४,५०१ || [[सुनसरी जिला|सुनसरी]] || |- |१० || '''[[धरान]]''' || ९५,३३२ || १,१६,१८१ || [[सुनसरी जिला|सुनसरी]] || |- |११ || '''[[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]]''' || ७५,३८४ || १,१८,४६२ || [[रुपन्देही जिला|रुपन्देही]] || |- |१२ || '''[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]]''' || ६७,४४७ || १,०१,९७० || [[कैलाली जिला|कैलाली]] || |} d5tg31lkugwi8v4y3w70yl8ygg3w1p7 बिजयकुमार गच्छदार 0 23985 282410 230589 2026-11-11T05:22:14Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282410 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = बिजयकुमार गच्छदार <br /> Bijaya Kumar Gachchhadar | image = Bijaya kumar gachchadar.jpg | image_size = | caption = | birth_place = नेपाल | occupation = [[राजनीतिज्ञ]] | yearsactive = २००२-वर्तमान | ethnicity = [[थारु लोग|थारु]] |party = [[नेपाली कांग्रेस]] |spouse = निर्मला गच्छदार}} '''बिजयकुमार गच्छदार''' ({{Langx|en|Bijaya Kumar Gachchhadar}}) एक नेपाली राजनीतिज्ञ आ [[नेपाली कांग्रेस]] के उपसभापति छी। ओ विभिन्न समयमे नेपालके उप-प्रधानमन्त्री छहलैथ। == राजनैतिक जीवन == अप्रैल २००८ मे, ओ २३,७६९ भोटक साथ संविधानसभा चुनाव २०१३ जीतने छल। <ref>{{cite web|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php |title=Ca Election report |work=Election.gov.np |accessdate=2011-12-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080506033822/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php |archivedate=6 May 2008 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:नेपाली कांग्रेसक राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:नेपालक मन्त्रीसभ]] dbcyvl78oxmiq3atyppza1buna6w240 नेली फर्टाडो 0 24645 282411 130838 2026-11-11T05:22:18Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282411 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = नेली फर्टाडो | image = Nelly Furtado 2010.jpg | image_size = | caption =नेली फर्टाडो २०१० मे | background = solo_singer | birth_name = नेली किम फर्टाडो | birth_date = {{Birth date and age|1978|12|2}} | background = solo_singer | nationality =[[क्यानाडा|क्यानेडेली]] | origin = विक्टोरिया, ब्रिटिश कोलम्बिया, [[क्यानाडा]] | instrument = आवाज, गिटार, कीबोर्ड, उकुलेले, ट्रोमबोन | genre = [[पप]], रक, लोकगीत, आर एण्ड बी, लेटन पप, हिप होप, डान्स पप, विश्व सङ्गीत | occupation = गायक-गीतकार, रेकर्ड निर्माता, सङ्गीतकार, अभिनेत्री | years_active = १९९६–वर्तमान | label = ड्रीमवर्क्स, गेफेन, एमएमजी, यूनिवर्सल म्युजिक ल्याटिनो | website = {{URL|nellyfurtado.com|NellyFurtado.com}} }} '''नेली किम फर्टाडो''' ({{Langx|en|Nelly Kim Furtado}}, जन्म २ दिसम्बर १९७८) एक [[क्यानाडा|कनेडियाई]] गायिका-गीतकार, रिकर्ड निर्माता आ अभिनेत्री छी । फर्टाडो विक्टोरिया, ब्रिटिश कोलम्बिया, [[क्यानाडा]]मे पलल बढल अछि। फर्टाडोक प्रसिद्धी अपन पहिल अल्बम ''वोआ, नेली!'' ओ उनकर एकल गीत "आई एम लाइक अ बर्ड" सँ मिलल अछि जे उनका २००१ क वर्ष के एकल गीत क जूनो पुरस्कार आ २००२ क सर्वश्रेष्ठ महिला पॉप वोकल पर्फोर्मंस क [[ग्रैमी पुरस्कार]] जितेलक। अहिमे दुई आ अंतर्राष्ट्रीय एकल गीत छल: "टर्न ऑफ़ द लाइट" आ "शीट ऑन द रेडियो (रिमेम्बर द डेज़)"। अपन बेटी नेविस क जन्म के बाद उनकर अपन दोसरा स्टूडियो अल्बम ''फ़ोकलोर'' रिलीज केलक। ई व्यापारिक दृष्टी से अमेरिका मे कम सफल रहल। अहिमे तीन अनतर्राष्ट्रीय एकल गीत छल: "पावरलेस (से वाट यु वांट)", "ट्राई" आ "फोर्का"। २००६ गर्मि मे उनकर आपन तेसर स्टूडियो अल्बम ''लूज़'' रिलीज केलक। ई अखनतक उनकर विश्वभर मे सबसे सफल अल्बम छी। अहिमे प्रथम क्रमाक के हीट गीत "प्रोमिशियस", "मैनइटर", "से ईट राईट" आ "ऑल द गुड थिंग्स (कम टू एन एंड)" शामिल अछि। तिन वर्ष के विराम के बाद सितम्बर २००९ मे उनकर अपन स्पैनिश अल्बम ''मी प्लान'' अपन पहिल स्पैनिश गीत "मानोस अल ऐरे" क सग रिलीज़ केलक। अहिमे "मियास" आ "बाजो ओतरा लुज़" बाकी गीत छल। ''मी प्लान'' क लेल नेली क सर्वश्रेष्ठ महिला पॉप वोकल अल्बम के लेटिन ग्रैमी पुरस्कारसँ सेहो सम्मानित केने छल। २६ अक्टूबर क एक रीमिक्स अल्बम ''मी प्लान रिमिक्सेस'' रिलीज केलक । एक महिना बाद १२ नवम्बर २०१० फ़र्टाडो अपन पहिल सर्वश्रेष्ठ हीट गीतों क अल्बम ''द बेस्ट ऑफ़ नेली फ़र्टाडो'' रिलीज केने छल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{Official website|http://www.nellyfurtado.com/}} * {{IMDb name|0299140}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:ग्रैमी पुरस्कार विजेता]] [[श्रेणी:गायिका]] [[श्रेणी:जीवनी]] 9glcn1z9x1zy8kt4kvaes2e9mawo2vz सम्भावना सेठ 0 24667 282412 278146 2026-11-11T05:22:23Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282412 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सम्भावना सेठ<br />Sambhavna Seth | image = Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg | caption = सेठ, एफडब्ल्युआईसीई के स्वर्ण जयन्ती समारोहमे | birth_date = {{Birth date and age|1980|12|12|df=y}} {{cn|date=December 2014}} | birth_place = | parents = सुष्मा सेठ | partner = | children = | occupation = [[टेलिभिजन प्रस्तोता]], [[नर्तकी]], [[अभिनेत्री]] | imagesize = | yearsactive = १९९७–वर्तमान | spouse = {{Marriage|अविनाश द्विवेदी|2016}} | website = | residence = | relatives = }} '''सम्भावना सेठ''' ({{Langx|en|Sambhavna Seth}}; जन्म १२ दिसम्बर १९८०) एक भारतीय नर्तकी, [[हिन्दी सिनेमा|हिन्दी]] कऽ टेलिभिजन अभिनेत्री , मोडेल आ टेलिभिजन [[वार्ता कार्यक्रम]]क मेजबान छी। ओ [[बलिउड]]मे [[आईटम नम्बर|आईटम गर्ल]]के रुपमे देखल जाइत अछि। ओ [[भोजपुरी सिनेमा]]क एकटा शीर्ष अभिनेत्री छी। सेठ, ''[[बिग बस]]'' सत्र २ आ ''[[बिग बस]]'' सत्र ८ मे दावेदार आ सहभागीक रुपमे छल मुद्दा अन्ततः निष्काशित भऽ गेल छल। ओ [[एण्ड टीभी]]क ''रजिया सुल्तान'' मे खलनायिकाक भूमिका केनए छल। ओ चलचित्र [[वेलकम ब्याक(चलचित्र)|वेलकम ब्याक]] मे आईटम गीतमे नजर आएल छल।<ref>{{Cite web |url=http://www.glamsham.com/celebrity/Sambhavna-Seth |title=Archive copy |access-date=2017-02-17 |archive-date=2017-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194328/http://www.glamsham.com/celebrity/Sambhavna-Seth |dead-url=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== * {{IMDb name|1191046}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:भोजपुरी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] rsw7rnxb04oynisj65aphfpmk6cvfr8 अभि सुवेदी 0 24723 282413 282034 2026-11-11T05:22:30Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282413 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = अभि सुवेदी | honorific_suffix = | native_name = अभिनारायण सुवेदी | native_name_lang = नेपाली | image = Abhi Subedi (3).jpg|thumb| | caption = अभि सुवेदी सन् २०१० नया दिल्लीमे भेल सार्क साहित्य सम्मेलनमे बोलैत | birth_name = | birth_date = वि.सं २००२ अषार १७ <!-- {{Birth date and age|२००२|०३|१७}} --> | birth_place = [[साब्ला]], [[तेह्रथुम जिला|तेह्रथुम]], [[नेपाल]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = {{flagicon|Nepal}}[[नेपाली (स्पष्टता)|नेपाली]] | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = एम. ए. (अङ्ग्रेजी), एम. एस्सी.(भाषाशास्त्र), [[विद्यावारिधि]] | alma_mater = | occupation = लेखन | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = [[कविता]], [[निवन्ध]], [[अनुवाद]], [[नाटक]], [[समालोचना]] | notable_works = आरुका फूलका सपना, कार्पेट टाँगिएको आकाश | style = | influences = | influenced = | home_town = [[काठमाडौं (स्पष्टता)|काठमाडौ]] | salary = | height = | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | television = | title = | term = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = विन्दु सुवेदी | partner = | children = गिरीश सुवेदी, सलिल सुवेदी | parents = | relatives = | callsign = | awards = सार्क साहित्य एवार्ड, युगकवि सिद्धिचरण पुरस्कार | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = }} '''अभि सुवेदी''' ({{Langx|en| [[:en: Abhi Subedi|Abhi Subedi]]}} जन्म - वि.स. २००२ अषार १७, तदनुसार सन् १९४५ जुन ३०) [[नेपाली (स्पष्टता)|नेपाली]] आ [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] [[भाषा]]मे समानान्तर कलम चलौने नेपाली समालोचक, भाषाविद्, नाटककार, अनुवादक आ [[कवी]] अछि । हुन्कर स्रष्टा व्यक्तित्व नाटककार, कवि आ निबन्धकारमे विभक्त छैक माने द्रष्टा व्यक्तित्व समालोचक आ साहित्यिक चिन्तकक रूपमे प्रसिद्ध अछि। करिब तीन दर्जन कृतिक कृतिकार सुवेदीक साहित्यिक छवी हुन्कर बाह्य छविजहिना सर्वथा भिन्न, उच्च आ गम्भीर अछि । <ref>http://www.samakalinsahitya.com/?show=detail&art_id=5014/</ref> == प्रारम्भिक जीवन== अभि सुवेदीक जन्म वि.स. २००२ अषार १७ मे [[तेह्रथुम जिला|तेह्रथुम]] [[जिला]]क साब्लामे भेल अछि । ओ छोट छल तखन हुन्कर पिताक मृत्यु भऽ गेल सुवेदी प्रारम्भिक शिक्षादीक्षा मातासँ प्राप्त केलक । ओ स्कूलक पढाइ साब्लामेहि पूरा कैर कलेज पढनक लेल [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]] झरल । <ref>{{Cite web |url=http://www.nephub.com/interview-with-prof-dr-abhi-subedi/ |title=प्रा.डा. कुमारप्रसाद कोइराला, निबन्धमे उत्तरवर्ती कालखण्डक आतिथ्यमे रमावैत, समकालीन साहित्य : नेपाली साहित्यक सङ्ग्रह |access-date=2017-02-21 |archive-date=2014-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210125515/http://www.nephub.com/interview-with-prof-dr-abhi-subedi/ |dead-url=yes }}</ref> ==शिक्षा== सुवेदी [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]], [[नेपाल]]सँ एम्. ए.(अङ्ग्रेजी), तथा [[बेलायत]]सँ भाषाशास्त्रमे एम. एस्सी. एवम्, विद्यावारिधीक उपाधी हासिल केने अछि । == कार्य जीवन== अभि सुवेदी करिव चालीस वर्ष त्रिभुवन विश्वविध्यालयमे प्राध्यापनक हाल सेवा निवृत्त भेल अछि । ओ हाल स्वतन्त्ररूपमे सिर्जनारत अछि । == लेखनशैली== {{Quote box |width=250px |align=right|quoted=true |bgcolor=#FFFFF0 |salign=right |quote = <poem> '''निचरेर सुकाएको आकाश''' -अभि सुवेदी आकाशबाट धर्धरी भक्कानो फोरेर रोएको कानमा खसेपछि वेगले भेट्न दौडेँ, पृथ्वी मेरो मोटरसाइकलको चक्कामा पहिरन अल्झाएर झन्डै नाङ्गिइन्, पानी जस्तै थ्याच्च बसिन् म भिजेको सरि मायाले टाँगिएँ र एक निचरेर सुकाएको हलुका आकाश भएँ । </poem>|source = शब्द र चोट }} == लेखन एवम् प्रकाशन / मुख्य कृतिसभ== === कवितासङ्ग्रह=== *''शब्द आ चोट'' - सन्‌ १९९७ === नाटक=== *''तीन नाटक'' - सन्‌ २००८ ISBN 99933-647-3-8 <ref>{{Cite web |url=http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=137&cat= |title=Archive copy |access-date=2017-02-21 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306005829/http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=137&cat= |dead-url=yes }}</ref> *''चिरिएका साँझहरू'' - सन्‌ २०१३ *''पाँच नाटक'' - सन्‌ २००४ ISBN 99933-890-9-9 <ref>http://madanpuraskar.org/view_book_info.php?id=19855</ref> *''आरुका फूलका सपना'' ISBN 999331160X === निबन्धसङ्ग्रह=== *''निबन्धमे उत्तरवर्ती कालखण्ड'' - सन्‌ २००९ ISBN 9789993307211 <ref>http://madanpuraskar.org/view_book_info.php?id=27509</ref> *''कार्पेट टाँगिएको आकाश'' *''निबन्ध आ टुँडिखेल'' - सन्‌ २००८ *''फ्लानरक डायरी'' - सन्‌ २०१४ === अनुवाद=== *''जापानी नोह नाटक'' - सन्‌ १९८९ *''पोयम्स अब् द सेन्चुरी'' - सन्‌ २००० *''भ्वाइसेस अब्‍ नेपाल'' (संयुक्त) - सन्‌ १९९९ *''बियोन्ड बोर्डर्स'' (संयुक्त) - सन्‌ २००२ *''जापानी हाइकु'' - हिजो र आज - सन्‌ १९८७ *''आधुनिक जापानी कविता'' - सन्‌ १९८७ === समालोचना=== *''सहित्य आ आमवृत्त'' - सन्‌ २०१३ ISBN 9789937852531 <ref>{{Cite web |url=http://www.pandulipibooks.com/sahitya.php |title=Archive copy |access-date=2017-02-21 |archive-date=2015-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326061257/http://pandulipibooks.com/sahitya.php |dead-url=yes }}</ref> *''जापानी हाइकु'' - हिजो आ आज - २०४४ *''पाश्चात्य काव्य सिद्धान्त'' - वि. सं. २०३० (सन्‌ १९७३) <ref>http://madanpuraskar.org/view_book_info.php?id=7548</ref> *''रचना आ माध्यम'' <ref name="समालोचना, साझा प्रकाशन">{{Cite web |url=http://www.sajha.org.np/criticism.shtml/ |title=समालोचना, साझा प्रकाशन |access-date=2017-02-21 |archive-date=2013-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005115316/http://www.sajha.org.np/criticism.shtml |dead-url=yes }}</ref> *''सिर्जना आ मूल्याङ्कन'' - सन्‌ १९८२ <ref name="समालोचना, साझा प्रकाशन"/> *''माध्यम आ रचना'' - सन्‌ १९९७ === सम्पादन=== *''जापानी नोह नाटक'' *''समकालिन नेपाली कविता'' - सन्‌ १९९६ *''विश्वसाहित्यक ऐतिहासिक रूपरेखा'' - सन्‌ १९७४ *''पच्चीस वर्षका नेपाली कविता'' - सन्‌ १९८२ *''आधुनिक नेपाली कविता'' - सन्‌ १९८७ ===अङ्ग्रेजी भाषामे प्रकाशित कृतिसभ=== *''ब्रूज्ड इभिनिङ्स'' (नाटक), (Bruised Evenings 2011 (Play).<ref name="Archive copy">{{Cite web |url=http://www.canadanepalprograms.com/2014/08/interview-with-prof-dr-abhi-subedi-in.html |title=Archive copy |access-date=2017-02-21 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218165216/http://www.canadanepalprograms.com/2014/08/interview-with-prof-dr-abhi-subedi-in.html |dead-url=yes }}</ref> *''नेपाली थिएटर एज आई सी इट'' (Nepali Theatre as I See It, 2007) ISBN 999469989X <ref>{{Cite web |url=http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=218&cat=%20&s=Others&t=Nepali%20Theatre%20As%20I%20See%20It |title=Archive copy |access-date=2017-02-21 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218175752/http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=218&cat=%20&s=Others&t=Nepali%20Theatre%20As%20I%20See%20It |dead-url=yes }}</ref> *''थ्री प्लेज'' (अनुवाद- सङ्गीता रायमाझी) (Three Plays. Trans Sangita Rayamajhi, 2003) ISBN 9993364738 *ड्''रीम्स अब् पीच ब्लासम्स'' (Dreams of Peach Blossoms, 2001, 2012 (play) <ref name="Archive copy"/> *''इकाइ कावागुची'' - द ट्य्रासप्यास इनसाइडर (Ekai Kawaguchi: the Trespassing Insider, 1999.) ISBN 99933-10-02-5 <ref>{{Cite web |url=http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=26&cat=%20&s=Travelogue&t=Ekai%20Kawaguchi:%20The%20Trespassing%20Insider |title=Archive copy |access-date=2017-02-21 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218175544/http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=26&cat=%20&s=Travelogue&t=Ekai%20Kawaguchi:%20The%20Trespassing%20Insider |dead-url=yes }}</ref> *''चेसिङ ड्रीम्स'' - काठमान्डु ओडिसी (Chasing Dreams: Kathmandu Odyssey, (poetic play) ASIN B0006F9QP4 <ref>{{Cite web |url=http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=20&cat=%20&s=Poems&t=Chasing%20Dreams |title=Archive copy |access-date=2017-02-21 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218175630/http://www.mandalabookpoint.com/main_details.php?sid=20&cat=%20&s=Poems&t=Chasing%20Dreams |dead-url=yes }}</ref> *''नेपाली लिटरेचर'' - ब्याकग्राउन्ड एन्ड हिस्ट्री (Nepali Literature: Background and History, 1978.) *''मानस'' (अङ्ग्रेजी कवितासभक संयुक्त सङ्ग्रह) (Manas (English poems), joint collection, 1974.) == प्रमुख पुरस्कार तथा सम्मान== * सार्क लिटरेरी एवार्ड २०१० <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/SAARC_Literary_Award सार्क लिटरेरी एवार्ड]</ref> * युगकवि सिद्धिचरण पुरस्कार <ref>{{Cite web |url=http://www.kalikafm.com.np/index.php?pageName=news_details&id=14645&catId=6/ |title=युगकवि सिद्धिचरण पुरस्कारद्वारा साहित्यकार अभि सुवेदी सम्मानित, साहित्य, KalikaFM 95.2 |access-date=2019-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819064354/http://www.kalikafm.com.np/index.php?pageName=news_details&id=14645&catId=6/ |archive-date=2019-08-19 |dead-url=yes}}</ref> * डबली पुरस्कार २००२ <ref>page 371, The World of Theatre 2003 Edition: edited by Ian Herbert, Nicole Leclercq</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.samakalinsahitya.com/?show=detail&art_id=5014/ निबन्धमा उत्तरवर्ती कालखण्डको आतिथ्यमा रमाउँदा] * [http://srrasta.blogspot.com/2008/10/blog-post_9095.html/ अभिनारायण सुवेदी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531004815/http://srrasta.blogspot.com/2008/10/blog-post_9095.html |date=2013-05-31 }} * [http://www.newsofnepal.com/new/literature/2014/02/38008/ डा. सुवेदीको पछिल्लो कृति] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331015623/http://www.newsofnepal.com/new/literature/2014/02/38008 |date=2014-03-31 }}> * [http://www.ekantipur.com/kantipur/reporter/602.html/ अभि सुवेदीका पाक्षिक लेख]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20190819064354/http://www.kalikafm.com.np/index.php?pageName=news_details&id=14645&catId=6/ युगकवि सिद्धिचरण पुरस्कारद्वारा साहित्यकार अभि सुवेदी सम्मानित] * [http://setopati.com/kala/6559/ ‘निबन्ध के हो ? बल्ल थाहा पाएँ’: अभि सुवेदी, सेतोपाटी, शनिबार, मंसिर २९, २०७०] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221055203/http://setopati.com/kala/6559/ |date=2014-02-21 }} * [http://echitwanpost.com/chitwan/5432_2013_11_30/%E0%A4%86%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AB%E0%A5%82%E0%A4%B2-%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF-%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%80-%E0%A4%B0-%E0%A4%AE/ डा. शिव रिजाल, ''आरूका फूल, अभि सुवेदी र म'', चितवन पोष्ट , नोवेम्बर ३०, २०१३] * [http://www.majheri.com/node/5495/ लक्ष्मी, उत्सव र हुरी - अभि सुवेदी, मझेरी डट कम, २०६७ कार्तिक २१] ==एहो सभ देखी== {{नेपाली भाषाक साहित्यकारसभ}} [[श्रेणी:नेपाली साहित्य]] [[श्रेणी:नेपाली कविसभ]] [[श्रेणी:लेखक]] [[श्रेणी:नाटककार]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारसभ]] jvd3kr76czzypm3gyrubn8pf2bn1290 साल (वृक्ष) 0 24970 282414 133030 2026-11-11T05:22:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282414 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = साल<br />Shorea Robusta |image = Shorea robusta.jpg |status = LR/lc |status_system = IUCN2.3 |regnum = [[वनस्पति]] |unranked_divisio = [[एन्जियोस्पर्म]] |unranked_classis = [[युडिकोट्स]] |unranked_ordo = [[रोसिड्स]] |ordo = [[Malvales]] |familia = [[Dipterocarpaceae]] |genus = ''[[Shorea]]'' |species = '''''S. robusta''''' |binomial = ''Shorea robusta'' |binomial_authority = [[Albrecht Wilhelm Roth|Roth]] |synonyms = ''Vatica robusta'' }} '''साल''' या '''साखू''' ({{Langx|en|Shorea Robusta}}) एक द्विबीजपत्री बहुवर्षीय वृक्ष छी । एकर काठ इमारती कामसभमे प्रयोग कएल जाइत अछि । एकर काठ बहुत कठोर, भारी, मजबूत तथा भुरा रङ्गक होइत अछि । एकरा संस्कृतमे अग्निवल्लभा, अश्वकर्ण या अश्वकर्णिका कहल जाइत अछि । ==वर्गीकरण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:वृक्ष]] eaevhfoxkkkxpl0nszv1421c7unuzmn रवि दुबे 0 25009 282178 227973 2026-11-10T17:27:06Z SM7 152 सफ़ाई की 282178 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2014}} {{EngvarB|date=August 2014}} {{Infobox person | name = रवि दुबे | image = Ravi Dubey at Melissa Pais's birthday bash.jpg | image_size = 240px | alt = रवि दुबे | caption = रवि दुबे | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1983|12|23}} | birth_place = [[गोरखपुर]], [[उत्तर प्रदेश]], भारत | occupation = मोडेल, टेलिभिजन अभिनेता | residence = [[मुम्बई, महाराष्ट्र]], भारत | nationality = भारत | religion = हिन्दू | known for = ''सास बिना ससुराल'', ''जमाई राजा'' | spouse = | years_active = २००७-वर्तमान }} '''रवि दुबे ''' ({{IPA-hns|rəʋiː d̪ʊbeː|pron}}; जन्म २३ डिसम्बर १९८३) एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेता छी। ==प्रारम्भिक जीवन== ==करियर== ==टेलिभिजन== == फिलिम== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी: भारतीय टेलिभिजन अभिनेता]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] o9rajyhw6ml69ryc3cvuqyxzyzojeg2 गौरिका सिंह 0 25059 282415 273073 2026-11-11T05:22:42Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282415 wikitext text/x-wiki {{infobox swimmer |name = गौरिका सिंह<br />Gaurika Singh | image = Gaurika_Singh.jpg | fullname = | birth_date= {{Birth date and age|2002|10|26|df=y}}<ref name=r1>[https://www.rio2016.com/en/athlete/gaurika-singh Gaurika Singh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160805215620/https://www.rio2016.com/en/athlete/gaurika-singh |date=2016-08-05 }}. rio2016.com</ref> | birth_place= | height=१५५ सेमी<ref name=r1/> | weight=४५ किग्रा | nationality = [[नेपाली]] | national_team = {{NEP}} | coach = रेज गोर्म्ली <br> क्रिस्टिन ग्रिन | strokes = फ्रिस्टाइल, ब्याकस्ट्रोक, ब्रेस्टस्ट्रोक, मेड्ली | club = [[Barnet Copthall|Copthall Swimming Club]] | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalCountry | {{NEP}} }} {{MedalCompetition | [[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]}} {{MedalSilver | [[२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१६ गुवाहाटी]] | २०० मी मिड्ले}} {{MedalBronze | [[२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१६ गुवाहाटी]] | १०० मी ब्याकस्ट्रोक}} {{MedalBronze | [[२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१६ गुवाहाटी]] | २०० मी ब्याकस्ट्रोक}} {{MedalBronze| [[२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१६ गुवाहाटी]] | ४०० मी फ्रीस्टाइल}} |}} '''गौरीका सिंह''' ({{Langx|en|Gaurika Singh}}) नेपालक महिला तैराक खेलाडी छी । ओ सन् २०१६ दक्षिण एसियाली खेलक तैराक विधामे प्रतिस्पर्धा करि रजत पदक जितने छल ।<ref name=":0">{{Cite web|title = Singh claims historic individual medal in swimming - The Himalayan Times|url = http://thehimalayantimes.com/sports/singh-claims-historic-individual-medal-in-swimming/|website = The Himalayan Times|access-date = 2016-02-08|language = en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title = Nepal bag 5 more medals in SAG, Gaurika Singh sets national record in swimming - The Himalayan Times|url = http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-earn-5-more-medal-as-gaurika-singh-sets-national-record/|website = The Himalayan Times|access-date = 2016-02-08|language = en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title = Nepal adds one each silver and bronze to medal count|url = http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-02-09/nepal-adds-one-each-silver-and-bronze-to-medal-count.html|website = kathmandupost.ekantipur.com|access-date = 2016-02-09|archive-date = 2016-02-10|archive-url = https://web.archive.org/web/20160210093154/http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-02-09/nepal-adds-one-each-silver-and-bronze-to-medal-count.html|dead-url = yes}}</ref> ओ [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|२०१६ ओलम्पिक]]मे नेपालक तरफसँ तैराक खेलमे सहभागी भेल छल । ओ [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|२०१६ ओलम्पिक]]क सबसँ कम उमरक खेलाडी सेहो छल । <ref name="२०१६ ओलम्पिकको कान्छि खेलाडी">http://www.myrepublica.com/news/3186</ref> ==एहो सभ देखी== * [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|२०१६ ओलम्पिक]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== [[श्रेणी:नेपाली महिला तैराकसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:सन् २००२ मे जन्म]] flfk6kffc4qyefa8qimaawlso77pwra अनिता गोयल 0 25101 282416 281989 2026-11-11T05:22:46Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282416 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = अनिता गोयल<br />Anita Goel |image = DrGoelHiResSmall2.jpg |image_size = 200px |birth_date = |birth_place = [[मेसाच्युसेट्स]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] |death_date = |death_place = |residence = संयुक्त राज्य |citizenship = |nationality = अमेरिकी |field = [[भौतिक शास्त्री]]<br>[[चिकित्सक]] |work_institutions = [[हावर्ड विश्वविद्यालय]] |alma_mater = [[हावर्ड विश्वविद्यालय]]<br>[[स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालय]] |doctoral_advisor = |predoctoral_advisor = [[स्टिवन चु]] |doctoral_students = |known_for = [[आणविक मोटर्स]]<br>न्यानो प्रविधि |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |prizes = |religion = |footnotes = |signature = }} '''अनिता गोयल''' ({{Langx|en|Anita Goel}}) एक अमेरिकी [[भौतिक शास्त्री]] आ [[चिकित्सक]] छी। ओ विश्वव्यापी रुपसँ [[डिएनए]]मे व्याप्त न्यानो जीवभौतिकी जहिमे विशेष रुपसँ आणविक यान्त्रिक विषयक अध्ययनक लेल जानल जाइत अछि। ==शिक्षा== गोयल [[हावर्ड विश्वविद्यालय]]सँ विद्यावारिधि केनए अछि जतय ओ [[नोबेल पुरस्कार]] विजेता [[ड्युडली आर हर्सब्याच]]क रेखदेखमे छल। हुनकर शोधपत्रक शीर्षक '''मोटर इन्जाइम्स सहित डिएनएक एक छोट आणविक विन्दु''' रहल छल। ओ स्नातकक पढाई भौतिक शास्त्र विषय राखि [[स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालय]]सँ केनए अछि जतय हुनकर रेखदेख [[नोबेल पुरस्कार]] विजेता [[स्टिवन चु]] केनए छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.nanobiosym.com/our-team/chairman-and-ceo.html |title=Archived copy |accessdate=2014-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140904031551/http://www.nanobiosym.com:80/our-team/chairman-and-ceo.html |archivedate=2014-09-04 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.technologyreview.com/tr35/?year=2005 |title=2005 Young Innovators Under 35 |publisher=[[Technology Review]] | year=2005 | accessdate=August 15, 2011}}</ref><ref>[http://www.geneticsandhealth.com/2005/12/09/dr-anita-goel-studying-dna-using-physics/ Dr. Anita Goel - Studying DNA Using Physics]</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{Reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commons category|Anita Goel|अनिता गोयल}} * [http://www.nanobiosym.com/ Nanobiosym Website] * [http://www.people.fas.harvard.edu/~goel/ Goel's Harvard homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722123334/http://www.people.fas.harvard.edu/~goel/ |date=2017-07-22 }} * [http://www.linkedin.com/in/anitagoel Goel's LinkedIn profile] * [http://www.physicscentral.com/explore/people/goel.cfm Goel at physics central] * [http://www.nanowerk.com/news/newsid=5389.php Goel at US Senate hearing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195756/http://www.nanowerk.com/news/newsid=5389.php |date=2016-03-03 }} * [http://www.nanobiosym.com/ Nanobiosym Website] * [http://www.forbes.com/businesswire/feeds/businesswire/2008/04/21/businesswire20080421005480r1.html/ Forbes Article on Goel's Senate Testimony] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709031803/http://www.forbes.com/businesswire/feeds/businesswire/2008/04/21/businesswire20080421005480r1.html |date=2008-07-09 }} * [http://www.nature.com/nnano/journal/vaop/ncurrent/abs/nnano.2008.190.html Goel's scientific article on molecular motors published in Nature Nanotechnology] * [http://web.mit.edu/invent/iow/goel.html/ Lemelson MIT Inventors Archive] * [https://www.youtube.com/watch?v=ZOEnp7-LBus Nanobiosym Chairman and CEO Speaks on Future of Personalized Medicine & Mobile Health] * [http://www.nanotech-now.com/news.cgi?story_id=42688 Nanobiosym CEO Dr. Anita Goel and Former UK PM Tony Blair Tackle Global Challenges at Novartis Forum] {{DEFAULTSORT:Goel, Anita}} [[श्रेणी:हावर्ड विश्वविद्यालयक पूर्व विद्यार्थीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला वैज्ञानिकसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] o1mnniawijmpz7mmd0l0a8k1hrimeg6 इसाबेल अदजानी 0 25103 282584 243767 2026-11-11T07:15:12Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282584 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = इसाबेल अदजानी<br />Isabelle Adjani | image = Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg | caption = इसाबेल अदजानी | birth_name = इसाबेल यसमिन अदजानी | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1955|6|27}} | birth_place = [[पेरिस]], फ्रान्स<ref name="Allmovie">{{Cite web |url=http://www.allmovie.com/artist/374 |title=Isabelle Adjani |accessdate=6 जुलाई 2009 |first=Sandra |last=Brennan |work=[[Allmovie]] |archive-date=2009-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091125223943/http://www.allmovie.com/artist/374 |dead-url=yes }}</ref> | years_active = १९७०– वर्तमान | occupation = अभिनेत्री, गायिका | children = २ | awards= }} '''इसाबेल अदजानी''' ({{Langx|fr|Isabelle Adjani}}) फ्रान्सेली चलचित्र अभिनेत्री आ गायिका छी। अदजानी सन् १९७० सँ वर्तमान धरि अङ्ग्रेजी, फ्रान्सेली आ जर्मन चलचित्रसभमे काम केनए अछि। ओ एक [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] चलचित्र 'इश्क इन पेरिस'मे सेहो काम केनए छल।<ref>वरिष्ठ फिल्म समीक्षक ''कोमल नाहटा''को [http://www.bbc.co.uk/hindi/entertainment/2013/05/130524_ishaqinparis_review_pkp.shtml फिल्म रिव्यू: इश्क इन पेरिस] - [[बीबीसी]] हिन्दी। (शुक्रवार, 24 मई 2013)</ref> == प्रारम्भिक जीवन == इसाबेल यसमिन अदजानीक जन्म पेरिस नगर निगमक १७अम जिलामे भेल छल। हुनकर माता जर्मनीक [[बायर्न]] आ पिता [[अलजेरिया]]क कन्स्टेस्टाइन नामक प्रदेशसँ छी।<ref>{{cite web |author=People Magazine|title=Isabelle Adjani Has the Face That's Launching a Thousand Scripts|url=http://www.people.com/people/archive/article/0, 20066286,00.html|accessdate=2012-03-23}}</ref><ref>{{cite web |author=Love Film|title=French Heartbreakers|url=http://www.lovefilm.com/features/detail.html?section_name=newsletter&editorial_id=25488|accessdate=2012-03-23}}</ref><ref>{{citation |last1=Chantal|first1=Thompson|last2=Phillips|first2=Elaine|year=2012|chapter=Trois grandes stars françaises: Isabelle Adjani|title=Mais Oui!, Volume 1|place=|publisher=Cengage Learning|isbn=1-111-83582-9|page=13}}</ref><ref>{{citation |last1=Auzias|first1=Dominique|last2=Labourdette|first2=Jean-Paul|year=2006|chapter=Les comediens: Isabelle Adjani|title=Hauts de Seine|place=|publisher=Petit Futé|isbn=2-7469-1351-8|page=35}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== {{Wikiquote|Isabelle Adjani|इसाबेल अदजानी}} {{Commons category|Isabelle Adjani|इसाबेल अदजानी}} * {{IMDb name|0000254}} * {{Amg name|374}} [[श्रेणी:सन् १९५५ मे जन्म]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:फ्रान्सेली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:फ्रान्सेली महिला गायिकासभ]] [[श्रेणी:कान्स चलचित्र महोत्सव पुरस्कार विजेतासभ]] 8jd7xejet81qpzq5dhr7s6hgz1kev7d नेओमी हेरिस 0 25160 282417 271313 2026-11-11T05:22:51Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282417 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = नेओमी हेरिस <br />Naomie Harris | image = Naomie Harris 2014.jpg | caption = नेओमी हेरिसके एक तस्वीर | birthname = नेओमी मेलनी हेरिस | birthdate = {{Birth date and age|df=yes|1976|09|6}} | birthplace = [[लन्डन]], [[इङ्ल्यान्ड]], [[संयुक्त अधिराज्य]] | other_names = | occupation = [[अभिनेत्री]] | yearsactive = १९८७–हाल सम्म | spouse = | website = }} '''नेओमी मेलनी हेरिस'''<ref>name="Naomie"</ref> ({{Langx|en|Naomie Melanie Harris}}) (जन्म:६ सितम्बर १९७६) एक अङ्ग्रेजी [[अभिनेत्री]] छी। ओ '[[पाइरेटस् अफ द क्यारिबियन]]' चलचित्र शृङ्खलामे अपन भूमिका टिया डेल्माके लेल जानल जाएत अछि। नेओमी जेम्स बन्ड चलचित्र '[[स्कायफल]]' मे सेहो अभिनय केनए अछि। ==जीवनी== उनकर जन्म ६ सेप्टेम्बर १९७६ मे [[लन्डन]], [[इङ्ल्यान्ड]], [[संयुक्त अधिराज्य]]मे भेल छल। ओ सेन्ट मर्लिबोन स्कुलसँ शिक्षा प्राप्त केनए अछि आ ओ सन् १९९८ मे पेमब्रोक कलेज, [[क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय]]सँ अपन शिक्षा पुरा केनए अछि। ओकर माए [[जमैका]]सँ अछि आ पिता [[त्रिनिदाद]]सँ अछि।<ref>{{cite news|title=My Secret Life: Naomie Harris, actress, 33|url=http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/my-secret-life-naomie-harris-actress-33-1950359.html|accessdate=19 September 2014|publisher=The Independent|date=24 April 2010|author=Charlotte Philby}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Naomie Harris|नेओमी मेलनी हेरिस}} *{{IMDb name|0365140|नेओमी मेलनी हेरिस}} *{{Facebook|OfficialNaomieHarris}} *[http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,815383,00.html २००२ इन्टरभिउ फिल्म गर्जिन] *[http://www.pbs.org/wnet/tavissmiley/interviews/actress-naomie-harris/ २०१६ इन्टरभिउ टाविससंग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161114010414/http://www.pbs.org/wnet/tavissmiley/interviews/actress-naomie-harris/ |date=2016-11-14 }} {{DEFAULTSORT:Harris, Naomie}} [[श्रेणी:सन् १९७६ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी टेलिभिजन अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी आवाज अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:लन्डनक चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:कारी ब्रिटिश अभिनेत्रीसभ]] li96qm99jilvcfla3cgljmegcat18lt बर्लिन 0 25240 282418 266904 2026-11-11T05:22:59Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282418 wikitext text/x-wiki {{Infobox German state |Name =बर्लिन |German_name= Berlin |image_photo=Berlin Montage 4.jpg |image_caption= Clockwise: [[Charlottenburg Palace]], [[Fernsehturm Berlin]], [[Reichstag building]], [[Berlin Cathedral]], [[Alte Nationalgalerie]], [[Potsdamer Platz]] and [[Brandenburg Gate]]. |state_coa =DEU Berlin COA.svg |coa_size =70 |map =Berlin in Germany and EU.png |map_size =270 |map_text = नक्शामे युरोपियन युनियन आ जर्मनी |flag =Flag_of_Berlin.svg |area =891.85 |area_source= |population= ३०४०११४७ |pop_ref =<ref name="Population11">{{cite web|url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Publikationen/OTab/2013/OT_A01-10-00_124_201307_BE.pdf|title=Fortgeschriebene Bevölkerungszahlen vom 31. Juli 2013|work=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]]|year=2013|accessdate=16 December 2013|language=German}}</ref> |pop_date =३१ अगस्त २०१३ |elevation=34 |demonym =बर्लिनर |GDP =१०१.४ |GDP_year =२०११ |GDP_ref=<ref>{{cite web|url=http://www.berlin.de/imperia/md/content/sen-wirtschaft/konjunkturdaten/a_03.pdf?start&ts=1272613011&file=a_03.pdf|title=Bruttoinlandsprodukt (nominal) in BERLIN seit 1995|language=German|date=30 March 2010|accessdate=15 May 2011|archive-date=12 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110612112055/http://www.berlin.de/imperia/md/content/sen-wirtschaft/konjunkturdaten/a_03.pdf?start&ts=1272613011&file=a_03.pdf|dead-url=yes}}</ref> | blank_name_sec2 = [[geoTLD]] | blank_info_sec2 = [[.berlin]] |Website =[http://www.berlin.de/international/index.en.php berlin.de] |leader_title=[[Governing Mayor of Berlin|Governing Mayor]] |leader =Klaus Wowereit |leader_party=SPD |ruling_party1=[[Social Democratic Party of Germany|SPD]] |ruling_party2=[[Christian Democratic Union (Germany)|CDU]] |votes =4 |divisions =12 [[Boroughs and localities of Berlin|boroughs]] |NUTS =DE3 |State =बर्लिन |Vorwahl =०३० |Kfz =B |iso region=DE-BE |un_locode = DEBER |PLZ =10115–14199 |coordinates_display=display=inline, title |latd=52 |latm=31 |lats= |longd=13 |longm=23 |longs= |date =September 2010 }} '''बर्लिन'''({{Langx|en|[[:en:Berlin|Berlin]]}},{{IPAc-en|b|əɹ|ˈ|l|ɪ|n}}; {{IPA-de|bɛɐ̯ˈliːn|-|de-Berlin.ogg}}) [[जर्मनी]]क राजधानी शहर तथा [[जर्मनीक राज्यसभ|जर्मनीक १६ राज्यसभ]]मे सँ एकटा राज्य छी। बर्लिन जर्मनीक सबसँ पैग शहर छी । ई बर्लिन-[[ब्र्यान्डनबर्ग]] मेट्रोपोलिटन क्षेत्रक मध्यमे, जर्मनीक उत्तर-पूर्वी भागमे अवस्थित अछि । ई शहरक जनसङ्ख्या ३४ लाख अछि । ई [[युरोपेली सङ्घ]]क दोसर सबसँ पैग शहर छी । बर्लिन युरोपक राजनीति, संस्कृति आ विज्ञानक महत्त्वपूर्ण केन्द्र छी । युरोपक यातायातक लेल ई एक धुरीक समान अछि । एहि शहरमे बहुतेक महत्त्वपूर्ण विश्वविद्यालय, सङ्ग्रहालय आ शोध केन्द्र अछि । ई शहर बहुत तेजी सँ विकास करि रहल अछि आ एतय होमएवला समारोह, उत्सव, अग्रणी कला, वास्तुशिल्प आ रात्रि-जीवन बहुत प्रसिद्ध अछि । बर्लिन [[१३हम शताब्दी]]मे स्थापित भेल आ ई क्षेत्र बहुत राज्यसभ आ साम्राज्यसभक राजधानी रहल- [[प्रुशिया|प्रुशिया राज्य]] (सन् [[१७०१]] सँ), [[जर्मन साम्राज्य]] (सन् [[१८७१]]-[[१९१८]]), [[वेइमार गणतन्त्र]] (सन् [[१९१९]]-[[१९३२]]) आ [[तेसर राइख]] (सन् [[१९३३]]-[[१९४५]]) । [[द्वितीय विश्वयुद्ध]]क बाद ई शहरक विभाजन भ‌‍ऽ गेल । पूर्वी बर्लिन [[पूर्वी जर्मनी|जर्मन लोकतान्त्रिक गणराज्य]] (पूर्वी जर्मनी) कऽ राजधानी बनल आ [[बर्लिन दीवार]] सँ घेरल पश्चिमी बर्लिन [[पश्चिम जर्मनी|पश्चिमी जर्मनी]]क हिस्सामे आएल । सन् [[१९८९]] मे बर्लिन दीवार टुटलाक बाद बर्लिन शहर फेर एक भऽ गेल आ [[जर्मनीक एकीकरण|जर्मनी एकीकरण]]क बाद पुरा जर्मनीक राजधानी बनल । [[File:141227 Berliner Dom.jpg|thumb|बर्लिन क्याथेड्रल]] [[File:Brandenburger Tor nachts 2012-07.jpg|thumb|right|[[:en:Brandenburg Gate|ब्रान्डेनबर्ग गेट]], जर्मनीक एक मीलक पत्थर]] [[File:Berlin TV-Tower.JPG|thumb|right|[[:en:Fernsehturm Berlin|बर्लिन टिभी टावर]], शहरक लेल मीलक पत्थर]] [[File:Über den Dächern von Berlin 2.jpg|thumb|right|[[:en:Mitte (locality)|बर्लिन-मिटे]]क क्षितिज]] [[File:Olympicstadium2.jpg|thumb|बर्लिनक ओलम्पिक स्टेडियम]] ==अवस्थिति== ५२° ३२' उत्तरी अक्षांश तथा १३° २४' पूर्वी देशान्तरमे बर्लिन शहर अवस्थित अछि । ई उत्तर-पूर्वी जर्मनीमे [[बाल्टिक सागर]]क तटसँ ११० माइल भीतर दिस एल्ब आ ओडर नदीसभक बीच [[स्प्री नदी|स्प्री]] नदीक दुनू किनार पर बसल अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Berlin}} ==एहो सभ देखी== {{जर्मनीक राज्यसभ}} 73g7cuotkgbe66ge06nu25c7l4bi4f4 जसवीर कौर 0 25250 282419 244378 2026-11-11T05:23:03Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282419 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = जसवीर कौर | image = Jasveer Kaur at launch of Telly Calendar 2017.jpg | caption = जसवीर कौर | birth_date = | birth_place = | occupation = [[अभिनेत्री]] | residence = [[मुम्बई]] ,भारत | nationality = भारतीय | yearsactive = २००४–वर्तमान }} '''जसवीर कौर''' ({{Langx|en|'''Jasveer Kaur'''}}) एक भारतीय [[बलिउड]] टेलिभिजन [[अभिनेत्री]] छी । ओ [[सीआईडी (धारावाहिक)|सीआईडी]] धारावाहिक तथा [[हिटलर दीदी]] जेहन धारावाहिकम अभिनय परस्तुत केनए अछि ।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Jasveer-Kaur-to-enter-Hitler-Didi/articleshow/16243451.cms Jasveer Kaur to enter Hitler Didi | The Times of India]</ref><ref>{{Cite web |url=http://stars.topnews.in/291817-jasveer-kaur-walk-ramp-social-cause-beti-during-gitanjali-gems-show-part-india-international |title=Archive copy |access-date=2017-03-11 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304090931/http://stars.topnews.in/291817-jasveer-kaur-walk-ramp-social-cause-beti-during-gitanjali-gems-show-part-india-international |dead-url=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== महिलासभ [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] h8xglhga19c4v152eaylm4wx5x7rr25 रिद्धि डोगरा 0 25275 282420 227947 2026-11-11T05:23:08Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282420 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = रिद्धि डोगरा<br>Ridhi Dogra | other names = | image = Ridhi Dogra at Special screening of Thor Ragnarok.jpg | image_size = | caption = डोगरा एक कार्यक्रममे | birth_place = [[नयाँ दिल्ली]], [[भारत]] | birth_date = <!-- Birth date has been contested. Please do not add a date or year of birth unless there is a reliable source for it. --> | occupation = [[अभिनेत्री]] | years_active = २००७-वर्तमान | nationality = भारतीय | religion = | spouse = {{marriage|[[राकेश वशिष्ठ]]|2011}} | relatives = [[अक्षय डोगरा]] (भाई) <br /> [[अरुण जेटली]] (चाचा)<ref>{{cite web|first=Jaspreet | last=Nijher | url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/TV-actors-rush-in-Amritsar/articleshow/34155067.cms |title=Raqesh, Ridhi rush in Amritsar to support their families - Times of India |publisher=[[The Times of India]] |date=24 April 2014 |accessdate=15 June 2016}}</ref> | website = }} '''रिद्धि डोगरा''' ({{Langx|en|Ridhi Dogra}}) एक भारतीय टिभी [[अभिनेत्री]] लोकप्रिय भूमिका सावित्री लेल जानल जाएत अछि। ==करियर== ==निजी जीवन== ==टेलिभिजन== == पुरस्कार== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीसभ]] 14npu9cor8iyzinqqmcrvpkmlni56nt रितु बेरी 0 25331 282421 256642 2026-11-11T05:23:14Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282421 wikitext text/x-wiki {{Infobox fashion designer |name = रितु बेरी<br />Ritu Beri |image = |caption = |birth_date = ३ मई |birth_place = [[नयाँ दिल्ली]], [[भारत]] |death_date = |death_place = |residence = |nationality = भारतीय |education = |label_name = रितु बेरी |awards = |known_for = |occupation = फ्यासन डिजाइनर }} '''रितु बेरी''' ({{Langx|en|Ritu Beri}}) ({{lang-pa|ਰਿਤੂ ਬੇਰੀ}}) [[नयाँ दिल्ली (प्रशासनिक राजधानी क्षेत्र)|नयाँ दिल्ली]] अवस्थित अन्तर्राष्ट्रिय फ्यासन डिजाइनर छी । ओ पहिल एसियाली डिजाइनर छी जे फ्रेञ्च फ्यासन ब्रान्ड शेरेरक अगुआई केलक । १६ मार्च, २०१६ के खादी आ ग्रामोद्योग आयोग [[भारत]] आ [[विश्व]]मे खादी उद्योगक बढ़ावा देवक लेल प्रसिद्ध फ्यासन डिजाइनर रितु बेरीक अपन सलाहकार नियुक्त केलक । आयोग हुनका १ वर्षक अवधिक लेल सलाहकारक रूपमे नियुक्त केनए अछि । अपन कार्यकालक दौरान ओ खादी उत्पादसभक बढ़ावा देवक लेल तरीका बताएत । == करियर == रितु बेरी [[नयाँ दिल्ली]]क [[राष्ट्रिय फ्यासन टेक्नोलोजी संस्थान|निफ्ट]]सँ फ्यासन कलाक अध्ययन प्राप्त केनए छल । ओ प्रोमोस्टाइलक पत्रिका एक्युसटिल, जे दुनियाभरमे फ्यासन रूझानक अगुआई करैत अछि, मे प्रदर्शित होमए वाली भारतक एकमात्र फ्यासन डिजाइनर छी । ओ व्यक्तिगत फ्यासनक किताबक लेखिका छी, जकर नाम ''१०१ वेज टु लुक गुड'' छी। ओ निफ्टमे गभर्नर बोर्ड पर सेहो काज करैत अछि आ सवेरा एसोसिएशनक एक मानद संरक्षक सेहो छी, जे कि एक लोकप्रिय च्यारिटी छी जहिमे भारतीय महिलासभक जीवनमे सुधार आनै लेल कठिन अछि शामिल अछि । == निजी जीवन == रितु बेरी सन् २००४ मे अपन लम्बा-समयक मित्र आ दिल्लीक उद्योगपति बबी चड्ढासँ विवाह केनए छल आ सन् २००७ मे ओ दुनूके एक बेटीक जन्म भेल जकर नाम जिया छी ।<ref>{{Cite web |url=http://www.bollywoodgate.com/fashion-designers/ritu-beri.html |title=रितु बेरी बायोग्राफी |access-date=2017-03-17 |archive-date=2010-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617045634/http://www.bollywoodgate.com/fashion-designers/ritu-beri.html |dead-url=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == * [http://www.rituberi.com/ रितु बेरी आधिकारिक वेबसाइट] * [http://www.fibre2fashion.com/face2face/ritu-beri-design/ritu-beri-fashion-designer.asp फाइबर२फ्यासन - ऋतु बेरी अन्तर्वार्ता] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला फ्यासन डिजाइनरसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] epv21isu7xnfxu624bsoewt4n61xg79 योगी आदित्यनाथ 0 25387 282198 282126 2026-11-11T02:02:41Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282198 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian politician | image = The Uttar Pradesh Chief Minister, Shri Yogi Adityanath meeting the President, Shri Ram Nath Kovind, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on February 10, 2018 (cropped).jpg | name = योगी आदित्यनाथ</br>Yogi Adityanath | caption = योगी आदित्यनाथ | birth_date = {{Birth date and age|1972|6|5|df=y}} | birth_place = पञ्चुड़, [[पौड़ी गढ़वाल जिला|पौड़ी गढ़वाल]], [[उत्तराखण्ड]] | residence = [[गोरखनाथ मन्दिर|गोरखनाथ मठ]], [[गोरखपुर]] | nationality = [[भारतीय]] | constituency = [[गोरखपुर लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र|गोरखपुर]] | office = [[उत्तर प्रदेश]]क [[मुख्यमन्त्री ]] | term_start1 = १९ मार्च २०१७ | term_end1 = | predecessor = [[अखिलेश यादव]] | successor = | party = [[भारतीय जनता पार्टी]] | religion = [[हिन्दू]] ([[नाथ सम्प्रदाय]]) | spouse = | children = | website = {{URL|http://www.yogiadityanath.in/}} | source = }} '''योगी आदित्यनाथ''' (जन्म नाम: '''अजय सिंह बिष्ट''', जन्म ५ जुन १९७२) [[गोरखपुर]]क प्रसिद्ध [[गोरखनाथ मन्दिर]]क महन्त<ref>[http://www.bbc.com/hindi/india-39317123 राजनीतिक केन्द्र रहल योगी कऽ गोरखनाथ मठ] - [[बीबीसी]] - १९ मार्च २०१७ </ref> तथा राजनेता छी जे १९ मार्च २०१७क [[उत्तर प्रदेश]]क [[मुख्यमन्त्री]] बनल।<ref name = ndtv>[https://khabar.ndtv.com/news/uttar-pradesh/yogi-adityanath-profile-1670924 योगी आदित्यनाथक असली नाम अजय सिंह नेगी छी। हिनकर जीवनसँ जुड़ल नैसुनल बातसभ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170318141322/https://khabar.ndtv.com/news/uttar-pradesh/yogi-adityanath-profile-1670924 |date=2017-03-18 }} - [[एनडीटीवी]] - १८ मार्च २०१७</ref> ओ सन् १९९८ सँ लगातार [[भारतीय जनता पार्टी]]क टिकट पर [[गोरखपुर लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र|गोरखपुर लोकसभा क्षेत्र]]क प्रतिनिधित्व करि रहल अछि<ref>[http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=7 Official biography from Parliament of India records]</ref> आ [[भारतीय आम चुनाव, २०१४|२०१४ लोकसभा चुनाव]]मे अही ठामसँ सांसद चुनल गेल छलाह । आदित्यनाथ गोरखनाथ मन्दिरक पूर्व [[महन्त अवैद्यनाथ]]क उत्तराधिकारी छी । ओ [[हिन्दू युवा वाहिनी]]क संस्थापक सेहो छी, जे हिन्दू युवासभक सामाजिक, सांस्कृतिक आ [[राष्ट्रवाद|राष्ट्रवादी]] समूह छी । हिनकर छवी एक [[कट्टरवादी|कट्टर]] हिन्दू नेताक अछि ।<ref name = ndtv /> ==प्रारम्भिक जीवनी== ५ जून १९७२ कऽ [[उत्तराखण्ड]] (तखनक उत्तर प्रदेश; [[उत्तराखण्ड राज्य आन्दोलन|उत्तर प्रदेशक विभाजन]] देखी)क [[पौड़ी गढ़वाल]] जिला स्थित यमकेश्वर तहसीलक पञ्चुड़ गामक [[गढ़वाली लोग|गढ़वाली]] [[राजपूत]] परिवारमे योगी आदित्यनाथक जन्म भेल ।<ref name = ndtv2 /> हिनकर पिताक नाम आनन्द सिंह बिष्ट छी जे फरेस्ट रेञ्जर छलाह ।<ref>[https://khabar.ndtv.com/news/assembly-polls-2017/this-is-what-yogi-adityanaths-father-advises-him-about-being-the-cm-of-up-1671287 यूपीक सीएम बनला पर योगी आदित्यनाथक पिता आनन्द सिंह बिष्ट द्वारा देल गेल यी सलाह] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320080642/https://khabar.ndtv.com/news/assembly-polls-2017/this-is-what-yogi-adityanaths-father-advises-him-about-being-the-cm-of-up-1671287 |date=2017-03-20 }} - [[एनडीटीवी]] - १९ मार्च २०१७</ref> योगी आदित्यनाथ १९७७ मे [[टिहरी गढ़वाल जिला|टिहरी]]क गजाक स्थानीय स्कूलमे पढ़ाई शुरू केल्खिन आ सन् १९८७ मे टिहरीक गजा स्कुलसँ दसम कऽ परीक्षा पास करि सन् १९८९ मे [[ऋषिकेश]]क श्री भरत मन्दिर इन्टर कौलेजसँ इन्टरमिडिएटक परीक्षा पास भेल आ सन् १९९० मे ग्रेजुएशनक पढ़ाई करैत [[अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद]]सँ जुड़ल । सन् १९९२ मे [[श्रीनगर, उत्तराखण्ड|श्रीनगर]]क [[हेमवती नन्दन बहुगुणा गढ़वाल विश्वविद्यालय]]सँ [[गणित]]मे बिएससी कऽ परीक्षा पास भऽ सन् १९९३ मे गणितमे एम.एस.सी. कऽ पढ़ाईक समय [[गुरु गोरखनाथ]] पर शोध करैत योगी गोरखपुर आएल छल ।<ref name = hindustan /> अही ठाम गोरखनाथ पीठक महन्त अवैद्यनाथक दृष्टि हिनका पर पड़ल छल। सन् १९९४ मे पूर्ण [[सन्यास|सन्यासी]] बनि गेल, जकर बाद हिनकर नाम अजय सिंह बिष्टसँ योगी आदित्यनाथ भऽ गेल।<ref name = ndtv/><ref name = ndtv2>[https://khabar.ndtv.com/news/uttar-pradesh/read-uttar-pradesh-chief-minister-yogi-adityanath-biodata-1671039 योगी आदित्यनाथक पूरा बायोडाटा, जन्मसँ लकऽ उत्तर प्रदेशक मुख्यमन्त्री धरिक सफर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170319113215/https://khabar.ndtv.com/news/uttar-pradesh/read-uttar-pradesh-chief-minister-yogi-adityanath-biodata-1671039 |date=2017-03-19 }} - [[एनडीटीवी]] - १९ मार्च २०१७</ref> योगी आदित्यनाथ १२ सितम्बर २०१४ कऽ गोरखनाथ मन्दिरक पूर्व महन्त अवैद्यनाथक निधनक बाद ओ अही ठामक महन्त बनल। २ दिन बाद हुनका नाथ पन्थक पारम्परिक अनुष्ठानक मुताबिक मन्दिरक पीठाधीश्वर बनाओल गेल।<ref name = hindustan /> == राजनैतिक जीवन == सबसँ पहिल सन् १९९८ मे योगी आदित्यनाथ गोरखपुरसँ भाजपा उमेदबार भऽ चुनाव लड़ल आर जीत गेल। तखन हिनकर उमर केवल २६ वर्ष छल।<ref name = ndtv2 /><ref name = hindustan /> ओ बारहम लोक सभा (१९९८-९९)क सभसँ युवा सांसद छलाह। सन् १९९९ मे गोरखपुरसँ पुनः सांसद चुनल गेल। अप्रैल २००२ मे हिनका द्वारा [[हिन्दू युवा वाहिनी]] बनाओल गेल । सन् २००४ मे तेसर बेर [[लोकसभा]]क चुनाव जितलखिन। सन् २००९ मे २ लाखसँ बेसी भोटसँ जीतिकऽ लोकसभा पहुँचल। सन् २०१४ मे पांचम बेर एक बेर पुनः दुई लाखसँ बेसी भोटसँ जीत कऽ सांसद चुनल गेल । सन् २०१४ कऽ लोकसभा चुनावमे भाजपाक बहुमत मिलल, एकर बाद उत्तर प्रदेशमे १२ विधानसभा सीटसभ पर उपचुनाव भेल। अही चुनावमे योगी आदित्यनाथसँ बहुत प्रचार कराओल गेल, लेकिन परिणाम निराशाजनक रहल। सन् २०१७ मे विधानसभा चुनावमे भाजपाक राष्ट्रिय अध्यक्षद्वारा योगी आदित्यनाथसँ समुचा राज्यमे प्रचार कराओल गेल आ हिनका एक हेलिकप्टर सेहो देल गेल।<ref name = ndtv2 /> १९ मार्च २०१७ मे उत्तर प्रदेशक बिजेपी विधायक दलक बैठकमे योगी आदित्यनाथ कऽ विधायक दलक नेता चुनिक मुख्यमन्त्री पद सौंपल गेल।<ref name = ndtv /><ref name = ndtv2 /> === भारतीय जनता पार्टीसँ सम्बन्ध === आदित्यनाथक [[भारतीय जनता पार्टी]]क साथमे रिश्ता एक दशकसँ पुरान अछि। ओ पूर्वी उत्तर प्रदेशमे बढ़िया प्रभाव राखैत छथि।<ref name=indexp> {{Cite news | title = Group war peaks in Uttar Pradesh | author = शरद गुप्ता | publisher = [[इंडियन एक्सप्रेस]] | url = http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19990928/ipo28045.html | date = २८ सितम्बर १९९९ }}</ref> अहीसँ पहिले हुनकर पूर्वाधिकारी तथा गोरखनाथ मठक पूर्व महन्त, महन्त अवैद्यनाथ सेहो भारतीय जनता पार्टीसँ १९९१ तथा १९९६ कऽ लोकसभा चुनाव जीत चुकल अछि।<ref name = ndtv2 /> === लोकसभा चुनावसभमे प्रदर्शन === योगी आदित्यनाथ सबसँ पहिल बेर सन् १९९८ मे गोरखपुरसँ चुनाव भाजपा उमेदवार भऽ लड़ल आर तखन ओ बहुत कम अन्तरसँ जीत दर्ज केलक। लेकिन ओकर बाद हरेक चुनावमे हुनकर जीतक अन्तर बढ़ैत गेल आ ओ १९९९, २००४, २००९ आर २०१४ मे सांसद चुनल गेल।<ref>[http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/GE/PartyCompWinner/S24/partycomp34.htm भारतीय निर्वाचन आयोग]</ref> हिनकाद्वारा अप्रैल २००२ मे हिन्दू युवा वाहिनी बनाओल गेल।<ref name = ndtv /> == विवाद == ७ सितम्बर २००८ कऽ योगी आदित्यनाथ पर आजमगढ़मे जानलेवा हिंसक हमला भेल छल। अही हमलामे ओ बाल-बाल बचल। ई हमला एतेक बड़का छल की एकसयसँ अधिक वाहनसभक हमलावरसभद्वारा घेरि लेल गेल आ लोकसभक लहुलहान करि देलक।<ref>{{Cite web |url=http://panchjanya.com/arch/2008/9/21/File5.htm |title=दैनिक पांचजन्य |access-date=2017-03-20 |archive-date=2012-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025223354/http://panchjanya.com/arch/2008/9/21/File5.htm |dead-url=yes }}</ref> आदित्यनाथ [[गोरखपुर दङ्गा|गोरखपुर दङ्गा]]क समय तखन गिरफ्तार कएल गेल जब मुस्लिमसभ्क पावनि [[मोहर्रम]]क समय फायरिङ्गमे एक हिन्दू युवाक जान चलि गेल ।<ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1076780 Violence hits parts of eastern UP, curfew in Gorakhpur area, दीपक गिडवानी डीएनए मुम्बई, जनवरी २९, २००७] </ref> जिलाधिकारीद्वारा बताओल गेल कि ओ पुरा घायल अछि। तखन अधिकारीसभद्वारा योगीक ओहि जगह जाइसँ रोकि देल गेल परन्तु आदित्यनाथ ओही जगह पर जाएक लेल अड़ि गेल छल। तखन हुनकाद्वारा शहरमे लागल कर्फ्यूक हटाबक माङ्ग केलक। दोसर दिन ओ शहरक मध्य श्रद्धाञ्जलि सभाक आयोजन करकऽ घोषणा केलक लेकिन जिलाधिकारी द्वारा एकर अनुमति देबऽसँ मनाह करि देल गेल। आदित्यनाथद्वारा सेहो एकर चिन्ता नै केलक आर हजारो समर्थसभक साथ अपन गिरफ्तारी देलक। आदित्यनाथक सिआरपिसी कऽ धारा १५१ए, १४६, १४७, २७९, ५०६ कऽ तहत जेल भेज देल गेल।<ref>{{Cite news | title = Riot, manufactured in Gorakhpur | author = अपूर्वानन्द | publisher = [[तहलका]] | url = http://www.tehelka.com/story_main26.asp?filename=op170207Riot_manufactured.asp | date = १७ फरवरी २००७ | accessdate = २६ अप्रैल २००७ | archive-date = 2016-03-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304122557/http://archive.tehelka.com/story_main26.asp?filename=op170207Riot_manufactured.asp | dead-url = yes }}</ref> हुनका पर कार्यवाहीक असर भेल कि [[मुम्बई]]-गोरखपुर गोदान एक्सप्रेसक किछ डिब्बा जला देल गेल, जकर आरोप हुनकर सङ्गठन हिन्दू युवा वाहिनी पर लागल।<ref>{{Cite news | title = Vahini activists set train ablaze | author = शाहिरा नईम | publisher = ट्रिब्यून समाचार सेवा | url = http://www.tribuneindia.com/2007/20070203/nation.htm#3 | date = २ फरवरी २००७ | accessdate = २६ अप्रैल २००७ | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070428214824/http://www.tribuneindia.com/2007/20070203/nation.htm#3 | archivedate = 2007-04-28 | deadurl = yes }}</ref> ई दङ्गा पूर्वी उत्तर प्रदेशक छटा जिलसभ आर तीन मण्डलसभमे सेहो फैलि गेल।<ref>{{Cite news | title = Gorakhpur: DM, SSP removed | author = शाहिरा नईम | publisher = ट्रिब्यून समाचार सेवा | url = http://www.tribuneindia.com/2007/20070130/main3.htm | date = ३० जनवरी २००७ | accessdate = २६ अप्रैल २००७ | archive-date = 2016-03-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304045217/http://www.tribuneindia.com/2007/20070130/main3.htm | url-status = dead }}</ref>हुनकर गिरफ्तारीक दोसर दिन जिलाधिकारी हरि ओम आ पुलिस प्रमुख राजा श्रीवास्तवक तबादला भऽ गेल। कथित रूपसँ आदित्यनाथक ही दबावक कारण [[मुलायम सिंह यादव]]क [[उत्तर प्रदेश]] सरकार कऽ ई कार्यवाही करऽ पड़ल छल।<ref>{{Cite web | title = Hindutva's Uncivil Society in Eastern UP: Its time stop the hate spewing yogi of Gorakhpur | author = सुभाषिनी अली | publisher = SACW.net Communalism Repository | url = http://www.sacw.net/DC/CommunalismCollection/ArticlesArchive/subhashiniFeb07.html | date = २७ फरवरी २००७ | accessdate = १ मई २००७ | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070607030443/http://www.sacw.net/DC/CommunalismCollection/ArticlesArchive/subhashiniFeb07.html | archivedate = 2007-06-07 | deadurl = yes }}</ref> योगी धर्मांतरणक विरुद्ध आ घर वापसीक लेल बहुत चर्चामे रहल। सन् २००५ मे योगी आदित्यनाथद्वारा करिब १८०० ईसाइसभ कऽ शुद्धीकरण करि हिन्दू धर्ममे शामिल कएल गेल छल। ईसाइसभक अही शुद्धीकरणक काम उत्तर प्रदेशक [[एटा जिला|एटा जिला]]मे कएल गेल छल ।<ref name = hindustan>[http://m.livehindustan.com/news/uttarpradesh/article1-8-thing-you-must-know-about-up-cm-yogi-adityanath-746254.html यूपीक नव CM योगी आदित्यनाथक बारेमे ई ८ चीजसभ जरूर जानी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320091846/http://m.livehindustan.com/news/uttarpradesh/article1-8-thing-you-must-know-about-up-cm-yogi-adityanath-746254.html |date=2017-03-20 }} - [[हिंदुस्तान (अख़बार)|हिंदुस्तान]] - २० मार्च २०१७</ref> ==मुख्यमन्त्री बनलाक बादक प्रतिक्रियासभ== ===राष्ट्रिय=== *[[आम आदमी पार्टी]]क नेता [[सञ्जय सिंह]]द्वारा कहल गेल, "सिएम चुनऽमे बीजेपीद्वारा युपीक जनता कऽ ठेङ्गा दिखाएल गेल।"<ref name = ndtv1/> *[[एआईएमआईएम]]क अध्‍यक्ष [[असदुद्दीन ओवैसी]] कटाक्षक करैत कहलनि, "बीजेपी युपीमे न्यू इन्डिया बनाबऽ जा रहल अछि।"<ref name = ndtv1/> *[[स्वराज इन्डिया]]क अध्यक्ष [[योगेन्द्र यादव]] तञ्जक करैत लिख्लनि, "हे राम।"<ref name = ndtv1/> *[[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]]क वरिष्ठ नेता [[सलमान खुर्शीद]]द्वारा सेहो आदित्यनाथ कऽ मुख्यमन्त्री चुनला पर सवाल खड़ा कएल गेल।<ref name = ndtv1/> *[[मध्य प्रदेशक मुख्यमन्त्री]] [[शिवराज सिंह चौहान]], केन्द्रीय [[भारतक रेल मन्त्री|रेल मन्त्री]] [[सुरेश प्रभु]] सहित भाजपा नेतासभद्वारा हुनका बधाई देल गेल अछि।<ref name = ndtv1/> <ref name = ndtv1>[https://khabar.ndtv.com/news/uttar-pradesh/opposition-leaders-reaction-on-yogi-adityanath-announcement-as-uttar-pradesh-chief-minister-1670969 योगी आदित्यनाथक CM बनला पर योगेन्द्र यादव कहलनि, 'हे राम', जानी ओवैसी-सलमान खुर्शीद द्वारा की कहल गेल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170318205941/https://khabar.ndtv.com/news/uttar-pradesh/opposition-leaders-reaction-on-yogi-adityanath-announcement-as-uttar-pradesh-chief-minister-1670969 |date=2017-03-18 }} - [[एनडीटीवी]] - १८ मार्च २०१७</ref> ===अन्तर्राष्ट्रिय=== *[[पाकिस्तान]]क प्रमुख अखबार [[डन]]द्वारा अपन वेबसाइट पर योगीक सीएम बनबाक खबर प्रमुखतासँ प्रकाशित केलक । एकर हेडिङ्ग् अछि, '''कट्टर हिन्दू बना भारतके सबसे ज्यादा आबादी वाले राज्यका मुख्यमन्त्री'''।'<ref name = news18/> *पाकिस्तानी अखबार द न्यूजद्वारा योगी आदित्यनाथकऽ युपीक सिएम बनक खबरमे हेडलाइनमे लिखलक - '''मुस्लिम विरोधी कट्टरपन्थी बनेगा यूपी का सीएम'''।<ref name = news18/> *'द नेशन' लिखलक कि, युपीक अगुवाईक लेल मोदीक पसन्द मुस्लिम विरोधी नेता योगी आदित्यनाथ। *पाकिस्तानी न्युज च्यानल एआरवाईद्वारा सेहो अही पर एक रिपोर्ट टेलीकास्ट केलक। जहिमे कहल गेल कि '''[[शाहरुख खान]] को धमकियां देने वाले शख्स को बीजेपी ने उत्तर प्रदेश का सीएम नियुक्त कर दिया है'''।<ref name = news18/> *[[न्यूयर्क टाइम्स]] द्वारा लिखल गेल, '''फायरब्यान्ड हिन्दू पुरोहित योगी आदित्यनाथ होङ्गे उत्तर प्रदेश के मुख्यमन्त्री।''' *[[हफिङ्गटन पोस्ट]] द्वारा लिखलक कि '''योगी आदित्यनाथ निर्लज्ज आ प्रो-हिन्दू विचारधारा वाली शख्सियत हैं, जो 'घर वापसी' जैसे विवाद कार्यक्रम का प्रमुख चेहरा रहे हैं'''।<ref name = news18/> *[[बीबीसी]] हिन्दी द्वारा एक विश्लेषणमे लिखल गेल कि, ''''उत्तर प्रदेश की आबादी मे १८ से २० फीसदी मुसलमान हैं। इतने बड़े समुदाय की उपेक्षा करके आप प्रदेश को कैसे आगे बढ़ा पाएंगे। उनका भरोसा कैसे जीतेंगे'''। <ref name = news18>[http://hindi.news18.com/news/nation/up-cm-yogi-adityanath-international-media-coverage-960453.html पाक मीडिया द्वारा यूपी सीएम योगीक बताओल गेल 'हिन्दू कट्टरपन्थी', विवादित बयान रहे चर्चामे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170321081308/http://hindi.news18.com/news/nation/up-cm-yogi-adityanath-international-media-coverage-960453.html |date=2017-03-21 }} - [[न्यूज़ 18]] - १९ मार्च २०१७</ref> ==एहो सभ देखी== *[[केशव प्रसाद मौर्य]] *[[दिनेश शर्मा]] *[[उत्तर प्रदेशक मुख्यमन्त्री]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *[http://www.yogiadityanath.in/ आधिकारिक वेबसाइट] *[http://m.livehindustan.com/news/uttarakhand/article1-family-is-very-happy-with-the-news-of-yogi-adityanath-become-cm-of-up-745004.html योगीक परिवारमे खुशी कऽ माहौल, पिता आ बहिन कहलक] - [[हिन्दुस्तान (अख़बार)|हिन्दुस्तान]] *[https://khabar.ndtv.com/news/india/yogi-adityanath-to-take-oath-as-up-chief-minister-today-1671027 योगी आदित्यनाथ बनल यूपीक २१अम सीएम, गुलाब, जैकी, राणा आर रजा सहित हिनका मिलल जगह] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320233348/https://khabar.ndtv.com/news/india/yogi-adityanath-to-take-oath-as-up-chief-minister-today-1671027 |date=2017-03-20 }} - [[एनडीटीवी]] {{उत्तर प्रदेशक मुख्यमन्त्रीसभ}} {{वर्तमान भारतीय मुख्यमन्त्री}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेशक मुख्यमन्त्रीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:भारतीय जनता पार्टीक राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:सन् १९७२ मे जन्म]] eqxgpls0z2ox5098qq63lwnx4ra4b6l सुदीपा सिंह 0 25388 282422 264937 2026-11-11T05:23:18Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282422 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुदीपा सिंह<br />Sudeepa Singh | image = | ethinicity = [[शिख]] | caption = सुदीपा सिंह | birth_place = [[अमृतसर]], [[भारत]] | yearsactive = २००८-वर्तमान | occupation = [[अभिनेत्री]], [[मोडल (लोग)|मोडल]] }} '''सुदीपा सिंह''' ({{Langx|en|Sudeepa Singh}}) एक [[भारतीय]] अभिनेत्री छी ओ कयन [[विज्ञापन|टेलिभिजन विज्ञापनसभ]]मे काज केनए अछि । वर्तमानमे ओ '''बाल वीर'''मे रानी परीक भूमिका निभाए रहल अछि । <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Shweta-Sudeepaa-bond-on-the-sets-of-Baal-Veer/articleshow/35114219.cms</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tellychakkar.com/tags/sudeepaa-singh |title=Archive copy |access-date=2017-03-20 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803194858/https://www.tellychakkar.com/tags/sudeepaa-singh |url-status=dead }}</ref> ==टेलिभिजन== * अरधाङ्गिनी - कङ्गना (अक्टुबर २९, २००७ – मार्च २०, २००८) * बाल वीर - रानी परी (२०१४-वर्तमान) ==चलचित्रसभ== {|class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! पात्र !! टिप्पणी |- | २०१० || '''एक्सन रिप्ले''' || बन्टी || |- | २०११ || '''एक नूर''' || || |- | २०१२ || '''कबड्डी वन्स अगैन''' || || पञ्जाबी चलचित्र |} == सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलसभ]] 01rd5pd5lwc4ii2rwzz1trih60w9toe नक्कश की देवी - गोमती धाम 0 25474 282423 137495 2026-11-11T05:23:23Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282423 wikitext text/x-wiki {{Infobox temple | name = नक्कश की देवी - गोमती धाम <br />Nakkash Ki Devi - Gomti Dham | image = | image_alt = | caption = | pushpin_map = India Rajasthan | latd = 26.45 | longd=77.02 | latNS = N | longEW = E | coordinates_region = IN | coordinates_display = title | coordinates_footnotes= | map_caption = [[राजस्थान]]क नक्शामे स्थित नक्कश की देवी - गोमती धाम मन्दिर | map_size = 250 | other_names = देवी जी, गोमती वाटिका | proper_name = नक्कश की देवी | devanagari = | sanskrit_translit = | tamil = | marathi = | bengali = | country = [[भारत]] | state = [[राजस्थान]] | district = [[करौली जिला|करौली]] | location = [[हिण्डौन]] | elevation_m = | primary_deity_God = | primary_deity_Godess = [[दुर्गा]] | utsava_deity_God = | utsava_deity_Godess= | Direction_posture = | Pushakarani = | Vimanam = | Poets = | Prathyaksham = | important_festivals= [[नवरात्रि]], [[गुरु पूर्णिमा]] | architecture = | number_of_temples = तीन | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = गोमती दास महाराज | website = }} '''नक्कश की देवी - गोमती धाम''' ({{Langx|en|Nakkash Ki Devi - Gomti Dham}}) [[भारत|भारत देश]]क [[राजस्थान|राजस्थान राज्य]]क [[करौली जिला]]क प्रसिद्ध नगर [[हिण्डौन]]मे स्थित एक प्रसिद्ध विख्यात मन्दिर छी । ई मन्दिर [[हिण्डौन]] सिटीके मध्य भागमे स्थित अछि । ई [[दुर्गा]]क एक रूप नक्कश की देवीक मन्दिर छी । एहि मन्दिर पर चमत्कारी '''[[शिव परिवार]]''', पँचमुखी '''[[हनुमानजी]]'''क प्रतिमा, '''[[राम मन्दिर]]''', '''[[यमराज]]'''जीक [[मन्दिर]] स्थित अछि । एहि मन्दिरमे एक [[वाटिका]] स्थित अछि । एहि मन्दिरके गोमती धामके नामसँ जानल जाईत् अछि । एकर एक तरफ विशालकाय [[तालाब]] '''[[जलसेन]]''' स्थित अछि ।<ref>{{Cite web|title = Hindaun Information|url = http://www.triposo.com/loc/Hindaun|website = www.triposo.com|accessdate = 2015-04-24}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:भारतक मन्दिरसभ]] 03q46ucm9z8jc66ts30554hznazzby4 विक्रम (अभिनेता) 0 25535 282424 260343 2026-11-11T05:23:28Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282424 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = विक्रम | image = Vikram.jpg | caption = | birth_name = केन्नेडी जोहन भिक्टर | alias = विक्रम केन्नी, चियान विक्रम | birth_date = {{birth date and age|1966|04|17|df=y}} | birth_place = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]] | native_place = [[परमकुण्डी]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]] | occupation = [[चलचित्र अभिनेता]], [[चलचित्र निर्माता]], | height = ५ फिट ७ इन्च | awards = [[राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार]] उत्कृष्ट अभिनयके लेल | years_active = १९९०–वर्तमान | spouse = शैलजा बालकृष्णन | website = {{URL|www.chiyaanvikram.com}}<!-- only official site is required --> | children = }} '''विक्रम ''' ({{Langx|en| Vikram}}) [[भारतीय]] तमिल चलचित्र अभिनेता, चलचित्र निर्माता आ पार्श्वगायक छी ।<ref name="pithwin">{{cite web |author=Kumar, Ashok |date=20 August 2004 |title=Vikram, the Victor |publisher=''The Hindu'' |accessdate=31 July 2011 |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2004/08/20/stories/2004082001760100.htm |archive-date=10 December 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041210034209/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2004/08/20/stories/2004082001760100.htm |dead-url=yes }}</ref> ओ तमिल सिनेमामे सबसँ अधिक सम्मानित अभिनेतासभमे सँ एक छी, सात फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण, एक राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार आ एक तमिलनाडु राज्य चलचित्र पुरस्कार सहित। हुनकर अन्य सम्मानसभमे २००४ मे तमिलनाडु सरकार द्वारा कलाइममणि पुरस्कार आ मई २०११ मे मिलानक लोकप्रिय विश्वविद्यालय द्वारा एक मानद डॉक्टरेट शामिल अछि।<ref>{{cite news|title=Vikram was awarded an Honorary Doctorate|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/Vikram-was-awarded-an-Honorary-Doctorate/articleshow/36146891.cms|access-date=16 November 2020|website=The Times of India|date=6 June 2014 |language=en|archive-date=10 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110220533/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/Vikram-was-awarded-an-Honorary-Doctorate/articleshow/36146891.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Vikram conferred with doctorate by Italian university – Indian Express|url=http://archive.indianexpress.com/news/vikram-conferred-with-doctorate-by-italian-university/801496/|access-date=16 November 2020|website=archive.indianexpress.com|archive-date=10 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110220532/http://archive.indianexpress.com/news/vikram-conferred-with-doctorate-by-italian-university/801496/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=June 4, 2011|first1=Priyanka Sood Mitali|last1=Patel|title=Tamil superstar Vikram is first Indian actor to get doctorate from European varsity in acting|url=https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20110613-tamil-superstar-vikram-first-indian-actor-to-get-honorary-doctorate-from-european-varsity-746365-2011-06-04|access-date=16 November 2020|website=India Today|language=en|archive-date=10 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110220545/https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20110613-tamil-superstar-vikram-first-indian-actor-to-get-honorary-doctorate-from-european-varsity-746365-2011-06-04|url-status=live}}</ref> विक्रम पहिल भारतीय अभिनेता छथि जे अभिनयमे यूरोपीय विश्वविद्यालयसभक इतिहासमे डाक्टरेट प्राप्त केने छथि। भारतीय सेलिब्रिटीसभक कमाईक आधार पर, विक्रम २०१६ आ २०१८ क लेल फोर्ब्स इंडिया सेलिब्रिटी १०० सूचीमे सम्मिलित कएल गेल छल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{official website|http://web.archive.org/web/20080513222141/http://www.chiyaanvikram.net:80/}} {{Commons category|Vikram|विक्रम}} * {{IMDb name|id=1417314|name=विक्रम}} {{DEFAULTSORT:Vikram}} [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:सन् १९६६ मे जन्म]] fowoqg3p3cj4otgiojgalow0v3jf9hy रियाज खान 0 25536 282425 227790 2026-11-11T05:23:33Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282425 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = रियाज खान<br>Riyaz Khan | image = Riyaz Khan at the Aagam Audio Launch.jpg | caption = | birth_name = रियाज अहेमद खान | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1972|9|9}} | birth_place = [[कोच्ची]], [[केरला|केरल]], भारत | residence = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]] | years active = २००० - हाल | occupation = चलचित्र अभिनेता | parents = राषिद, राषिदा बन्नु | spouse = [[उमा रियाज खान]] | children = शरिक, संसाद }} '''रियाज खान''' ({{lang-ta|ரியாஸ் கான்}}, {{lang-ml|റിയാസ് ഖാന്‍}}, {{Langx|en|Riyaz Khan}}; जन्म ९ सितम्बर १९७२) एक भारतीय चलचित्र अभिनेता छी। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *{{IMDb name|id=1289230|name=रियाज खान}} {{DEFAULTSORT:Khan, Riyaz}} [[श्रेणी:सन् १९७२ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेतासभ]] hfz1ef9auusd9ifsowohpefw6v5ihty विजय (अभिनेता) 0 25542 282426 238411 2026-11-11T05:23:37Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282426 wikitext text/x-wiki {{Infobox Actor |name = विजय |image =Vijay_at_the_Nadigar_Sangam_Protest.jpg |caption = |othername = इलाय थालाप्ति |birthname = जोसेफ विजय चन्द्रशेखर |birthdate = {{birth date and age|mf=yes|1974|6|22}} |birthplace = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]] |other names = |deathdate = |deathplace = |occupation = चलचित्र [[अभिनेता]], [[पार्श्वगायक]] |yearsactive = १९९२–वर्तमान |spouse = संगीता सोर्नालिङ्गम<br /><small>(१९९९–वर्तमान)</small> |domesticpartner = |website =www.vijaynet.com }} '''विजय''' ({{Langx|en|Vijay}}) (जन्म ६ जुन, १९७६, चेन्नई भारत) दक्षिण भारतक प्रसिद्ध चलचित्र अभिनेता छी ।<ref>http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html</ref> ==जीवनी== {{ठुटो}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Vijay (actor)}} * {{IMDb name|0897201}} * {{twitter|actorvijay}} [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेतासभ]] tsstgdb0xn6tupmbhu12y4r3ywyqdpe सुधीर चौधरी 0 25600 282427 246206 2026-11-11T05:23:41Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282427 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुधीर चौधरी<br />Sudhir Chaudhary | image = Sudhir Chaudhary, Journalist.jpeg | caption = चौधरी, जी न्युजक कार्यलयमे | birth_date = | birth_place = | occupation = [[पत्रकार]], [[समाचार एङ्कर]], [[सम्पादक]] | alma mater = {{plainlist| *[[कला स्नातक]] [[दिल्ली विश्वविद्यालय]] *पत्रकारितामे डिप्लोमा [[इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ मास कम्युनिकेशन]], [[नयाँ दिल्ली]]}} | years_active = १९९३—वर्तमान | credits = | awards = [[रामनाथ गोएङ्का]] २०१३ मे "हिन्दी प्रसारण" श्रेणीमे पत्रकारितामे उत्कृष्टताक लेल पुरस्कार<ref name="http://www.satyavijayi.com">{{cite web|url=http://satyavijayi.com/conversations-with-ramnath-goenka-awardee-sudhir-chaudhary-talks-about-the-toughest-interview-of-his-life|title=Zee News senior editor Sudhir Chaudhary gets Ramnath Goenka Excellence|work=satyavijayi|date=|accessdate=2015-11-25|archive-date=2017-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170323031233/http://satyavijayi.com/conversations-with-ramnath-goenka-awardee-sudhir-chaudhary-talks-about-the-toughest-interview-of-his-life/|dead-url=yes}}</ref><ref name="http://indianexpress.com">{{cite web|url=http://indianexpress.com/photos/picture-gallery-others/ramnath-goenka-excellence-in-journalism-awards-list-of-winners/9/ |title=Sudhir Chaudhary gets Ramnath Goenka Excellence|publisher=The Indian Express |date= |accessdate=2015-11-23}}</ref><ref name="http://www.financialexpress.com">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/photos/business-gallery/169688/ramnath-goenka-excellence-in-journalism-awards-list-of-winners/10/ |title=Sudhir Chaudhary gets Ramnath Goenka Excellence|publisher=financial express |date= |accessdate=2015-11-24}}</ref> | known_for = डेली न्यूज एण्ड एनालाइसिस (डिएनए) लोकप्रिय प्राइम टाइम शो कऽ प्रस्तोता }} '''सुधीर चौधरी''' ({{Langx|en|Sudhir Chaudhary}}) [[जी न्युज]]क वरिष्ठ सम्पादक आ व्यावसायिक मुख्य छी जतय ओ '''डेली न्युज एण्ड एनालाइसिस (डिएनए)''' लोकप्रिय प्राइम टाइम शो कऽ मेजबानी करैत अछि । <ref name="zeenews.com">{{cite web|url=http://zeenews.india.com/BBV/sudhir_chaudhary.aspx|title=Zee News senior editor Sudhir Chaudhary Editor & Business Head |work=zee news}}</ref> दुई दशक कऽ अवधिक कालमे, ओ अनेकौं हिन्दी आ मराठी भाषाक समाचार च्यानलसभमे काज करि चुकल अछि । ==प्रारम्भिक जीवन आ शिक्षा== ==करियर== ==पुरस्कार== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{Twitter|sudhirchaudhary}} * http://www.dnaindia.com/authors/sudhir-chaudhary ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय पत्रकारसभ]] [[श्रेणी:भारतीय पुरुष पत्रकारसभ]] fgaoupwkgaxy8uecgp5fkvqwmz5k30r मोहम्मद इरफान अली 0 25655 282428 227937 2026-11-11T05:23:45Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282428 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | image =Mohammed Irfan performing in KL University in February 2015.JPG | name = मोहम्मद इरफान अली | birth_date = {{birth date and age|df=y|1984|7|1}} | birth_place = [[भारत]] | caption = <!-- Muhammad Irfan Ali.jpg --> | residence = [[हैदराबाद]], [[भारत]] | nationality = | ethnicity = [[भारतीय]] | occupation = [[गायक]] | background = सोलो | genre = प्लेबैक }} '''मोहम्मद इरफान अली''' ({{Langx|en|Mohammad Irfan Ali}}); (जन्म १ जुलाई १९८४) एक भारतीय गायक छी । == बिम्बचित्रण == {| class="wikitable sortable" ! वर्ष !! चलचित्र !! शीर्षक !! संगीत निर्देशक !! नोट |- | rowspan=2| २०१० || ''रावण'' || बेहेने दे<ref>http://m.timesofindia.com/Entertainment/Bengali/Music/Behne-de-singer-makes-Tolly-debut/articleshow/33235448.cms</ref> || [[ए॰ आर॰ रहमान]] || |- | ''लम्हा'' || सलाम <br> रेहमत जरा || [[मिथुन]] || |- | rowspan=4| २०१२ || ''अजब गजब्ब लव'' || सुन सोनिये <br>सुन सोनिये (रीमिक्स) || [[साजिद-वाजिद]] || |- | ''यंग: ओह माय गड!'' || तू ही तू<br>तू ही तू (रीमिक्स) || [[हिमेश रेशमिया]] || |- | ''मुप्पोजहुड़ुम उन कार्पनैगल'' || यार अवल यारो || ग. व्. प्रकाश कुमार || तमिल फिल्म |- | ''दिल जानी'' || रे मन|| || ओरिया एल्बम |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:भारतीय गायकसभ]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र संगीतकारसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] khpqq3x4iocquxuc84b6t9izp6mgdiy सोनू कक्कड़ 0 25751 282429 274807 2026-11-11T05:23:49Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282429 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=सोनू कक्कड़<br />Sonu Kakkar |image=Sonu Kakkar at audio release of Chand Ke Pare.jpg |birth_date={{Birth date and age|1987|08|11}} |birth_place=ऋषिकेश, उत्तराखण्ड |spouse=नीरज (२००६-वर्तमान) |relatives=[[नेहा कक्कड़]] (बहिन)<br> टोनी कक्कड़ (भाई) }} '''सोनू कक्कड़''' ({{Langx|en|Sonu Kakkar}}) एक भारतीय पार्श्व गायिका छी ।<ref>{{Cite web|work=Sonu Kakkar|title=About Sonu Kakkar|url=http://www.sonukakkar.com/home.html|accessdate=26 October 2015|archive-date=12 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151012061237/http://www.sonukakkar.com/home.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|work=In.com|title=Sonu Kakkar Biography|url=http://www.in.com/sonu-kakkar/biography-313475.html|accessdate=26 October 2015|archive-date=25 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130325151828/http://www.in.com/sonu-kakkar/biography-313475.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|work=JustBollywood.In|title=Sonu Kakkar Biography|url=http://www.justbollywood.in/sonu-kakkar/|accessdate=26 October 2015|archive-date=4 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904015507/http://www.justbollywood.in/sonu-kakkar/|dead-url=yes}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == हुनकर जन्म [[ऋषिकेश]],[[उत्तराखण्ड]]मे भेल छल । सोनू ५ वर्षक उमरसँ जागरणमे गाबैलेल शुरू कऽ देनए छल जब हुनकर माता-पिता [[नयाँ दिल्ली]] स्थानान्तरित भेल । ओ बादमे [[मुम्बई]] स्थानान्तरित भऽ गेल जतय [[बलिउड]] सङ्गीत निर्देशक सन्दीप चौटा हुनका एक गायन प्रतियोगितामे गाबैत सुनलक आ हुनका 'बाबू जी जरा धीरे चलो' नामक गीत गायन करिक मौका देनए छल ।&nbsp;<ref>{{Cite web|date=26 Mar 2014|work=Times Of India|title=Ahmedabad grooves to Sonu Kakkar's songs|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/music/Sonu-Kakkar-Amdavadis-get-a-dose-of-Bollywood-music/articleshow/32712078.cms?|accessdate=26 October 2015}}</ref> ओ गायिका [[नेहा कक्कड़]]क पैग बहिन छी जे एक प्रमुख [[बलिउड]] गायिका अछि । ==गायन== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Sonu Kakkar|सोनू कक्कड़}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला गायकसभ]] [[श्रेणी:बलिउड पार्श्व गायकसभ]] pyrec88ot7s50bpsdw9b0mu80ftjs5f सुधा शाह 0 25776 282430 232280 2026-11-11T05:23:53Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282430 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = सुधा शाह | image = | country = भारतीय महिला | fullname = सुधा शाह | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1958|6|22|df=yes}} | birth_place = [[कन्नूर]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दायाँ हाते | bowling = दायाँ हाते अफब्रेक | role = | international = true | testdebutdate = ३१ अक्टोबर | testdebutyear = १९७६ | testdebutagainst = वेस्टइन्डिज महिला | testcap = २१ | lasttestdate = ९ फेब्रुअरी | lasttestyear = १९९१ | lasttestagainst = अस्ट्रेलियन महिला | odidebutdate = ५ जनवरी | odidebutyear = १९७८ | odidebutagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | odicap = १३ | lastodidate = २७ जुलाई | lastodiyear = १९८६ | lastodiagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = २१ | runs1 = ६०१ | bat avg1 = १८.७८ | 100s/50s1 = ०/१ | top score1 = ६२* | deliveries1 = ८४२ | wickets1 = ५ | bowl avg1 = ६४.२० | fivefor1 = ० | tenfor1 = ० | best bowling1 = ३/२८ | catches/stumpings1 = २१/० | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = १३ | runs2 = २९३ | bat avg2 = २४.४१ | 100s/50s2 = ०/१ | top score2 = ५३ | deliveries2 = २७० | wickets2 = २ | bowl avg2 = ७८.०० | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = १/७ | catches/stumpings2 = २/० | date = १६ अप्रिल | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/10/10512/10512.html क्रिकेट आर्काइव }} '''सुधा शाह''' ({{Langx|en|'''Sudha Shah'''}}) (जन्म ; २२ जून १९५८ ,[[कन्नूर]] ,[[केरल]] ) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल १९८० क दशकमे [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेल्ने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54046.html|title=Sudha Shah|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=१६ मार्च २०१७}}</ref> ओ अपन क्रिकेट करियरमे कुल २१ टेस्ट आ १३ वनडे म्याच खेल्ने छल । <ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/10/10512/10512.html|title=Sudha Shah|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=१६ अप्रिल २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{१९७८ महिला क्रिकेट विश्वकपमे भारतीय खेलाडी}} {{DEFAULTSORT:Shah, Sudha}} [[श्रेणी:सन् १९५८ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] oxv8zkal9ramzueb7dnwcqpc0d8q9x7 डायना एडुल्जी 0 25778 282431 279767 2026-11-11T05:23:57Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282431 wikitext text/x-wiki '''डायना एडुल्जी''' ({{Langx|en|'''Diana Fram Edulji'''}}) (जन्म ; २६ जनवरी १९५६) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल १९८० क दशकमे [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेल्ने छल । डायना भारतीय महिला टिमक [[कप्तान (क्रिकेट)|कप्तान]] सेहो रहल छल ।<ref>{{cite book|last1=Hopps|first1=David|title=Great Cricket Quotes|url=https://archive.org/details/centuryofcricket0000hopp|date=29 April 2006|publisher=[[Pavilion Books|Robson Books]]|isbn=978-1861059673|page=[https://archive.org/details/centuryofcricket0000hopp/page/143 143]}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{१९७८ महिला क्रिकेट विश्वकपमे भारतीय खेलाडी}} {{१९९३ महिला क्रिकेट विश्वकपमे भारतीय खेलाडी}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] a3vnzs7ofia9apn47xbx8h430yrmnd7 लोपामुद्रा भट्टाचार्जी 0 25779 282432 227998 2026-11-11T05:24:01Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282432 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name =लोपामुद्रा भट्टाचार्जी | female = true | image = | country = भारत | fullname =लोपामुद्रा भट्टाचार्जी | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1960|1|31|df=yes}} | birth_place = भारत | heightft = | heightinch = | batting = दायाँ हाते मध्यम तेज गेंदबाजी | bowling = | role = बलर | international = true | testdebutdate = ७ मार्च | testdebutyear = १९८५ | testdebutagainst = न्युजिल्यान्ड | testcap = २७ | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = १ जनवरी | odidebutyear = १९७८ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड | odicap = ४ | lastodidate = ६ फेब्रुअरी | lastodiyear = १९८२ | lastodiagainst = इन्टरनेसनल ११ | odishirt = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = १ | runs1 = ७ | bat avg1 = ७.०० | 100s/50s1 = ०/० | top score1 = ७ | deliveries1 = २४ | wickets1 = ० | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = ० | tenfor1 = ० | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = ०/&ndash; | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = १५ | runs2 = ४० | bat avg2 = ४.४४ | 100s/50s2 = ०/० | top score2 = १४* | deliveries2 = ४८० | wickets2 = ८ | bowl avg2 = २६.७५ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = ३/१८ | catches/stumpings2 = ३/&ndash; | date = ०३ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17117/17117.html क्रिकेट आर्काइव }} '''लोपामुद्रा भट्टाचार्जी''' ({{Langx|en|'''Lopamudra Bhattacharji'''}}) (जन्म ;३१ जनवरी १९६०) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[टेस्ट क्रिकेट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेल्ने छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17117/17117.html|title=Lopamudra Bhattacharj|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=०३ मार्च २०१७}}</ref> ओ एक मध्यम तेज बलर छी । ओ अपन क्रिकेट करियरमे कुल १ टेस्ट आ १५ एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेल्ने छल । <ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54237.html|title=Lopamudra Bhattacharj|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=०३ मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{१९७८ महिला क्रिकेट विश्वकपमे भारतीय खेलाडी}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 11sh3im0zv6camxq41i06831e8ut24i अञ्जली शर्मा 0 25783 282433 281952 2026-11-11T05:24:05Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282433 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = अञ्जली शर्मा | image = | country = भारतीय महिला | fullname = अञ्जली शर्मा | nickname = | birth_date = १२ दिसम्बर १९५६ | birth_place = [[नई दिल्ली]], [[भारत]] | heightft = ५ | heightinch = ५ | batting = | bowling = दायाँ हाते स्पिन बलिङ | role = | international = true | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = १ जनवरी | odidebutyear = १९७८ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odicap = ३ | lastodidate = ८ जनवरी | lastodiyear = १९७८ | lastodiagainst = अस्ट्रेलियन महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 0 | date = १० मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17154/17154.html क्रिकेट आर्काइव }} '''अञ्जली शर्मा''' ({{Langx|en|'''Anjali Sharma'''}}) (जन्म ;१२ दिसम्बर १९५६, [[नयाँ दिल्ली]], [[भारत]] ) एक [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|पूर्व भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे १९८० क दशकमे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम|भारतक राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेल्ने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54275.html|title=A Sharma|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=१० मार्च २०१७}}</ref> ओ अपन करियरमे कुल ३ वनडे म्याच खेल्ने छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17154/17154.html|title=A Sharma|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=१० मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{१९७८ महिला क्रिकेट विश्वकपमे भारतीय खेलाडी}} {{DEFAULTSORT:Sharma, Anjali}} [[श्रेणी:सन् १९५६ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] k5efjneh86cwtk4x8k0abt68wz4xavc रारा ताल 0 26169 282434 243159 2026-11-11T05:24:09Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282434 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake |lake_name = राराताल |image_lake = Rara lake 1.JPG |caption_lake = रारा तालको एक दृश्य |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |location = [[मुगु जिला]] |coords = {{coord|29.525721|82.0902106|region:NP_source:frwiki_type:waterbody|display=inline,title}} |type = |outflow = |drainage =30km² |catchment = |basin_countries = [[नेपाल]] |length = ५.१ किलोमिटर |width = ३.२ किलोमिटर |area = १०.८ वर्ग किलोमिटर |mean-depth = १०० मिटर |max-depth = १६७ मिटर |volume = १ घन किलोमिटर |residence_time = |shore line = 14 km |elevation = २,९९० मिटर |islands = |cities = }} '''राराताल''' ({{Langx|en|[[:en:Rara Lake|Rara Lake]]}}) [[नेपाल]]क [[कर्णाली अञ्चल|कर्णाली]] अञ्चलक [[मुगु जिला|मुगु]] जिलामे अवस्थित नेपालक सबसँ पैग आ प्रसिद्ध ताल अछि । ई ताल समुद्र सतहसँ २,९७२ मिटर उचाईंमे अवस्थित छ । जिलाक सदरमुकाम [[गमगढी]]सँग परिश्चम तर्फ करीब ३ घण्टाक पैदल यात्रा करल पछा राराताल पुगैत अछि । १०.८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमे फैलल रारा तालक अधिकतम लम्वाई ५ किलोमिटर आ अधिकतम चौडाई ३.२ किलोमिटर अह्ही माने गहिराई १६७ मिटर अछि । प्रकृतिक उपहारक रूपमे श्रृजित रारातालके [[रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज]]क मनोरम हरियाली एहिमे [[कस्तुरी मृग|कस्तुरी]], [[रतुवा]] जहिना जन्तुसभक साथ नेपालक राष्ट्रिय चरा [[डाँफे]] आ अन्य चरा चुरुङ्गीसभ समेत थप शोभा पुर्याने अछि । राष्ट्रिय निकुञ्ज १०६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमे फैलल अछि । ==प्राकृतिक सौन्दर्यता== ==नामकरण== ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed> Rara lake, Mugu.jpg|राराताल, मुगु Rara from elevation.jpg|रारातालक दृश्य Sunshine at rara.jpg|सुर्योदयक समय राराताल </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://onlinekhabar.com/2015/04/263957/ राराक सौन्दर्यता] ==एहो सभ देखी== {{नेपालक जल सम्पदा}} [[श्रेणी:नेपालक तालसभ]] [[श्रेणी:पर्यटकीय स्थलसभ]] 4srz7yf7efempgjur56tz5bbpdnirue इम्जा खोला 0 26198 282435 234092 2026-11-11T05:24:13Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282435 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = इम्जा खोला | image = Pangboche, Imja Khola River, Nepal.jpg | image_size = | image_caption = | map = | map_size = | map_caption = | source1_location = [[इम्जा हिमनदी]]<ref name="multipla">Bradley, Mayhew; "Trekking in the Nepal Himalaya" ;(2009); 9 edição; pp 86-94-97-118-122; Lonely Planet; ISBN 9781741041880.</ref> | mouth_location = [[दूध कोशी]] तेङ्बोचे | mouth_coordinates = {{coord|27.793|86.716|format=dms|display=inline,title}} | basin_countries = [[नेपाल]] | length = | source1_elevation = | mouth_elevation = | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = [[कोशी नदी]] | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''इम्जा खोला''' ({{Langx|en|Imja Khola}}) दुधकोशी नदीक सहायक नदी छी। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:नेपालक नदीसभ]] i1tdq1nd23veg8p2htfjntuq0wyzexw पुमोरी 0 26211 282436 142665 2026-11-11T05:24:17Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282436 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = पुमोरि | photo = Mt_Pumori.jpg | photo_caption = <small>पुमोरी कऽ दृश्य सगरमाथा बसे सेम्पदेखी, खुम्बु सहर</small> | elevation_m = ७१६१ | elevation_ref = | prominence_m = १२७८ | prominence_ref = | range = [[हिमालय]] | parent_peak = | listing = | location = [[नेपाल]]-[[तिब्बत]] | map_caption = नेपालक नक्सामे पुमोरिक स्थान | label_position = left | lat_d = 28 | lat_m = 00 | lat_s = 53 | lat_NS = N | long_d = 86 | long_m = 49 | long_s = 41 | long_EW = E | coordinates_ref = | first_ascent = १९६२ [[जेरहार्ड लेन्सेर]] | easiest_route = बरफ/हिम }} '''पुमोरि''' ({{Langx|en|Pumori}}) (र '''Pumo Ri''') एक हिमाली पर्वत अछि जे [[नेपाल]] आ [[तिब्बत]]क सिमानामे [[महालङ्गुर हिमश्रृङ्खला|महालङ्गुर]]क भागमे आबस्थित अछि । पुमोरी [[सगरमाथा]]सँ आठ किलोमिटर पश्चिममे आवस्थित अछि । [[सेर्पा भाषा]]मे [[पुमोरि]]क अर्थ अविवाहित पुत्री कहैत अछि, जेओर्गे मल्लोरी द्वारा नामकरण । [[File:Pumo ri.JPG|thumb|center|800px|<Center>पुमोरिको दृश्य काला पत्थरसँ</center>]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:हिम श्रृङ्खला]] 4xi4grwu00z6idvq5zoycs640yrzya8 भद्रगोल 0 26222 282437 271845 2026-11-11T05:24:21Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282437 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = भद्रगोल | image = [[File:Bhadragol logo.JPG|200px]] | image_size = | image_alt = | caption = भद्रगोलक लोगो | show_name_2 = | genre = हाँस्य | creator = | based_on = <!-- {{based on|work|author}} --> | developer = सुबी फिल्म्स प्रा. लि. | writer = [[कुमार कट्टेल]]<br/> [[अर्जुन घिमिरे]] | screenplay = | story = | director = [[शङ्कर आचार्य]] | creative_director = | presenter = | starring = | judges = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = [[सुबास कार्की]] | country = [[नेपाल]] | language = [[नेपाली]] | num_seasons = <!-- Or num_series. Increment when new seasons/series begin or production starts. --> | num_episodes = १२४ (२६ मई, २०१७ तकमे) <!-- Value is incremented when new episodes air, or have been produced. --> | list_episodes = | executive_producer = | producer = सुबास कार्की | editor = | location = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] | cinematography = | camera = क्यानन ५ डी मार्क थ्री | runtime = २५ मिनेट | company = सुबी फिल्म्स प्रा. लि. | distributor = [[मिडिया हब]] | budget = | channel = [[नेपाल टेलिभिजन]] <!-- or network --> | picture_format = ४८०i स्तरीय भिडियो | audio_format = | first_run = <!-- The nation in which the series first aired, if different from country parameter. --> | released = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} --> | first_aired = {{Start date|2013|10|02}} <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} --> | last_aired = हालतक <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | preceded_by = | followed_by = | related = <!-- To be used only for remakes, spin-offs, and adaptations. --> | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} '''''भद्रगोल''''' ({{Langx|en|[[:en:Bhadragol|Bhadragol]]}}); एक नेपाली टेलिभिजन कार्यक्रम छी जे प्रत्येक शुक्रबार [[नेपाल टेलिभिजन]]सँ प्रसारित होएत अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.filmytheater.net/2014/05/bhadragol-may-9-2014.html|title=Bhadragol - May 9, 2014 - www.filmytheater.net|publisher=Filmytheater.net|accessdate=29 November 2014|archive-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205163631/http://www.filmytheater.net/2014/05/bhadragol-may-9-2014.html|dead-url=yes}}</ref> ई कार्यक्रमक अभिनेतासभ [[सुबास कार्की]], अर्जुन घिमिरे, कुमार कट्टेल, शंकर आचार्य रहल अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.kynepal.com/2014/04/bhadragol-nepali-comedy-show.html|title=Bhadragol _ Nepali Comedy Show|publisher=Kynepal.com|accessdate=29 November 2014|archive-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205135655/http://www.kynepal.com/2014/04/bhadragol-nepali-comedy-show.html|dead-url=yes}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन श्रृंखला]] tbr0p20zuevo8opwh5s62nr16slhjeo ह्युरन ताल 0 26234 282585 279752 2026-11-11T07:15:16Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282585 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake |name =ह्युरन ताल |image = Brucesky.jpg |caption = |image_bathymetry =Lake-Huron.svg |caption_bathymetry = ह्युरन ताल तथा अन्य [[विशाल तालसभ]] |location = [[संयुक्त राज्य]] तथा [[क्यानडा]] |group = [[विशाल तालहरू]] |coords = {{coord|44.8|N|82.4|W|type:waterbody_scale:5000000|display=inline,title}} |lake_type = [[हिमताल]] |inflow = [[Straits of Mackinac]], [[सेन्ट मारिज नदी (मिचिगन–ओन्टारियो)|सेन्ट मारिज नदी]] |outflow = [[St. Clair River]] |catchment = 51,700&nbsp;sq&nbsp;mi (134,100&nbsp;km<sup>2</sup>) |basin_countries = संयुक्त राज्य तथा क्यानडा |length = {{convert|206|mi|abbr=on}} |width = {{convert|183|mi|abbr=on}} |area = २३,०००&nbsp;वर्ग&nbsp;माइल (५९,६००&nbsp;किमी<sup>२</sup>) |depth = {{convert|195|ft|abbr=on}} |max-depth = {{convert|750|ft|0|abbr=on}} |volume = {{convert|850|cumi|0|abbr=on}} | shore = {{convert|1850|mi|km|abbr=on}} plus {{convert|1980|mi|km|abbr=on}} for islands<ref>[https://www.michigan.gov/deq/0,4561,7-135-3313_3677-15959--,00.html Shorelines of the Great Lakes]</ref> |elevation = {{convert|577|ft|abbr=on}} |residence_time = २२ बर्ष |islands = [[मनिटोलिन टापू|मनिटोलिन]] |islands_category = विशाल तालका टापूसभ |sections = [[Georgian Bay]], [[North Channel (Ontario)|North Channel]] |cities = [[Bay City, Michigan|Bay City]], [[Alpena, Michigan|Alpena]], [[Cheboygan, Michigan|Cheboygan]], [[St. Ignace, Michigan|St. Ignace]], [[Port Huron, Michigan|Port Huron]] in Michigan; [[Goderich, Ontario|Goderich]], [[Sarnia]] in Ontario |reference = <ref name=nyt>{{cite book | first=John W. (ed.) | last=Wright | coauthors=Editors and reporters of ''The New York Times'' | year=2006 | title=The New York Times Almanac | url=https://archive.org/details/newyorktimes200700newy | edition=2007 | publisher=Penguin Books | location=New York, New York | isbn=0-14-303820-6 | page=[https://archive.org/details/newyorktimes200700newy/page/70 64]}}</ref> }} '''ह्युरन ताल''' ({{Langx|fr|Lac Huron}}) [[उत्तर अमेरिका]]मे अवस्थित [[विशाल तालसभ]] मध्ये एक ताल छी । ई तालक पूर्वी भाग [[क्यानडा]]क [[ओन्टारियो]] राज्यमे आ पश्चिमी भाग [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]क [[मिचिगन]] राज्यमे परैत अछि । ==भौगोलिक विवरण== ह्युरन तालक सतहक क्षेत्रफल २३,०००&nbsp;वर्ग&nbsp;माइल (५९,६००&nbsp;किमी<sup>२</sup>) रहल अछि । सतहक क्षेत्रफलक आधारमे ई ताल विशाल तालसभ मध्ये दोसर बडका ताल अछि । तहिना पानीक आयतनक आधारमे ई ताल विशाल तालसभ मध्ये तथा विश्वक तेसर पैग सफा पानीक ताल छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== cv8kq3u0kzcgxdftvi143onzohfqz01 भ्याटिकन सिटी 0 26566 282438 246518 2026-11-11T05:24:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282438 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name ={{native name|it|Stato della Città del Vaticano|icon=no}}<ref>[http://www.vaticanstate.va/NR/rdonlyres/FBFEA0E8-B43A-452A-AAA0-1AF49590F658/2614/TrattatoSantaSedeItalia.pdf Treaty between the Holy See and Italy], article 26.</ref> |conventional_long_name =Vatican City State<ref>[http://www.vaticanstate.va/EN/homepage.htm Vatican City State homepage]</ref> |common_name =भ्याटिकन सिटी |image_flag =Flag of the Vatican City - 2001 version.svg |image_coat =Coat of arms of the Vatican City.svg |symbol_type = निसाना छाप |image_map =Location Vatican City Europe.png |map_caption ={{Map caption|location_color=green|region=Europe|region_color=dark grey|legend=Location Vatican City Europe.png}} |national_motto = |ethnic_groups =[[इटालवी लोक|इटालवी]], [[स्विस लोक|स्विस]], अन्य |national_anthem ="[[Pontifical Anthem|Inno e Marcia Pontificale]]"{{Spaces|2}}<small>(Italian)<br />"Pontifical Anthem and March"</small><br /><center>[[File:United States Navy Band - Inno e Marcia Pontificale.ogg]]</center> |capital =भ्याटिकन सिटी<ref>Vatican City is a [[city-state]]</ref> |official_languages =इटाली<!--Vatican City uses ONLY Italian; Vatican City is ''not'' the Holy See, which uses Latin.--><ref>In accordance with paragraph 2 of the ''Legge sulle fonti del diritto'' of 7 June 1929, all laws and regulations of the state are published in the Italian-language ''Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano'' attached to the [[Acta Apostolicae Sedis]]. The text of the first seven items published in that supplement is given [http://www.vaticanstate.va/NR/rdonlyres/FBFEA0E8-B43A-452A-AAA0-1AF49590F658/2615/Supplemento.pdf here.] While the state itself uses only Italian, many other languages are used by institutions situated within the state, such as the [[Holy See]], the [[Pontifical Guard|Pontifical Swiss Guard]], and the [[Pontifical Academy of Sciences]]. The Holy See uses [[Latin]] as an official language and French as a diplomatic language; in addition, its [[Secretariat of State (Holy See)|Secretariat of State]] uses English, German, Italian, Polish, Portuguese and Spanish. The Swiss Guard, in which commands on parade are given in German, also uses French and Italian in all its official ceremonies. The semi-official Holy See newspaper [[L'Osservatore Romano]] uses English, French, German, Italian, [[Malayalam language|Malayalam]], Polish, Portuguese and Spanish. [http://www.radiovaticana.org/inglese/enindex.html Vatican Radio] uses 40 languages, including Albanian, Amharic, Arabic, Armenian, Byelorussian, Bulgarian, Chinese, Croatian, Czech, Esperanto, English, Filipino, French, German, Hindi, Hungarian, Italian, Latvian, Lithuanian, Malayalam, Polish, Portuguese, Rumanian, Russian, Slovak, Slovenian, Somali, Spanish, Swahili, Tamil, Tigrigna, Ukrainian, and Vietnamese.</ref><ref>http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19670815_regimini-ecclesiae-universae_it.html</ref> |latd=41 |latm=54.2 |latNS=N |longd=12 |longm=27.2 |longEW=E| |government_type =[[ecclesiastical]],<br />[[sacerdotal]]-[[monarchical]],<br />[[absolute monarchy|absolute]], and [[elective monarchy]]<ref>{{cite web|url=http://www.vaticanstate.va/EN/State_and_Government/StateDepartments/index.htm |title=Internet portal of Vatican City State |publisher=Vatican City State |accessdate=9 July 2011}}</ref><br /> or [[theocracy]]<ref>[http://www.staff.ncl.ac.uk/nick.megoran/pdf/theocracy.pdf International Encyclopedia of Human Geography] p.226</ref> |leader_title1 =[[पोप|सार्वभौम]] |leader_name1 =[[Pope Benedict XVI|Benedict XVI]] |leader_title2 =[[President of the Pontifical Commission for Vatican City State|President of the Governorate]] |leader_name2 =[[Giuseppe Bertello]] |legislature =[[Pontifical Commission for Vatican City State|Pontifical Commission]] |area_rank =२५०हम |area_magnitude =1 E5 |area_km2 =0.44 |area_sq_mi =0.17 |percent_water =० |population_estimate =८३२<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vt.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201223203905/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vt.html |date=2020-12-23 }}, ''The World Factbook'', CIA. Retrieved 25 January 2012.</ref> |population_estimate_rank= २३६हम |population_estimate_year= जुलाई २०११ |population_census = |population_census_year = |population_density_km2 =१८७७ |population_density_sq_mi= 4859 |population_density_rank=६अम |GDP_PPP = |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = |GDP_PPP_per_capita = |GDP_PPP_per_capita_rank = |sovereignty_type =[[स्वतन्त्र]] |sovereignty_note =[[इटाली]]सँ |established_event1 =[[लयाटरन सन्धि]] |established_date1 =११ फरबरी १९२९ |currency =युरो (€)<ref>Since 1 January 2002. [http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/sp_ss_scv/informazione_generale/sp_ss_scv_info-generale_en.html#Valuta www.vatican.va] [[Holy See Press office]] – General Information. Retrieved 23 October 2009.</ref><ref>Before 2002, the [[Vatican lira]] (on par with the Italian lira)</ref> |currency_code =EUR |country_code =<!-- ? SCV --> |time_zone =[[केन्द्रीय युरोप समय]] |utc_offset =+१ |time_zone_DST =[[केन्द्रीय युरोपेली ग्रीष्म समय]] |utc_offset_DST =+२ |drives_on =दहिना{{ref|a|1}} |cctld =.va |calling_code =+३७९<ref>[[ITU-T]] assigned code 379 to Vatican City. However, Vatican City is included in the Italian telephone numbering plan and uses the Italian country code 39, followed by 06 (for Rome) and 698.</ref> |ISO_3166-1_alpha2 =VA |ISO_3166-1_alpha3 =VAT |ISO_3166-1_numeric =३३६ |sport_code = |vehicle_code =V<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/sp_ss_scv/informazione_generale/sp_ss_scv_info-generale_en.html#Targa www.vatican.va] [[Holy See Press office]]&nbsp;— General Information. Retrieved 23 October 2009.</ref> }} '''भ्याटिकन सिटी''' {{IPAc-en|audio=en-us-Vatican City.ogg|ˈ|v|æ|t|ɨ|k|ən|_|ˈ|s|ɪ|t|i}}({{Langx|en|Vatican City}}, [[इटालवी भाषा|इटालवी]] Stato della Città del Vaticano; ल्याटिन: Status Civitatis Vaticanae), या '''भ्याटिकन सिटी राज्य''',<ref>{{cite web|url=http://www.vaticanstate.va/EN/homepage.htm |title=Homepage of Vatican City State |publisher=Vaticanstate.va |accessdate=15 October 2010}}</ref> ({{IPA-it|ˈstaːto della t͡ʃitˈta del vatiˈkaːno|pron}})<ref>"Stato della Città del Vaticano" is the name used in the state's [[Constitution|founding document]], the [http://www.vaticanstate.va/NR/rdonlyres/FBFEA0E8-B43A-452A-AAA0-1AF49590F658/2614/TrattatoSantaSedeItalia.pdf Treaty between the Holy See and Italy], article 26.</ref>, [[युरोप]] महादेशमे अस्थित एक देश छी । ई संसारक सबसँ छोट देश छी । एकर क्षेत्रफल ४४ हेक्टर आ जनसङ्ख्या ८४२ रहल अछि । ई [[इटाली]]क राजधानी शहर [[रोम]] भितर रहल अछि । एकर राष्ट्रिय भाषा ल्याटिन छी । इसाई धर्मक प्रमुख सम्प्रदाय रोमन क्याथोलिक चर्चक ई मुख्य केन्द्र छी, आ ई साम्प्रदायक सर्वोच्च धर्मगुरू पोपक निवास एतय रहल अछि । === टिप्पणी === * {{note|a}} पर्यटक वा अवलोकनकर्ताके भ्याटिकन सिटी भितर बिना कोनो विशेष अनुमति, गाडी चलाबैमे रोक अछि । == सन्दर्भ सूची == {{reflist|colwidth=30em}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Vatican City|भ्याटिकन सिटी}} ==एहो सभ देखी== {{युरोपक देशसभ}} [[श्रेणी:युरोपक देशसभ]] pnmxh86bdw5wkneysqw2yshgpiioaci इगुयाजु राष्ट्रिय निकुञ्ज 0 26598 282439 243722 2026-11-11T05:24:29Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282439 wikitext text/x-wiki {{Infobox Protected area | name = इगुयाजु राष्ट्रिय निकुञ्ज | iucn_category = II | photo = Cataratas027.jpg | photo_caption = झरनाक दृश्य | photo_width = 220 | location = [[मिसिओन्स प्रान्त]], [[अर्जेन्टिना]] | map = Argentina |relief=1 | map_width = 220 | nearest_city = | embedded1 = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_date = १९८४ <small>(८अम [[विश्व सम्पदा समिति|शत्र]])</small> | designation1_type = प्राकृतिक | designation1_criteria = vii, x | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/303 ३०३] | designation1_free1name = राष्ट्र दल | designation1_free1value = अर्जेन्टिना | designation1_free2name = क्षेत्र | designation1_free2value = [[अमेरिकाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूक सूची|ल्याटिन अमेरिका आ क्यारिबियन]] }} | lat_d = 25 | lat_m = 37 | lat_s = 00 | lat_NS = S | long_d = 54 | long_m = 20 | long_s = 00 | long_EW = W | area = {{convert|550|km2|sqmi|0|abbr=on}} | established = १९३४ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = पार्क्स }} '''इगुयाजु राष्ट्रिय निकुञ्ज''' ({{Langx|en|[[:en:Iguazú National Park]]}}) [[अर्जेन्टिना]]क राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । एकर क्षेत्रफल {{convert|550|km2|sqmi|0|abbr=on}} रहल अछि । ==इतिहास== ==चित्रदीर्घा== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Iguazu National Park|इगुयाजु राष्ट्रिय निकुञ्ज}} *[http://www.iguazuargentina.com/ आधिकारिक वेबसाइट] *[http://www.parquesnacionales.gov.ar/i/03_ap/15_iguazu_PN/15_iguazu_PN.htm Administración de Parques Nacionales] - National Parks Administration of Argentina (in Spanish and English) *[http://www.worldheritagesite.org/sites/iguazu.html World Heritage Site] *[http://www.moon.com/planner/argentina/mustsee/pn_iguazu.html Parks location and Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311193537/http://www.moon.com/planner/argentina/mustsee/pn_iguazu.html |date=2007-03-11 }} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] 1e4ikncvf6l99t8fm4qu9qcmquebfs0 गाउँपालिका 0 26674 282440 266179 2026-11-11T05:24:33Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282440 wikitext text/x-wiki {{नेपालक राजनीति}} '''गाउँपालिका''' ({{Langx|en|Gaupalika|gāunpālikā}}| [[अनुवाद]]: '''ग्रामीण नगरपालिका''') [[गाउँ विकास समिति]]के विस्तार करि बनाएल गेल [[नेपाल]]क नव स्थापित स्थानीय प्रशासनिक एकाई छी ।<ref>{{cite web|title=District Coordination Committee|url=http://mofald.gov.np/ddc|website=[[Ministry of Federal Affairs and Local Development (Nepal)|MoFALD]]|publisher=[[Government of Nepal]]|accessdate=1 June 2017|ref=http://mofald.gov.np/ddc}}</ref><ref name="nepalaaja">{{cite news|title=गाविस/जिविस खारेज, ७ सय ४४ स्थानीय तह आजैबाट कार्यन्वयनमा|url=http://nepalaaja.com/2017/03/60256|accessdate=12 April 2017|agency=Nepal Aaja|archive-date=12 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170412224910/http://nepalaaja.com/2017/03/60256|url-status=dead}}</ref> वि.सं. २०७३ सालमे [[सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय]]द्वारा ७४४ [[स्थानीय तह]] लागू करवाक समय [[गाविस]] विघटन करि ४ सय ७९ गाउँपालिका बनाएल गेल छल ।<ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिलामा कति ?|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref><ref name="जिला समन्वय समिति">{{cite news|last1=काफ्ले|first1=प्रतिक्षा|title=जिविस अब देखि जिला समन्वय समिति|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|accessdate=३० फाल्गुन २०७३|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|date=३० फाल्गुन २०७३|archive-date=2017-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|dead-url=yes}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|accessdate=२८ फाल्गुण २०७३|publisher=[[सेतोपाटी]]|date=२८ फाल्गुण २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|url-status=dead}}</ref> ==उद्देश्य== [[गाउँ विकास समिति]]सँ गाउँपालिका बनाबैक उद्देश्य नेपालमे [[सङ्घीयता|सङ्घीय प्रणाली]] लागू करेनाए अछि । स्थानीय तह मजबुत बनाए जनताके काम काज चुस्त दुरुस्त केनाए सेहो एकर उद्देश्य छी । गाउँपालिका आबसँ अपन क्षेत्रमे मनोरञ्जन कर, व्यवसाय कर आ आवाशीय कर सङ्कलन करि सकैत अछि ।<ref>{{cite news|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, सिंहदरबारकै हैसियतका ७ सय ४४ स्थानीय तह क्रियाशील|url=http://nepalaaja.com/2017/03/60345|accessdate=12 April 2017|agency=Nepal Aaja|archive-date=12 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170412224838/http://nepalaaja.com/2017/03/60345|url-status=dead}}</ref> ==गाउँपालिकाक सूची== {{Main|नेपालक गाउँपालिकासभ}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== * [[गाउँ विकास समिति]] [[श्रेणी:नेपालक प्रशासनिक विभाजन]] cycsf6oxybp2bvvk71v7rhv9ccih9ns लेखापरीक्षण 0 26694 282441 245833 2026-11-11T05:24:37Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282441 wikitext text/x-wiki {{लेखापरीक्षण}} '''लेखापरीक्षण''' ({{Langx|en|Auditing}})लेखापरिक्षण एक बिशेष परिक्षण छी। लेखापरिक्षण माने संस्थाक वित्तीय कारोवारक बाह्रय व्यक्तिसँ करावैत विशेष परीक्षणके जनावैत अछि । लेखापरीक्षणक उद्देश्य माने संस्थाक वित्तिय कारोवार जाँच कैर [[वित्तीय विवरण]] संस्थाक वित्तीय अवस्था तथा कार्यसम्पादनक यथार्थ चित्रण करैत अछि या नै करैत अछि बारेमे [[लेखापरीक्षण प्रतिवेदन]] मार्फत अपन राय प्रकट करैत अछि ।<ref name="Handbook of Practical Auditing">Definition of Auditing</ref> लेखापरीक्षण माने सामान्यत वित्तीय लेखापरीक्षणके वुझावैत अछि । == वित्तीय लेखापरीक्षण == वित्तीय लेखापरीक्षण माने कोनो भी कानुनी रूपसँ स्थापना भेल नाफा कमाई या नै कमाई बडका या छोटक संस्थाक वित्तीय सूचनासभमे राय दऽ कार्यक लेल प्रमाणसभ संकलन कैर आ मूल्याँकन करै लेखापरीक्षक अपन राय देइवाला प्रक्रिया छी ।<ref>{{Cite web |url=http://ican.org.np/_downloads/stdaud/NSA01.pdf |title=लेखापरीक्षणक परिभाषा |access-date=2017-06-26 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516135545/http://www.ican.org.np/_downloads/stdaud/NSA01.pdf |dead-url=yes }}</ref> == लेखारीक्षणका उद्देश्यसभ == * संस्थाक [[वित्तीय विवरण]] यथार्थ चित्रण करैत अछि या नै करैत अछि बारेमे राय प्रकट करैत अछि। * गल्ती तथा ठगी पत्ता लगाऽ तथा दोहरक नै देइत सुधार कैर सुझाव देइत अछि । == लेखापरीक्षणक प्रकारसभ == * बार्षिक या बाह्रय लेखापरीक्षण * [[आन्तरिक लेखापरीक्षण]] * विशेष लेखापरीक्षण * [[लागत]] लेखापरीक्षण * परियोजना लेखापरीक्षण * प्राविधिक लेखापरीक्षण * व्यवस्थापन लेखापरीक्षण *वातावरणीय लेखापरीक्षण * सामाजिक लेखापरीक्षण * सुचना प्रविधि लेखापरीक्षण ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== 02oxnpcpdmibget8qti7qoxkd0dgx72 क्लारा जेटकिन 0 26719 282442 144865 2026-11-11T05:24:41Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282442 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = क्लारा जेटकिन<br />Clara Zetkin | image = C Zetkin 1.jpg | caption =सन् १९२० मा जेटकिन | birth_date = ५ जुलाई १८५७ | birth_place = लिपगिज,जर्मन | death_date = २० जुन १९३३ | death_place = जर्मन | death_cause = समसामयिक | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = [[जर्मन]] | nationality = [[जर्मनी]] | other_names = क्लारा | education = | occupation = राजनीतिक | years_active = | employer = | known_for = अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसक संस्थापक | salary = | height = | weight = | title = | term = | boards = | religion = ईसाइ | spouse = | partner = ओसियत | children = २ बेटा | parents = | relatives = | website = | footnotes = | ethnic = | networth = }} '''क्लारा जेटकिन''' ({{Langx|en|Clara Zetkin}}) अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसक संस्थापक छथि। ओ महिला मुक्ति आन्दोलनक अगुवा छथि । ओ पहिलबेर महिला मुक्तिक आवाज लऽ आन्दोलनमे आवैला पहिल महिला हिनका छथि । ==बाल्यकाल तथा शिक्षा== ==कार्यसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Clara Zetkin|क्लारा जेटकिन}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:विश्वक चर्चित व्यक्तित्वसभ]] as65611kfkuxe7vt3jnxkw8crof0xbq पूर्णिमा चौधरी 0 26723 282443 227578 2026-11-11T05:24:45Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282443 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = पूर्णिमा चौधरी | female = | image = | country = भारतीय महिला | fullname =पूर्णिमा चौधरी | nickname = पूर्णि | birth_date = {{Birth date and age|1971|10|15|df=yes}} | birth_place = [[कोलकाता]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दायाँ हाते | bowling = दायाँ हाते मध्यम तेज बलर | role = | international = true | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = १३ दिसम्बर | odidebutyear = १९९७ | odidebutagainst = वेस्ट इन्डिज महिला | odicap = ५३ | lastodidate = २४ दिसम्बर | lastodiyear = १९९७ | lastodiagainst = अस्ट्रेलियन महिला | odishirt = | columns = 0 | date = २० अप्रिल | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/10/10519/10519.html क्रिकेट आर्काइव }} '''पूर्णिमा चौधरी''' ({{Langx|en|'''Purnima Choudhary'''}}; जन्म ;१५ अक्टुबर १९७१) एक पूर्व [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम|भारतीय महिला एकदिवसीय क्रिकेट खेलाडी]] अछि जे भारतक अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिमक लेल खेलैत अछि । ओ दाहिना हातसँ ब्याटिङ आ बलिङ करैत अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/10/10519/10519.html|title=P Choudhary|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२० अप्रैल २०१७}}</ref> ओ अपन करियरमे कुल पाँच [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] म्याच खेलने अछि जहिमे ओ २० रन बनाने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54279.html|title=P Choudhary|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२० अप्रैल २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 3ofdh89eaj0v5xarb7t7i9uu8lbml9r डेभिड फिलो 0 26728 282444 144901 2026-11-11T05:24:49Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282444 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = डेभिड फिलो |image = David Filo.jpg |image_size = |alt = |caption = डेभिड फिलो २००७ मे |birth_name = |birth_date = १९६६ अप्रिल २० |birth_place = |residence = पालो अल्टो, अमेरिका |alma_mater = [[स्टानफोर्ड विश्वविद्यालय]] |occupation = [[याहु]]क सहसंस्थापक |years_active = |net_worth = यूएस$ २.६ विलियन (२०१५ सेप्टेम्बर) |boards = |religion = |spouse = एन्जेला वेउनिङ्ग |children = |parents = |signature = |signature_alt= |website = }} '''डेभिड फिलो''' ( {{Langx|en|David Filo}}, जन्मः अप्रिल २०, १९६६) एक अमेरिकी व्यावसायी तथा [[याहु]]क संस्थापक छथि । ओ [[जेरी याङ्ग]]सग मिल [[याहु]]क स्थापना केने छल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:विश्वक चर्चित व्यक्तित्वसभ]] aw1zle2fyjc1tpxts70gdev4o683g1i ब्रायन एडम्स 0 26747 282445 245258 2026-11-11T05:24:53Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282445 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = ब्रायन एडम्स | Img = Bryan Adams Hamburg MG 0631 flickr.jpg | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = Yes | Background = एकल गायन | Birth_name = ब्रायन गाइ एडम्स | Born = {{birth date|1959|11|5|df=y}}<br>किंसटन, ओन्टारियो, क्यानडा | Died = | Genre = [[रक संगीत]] | Instrument = [[गायन]], [[गीतार]], [[ब्यास गीतार]],डोब्रो, [[पियानो]], हारमोनिका, किबोर्ड | Occupation = [[गायक]], [[संगीतकार]], [[फोटोग्राफर]], | Years_active = १९९७-हाल | Label = [[ए एण्ड एम रेकर्डस्]], [[पोलिडोर रेकर्डस्]] | URL = {{URL|bryanadams.com}} | Notable_instruments = }} [[File:Bryan Adams in Nepal.jpg|thumb|right|200px| २०६७कऽ अन्त्यमे नेपालमे सांगितिक कार्यक्रम प्रश्तुत करैल आएल ब्रायन एडम्स]] [[file:नेपालमा ब्रायन.jpg|thumb|right|200px|विमानस्थलसँ बाहर ब्रायन एडम्स]] '''ब्रायन एडम्स''' ({{Langx|en|Bryan Guy Adams}}, जन्म ५ नवम्बर १९५९, [[क्यानाडा]]) एक चिनिएका रक गायकमात्र नै संगीतकार, सङ्गीत निर्देशक, लेखक, समाजसेवी आ फोटोग्राफर समेत छथि। सन् १९८०कऽ दशकमे 'ब्रायन एडम्स' नामक एल्बमसँ सांगीतिक क्षेत्रमे लागल ब्रायनक 'समर अफ सिक्स्टी नाइन', 'एभ्रीथिङ्स आइ डु' आ 'प्लिज फर्गिभ मी'जहिना उनकर गीत श्रोतामाझ चर्चित छल । ३२ वर्षक सांगीतिक यात्रामे ओ ग्य्रामी अवार्ड, अमेरिकन म्युजिक अवार्ड अन्तर्गत् १८ जोनो अवार्ड आ क्यानेडियन ग्य्रामी अवार्ड जितने अछि । एहि अन्तरालमे करिब २०कऽ हाराहारीमे उनकर एल्बमसभ सार्वजनिक भेल अछि । उनकर 'रेकलेस' नामक चौथा एल्बम सर्वाधिक बिक्री भेल एल्बम छी <ref>http://www.nagariknews.com/ent/music/21884-2010-12-30-05-27-38.html</ref>। उनकर रेकर्डसभ विश्वभरिमे कम्तिमे साढे ६ करोड सँ १० करोडक संख्याक हाराहारीमे बिक्रि भेल बतावैत अछि <ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2008/03/30/sv_bryanadams.xml|title=Bryan Adams | location=London | work=The Daily Telegraph | first=David | last=Jenkins | date=30 March 2008 |accessdate=13 August 2010}}</ref><ref>{{cite news | url = http://jam.canoe.ca/Music/Artists/A/Adams_Bryan/2004/12/01/753551.html | author = Armstrong, Denis | title=Bryan Adams not slowing down | date= | publisher = [[Jam!]] (''[[Ottawa Sun]]'') | accessdate=13 August 2010 }}</ref>। सन् २००८मे [[बिल्बोर्ड]]क पचासौ बर्षगांठमे प्रकाशित श्रेणीमे ओ ३८सौ स्थानमे छल <ref>{{cite news | url=http://junoawards.ca/2010/01/13/bryan-adams-to-receive-the-allan-waters-humanitarian-award/ | title=Bryan Adams to receive the Allan Waters Humanitarian Award | date=13 January 2010 | publisher=CARAS | accessdate=16 January 2010 | archive-date=24 September 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100924141654/http://junoawards.ca/2010/01/13/bryan-adams-to-receive-the-allan-waters-humanitarian-award/ | dead-url=yes }}</ref>। उनले हाल सम्म १५औँ ग्रामी अवार्डमे बेस्ट सङ रिटन, बेस्ट रक भोकल, एमटीभी अवार्डमे बेस्ट स्टेज प्रोफम, क्यानडा आ बेलायतमे पपुलर म्युजिक अवार्ड, अमेरिकन म्युजिक अवार्ड, लिड अवार्ड फर फोटोग्राफीलगायत विभिन्न अवार्ड हात पावने अछि । == नेपाल यात्रा== [[file:ब्रायन एडम्स.jpg|thumb|200px|right|नेपालमे भेल ब्रायन एडम्सक सांगितिक कार्यक्रम]] २०६७ फागुन ७ गते मध्यान्ह सवा दुई वजे [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल]] क्यानेडियन रक गायक ब्रायन एडम्स नेपाल आएल गर्व भेल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{wikiquote}} {{commons|Bryan Adams}} *{{Official website|http://www.bryanadams.com}} *{{iMDb name|1898}} * {{facebook|bryanadamsofficial}} * Goode, Jay. ''Bryan Adams''. Photographed by Al Purdi & Rick Stern. [s.l.]: Monarch Books, १९८६. ISBN ०-९२११-११८३-०१-१ ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:संगीतकार]] [[श्रेणी:अमेरिकी कलाकारसभ]] [[श्रेणी:अमेरिकी गायकसभ]] 6h4v0ta08yal5yaa3oa35zdfxv0hmza कार्यकारिणी (सरकार) 0 26828 282446 260736 2026-11-11T05:24:57Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282446 wikitext text/x-wiki {{नेपालक राजनीति}} [[कार्यकारिणी]] ({{Langx|en|Executive}}) एक शासन कार्यन्वयन अधिकार छी ।<ref>{{cite news|title=संघीय संरचनामे स्थानीय तहक सामर्थ्य कति ?|url=http://ekhabaronline.com/2016/12/1100#sthash.PsPNjlT6.dpbs|work=गंग आर.सी.|publisher=Ekhabaronline.com|date=१६ पुस २०७३}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[कार्यकारिणी अधिकार]]मे राज्य प्रमुख, ([[राष्ट्रपति]]), [[कार्यकारी]] होइत अछि आ हुनकर भूमिका प्रतिकात्मक स्वरूपक होइत अछि । [[नेपालक संविधान २०७२|नेपालक संविधान]]क धारा ६१ मे [[राष्ट्रपति]]क सम्बन्धमे संवैधानिक व्यवस्था कएल गेल अनुसार [[राष्ट्रपति]] राष्ट्र प्रमुखक हैसियतमे विभिन्न कार्य सम्पादन करि सकैत अछि । अर्थात विशेषतः [[स्थानीय व्यवस्थापिका|व्यवस्थापकीय अधिकार]], [[कार्यपालिका|कार्यपालिका सम्बन्धी अधिकार]], [[न्यायपालिका|न्यायपालिका सम्बन्धी अधिकार]] लगायत अन्य अधिकारसमेत प्रयोग करैत अछि । [[नेपालक संविधान २०७२|संविधान]] तीन तह [[सङ्घीयता|सङ्घ]], [[प्रदेश]] आ [[स्थानीय तह|स्थानीय]]मे [[विधेयक|विधायिकी]], कार्यकारिणी आ [[न्यायिक समिति|न्यायिक]] अधिकार देने अछि । जहिमे नेपालक स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता, स्वाधीनता, राष्ट्रिय हित, सर्वाङ्गीण विकास, बहुदलीय प्रतिस्पर्धात्मक लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक [[सङ्घीय शासन प्रणाली]], [[मानवाधिकार]] तथा मौलिक हक, कानुनी राज्य, शक्ति पृथकीकरण आ नियन्त्रण तथा सन्तुलन, बहुलता आ समानतामे आधारित समतामूलक समाज, समावेशी प्रतिनिधित्व आ पहिचानक संरक्षण करत कहि व्याख्या केनए अछि ।<ref>{{cite news|title=नेपालको सन्दर्भमा राष्ट्रपतिको भूमिका|url=http://gorkhapatraonline.com/news/36418|accessdate=१८ असार २०७४|work=अर्जुनकुमार खड्का|publisher=gorkhapatraonline.com|ref=http://gorkhapatraonline.com/news/36418}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:संवैधानिक कानून]] 6ezug5a85f897tavuks0wixb2htmf88 आन्तरिक लेखापरीक्षण 0 26939 282447 146043 2026-11-11T05:25:01Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282447 wikitext text/x-wiki {{ लेखापरीक्षण}} '''आन्तरिक लेखापरीक्षण''' ({{Langx|en|Internal Audit}}) माने व्यवस्थापनके संस्थाक प्रभावकारी रुपमे उद्देश्य प्राप्ती तथा [[जोखिम व्यवस्थापन]] करैक लेल सहयोग करै कार्य जे संस्थाक कमर्चारीसभ या बाहरक अनुभवी व्यक्तिसँ (outsourcing) करवाक हेतु परीक्षण कार्यके बुझावैत अछि । आन्तरिक लेखापरीक्षण विशेष कैर [[जोखिम व्यवस्थापन]], [[आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली]] तथा सुशासनमे केन्द्रित भऽ कार्य करैत अछि । == परिभाषा == अमेरिकाक आन्तरिक लेखापरीक्षणक संस्था इन्स्टिट्युट अफ इन्टरनल अडिटर्स आन्तरिक लेखापरीक्षणक परिभाषा "Internal auditing is an independent, objective assurance and consulting activity designed to add value and improve an organization's operations. It helps an organization to accomplish its objectives by bringing a systematic, disciplined approach to evaluate and improve the effectiveness of risk management, control, and governance processes."<ref>http://www.iia.org Institute of Internal Auditors</ref> ==आन्तरिक लेखापरीक्षणक केन्द्रिकरण== * जोखिम तथा लागत न्यूनीकरण । * कमि कमजोरी, ठगीके कम करै । * संस्थाक कार्य योजना पालना भेल नैभेल जाँच करै । * संस्थाक नीति तथा कार्यविधिसभमे सहयोग करै । * संस्थाक कार्य प्रक्रियासभके सुधार करै । * संस्थाक [[आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली|आन्तरिक नियन्त्रण]]के सुधार करै मजबुत बनाव । * शेयरधनी या कम्पनीक मालिकक प्रश्नसभक जवाफ उपलब्ध करावैत । == आन्तरिक लेखापरीक्षण प्रतिवेदन== ==आन्तरिक लेखापरीक्षणक भूमिका== == आन्तरिक लेखापरीक्षणक फाइदा== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== 2yntcptrj07g8u4qc9kg4gl85bww78f फागुन 0 27032 282448 274384 2026-11-11T05:25:05Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282448 wikitext text/x-wiki '''फागुन''' ({{Langx|en|Fālgun}}, {{Lang-bn|ফাল্গুন}}, {{lang-as|ফাগুন}}, {{lang-ne|फाल्गुन}}) [[तिरहुता पञ्चाङ्ग]], [[बङ्गाली क्यालेन्डर]] आ [[नेपाली क्यालेन्डर]]क एगारहम महिना छी ।<ref>{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php|title=Bangabda - Banglapedia|language=अङ्ग्रेजी|access-date=2017-04-19|archive-date=2020-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200515073155/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Main_Page|dead-url=yes}}</ref> ई महिनाक नाम [[उत्तर फाल्गुनी]] ताराक नामपर राखल गेल अछि । ई महिनाक आवागमन [[वसन्त|वसन्त ऋतु]]मे होइत अछि । [[ग्रेगोरियन क्यालेन्डर]] अनुसार फागुनक पहिल दिन १३ फरबरी होइत अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.nepcal.com/date_conv.php |title=Nepali Date Converter |publisher=nepcal.com |date= |accessdate=2013-06-21}}</ref> ==संस्कृति== ===नेपाल=== [[नेपाल]]मे ई महिनाक पूर्ण चन्द्रमासीक दिन [[होली]] (फागु पुर्णिमा) पावनि मनाएल जाइत अछि ।<ref>{{cite web |url=http://www.nepcal.com/ |title=Nepali Calendar |publisher=nepcal.com |date= |accessdate=2013-06-21 |archive-date=2022-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820025006/http://www.nepcal.com/ |dead-url=yes }}</ref> ==एहो सभ देखी== *[[बङ्गला क्यालेन्डर]] *[[नेपालक संस्कृति]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} {{Tirhuta Panchang}} [[श्रेणी:तिरहुता पञ्चाङ्गक महिनासभ]] qcxvp5dy8xflnpo5dlygc2fif1th4l4 महानगर 0 27091 282449 245420 2026-11-11T05:25:09Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282449 wikitext text/x-wiki {{other uses}} [[File:Tokyo Landsat.jpg|thumb|right|200px|[[टोक्यो]], विश्वक सबसँ पैग महानगर]] [[File:São Paulo satellite image, Landsat-5 2010-04-18 (cropped).jpg|thumb|right|200px|[[साओ पाउलो]], [[दक्षिणी गोलार्ध|दक्षिणी गोलार्द्ध]]क सबसँ पैग महानगर]] '''महानगर''' ({{Langx|en|Metropolis}}; {{IPAc-en|m|ᵻ|ˈ|t|r|ɒ|p|ə|l|ɪ|s|,_|-|p|l|ɪ|s}})<ref name="oxforddictionarymetropolis">{{cite web| url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/metropolis?q=Metropolis| title=Definition of Metropolis| publisher=Oxford Dictionaries| accessdate=2 March 2016| archive-date=7 March 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160307093630/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/metropolis?q=Metropolis| dead-url=yes}}</ref> एक पैग [[शहर]] वा [[शहरी क्षेत्र]] छी जे कोनो भी [[देश]] वा [[क्षेत्र]]क [[आर्थिक]], [[राजनैतिक]] आ [[सांस्कृतिक]] महत्व बहन केनए होइ आ क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, वाणिज्य आ सूचनाक महत्वपूर्ण केन्द्र होइत अछि । ई पद ग्रीक भाषासँ आएल अछि जकर अर्थ कोलोनीक "माता शहर " (पुरान विचार अनुरूप) होइत अछि । बादमे एकरा सामान्य रूपमे कोनो विशेष गतिविधि कएनिहार केन्द्रीय शहर वा पैग, राष्ट्रक महत्वपूर्ण शहर कहि परिभाषित कएल गेल ।<ref>{{cite web|url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/metropolis |title=Definition of metropolis |publisher=Collins English Dictionary |date= |accessdate=2012-10-23}}</ref><ref>Prof. Dr. Iris Reuther (FG Stadt- und Regionalplanung, Universität Kassel): Presentation "Regiopole Rostock". 11 December 2008, retrieved 13 June 2009 (pdf).</ref> ==शब्द उत्पति== {{-}} ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed> كورنيش النيل في القاهرة -- 2012-07.jpg|[[कायरो]] गगनचुम्बी Dhaka Skyline at Night.jpg|[[बंगलादेश]]क महानगर [[ढाका]] शहर Mumbai night water.jpg|[[भारत]]क महानगर [[मुम्बई]] WsaragihJakarta.jpg|[[जकार्ता]] शहर Skyscrapers of Shinjuku 2009 January.jpg|[[टोक्यो]] गगनचुम्बी आ पृष्ठभूमिमे [[माउन्ट फुजी]] Karachi_sky_line.jpg|[[पाकिस्तान]]क [[कराची]] शहर </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:शहरी क्षेत्रसभ]] {{stub}} 7p1czafuia4subxj8mt5h7dsjv8yjt5 एलीसन हनिंगन 0 27281 282450 275139 2026-11-11T06:53:49Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282450 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image = Alyson Hannigan May 2015.jpg | caption = | name = एलीसन हनिंगन | birthname = एलीसन ली हनिंगन | Marriedname = एलीसन ली डेनिसोफ | birthdate = {{Birth date and age|mf=yes|1974|3|24}} | birthplace = वशिंगटन डी. सी., अमेरिका | othernames = एलीसन डेनिसोफ़ | occupation = अभिनेत्री | yearsactive = १९८६–हाल तक | spouse = एलेक्सिस डेनिसोफ (२००३-हाल तक) | children = २ }} '''एलीसन ली हनिंगन''' ({{Langx|en|Alyson Hannigan}}, जन्म २४ मार्च १९७४) एक अमरीकी अभिनेत्री छथि। ओ ''बफी द वेम्पायर स्लेयर''मे अपन विलो रोजन्बर्गक भूमिका, ''अमेरिकन पाई'' चलचित्रसभमे मिशेल फ्लाहर्टी आ सीबीएसक टेली चलचित्र ''हाउ आई मेट योर मदर''मे लिली एल्ड्रिनक भूमिकाक लेल जानल जाइत अछि । == जीवन == हनिंगनक जन्म वशिंगटन डी. सीमा भेल छल । ओ एमिली पोस्नर, एक रियल इस्टेट एजंट, आ ऐल हनिंगन, एक ट्रक ड्राइवरकी एक्ली बेटी छी ।<ref>{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/58/Alyson-Hannigan.html |title=फिल्म रेफरस एलीसन हनिंगन बायो |publisher=Filmreference.com |date= |accessdate=2010-03-07}}</ref> हनिंगन अपन बाबु आयरिश वंशक आ माता [[यहूदी]] छी।<ref name="jnewsweekly">{{cite web |title=Celebrity Jews |work=द ज्युविश न्यूज़ वीकली अफ नोर्दन कैलिफोर्निया |url=http://www.jweekly.com/article/full/23122/celebrity-jews/ |date=2004-07-09 |author=ब्लूम, नेट |accessdate=2006-07-16}}</ref><ref name="Hannigansirish">{{cite news|last=पियर्स|first=गार्थ|coauthors=|title=एलीसन हनिंगन इंटरव्यू|pages=|publisher=द संडे टाइम्स|date=2003-07-13|url=|accessdate=2007-07-12}}</ref> जखन ओ दुई वर्षक छल तखन उनकर माता-पिताक छोड पत्र भेल छल आ उनकर लालनपालन उनकर माता अटलांटामे केने छलिन।<ref>{{IMDb name|4989|section=bio}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Sister project links |wikt=no |commons=Alyson Hannigan |b=no |n=no |q=Alyson Hannigan |s=no |v=no |species=no |display=Alyson Hannigan}} * {{IMDb name|4989|Alyson Hannigan}} * {{twitter|alydenisof|Alyson Hannigan}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९७४ मे जन्म]] s44743mwlavo00n03qm59kcru2jqplt केली क्वोकोह 0 27285 282451 217716 2026-11-11T06:53:51Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282451 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = केली क्वोकोह | image =Kaley_Cuoco_-_July_2008.jpg | caption = केली क्वोकोह २००८मे | birthname = केली क्रिस्टिन क्वोकोह | birthdate = {{birth date and age|1985|11|30}} | birthplace = [[कामारिलो]],[[केलिफोर्निया]], [[अमेरिका]] | residence = सैन फर्नांडो घाटी, कैलिफोर्निया | nationality = अमरीकी | occupation = अभिनेत्री, आवाज अभिनेत्री | years_active = १९९२–हाल तक | known_for = ''८ सिंपल रूल्स''<br />''चार्म्ड''<br />''द बिग बेंग थीअरी'' | relatives = ब्रयाना (बहिनी) | website = http://twitter.com/#!/KALEYCUOCO }} '''केली क्रिस्टिन क्वोकोह''' ({{Langx|en|Kaley Christine Cuoco}},{{IPAc-en|icon|ˈ|k|eɪ|l|iː|_|ˈ|k|w|oʊ|k|oʊ}} {{respell|KAY|lee}} {{respell|KWOH|koh}}, जन्म ३० नोभेम्बर १९८५) एक अमरीकी चलचित्र आ टेलिभिजन अभिनेत्री अछि। ओ सफलता एमी पुरस्कार विजेता टेली चलचित्र ''८ सिंपल रूल्स'' (२००२-२००५)मे अपन पात्र ब्रेजेट हेनिसीक कारण मिलल छल । ओ पछा अलौकिक ड्रामा शृंखला ''चार्म्ड'' (२००५-२००६)क अन्तिम सीजनमे विली जेनकींसक रूपमे अभिनय केलक । उनकर अंतर्राष्ट्रीय सफलता एमी व गोल्डेन ग्लोब पुरस्कार विजेता हास्य टेली चलचित्र शृंखला ''द बिग बेंग थीअरी'' (२००७-हाल तक)मे अपन पात्र पेनीक कारण मिलल जे १८-४९ वर्षक दर्शकसभद्वारा देखैवाला सर्वाधिक लोकप्रिय टेली चलचित्र बनल छल। ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Kaley Cuoco}} * {{IMDb name|192505}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] kq4hdghrbij735bqch1l27ran1kmhiy केरी-एन्नी मस 0 27287 282452 269499 2026-11-11T06:53:53Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282452 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image =Carrie-Anne_Moss_07_TIFF.jpg | caption = केरी-एन्नी मस २००७मे | birthdate = {{Birth date and age|mf=yes|1967|8|21}} | birthplace = बर्नाबी, ब्रिटिस कोलंबिया, [[कनाडा]] | birthname = केरी-एन्नी मस | othernamess = केरी-एन्नी मस, केरी मस | spouse = स्टीवन रय (१९९९–हाल तक) | children = ३ | occupation = अभिनेत्री | years_active = १९८९–हाल तक }} '''केरी-एन्नी मस''' ({{Langx|en|Carrie-Anne Moss}}, जन्म २१ अगष्ट १९६७) एक [[कनाडा|क्यानाडियन]] अभिनेत्री अछि जे ''द मेट्रिक्स'' चलचित्रमे अपन ट्रिनिटीक पात्रक लेल सभदिश जनाल जाएत अछि। ओ ''मेमेंटो'', ''चोकोलेट'', ''फीडो'' आ ''अन्थिन्केबल''मे सेहो भूमिकासभ निभाह केने अछि। ओ २०१६मे ''द बाइ बाइ म्यान'' आ ब्रेन अन फायरमे अभिनय केने छलिन। ==जीवनी== उनकर जन्म अगस्ट २१, १९६७मे बर्नाबी, ब्रिटिस कोलंबिया, कनाडामे भेल छल । उनकर १९९९मे स्टीवन रयसँग विवाह भेल छल। उनकर ३ सन्तानसभ अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== {{commons category|Carrie-Anne Moss}} * {{IMDb name|5251}} * {{AllRovi person|230666}} * [http://www.annapurnaliving.com Annapurna Living] ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] 3jtudnwzh5r1ca1xxfyh2rajycy7tnv न्याय 0 27362 282453 269229 2026-11-11T06:53:55Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282453 wikitext text/x-wiki [[File:Statue_of_Justice_Castellania,_Malta.jpeg|thumb|right|350px|कयास्टेलेनियामे रहल १८अम शताब्दीक लेडी जस्टिसक मूर्ति,<ref>{{cite book|title=Malta u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea|date=2014|publisher=[[Publications Office of the European Union]]|location=[[Luxembourg]]|isbn=978-92-829-1733-6|url=https://mjcl.gov.mt/en/justice/Documents/198883_2013%2010057_10_YEARS_MALTA_IN_EU_FINAL.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160403085413/https://mjcl.gov.mt/en/justice/Documents/198883_2013%2010057_10_YEARS_MALTA_IN_EU_FINAL.pdf|archivedate=3 April 2016|language=Maltese}}</ref> न्यायक प्रतीक।<ref>Luban, ''Law's Blindfold'', 23.</ref>]] '''न्याय''' ({{Langx|en|Justice}}) [[कानून|कानूनी]] या [[दर्शन|दार्शनिक]] सिद्धान्त छी जेकर मद्दतसँ निष्पक्षताक पालन करल जाइत अछि।<ref>{{Cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/justice|title=Definition of JUSTICE|website=www.merriam-webster.com|access-date=2016-03-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.iep.utm.edu/justwest/|title=Justice, Western Theories of {{!}} Internet Encyclopedia of Philosophy|website=www.iep.utm.edu|access-date=2016-03-02}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://plato.stanford.edu/archives/sum2015/entries/justice-retributive/|title=Retributive Justice|last=Walen|first=Alec|date=2015-01-01|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Summer 2015}}</ref> न्यायक अवधारणा प्रत्येक [[संस्कृति]]मे भिन्न रहल पाओल जाइत अछि। प्राचीन युनानी दार्शनिक [[प्लेटो]] अपन पुस्तक '''द रिपब्लिक'''मे न्यायके एउटा प्रारम्भिक सिद्धान्त निर्धारित कएल गेल अछि। भगवानसँ न्यायक आरम्भ भेल दिव्य आदेश सिद्धान्तक अधिवक्तासभ नै मानल जाइत अछि। ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== {{Wikiquote|Justice|न्याय}} {{commons category|Justice|न्याय}} [[श्रेणी:राजनीति]] [[श्रेणी:अधिकार]] 207z785vge8fnbbzzrmapz6bn6uv7bt अनासवारा कुमार 0 27396 282454 261866 2026-11-11T06:53:57Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282454 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = अनासवारा कुमार<br>Anaswara Kumar | image = Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1993|1|1|df=y}} | birth_place = चेन्नई, तमिलनाडु, भारत | nationality = भारतीय | alma mater = [[महिला क्रिश्चियन कलेज, चेन्नई]] | religion = | occupation = [[अभिनेत्री]] | ethnicity = [[मलयाली]] | spouse = | birth_name =अनासवारा कुमार | other_names = | years_active = २०११-वर्तमान | website = }} '''अनासवारा कुमार''' ({{Langx|en|'''Anaswara Kumar'''}}) एक [[भारतीय]] फिल्म अभिनेत्री छी जे [[तमिल|तमिल फिल्म उद्योग]] मे कार्य करैत अछि। ओ अपन करियर क शुरुआत २०११ मे केने छलिन मुदा मुख्य भूमिका कऽ मौका २०१४ मे '''वल्लीनम''' फिल्म मे मिलल छल ।<ref name="tgm">{{cite web|last1=Joshi|first1=Daniel|title=Yaamirukka Bayame Thanksgiving Meet|url=http://silverscreen.in/media/photos/yaamirukka-bayame-thanksgiving-meet/|website=Silverscreen|accessdate=24 September 2016|date=19 May 2014|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304033209/http://silverscreen.in/media/photos/yaamirukka-bayame-thanksgiving-meet/|url-status=dead}}</ref><ref name="success">{{cite web|last1=Rajeshwari|first1=Ganesan|title=Yaamirukka Bayamey Success Meet|url=http://silverscreen.in/events/yaamirukka-bayamey-success-meet/|website=Silverscreen|accessdate=24 September 2016|date=18 May 2014|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927004110/http://silverscreen.in/events/yaamirukka-bayamey-success-meet/|url-status=dead}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:तेलुगु चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] rwmbcut3x7gicf3a0l38kw2q3ycceub प्रीति कौर 0 27417 282455 245051 2026-11-11T06:53:58Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282455 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = प्रीति कौर<br>Preeti Kaur | image = Preeti P Kaur.jpg | caption = | background = solo_singer | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1981|4|26}} | birth_place = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] | instrument = | genre = पप, रक, आर एन्ड बि | occupation = गायिका | years_active = १९९८-वर्तमान | label = | website = [http://www.preetikaur.co] | spouse = }} '''प्रीति कौर''' ({{Langx|en|Preeti Kaur}}; जन्म: अप्रिल २६, १९८१) एक नेपाली पप गायिका अछि । ओ शिखर बिट कन्टेस्टमे उत्कृष्ट गायिकाक रुपमे उपाधी जितल छल । हुनकर एकल तथा अन्य गायकसंग बनाएल बहुत गीत रिलिज भऽ चुकल अछि जहिमे ''झन झन बढ्यो'' बोलक गीत हुनकर पहिल गीत छी।<ref>{{cite web |url = http://www.preetikaur.co/ |title = Preeti Kaur Official Website |publisher = Preeti Kaur Music |accessdate = November 6, 2014 |archiveurl = https://archive.is/20141002173423/http://www.preetikaur.co/ |archivedate = October 2, 2014 |deadurl = yes }}</ref> ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९८१ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] {{stub}} gfwl29vhfffxvn76j8qg4ryxpq6t4w3 भारोपेली भाषा परिवार 0 27557 282456 269315 2026-11-11T06:54:01Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282456 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family |name = भारोपेली भाषा परिवार<br>Indo-European languages |region = १६हम शताब्दीबाद [[युरोप]] आ [[एसिया]] ([[दक्षिण एसिया|दक्षिण]], [[मध्य एसिया|मध्य]] आ [[दक्षिणपश्चिम एसिया]]); वर्तमानमे विश्वव्यापी; ३.४ अर्ब मातृभाषी |familycolor = Indo-European |family = विश्वक महत्वपूर्ण [[भाषा परिवार]] |protoname = [[मूल भारोपेली भाषा|मूल भारोपेली]] |child1 = [[अल्बेनियन भाषा|अल्बेनियन]] |child2 = [[आनाटोलियन भाषासभ|आनाटोलियन]] (लोप) |child3 = [[आर्मेनियाली भाषा|आर्मेनियाली]] |child4 = [[बाल्टो-स्लाभिक भाषा परिवार|बाल्टो-स्लाभिक]] ([[बाल्टिक भाषा परिवार|बाल्टिक]] र [[स्लाभिक भाषा परिवार|स्लाभिक]]) |child5 = [[केल्टिक भाषा परिवार|केल्टिक]] |child6 = [[जर्मनिक भाषा परिवार|जर्मनिक]] |child7 = [[हेल्लेनिक भाषासभ|हेल्लेनिक]] ([[ग्रीक]] सहित) |child8 = [[इन्डो-इरानीयन भाषा परिवार|इन्डो-इरानीयन]] ([[इरानीयन भाषा परिवार|इरानीयन]], [[इन्डो-आर्यन भाषा परिवार|इन्डो-आर्यन]] आ [[नुरिस्तानी भाषासभ]]) |child9 = [[इटालिक भाषा परिवार|इटालिक]] ([[रोमान्स भाषा परिवार|रोमान्स]] सहित) |child10 = [[तोखारियन भाषासभ|तोखारियन]] (लोप) |iso2=ine |iso5=ine |glotto=indo1319 |map = Indo-European branches map.svg |mapcaption= युरोप आ एसिया भरि रहल जीवित भारोपेली भाषासभक गृहभूमिमे फैलावट: {{legend|#00cdff|[[अल्बेनियन भाषा|अल्बेनियन]]}} {{legend|#800080|[[आर्मेनियाली भाषा|आर्मेनियाली]]}} {{legend|#00d400|[[बाल्टो-स्लाभिक भाषा परिवार|बाल्टो-स्लाभिक]] ([[बाल्टिक भाषा परिवार|बाल्टिक]])}} {{legend|#008000|[[बाल्टो-स्लाभिक भाषा परिवार|बाल्टो-स्लाभिक]] ([[स्लाभिक भाषा परिवार|स्लाभिक]])}} {{legend|#ffa600|[[केल्टिक भाषा परिवार|केल्टिक]]}} {{legend|#d40000|[[जर्मनिक भाषा परिवार|जर्मनिक]]}} {{legend|#FFDD55|[[हेल्लेनिक भाषासभ|हेल्लेनिक]]}} {{legend|#000080|[[इन्डो-इरानीयन भाषा परिवार|इन्डो-इरानीयन]] ([[इरानीयन भाषा परिवार|ईरानीयन]], [[इन्डो-आर्यन भाषा परिवार|इन्डो-आर्यन]] आ [[नुरिस्तानी भाषासभ]])}} {{legend|#977f12|[[इटालिक भाषा परिवार|इटालिक]] (includes [[रोमान्स भाषा परिवार|रोमान्स]])}} {{legend|#c0c0c0|गैर भारोपेली भाषासभ}} अङ्कित क्षेत्र स्थान जतय बहुभाषीय स्थिति अछि। }} '''भारोपेली भाषा परिवार''' ({{Langx|en|Indo-European languages}}) संसारक सभसँ पैग भाषा परिवार छी। हिन्द-युरोपेली (आ '''भारोपेली''') भाषा परिवारमे विश्वक सौ सँ बेसी भाषासभ सम्मिलित अछि। आधुनिक भारोपेली भाषासभ अन्तर्गत किछ भाषासभ : [[हिन्दी]], [[उर्दू]], [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]], [[डच भाषा|डच]], [[फारसी भाषा|फारसी]], [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]], [[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]], [[रूसी भाषा|रसियन]], इत्यादि। ई सभ भाषासभ एके मूल भाषासँ निकलल अछि -- '''[[मूल भारोपेली भाषा]]''' (Proto-Indo-European language), जे संस्कृतसँ बहुत हदधरि मिलैत-जुलैत रहेल अछि, जेना ई भाषा संस्कृतक मूल रूप छी। [[File:IE countries.svg|thumb|भारोपेली भाषाक अधिकतम प्रयोग होमएवला देश (गाढा हरियर) आ भारोपेली भाषाक न्यून प्रयोग मुदा आधिकारिकता प्राप्त (हल्का हरियर)]] ==सन्दर्भ सामाग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य लिङ्कसभ== {{Commonscat|Indo-European languages|भारोपेली भाषा परिवार}} [[श्रेणी:भाषा-परिवार]] 5qkg58penlysg7zvh24vhjs6xtlt79n तराई 0 27601 282457 269756 2026-11-11T06:54:03Z SM7Bot 2454 using [[Project:AWB|AWB]] 282457 wikitext text/x-wiki [[File:Terai nepal.jpg|thumb|[[बिराटनगर]], नेपालक तराई क्षेत्रक दृश्य]] '''तराई''' ({{Langx|en|Terai}}) [[नेपाल]]क दक्षिण आ [[भारत]]क उत्तरदक्षिणी दिशामे रहल समथल क्षेत्र छी जे [[हिमालय]]क दक्षिण, [[शिवालिक पहाड]] आ [[भारतीय-गङ्गा क्षेत्र]]क समथल भूभागमे अवस्थित अछि। ई क्षेत्र पश्चिममे [[यमुना नदी]]सँ [[पूर्व]]मे [[ब्रह्मपुत्र नदी]]धरि फैलल अछि। ई क्षेत्रक भूमि भिजल अछि तथा ई क्षेत्रमे घासक मैदान आ वन अछि। तराई क्षेत्रक भूमिके भितर माटि आ बालूक एक के बाद एक परत अछि। एतय जल-स्तर बहुत उपर अछि। ई क्षेत्रमे रहल नदीसभमे [[मनसुन]]क समय प्राय: [[बाढ़ि]] आबि जाइत अछि। तराई क्षेत्रक नीचा ([[दक्षिण]]मे) गङ्गा-यमुना-ब्रह्मपुत्रक मैदानी क्षेत्र स्थित अछि। उत्तरी भारतमे [[यमुना नदी]]क पूर्वी भागमे अवस्थित [[हिमाचल प्रदेश]], [[हरियाणा]], [[उत्तराखण्ड]], [[उत्तर प्रदेश]] आ [[बिहार]]धरि तराई क्षेत्र फैलल अछि।<ref name=Johnsingh2004>Johnsingh, A.J.T., Ramesh, K., Qureshi, Q., David, A., Goyal, S.P., Rawat, G.S., Rajapandian, K., Prasad, S. (2004). [http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Home&TEMPLATE=/CM/ContentDisplay.cfm&CONTENTID=8052 ''Conservation status of tiger and associated species in the Terai Arc Landscape, India''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929172351/http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Home&TEMPLATE=%2FCM%2FContentDisplay.cfm&CONTENTID=8052 |date=2011-09-29 }}. RR-04/001, Wildlife Institute of India, Dehradun</ref> [[नेपाल]]क सम्पूर्ण भूभागमे सँ २३.१% भाग लगभग {{convert|33998.8|km2|abbr=on}} तराई क्षेत्र ओकटने अछि। तराई क्षेत्र समुदी सतहसँ {{convert|67|and|300|m|ft|abbr=on}} उचाइ पर अवस्थित अछि। ई क्षेत्रमे लगभग ५० [[सिमसार क्षेत्र]] अछि। तराई क्षेत्रक उत्तरी भाग [[भाभर]] क्षेत्र कहलावैत अछि, ई सकेत होइत अछि मुदा ई क्षेत्रमे रहल वनजङ्गल लगभग {{convert|8|–|12|km|mi|abbr=on}} चौडा अछि।<ref name="nbrb07">{{Cite book |author=Bhuju, U.R., Shakya, P.R., Basnet, T.B., Shrestha, S. |title=Nepal Biodiversity Resource Book. Protected Areas, Ramsar Sites, and World Heritage Sites |place=Kathmandu |publisher=International Centre for Integrated Mountain Development; Government of Nepal, Ministry of Environment, Science and Technology; United Nations Environment Programme, Regional Office for Asia and the Pacific |year=2007 |url=http://books.icimod.org/demo/uploads/ftp/Nepal%20Biodiversity%20Resource%20Book.pdf |access-date=2017-08-16 |archivedate=2011-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726170342/http://books.icimod.org/demo/uploads/ftp/Nepal%20Biodiversity%20Resource%20Book.pdf }}</ref> ==उत्पति== तराईक अर्थ समतल भूमि होइत अछि।<ref>{{cite web |author=Bahri, H. |year=1989 |title=Learners' Sanskrit-English dictionary — Siksarthi Nepal-Angrejhi sabdakosa. |url=http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.0:4282.bahri |publisher=Rajapala, Delhi }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[संस्कृत भाषा|संस्कृत]]मे सेहो एकरा तराई आ नेपालीमे सेहो तराई कहल जाइत अछि। हिमालयसँ नीचा अवस्थित क्षेत्र मुख्य रुपसँ तराई छी।<ref>{{cite web |author= Turner, R.L. |year= 1931 |url= http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:1880.turner |title= A Comparative and Etymological Dictionary of the Nepali Language |publisher= K. Paul, Trench, Trubner, London }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book |author= Platts, J. T. |year= 1884 |chapter= ترائي तराई tarāʼī |chapter-url= http://dsalsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:3349.platts |title= A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English |publisher= W. H. Allen & Co., London }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== {{wikivoyage|Tarai|तराई}} ==एहो सभ देखी== {{नेपाल}} [[श्रेणी:नेपालक क्षेत्रसभ]] [[श्रेणी:भारतक क्षेत्रसभ]] 9vyoqqm2xjir4impccmqz1pefrm9bfz ये माया चेसाव 0 27728 282458 280329 2026-11-11T06:54:06Z SM7Bot 2454 using [[Project:AWB|AWB]] 282458 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 निथाने एन पुनवसन्तम 0 27731 282459 244776 2026-11-11T06:54:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282459 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = निथाने एन पुनवसन्तम<br>Neethaane En Ponvasantham | image = Neethaane En Ponvasantham poster.jpg | alt = <!-- see WP:ALT --> | caption = चलचित्र पोस्टर | film name = {{film name|Tamil|நீதானே என் பொன்வசந்தம்}} | director = [[गौतम मेनन]] | producer = रेश्मा घटाला<br>जयरमण<br>एलरेड कुमार<br>गौतम मेनन<br>वेङ्केट सोमुसुन्द्रम | story = रेश्मा घटाला | screenplay = रेश्मा घटाला<br>गौतम मेनन | starring = [[जीवा]]<br>[[सामन्था रूथ प्रभु]] | cinematography = | music = | editing = | studio = फोटोन कथाज | distributor = आरएस इन्टरटेनमेन्ट | released = {{Film date|2012|12|14|df=y|ref1=<ref name="release">{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/oct-12-04/gautham-menon-neethane-en-ponvasantham-27-10-12.html |title=Neethaane En Pon Vasantham release announced |publisher=''Behindwoods'' |date=27 October 2012 |accessdate=29 October 2012}}</ref>}} | runtime = १४५ मिनेट | country = भारत | language = तमिल | budget = {{INRConvert|20|c}} | gross = {{INRConvert|35|c}} }} '''''निथाने एन पुनवसन्तम''''' ({{Langx|en|You Are My Golden Springtime}}, {{lang-mai|अहाँ हमर सुनहरा वर्षातसमय छी}}) एक [[तमिल भाषा|तमिल]] भाषाक [[प्रेमप्रसङ्गयुक्त चलचित्र]] छी जकर सह-लेखक, सह-निर्माता आ निर्देशक [[गौतम मेनन]] छी । ई चलचित्र सन् २०१२ मे प्रदर्शित भेल छल । ई चलचित्रमे [[जीवा]] आ [[सामन्था रूथ प्रभु]] मुख्य भूमिकामे अछि ।<ref>{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/70546.html |title='Neethane En Ponvasantham' - First Look |publisher=IndiaGlitz |date=6 September 2011 |accessdate=6 September 2011 |archive-date=9 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111009215503/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/70546.html |dead-url=yes }}</ref> ई चलचित्र रेश्मा घटालाद्वारा लिखित पुस्तकपर आधारित अछि । ई चलचित्र सामन्थाके [[फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार- तमिल]] जितौने छल । ==कथावस्तु== ==कलाकारसभ== * [[जीवा]] वरुण कृष्णनक रूपमे * [[सामन्था रूथ प्रभु]] नित्याक रूपमे ==सङ्गीत== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{IMDb title|2342227}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:तमिल भाषाक चलचित्रसभ]] bllu72wqncxx6xlme594oi90xe4pklq चलचित्र निर्देशक 0 27770 282460 274466 2026-11-11T06:54:10Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282460 wikitext text/x-wiki [[File:Jury Cannes 2014 2.jpg|thumb|[[कान्स चलचित्र महोत्सव]]क निर्णायक मण्डलसभ]] '''चलचित्र निर्देशक''' ({{Langx|en|film director}}) एक एहन व्यक्ति छी जे [[चलचित्र]] निर्माणक निर्देश आ रेखदेख करैत अछि । आम तौर पर, एक निर्देशक पटकथाक दृश्यसभकें आकार दैत अछि आ चलचित्रकें कलात्मक आ नाटकीय पहलुसभकें नियन्त्रित करैत अपन सहयोगी कलाकारसभ तथा प्राविधिक टोलीकें अपन परिकल्पना पूरा करवाक दिशामे निर्देशित करैत अछि । कलाकार दल, उत्पादन डिजाइन आ चलचित्र निर्माणक रचनात्मक पहलुसभकें चुनावमे निर्देशकक भूमिका महत्वपूर्ण रहैत अछि । युरोपेली सङ्घ कानूनक तहत, निर्देशककें लेखकक रूपमे देखल जाइत अछि ।<ref>{{cite web|url=http://everydaylife.globalpost.com/average-film-director-salary-per-movie-7732.html|title=The Average Film Director Salary Per Movie|accessdate=March 22, 2014|archive-date=March 21, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140321025320/http://everydaylife.globalpost.com/average-film-director-salary-per-movie-7732.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Google Books">[https://books.google.com/books?id=_PqJYG9ihusC&pg=PA153&lpg=PA153 Google Books]</ref> चलचित्र निर्देशक कलाकारसभ आ अपन चलचित्र दलकें निर्देश दैत अछि आ एक समग्र दृष्टि बनबैत अछि जकर माध्यमसँ एक चलचित्र अन्ततः जीवन्त भऽ जाइत अछि वा सूचित भऽ जाइत अछि । निदेशकसभकें रचनात्मक दृष्टिमे मतभेदसभ उपर मध्यस्थता केनाए आ चलचित्रक तय बजेटक सीमाक भीतर रहवाक लेल सक्षम होनाए चाही । चलचित्र निर्देशक बनिक लेल कयन मार्ग अछि । किछ चलचित्र निर्देशक पहिने पटकथाकार, सिनेमाकार, चलचित्र सम्पादक या [[अभिनेता]]क रूपमे काज केनए अछि । अन्य चलचित्र निर्देशकसभ चलचित्र विद्यालयसभसँ अध्ययन केनए अछि । ==दायित्वसभ== ==विशेषतासभ== ==उल्लेखनीय निर्देशकसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Film directors|चलचित्र निर्देशक}} {{Wikiquote|Film directors|चलचित्र निर्देशक}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:चलचित्र निर्देशकसभ]] fs1of07x3mwrwennvgnauaw5tb4v50x वाणिज्य 0 27777 282461 279875 2026-11-11T06:54:13Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282461 wikitext text/x-wiki धनप्राप्ति कऽ उद्देश्यसँ वस्तुसभक क्रय-विक्रय केनाए '''वाणिज्य''' (कमर्स) छी ।<ref>{{cite web|url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/commerce|title=commerce|publisher=Oxford University Press|access-date=2017-08-26|archive-date=2016-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160224202516/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/commerce|dead-url=yes}}</ref> '''कमर्स''' ({{Langx|en|Commerce}}) शब्दक उत्पति ल्याटिन भाषा '''कमर्सियम'''सँ भेल अछि ।<ref>{{cite EB1911|wstitle=Commerce|volume=6|page=766}}</ref> '''वाणिज्य''' अर्थात कोनो [[उत्पादन]] या [[व्यवसाय]] कऽ ओ भाग जे उत्पादित वस्तुसभ आ सेवासभक ओकर उत्पादकसभ आ उपभोक्तासभक बीच [[विनिमय]]सँ सम्बन्ध रखैत अछि । वाणिज्य कऽ अन्तर्गत कोनो आर्थिक महत्वक वस्तु, जेना सामान, [[सेवा]], [[सूचना]] वा धन कऽ दुई वा दुई व्यक्ति या संस्थासभक बीच सौदा कएल जाइत अछि । वाणिज्य [[पूंजीवादी अर्थव्यवस्था]] आ किछ अन्य अर्थव्यवस्थासभक मुख्य वाहक छी ।<ref>Hans Biedermann, James Hulbert (trans.), ''Dictionary of Symbolism - Cultural Icons and the Meanings behind Them'', p. 54.</ref> [[विश्व]]मे प्रत्येक व्यक्तिसभक किछ आवश्यकता होइत अछि । ओकरा प्राप्त करवाक लेल ओ आवश्यक वस्तुसभ प्राप्त करवाक प्रयत्न करैत अछि । एहिमे सँ किछ वस्तुसभ तँ ओ स्वयं बनाए लेत अछि आ अधिकांश वस्तुसभ ओकरा [[बाजार]]सँ मोल खरीद करैत अछि । वस्तुसभक प्राप्त करवाक लेल ओकरा [[धन]]क आवश्यकता होइत अछि आ ई धन प्राप्त करवाक लेल या तँ ओ दोसर ककरो [[सेवा]] करैत अछि अथवा एहन वस्तुसभ तैयार करैत अछि या क्रय-विक्रय करैत अछि जे दोसर ककरो लेल उपयोगी होए । वस्तुसभक रूप परिवर्तित करि ओकरा अधिक उपयोगी बनबैक कार्य [[उद्योग]] मानल जाइत अछि । वाणिज्यमे ओ सब कार्य सम्मिलित रहैत अछि जे वस्तुसभक क्रय-विक्रयमे सफलता प्राप्त करवाक लेल आवश्यक अछि । जे व्यक्ति वाणिज्य सम्बन्धी कोनो कार्य करैत अछि तँ ओकरा वणिक कहल जाइत अछि । ==इतिहास== अन्तर्राष्ट्रिय वाणिज्यक आरम्भ १५,००० वर्ष पहिने सँ भऽ रहल अछि ।<ref>{{cite book | author=Watson, Peter | title=Ideas : A History of Thought and Invention from Fire to Freud | url=https://archive.org/details/ideashistoryofth0000wats | publisher=HarperCollins | year=2005| isbn=0-06-621064-X}} Introduction......./</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{wiktionary|वाणिज्य}} ==एहो सभ देखी== * [[व्यापार]] * [[व्यवसाय]] * [[उद्योग]] * [[लेखा शास्त्र]] [[श्रेणी:वाणिज्य]] fk01j07i8qs4u6nkl12qr6g424mn4xd राणा वंश 0 27832 282462 153532 2026-11-11T06:54:15Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282462 wikitext text/x-wiki {{Royal house |surname = नेपालक राणा वंश<br>Rana dynasty |coat of arms = Coat of Arms of Rana dynasty.jpg |country = {{Plainlist| * [[कास्की जिला|कास्की]] आ [[लमजुङ जिला|लमजुङ]] अधिराज्य * श्री ३ महाराज}} |titles = {{Plainlist| *[[कास्की जिला|कास्की]] आ [[लमजुङ जिला|लमजुङ]] अधिराज्यक शीर्षक राजा}} |founder = [[जङ्गबहादुर राणा]] |final ruler = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |current head = |founding year = १८४६ |deposition = १९५१ |religion = [[हिन्दू]] }} [[File:Rana family 1915.jpg|thumb|राणा वंशक किछ सदस्यसभ सन् १९१५ मे]] '''राणा वंश''' ({{Langx|en|Rana Dynasty}}) [[नेपाल]]क एक शासक वंश आ [[खस लोक|खस राजपुत]] ([[क्षेत्री]]) वंशसँ सम्बन्धित अछि,<ref>[https://books.google.com/books?id=KVDIvLQDGckC&pg=PA319 Greater Game: India's Race with Destiny and China by David Van Praagh]</ref> जे सन् १८४६ सँ सन् १९५१ धरि [[नेपाल अधिराज्य]]मे [[शाह वंश]]कें नाममात्रक शासक बनाए अपन वंशक समुदायसँ निर्दलीय शासक चुनि नेपालक [[नेपालक प्रधानमन्त्रीसभ|प्रधानमन्त्री]] बनाए निरङ्कुश शासन केनए छल ।<ref>{{cite news|last=Dietrich|first=Angela|title=Buddhist Monks and Rana Rulers: A History of Persecution|url=http://ccbs.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-BH/bh117536.htm |accessdate=17 September 2013|newspaper=Buddhist Himalaya: A Journal of Nagarjuna Institute of Exact Methods|year=1996}}</ref><ref>{{cite news|last= Lal |first=C. K.|title= The Rana resonance |url= http://nepalitimes.com/news.php?id=8741 |accessdate=17 September 2013|newspaper= [[Nepali Times]] |date=16 February 2001}}</ref> सन् १९५१ (वि.सं. २००७) सालक क्रान्तिबाद राणा शासनक अन्त्य भेल, आ पुन: शक्ति शाह वंशी राजा [[राजा त्रिभुवन|त्रिभुवन]] लग स्थानान्तरण भेल ।<ref>{{cite web|last=Kraemer|first=Karl-Heinz|title=Democratization and political parties in Nepal|url=http://nepalresearch.org/publications/harvard_9903.htm|publisher=Harvard University|accessdate=2012-11-25}}</ref> ई वंश शक्तिशाली [[थापा वंश]]क '''थापा काजी''' [[नैनसिंह थापा]]क जमाए [[बालनरसिंह कुँवर]]क पुत्र [[जंगबहादुर राणा]] स्थापित केनए अछि ।<ref name="PurushottamShamsher1990">{{cite book |last=JBR|first=PurushottamShamsher|date=1990 |title=Shree Teen Haruko Tathya Britanta|trans-title=|url=|language=Nepali|location=Bhotahity, Kathmandu|publisher=Vidarthi Pustak Bhandar|isbn=99933-39-91-1|accessdate= }}</ref> थापा वंशक [[माथवरसिंह थापा]]क हत्या पश्चात [[कोत पर्व]] आ [[भण्डरखाल पर्व]] घटित करि राणा वंशक उदय भेल । बादमे ई वंशक लोकसभ कुँवरसँ राणा उपनाम लिखबै लागल ।<ref>{{cite book| last = Rana | first = Purushottam S.J.B. | title = Jung Bahadur Rana: the story of his rise and glory | location = | year = 1998 | edition = | pages = 150 | publisher = Book Faith India | url = | isbn = 81-7303-087-1}}</ref> ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:राणा शासन]] sdssc2h32vbttkwyb91x3am1e69fbpc पारसमणिनाथ मन्दिर 0 27872 282463 278228 2026-11-11T06:54:17Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282463 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir |name= पारसमणिनाथ मन्दिर<br>Parasmaninath Temple |image=Parasmanidham_Ariel_View.png |image_size = |alt=पारसमणिधाम रहुआ-सङ्ग्राम |pushpin_map=India Bihar |map_caption=[[बिहार|बिहारमे स्थान]] | latd = 26 | latm = 7| lats = 55.65 | latNS = N | longd = 86 | longm = 23 | longs = 54.895 | longEW = E |map_size = 250 <!-- Names --> |other_names=पारसमणिधाम रहुआ-सङ्ग्राम |proper_name=पारसमणिनाथ मन्दिर |devanagari=श्री पारसमणिनाथ मन्दिर |Sanskrit_translit=श्री पारसमणिनाथ मन्दिर |English = Parasmaninath Temple <!-- Geography --> |country =[[भारत]] |state/province=[[बिहार]] |district=[[मधुबनी जिला|मधुबनी]] |locale = |elevation_m = |elevation_footnotes = <!-- Culture --> |primary_deity=[[शिव]] |important_festivals=[[महाशिवरात्री]] <!-- Architecture --> |architecture = |architect = |number_of_temples = ६ |number_of_monuments = ६ |inscriptions = <!-- History and governance --> |date_established = <!-- Refers to establishment of the original temple --> |date_built = <!-- Refers to building of the current temple structure/building --> |creator = |temple_board =पारसमणि फाउंडेशन |governing_body = पारसमणि फाउंडेशन |website=[http://www.parasmanidham.com/ parasmanidham.com] |alexa = }} '''पारसमणिनाथ मन्दिर''' ({{Langx|en|Parasmaninath Temple}}) पारसमणिनाथ [[मन्दिर]] [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] आराध्य [[शिव]] जी केर विख्यात [[मन्दिर]] अछि। हजारो वर्ष पुरान इ [[मन्दिर]] [[भारत|भारतवर्षक]],[[बिहार]] राज्य केर [[मधुबनी]] [[जिला|जिलाक]] '''रहुआ-सङ्ग्राम'''<ref>http://www.maithilijindabaad.com/?p=7961</ref> नामक गाम म् अवस्थित अछि। पारसमणिनाथ [[मन्दिर|मन्दिरक]] प्रसिद्धि केर कारण ई गाम सगरो पारसमणिधाम रहुआ-सङ्ग्राम केर नाम सँ विख्यात अछि। संत शिरोमणि परमहंस लक्ष्मीनाथ गोसाउनिक सिद्धि स्थली इ मन्दिर पवित्रता लेल सगरो जानल जाइत अछि। कहबीक अनुसार अहि ठाम अयला सँ भक्तजनक सर्वस्व मनोरथ पूर्ण होयत अछि।<ref>{{Cite web |url=http://www.parasmanidham.com/blogs/welcome-to-kirtan-parasmanidham-rahua-sangram |title=Archive copy |access-date=2017-08-31 |archive-date=2017-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170822054233/http://www.parasmanidham.com/blogs/welcome-to-kirtan-parasmanidham-rahua-sangram |dead-url=yes }}</ref> == इतिहास == मन्दिरक मुख्य आकर्षण: मन्दिर प्रांगण म् स्थित बिहार-झारखण्ड केर सभसँ ऊंच ३२ फीट शिव प्रतिमा अपन भव्यता सँ अहि जगह केर सुंदरता म् चारि चान लगबैत अछि। मन्दिर प्रांगण म् अवस्थित पोखरिक मध्य बनैत मन्दिरक छवि देखवा लेल भक्तजन बहुते उत्साहित रहैत छथि। प्रतिवर्ष महाशिवरात्रिक उपलक्ष्य म मेलाक आयोजन होइत अछि एवम उल्लासपूर्वक शिव विवाह मनायल जाइत अछि जे भक्तजन लेल मुख्य आकर्षणक केंद्र रहैत अछि। पवित्र काँवर यात्रा: प्रतिवर्ष शिवरात्रिक दिन हजारो श्रद्धालु सिमरिया स्थित पवित्र [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] नदी केर जल सँ पारसमणिनाथ केर जालाभिषेक करैत छथि। सिमरिया स्थित गङ्गा नदी सँ जल बोझला केर बाद पांच दिनक कठिन पैदल यात्रा क भक्तजन मन्दिर पहुँचि पारसमणिनाथ केर जलाभिषेक करैत छथि। भारतीय परम्पराक हिसाब सँ [[महाशिवरात्री|महाशिवरात्रि]] पाबैन प्रत्येक वर्ष [[फागुन]] मास केर कृष्ण चतुर्दशी [[तिथि]] क मनाओल जाइत अछि। किछु विद्वान केर मतानुसार भगवान [[शिव]] एवम मैया पार्वती अहि दिन परिणय सूत्र म् बन्हेल छलाह। ओना महाशिवरात्रि सँ जुड़ल आरो मान्यता छैक जेना किछु विद्वान मानैत छथि जे महाशिवरात्रिक दिन, सागरमंथन केर फलस्वरूप उत्पन्न कालकूट नामक विष पान क महादेव नीलकंठ भेल छलाह..!! महाशिवरात्रि केर अवसर पर पारसमणिनाथ धाम जरूर आबि और शिव महिमाक आभास करि संगहि प्रसिद्ध "शिव-विवाह" केर साक्षी बनी..! जटा म् गङ्गा धारण कर बला, भाल पर चान सजाब बला, मस्तक त्रिपुण्ड कंठहि कालपाश धारण कर बला पारसमणिनाथ जिनका अनेको नाम शिवशंकर, शंकर, भोलेनाथ , महादेव, आशुतोष, नीलकंठ, उमापति, [[गौरीशंकर]],सोमेश्वर, [[महाकालेश्वर|महाकाल]], अर्धनारीश्वर, विश्वनाथ, [[बासुकीनाथ मन्दिर|बासुकीनाथ]], [[बाबाधाम|वैद्यनाथ]] आदि सहस्त्रो नाम सँ जानल जाइत छैन..हुनक आभास करि महापर्व माहाशिवरात्रि केर भागी बनी। ==चित्र दीर्घा== <gallery> ParasmaniFoundation.png|पारसमणि फाउन्डेसन Parasmanidham_Ariel_View.png|पारसमणिधाम, रहुवा सङ्ग्राम Parasmaninath_Linga.jpg|पारसमणि लिङ्ग Parasmaninath_Shringar.jpg|सोमदिन पारसमणि लिङ्गक शृङ्गार ParasmaniNath_monday_Shringar.jpg|सोमदिन पारसमणि लिङ्गक शृङ्गार </gallery> == सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Parasmaninath Temple|पारसमणिनाथ मन्दिर}} * {{Commonscat-inline|List of Shiva temples in India|भारतक मन्दिरसभ}} * {{commonscat-inline|Temples|मन्दिरसभ}} [[श्रेणी:भारतक शिव मन्दिरसभ]] [[श्रेणी:भारतक मन्दिरसभ]] [[श्रेणी:संस्कृति]] [[श्रेणी:हिन्दु धर्म]] qo9csa69cwg0siiv27op6alpibwbau6 नेपाल आइडल 0 28076 282464 278154 2026-11-11T06:54:19Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282464 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = नेपाल आइडल<br />Nepal Idol | image = Nepal Idol Logo.png | caption = नेपाल आइडलक लोको | genre = [[रियालिटी टेलिभिजन]] | creator = [[साइमन फुलर]] | based_on = [[आइडलसभ (टिभि सीरीज)]] | director = लक्ष्मण पौडयाल | presenter = {{Plainlist| *सुशील नेपाल *[[रीमा विश्वकर्मा]] }} | judges = {{Plainlist| *[[न्ह्यु ब्रजाचार्य]] *[[इन्दिरा जोशी]] *[[कालीप्रसाद बाँसकोटा]] }} <!-- Do not add "Winner" to this infobox. It is not a valid field and will not display. It will only add this article to an error category. --> | theme_music_composer = | country = [[नेपाल]] | num_seasons = १ | num_episodes = ३९ | camera = एकाधिक क्यामेरा | runtime = १२०+ मिनेट | company = {{plainlist| * [[फ्रेमेन्टल मीडिया]] * [[१९ मनोरञ्जन]] * [[अन्नापूर्णा मिडिया नेटवर्क]] }} | distributor = [[फ्रेमेन्टल मीडिया]] | network = [[एपी वान टेलिभिजन]] | picture_format = १९२०/१०८०पी | audio_format = | first_aired = {{Start date|2017|04|19|df=yes}} | last_aired = | related = ''[[नेपाली तारा]]'' | website = http://www.nepalidolofficial.com | website_title = आधिकारिक वेबसाइट }} '''नेपाल आइडल''' ({{Langx|en|Nepal Idol}}) एक नेपाली रियालिटी टेलिभिजन गायन प्रतियोगिता छी जे साइमन फुलरद्वारा बनाएल गेल आइडलसभक फ्रेञ्चाइजक हिस्सा छी आ फ्रेमेन्टल मीडियाक स्वामित्वके छी।<ref name="Nepal Idol">{{cite web|url=http://www.nepalidolofficial.com/|author=Nepal Idol|publisher=Nepal Idol|title=Nepal Idol, Season 1|access-date=2017-08-18|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815204315/http://www.nepalidolofficial.com/|dead-url=yes}}</ref><ref name="imdb">{{cite web|url=http://m.imdb.com/title/tt6838228/|publisher=imdb.com|title=Nepal Idol (TV Series 2017– ) – IMDb|accessdate=2017-06-11}}</ref> एकर सम्पूर्ण अधिकार एपी वान टेलिभिजन लेने अछि। नेपालक प्रमुख शहरसभ [[नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगञ्ज]], [[बुटवल]], [[नारायणघाट]], [[वीरगञ्ज महानगरपालिका|वीरगञ्ज]], [[बिराटनगर]], [[पोखरा]], [[काठमाडौँ]]सँ अडिसन लेल गेल छल। ई शोक निर्णायक मण्डलमे सङ्गीतकार [[न्ह्यु ब्रजाचार्य]], [[कालीप्रसाद बाँसकोटा]] आ गायिका [[इन्दिरा जोशी]] रहल अछि।<ref>http://annapurnapost.com/news/62675</ref> प्रमुख आकर्षणक केन्द्रमे विजेताके ३१ लाख ४५ हजार रुपैयाँ बराबरक महिन्द्रा केयुभी १०० कार, २० लाख रुपैयाँ आ १५ लाख रुपैयाँ बराबरके भिडियो एल्बम रेकर्डक अवसर प्राप्त होइत।<ref>http://www.ratopati.com/news/111792/</ref><ref>http://www.onlinekhabar.com/2017/01/532372/</ref> ==अडिसन== नेपाल आइडलक पहिल सिजनक अडिसन निम्न स्थानसभमे कएल गेल छल : {| class="wikitable" !स्थान !तिथि !ठाम |- |[[नेपालगञ्ज]], [[प्रदेश नं. ५]] |'''१२ माघ २०७३''' (२५ जनवरी २०१७) |जय बागेश्वरी उच्च माध्यमिक विद्यालय, सुर्खेत रोड |- |[[बुटवल]], [[प्रदेश नं. ५]] |'''१५ माघ २०७३''' (२८ जनवरी २०१७) |कालिका उच्च माध्यमिक विद्यालय, कालिकानगर |- |[[नारायणगढ]], [[बागमती प्रदेश]] |'''१८ माघ २०७३''' (३१ जनवरी २०१७) |श्री बालकुमारी उच्च माध्यमिक विद्यालय |- |[[वीरगञ्ज]], [[मधेश प्रदेश]] |'''२१ माघ २०७३''' (३ फरवरी २०१७) |ज्ञान वाटिका उच्च माध्यमिक विद्यालय, रानीघाट रोड |- |[[बिराटनगर]], [[कोशी प्रदेश]] |'''२४ आ २५ माघ २०७३''' (६ आ ७ फरवरी २०१७) |श्री आदर्श उच्च माध्यमिक विद्यालय, बिराटनगर |- |[[पोखरा]], [[प्रदेश नं. ४]] |'''२९ माघ आ १ फागुन २०७३''' (११ आ १२ फरवरी २०१७) |नवीन उच्च माध्यमिक विद्यालय, गैरापाटन |- |[[काठमाडौँ]], [[बागमती प्रदेश]] |'''०७ आ ०८ फागुन २०७३''' (१८ आ १९ फरवरी २०१७) |डिएभी स्कुल, जावलाखेल |} ==न्यायकर्ता आ होस्ट== ===न्यायकर्तासभ=== {| class="wikitable" |- ! सिजन !! colspan="6" | न्यायकर्तासभ |- | style="text-align:center;"| १ || [[न्ह्यु ब्रजाचार्य]] || [[इन्दिरा जोशी]] || [[कालीप्रसाद बाँसकोटा]] |} ===होस्ट=== ई शो टिभी अभिनेता आ मोडेल सुशील नेपाल आ अभिनेत्री, मोडेल, भीजे आ टेलिभिजन पत्रकार रीमा विश्वकर्माद्वारा होस्ट कएल गेल अछि। ==सिजन== नेपाल आइडल सिजन १ के निर्देशन लक्ष्मण पौड्याल केनए छल। ई सिजनक सह निर्देशक बाबु सुरेश डि.सी. आ मनोज केसी (समय) छल। ई नेपालमे भेल पहिल अन्तर्राष्ट्रिय फ्रेञ्चाइज कार्यक्रम छी। एकर पहिल सिजनक विजेता बुद्ध लामा छी जे ई प्रतियोगिताक सभसँ कम उमरक सहभागी छल। ===उत्कृष्ट १८ प्रतियोगी=== {| class="wikitable sortable" style="text-!align:center; |- ! क्रम !! style="width:20px;"|मतदान कोड !! प्रतियोगी !! style="width:20px;"|उमर (कार्यक्रमक दौरान) !! गृहशहर !! अडिसन शहर !! नतिजा |- | ०१ | ०३ ! style="background:lightblue;" |बुद्ध लामा ! style="background:lightblue;" |२० ! style="background:lightblue;" |[[पोखरा]], [[कास्की जिला|कास्की]] ! style="background:lightblue;" | [[पोखरा]], [[कास्की जिला|कास्की]] | style="background: #0F0;" |विजेता |- | ०२ | ०७ ! style="background:#cfc;"|[[निशान भट्टराई]] ! style="background:#cfc;"|२१ ! style="background:#cfc;"|उर्लाबारी, [[मोरङ जिला|मोरङ]] ! style="background:#cfc;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] | style="background: #FFFF00;" |उप-विजेता |- | ०३ | १० ! style="background:#58FAAC;"|प्रताप दास ! style="background:#58FAAC;"|२२ ! style="background:#58FAAC;"|झारुवाराशी, [[ललितपुर]] ! style="background:#58FAAC;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] | style="background: #FFFF00;" |तेसर स्थान |- | ०४ | १३ ! style="background:#58FAAC;"|सागर आले ! style="background:#58FAAC;"|२१ ! style="background:#58FAAC;"|नारायनगढ़, [[चितवन]] ! style="background:#58FAAC;"| [[नारायनगढ]], [[चितवन जिला|चितवन]] |{{Eliminated}} |- | ०५ | १५ ! style="background:lightblue;"|सुजाता पाण्डे ! style="background:lightblue;"|२१ ! style="background:lightblue;"|मणिग्राम, [[बुटवल]] ! style="background:lightblue;"| [[बुटवल]], [[रुपन्देही जिला]] |{{Eliminated}} |- | ०६ | १७ ! style="background:lightblue;"|सुरज थापा ! style="background:lightblue;"| ३० ! style="background:lightblue;"|चिसापानी, [[नेपालगञ्ज]] ! style="background:lightblue;"| [[नेपालगञ्ज]], [[बाँके जिला|बाँके]] |{{Eliminated}} |- | ०७ | ०९ ! style="background:#58FAAC;"|प्रमिला राई ! style="background:#58FAAC;"|२२ ! style="background:#58FAAC;"|बालाजु, [[काठमाडौँ]] ! style="background:#58FAAC;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] |{{Eliminated}} |- | ०८ | १८ ! style="background:#cfc;"|युल्सन श्रेष्ठ ! style="background:#cfc;"|२५ ! style="background:#cfc;"|दिक्तेल, [[खोटाङ जिला|खोटाङ]] ! style="background:#cfc;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] |{{Eliminated}} |- | ०९ | १४ ! style="background:lightblue;"|सन्ध्या जोशी ! style="background:lightblue;"|२५ ! style="background:lightblue;"|धनगढी, [[कैलाली जिला|कैलाली]] ! style="background:lightblue;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] |{{Eliminated}} |- | १० | ०४ ! style="background:#58FAAC;"|केञ्जल मेहर श्रेष्ठ ! style="background:#58FAAC;"|२३ ! style="background:#58FAAC;"|बालकुमारी, [[ललितपुर]] ! style="background:#58FAAC;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] | {{Eliminated}} |- | ११ | ०६ ! style="background:#cfc;"|मेनुका पौडेल ! style="background:#cfc;"|१८ ! style="background:#cfc;"|बिर्तामोड, [[झापा]] ! style="background:#cfc;"| [[बिराटनगर]], [[मोरङ जिला]] | {{Eliminated}} |- | १२ | १२ ! style="background:lightblue;"|राहुल विश्वास ! style="background:lightblue;"|२२ ! style="background:lightblue;"|करकान्डो, [[नेपालगञ्ज]] ! style="background:lightblue;"| [[बुटवल]], [[रुपन्देही जिला]] |{{Eliminated}} |- | १३-१८ | ०२ ! style="background:#58FAAC;"|विद्या तिवारी ! style="background:#58FAAC;"|२३ ! style="background:#58FAAC;"|हेटौँडा, [[मकवानपुर जिला|मकवानपुर]] ! style="background:#58FAAC;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] |{{Eliminated}} |- | १३-१८ | ०५ ! style="background:#cfc;"|मनोज थापा मगर ! style="background:#cfc;"|उ/नै ! style="background:#cfc;"|ढोधल खानी, [[भोजपुर, नेपाल|भोजपुर]] ! style="background:#cfc;"| [[बिराटनगर]], [[मोरङ जिला]] |{{Eliminated}} |- | १३-१८ | ०१ ! style="background:lightblue;"|अफसर अली ! style="background:lightblue;"|उ/नै ! style="background:lightblue;"|कोटिहावा, [[बुटवल]] ! style="background:lightblue;"| [[बुटवल]], [[रुपन्देही जिला]] |{{Eliminated}} |- | १३-१८ | ०८ ! style="background:#58FAAC;"|प्रज्ञा श्री विश्वकर्मा ! style="background:#58FAAC;"|१६ ! style="background:#58FAAC;"|बागडोल, [[ललितपुर]] ! style="background:#58FAAC;"| [[काठमाडौँ]], [[काठमाडौँ जिला]] |{{Eliminated}} |- | १३-१८ | १६ ! style="background:#cfc;"|सुरज तामाङ ! style="background:#cfc;"|उ/नै ! style="background:#cfc;"|बनिगामा, [[मोरङ जिला|मोरङ]] ! style="background:#cfc;"| [[बिराटनगर]], [[मोरङ जिला]] |{{Eliminated}} |- | १३-१८ | ११ ! style="background:#cfc;"|प्रताप लामा ! style="background:#cfc;"|उ/नै ! style="background:#cfc;"|सिजुवा, [[मोरङ जिला|मोरङ]] ! style="background:#cfc;"| [[बिराटनगर]], [[मोरङ जिला]] |{{Eliminated}} |} टिप्पणी: :{{Color box|green|border=darkgray}} ई प्रतियोगी [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र]]सँ छी। :{{Color box|lightblue|border=darkgray}} ई प्रतियोगी [[पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]]सँ छी। :{{Color box|lightgreen|border=darkgray}} ई प्रतियोगी [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]]सँ छी। ===अतिथि प्रदर्शन=== * कोमल ओली (एपिसोड २२) * लोचन रिजाल (एपिसोड २२) * [[तुलसी घिमरे]] (एपिसोड २३) * [[प्रेम ध्वज प्रधान]] (एपिसोड २४) * [[राजन इशान]] (एपिसोड २५) * सनुप पौडेल (एपिसोड २६) * शिव लामिछाने (एपिसोड २६) * मिङमा शेर्पा (एपिसोड २६) * [[सिनेइ गुरुङ]] (एपिसोड २६) * युवराज चौलागाई (एपिसोड २६) * [[कमल खत्री]] (एपिसोड २६) * विश्व नेपाली (एपिसोड २६) * काली प्रसाद रिजाल (एपिसोड २८) * प्रमोद खरेल (एपिसोड ३०) * [[राम कृष्ण ढकाल]] (एपिसोड ३१) * [[राजेश पायल राय]] (एपिसोड ३२) * [[निश्चल बस्नेत]] (एपिसोड ३३) * आसिफ शाह (एपिसोड ३३) * [[पल शाह]] (एपिसोड ३५) * आँचल शर्मा (एपिसोड ३५) * [[हरिवंश आचार्य]] (फाइनल) * [[मदन कृष्ण श्रेष्ठ]] (फाइनल) ==पुरस्कार== '''प्रथम पुरस्कार''' *महिन्द्रा केयुभी१०० *२०&nbsp;लाख नेपाली रुपैंयाँ *१५&nbsp;लाख बराबरके एल्बम आ कन्ट्रयाक्ट '''द्वितीय पुरस्कार''' *१५&nbsp;लाख नेपाली रुपैंयाँ '''तृतीय पुरस्कार''' *१०&nbsp;लाख नेपाली रुपैंयाँ ==विवाद आ कानून== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== * {{IMDb title|6838228}} ==एहो सभ देखी== [[नेपाली तारा]] [[श्रेणी:टेलिभिजन कार्यक्रमसभ]] quudmpsd65b7wdpiigk0dpsyxenyxq8 बङ्गला लिपि 0 28224 282465 277636 2026-11-11T06:54:24Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282465 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = बङ्गला लिपि<br>Bengali abugida | type =[[अबुगिदा]]| L| SHline = | SHtype = | SHform = | typedesc = | languages =[[संस्कृत]], [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]], [[मणिपुरी भाषा|मणिपुरी]], [[विष्णुप्रिया मणिपुरी भाषा|विष्णुप्रिया मणिपुरी]], [[कोकबोरोक]] (आधिकारिक), [[सिल्हेटी भाषा|सिल्हेटी]], [[चक्मा भाषा|चक्मा]], [[सन्ताली भाषा|सन्ताली]], [[खासी भाषा|खासी]] (बहुत कम) |region =[[बङ्गाल]] | creator = | date = | published = | time = ११ शताब्दीसँ अखनधरि<ref>[http://www.ancientscripts.com/bengali.html Ancient Scripts]</ref> | print = | sisters = [[आसामी लिपि|आसामी]], [[तिब्बती लिपि|तिब्बती]], [[तिरहुता लिपि|तिरहुता]], [[अङ्ग लिपि]] | children = | sample =Bengali aksharamala.png | imagesize =250px | unicode =[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0980.pdf U+0980–U+09FF] | iso15924 =Beng | iso15924 note = | footnotes = | note = }} {{Contains Bangla text}} {{Culture of Bengal}} '''बङ्गला लिपि''' वा '''बङ्गला अक्षर''' ({{lang-bn|বাংলা বর্ণমালা}}, {{Langx|en|Bengali alphabet}}) वा '''बङ्गाली लिपि''' ({{lang-bn|বাংলা লিপি}}) [[पूर्वी नागरी लिपि]] कऽ एक परिमार्जित रूप छी जे [[बङ्गाली भाषा]], [[असमिया भाषा]] लिखैक लेल प्रयोग कएल जाइत अछि । ई विश्वमे सभसँ बेसी प्रयोग होमएवला पाँचम लिपि छी । ई लिपि [[विष्णुप्रिया मणिपुरी भाषा]] आ ऐतिहासिक रूपसँ [[बङ्गाल]]मे [[संस्कृत]] लिखैक लेल प्रयोग होइत अछि । ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:ब्राह्मी लिपिसभ]] k5zh2bvo957gu92if60ccuoqg2683nx उडता पञ्जाब 0 28333 282466 156670 2026-11-11T06:54:28Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282466 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = उडता पञ्जाब<br/>Udta Punjab |film_name = {{Infobox name module|hi|{{noitalics|उड़ता पंजाब}}}}{{Infobox name module|pa|{{noitalics|ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ}}}} | image = Udta Punjab.jpg | caption = चलचित्र पोस्टर | director = [[अभिषेक चौबे]]<br/> | producer = [[सोभा कपूर]]<br/>[[एकता कपूर]]<br/>[[अनुराग कश्यप]]<br/>[[विक्रमादित्य मोटवानी]] <br/>अमन गिल<br/>[[विकास बहल]] <br/> [[समीर नायर]] <br/> [[मधु मन्तेना]] | writer = सुदीप शर्मा <small>'''(संवाद)'''</small> | screenplay= सुदीप शर्मा<br/>अभिषेक चौबे | story = सुदीप शर्मा<br/>अभिषेक चौबे | starring = [[शाहिद कपूर]]<br/>[[करीना कपूर]]<br/>[[आलिया भट्ट]]<br/>[[दिलजीत दोसांझ]]<br/>[[सतीश कौशिक]]<br/>[[सुहेल नय्यर]]<br/>[[मानव विज]]<br/>प्रभज्योत सिंह | music = <small>'''मूल गीतसभ:'''</small><br/> [[अमित त्रिवेदी]]<br/><small>'''पृष्ठभूमि स्कोर:'''</small><br/> [[बेनेडिक्ट टेलर (संगीतकार)|बेनेडिक्ट टेलर]] <br/> नरेन चन्दावरकर | cinematography = [[राजीव रवि]] | editing = मेघना सेन | studio = [[बालाजी मोशन पिक्चर्स]]<br/>[[फैन्टम फिल्म्स]] | distributor = बालाजी मोशन पिक्चर्स<br> [[ह्वाइट हिल स्टुडियो]] | released = {{film date|df=yes|2016|06|17}} | runtime = १४९ मिनेट (ए) १३३ मिनेट (यू/ए) | country = भारत | language = हिन्दी<br/>पञ्जाबी | budget ={{INR}}४० करोड<ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/udta-punjab-s-biz-prospects-dim-116060801036_1.html|title=Udta Punjab's biz prospects dim|publisher=Business Standard|accessdate=9 June 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-udta-punjab-fly-high-at-the-box-office-2224608|title=Will Udta Punjab 'fly high' at the box office?|publisher=DNA|accessdate=17 June 2016}}</ref> | gross = <!--Do not remove-->{{Estimation}}<!--per WT:ICTF consensus--> {{INR}}११७.६८ करोड<ref name="UP_WC_First Day">{{cite web|last1=Hungama|first1=Bollywood|title=Special Features: Box Office: Worldwide Collections and Day wise breakup of Udta Punjab - Box Office, Bollywood Hungama|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/special-features/id/695|website=Bollywood Hungama|accessdate=19 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160731221813/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/special-features/id/695/|archivedate=31 July 2016|deadurl=yes}}</ref> }} '''''उडता पञ्जाब''''' ({{Langx|en|"Punjab On A High"}}) एक भारतीय ब्ल्याक कमेडी अपराध चलचित्र छी जे [[अभिषेक चौबे]]द्वारा सह-लिखित आ निर्देशित अछि । [[अनुराग कश्यप]]क प्रोडक्शन हाउस [[फैन्टम फिल्म्स]]क सहयोगसँ [[शोभा कपूर]] आ [[एकता कपूर]]द्वारा [[बालाजी मोशन पिक्चर्स]]क नीचा बनल ई चलचित्रमे [[शाहिद कपूर]], [[करीना कपूर]], [[आलिया भट्ट]] आ [[दिलजीत दोसांझ]] मुख्य भूमिकामे अछि ।<ref>{{cite web|title=Balaji Motion Pictures acquires Udta Punjab|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/5101275/Balaji-Motion-Pictures-acquires-Udta-Punjab|accessdate=10 March 2015|date=10 March 2015|publisher=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref>{{cite news|title=I was the first to suggest that Kareena was perfect for Udta Punjab': Shahid Kapoor|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/i-was-the-first-to-suggest-that-kareena-was-perfect-for-udta-punjab-shahid-kapoor/|last=Gera|first=Sonal|work=[[The Indian Express]]|date=9 February 2015|accessdate=7 March 2015}}</ref> ई चलचित्र १७ जुन २०१६ मे विश्वव्यापी प्रदर्शित भेल छल । ==कलाकारसभ== *[[शाहिद कपूर]] तेजिंदर "टमी" सिंह उर्फ ​​गबरूक रूपमे *[[करीना कपूर]] डा. प्रीत साहनी *[[आलिया भट्ट]] एक अनाम बिहारी किसानक रूपमे, जकरा अक्सर बऊरियाक रूपमे सम्बोधित केल गेल अछि<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/star-screen-awards-2016-winners-amitabh-bachchan-starrer-pink-bags-four-awards-alia-bhatt-receives-best-actress-see-pics4410957/|title=Star Screen Awards 2016 winners: Amitabh Bachchan-starrer Pink bags four awards, Alia Bhatt receives best actress|first=The Indian Express|date=|work=|access-date=|via=}}</ref> *[[दिलजीत दोसांझ]] सहायक उप-निरीक्षक सरताज सिंहक रूपमे ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Udta Punjab|उडता पञ्जाब}} *{{IMDb title|4434004}} [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] 2vpnbo5rqpo23rc0pkmm36f8w8x9784 बीबी का मकबरा 0 28406 282467 279775 2026-11-11T06:54:32Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282467 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site | name = बीबी का मकबरा<br>Bibi Ka Maqbara | image = Biwi ka Maqbara.JPG | image_size = 230px | caption = बीबी का मकबरा | designation1 = | designation1_date = | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_free1value = | designation1_free2name = समर्पित | designation1_free2value = [[दिलरास बानो बेगम]] | location = [[औरङ्गाबाद, महाराष्ट्र]], [[भारत]] | elevation = | built = सन् १६६०&ndash;१६६१<ref>{{cite book|last1=Bhalla|first1=A.S.|title=Royal tombs of India : 13th to 18th century|date=2009|publisher=Mapin|location=Ahmedabad|isbn=9788189995102|page=15}}</ref> | architect = अता-उल्लाह, हंसपत राय | architecture = [[मुगल वास्तुशैली]] | coordinates = {{coord|19.90151|75.320195|display=inline}} | locmapin = India Maharashtra | map_caption = महाराष्ट्र, भारतमे स्थान | visitation_num = | visitation_year = }} '''बीबी का मकबरा''' ({{Langx|en|Bibi Ka Maqbara}})<ref name=Lach>{{cite book|last=Lach|first=Donald F.|title=Asia in the Making of Europe : Volume III, the Century of Advance|year=1998|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226467672|page=738|edition=Pbk.|author2=Kley, Edwin J. Van}}</ref> कऽ निर्माण [[मुगल]] बादशाह [[औरङ्गजेब]]क शहजादा आजमशाहद्वारा अन्तिम सत्रहम् शताब्दीमे कराएल गेल छल ।<ref>{{cite book|title=Asia in the Making of Europe : Volume III, the Century of Advance|last=Lach|first=Donald F.|author2=Kley, Edwin J. Van|publisher=University of Chicago Press|year=1998|isbn=9780226467672|edition=Pbk.|page=738}}</ref><ref name=bibi/><ref name=Eraly/><ref name="Koch">{{cite book|title=King of the World: The Padshahnama|last=Koch|first=Ebba|publisher=Azimuth|year=1997|pages=104}}</ref><ref name="Madan">{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, [[Government of India]]|year=1990|editor=K.S. Gautam|page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/174 174]}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Mughal world: India's tainted paradise.|url=https://archive.org/details/mughalworldindia0000eral|last=Eraly|first=Abraham|publisher=Weidenfeld & Nicolson|year=2008|isbn=|location=|pages=[https://archive.org/details/mughalworldindia0000eral/page/376 376]}}</ref> ओ हुनकर माता, आ औरङ्गजेबक बेगम, दिलरास बानो बेगमक यादमे बनबाएल गेल छल । दिलरास बानो बेगमक राबिया-उद-दौरानीक नामसँ सेहो जानल जाइत छल | ई [[ताजमहल]]क आकृति पर बनवायल गेल छल । ई [[औरङ्गाबाद, महाराष्ट्र|औरङ्गाबाद]], [[महाराष्ट्र]]मे अवस्थित अछि । ई मकबरा [[अकबर]] आ [[शाहजहाँ]]क कालक शाही निर्माणसँ अन्तिम मुगलसभक साधारण वास्तुकलाक परिवर्तनकें दर्शावैत अछि । ताजमहलसँ तुलनाक कारण मात्र ई उपेक्षाक कारण बनल रहल ।<ref>{{cite book |author1=Gascoigne, Bamber |author2=Gascoigne, Christina |title=The Great Moghuls |url=https://archive.org/details/greatmoghuls0000gasc |year=1971 |publisher=Cape |page=[https://archive.org/details/greatmoghuls0000gasc/page/229 229]}}</ref> मुगल कालक समय ई वास्तु औरङ्गाबाद शहरक मध्यमे अवस्थित छल | ई मुगल बादशाह औरङ्गजेबक निर्माण कएल वास्तुमे सर्वोत्तम अछि |<ref name=bibi>{{cite web |title=World Heritage Sites. Bibi-Ka-Maqbar |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora_bibi.asp |accessdate=28 January 2013}}</ref><ref name=Eraly>{{cite book |title=The Mughal world: India's tainted paradise |url=https://archive.org/details/mughalworldindia0000eral |last=Eraly |first= Abraham |year=2008| publisher=[[Weidenfeld & Nicolson]] |pages=[https://archive.org/details/mughalworldindia0000eral/page/376 376]}}</ref><ref name=Koch/><ref>{{cite web |title=Bibi Ka Maqbara |url=http://www.aurangabad.net/index.php?option=com_content&view=article&id=196&Itemid=596 |accessdate=28 January 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222035748/http://www.aurangabad.net/index.php?option=com_content&view=article&id=196&Itemid=596 |archivedate=22 February 2013 |df= }}</ref><ref>{{cite book|last1=text|last2=Sahai|first2=photogr. Surendra|title=Indian architecture : Islamic period : 1192-1857|date=2004|publisher=Prakash Books|location=New Delhi|isbn=9788172340575|page=150|edition=1. publ.}}</ref> ==निर्माण== अनुमान कएल जाइत अछि की एकर निर्माण सन् १६५१ आ सन् १६६१ कऽ मध्यकालमे भेल । गुलाम मुस्तफाक रचना '''तारीख नाम''' कऽ अनुसार एकर निर्माणक कूल लागत ६,६८,२०३ रुपैया भेल छल ।<ref name="MHGaz1977">{{cite book | author=Maharashtra (India). Gazetteers Dept | title=Maharashtra State gazetteers | url=https://books.google.com/books?id=Lto-AQAAIAAJ | accessdate=25 January 2013 | year=1977 | publisher=Director of Govt. Printing, Stationery and Publications, Maharashtra State | page = 951}}</ref> ई मकबराक गुम्बद पूर्ण रूपसँ सङ्गमरमरक पत्थरसँ बनल अछि | गुम्बद वाहेक दोसर निर्माण प्लास्टरसँ कएल गेल अछि | ई वास्तुक निर्माणक लेल पत्थर [[जयपुर]]क खदानसभसँ लाबल गेल छल | आजमशाह एकरा '''ताजमहल''' सँ बेसी भव्य बनबैलेल चाहैत छल मुदा बादशाह औरङ्गजेबद्वारा देल गेल खर्चमे ओ पूर्ण नै भऽ सकल | ई मकबराक डिजाइन अताउल्लाहद्वारा कएल गेल छल | अताउल्लाहक पिताजी उस्ताद अहमद लाहोरीकें विश्वप्रसिद्ध [[ताजमहल]]क मुख्य वास्तुकारक तौर पर पहचानल जाइत छल | ई मकबराक गुम्बद ताजमहलक गुम्बदसँ आकारमे छोट अछि | प्राविधिक त्रुटीक कारण आ सङ्गमरमरक कमतरताक कारण ई वास्तु कहियो ताजमहलक बराबर नै मानल गेल | == सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} == बाह्य जडीसभ == * [http://www.pib.nic.in/feature/feyr2003/fmay2003/f060520031.html लिङ्क, प्रेस इनफार्मेस्न ब्यूरो] * [http://www.goworldtravel.com/ex/aspx/articleGuid.{42ce12dd-4b3e-4975-b7d4-a726b67f6880}/xe/article.htm बीबी का मकबरे पर एक लेख] * [http://7thtraveler.com/bibi-ka-maqbara-aurangabad-story-history-timings-information/ बीबी का मकबरा औरङ्गाबाद - दक्षिणी ताज] ==एहो सभ देखी== {{मुगल|state=collapsed}} [[श्रेणी:भारतक मकबरासभ]] [[श्रेणी:भारतक सांस्कृतिक धरोहरसभ]] [[श्रेणी:मुगल वास्तुकला]] fc04b8sliqr5p7m6xhftzv0tkn191ui बुलन्द दरवाजा 0 28418 282468 282105 2026-11-11T06:54:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282468 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site | name = बुलन्द दरवाजा<br>Buland Darwaza | image = Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg | image_size = 230px | caption = बुलन्द दरवाजा | designation1 = | designation1_date = | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_free1value = | designation1_free2name = समर्पित | designation1_free2value = अकबरद्वारा गुजरातपर विजय | location = [[फतेहपुर सिकरी]], [[भारत]] | elevation = | built = सन् १६०१ | architect = | architecture = [[मुगल वास्तुशैली]] | coordinates = {{coord|27.0540|77.3946|display=inline}} | locmapin = India Uttar Pradesh | map_caption = उत्तर प्रदेश, भारतमे स्थान | visitation_num = | visitation_year = }} '''बुलन्द दरवाजा''' ({{Langx|en|Buland Darwaza}}, {{lang-ur|{{Nastaliq|بُلند دروازه}}}},<ref>[[उर्दु भाषा]]मे बुलन्द दरवाजाक अर्थ उंच वा महान होइत अछि ।</ref>), मुगल सम्राट [[अकबर]]द्वारा गुजरात उपर विजय प्राप्त केलाक बाद सन् १६०१ मे निर्माण कएल गेल छल । बुलन्द दरवाजा [[भारत]]क [[आगरा]] शहरसँ ४३&nbsp;किमी दूर [[फतेहपुर सिकरी]]मे अवस्थित महलक मुख्य प्रवेशद्वार छी ।<ref>{{Cite web|title=Places to Visit in India: Buland Darwaza|publisher=India Travel|url=http://www.indiaplaces.com/india-monuments/fatehpur-sikri-buland-darwaza.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105154120/http://www.indiatravelfaq.com/india-monuments/fatehpur-sikri-buland-darwaza.html |archivedate=5 November 2014}}</ref> याह प्रकारक स्मृति द्वार राजस्थान राज्यक [[अजमेर]]मे रहल [[दरगाह शरिफ]]मे आ<ref>{{Cite web |title=Historical Monuments |publisher=Mission Sarkar Gharib Nawaz |url=http://www.missiongharibnawaz.com/historical-monuments.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150129040942/http://www.missiongharibnawaz.com/historical-monuments.html |archivedate=29 January 2015 |deadurl=yes}}</ref> हैदराबादक [[गोलकोन्दा किला]]मे अवस्थित अछि । बुलन्द दरवाजा विश्वक सभसँ उंच प्रवेशद्वार छी आ मुगल वास्तुकलाक एक उत्कृष्ट उदाहरण छी । ई अकबर साम्रज्यक दर्शावैत अछि ।<ref name=prerna1>http://www.agraindia.org.uk/fatehpur-sikri/monuments/buland-darwaza.html</ref><ref name=prerna2>{{Cite web |url=http://www.culturalindia.net/monuments/buland-darwaza.html |title=Archive copy |access-date=2017-11-02 |archive-date=2020-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117150800/https://www.culturalindia.net/monuments/buland-darwaza.html |dead-url=yes }}</ref> हिन्दू आ फारसी स्थापत्य कलाक अद्भुत उदाहरण होमएक कारण एकरा '''भव्यता कऽ द्वार''' नामसँ सेहो जानल जाइत अछि । ==वास्तुकला== गुजरात पर विजय प्राप्त करवाक स्मृतिमे बनाएल गेल ई प्रवेशद्वारक पूर्वी तोरण पर फारसीमे शिलालेख अङ्कित अछि जे सन् [[१६०१]]मे डेक्कन पर अकबरक विजय अभिलेख अछि । ४२ सीढ़िसभक ऊपर स्थित बुलन्द दरवाजा ५३.६३ मीटर उंच आ ३५ मीटर चौडा़ अछि । ई लाल बलुआ पत्थरसँ बनल अछि जे उज्जर [[सङ्गमरमर]]सँ सजायल गेल अछि । दरवाजाक अगाडी आ स्‍तम्भसभ पर [[कुरान]]क आयतसभ खुदल अछि । एकर खुदाई ख्वाजा हुसैन चिस्ती केनए छल । ई दरवाजा एक पैग अङ्गना आ [[जामा मस्जिद]]क दिस खुजैत अछि । समअष्टकोणीय आकार भेल ई दरवाजा गुम्बदसभ आ मीनारसभसँ सजल अछि । ई प्रवेशद्वारक कूल उचाई १७६ फिट अछि । मुख्य द्वार पूर्ण रूपसँ सादा अछि । सन् १६०१ मे सम्राट अकबरद्वारा गुजरात उपर विजय प्राप्त केलाक बाद उत्तर प्रदेशमे एकर निर्माण आरम्भ कएल गेल आ एकर निर्माण समाप्तिमे १२ वर्षक समय लागल । दरवाजाक तोरण पर [[जिसस क्राइस्ट]]सँ सम्बन्धित किछ पङ्क्तिसभ लिखल अछि जे निम्न अछि: [[मरियम]]क पुत्र यीशु कहलक: ई संसार एक बाँधक समान अछि, ई भऽ चली अवश्य, मुदा याह पर अपन घर नै बनाए ली । जे एक दिनक आशा रखैत अछि ओ चिरकालधरि आश राखि सकैत अछि, जबकि ई संसार घण्टा भरिक लेल मात्र टिकैत अछि, याह लेल अपन समय प्रार्थनामे बिताबी कियाकी ओकर छोड़ि सब किछ अदृश्य अछि । बुलन्द दरवाजा पर [[बाइबल]]क ई पङ्क्तिसभक उपस्थितिक कारण अकबरकें धार्मिक सहिष्णुताक प्रतीक मानल जाइत अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.indiaplaces.com/india-monuments/fatehpur-sikri-buland-darwaza.html|title=बुलंद दरवाज़ा|accessdate=१९ मार्च, २००९|format=एचटीएमएल/प्रकाशक=इंडिप्लेसेज़|language=अंग्रेजी|archive-date=2014-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105154120/http://www.indiatravelfaq.com/india-monuments/fatehpur-sikri-buland-darwaza.html|dead-url=yes}}</ref> == चित्र दीर्घा == <gallery mode=packed> Image:Jami Masjid (Fatehpur Sikri)-7.jpg|बुलन्द दरवाजा Image:Jami Masjid (Fatehpur Sikri)-1.jpg|चारदीवारीक संग Image:Jami Masjid (Fatehpur Sikri)-6.jpg|भीतरसँ Image:Fatehpur Sikri Buland Darwaza.jpg|तिर्यक कोण </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Gates to Jami Masjid (Fatehpur Sikri)|बुलन्द दरवाजा}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:मुगल वास्तुकला]] 5oivp45e61est1dcoo90lbdksnlg7eb शतरञ्ज 0 28458 282469 245933 2026-11-11T06:54:42Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282469 wikitext text/x-wiki {{Infobox sport | image=ChessSet.jpg | imagesize=250px | caption=एक शतरञ्ज सेटक भाग (बाम सँ दहिना): एक उज्जर राजा, एक कारी हाथी, एक कारी रङ्गक वजीर या रानी, एक उज्जर प्यादा या सैनिक, एक कारी घोड़ा आ एक उज्जर ऊंट। | union= वर्ल्ड चेस फेडरेसन | nickname= | first= छट्ठम् शताब्दी – वर्तमान | first team= | registered= | clubs= | team=दुनू दिस २ खेलाड़ी<br />आकस्मिक खेल आम तौर पर १० सँ ६० मिनेट, प्रतियोगिता खेल दस मिनट सँ छह घण्टा या अधिक समयक लेल । | mgender= | category= | ball= | venue=बोर्ड गेम<br />सार रणनीति खेल | olympic=१९०० }} '''शतरञ्ज''' ({{Langx|en|Chess}}) दुई खेलाड़ीसभक बीच खेलल जाइवला एक बौद्धिक आ मनोरञ्जक खेल छी । कोनो अज्ञात बुद्धि-शिरोमणीद्वारा पाँचम-छहम शताब्दीमे ई खेल संसारक बुद्धिजीविसभकें भेंटमे देनए छल । समझल जाइत अछि की ई खेल मूलतः [[भारत]]क [[आविष्कार]] छी, जकर प्राचीन नाम - '[[चतुरङ्ग]]' छल; जे भारत सँ अरब होइत [[युरोप]] गेल आ फेर १५/१६हम शताब्दीमे तँ ई समुचा संसारमे लोकप्रिय आ प्रसिद्ध भ गेल । शतरञ्ज एक चौपाट (बोर्ड) क उपर दुई व्यक्तिसभक लेल बनल खेल छी । चौपाटक उपर कुल ६४ खाना या वर्ग होइत अछि, जहिमे ३२ चौरस कारी या अन्य रङ्ग आ ३२ चौरस उज्जर या अन्य रङ्ग क होइत अछि । खेलनिहार दुनू खेलाड़ी सेहो सामान्यतः कारी आ उज्जर कहलावैत अछि । प्रत्येक खेलाड़ी लग एक राजा, वजीर, दुई ऊँट, दुई घोड़ा, दुई हाथी आ आठ सैनिक होइत अछि । बीचमे राजा आ वजीर रहैत अछि । बगलमे ऊँट, ओकर बगलमे घोड़ा आ अन्तिम कतारमे दुई हाथी रहैत अछि । ओकर आगामे आठ पैदल या सैनिक रहैत अछि । चौपाट रखैत समय ई ध्यान देल जाइत अछि की दुई खेलाड़ीसभ दहिना दिसक खाना उज्जर होनाए चाही तथा वजीरक स्थान पर कारी वजीर कारी चौरसमे आ उज्जर वजीर उज्जर चौरसमे होनाए चाही । खेलक शुरुआत नित्य उज्जर खेलाड़ीसँ कएल जाइत अछि ।<ref>{{cite web | url=http://www.ficgs.com/membership.html#chess | title=50 moves rules | accessdate=2013-5-08 | publisher=FICGS }}</ref> == खेलक शुरुआत == शतरञ्ज सभसँ पुरान आ लोकप्रिय पट (बोर्ड) मे सँ एक छी, जे दुई प्रतिद्वन्दीसभद्वारा एक चौकोर पट (बोर्ड) पर खेलल जाइत अछि, जाहि पर विशेष रूपसँ बनल दुई अलग-अलग रङ्गक सामन्यात: उज्जर आ कारी मोहरासभ होइत अछि । उज्जर पहिने चलैत अछि, जकर बाद खेलाडी निर्धारित नियमसभक अनुसार एक-एक चाल चलैत अछि । एकर बाद खेलाड़ी विपक्षीक प्रमुख मोहरासभ, राजाकें शाह-मात (एक एहन अवस्था, जाहिमे पराजय सँ बचनाए असम्भव होए) देवाक प्रयास करैत अछि । शतरञ्ज ६४ खानाक पट या शतरञ्जी पर खेलल जाइत अछि, जे क्रम (दर्जा) कहल जाइवला आठ अनुलम्ब पङ्क्तिसभ व फाइल (कतार) कहल जाइवला आठ आड़ा पङ्क्तिसभमे व्यवस्थित होइत अछि । ई खाना दुई रङ्ग, एक हल्का, जेना उज्जर, माटिमैला, पियर आ दोसर गाढा, जेना कारी, या हरियर सँ एक क बाद दोसर क स्थितिमे बनल रहैत अछि । पट्ट दुई प्रतिस्पर्धीक बीच एहि प्रकार रखल जाइत अछि की प्रत्येक खेलाड़ी दिस दाहिना हाथक कोना पर हल्का रङ्ग भेल खाना होए । हर शतरञ्जक टुकड़ा आगा घुसकैक अपन शैली होइत अछि ।<ref>{{cite web | url=http://www.fide.com/component/handbook/?id=124&view=article | title=Laws of Chess | accessdate=2013-05-08 | publisher=FIDE }}</ref>  {| class="wikitable" style="text-align:center;float:right" ! मोहरा ! [[राजा]] ! मन्त्री/रानी ! हाथी/नाओ ! रथ/ऊँट ! [[घोड़ा]] ! सैनिक |- ! सङ्ख्या | १ | १ | २ | २ | २ | ८ |- ! चिन्ह | [[File:Chess klt45.svg|25px]]<br />[[File:Chess kdt45.svg|25px]] | [[File:Chess qlt45.svg|25px]]<br />[[File:Chess qdt45.svg|25px]] | [[File:Chess rlt45.svg|25px]]<br />[[File:Chess rdt45.svg|25px]] | [[File:Chess blt45.svg|25px]]<br />[[File:Chess bdt45.svg|25px]] | [[File:Chess nlt45.svg|25px]]<br />[[File:Chess ndt45.svg|25px]] | [[File:Chess plt45.svg|25px]]<br />[[File:Chess pdt45.svg|25px]] |} === वर्गसभक पहचान === [[File:SCD algebraic notation.png|right|thumb|200px|alt=Diagram showing how squares are named - columns are a through h, rows are 1 through 8|बीजगणितीय अङ्क पद्धतिमे वर्गसभक नामकरण]] बिसातक प्रत्येक वर्ग एक अक्षर आ एक <span class="goog-gtc-fnr-highlight">सङ्ख्या</span> क एक विशिष्ट युग्मद्वारा पहचान कएल जाइत अछि । === प्यादा वा सैनिक === खेलक शुरुआत उज्जर खेलाड़ीसँ कएल जाइत अछि । सामान्यतः ओ वजीर वा राजाकें आगा राखल गेल पैदल वा सैनिकक दो चौरस आगा चलैत अछि । प्यादा (सैनिक) तुरन्त अपन आगाक खाली वर्ग पर आगा चलि सकैत अछि या अपन पहिल कदम ओ दुई वर्ग चलि सकैत अछि यदि दुनू वर्ग खाली होइ ।<ref>{{cite web | title=The rules of chess | url=http://www.chessvariants.org/d.chess/chess.html | author=Bodlaender, Hans | publisher=Chess Variants | accessdate=2013-05-08 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.chessgames.com/ ChessGames.com] - online chess database and community * [http://www.chesslive.de/ ChessLive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228183643/http://www.chesslive.de/ |date=2009-02-28 }} - online database * [http://mathworld.wolfram.com/Chess.html Mathworld] - chess and mathematics * [http://www.jmrw.com/Chess/Tableau_echecs/ Jmrw.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716104756/http://www.jmrw.com/Chess/Tableau_echecs/ |date=2012-07-16 }} - chess and art ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:खेल]] i8hf2w2bx0vx06hfl0h3bl3kscgk8xr सायरस मिस्त्री 0 28472 282470 276980 2026-11-11T06:54:46Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282470 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सायरस मिस्त्री<br />Cyrus Mistry | image = | alt = सायरस मिस्त्री | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1966|07|04}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|09|04}} | death_place = पालघर,महाराष्ट्र (सड़क दुर्घटना) | residence = [[मालाबार हिल]]<br/> [[मुम्बई|दक्षिणी मुम्बई]], भारत | nationality = [[आयरिश इन्डियन्स|आयरिश इन्डियन]] | citizenship = [[आयरिश राष्ट्रियता कानून|आयरल्यान्ड]] | alma_mater = [[कैथेड्रल एण्ड जन क्यान्नन स्कूल]] <br> [[इम्पेरियल कलेज लन्डन]]<br>[[लन्डन बिजनेस स्कूल]] | occupation = [[टाटा समूह]] को पूर्व अध्यक्ष | spouse = रोहिका | children = २ | parents = [[पल्लोनजी मिस्त्री]]<br />प्याट्सी पेरिन डुबाश | relations = [[नोएल टाटा]] (मेहमान) | image caption = साइरस पल्लोनजी मिस्त्रीके साथ ओडिशाके मुख्यमन्त्री नवीन पटनायक }} '''साइरस पल्लोनजी मिस्त्री''' ({{Langx|en|Cyrus Mistry}}; जन्म ४ जुलाई १९६६) भारतीय मूलक एक आयरिश व्यापारी छी, जे कि एक भारतीय व्यापार सङ्गठन [[टाटा समूह]]क सन् २०१२ आ सन् २०१६ के बीच अध्यक्ष पद पर रहल ।<ref>{{cite news | title = Cyrus P Mistry to take over from Ratan Tata as Chairman of Tata Group in December 2012 | date = 23 November 2011 | url =http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-company/corporate-announcement/cyrus-p-mistry-to-take-over-from-ratan-tata-as-chairman-of-tata-group-in-december-2012/articleshow/10843951.cms| work = [[The Economic Times|Economic Times]] | accessdate = 24 November 2011}}</ref><ref>{{cite news | title = Cyrus Mistry takes over the position of chairman for Tata Sons in December 2012 | date = 26 November 2011 | url = http://www.amritt.com/Cyrus-Mistry-takes-over-the-position-of-chairman-for-Tata-Sons-in-December-2012.html | access-date = 4 November 2017 | archive-date = 24 March 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130324215311/http://www.amritt.com/Cyrus-Mistry-takes-over-the-position-of-chairman-for-Tata-Sons-in-December-2012.html | dead-url = yes }}</ref> ओ टाटा समूह के छठम् अध्यक्ष छल आ (नौरोजी सक्लतवाला के बाद) केवल दोसर ओहीसँ पहिने टाटाके उपनाम नै लैत छल। २०१२ के मध्यमे, उनका एक प्यानलद्वारा टाटा समूहके लेल चुनल गेल छल आ दिसम्बरमे ओही वर्षक कार्यभार सम्भालने छल। २४ अक्टूबर २०१६ मे, टाटा सन्सके बोर्ड अध्यक्ष के पदसँ मिस्त्रीके हटावेक फैसला केलक। नटराजन चन्द्रशेखरक नाम शीघ्र ही नयाँ चेयरम्यान के नाम पर रखल गेल छल। ==प्रारम्भिक जीवन== मिस्त्री, [[मुम्बई]] मे [[क्याथेड्रल एवम् जन कन्नन स्कूल]] मे अध्ययन केलक।<ref><cite class="citation news" contenteditable="false">[http://m.economictimes.com/PDAET/articleshow/msid-10849143,curpg-2.cms "Cyrus P Mistry: Tata Sons' deputy chairman a reticent man with strategic vision, humility"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425221208/http://m.economictimes.com/PDAET/articleshow/msid-10849143,curpg-2.cms |date=2012-04-25 }}. </cite></ref> ओ [[सिभिल इन्जीनियरिङ]] मे बी. एस. के साथ [[इम्पेरीयल कलेज लन्डन]] सँ स्नातक के उपाधि आ लन्डन बिजनेस स्कूलसँ प्रबन्धन विज्ञानमे एक मास्टर डिग्री रखने अछी। ओ [[सिभिल इन्जीनियर संस्थान]] के एक सदस्य छी।<ref name="WSJ"><cite class="citation news" contenteditable="false">Agarwal, Vibhuti (23 November 2011). </cite></ref><ref name="IBN"><cite class="citation news" contenteditable="false">[http://ibnlive.in.com/news/who-is-cyrus-mistry/205092-7.html "Who is Cyrus Mistry?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111125212332/http://ibnlive.in.com/news/who-is-cyrus-mistry/205092-7.html |date=2011-11-25 }}</cite></ref> ==करियर== ==व्यक्तिगत जीवन== सायरस मिस्त्री पल्लोनजी मिस्त्री, एक शक्तिशाली उद्योगपति; आ प्याट्सी पेरिन डुबाशके सभसँ छोट पुत्र छी।<ref name="Casey"><cite class="citation web" contenteditable="false">[http://www.independent.ie/business/world/cyrus-mistry-and-the-mammy-factor-at-the-heart-of-tata-30728963.html "http://www.independent.ie/business/world/cyrus-mistry-and-the-mammy-factor-at-the-heart-of-tata-30728963.html"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>  मिस्त्री, वकील इकबाल छागलाक बेटी आ प्रसिद्ध विधिवेत्ता [[एम. सी. छागला|एम.सी. छागला]] क पोती, रोहिका छागलासँ विवाह केने अछी। मिस्त्री आ उनकर पत्नी के साथमे उनकर दुईटा पुत्र अछी।<ref name="TOI"/> मिस्त्री एक आयरिश नागरिक आ भारतके एक स्थायी निवासी छी। एक आयरिश अखबार, दी इन्डीपेन्डेटमे एक खबरके अनुसार, मिस्त्री स्वयम् के एक वैश्विक नागरिकके रूपमे देखैत अछी आ अपन पासपोर्टके रङ्ग के महत्वहीन सोचैत अछी।<ref name="Casey"/> ==व्यवसाय== मिस्त्री [[शापूरजी पालोनजी एण्ड कम्पनी]]के प्रबन्ध निर्देशकक काम करि रहल अछी, जे शापूरजी पालोनजी समूहक हिस्सा छी। अपन पिताके सेवानिवृत्त होएसँ १ साल पहिने, ओ १ सितम्बर २००६ मे [[टाटा सन्स]] के बोर्डमे शामिल भेल।<ref name="TOI">{{cite news | author1 = Zachariah, Reeba|author2= Singh, Namrata| title = Cyrus Mistry: Avid golfer and foodie, avoids cocktail circuit | date = 24 Nov 2011 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Who-is-Cyrus-Mistry/articleshow/10849583.cms | work = [[दी टाइम्स अफ इण्डिया]] | accessdate = 24 February 2012}}</ref>  २०१२ मे, मिस्त्री टाटा सन्स के अध्यक्षके रूपमे नियुक्त कएल गेल छल।  ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.tata.com/aboutus/articles/inside.aspx?artid=TWeSXF7R3j0= Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113212503/http://www.tata.com/aboutus/articles/inside.aspx?artid=TWeSXF7R3j0= |date=2012-11-13 }} at [[Tata Sons]] * [http://www.bbc.co.uk/news/business-15867358 Profile] at [[BBC News]] ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] ovz4t08h8utna5vqc1ori5b9xr68jmb द्रौपदी 0 28476 282471 279826 2026-11-11T06:54:50Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282471 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | series = [[महाभारत]] | image = Sri Draupadi Maju, Nepal.jpg | alt = पाञ्चाली | caption =द्रौपद क नेपाली मूर्तिकला | spouse= [[युधिष्ठिर]], [[भीम]], [[अर्जुन]], [[नकुल]] आ [[सहदेव]] | family =[[द्रुपद]] (पिता) <br />प्रशाती (माता)<ref>{{citation |url=http://www.geni.com/people/PRASHATI-DRUPADA/6000000022362549226 |title=PRASHATI DRUPADA|publisher=geni.com|date=March 3, 2015 }}</ref> <br /> |children= प्रतिविन्ध्य, सुतसोम, श्रुतकीर्ती, शतानीक आ श्रुतकर्मा }} '''द्रौपदी''' ({{Langx|en|Draupadi}}) [[महाभारत]]क सबसँ प्रसिद्ध पात्रसभमे सँ एक छी । ई महाकाव्यक अनुसार द्रौपदी [[पाञ्चाल]] देशक राजा [[द्रुपद]]क पुत्री छी जे बादमे पांचो पाण्डवसभक पत्नी बनल । द्रौपदी पञ्च-कन्यासभमे सँ एक छी जकरा चिर-कुमारी कहल जाइत अछि । ई कृष्णा, यज्ञसेनी, महाभारती, सैरन्ध्री अदि अन्य नामसभ सँ सेहो विख्यात अछि । द्रौपदीक विवाह पांचो [[पाण्डव]] भाईसभ सँ भेल छल । पाण्डवसभद्वारा हिनका सँ जन्मल पांच पुत्र (क्रमशः प्रतिविन्ध्य, सुतसोम, श्रुतकीर्ती, शतानीक आ श्रुतकर्मा) उप-पाण्डव नामसँ विख्यात छल । == द्रौपदी कऽ जन्म == प्राचीन भारतक महाकाव्य [[महाभारत]]क अनुसार '''द्रौपदी''' क जन्म महाराज [[द्रुपद]]द्वारा आयोजन कएल गेल [[यज्ञकुण्ड]]सँ भेल छल ।<ref>{{cite book|editor=Gayatri Chakravorty Spivak|author = [[Mahasweta Devi]]|chapter = Draupadi |title=In Other Worlds: Essays In Cultural Politics|date=6 December 2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-07081-6|page=251}}</ref><ref>{{cite book|author=[[Alf Hiltebeitel]]|title=The cult of Draupadī: Mythologies : from Gingee to Kurukserta|url=https://archive.org/details/snj.cultofdraupadi0000hilt|date=1 January 1991|publisher=Motilal Banarsidass Publishe|isbn=978-81-208-1000-6|page=ii}} </ref><ref>{{cite book|author=[[Wendy Doniger]]|title=On Hinduism|url=https://archive.org/details/onhinduism0000doni|date=March 2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-936007-9|page=[https://archive.org/details/onhinduism0000doni/page/533 533]}}</ref><ref>{{cite book|author=[[Devdutt Pattanaik]]|title=The Goddess in India: The Five Faces of the Eternal Feminine|date=1 September 2000|publisher=Inner Traditions / Bear & Co|isbn=978-1-59477-537-6|page=98}}</ref> द्रौपदीक जन्म महाराज द्रुपदक घर यज्ञकुण्डसँ भेल छल । अतः ओ '''यज्ञसेनी''' सेहो कहायल । द्रौपदी पूर्वजन्ममे कोनो ऋषिक कन्या छल ।<ref>{{cite book|last1=Bhattacharya|first1=Pradip|title=Five Holy Virgins, Five Sacred Myths|publisher=Manushi|url=http://www.manushi-india.org/pdfs_issues/PDF%20141/03%20panchakanya%204-12.pdf}}</ref> ==विवाह== द्रौपदी पति पावैक कामना सँ तपस्या केनए छल । [[शंकर]] प्रसन्न भऽ हुनका वर देवऽ कऽ इच्छा केलक । ओ भगवान शंकर सँ पांच बेर कहलक की ओ सर्वगुणसम्पन्न पति चाहैत अछि । शंकर कहलक की दोसर जन्ममे ओकर पांच भरतवंशी पति होइत, कियाकी ओ पति पाबैक कामना पांच बेर दोहरेने छल । जब [[पाण्डव]] तथा [[कौरव]] राजकुमारसभक शिक्षा पूर्ण भऽ गेल तँ ओ गुरू [[द्रोणाचार्य]]कें गुरू दक्षिणा देबऽ चाहलक । द्रोणाचार्यकें द्रुपदद्वारा कएल गेल अपन अपमानक स्मरण भऽ गेल आ ओ राजकुमासभसँ कहलक - राजकुमारसभ! यदि अहाँ गुरुदक्षिणा देबऽ चाहैत छी तँ पाञ्चाल नरेश द्रुपदकें बन्दी बनाए हमर समक्ष प्रस्तुत करी । याह अहाँ लोकनिक गुरुदक्षिणा होइत । गुरुदेवक ई कहलाक बाद समस्त राजकुमार अपन-अपन अस्त्र-शस्त्र लऽ पाञ्चाल देश दिस अपन डेग बढेलक । पाञ्चाल पहुँचलाक बाद [[अर्जुन]] द्रोणाचार्यसँ कहलक - गुरुदेव! अहाँ पहिने कौरवसभकें राजा द्रुपदसँ युद्ध करवाक आज्ञा दी । यदि ओ [[द्रुपद]]कें बन्दी बनेबामे असफल रहल तँ हम पाण्डव युद्ध करब । गुरुक आज्ञा पश्चात कौरव दिस सँ [[दुर्योधन]]क नेतृत्वमे कौरवसभ [[पाञ्चाल]] पर आक्रमण करि देलक । दुनू पक्षसभक मध्य भयङ्कर युद्ध होमए लागल मुदा अन्तमे कौरव परास्त भऽ भागि गेल । कौरवसभक पलायन भेला देख पाण्डवसभ आक्रमण आरम्भ करि देलक । भीमसेन तथा अर्जुनक पराक्रमक समक्ष पाञ्चाल नरेशक सेना हारि गेल । अर्जुन आगा जाए द्रुपदकें बन्दी बनाए लेलक आ गुरु द्रोणाचार्यक समक्ष पेश केलक । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{पञ्चकन्यासभ‎}} {{Commons category|Draupadi|द्रौपदी}} {{महाभारत}} [[श्रेणी:महाभारतक पात्रसभ]] ix1hr4dlllg5vlo34coxvktjei11z22 रवि शास्त्री 0 28506 282472 245640 2026-11-11T06:54:55Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282472 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = रवि शास्त्री | image = RaviShastri.jpg | country = भारत | fullname = रविशंकर जयदृथ शास्त्री | nickname = रवि | birth_date = {{birth date and age|1962|05|27|df=yes}} | birth_place = [[बॉम्बे]], [[महाराष्ट्र]], भारत | batting = दाहिने हाथ के बल्लेबाज | bowling = स्लो लेफ्ट आर्म तेज गेंदबाज | role = [[भारतीय क्रिकेट टीम]] के मुख्य कोच | family = | international = true | internationalspan = 1981-1992 | testdebutdate = 21 फरवरी | testdebutyear = 1981 | testdebutagainst = न्यूज़ीलैंड | testcap = 151 | lasttestdate = 26 दिसम्बर | lasttestyear = 1992 | lasttestagainst = दक्षिण अफ्रीका | odidebutdate = 25 नवम्बर | odidebutyear = 1981 | odidebutagainst = इंग्लैंड | odicap = 36 | lastodidate = 17 दिसम्बर | lastodiyear = 1992 | lastodiagainst = दक्षिण अफ्रीका | club1 = बॉम्बे क्रिकेट टीम | year1 = 1979–1993 | club2 = ग्लेमोर्गन | year2 = 1987–1991 | club3 = मेलबर्न | year3 = 1987 | | columns = 4 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = 80 | runs1 = 3830 | bat avg1 = 35.79 | 100s/50s1 = 11/12 | top score1 = 206 | deliveries1 = 15751 | wickets1 = 151 | bowl avg1 = 40.96 | fivefor1 = 2 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 5/75 | catches/stumpings1 = 36/– | column2 = [[एक दिवसीय अंतर्राष्ट्रीय|वनडे]] | matches2 = 150 | runs2 = 3108 | bat avg2 = 29.04 | 100s/50s2 = 4/18 | top score2 = 109 | deliveries2 = 6613 | wickets2 = 129 | bowl avg2 = 36.04 | fivefor2 = 1 | tenfor2 = n/a | best bowling2 = 5/15 | catches/stumpings2 = 40/– | column3 = [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] | matches3 = 245 | runs3 = 13202 | bat avg3 = 44.00 | 100s/50s3 = 34/66 | top score3 = 217 | deliveries3 = 42425 | wickets3 = 509 | bowl avg3 = 44.00 | fivefor3 = 18 | tenfor3 = 3 | best bowling3 = 9/101 | catches/stumpings3 = 141/– | column4 = [[लिस्ट ए क्रिकेट|लिस्ट ए]] | matches4 = 278 | runs4 = 6383 | bat avg4 = 31.12 | 100s/50s4 = 6/38 | top score4 = 138* | deliveries4 = 11966 | wickets4 = 254 | bowl avg4 = 32.18 | fivefor4 = 5 | tenfor4 = n/a | best bowling4 = 5/13 | catches/stumpings4 = 84/– | date = १४ अगस्त | year = २०१७ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/33975.html ईएसपीएन }} '''रवि शास्त्री''' ({{Langx|en|'''Ravishankar Jayadritha Shastri'''}}) (जन्म ; २७ मई १९६२,[[बॉम्बे]], [[महाराष्ट्र]] ,[[भारत]]) एक भारतीय पूर्व [[क्रिकेट|क्रिकेट खिलाडी]] [[खेल कमेंटेटर]] आ वर्तमान [[भारतीय क्रिकेट टीम]] कऽ मुख्य कोच छी। ओ [[क्रिकेट|क्रिकेट खिलाडी]] [[भारतीय क्रिकेट टीम]] कऽ लेल १९८१ सँ १९९२ तक [[टेस्ट क्रिकेट]] आया [[एक दिवसीय अंतर्राष्ट्रीय]] क्रिकेट खेलने अछि। ओ अपन क्रिकेट करियर मे धीमी गतिक गेन्दबाज आ [[बल्लेबाज]] कऽ भूमिका निभाने अछि। एहि कारण ओ एक [[हरफनमौला (ल-राउन्डर)|ल राउन्डर]] क तौर पर जानल जाएत छल था। <ref>{{cite web|last1=Daji World News|title=Proud to hail from Mangaluru-Team Indian director Ravi Shastri|url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=381114|accessdate=14 अगस्त 2017}}</ref> रवि शास्त्री १५ जुलाई २०१७ सँ [[भारतीय क्रिकेट टीम]] के मुख्य कोचक पद पर अछि <ref>{{cite web|last1=BCCI|title=Ravi Shastri appointed Head Coach|url=http://www.bcci.tv/news/2017/bcci-news/16160/ravi-shastri-appointed-head-coach|accessdate=14 अगस्त 2017|archive-date=2017-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714023626/http://www.bcci.tv/news/2017/bcci-news/16160/ravi-shastri-appointed-head-coach|dead-url=yes}}</ref>,जबकि एहिसँ पहले कोच [[अनिल कुंबले]] छल जे तत्काल मे कोच के पद सँ इस्तीफा देने छल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:खेलाडी]] 8viqmdgglpueujw1kbb2cdbptr29f5y अर्जुन 0 28514 282473 247064 2026-11-11T06:54:59Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282473 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = अर्जुन<br>Arjun | image = Arjuna statue.JPG | alt = | caption = [[इन्डोनेसिया]]मे रहल अर्जुनक मूर्ति | spouse= [[द्रौपदी]], [[सुभद्रा]], [[उलूपी]] आ [[चित्राङ्गदा]] | family = [[युधिष्ठिर]], [[भीम]], [[नकुल]] आ [[सहदेव]] (भाई) | children= [[श्रुतकर्मा]] आ [[अभिमन्यु]] }} '''अर्जुन''' ({{Langx|en|Arjun}}) हिन्दू धर्मग्रन्थ [[महाभारत]]क मुख्य पात्र छी । ओ [[हस्तिनापुर]]क महाराज [[पाण्डु]] आ रानी [[कुन्ती]]क तेसर पुत्र छल । अर्जुनक पत्नीसभ क्रमश: [[द्रौपदी]], [[कृष्ण]] आ [[बलराम]]क बहिन [[सुभद्रा]], नाग कन्या [[उलूपी]] आ मणिपुर नरेशक पुत्री [[चित्राङ्गदा]] छल । हिनकर भाई क्रमशः [[युधिष्ठिर]], [[भीम]], [[नकुल]] आ [[सहदेव]] छल । == जन्म == महाराज पाण्डुकें दुई पत्नी छल [[कुन्ती]] तथा [[माद्री]] । एक दिन ओ दुनू पत्नीसभक सङ्ग विहार करि रहल छल तखन भूलवश एक मुनिकें मृग समझि ओकर हत्या करि देलक । ओ मुनि राजा पाण्डुके श्राप द देलक की ओ जब कोनो स्त्रीसँ मिलन करत तँ ओकर मृत्यु भ जाइत । ओ श्रापसँ राजा आ रानीकें बालक नै छल । अन्तमे जाए राजा कुन्तीसँ निवेदन केलक तखन कुन्ती मुनि दुर्वासाक वरदानद्वारा [[धर्मराज]], [[वायुदेव]] तथा [[इन्द्र]]कें आह्वान करि तीन पुत्रक बरदान प्राप्त केनए छल । इन्द्रद्वारा अर्जुनकें जन्म भेल ।<ref>[http://hi.brajdiscovery.org/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%A8 अर्जुन]</ref> == शिक्षा == [[द्रोणाचार्य]]कें एहन योद्धासभक आवश्यकता छल जे राजा [[द्रुपद]]सँ प्रतिशोध ल सकै । याह कारण ओ [[हस्तिनापुर]]क १०५ राजकुमारसभक शिक्षा देबऽ लागल जहिमे सँ एक अर्जुन सेहो छल । ओ अर्जुनकें सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर बनेबाक लेल [[एकलव्य]]सँ औंठा गुरुदक्षिणामे माँगि लेलक मुदा अर्जुन ई बातक लेल गुरुकें विरोध केलक ।<ref>[http://hindi.webdunia.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%B5%E0%A4%B9-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%9C%E0%A5%8B-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%A8%E0%A4%B9%E0%A5%80%E0%A4%82-%E0%A4%A5%E0%A5%87-1100903063_1.htm गुरु]</ref> == विवाह == === द्रौपदी === महर्षि [[वेदव्यास]]क कथन पर [[पाण्डव]] माता कुन्तीक सङ्ग [[पाञ्चाल]] चलि गेल जतय राजा द्रुपदक कन्या [[द्रौपदी]]क स्वयंवर रखल गेल छल । अर्जुन ओतय ब्राह्मणक रूपमे गेल आ देखलक की महासभा लगल अछि, समूचा [[भारत]] वर्षसँ राजकुमारसभ आएल छल मुदा कियो लक्ष्य भेद नै पाबलक तखन अर्जुन लक्ष्य भेदन करि द्रौपदीकें जीत लेनए छल । द्रौपदीसँ हिनका पुत्र श्रुतकर्मा भेल जकरा [[अश्वत्थामा]] मारने छल । [[File:The Swayamvara of Panchala's princess, Draupadi.jpg|thumb|लक्ष्यभेदन करैत अर्जुन]] === सुभद्रा === [[सुभद्रा]] भगवान [[कृष्ण]] तथा [[बलराम]]क बहिन छल जकरा कृष्णकें कथन पर अर्जुन [[द्वारिका]]सँ भगा ल गेल छल । सुभद्रासँ हिनका [[अभिमन्यु]] नामक पुत्र भेल छल जे [[कुरुक्षेत्र युद्ध]]मे मारल गेल ।<ref>{{Cite web |url=http://mobi.bharatdiscovery.org/india/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE |title=सुभद्रा |access-date=2017-11-05 |archive-date=2014-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906164653/http://mobi.bharatdiscovery.org/india/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE |dead-url=yes }}</ref> [[File:Ravi Varma-Arjuna and Subhadra.jpg|thumb|अर्जुन आ सुभद्रा, [[राजा रवि वर्मा]]द्वारा ।]] अर्जुनक दुनू पुत्र वीरगतिकें प्राप्त भेल । अभिमन्युक पुत्र [[परीक्षित]] एकर वंश आगा बढेलक । == व्यक्तित्व == अर्जुन एक उत्कृष्ट धनुर्धर आ [[द्रोणाचार्य]]क प्रमुख शिष्य छल । जीवनमे अनेक अवसर पर ओ एकर परिचय देनए छल । ओ [[द्रौपदी]]कें [[स्वयंवर]]मे विजय केनए छल । कुरूक्षेत्र युद्धमे ई प्रमुख योद्धा छल । अर्जुन कुरुक्षेत्रमे श्रीकृष्णसँ अलौकिक प्रश्न केलक जे [[श्रीमद्भगवद्गीता]]मे दर्शाओल गेल अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{महाभारत}} [[श्रेणी:महाभारतक पात्रसभ]] dlasno8styg7hrt21s0t0woz290wif3 परीक्षित 0 28534 282474 244914 2026-11-11T06:55:04Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282474 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = परीक्षित<br>Parikshit | series = | image = Sage Sukdeva and King Parikshit.png | alt = | caption = परीक्षित आ सुकदेव | spouse= इरावती | family = [[अभिमन्यु]] (पिता) आ [[उत्तरा]] (माता) | children= जन्मेजय }} '''परीक्षित''' ({{Langx|en|Parikshit}}) हिन्दू धार्मिक ग्रन्थ महाभारतक अनुसार [[अर्जुन]]क पोता, [[अभिमन्यु]] आ [[उत्तरा]]क पुत्र तथा [[जनमेजय]]क पिता छल । जब ई गर्भमे छल तखन उत्तराके बोलाबा पर विष्णुद्वारा [[अश्वत्थामा]]क [[ब्रह्मास्त्र]]सँ हुनकर रक्षा केनए छल । याह लेल हिनकर नाम 'विष्णुरात' पड़ल । भागवत (१, १२, ३०) कऽ अनुसार गर्भकालमे अपन रक्षक [[विष्णु]]कें खोजी करवाक कारण हिनका 'परीक्षित, (परिअ ईक्ष) कहल गेल मुदा [[महाभारत]] (आश्व., ७०, १०) कऽ अनुसार कुरुवंशक परिक्षीण होमएक बाद जन्म भेलाक कारण ओ 'परिक्षित' कहायल । महाभारतमे हिनका विषयमे लिखल गेल अछि की जाहि समय ओ अभिमन्युक पत्नी उत्तराक गर्भमे छल, [[द्रोणाचार्य]]क पुत्र अश्वत्थामा हिनका गर्भमे हत्या करि सम्पूर्ण पाण्डु कुलक नाश करवाक अभिप्राय सँ ऐषीक नामक अस्त्रकें उत्तराक गर्भमे प्रेरित केलक जकर फल ई भेल की उत्तराक गर्भसँ परीक्षितक झुलसल मृत पिण्ड बाहर निकलल । श्रीकृष्णक पाण्डु कुलक नामशेष भऽ जेनाए मञ्जुर नै छल, याह लेल ओ अपन योगबलसँ मृत भ्रूणकें जीवित करि देलक । परिक्षीण या विनष्ट होमए सँ बचायल गेल कारण ई बालकक नाम परीक्षित रखल गेल छल । परीक्षित गुरू कृपाचार्यसँ अस्त्रविद्यामे निपुण भेल छल जे महाभारत युद्धमे कुरुदलक प्रसिद्ध महारथी छल ।<ref name="users.primushost.com">Michael Witzel, "Early Sanskritization. Origins and development of the Kuru State". B. Kölver (ed.), Recht, Staat und Verwaltung im klassischen Indien. The state, the Law, and Administration in Classical India. München : R. Oldenbourg 1997, 27-52 [http://users.primushost.com/~india/ejvs/issues.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060815004414/http://users.primushost.com/~india/ejvs/issues.html |date=2006-08-15 }}</ref> युधिष्ठिर आदि [[पाण्डव]] संसारसँ पूर्ण रूप सँ उदासिन भऽ गेल छल आ तपस्याक अभिलाषी छल । अतः ओ शीघ्र यथा शीघ्र परीक्षितकें [[हस्तिनापुर]]क सिंहासन पर सुशोभित करि द्रौपदी समेत तपस्या करै लेल चलि गेल ।<ref name="users.primushost.com"/> परीक्षित जब राजसिंहासन पर बैठलक तँ महाभारत युद्धक समाप्ति भेला किछे समय भेल छल, भगवान कृष्ण ओहि समय परमधाम सिधार गेल छल आ युधिष्ठिरक राज्य कएला ३६ वर्ष भेल छल । राज्यप्राप्तिक अनन्तर गङ्गातट पर ओ तीन अश्वमेघ यज्ञ केलक जाहिमे अन्तिम बेर देवतासभद्वारा प्रत्यक्ष आबि बलि ग्रहण केनए छल । हिनकर विषयमे सबसँ मुख्य बात ई अछि की हिनकरे राज्यकालमे [[द्वापर]] युगक अन्त भेल आ [[कलि]] युगक आरम्भ होनाए मानल जाइत अछि । ==अन्य परीक्षित== हिनका अतिरिक्त 'परीक्षित' नामक चारि अन्य राजा आओरो भेल जाहिमे तीन कुरुवंशीय छल आ एक इक्ष्वाकुवंशीय । पहिने तीनोमे प्रथम वैदिककालीन राजा छल । हिनकर राज्यक समृद्धि आ शान्तिकें उल्लेख अथर्ववेद (२०. १२७, ७-१०) मे भेल छल । हिनकर प्रशस्तिमे आएल मन्त्र 'पारिक्षित्य मन्त्र', कऽ रूपमे प्रसिद्ध अछि (ऐतरेय ब्राह्मण- ६, ३२, १०)। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Parikshit|परीक्षित}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:महाभारतक पात्रसभ]] i9ynfsbc9hmh28wev866ln6dmsb7oy9 जनमेजय 0 28537 282475 157338 2026-11-11T06:55:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282475 wikitext text/x-wiki {{infobox Royalty | image = The sage Vyasa and the king Janamejaya..jpg | caption = [[व्यास]] आ राजा जनमेजय | title = कुरू राजा | predecessor = [[परीक्षित]] | successor = अश्वमेधदत्त | issue = सत्तनिका | father = [[परीक्षित]] | mother = [[मद्रावती]] }} '''जनमेजय''' ({{Langx|en|Janamejaya}}) हिन्दू धर्म ग्रन्थ [[महाभारत]]क अनुसार [[कुरुवंश]]क राजा छल । [[महाभारत]] युद्धमे अर्जुनपुत्र [[अभिमन्यु]] जाहि समय मारल गेल, ओकर पत्नी [[उत्तरा]] गर्भवती छल । ओकर गर्भसँ राजा [[परीक्षित]]क जन्म भेल जे [[महाभारत]] युद्धक बाद [[हस्तिनापुर]] क गद्दी पर बैठल । जनमेजय याह [[परीक्षित]] तथा मद्रावतीक पुत्र छल । महाभारतक अनुसार (१.९५.८५) मद्रावती हुनकर जननी छल, मुदा [[श्रीमद्भागवत|भगवत् पुराण]]क अनुसार (१.१६.२), हुनकर माता ईरावती छल, जे की [[उत्तर (महाभारत)|उत्तर]]क पुत्री छल ।<ref>{{cite book|last = Raychaudhuri| first = H.C.| title = ''Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of the Gupta Dynasty''|publisher = University of Calcutta| date = 1972| accessdate = 2012-05-10|isbn =| pp.15,35n}}</ref> == ग्रन्थ अनुसार == [[File:00005 Janamejaya and brothers.jpg|right|thumb|400px|जनमेजय आ हुनकर भाई]] महाभारतमे जनमेजयकें ६ आओर भाई भेल बताएल गेल अछि । ई भाई छी कक्षसेन, उग्रसेन, चित्रसेन, इन्द्रसेन, सुषेण तथा नख्यसेन । महाकाव्यक आरम्भिक पर्वसभमे जनमेजयकें [[तक्षशिला]] तथा सर्पराज [[तक्षक]]क उपर विजय प्रसङ्ग अछि । सम्राट जनमेजय अपन पिता परीक्षितक मृत्यु पश्चात् [[हस्तिनापुर]]क राजगद्दी पर विराजमान भेल । पौराणिक कथाक अनुसार परीक्षित पाण्डुक एकमात्र वंशज छल । हुनका शमीक ऋषि शाप देनए छल की ओ सर्पदन्श सँ मृत्युकें प्राप्त हेबए । भेलो एहना आ सर्पराज तक्षककें कारण ई सम्भव भेल । जनमेजय याह प्रकरणसँ बहुत आहत भेल । ओ सम्पूर्ण सर्पवंशक समूल नाश करवाक निश्चय केलक । याह उद्देश्यसँ ओ '''सर्प सत्र''' या '''सर्प यज्ञ''' क आयोजनक निश्चय केलक । ई यज्ञ एतेक भयङ्कर छल की विश्वक समुर्ण सर्पसभक महाविनाश होमए लागल । ओहि समय एक बाल ऋषि [[अस्तिक]] ओ यज्ञ परिसरमे आएल । हुनकर माता [[मानसा]] एक नाग छल तथा हुनकर पिता एक [[ब्राह्मण]] छल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Janamejaya|जनमेजय}} ==एहो सभ देखी== {{महाभारत}} [[श्रेणी:महाभारतक पात्रसभ]] fzeu2z8aiqzpf2fp24izkxrwuq0yag1 गोकुल 0 28557 282476 278762 2026-11-11T06:55:12Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282476 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name =गोकुल | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = शहर | image_skyline = Gokul temple.JPG | image_alt = | image_caption = गोकुल मे एक मन्दिरक चित्र | pushpin_map = India Uttar Pradesh | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Uttar Pradesh, भारत | latd = 27.45 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 77.72 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flagicon|भारत}} | subdivision_type1 = राज्य | subdivision_name1 = [[उत्तरप्रदेश]] | subdivision_type2 =जिला | subdivision_name2 = [[मथुरा]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 163 | population_total = 4041 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[हिन्दी भाषा]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय|आईएसटी]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''गोकुल''' ({{Langx|en|'''Gokul'''}}) [[भारतीय]] राज्य [[उत्तरप्रदेश]] क [[मथुरा]] जिलाक एक नगर पन्चायत या महानगर छी जे [[मथुरा]] सँ पूर्वी-दक्षिणी दिशामे १५८ किलोमीटर दूरीमे स्थित अछि। गोकुल भगवान [[श्री कृष्ण]]क लेल प्रसिद्ध छी [[श्री कृष्ण]] अपन बचपन एही '''गोकुल''' मे बिताने छल । ==वैदिक संस्कृति अनुसार== [[File:Indischer Maler um 1640 001.jpg|right|thumb|[[श्रीकृष्ण]] क एक पेन्टिङ्ग चित्र जहिमे भगवान श्रीकृष्ण [[यमुना नदी]] मे [[:en:Kaliya|कालिया नाग]] पर नृत्य करै रहल अछि।]] ==भौगोलिक वर्णन== गोकुल {{coord|27.45|N|77.72|E|}}.<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Gokul.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Gokul |access-date=2017-11-06 |archive-date=2016-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222024028/http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Gokul.html |dead-url=yes }}</ref> पर स्थित अछि , जेकर कुल ऊचाई 163&nbsp;मीटर (534&nbsp;फ़ीट) अछि। ==जनसंख्या== २००१ अनुसार [[भारत]]क गोकुलक जनसंख्या ४०४१ अछि। <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=१६ दिसम्बर २०१६|publisher= Census Commission of India}}</ref>। [[File:KaliyaMardan.jpg|thumb|400px|right|श्रीकृष्ण वृन्दावन मन्दिर मे कालिया नाग पर नृत्य करैत।]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:भारतक नगरसभ]] b8xqn6sljibmvo8d54cv9b2k2s5ry6c ग्वांगझोउ 0 28619 282477 279558 2026-11-11T06:55:16Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282477 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ग्वांगझो |official_name = ग्वांगझो शहर · 广州市 |native_name = 广州 |nickname = फूलक शहर, अमर शहर |settlement_type = [[चीनक उप-प्रांतीय शहर|उप-प्रांतीय शहर]] |motto = |image_skyline = Guangzhou montage.png |imagesize = |image_caption = |citylogo_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |pushpin_map1 = चीन <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position1= <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption1 = चीन मे स्थान |pushpin_mapsize1 = |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = CN |subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] |subdivision_type1 = [[प्रान्त (चीन)|रान्त]] |subdivision_name = [[चीनी जनवादी गणराज्य|चीन]] |subdivision_name1 = [[ग्वांगडोंग]] |leader_title = महापौर |leader_name = [[वेन किंग्लिअंग]] |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 7434.40 |area_total_sq_mi = 2870.44 |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = 3843.43 |area_urban_sq_mi = 1483.96 |population_footnotes = |population_as_of = 2008 |population_note = |population_total = 7841695<sup>†</sup> |population_density_km2 = 1055 |population_density_sq_mi = |population_metro = 10182000<sup>*</sup> |population_density_metro_km2 = 1370 |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = 6458299<sup>‡</sup> |GDP per capita = $13,111 [[अमेरिकी डलर]] |timezone = [[चीनक मानक समय|CST]] |utc_offset = +8 |postal_code_type = [[चीनके पिन कूटो क सूची|पिन कोड]] |postal_code = 510000 |latd=23 |latm=7 |lats=44 |latNS=N |longd=113 |longm=15 |longs=32 |longEW=E |elevation_m = 11 |elevation_ft = |website = http://www.gz.gov.cn |footnotes = }} '''ग्वांगझोउ''' ({{Langx|en|Guangzhou}} {{zh|c=|s=广州|t=廣州}}; {{IPA-yue|kʷɔ̌ːŋ.tsɐ̂u}} <small>or</small> {{IPA-yue|kʷɔ̌ːŋ.tsɐ́u||zh-yue-廣州.ogg}}; {{IPA-cmn|kwàŋ.ʈʂóu|-|zh-Guangzhou.ogg}}), [[Postal Map Romanization|traditionally]] [[romanization of Chinese|romanised]] as '''Canton''',<ref>"[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/93196/Guangzhou Guangzhou (China)]". ''Encyclopædia Britannica''. Accessed September 12, 2010.</ref> दक्षिण [[जनबादी गणतन्त्र चीन|चिन]]क गुआंगडोङ प्रदेशक राजधानी तथा प्रसिद्ध शहर छी । ई शहर पर्ल नदिमे अवस्थित आ हंगकंगसँ १२० किलोमिटर आ मकाउसँ १४५ किलोमिटर दुर रहल अछि । ई शहरक इतिहास करिब २२०० वर्ष सँ पूरान रहल अछि साथ सिल्क रोड पालामे मुख्य बाटोमे बस्ती रहल छल । ई शहर मुख्य बन्दरगाहा तथा यातायातक मुख्य स्थान रहल अछि । ग्वांगझोउ चिनक मुख्यक्षेत्रक उच्च जनसंख्या भेल महानगर छी । ई एकर क्षेत्र फोसान, डोङगुआन तथा सेनझेनसँ जोडने अछि। == ग्यालरि == {{Clear}} <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Nieuhof-Ambassade-vers-la-Chine-1665 0744-2.tif|युरोपियनसभ शहरमे आउन बन्देज भेल समयमे तयार कएल निएउहोफको सन् १६६५ को क्यान्टोनको काल्पनिक नक्सा <ref>{{citation|last=La Carpentier|first=Jean-Baptiste|authorlink=Jean-Baptiste Le Carpentier|title=L'Ambassade de la Compagnie Orientale des Provinces Unies vers l'Empereur de la Chine ''[''Embassy of the United Provinces' East India Company to the Emperor of China'']''|date=1655|language=fr}}</ref>‍ File:Shop of Tingqua, the painter.jpg|सन् १८५५ को टिनकुवा संग्रहालयक चित्र File:Canton1860.jpg|भ्रुम्यानक सन् १८६० जुन टियानजीन आ वेजिंगसँगक सन्धी पछा तयार कएल पहिल नक्शा File:Flower Pagoda in Canton.jpg|सन् १८६३ मा ६ बरको रूखको मन्दिरमा फ्लावेरि पगोडा File:Lai Afong, Canton commercial street view, c1880.jpg|ग्वांगझोउक व्यापारिक सडकक लाए अफोंगले खिचल चित्र File:Lai Afong, Five Stories Pagoda Guangzhou, c1880.JPG|युएझिउ डाँडामे रहल पाँच तल्ले पगोडा File:Lai Afong, Sacred Heart Cathedral Guangzhou, c1880.JPG|ग्वांगझोउमे रहल चर्चक चित्र File:Canton street scene, 1919.jpg|सन् १९१९ को ग्वांगझोउक सडकक चित्र File:Canton1920 d006 map of the city.jpg|अमेरिकाक नेभि विभागक सन् १९२० क क्यान्टक नक्शा<ref>{{citation|url=https://archive.org/stream/cantonchina00unitrich#page/4/mode/2up|title=US Navy Ports of the World: Canton|publisher=US Bureau of Navigation|series=''Ditty Box Guide Book Series''|at="[https://archive.org/stream/cantonchina00unitrich#page/n5/mode/2up Canton]"}}</ref> File:The Bund Canton.jpg|सन् १९३० मे ग्वांगझोउक बन्दरगाँह File:1937 Canton, China VP8.webm|सन् १९३७ क ग्वांगझोउक बारेमे तयार चलचित्र </gallery> [[श्रेणी:एसियाक राजधानी सहरसभ]] 37ykxzppw6f4z7q3sdk9s148wtb6cgi वेङ्कैया नायडू 0 28661 282478 277293 2026-11-11T06:55:20Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282478 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = वेङ्कैया नायडू<br>Venkaiah Naidu |image = Venkaiah Naidu official portrait.jpg |birth_date = {{Birth date and age|1949|7|1|mf=y}} |birth_place = चावटपलेम, [[नेल्लोर जिला]], [[आन्ध्र प्रदेश]], भारत |death_date = |death_place = |constituency = |order = |governor = |office = [[भारतक उपराष्ट्रपति|भारतक १३ हम उपराष्ट्रपति]] | term_start = ११ अगस्त २०१७ | term_end = १० अगस्त २०२२<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/prime-minister-narendra-modi-speech-at-the-farewell-of-outgoing-vice-president-venkaiah-naidu/article65747080.ece|title=People will keep calling Venkaiah Naidu for something or other, says PM Modi|work=The Hindu|date=8 August 2022|access-date=13 August 2022}}</ref> |president = [[राम नाथ कोविन्द]] |predecessor = [[हामिद अन्सारी]] |successor = [[जगदीप धनखड़]]‎ |office1 = शहरी विकास, आवास तथा शहरी गरीबी उन्‍मूलन तथा संसदीय कार्य मन्त्री |term = |term1 = २६ मई २०१४ - १९ जुलाई २०१७ |predecessor1 = |successor1 = |primeminister1= [[नरेन्द्र मोदी]] |party = [[भारतीय जनता पार्टी]] |spouse = एम उषा (विवाह :१९७१ ) |children = मुप्पवरपु हर्षवर्धन, दीपा वेंकैया |religion = [[हिन्दू]] |footnotes = | signature = }} '''वेङ्कैया नायडू''' ({{Langx|en|Muppavarapu Venkaiah Naidu}}, {{lang-te|వెంకయ్య నాయుడు}} , जन्म: १ जुलाई १९४९) भारतक १३हम उपराष्ट्रपति छी।<ref name=vp>{{cite web|title=देश के 13वें उपराष्ट्रपति बने वेंकैया नायडू, हिन्दी में ली पद एवं गोपनीयता की शपथ|language=हिन्दी|url=https://khabar.ndtv.com/news/india/live-venkaiah-naidu-vice-president-oath-1736245|publisher=एनडीटीवी खबर|access-date=2017-11-13|archive-date=2017-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813181812/https://khabar.ndtv.com/news/india/live-venkaiah-naidu-vice-president-oath-1736245|dead-url=yes}}</ref> ओ सन् २००२ सँ सन् २००४ धरि [[भारतीय जनता पार्टी]]क राष्ट्रिय अध्यक्ष रहि चुकल अछि ।<ref name=mvn13>{{cite web|title=BJP PRESIDENTS|trans-title=भाजपा अध्यक्ष|language=अँग्रेजी|url=http://www.bjp.org/leadership/bjp-presidents/shri-m-venkaiah-naidu|publisher=भाजपा|access-date=2017-11-13|archive-date=2014-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518205112/http://www.bjp.org/leadership/bjp-presidents/shri-m-venkaiah-naidu|dead-url=yes}}</ref> भारतक केन्द्र सरकारक विभिन्न विभागक मन्त्री पद पर रहि ओ काज करि चुकल अछि । भारतक सत्ताधारी [[राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक सङ्घ]] (एनडिए) हुनका १७ जुलाई २०१७ कऽ [[भारतक उपराष्ट्रपति]] पद कऽ प्रत्याशी घोषित केलक । ५ अगस्त २०१७ कऽ भेल चुनावमे [[गोपालकृष्ण गाँधी]]क पराजित करि ओ भारतक तेरहम उपराष्ट्रपति निर्वाचित भेल आ ११ अगस्त २०१७ कऽ उपराष्ट्रपति बनल । == प्रारम्भिक जीवन == वेङ्कैया नायडूक जन्म १ जुलाई १९४९ के [[आन्ध्र प्रदेश]]क [[नेल्लोर तालुका|नेल्लोर जिला]]क चवटपलेम मे रंगैया नायडु ओ रामामम्माक संतानक रुप मे भेल छल [][] । ओ अपन विद्यालयी शिक्षा जिला परिषद उच्च विद्यालय, बकचीरेड्डी पलेम (नेल्लोर) सं पूर्ण केलनि आ' स्नातक शिक्षा राजनीति ओ कूटनीति विषयक संग वी० आर० कालेज, नेल्लोर सं प्राप्त केलनि । बाद मे ओ अन्तर्राष्ट्रीय विधि मे विशेषज्ञताक संग विधि विज्ञान मे आंध्रविश्वविद्यालय विशाखापट्नम सं स्नातक केरि उपाधि प्राप्त केलनि । <sup>[][]</sup> == राजनीतिक जीवन == वेङ्कैया नायडूक नाम सदति एकटा 'आन्दोलनकारी' राजनीतिज्ञक रूप मे रहल अछि । == प्रमुख उतरदायित्व == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतक उपराष्ट्रपतिसभ]] bhd4ff9r2jjwphlnzi8ocp298vnd7ka अबु धाबी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल 0 28714 282479 268262 2026-11-11T06:55:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282479 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = अबु धाबी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल <br /> {{lang|ar|مطار أبوظبي الدولي}} <br /> ''Abu Dhabi International Airport'' | nativename-a = | nativename-r = | image = Abu Dhabi Airport logo.png | image-width = 250 | image2 = Airport_Area_-_Abu_Dhabi_-_United_Arab_Emirates_-_panoramio.jpg | image2-width = 250 | IATA = AUH | ICAO = OMAA | type = सार्वजनिक | owner = | operator = [[अबु धाबी हवाई कम्पनी]] | city-served = [[अबु धाबी]] | location = | hub = {{plainlist| * [[एतिहाद एयरवेज]] * [[रोटाना जेट]] }} | timezone = [[संयुक्त अरब इमिरेट्सक प्रमाणिक समय|युएई प्रमाणिक समय]] | utc = [[युटिसी+०४:००]] | elevation-f = 88 | latd = 24 | latm = 25 | lats = 59 | latNS = N | longd = 054 | longm = 39 | longs = 04 | longEW = E | coordinates_region = AE-AZ | pushpin_map = UAE | pushpin_map_caption = संयुक्त अरब इमिरेट्समे स्थान | pushpin_label = OMAA | website = [http://www.abudhabiairport.ae/ abudhabiairport.ae] | metric-rwy = yes | r1-number = १३आर/३१एल | r1-length-m = 4,100 | r1-surface = अलकत्रा | r2-number = १३एल/३१आर | r2-length-m = 4,100 | r2-surface = अलकत्रा | stat-year = २०१६ | stat1-header = यात्री आवतजावत | stat1-data = 25,964,178 ({{increase}}5.1%) | stat2-header = विमान आवतजावत | stat2-data = 207,486 ({{increase}}8.6%) | stat3-header = कार्गो टनभार | stat3-data = 984.388 {{increase}}13.8% }} '''अबु धाबी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल''' ({{Langx|en|'''Abu Dhabi International Airport'''}}) ({{lang-ar|'''مطار أبو ظبي الدولي'''}}) {{Airport codes|AUH|OMAA}} [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]]क राजधानी शहर [[अबु धाबी]]मे अवस्थित एक [[अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] छी । विमानस्थल, अबु धाबी शहरसँ {{Convert|16.5|NM|lk=in}} पूर्वमे अछि । जे संयुक्त अरब इमिरेट्सक दोसर पैग [[विमानस्थल]] छी । सन् २०१४ सँ ई लगभग २ करोड यात्रुसभके सेवा करैत आएल अछि ।<ref name="googlemaps">{{cite web|url=https://www.google.com/maps/place/Abu+Dhabi+International+Airport/@24.4588067,54.4548757,12z/data=!4m2!3m1!1s0x3e5e48de900c71ef:0x9b379979236d755e|title=Google Maps|work=Google Maps|accessdate=1 June 2015}}</ref> ई विमानस्थलमे टर्मिनल १ (टर्मिनल १ ए आ १ बी मे विभाजित), टर्मिनल २, टर्मिनल ३ करि तीन परिचालन यात्री टर्मिनलसभ अछि । अबु धाबी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल {{convert|8500|acre|ha|sigfig=2|order=flip}} कऽ क्षेत्रफलमे फैलल अछि । ई विमानस्थल टर्मिनलक रिक्त स्थानमे [[एतिहाद एयरवेज]]सभ होइत अछि, जे संयुक्त अरब इमिरेट्सक राष्ट्रिय ध्वजावाहक विमान [[इमिरेट्स]]क बाद दोसर सबसँ पैग विमान छी । ३० सँ बेसी एयरलाइन्स ६० सँ बेसी देशसभक १२० सँ बेसी गन्तव्यसभक सेवा प्रदान करैत अछि ।<ref>{{Cite web|url=http://flights.etihad.com/routemap/|title=Etihad Airways Route Map|website=flights.etihad.com|access-date=2017-09-17}}</ref> == इतिहास == === शुरूवाती वर्ष === अबु धाबी द्वीपमे [[अल बतीन विमानस्थल]] पहिने अबु धाबीक मुख्य विमानस्थलक रूपमे सेवा करि चुकल अछि आ एकर लेल मात्र एक मार्ग राखल गेल छल, छोट विमान अल बतीनसँ दुर सड़कमे उड़ान करैत छल आ यात्रुसभके एक छोट भवनमे राखैत छल । अल बतीनसँ सीमित उड़ानसभ सञ्चालन कएल जाइत छल आ अन्य मध्य पूर्वी शहरसभ तथा [[मुम्बई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]]मे सेहो [[उड़ान]]सभ समावेश केलक । बतीन विमानस्थल वर्तमानमे एक समर्पित व्यवसाय जेट विमानस्थलक रूपमे प्रयोग करल जाइत अछि । == शहर टर्मिनल == एक चेक-इन सुविधा अबु धाबी शहरमे अवस्थित अछि । जे यात्रीसभके यात्रा करि संगे अगा केन्द्रमे अपन समानसभ चेक-इन करवाक सुविधा प्रदान करैत अछि ।<ref name="gulf_Easy">{{cite web| title = Easy check-in facilities draw air travellers to city terminal| last = Bibbo'| first = Barbara| work = gulfnews.com| publisher = Gulf News| date = 2004-07-28| accessdate = 2014-10-01| url = http://gulfnews.com/news/gulf/uae/general/easy-check-in-facilities-draw-air-travellers-to-city-terminal-1.328305| archive-date = 2014-10-01| archive-url = https://archive.today/20141001072327/http://gulfnews.com/news/gulf/uae/general/easy-check-in-facilities-draw-air-travellers-to-city-terminal-1.328305| url-status = dead}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:संयुक्त अरब इमिरेट्सक विमानस्थलसभ]] 5zcijiktpxunptjvex0b952uqu4oojw पेनोम पेन्ह 0 28773 282480 278836 2026-11-11T06:55:31Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282480 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = पेनोम पेन्ह | official_name = {{nobold|{{lang|km| ក្រុងភ្នំពេញ}}}} · पेनोम पेन्ह शहर | native_name = {{small|{{nobold|{{lang|km|រាជធានីភ្នំពេញ}}}}}} | other_name = ក្រុងចតុមុខ | nickname = '''एसियाक मोती''' (१९६० सँ पहिल)<br />आकर्षक शहर | settlement_type = विशेष प्रशासकीय क्षेत्र | motto = | image_skyline = Phnom Penh Montage 2021.png | image_caption = | image_size = | image_flag = | image_seal = | pushpin_map = Cambodia | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = कम्बोडियामे स्थान | pushpin_mapsize = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|कम्बोडिया}} | parts_type = उपभाग | parts_style = para | p1 = १२ जिलासभ | government_footnotes = | government_type = नगर परिषद | leader_title = गभनर | leader_name = खुओङ सरेङ | leader_party = क्याम्बोडियन पिपल्स पार्टी | leader_title1 = | leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = | established_title = स्थापना | established_date = १३७२ | established_title2 = राजधानीक अवस्था | established_date2 = १८६५ | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 678.46 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_rank = [[Administrative divisions of Cambodia|Ranked 24th]] | area_urban_km2 = | population_as_of = २०१२ | population_footnotes = <ref name="phnompenh.gov.kh">{{cite web |url=http://phnompenh.gov.kh/en/phnom-penh-city/facts/ |title=Facts Phnom Penh City |publisher=Phnompenh.gov.kh |date= |accessdate=29 June 2016 |archive-date=15 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160715124504/http://phnompenh.gov.kh/en/phnom-penh-city/facts/ |dead-url=yes }}</ref> | population_note = | population_total = १,५०१,७२५ | population_rank = [[Administrative divisions of Cambodia|Ranked 1st]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[Administrative divisions of Cambodia|Ranked 1st]] | population_demonym = पेनोम पेन्हर | timezone = Indochina Time | utc_offset = +7 | coordinates = {{coord|11|33|N|104|55|E|region:KH_type:city|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> | elevation_m = ११.८९ | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +८५५ (०२३) | blank_name = | blank_info = a | blank1_name = | blank1_info = | website = [http://www.phnompenh.gov.kh/ www.phnompenh.gov.kh/] | footnotes = }}<!-- Infobox ends --> ''पेनोम पेन्ह''' ({{Langx|en|Phnom Penh}}, {{IPAc-en|p|ə|ˈ|n|ɔː|m|_|ˈ|p|ɛ|n}} or {{IPAc-en|ˈ|n|ɒ|m|_|ˈ|p|ɛ|n}};<ref>'''[[Dictionary.com|Dictionary Reference]]''' [http://dictionary.reference.com/browse/Phnom%20Penh Phnom Penh]</ref><ref>'''[[TheFreeDictionary.com|The Free Dictionary]]''': [http://www.thefreedictionary.com/Phnom+Penh Phnom Penh]</ref> {{lang-km|ភ្នំពេញ}}, {{IPA-km|pʰnum peɲ}}) दक्षिणपूर्वि एसियाली राष्ट्र [[कम्बोडिया]]क राजधानी तथा प्रमुख शहर छी। ई शहर टोन्ले साप तथा मेकङ नदीक किनारमे बसल अछि , फ्रेञ्च विस्तारक बेरसँ हि ई शहर कम्बोडियाक राजधानीक रूपमे रहल अछि। साथ ई शहर देशक अर्थतन्त्र, औद्योगिक तथा सास्कृतिक केन्द्रक रूपमे स्थापित भेल अछि। कोनो समयमे '''[[एसिया]]क मोति''' कहै चिनल ई शहर सन् १९२० कऽ फ्रेञ्चसभ बनाएल इन्डोचाईना शहरसभ मध्ये सबसँ निक शहर मानैत अछि । पेनोम पेन्ह पर्यटकसभक लेल एकटा आकर्षणक केन्द्रक साथै मुख्य पर्यटकीय स्थल सेहो छी । सन् १४३४ मे स्थापना भेल ई शहर सुन्दर तथा ऐतिहासिक वास्तुकला तथा आर्कषणक लेल प्रख्यात अछि । ई शहरमे विभिन्न स्थानसभमे बहुत फ्रेञ्च कोनोनियल भवनसभ रहल अछि । ई महानगरीय शहरमे करिब १५ लाख <ref name="phnompenh.gov.kh"/> लोगसभ बसोबास करैत अछि जबकी कम्बोडियाक जनसङ्ख्या १ करोड ४८ लाख रहल अछि । <ref>{{cite book|last=NIS|title=General Population Census of Cambodia 2008|date=August 2009|publisher=National Institute of Statistics, Ministry of Planning|page=23}}</ref> ==इतिहास== वास्तविक घटनाक शताब्दि पश्चात अभिलेखमे आएल पेनोम पेन्हक बारेमे दन्ते कथा अनुसार पेन्ह माने खमेरमे डाउन पेन्ह अर्थात पेन्हक बज्यै होएत अछि, जे पेनोम पेन्हक भविष्य चाकटोमुकमे रहैत अछि । ==मौसम== पेनोम पेन्हमे उष्ण प्रदेशिय तथा सुख्खा मौसम रहल अछि । अत मौसम कुछ सामान्य परिवर्तनक साथ वर्षभर गर्मि होएत अछि । हिमरक मौसम सामान्यतया २२ सँ ३५ डिग्री सेल्सियस अछि आ मौसम उष्ण प्रदेशिय वर्षासँ परिवर्तन लावैब सकैत अछि । {{Weather box |location = पेनोम पेन्ह (तापक्रम: १९८८–२०१३, उच्च: १९०६–२०१३) |metric first = Y |single line = Y |Jan record high C = 36.1 |Feb record high C = 38.1 |Mar record high C = 40.0 |Apr record high C = 40.5 |May record high C = 40.0 |Jun record high C = 39.2 |Jul record high C = 37.2 |Aug record high C = 37.8 |Sep record high C = 35.5 |Oct record high C = 36.1 |Nov record high C = 34.4 |Dec record high C = 37.2 |Jan high C = 31.6 |Feb high C = 33.2 |Mar high C = 34.6 |Apr high C = 35.3 |May high C = 34.8 |Jun high C = 33.8 |Jul high C = 32.9 |Aug high C = 32.7 |Sep high C = 32.2 |Oct high C = 31.4 |Nov high C = 31.1 |Dec high C = 30.8 |year high C = 32.9 |Jan mean C = 26.6 |Feb mean C = 28.0 |Mar mean C = 29.4 |Apr mean C = 30.2 |May mean C = 30.0 |Jun mean C = 29.2 |Jul mean C = 28.7 |Aug mean C = 28.5 |Sep mean C = 28.2 |Oct mean C = 27.2 |Nov mean C = 27.1 |Dec mean C = 26.3 |year mean C = 28.3 |Jan low C = 21.8 |Feb low C = 22.8 |Mar low C = 24.3 |Apr low C = 25.5 |May low C = 25.6 |Jun low C = 24.9 |Jul low C = 24.8 |Aug low C = 24.6 |Sep low C = 24.4 |Oct low C = 24.2 |Nov low C = 23.2 |Dec low C = 21.9 |year low C = 24.0 |Jan record low C = 12.8 |Feb record low C = 15.2 |Mar record low C = 19.0 |Apr record low C = 17.8 |May record low C = 20.6 |Jun record low C = 21.2 |Jul record low C = 20.1 |Aug record low C = 20.0 |Sep record low C = 21.1 |Oct record low C = 17.2 |Nov record low C = 16.7 |Dec record low C = 14.4 |rain colour = green |Jan rain mm = 12.1 |Feb rain mm = 6.6 |Mar rain mm = 34.8 |Apr rain mm = 78.8 |May rain mm = 118.2 |Jun rain mm = 145.0 |Jul rain mm = 162.1 |Aug rain mm = 182.7 |Sep rain mm = 270.9 |Oct rain mm = 248.1 |Nov rain mm = 120.5 |Dec rain mm = 32.1 |Jan humidity = 73 |Feb humidity = 71 |Mar humidity = 71 |Apr humidity = 73 |May humidity = 77 |Jun humidity = 78 |Jul humidity = 80 |Aug humidity = 81 |Sep humidity = 84 |Oct humidity = 84 |Nov humidity = 78 |Dec humidity = 73 |year humidity = 77 |unit rain days = 0.1 mm |Jan rain days = 1.2 |Feb rain days = 1.1 |Mar rain days = 3.4 |Apr rain days = 6.8 |May rain days = 15.9 |Jun rain days = 17.0 |Jul rain days = 18.1 |Aug rain days = 18.3 |Sep rain days = 21.5 |Oct rain days = 19.3 |Nov rain days = 10.2 |Dec rain days = 4.5 |Jan sun = 260 |Feb sun = 226 |Mar sun = 267 |Apr sun = 240 |May sun = 202 |Jun sun = 192 |Jul sun = 143 |Aug sun = 174 |Sep sun = 129 |Oct sun = 202 |Nov sun = 213 |Dec sun = 242 |year sun=2490 |source 1 = Deutscher Wetterdienst<ref name = DWD> {{cite web | url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_489910_kt.pdf | title = Klimatafel von Phnom Penh / Kambodscha | work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world | publisher = Deutscher Wetterdienst | language = German | accessdate = January 23, 2016}}</ref> |source 2 = डेनिस मौसमशास्त्र संस्था (आइतबार, १९३१–१९६०)<ref name=DMI>{{cite web | last1 = Cappelen | first1 = John | last2 = Jensen | first2 = Jens | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130427173827/http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf | archivedate = April 27, 2013 | url = http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf | work = Climate Data for Selected Stations (1931-1960) | title = Cambodia - Phnom Penh | page = 44 | publisher = Danish Meteorological Institute | language = Danish | accessdate = March 9, 2013}}</ref> |date=October 2011}} ==अर्थतन्त्र== [[File:Central.Post.Office.Poste.Phnom.Penh.1.Cambodge.jpg|thumb|right|200px|केन्द्रिय हुलाकक कार्यालय भवन]] पेनोम पेन्ह कम्बोडियाक आर्थिक केन्द्रक रूपमे रहल अछि मुदा ई कम्बोडियाक अर्थत्नत्रक पैग हिस्सा ओगटने अछि । ई शहरक दुई अंकक आर्थिक बृद्धिसँ आर्थिक विस्तारके सहयोग करै एहि शहरमे नयाँ होटलसभ, रेष्टुरेन्टसभ, बारसभ, अग्ला भवनसभ तथा आधुनिक भवनसभ तयार भेल अछि । ई शहरक मुख्य अर्थतन्त्र तयार पोशाक, ट्रेडिंग तथा छोट आ मझला व्यावसायसभमे आधारित रहल अछि । कुछ वर्ष पहिल जग्गा व्यावसाय उच्च स्थानमे रहैक साथ जग्गाक मूल्य आकाशियक छल । ==राजनिती== पेनोम पेन्ह देशक पाँच प्रान्तसभ मध्यक एक प्रान्त छी । ई प्रान्तमे विपक्षी दलक क्याम्बोडिया नेशनल रेसक्यु पार्टिसँ ५७ प्रतिशत भोट सहित १२ सिट मध्ये ७ सिट सहित विजय भेल छल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{क्षेत्रक आधारमे एसियाक राजधानीसभ}} [[श्रेणी:एसियाक राजधानी सहरसभ]] 71qxu91j5605xn4a8kqzajbfsxrhjzb शवरी 0 28988 282179 159726 2026-11-10T19:25:48Z Rotondus 4504 /* एहो सभ देखी */ श्रेणी 282179 wikitext text/x-wiki [[File:Sabari Rama statues at Gangadhara Simhachalam.jpg|thumb|250px|शवरी आ राम]] [[File:Shabari's Hospitality.jpg|thumb|250px|शवरी रामके बयर देएत ]] '''शवरी''' त्रेतायुगक शबर वंशिय राजाक बेटी छलिन । हुनका भगवान [[श्रीराम अवतार|राम]] क भक्त छलिन । शवरी भगवान रामके मौका पावने छलिन । शवरीक भक्ति देख भगवान रामके जुठ [[बयर]] खेलक आ हुनकर प्रसंसा केलक। शबरीक कथा [[रामायण]], [[भागवत]], [[रामचरितमानस]], [[सूरसागर]], [[साकेत]] आदि ग्रन्थसभमे पावेत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{आकृति:आदर्श हिन्दू नारीसभ}} [[श्रेणी:पौराणिक पात्र]] [[श्रेणी:रामायण]] [[श्रेणी:रामायणक पात्रसभ]] cia672d8n0s32qbpp5u2eawlrw6lz8l नवजोत कौर 0 29448 282481 244729 2026-11-11T06:55:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282481 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = नवजोत कौर | image = | imagesize = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = {{IND}} | sport = [[हकी]] | position = फ़ॉरवर्ड | collegeteam = | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1995|3|7}}<ref>{{cite web | url=http://hockeyindia.org/team/navjot-kaur-sr-2.html | title=Navjot Kaur | publisher=हॉकी इंडिया | accessdate=24 अगस्त 2016 | archive-date=2016-08-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160817152044/http://hockeyindia.org/team/navjot-kaur-sr-2.html | dead-url=yes }}</ref> | birth_place = | residence = | retired= | death_date = | death_place = | height = | weight = | country = भारत | medaltemplates = }} '''नवजोत कौर''' ({{Langx|en|'''Navjot Kaur'''}}) एक भारतीय महिला [[हकी]] खिलाडी छी। ई भारत कऽ फिल्ड हकीमे [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] मे हिस्सा लेए वाली महिला खिलाडी छी।<ref>{{cite web | url=http://indiatoday.intoday.in/story/upcoming-hockey-player-navjot-kaur/1/460998.html | title=Upcoming hockey player Navjot Kaur eyes Junior World cup title | publisher=[[इंडिया टुडे]] | date=25 August 2015 | accessdate=24 अगस्त 2016}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९९५ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला हकी खेलाडीसभ]] 74vbunoy1cr4f5k9oefg6t99gpg2m5h अनिर्बन लहिरी 0 29461 282482 269331 2026-11-11T06:55:40Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282482 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = अनिर्बान लहिरी<br>Anirban Lahiri | image = Open de France 2015 11.jpg | imagesize = 250px | caption = | fullname = | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1987|6|29|df=y}} | birth_place = [[पुणे]], [[भारत]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|1987|6|29|df=y}} --> | death_place = | height = {{height|ft=5|in=9}} | weight = <!-- {{convert| |lb|kg st|abbr=on}} --> | nationality = {{IND}} | residence = [[बेङ्गलोर]], [[भारत]] | spouse = जामवाल लहिरी (२०१४) }} '''अनिर्बान लहिरी''' ({{Langx|en|'''Anirban Lahiri'''}}) (''Anirbāṇ Lāhiṛī''; जन्म २९ जुन १९८७) एक भारतीय पेशागत [[गल्फ|गल्फर]] छी। ई युरोपेली, एसियाली तथा पिजिए टुअरमे खेलैत अछि। [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] खेलमे हिनकर चुनाव भेल भेल।<ref>{{cite news |url=https://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/anirban-lahiri-ssp-chawrasia-aditi-ashok-india-golf-2907894/ |title=Anirban Lahiri, SSP Chawrasia, Aditi Ashok to fly Indian flag in golf at Rio Olympics |newspaper=The Indian Express |date=11 July 2016 |accessdate=16 अगस्त 2016}}</ref> ==व्यक्तिगत जीवन== लहिरी [[गल्फ]] खेल अपन पिता डा. तुषार लहिरी सँ मात्र आठ वर्षक उमर सँ सिखने छल।"<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2015/03/05/sports/golf/next-step-for-anirban-lahiri-indias-top-golfer-us-debut.html |title=Next Step for Anirban Lahiri, India's Top Golfer: U.S. Debut |newspaper=The New York Times |accessdate=16 अगस्त 2016}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] a64f5yl87vwvmin6oq6z0392fy1dllo शिव चौरसिया 0 29462 282483 245977 2026-11-11T06:55:44Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282483 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = शिव चौरसिया | image = SSP Chowrasia.JPG | fullname = शिव शंकर प्रसाद चौरसिया | nickname =एसएसपी | birth_date = {{Birth date and age|1978|5|15|df=y}} | birth_place = [[कोलकाता]], [[भारत]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|1978|5|15|df=y}} --> | death_place = | height = {{height|ft=5|in=5}} | weight = | nationality = {{IND}} | residence = [[कोलकाता]], [[भारत]] | spouse = सिमान्तिनी प्रसाद चौरसिया | partner = | children = | sport = [[गल्फ]] | yearpro = 1997 | retired = <!-- Year retired --> }} '''शिव प्रसाद चौरसिया''' ({{Langx|en|'''Shiv Shankar Prasad Chawrasia'''}}) (जन्म १५ मई १९७८) जे चिप्पुत्तसिया नामसँ सेहो जानल जाएत अछि।<ref name="asiantourbio">{{cite web |url=http://www.asiantour.com/player.aspx?sid=20080720585257282992 |title=S. S. P. Chawrasia |publisher=Asian Tour |accessdate=16 अगस्त 2016}}</ref> एक भारतीय पेशागत [[गल्फ]] छी।<ref name="SABCbio">{{cite web |url=http://www.sabcnews.com/sport/other/0,2172,163933,00.html |title=Former caddie wins Indian Masters golf title |work=SABC News |accessdate=16 अगस्त 2016 |date=2008-02-10 |archive-date=2013-02-01 |archive-url=https://archive.is/20130201205510/http://www.sabcnews.com/sport/other/0,2172,163933,00.html |dead-url=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] lvx562aj8qrg0tl0re2y3dcjrtbyrla अदिति अशोक 0 29463 282484 281972 2026-11-11T06:55:48Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282484 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = अदिति अशोक<br>Aditi Ashok | image = Aditi Ashok.jpg | image_size = <!-- Optional, default is 200px --> | caption = | fullname = | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1998|3|29|df=y}} | birth_place = [[बेङ्गलोर]], भारत | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|1998|3|29|df=y}} --> | death_place = | height = 1.73 m | weight = | nationality = {{IND}} | residence = [[बेङ्गलोर]], [[भारत]] | country = भारत | sport = [[गोल्फ]] | children = | college = }} '''अदिति अशोक''' ({{Langx|en|'''Aditi Ashok'''}}) (जन्म २९ मार्च १९९८) एक भारतीय [[गोल्फ खेलाडी]] छी।<ref>{{cite web |url=http://www.skysports.com/golf/news/12176/10107960/indias-aditi-ashok-becomes-youngest-ever-let-tour-school-winner |title=India's Aditi Ashok becomes youngest ever LET Tour School winner |publisher=Sky Sports |date=23 December 2015 |accessdate=16 अगस्त 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/golf/top-stories/Aditi-Ashok-looking-to-qualify-for-Rio-Olympics/articleshow/50330695.cms |title=Aditi Ashok looking to qualify for Rio Olympics |newspaper=Times of India |date=26 December 2015 |accessdate=16 अगस्त 2016}}</ref> ओ [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] खेलमे भारतक प्रतिनिधित्व केनए छल।<ref>{{cite news |url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/anirban-lahiri-ssp-chawrasia-aditi-ashok-india-golf-2907894/ |title=Anirban Lahiri, SSP Chawrasia, Aditi Ashok to fly Indian flag in golf at Rio Olympics |newspaper=द इंडियन एक्सप्रेस |date=11 July 2016 |accessdate=16 अगस्त 2016}}</ref> ई स्पर्धामे भाग लेमएवाली खेलाडीसभमेसँ ओ सबसँ कम उमरक खेलाडी छी।<ref name="ndtvkhabar21-8-16"/> ==२०१६ ओलम्पिक== २०१६ मे अदितिक शुरुआत बहुत प्रभावशाली रहल। प्रारम्भिक दुई चरणमे ओ शीर्ष १० मे बनल रहल। दोसर चरणमे एक बेरमे शीर्ष पर सेहो रहल।<ref name="ndtvkhabar21-8-16">{{cite web | url=http://khabar.ndtv.com/news/sports/rio-olympics-2016-aditi-got-41st-ranked-in-womens-golf-1446498 | title=रियो ओलिंपिक 2016 : महिला गोल्फ में 41वें स्थान पर रहीं भारतीय खिलाड़ी अदिति अशोक | accessdate=21 अगस्त 2016 | archive-date=2016-08-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160822061627/http://khabar.ndtv.com/news/sports/rio-olympics-2016-aditi-got-41st-ranked-in-womens-golf-1446498 | dead-url=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सन् १९९८ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला गोल्फ खेलाडीसभ]] q17x6u74hv76iop2ox205hw09vljb62 काव्य 0 29537 282485 244010 2026-11-11T06:55:53Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282485 wikitext text/x-wiki '''काव्य''', '''कविता''' या '''पद्य''' ({{Langx|en|Poetry}})<ref>{{cite web|title=Poetry|work=Oxford Dictionaries|publisher=Oxford University Press|year=2013|url=http://oxforddictionaries.com/definition/english/poetry?q=poetry|access-date=2018-01-05|archive-date=2013-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130618104733/http://oxforddictionaries.com/definition/english/poetry?q=poetry|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Poetry|work=Merriam-Webster|publisher=Merriam-Webster, Inc.|year=2013|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/poetry}}</ref><ref>{{cite web|title=Poetry|work=Dictionary.com|publisher=Dictionary.com, LLC|year=2013|postscript=—Based on the Random House Dictionary|url=http://dictionary.reference.com/browse/poetry?s=t}}</ref> [[साहित्य]]क ओ विधा छी जाहिमे कोनो [[कथा]] या [[मनोभाव]]क कलात्मक रूपसँ कोनो [[भाषा]]द्वारा अभिव्यक्त कएल जाइत अछि । [[भारत]]मे कविताक इतिहास आ कविताक दर्शन बहुत पुरान अछि । कविताक शाब्दिक अर्थ अछि काव्यात्मक रचना या कविद्वारा कएल गेल कृति, जे छन्दसभक शृङ्खलासभमे विधिवत बानहल जाइत अछि । काव्य ओ वाक्य रचना छी जकर चित्त कोनो रस या मनोवेगसँ पूर्ण होए । अर्थात ओ कला जाहिमे चुनल गेल शब्दसभद्वारा कल्पना आ मनोवेगसभक प्रभाव राखल जाइत अछि । [[रसगङ्गाधर]]मे 'रमणीय' अर्थक प्रतिपादक शब्दकें 'काव्य' कहल गेल अछि । [[काव्यप्रकाश]]मे काव्य तीन प्रकारक कहल गेल अछि, ध्वनि, गुणीभूत व्यङ्ग्य आ चित्र । ध्वनि ओ छी जहिमे शब्दसभसँ निकलल अर्थ (वाच्य) क अपेक्षा नुकाएल होए आ अभिप्राय (व्यङ्ग्य) प्रधान होए । गुणीभूत व्यङ्ग्य ओ छी जहिमे गौण होए । चित्र या अलङ्कार ओ छी जाहिमे बिना व्यङ्ग्यकें चमत्कार होए । ई तीनू प्रकार क्रमशः उत्तम, मध्यम आ अधम सेहो कहलावैत अछि । काव्यप्रकाशकार क जोर नुकाएल भाव पर अधिक जानि पड़ैत अछि, रसक उद्रेक पर नै । काव्यकें दुई आओरो भेद कएल गेल अछि, [[महाकाव्य]] आ [[खण्ड काव्य]] । महाकाव्य सर्गबद्ध आ ओकर नायक कियो देवता, राजा या धीरोदात्त गुण सम्पन्न [[क्षत्रिय]] होवाक चाही । ओहिमे [[शृङ्गार]], [[वीर रस|वीर]] या [[शान्त रस|शान्त]] [[रस|रससभ]]मे सँ कोनो रस प्रधान होनाए चाही । बीच बीचमे करुणा, हास्य इत्यादि आ रस तथा अन्य लोकसभक प्रसङ्ग सेहो आना चाही । कम सँ कम आठ [[सर्ग]] होवाक चाही । महाकाव्यमे सन्ध्या, सूर्य, चन्द्र, रात्रि, प्रभात, मृगया, पर्वत, वन, ऋतु, सागर, संयोग, विप्रलम्भ, मुनि, पुर, यज्ञ, रणप्रयाण, विवाह आदिक यथास्थान सन्निवेश होनए चाही । == परिचय == ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:साहित्य]] p8gmte9xyiphfvr8xmmpbv0orj1ms2c गार्गी बेनर्जी 0 29597 282486 217738 2026-11-11T06:55:57Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282486 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name =गार्गी बेनर्जी | female = true | image = | country = भारत | fullname = गार्गी बेनर्जी | nickname = गौगो | birth_date = {{Birth date and age|1963|7|20|df=yes}} | birth_place = [[कोलकाता]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दायाँ हाते | bowling = दायाँ हाते मध्यम तेज गति | role = | international = true | testdebutdate = २१ जनवरी | testdebutyear = १९८२ | testdebutagainst = अस्ट्रेलिया | testcap = १६ | lasttestdate = ९ फेब्रुअरी | lasttestyear = १९९१ | lasttestagainst = अस्ट्रेलिया | odidebutdate = १ जनवरी | odidebutyear = १९८१ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड | odicap = १ | lastodidate = २७ जुलाई | lastodiyear = १९९१ | lastodiagainst = इङ्ल्यान्ड | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = १२ | runs1 = ६१४ | bat avg1 = २७.९० | 100s/50s1 = ०/६ | top score1 = ७५ | deliveries1 = ३२९ | wickets1 = ८ | bowl avg1 = १८.१२ | fivefor1 = १ | tenfor1 = ० | best bowling1 = ६/९ | catches/stumpings1 = ३/० | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = २६ | runs2 = ४०९ | bat avg2 = १५.७३ | 100s/50s2 = ०/२ | top score2 = ६१ | deliveries2 = २९१ | wickets2 = ६ | bowl avg2 = २८.६६ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = २/२३ | catches/stumpings2 = ६/० | date = २८ फेब्रुअरी | year =२०१७ | source = http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54124.html क्रिकइंफो }} '''गार्गी बेनर्जी''' ({{Langx|en|'''Gargi Banerji'''}}) (जन्म २० जुलाई १९६३ [[कोलकाता]] ,[[भारत]]) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि जे [[टेस्ट क्रिकेट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे क्रिकेट]] खेलैत छलिन । हुनका अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटक सुरुवात १४ वर्षक उमेरमे केने सुरु केने छलिन आ ओहिसमयमे घरेलू क्रिकेटमे [[पश्चिम बङ्गाल]] कऽ तर्फसँ खेलैत छलिन ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54124.html|title=Gargi Banerji|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२८ फरवरी २०१७}}</ref> अपन करियरमे कुल १८ टेस्ट आ २६ वनडे म्याच खेलने छलिन ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17113/17113.html|title=Gargi Bannerji|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२८ फरवरी २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{१९७८ महिला क्रिकेट विश्वकपमे भारतीय खेलाडी}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] fbo8pa6jjkxtjbnheow5tt2xf8k8gdq उन्मुक्त चन्द 0 29600 282487 216659 2026-11-11T06:56:01Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282487 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = उन्मुक्त चन्द<br>Unmukt Chand | image = Unmukt Chand.jpg | country = India | fullname = उन्मुक्त भारत चन्द ठाकुर | birth_date = {{Birth date and age|1993|03|26|df=yes}} | birth_place = [[दिल्ली ]], [[भारत]] | heightft = ५ | heightinch = ६.५ | heightm = | batting = दाँया | bowling = दायाँ बायाँ [[ब्रेक बन्द]] | role = [[बैट्सम्यान]] | club1 = [[दिल्ली क्रिकेट टीम|दिल्ली]] | year1 = २०१०/११-वर्तमान | clubnumber1 = | club2 = [[राजस्थान रायल]] | year2 = २०११-२०१३ | club3 = [[उत्तरी जोन क्रिकेट टोली]] | year3 = २०१०/११-२०१३ | clubnumber3 = | club4 = [[मुम्बई]] [[भारत]] | year4 = २०१५-वर्तमान | clubnumber4 = | type1 = | debutdate1 = | debutyear1 = | debutfor1 = | debutagainst1 = | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = | debutdate2 = | debutyear2 = | debutfor2 = | debutagainst2 = | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | deliveries = balls | columns = 3 | column1 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 48 | runs1 = 2690 | bat avg1 = 35.39 | 100s/50s1 = 7/14 | top score1 = 151 | deliveries1 = 48 | wickets1 = 0 | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = 53/0 | column2 = [[List A cricket|List A]] | matches2 = 79 | runs2 = 2796 | bat avg2 = 39.38 | 100s/50s2 = 4/19 | top score2 = 119 | deliveries2 = 66 | wickets2 = 0 | bowl avg2 = – | fivefor2 = – | tenfor2 = – | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = 30/3 | column3 = [[Twenty20 cricket|T20]] | matches3 = 59 | runs3 = 1188 | bat avg3 = 22.00 | 100s/50s3 = 3/2 | top score3 = 125 | deliveries3 = – | wickets3 = – | bowl avg3 = – | fivefor3 = – | tenfor3 = – | best bowling3 = – | catches/stumpings3 = 38/1 | date = 22 June 2016 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/446499.html Cricinfo }} '''उन्मुक्त चन्द''' ({{Langx|en| Unmukt Chand}}) (जन्म ;२३ मार्च १९९३ ,[[दिल्ली]] ) एक भारतीय घरेलू क्रिकेट खिलाडी छी जे [[दिल्ली]] कऽ लेल खेलैत छल जबकि [[इंडियन प्रीमियर लीग]] मे [[मुम्बई इंडियन्स]] कऽ लेल खेलैत अछि।<ref>{{cite web|last1=[[क्रिकइन्फो]]|title=Profile on Cricinfo|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/446499.html|accessdate=24 अप्रैल 2017}}</ref> ==करियर== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय क्रिकेट खेलाडीसभ]] fpaufgdl7ynskmp12vj2bkix9iuvsu7 प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गो 0 29659 282586 263049 2026-11-11T07:15:20Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282586 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = '''''<center>République démocratique du Congo</center>''<small>{{fr icon}}</small>''' |conventional_long_name = प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो |common_name = the Democratic Republic of the Congo |image_flag = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |image_coat = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg |symbol_type = Coat of arms |national_drink = |national_motto = ''Justice – Paix – Travail''{{spaces|2}}<small>([[French language|French]])<br/>"Justice – Peace – Work"</small> |image_map = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |national_anthem = ''"[[Debout Congolais]]"''{{spaces|2}}<small>(French)<br/>"Arise, Congolese"</small> |official_languages = [[French language|French]] |national_languages = [[Lingala language|Lingala]], [[Kongo language|Kikongo]], [[Swahili language|Swahili]], [[Luba-Kasai language|Tshiluba]] |demonym = Congolese |ethnic_groups = Luba 18%<br>BaKongo 16%<br>Mongo 14%<br>Rwanda 10%<br>Azandi 6%<br>Bandi+Ngali 6% |capital = [[किन्शासा]] |latd=4 |latm=19 |latNS=S |longd=15 |longm=19 |longEW=E |largest_city = राजधानी |government_type = {{nowrap|[[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]]}} |leader_title1 = [[President of the Democratic Republic of the Congo|President]] |leader_name1 = [[Félix Thisekedi]] |leader_title2 = [[Prime Minister of the Democratic Republic of the Congo|Prime Minister]] |leader_name2 =[[Jean-Michel Sama Lukonde]] |legislature = [[Parliament of the Democratic Republic of the Congo|Parliament]] |upper_house = [[Senate (Democratic Republic of the Congo)|Senate]] |lower_house = [[National Assembly (Democratic Republic of the Congo)|National Assembly]] |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = from [[Belgium]] |established_date1 = 30 June 1960<ref name="cia.gov"/> |area_km2 = 2,345,409 |area_sq_mi = 905,355 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 11th |area_magnitude = 1 E+12 |percent_water = 4.3 |population_estimate = 71,712,867<ref name="cia.gov">{{cite web |author=Central Intelligence Agency |title=Congo, Democratic Republic of the |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |location=Langley, Virginia |year=2011 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cg.html |accessdate=5 October 2011 |archive-date=2 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210102221917/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cg.html |dead-url=yes }}</ref> |population_estimate_year = 2011 |population_estimate_rank = 19th |population_density_km2 = 29.3 |population_density_sq_mi = 75.9 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 182nd |GDP_PPP_year = 2011 |GDP_PPP = $25.262 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=45&pr.y=0&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=636&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Democratic Republic of the Congo |publisher=International Monetary Fund |accessdate=18 April 2012}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = $348<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal_year = 2011 |GDP_nominal = $15.668 billion<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_per_capita = $216<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = |HDI_year = 2011 |HDI = {{increase}} 0.286<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf |title=Human Development Report 2011 |year=2011 |publisher=United Nations |accessdate=3 November 2011}}</ref> |HDI_rank = 187th (lowest) |HDI_category = <span style="color:#e0584e;">low</span> |currency = [[Congolese franc]] |currency_code = CDF |time_zone = [[West Africa Time|WAT]], [[Central Africa Time|CAT]] |utc_offset = +1 to +2 |time_zone_DST = ''not observed'' |utc_offset_DST = <!--DST not observed--> |drives_on = right |iso3166code = CD |cctld = [[.cd]] |calling_code = 243 |footnotes = <sup>a</sup> Estimate is based on [[Regression analysis|regression]]; other PPP figures are extrapolated from the latest International Comparison Programme benchmark estimates. }} '''प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो''' ({{Langx|fr|République démocratique du Congo}})या '''Congo-Kinshasa''' या '''DRC''' मध्य अफ्रिकामे अवस्थित राष्ट्र छी । == जनसंख्या == == इतिहास == == भूगोल == == राज्यनीति == == अर्थतन्त्र == == धर्म == == जीवनशैली == == अरु सम्बन्धित विषयसभ == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Democratic Republic of the Congo}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:देश]] [[श्रेणी:अफ्रिका]] 47ue61cos2u2bnu2594czohwb4wmvdn बसन्त रेग्मी 0 29773 282488 227654 2026-11-11T06:56:05Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282488 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = बसन्त रेग्मी | image = | nickname = | country = नेपाल | birth_date = {{Birth date and age|1986|4|6|df=yes}} | birth_place = [[भैरहवा]], [[नेपाल]] | heightft = ५ | heightinch = ५ | heightm = १.६५ | batting = बायाँ-हाते | bowling = बायाँ हाते अर्थोडक्स स्पिन | role = अल राउन्डर | international = true | T20Idebutdate = १६ मार्च | T20Idebutyear = २०१४ | T20Idebutagainst = हङकङ | T20Icap = ८ | lastT20Idate = २४ नोभेम्बर | lastT20Iyear = २०१४ | lastT20Iagainst = हङकङ | club1 = [[कान्तिपुर गोर्खाज]] <small>([[नेपाल प्रिमियर लिग|एनपिएल]])</small> | year1 = २०१४-हाल सम्म | club2 = एपिएफ क्लब | year2 = २०११-हाल सम्म | deliveries = balls | column1 = [[ट्वान्टी२० अन्तर्राष्ट्रिय|टि२०आइ]] | matches1 = ४ | runs1 = ३ | bat avg1 = ३.०० | 100s/50s1 = ०/० | top score1 = ३ | deliveries1 = ८४ | wickets1 = ५ | bowl avg1 = १४.४० | fivefor1 = ० | tenfor1 = ० | best bowling1 = ३/१४ | catches/stumpings1 = ०/- | column2 = [[सूची ए क्रिकेट|एलए]] | matches2 = ६ | runs2 = ११८ | bat avg2 = २९.५० | 100s/50s2 = ०/० | top score2 = ४५ | deliveries2 = ३१२ | wickets2 = ९ | bowl avg2 = २४.७७ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = ३/४३ | catches/stumpings2 = २/- | column3 = [[ट्वान्टी२०|टि२०]] | matches3 = २३ | runs3 = ७५ | bat avg3 = १२.५० | 100s/50s3 = ०/० | top score3 = २०* | deliveries3 = ५०० | wickets3 = ३० | bowl avg3 = १६.७३ | fivefor3 = ० | tenfor3 = ० | best bowling3 = ४/१६ | catches/stumpings3 = ५/- | columns = 4 | column4 = युवा ओडीआइ | matches4 = १० | runs4 = १८२ | bat avg4 = २२.७५ | 100s/50s4 = ०/१ | top score4 = ६६ | deliveries4 = ३०१ | wickets4 = १२ | bowl avg4 = १७.९१ | fivefor4 = ० | tenfor4 = ० | best bowling4 = ३/३१ | catches/stumpings4 = ६/- | date = २४ नोभेम्बर | year = २०१४ | source = http://cricketarchive.com/Archive/Players/24/24349/24349.html क्रिकेटआर्काइब }} '''बसन्त रेग्मी''' ({{Langx|en|Basant Regmi}}) (जन्म ६ अप्रिल १९८६) [[नेपालक राष्ट्रिय क्रिकेट टिम]]से खेलैवाला खेलाडी अछि । अलराउन्डर बसन्त बायाँ हाते ब्याट्सम्यान आर बायाँ हाते अर्थोडक्स स्पिन बलर अछि ।<ref>http://www.espncricinfo.com/nepal/content/player/25955.html</ref> उनले सन् २००६ मार्चमा [[नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम|नेपाल]]का तर्फबाट [[नामिबिया राष्ट्रिय क्रिकेट टिम|नामिबिया]] विरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट जगतमा पदार्पण गरेका थिए ।<ref>http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/242014.html</ref> बसन्त रेग्मीले [[विश्व क्रिकेट लिग]] खेलमा १०० विकेट लिने पहिलो खेलाडी बनेका छन् । उनले यो किर्तिमान बनाउन ४८ खेल खेलेका थिए । <ref>http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/ZONESTATISTICS/WorldCricketLeague.html</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=4258;type=tournament</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=5736;type=tournament</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/wcldiv4/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=5970;type=tournament</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/wcldiv4-2012/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=7452;type=tournament</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/wcldiv3-2013/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=8076;type=tournament</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-qualifier-2014/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=8701;type=tournament</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/wcldiv3-2014/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=9349;type=tournament</ref><ref>http://www.onlinekhabar.com/2015/01/230897/</ref> ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:खेलाडी]] [[श्रेणी:नेपालक क्रिकेट खेलाडीसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] sp0zluk5yrey6xrzqh4uqf6rvo8suh1 अनन्त तामाङ 0 29852 282489 281982 2026-11-11T06:56:09Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282489 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name =अनन्त तामाङ | image =No-Photo-Available-240x300.jpg | caption = तस्वीर उपलब्ध छैन्। | fullname = अनन्त तामाङ | birth_date = {{birth date and age|df=y|1998|1|17}}<ref>{{soccerway|ananta-tamang/347103}}</ref> | birth_place = [[झापा]], [[नेपाल]]<ref>{{cite web|title= Nepal U16 Defender Ananta Tamang Honored At Satashidham, Jhapa|url=http://www.goalnepal.com/news.php?id=21981 |work=[[GoalNepal.com]] |date=2 October 2014 |accessdate=30 August 2015}}</ref> | height = १.८३ मी (६ फिट ० इन्च) | position = डिफेन्डर | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = २०१२ | youthclubs1 = एन्फा एकेडेमी | youthyears2 = २०१६- | youthclubs2 = [[मेर्बेल्ला युनाइटेड एफसी]] | years1 = २०१५ | clubs1 = [[मध्यपश्चिमाञ्चल एफसी]] | caps1 = | goals1 = | nationalyears1 = २०१३-२०१४ | nationalteam1 = {{NEP}}यु-१६ | nationalcaps1 = ६ | nationalgoals1 = १ | nationalyears2 = २०१५- | nationalteam2 = {{NEP}}यु-१९ | nationalcaps2 = ४ | nationalgoals2 =० | nationalyears3 = २०१४- | nationalteam3 = {{NEP}} | nationalcaps3 = ४ | nationalgoals3 = १ | pcupdate = | ntupdate =२३ डिसेम्बर २०१५ | medaltemplates = {{Medal|W|[[साफ यु-१९ च्याम्पियनसिप]]|२०१५}} {{Medal|W|[[बंगबन्धु गोल्ड कप]]|२०१६}} {{Medal|Gold|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]|२०१६}} }} '''अनन्त तामाङ''' ({{Langx|en|Ananta Tamang}}) (जन्म १७ जनवरी १९९८) एक नेपालक फुटबल खेलाडी अछि | अनन्त तामाङ मैदानमे डिफेन्डरक रूपमे उत्रने करने अछि ।<ref>{{Cite web|title = GoalNepal.com - Anjan Bista & Bimal Gharti Magar To Start From Front, Ananta Tamang In The Defense Line; Anil Gurung, Jumanu Rai Dropped|url = http://www.goalnepal.com/news.php?id=24902|website = [[GoalNepal.com]]|accessdate = 2015-08-31}}</ref> [[श्रेणी:सन् १९९८ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली फुटबल खेलाडीसभ]] knxkhl5zxundb0b9zzby163ciy7eoai रामसेतु 0 29892 282490 279871 2026-11-11T06:56:13Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282490 wikitext text/x-wiki {{Coord|9.1210|N|79.5217|E|region:IN_type:landmark|display=title}} [[File:Adams Bridge aerial.jpg|thumb|right|250px|आकाशसँ रामसेतुक दृश्य]] '''रामसेतु''' ({{lang-ta|இராமர் பாலம்}}- {{transl|ta|रामर पालम}}, {{lang-ml|രാമസേതു}}- {{transl|ml|रामसेतु}}, {{Langx|en|Adam's Bridge}}- {{transl|en|आदमक पुल}}) [[भारत]]क दक्षिणमे अवस्थित [[तमिलनाडु]]क दक्षिण पूर्वी तटक किनारमे [[रामेश्वरम द्वीप]] तथा [[श्रीलंका]]क उत्तर पश्चिमी तट पर [[मन्नार द्वीप]]क मध्य [[चुना पत्थर]]सँ बनल एक शृङ्खला छी ।<ref>{{cite web|url=https://scroll.in/article/830499/what-will-you-see-if-you-visit-the-precise-point-where-india-ends-and-sri-lanka-begins|title=What will you see if you visit the precise point where India ends and Sri Lanka begins?}}</ref> भौगोलिक प्रमाणसभसँ पता चलल अछि की कोनो समय ई सेतु भारत तथा श्रीलंकाकें भू मार्गसँ आपसमे जोड़ैत अछि ।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/india/ram-setu-exists-is-man-made-claims-promo-on-us-tv-channel/articleshow/62043679.cms 'Ram Setu' exists, is man-made, claims promo on US TV channel]</ref> हिन्दू पुराणसभक मान्यताक अनुसार ई सेतुक निर्माण अयोध्याक राजा राम [[श्रीराम]]क सेनाक दुई सैनिक नल-निलद्वारा कएल गेल वर्णन [[रामायण]]मे मिलैत अछि । नल आ निल वानर छल आ सुग्रीवक वानर सेना छल ।<ref name = EB>{{cite web|title= Adam's bridge|url= http://www.britannica.com/place/Adams-Bridge|work= [[ब्रिटेनिका विश्वकोश]]|year= 2007|accessdate= 2007-09-14|archiveurl= https://web.archive.org/web/20071012091357/http://www.britannica.com/eb/article-9003680|archivedate= 2007-10-12|deadurl= no}}</ref> ई बाँध ४८ किलोमिटर (३० माइल) लम्बा अछि<ref name = EB/> तथा [[मन्नारक खाड़ी]]कें (दक्षिण पश्चिम) [[पाक जलडमरूमध्य]] (उत्तर पूर्व) सँ अलग करैत अछि । एकर किछ बलुवा तट शुष्क अछि तथा ई क्षेत्रमे समुद्र बहुत इजोतगर अछि, किछ स्थानसभ पर मात्र ३ फिट सँ ३० फिट (१ मिटर सँ १० मिटर) जे पनिया नावसभक लेल मुश्किल खड़ा करैत अछि ।<ref name = EB/><ref>[http://www.ivarta.com/columns/images/image_OL_070508_3.jpg Map of the area]</ref><ref>[http://www.nation.lk/2007/04/22/lankan.jpg Map of the area2]</ref> समुद्रमे रहल बाँधक स्थान कथित रूपसँ १५ शताब्दीधरि पैदल पार करवाक योग्य छल जाबे धरि की तीव्र तूफानसभ ई समुद्रकें ओ भागकें गहीर बनाए देलक । मन्दिरक अभिलेखसभक अनुसार रामसेतु पूर्ण रूपसँ सागरक जलसँ ऊपर अवस्थित छल, जाबे धरि की एकरा सन् १४८० मे एक चक्रवात तहस नहस नै करि देलक ।<ref>{{cite web|url=http://www.srilanka.travel/adam%27s-bridge|title=Adam's Bridge – The Mythical Bridge Over the Ocean|publisher=srilanka.travel|access-date=2018-01-22|archive-date=2017-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215111023/http://www.srilanka.travel/adam%27s-bridge|dead-url=yes}}</ref> ==नाम== सेतुक उल्लेख सभसँ पहिने प्राचीन भारतीय [[संस्कृत महाकाव्य]] [[वाल्मीकि]] रामायणमे कएल गेल छल ।<ref name=placenames>{{cite book|last=Room|first=Adrian|title=Placenames of the World|url=https://archive.org/details/placenamesofworl02edroom|publisher=McFarland & Company|year=2006|page=[https://archive.org/details/placenamesofworl02edroom/page/19 19]| isbn=0-7864-2248-3}}</ref> रामक सेतु या राम सेतुक नाम [[हिन्दू धर्म|हिन्दू धर्मशास्त्र]]मे [[राम]]क [[वानर]] सेनाद्वारा बनाएल गेल बाँधक वर्णन करैत अछि । ई बाँध वानर सेना [[नल (रामायण)|नल]]क निर्देशन पर निर्माण भेल छल । ई सेतु निर्माणक मुख्य उद्देश्य [[लंका]] पहुँचि [[राक्षस]] राजा [[रावण]]सँ [[सीता]]कें रक्षा केनाए छल । हिन्दू धर्मग्रन्थ रामायणमे ई सेतु निर्माणक श्रेय [[राम]]के देल गेल अछि जकर वर्णन २-२२-७६ पद्यमे उल्लेख कएल गेल अछि जाहिमे एकर नाम '''सेतुबन्धनम''' कहल गेल अछि ।<ref>{{cite web|last=GRIFFITH, M. A.|first=RALPH T. H.|title=RÁMÁYAN OF VÁLMÍKI|url=http://www.sacred-texts.com/hin/rama/index.htm|publisher=Low Price Publications (January 1, 2003)|accessdate=23 June 2013}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.valmikiramayan.net/yuddha/sarga22/yuddha_22_frame.htm |title=Valmiki Ramayan calls mythological bridge built by Lord Rama as Setubandhanam |access-date=2018-01-22 |archive-date=2017-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171213010039/http://www.valmikiramayan.net/yuddha/sarga22/yuddha_22_frame.htm |dead-url=yes }}</ref> भारत आ श्रीलंकाकें अलग करैवला समुद्रकें [[सेतुसमुद्रम]] कहल जाइत अछि जकर अर्थ '''सागरक बाँध''' होइत अछि । [[तञ्जवुर]] [[सरस्वती महल पुस्तकालय]] में उपलब्ध, सन् १७४७ में डच मानचित्रकारद्वारा तैयार कएल गेल मानचित्रमे ई क्षेत्रकें '''रमणकोइल''' कहल गेल अछि जकर सम्वादात्मक तमिल रूप '''रमण कोविल''' (या रामक मन्दिर) होइत अछि ।<ref>[http://www.hindu.com/2007/09/14/stories/2007091453631200.htm Jayalalitha quotes literary evidence for Ramar bridge]</ref> सन् १७८८ मे जे राइनेलद्वारा तैयार कएल गेल [[मुगल साम्राज्य|मुगल]] भारतक एक अन्य नक्सा जे ओहि पुस्तकालयसँ लेल गेल अछि, ओ नक्सामे सेहो ई क्षेत्रक नाम '''राम मन्दिर क्षेत्र''' कहल गेल अछि आ [[रामेश्वरम]]मे रामकें समर्पित मन्दिरक वर्णन अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://www.freshnews.in/protests-against-shipping-canal-hot-up-3837 |title=Protests against shipping canal hot up |access-date=2018-01-22 |archive-date=2008-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080124150019/http://www.freshnews.in/protests-against-shipping-canal-hot-up-3837 |url-status=dead }}</ref> स्वार्जबर्गक ऐतिहासिक एट्लसक बहुतेक अन्य नक्सामे<ref>{{Cite web |url=http://dsal.uchicago.edu/reference/schwartzberg/pager.html?object=069 |title=Schwartzberg Atlas |access-date=2018-01-22 |archive-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130005541/https://dsal.uchicago.edu/reference/schwartzberg/pager.html?object=069 |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dsal.uchicago.edu/reference/schwartzberg/pager.html?object=059 |title=Schwartzberg Atlas |access-date=2018-01-22 |archive-date=2023-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314185008/https://dsal.uchicago.edu/reference/schwartzberg/pager.html?object=059 |dead-url=yes }}</ref> आ [[मार्को पोलो]]द्वारा यात्रा पाठ ई क्षेत्रकें '''सेतुबन्ध''' आ '''सेतुबन्ध रामेश्वरम''' कहने अछि ।<ref>[http://www.newstodaynet.com/2007sud/may07/090507.htm Special Story<!-- Bot generated title -->] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080505062911/http://www.newstodaynet.com/2007sud/may07/090507.htm |date=5 May 2008 }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080505061955/http://www.newstodaynet.com/col.php?section=20&catid=33&id=3813 News Today – An English evening daily published from Chennai<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IE220071001014606&Title=Second+Article&rLink=0 Scrap the shipping channel project] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421142958/http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IE220071001014606&Title=Second+Article&rLink=0 |date=21 April 2008 }}</ref><ref>Marco Polo (1854) [https://books.google.com/books?id=ojQ2Sdm-8dYC&pg=PA380 The travels of Marco Polo, the Venetian]; "...the celebrated chain of sand-banks and coral reefs named Rama's or Adam's Bridge."</ref><ref>Rajarajan, R.K.K. (2014) Reflections on "Rāma-Setu" in South Asian Tradition. ''The Quarterly Journal of the Mythic Society'', Vol. 105.3: 1-14, {{ISSN|0047-8555}}. https://www.academia.edu/8779702/Reflections_on_R%C4%81ma-Setu_in_South_Asian_Tradition</ref> पश्चिमी दुनियाकें पहिल बेर '''९अम शताब्दीमे ऐतिहासिक कार्य''' [[इब्न खोरदादबेह]]द्वारा अपन पुस्तक [[बुक अफ रोड्स एन्ड किङ्गडम्स (इब्न खोरदाबदेह|बुक अफ रोड्स एन्ड किङ्गडम्स]] ({{circa|850}})मे एकर उल्लेख '''सेट बन्धाई''' या '''सागरक पुल''' कऽ रूपमे उल्लेख केनए अछि ।<ref>Horatio John Suckling, Ceylon: A General Description of the Island, Historical, Physical, Statistical, London (1876), p. 76.</ref> बादमे, [[एलबेरुनी]] एकर वर्णन केनए छल । '''एडम्स बाँध''' कऽ नामसँ नामाङ्कित पहिल नक्सा सन् १८०४ मे ब्रिटिश मानचित्रकारद्वारा तैयार कएल गेल छल ।<ref name=EB/><ref name= placenames/><ref>[http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm Ramar Sethu, a world heritage centre?]</ref> किछ प्रारम्भिक इस्लामी सूत्रसभ श्रीलंकामे अवस्थित एक पर्वतकें [[एडम्स पर्वत]]क रूपमे उल्लेख केनए अछि ।<ref name=Ricci>{{cite book|last1=Ricci|first1=Ronit|title=Islam Translated: Literature, Conversion, and the Arabic Cosmopolis of South and Southeast Asia|date=2011|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226710884|page=136|url=https://books.google.com/books?id=3OsbFW2KWtEC&pg=PA136}}</ref> ==स्थान== [[File:Adams bridge map.png|right|thumb|सन् १९६४ मे आएल चक्रवातसँ पहिने रामसेतु आ परिदृश्यक ऐतिहासिक नक्सा]] ई बाँध भारतक [[पाम्बन द्वीप]]क [[धनुषकोड़ी]]सँ किनार श्रृङ्खलाक रूपमे शुरू होइत अछि आ श्रीलंकाक [[मन्नार द्वीप]]मे समाप्त होइत अछि । पाम्बन द्वीप भारतीय मुख्य भूमिसँ २ किलोमिटर लम्बा [[पाम्बन बाँध]]सँ अर्द्ध-जुड़ल अछि । मन्नार द्वीप मुख्यभूमि श्रीलंकासँ एक पक्का सड़कद्वारा जुड़ल अछि । भारत आ श्रीलंकाक बीच रहल अन्तर्राष्ट्रिय सीमा दुनियामे सभसँ छोट भूमि सीमासभमे सँ एककें गठन करैक लेल एकर किनार जिम्मेवार अछि ।<ref>[http://www.productionhub.com/video/view.aspx?item=5594 Dhanuskodi: The Lost Land]</ref> रामसेतु आ पड़ोसी क्षेत्रसभ जेना [[रामेश्वरम]], [[धनुषकोड़ी]], देविपट्टिनम आ थिरुपल्लानीक वर्णन रामायणमे विभिन्न किम्वदन्तिसभक सन्दर्भमे कएल जाइत अछि ।<ref>[https://web.archive.org/web/20021226185413/http://www.chennaionline.com/columns/DownMemoryLane/diary167.asp]</ref><ref>{{cite web |url=http://www.madurai.com/suryatours/rameswaramtravel.htm |title=Madurai Travels – Rameswaram |publisher=Madurai.com |date= |accessdate=2010-07-16 |archive-date=2010-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100929013122/http://www.madurai.com/suryatours/rameswaramtravel.htm |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/06/15/stories/2002061503750500.htm |title=Shattered in 1964, still remains so |author=P. S. Suresh Kumar |newspaper=The Hindu |date=Jun 15, 2002 |access-date=January 23, 2018 |archive-date=January 11, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090111051722/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/06/15/stories/2002061503750500.htm |dead-url=yes }}</ref> ==यातायात आ पथ प्रदर्शन== [[File:Pamban Rail Bridge.jpg|thumb|भारतीय मुख्य भूमिसँ [[पाम्बन द्वीप]]धरि रेल बाँध]] [[File:PambanBridge.jpg|thumb|भारतीय मुख्यभूमिसँ [[पाम्बन द्वीप]] जोड़वला [[पाम्बन बाँध|पाम्बन रेल बाँध]]क निर्माण सन् १९१४ मे भेल छल ।]] भारतीय मुख्य भूमिसँ रामेश्वरमक छोट बन्दरगाह [[पाम्बन द्वीप]] ([[तमिलनाडु]], [[भारत]]) लगभग २ किलोमिटर दुर अछि । पाम्बन जलधाराक पार करैत [[पाम्बन बाँध]] भारतक मुख्यभूमि आ पाम्बन द्वीपक जोड़ैत अछि । ई दूनू सड़क बाँध आ एक तोहेदार रेलवे बाँधकें सन्दर्भित करैत अछि । छोट नौकासभ {{convert|2065|m|ft|adj=mid|-लम्बा}} सड़क बाँधक नीचासँ चलि जाइत अछि तँ रेलवे बाँध दूनू दिस खुजि जाइत अछि । पैग नौका जहाजसभ पाम्बन जलधाराक हिलकोर मारैत पानिमे नै जा सकैत अछि कियाकी पथ प्रदर्शनमे समस्या विद्यमान अछि । पाम्बन जलधारामे तलकर्षण केनाए बेसी लागत ऐबाक सम्भवाना छल जाहि कारण राम सेतु क्षेत्रक जलधारामे तलकर्षण कएल जेबाक निष्कर्ष निकालल गेल जतय पानि तुलनात्मक रूपसँ कम गहीर आ कम गहीर सतह छल । याह कारण, सन् २००५ मे [[भारत सरकार]]द्वारा सेतुसमुद्रम सेतुसमुद्रम जलयात्रा नहर परियोजनाकें मञ्जूरी दऽ देलक, जकर उद्देश्य राम सेतुमे पाक जलसन्धि काटैत एक जलधारा बनेनाए छल ।<ref>{{Cite web|url=http://www.indiaenvironmentportal.org.in/content/350820/sethusamudram-ship-canal-project/|title=Sethusamudram ship canal project|last=|first=|date=|website=India Environment Portal|access-date=July 19, 2017|archive-date=June 6, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606020411/http://www.indiaenvironmentportal.org.in/content/350820/sethusamudram-ship-canal-project/|dead-url=yes}}</ref> विभिन्न सङ्गठनसभ धार्मिक, आर्थिक आ पर्यावरणीय आधार पर आधारित ई परियोजनाक विरोध केनए अछि आ चर्चाक पहिल चरणक दौरान वैकल्पिक संरेखणक कार्यान्वयनक माङ्ग केनए अछि । श्रीलंकामे [[तलाईमन्नार]]क संग भारतक [[धनुषकोडी]]कें एक नौका सेवासँ जोड़ल गेल । ब्रिटिश शासनक दौरान ई सेवा '''इन्डो-सिलोन रेलवे सेवा''' कऽ हिस्सा छल । कियो [[चेन्नई]]सँ [[कोलम्बो]] धरिक रेलवे टिकट खरीद सकैत छल, जाहिमे लोक रेलवेद्वारा चेन्नईसँ पाम्बन द्वीपधरि यात्रा करैत छल, नौकासँ तलाईमन्नारधरि जाइत छल, आ फेर कोलम्बो रेलसँ यात्रा करैत छल । सन् १९६४ मे एकटा ट्रेन रेलवे स्टेसन पहुँचैवला छल की एक चक्रवात धनुषकोडीकें पूर्ण रूपसँ नष्ट करि देलक । पाक खाड़ी आ पाक जलसन्धिक तटसभक संग रेलपटरी आ घाटकें भारी क्षति भेल । धनुषकोडीकें पुन: नै बनाएल गेल आ ट्रेन अपन यात्रा वर्तमानमे रामेश्वरममे समाप्त करि दैत अछि । बादमे धनुषकोडीसँ तलाईमन्नारधरि एक छोट नौका सेवा छल, मुदा सन् १९८२ कें मध्यमे एकरा श्रीलंका सरकारक सैनिक आ अलगाववादी [[लिब्रेसन टाइगर्स अफ तमिल एलम|एलटिटिई]]क बीचक लड़ाईक कारण निलम्बित करि देल गेल छल । ==भूवैज्ञानिक विकास== सुझाव आ भ्रमक बहुतेक विविधता ई संरचनाक प्रकृति आ उत्पत्तिक बारेमे विद्यमान अछि । १९हम शताब्दीमे, ई संरचनाकें सम्बन्धमे दुई प्रमुख सिद्धान्त कायम छल । एकटा सिद्दान्त अनुसार ई मानल जाइत अछि की ई भूमि बढ़वाक प्रक्रियाक कारण गठित भेल, जबकि अन्य सिद्दान्त ई अनुमान लगेने छल की ई भारतीय मुख्य भूमिसँ श्रीलंकाकें तोड़वाक लेल स्थापित कएल गेल छल । बादमे भेटल पैग आयातकार पत्थरपर लकीरसभ ई संरचना कृतिम भेल बातकें जन्म देलक । मद्रास विश्वविद्यालयक प्राकृतिक खतरा आ आपदा अध्ययन केन्द्रक भी राम मोहनक अनुसार, '''द्वीप श्रृङ्खलाक भूवैज्ञानिक विकासक पुनर्निर्माण एक चुनौतीपूर्ण कार्य छी आ एकर अध्ययन परिस्थितिजन्य साक्ष्यसभक आधार पर कएल जेवाक चाही'''। Ok ==उमर== ==प्रारम्भिक सर्वेक्षण आ निकर्षणक प्रयाससभ== ==सेतुसमुद्रम जलयात्रा नहर परियोजना== ==विवादित मूल== ==चित्र दीर्घा== ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== [[श्रेणी:रामायण]] [[श्रेणी:भारत-श्रीलंका सीमाक्षेत्र]] fac72h3msufzc4popa1xfl92laxwnco सरस्वती 0 29894 282491 265013 2026-11-11T06:56:18Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282491 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = Hindu | image = Godess Saraswati Idol.jpg | caption = सरस्वतीक मूर्ति | name = सरस्वती<br>Saraswati | deity_of = ज्ञान, विद्या, कला, सङ्गीत, बुद्धि, दर्शन, रचनात्मकता आ प्रकृतिक देवी | Devanagari = सरस्वती | affiliation = [[देवी]], [[आदी पराशक्ति]] | abode = | consort = | mount = [[मयूर]]<br>[[हांस]] ([[राजहंस]]) | festivals = [[वसन्त पञ्चमी]], [[नवरात्री]], [[दिवाली]] | symbols = [[वीणा]], [[जपमाला]] | region = [[दक्षिण एसिया]], [[दक्षिणपूर्व एसिया]], [[तिब्बत]] , [[जापान]] आ [[नेपाल]] }} '''सरस्वती''' ({{Langx|en|Saraswati}}) [[हिन्दू धर्म]]क मुख्य देवी सभ मे सँ एक थीक । ओ [[ब्रह्मा]]क मानसपुत्री थिक्थीन, जे [[विद्या]]क अधिष्ठात्री देवी मानल गेल अछि । हिनकर नामान्तर 'शतरूपा' सेहो थीक । एकर अन्य पर्याय अछि ' वाणी, वाग्देवी, भारती, शारदा, वागेश्वरी इत्यादि । देवी सरस्वती के शुक्लवर्ण, श्वेत वस्त्रधारिणी, वीणावादनतत्परा तथा श्वेतपद्मासना कहल गेल अछि । हिनकर उपासना कएला सँ मूर्ख सेहो विद्वान बनि सकैत अछि । माघ शुक्ल पञ्चमी कें हिनकर पूजाक परिपाटी चलि आबि रहल अछि ।<ref>Encyclopaedia of Hinduism, p. 1214; Sarup & Sons, {{ISBN|978-81-7625-064-1}}</ref> ==परिचय== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Wikiquote|Sarasvati|सरस्वती}} {{Commons category|Sarasvati|सरस्वती}} [[श्रेणी:हिन्दू देवीसभ]] [[श्रेणी:हिन्दू धर्म]] cz08dd3oics3o8szkc3ln2090f75vlv ब्रिटिश राज 0 30070 282492 245262 2026-11-11T06:56:23Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282492 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | conventional_long_name = {{ublist |इन्डिया|ब्रिटिश राज}} | common_name = इन्डिया | continent = एसिया | region = भारतीय उपमहाद्वीप | country = भारत | status = | p1=कम्पनी राज |flag_p1=Flag of the British East India Company (1801).svg | s1=भारत अधिराज्य |flag_s1=Flag of India.svg | s2=पाकिस्तानी अधिराज्य |flag_s2=Flag of Pakistan.svg | s3=बर्मामे ब्रिटिश राज |flag_s3=British Burma 1937 flag.svg | s4=अदनक उपनिवेश |flag_s4=Flag of Aden (1937–1963).svg | image_flag=British Raj Red Ensign.svg |flag=स्टार अफ इन्डिया (ध्वज) | image_coat=Star-of-India-gold-centre.svg |symbol_type=स्टार अफ इन्डिया |symbol=अर्डर अफ द स्टार अफ इन्डिया | national_anthem = ''[[गड सेभ द क्विन|गड सेभ द किङ्ग/क्विन]]'' | image_map=British India (orthographic projection).svg |image_map_caption=१९३६ मे ब्रिटिश भारतीय साम्राज्य। | capital = {{ublist|class=nowrap |{{smaller|१८५८–१९१२{{nbsp|2}}}}[[कलकत्ता]] |{{smaller|१९१२–१९४७{{nbsp|2}}}}[[नयाँ दिल्ली]]}} | common_languages = {{nowrap|{{hlist|अङ्ग्रेजी|[[हिन्दुस्तानी भाषा|हिन्दुस्तानी]]}} [[भारतक भाषासभ|अन्य स्थानीय भाषासभ]]}} | government_type = [[साम्राज्य]] | title_leader = [[भारतक सम्राट|सम्राट/महारानी]]{{sup|क}} |leader1 = [[विक्टोरिया]] <sup>ख</sup> |leader2 = [[एडवर्ड सप्तम]] |leader3 = [[जर्ज पञ्चम]] |leader4 = [[एडवर्ड अष्टम]] |leader5 = [[जार्ज षष्ठम]] |year_leader1 = १८५८–१९०१ |year_leader2 = १९०१–१९१० |year_leader3 = १९१०–१९३६ |year_leader4 = १९३६ |year_leader5 = १९३६–१९४७ | title_representative = [[भारतक महाराज्यपाल|महाराज्यपाल आ राजप्रतिनिधि]] |representative1 = [[चार्ल्स क्यानिङ्ग]] (पहिल) |year_representative1=१८५८–१८६२ | representative2=[[लुईस माउन्टबेटन, बर्माक प्रथम अर्ल माउन्टबेटन|लुईस माउन्टबेटन]] (अन्तिम)|year_representative2=१९४७ | title_deputy = [[भारतक राज्य सचिव|राज्य सचिव]] | deputy1= [[एडवर्ड स्टेनली, डर्बीक १५हम अर्ल|एडवर्ड स्टेनली]] (पहिल) |year_deputy1=१८५८–१८५९ | deputy2=[[विलियम हेयर, लिस्टोवेलक ५म अर्ल|विलियम हेयर]] (अन्तिम) |year_deputy2=१९४७ | legislature = {{longitem|[[केन्द्रीय विधान सभा|{{allow wrap|केन्द्रीय विधान सभा}}]]}} |event_pre = [[प्रथम भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम, १८४७|१८४७ कऽ भारतीय विद्रोह]] |date_pre = १० मई १८५७ |event_start = [[भारत सरकार अधिनियम, १८५८]] |date_start = २ अगस्त |year_start = १८५८ |event_end = [[भारतीय स्वतन्त्रता अधिनियम १९४७]] |date_end = १५ अगस्त |year_end = १९४७ |event_post = [[भारत विभाजन]] |date_post = १५ अगस्त १९४७ | event_pre=[[१८५७ कऽ प्रथम भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम|भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम]] |date_pre=१० मई १८५७ | event_start=[[भारत सरकार अधिनियम, १८५८|भारत सरकार अधिनियम]] |date_start=२ अगस्त |year_start=१८५८ | event_end={{nowrap|[[भारतीय स्वतन्त्रता अधिनियम १९४७|भारतीय स्वतन्त्रता अधिनियम]]}} |date_end=१५ अगस्त |year_end=१९४७ | event_post=[[हिन्दुस्तानक विभाजन]] |date_post=१५ अगस्त १९४७ | stat_year1=१९३७ |stat_area1=4903312 | stat_year2=१९४७ |stat_area2=4226734 | currency = [[रुपएक इतिहास|ब्रिटिश भारतीय रुपैया]] | today = {{ublist |{{flag|भारत}} |{{Flag|पाकिस्तान}} |{{flag|बङ्गलादेश}} |{{flag|बर्मा}} |{{flag|यमन}} |{{flag|सिङ्गापुर}} |{{flag|सोमालिया}}}} | footnotes= क. उपाधी १८७६-१९४७ कऽ बीच अस्तित्वमे छल। {{longitem| ख. १८५८ आ १ मई १८७६ कऽ कालमे ब्रिटेनक महारानीक रूपमे शासन केनए छल।}} }} '''ब्रिटिश राज ''' या ''' ब्रिटिश भारत ''' ({{Langx|en|British India}}) सन् १८५८ सँ १९४७ धरि [[भारतीय उपमहाद्वीप]]मे स्थापित [[संयुक्त अधिराज्य]]क अधीन प्रशासित उपनिवेशिक शासनक नाम छल। एकर भौगोलिक विस्तार, पश्चिममे [[अफगानिस्तान]] आ [[इरान]]क सीमासँ पूर्वमे [[बर्मा]] धरि; आ उत्तरमे काराकोरम पर्वतसँ दक्षिणमे [[श्रीलंका|सिलोन]]द्वीप धरि छल। आर ब्रिटिश [[यमन]] एवं अन्य ब्रिटिश खाड़ी प्रदेशसभमे एकर अधिन प्रशासित रहैत छल। तत्कालीन भारतीय उपखण्डमे, ब्रिटिश प्रशासित प्रदेशक संगे, अन्य अनेक (~६५०) स्वशासित राज्य-रजवाड़ा सेहो रहल अछि, जेसभ विभिन्न प्रकारक सन्धिकें अनुसार ब्रिटिश शासनक ऊपर निर्भर रहल छल। अधिकारिक रूपसँ ब्रिटिश सरकारक अधीनस्थ प्रदेशक '''ब्रिटिश भारत''' कऽ भाग मानल जाइत छल, मुदा वास्तविक रूपसँ उक्त समस्त राज्यसभक नाम मात्र स्वायत्तता प्राप्त रहल छल। ==भौगोलिक सीमा== ब्रिटिश राज, पुर्तगाली-प्रशासित [[गोवा]] आ फ्रान्सद्वारा प्रशासित [[पुडुचेरी]] वाहेक लगभग सम्पूर्ण [[भारतीय उपमहाद्वीप]]क उपर अधिपत्य रहल छल, जहिमे वर्त्तमान [[भारत|भारत गणराज्य]], [[पाकिस्तान]] आ [[बङ्गलादेश]] सम्मिलित अछि। विभिन्न समयखण्डसभमे एकर अधीन, अन्य ब्रिटिश प्रदेशसभक सम्मिलित करल गेल छल, जहिमे [[अदन]] (१८५८ सँ १९३७), [[निचला बर्मा]] (१८५८ सँ १९३७), [[उपरक बर्मा]] (१८८६ सँ १९३७), ब्रिटिश [[सोमालील्यान्ड]](१८८४ सँ १८९८) आओर [[सिङ्गापुर]] (१८५८ सँ १९६७) सम्मिलित अछि । निचला आ उपरक बर्माक सम्मिलित करिऽक पहिने संयुक्त [[बर्मा]] प्रान्त बनाएल गेल जे ब्रिटिश भारतक भाग छल; तथा सन् १९३७ मे बर्मा प्रान्तक ब्रिटिश भारत सँ विभक्त करिकऽ [[ब्रिटिश बर्मा]] कऽ नामसँ ओकरा स्वतन्त्र [[उपनिवेश]]क रूपमे स्थापित करल गेल छल तथा सैद्धान्तिक रूपसँ सन् १९४६ धरि [[पारस खाड़ी]]क त्रुशल राज्यसभक ओ ब्रिटिश भारतक अधीन एकटा राज्य मानल जाइत छल । ==ब्रिटिश भारत तथा देशी राज्य== ब्रिटिश शासनमे दु प्रकारक प्रशासनिक अञ्चल छल: *'''ब्रिटिश भारत''' : [[भारतक महाराज्यपाल]] या एकर अधीनमे कोनो अधिकारीक माध्यमसँ ब्रिटिश शासक द्वारा नियन्त्रित प्रदेश या क्षेत्रसभ। *'''देशी राज्य''' : ब्रिटिश सम्प्रभुक अधीनस्त स्वायत्त राज्यसभ। ==ब्रिटिश शासनक प्रभाव== ब्रिटिश शासन तथा ब्रिटिश शासनव्यवस्थाके ई वर्त्तमान [[भारत]] आ भारतीय उपमहाद्वीपक उपर बहुत भारी प्रभाव अछि । आधुनिककालमे [[संसदीय प्रणाली]], [[सार्वजनिक वयस्क मताधिकार]] तथा वर्त्तमान स्वरुपमे स्थापित निष्पक्ष न्यायपालिकाक व्यवस्थापिकासभ, ब्रिटिश शासनक परिणाम अछि। एवं, भारतीय जिला प्रशासन, विश्वविद्यालय, वर्त्तमान शिक्षा व्यवस्था आ स्टक एक्सचेञ्ज संस्थागतसभ सेहो ब्रिटिश शासनक परिणामस्वरूप अछि । आ वर्त्तमान रूपमे भारतीय उपमहाद्वीपक राजनैतिक एकीकरण सेहो प्रत्यक्ष या अप्रत्यक्ष रूपसँ ब्रिटिश शासनक देन अछि । ==एहो सभ देखी== *[[ब्रिटिश भारतक प्रान्त आ क्षेत्र]] *[[भारतक महाराज्यपाल]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *[http://prabhasakshi.com/ShowArticle.aspx?ArticleId=150826-131635-330011 क्या हम अङ्ग्रेजों के अत्याचारों को भूलते जा रहे हैं?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304220802/http://prabhasakshi.com/ShowArticle.aspx?ArticleId=150826-131635-330011 |date=2016-03-04 }} (कुलदीप नैयर) *[https://www.dawn.com/news/1259365/britain-should-stop-trying-to-pretend-that-its-empire-was-benevolent Britain should stop trying to pretend that its empire was benevolent] * [https://www.dawn.com/news/1259365/britain-should-stop-trying-to-pretend-that-its-empire-was-benevolent Britain should stop trying to pretend that its empire was benevolent] *[http://www.krantidoot.in/2016/04/A-hangover-from-the-British-Raj-in-India-Dr.-Vivek-Arya.html भारत में ब्रिटिश राज के दुष्परिणाम] (डॉ विवेक आर्य) [[श्रेणी:भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम]] [[श्रेणी:भारतक इतिहास]] [[श्रेणी:ब्रिटिश राज]] nbegf6x6iv95mgesprp3tujyl47101x बकिङ्घम प्यालेस 0 30920 282493 279747 2026-11-11T06:56:28Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282493 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox building | building_name = बकिङ्घम प्यालेस | native_building_name= Buckingham Palace | former_names = बकिङ्घम हाउस | alternate_names = | image = Buckingham Palace, London - April 2009.jpg | caption = बकिङ्घम प्यालेस | map_type = | altitude = | building_type = [[राजमहल]] | architectural_style = | structural_system = | cost = | ren_cost = | location = | address = [[सिटी अफ वेस्टमिन्स्टर|वेस्टमिन्स्टर शहर]], [[लन्डन]], {{UK}} | client = | owner = [[राजमुकुट]] | current_tenants = [[महारानी एलिजाबेथ द्वितीय]] | landlord = | coordinates = | start_date = | completion_date = | inauguration_date = | renovation_date = | demolition_date = | destruction_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = | architecture_firm = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | ren_architect = | ren_firm = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_awards = | references = }} [[File:Dronning victoria.jpg|thumb|upright|250px|महारानी भिक्टोरिया, बकिङ्घम प्यालेसमे वसोबास कएनिहार पहिल महारानी, सन् १८३७ मे अपन राज्याभिषेकक बाद नव बनल महलमे बैसैलेल आएल छल ।]] '''बकिङ्घम प्यालेस''' ({{Langx|en|Buckingham Palace}}) [[ब्रिटिश राजतन्त्र|ब्रिटिश राजशाही]] कऽ [[लन्डन]] अवस्थित आधिकारिक निवास छी ।<ref>पारंपरिक तौर पर ब्रिटिश रॉयल कोर्ट आज भी सेंट जेम्स पैलेस में मौजूद है। जब विदेशी राजदूत अपना पद संभालने आते हैं उन्हें ब्रिटिश राजा द्वारा बकिङ्घम प्यालेस में पदभार ग्रहण कराया जाता है, वास्तव में वे सेंट जेम्स पैलेस के दरबार" से मान्यता प्राप्त करते हैं। यह असंगति परम्परा के लिए चलाई जा रही है क्योंकि बकिङ्घम प्यालेस अपने सभी इरादों और मकसदों से एक आधिकारिक निवास है। देखें [http://www.royal.gov.uk/output/Page589.asp सेंट जेम्स पैलेस का इतिहास] (रॉयल वेबसाइट).</ref> [[सिटी अफ वेस्टमिन्स्टर|वेस्टमिन्स्टर शहर]]मे स्थित ई [[राजमहल]] राजकीय आयोजना आ शाही आतिथ्यक केन्द्र छी । ई ब्रिटेन वासीसभक लेल राष्ट्रिय हर्षोन्माद आ सङ्कटकक समय चर्चाकें विषय रहल अछि । मूलतः '''बकिङ्घम हाउस''' कऽ रूपमे जानल जाए वला, ई भवन जे आजुक महलक महत्वपूर्ण भाग छी, सन् १७०३ मे बकिङ्घमक ड्युकक लेल एक एहन जगह पर बनायल गेल एक विशाल टाउन हाउस छल, जे कम सँ कम १५० वर्षधरि निजी स्वामित्वकें अधीन रहल छल । बादमे सन् १७६१<ref name="rob14">रॉबिन्सन, पी. 14</ref> मे एकरा जर्ज तृतीय- महारानी चार्लोटक लेल एक निजी [[घर|आवास]]क रूपमे अधिगृहित करि लेल गेल छल आ '''द क्विन्स हाउस''' कऽ नाम सँ जानल जाइत अछि । १९हम शताब्दीकें समयमे मुख्य रूपसँ [[वास्तुकार]] जन न्यास आ एडवर्ड ब्लोरद्वारा एक केन्द्रीय प्राङ्गणक अगल-बगल तीन बालकनी बनाए एकर विस्तार कएल गेल । अन्तत: सन् १८३७ मे [[भिक्टोरिया|महारानी भिक्टोरिया]]क शासनमे बकिङ्घम प्यालेस ब्रिटिश राजशाहीकें आधिकारिक शाही महल बनि गेल । अन्तिम पैग संरचनात्मक परिवर्तन १९हम शताब्दीक अन्त आ २०अम शताब्दीक शुरुआतमे कएल गेल जाहिमे पुर्व दिशाक ठीक आगाक भाग शामिल अछि, जतय ओ सुप्रसिद्ध बालकनी अछि, जतय सँ शाही परिवार पारम्परिक तौर पर बाहर रहल भीड़कें सम्बोधित करैत अछि । ओना तँ, महलक छोट गिर्जाघरकें [[द्वितीय विश्वयुद्ध]]मे एक [[जर्मनी|जर्मन]] बमद्वारा नष्ट करि देल गेल छल; याह कारण ई स्थान पर क्विन्स ग्यालेरी बनाएल गेल आ सन् १९६२ मे एकरा शाही सङ्ग्रहक कलाकृतिसभक प्रदर्शनीक लेल सार्वजनिक तौर पर खुला करि देल गेल छल । १९हम शताब्दीक आन्तरिक सजावटक मूल डिजाइन, जहिमे सँ बहुतेक आइयो देखल जाए सकैत अछि, एहिमे सर चार्ल्स लाङ कऽ सलाह पर चमकदार स्काग्लियोला आ बुलु आ गुलाबी ल्यापिसक व्यापक उपयोग शामिल अछि । किङ एडवर्ड सातमद्वारा एक '''बेल एपक''' क्रिम आ सोनगर रङ्गक मेल सँ आंशिक रूपसँ एकर पुन: सजावट करौलक । बहुतेक छोट-छोट स्वागत कक्षसभक सजावट चीनी रिजेन्सी शैलीमे [[ब्रिटेन]]क ब्रिटेन रोयल प्याभिलियन आ कार्लटन हाउससँ लाबल गेल फर्निचर आ फिटिङ्गस सँ करवाएल गेल । बकिङ्घम प्यालेसक गार्डन लन्डनक सभसँ पैग निजी गार्डन छी । राजकीय कक्ष, जकरा आधिकारिक आ राजकीय मनोरञ्जनक लेल प्रयोग कएल जाइत छल, गर्मी मौसमक समयमे महलक एक भागक रूपमे प्रदर्शनीक लेल प्रति वर्ष मुख्यतया [[अगस्त]] आ [[सितम्बर]]मे सार्वजनिक तौर पर खोलल जाइत अछि । == इतिहास == === स्थलक इतिहास === [[मध्ययुग|मध्य काल]]मे, बकिङ्घम प्यालेसक स्थान म्यानर अफ एबरीक एक भाग छल । एकर दलदल सतहकें ट्याबर्न नदीकें पानिसँ पटायल गेल छल, जे आइयो महलक अङ्गना आ दक्षिणी खण्डक नीचा बहैत अछि ।<ref>गोरिंग. पी. 15</ref> ओ ठाम एक गाम आई क्रस विकसित भेल छल जतय नदी हेल केर पार करल जाए सकैत छल । एहि निर्माण क्षेत्रक स्वामित्व बहुतेक बेर परिवर्तन कएल गेल; एकर मालिकसभमे स्याक्सन कालक उत्तरार्धमे एडवर्ड द कनफेसर आ हुनकर महारानी पत्नी एडिथ अफ वेसेक्स आ नर्मन कन्क्वेस्टक बाद विलियम द कन्करर शामिल छल । विलियमद्वारा ई निर्माण क्षेत्र ज्योफरी द म्यान्डेभिलेकें दऽ देलक, जे एकरा वेस्टमिनिस्टर एबीकें भिक्षुसभक नाम वसीयत करि देल गेल छल ।<ref>साइट की भौगोलिक स्थिति और इसके स्वामित्व की चर्चा राईट, 1-4 अध्यायों में की गयी है।</ref> सन् १५३१ मे हेनरी सातम एटन कलेजसँ सेन्ट जेम्सक अस्पताल (बादमे सेन्ट जेम्स प्यालेस)<ref>गोरिंग. पी. 28</ref> कऽ अधिग्रहण केलक आ सन् १५३६ मे ओ वेस्टमिनिस्टर एबीसँ म्यानर अफ एबरीकें लऽ लेलक ।<ref>गोरिंग. पी. 18</ref> ई हस्तान्तरणसभ बकिङ्घम प्यालेसक साइटकें विलियम द कन्कररद्वारा तकरीबन ५०० वर्ष पहिने एकरा छोडि देलाक बाद सँ पहिल बेर शाही हाथमे वापिस आनि देलक ।<ref>''[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=41820 द एक्विजिशन ऑफ द एस्टेट]'', ''सर्वे ऑफ लंदन:'' खंड 39: द ग्रॉसवेनर एस्टेट इन मायफेयर, पार्ट 1 (सामान्य इतिहास) (1977), पीपी. 1-5. पहुँच की तिथि: 3 फ़रवरी 2009</ref> बहुतेक स्वामीसभ एकरा शाही जमिन्दारसभसँग लीज पर प्राप्त केनए छल आ एकर फ्रिहोल्ड १७हम शताब्दीक समय उन्मादी अनुमानसभक विषय बनि गेल छल । ताबे धरि पुरान गाम आई क्रस बहुत पहिने नष्ट भऽ गेल छल आ ई क्षेत्र ज्यादातर बेकार जमीनक रूपमे रहि गेल छल ।<ref>राइट, पीपी 76-8.</ref> पैसाक जरूरतक कारण जेम्स प्रथमद्वारा क्राउनक एक भागकें फ्रिहोल्डकें बेच देलक मुदा बाकी भागकें अपन अधिनमे राखलक जहिपर ओ रेशम उत्पादनक लेल एक {{convert|4|acre|m2|adj=on}} मलबरी गार्डन स्थापित केलक । (ई आजुक समयमे महलक उत्तर पश्चिमी किनार पर अछि)।<ref>गोरिंग. पीपी. 31 और 36</ref> एनार्किया एङ्लिकाना (१६४९) मे क्लिमेन्ट वाकर '''सेन्ट जेम्सक मलबरी गार्डनमे नव तैयार कएल गेल सोडोम्स आ स्पिन्ट्रिज''' कऽ सन्दर्भ दैत अछि, जहिसँ ई पता चलैत अछि की ई एक व्यभिचारक स्थान रहल होएत । अन्ततः १७हम शताब्दीक अन्तमे, प्रोपर्टी टाइकुन सर ह्यु औडलीसँ एकर वारिस पोता म्यारी डेभिसद्वारा एकर फ्रिहोल्ड विरासतक रूपमे प्राप्त करि लेल गेल ।<ref>आउडली आ डेभिस, एबरी म्यानर आ ग्रासवेनर एस्टेटक विकासमे मुख्य व्यक्ति छल (देखी ड्यूक्स अफ वेस्टमिनिस्टर), जे आइओ स्थापित अछि । (एकरा नर्थ आउडली स्ट्रिट, साउथ आउडली स्ट्रिट आ डेभिस स्ट्रिट जका सड़कसभक नामसँ याद कएल जाइत अछि, सम्पूर्ण [[मेफेयर|मायफेयर]] मे अछि ।)</ref> === महलक स्थल पर बनल पूर्व मकान === [[File:Buckingham_Palace_1_db.jpg|thumb|right|300px|महलक वर्तमान रूप]] ==== गोरिङ हाउस ==== एहि निर्माण क्षेत्रक भितर पहिल मकान सम्भवतः सन् १६२४ कऽ अगल-बगल सर विलियम ब्ल्याकद्वारा तैयार कएल गेल छल ।<ref>राइट, पी. 83</ref> एकर दोसर मालिक लर्ड गोरिङ छल जे ब्ल्याकक मकानक विस्तार करि आजुक गार्डनकें ज्यादातर भागकें विकसित केलक, जकरा ओ समय गोरिङ ग्रेट गार्डनक रूपमे जानल जाइत छल ।<ref>गोरिंग. अध्याय V</ref><ref name="Harris, p.21">हैरिस, पी.21</ref> ओना तँ, ओ मलबरी गार्डनमे फ्रिहोल्ड प्राप्त करवाक लेल कोनो रुचि नै देखेनए छल । सन् १६४० मे गोरिङ कऽ नाम एक अज्ञात दस्तावेजमे किङ चार्ल्स प्रथमक लन्डन भाग जाए सँ पहिने, जतय [[मृत्युदण्ड|कानूनी दण्ड]]क लेल एकर आवश्यकता छल, ग्रेट सिलकें पास करवाबैमे असफल रहल ।<ref>राइट, पी. 96</ref> याह ओ महत्वपूर्ण चूक छल जे किङ जर्ज तृतीयकें अधीन ब्रिटिश शाही परिवारकें एकर फ्रिहोल्ड प्राप्त करैमे सहायता केलक ।<ref>गोरिंग. पी. 62</ref> ==== अर्लिङ्गटन हाउस ==== अदूरदर्शी गोरिङद्वारा अपन मकान महसुलमे चूक केनए छल,<ref>गोरिंग. पी. 58</ref> जखन सन् १६७४ मे एकरा जलाए देल गेल छल, अर्लिङ्गटन क पहिल अर्ल, हेनरी बेनेटद्वारा महलकें प्राप्त कएल गेल आ एहिमे बैसे लागल छल, जकरा आब गोरिङ हाउस क नाम सँ जानल जाइत अछि ।<ref name="Harris, p.21" /> आगुक साल-आजुक महलक दक्षिणी खण्डमे ई निर्माण क्षेत्रमे अर्लिङ्गटन हाउस बनाए खड़ा कएल गेल आ एकर फ्रिहोल्ड सन् १७०२ मे खरिदल गेल ।<ref name="Harris, p.21" /> ==== बकिङ्घम हाउस ==== ओ मकान जे वर्तमान महलक वस्तुकलाक एक महत्वपूर्ण भाग छल एकरा सन् १७०३ मे पहिल ड्यूक फ बकिङ्घम आ नर्मनबाई क लेल विलियम विन्डे क डिजाइनसँग तयार कएल गेल छल । जे शैली चुनल गेल ओ एक पैग, दुई छोट फल्याकिङ सर्भिस खण्ड सहित तीन मञ्जिला केन्द्रीय ब्लक छल ।<ref>हैरिस, पी. 22</ref> अन्ततः बकिङ्घम हाउसकें बकिङ्घम क वारिस, सर चार्ल्स शेफिल्डद्वारा सन् १७६१<ref name="rob14" /> मे जर्ज तृतीयकें २१,००० पाउन्ड<ref>नैश, पी. 18, ओना तँ खरीद मूल्य राइटद्वारा पी. 142 मे २८,००० पाउन्डक रूपमे देल गेल अछि ।</ref> (£२१,०००) मे बेच देल गेल जे स्रोतक अनुसार £{{Formatnum:{{Inflation|UK|21000|1761|{{CURRENTYEAR}}|r=-4}}}} छी । {{CURRENTYEAR}}{{Inflation-fn|UK}} अपन दादा जर्ज द्वितीय जका, जर्ज तृतीय मलबरी गार्डनक भाग नै बेचवाक निर्णय केलक, जहिसँ शेफिल्ड ई निर्माण क्षेत्रक सम्पूर्ण फ्रिहोल्ड प्राप्त करैमे नाकाम रहल । जखन शेफिल्डद्वारा बकिङ्घम हाउसकें बेचल गेल तखन ई शाही परिवारकें हाथमे आबि गेल । === महारानीक घरसँ महलधरि === [[File:Buckingham-palace-guard-11279634947G5ru.jpg|100px|right|thumb|महलक आगा एक द्वाररक्षक]] ई मकानकें विशेषरूप सँ क्विन चार्लोटक लेल- जकर १५ बच्चासभमे सँ १४ एतय जन्म लेनए छल, मूलतः एक निजी सम्पति समझल गेल छल आ एकरा द क्विन्स हाउस<ref>सन् १७७५ मे, संसदक अधिनियमक अनुसार सम्पति केर अधिकार क्विन चारलोटकें हुनकर समरसेट हाउसक अधिकारसभकें बदलामे देल गेल (देखी ''ओल्ड एण्ड न्यू लन्डन'' (नीचा)</ref> कऽ नामसँ जानल जाइत छल । सेन्ट जेम्स प्यालेस आधिकारिक आ समारोहसभक लेल शाही निवास रहि गेल छल ।<ref>''[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=45183 वेस्टमिन्स्टर: बकिंघम पैलेस]'', ''ओल्ड एंड न्यू लंदन'' : अंक 4 (1878), पीपी (61-74). पहुँच की तिथि: 3 फ़रवरी 2009. परम्परा के अनुसार विदेशी राजदूत "सेंट जेम्स के दरबार" से मान्यता प्राप्त करते हैं हालांकि यह बकिंघम पैलेस में है जहाँ वे अपनी नियुक्ति के समय अपने क्रेडेंशियल्स और स्टाफ को महाराने के समक्ष प्रस्तुत करते हैं।</ref> ई निर्माणक जीर्णोद्धार सन् १७६२ मे आरम्भ भेल छल ।<ref>हैरिस, पी.24</ref> सन् १८२० मे राजगद्दी पर बैठलाक बाद जर्ज छठमद्वारा एकरा छोट आरामदायक स्वरूपमे बनेवाक विचार करि पुनरोद्धार कार्यकें आगा बढाएल गेल । जखन ई कार्य प्रगति पर छल, सन् १८२६ मे महराजाद्वारा अपन वास्तुकार जन न्यासक सहायतासँ मकानकें एक महलमे रूपान्तरित करवाक निर्णय केलक ।<ref>हैरिस, पीपी. 30-31</ref> किछ अन्तिम सजवाटक्ल कार्य कार्ल्टन हाउससँ स्थानान्तरित करि एतय लाबल गेल आ बाकीकें फ्रान्सक क्रान्तिकें बाद [[फ्रान्स]]सँ किनल गेल ।<ref>जोन्स, पी. 42</ref> बाहरी भागकें जर्ज चतुर्थकें पोसन्दकें फ्रान्सेली नियो क्लासिकल प्रभावमे डिजाइन कएल गेल । जीर्णोद्धार कार्यसभक लागत बहुत तेजीसँ बढल आ सन् १८२९ धरि न्यासक डिजाइनकें व्यापक स्वरूपक परिणाम स्वरूप हुनकर वास्तुकारक रूपमे हुनका हटाएल जाए पर बाध्य करि देलक । सन् १८३० मे जर्ज चतुर्थक मृत्यु पर, हुनकर छोट भाई विलियम चतुर्थद्वारा हुनकर कामकें पूरा करवाक लेल एडवर्ड ब्लोरक सेवा प्राप्त केलक ।<ref>हैरिस, पी. 33</ref><ref>{{cite web |url=http://www.royal.gov.uk/output/Page568.asp |title=The Royal Residences > Buckingham Palace > History|publisher=www.royal.gov.uk|accessdate=2 फ़रवरी 2009}}</ref> एक समय, सन् १८३४ मे रहल नेमशेक कऽ आगि सँ नष्ट भऽ गेलाक बाद, विलियमद्वारा महलकें संसद कऽ नव मकानसभमे परिवर्तन करवाक विचार कएल गेल ।<ref>{{cite book|last=Ziegler|first=Phillip|title=King William IV|url=https://archive.org/details/kingwilliamiv0000phil|publisher=Collins|year=1971|page=280|isbn=0-00-211934-X.}}</ref> == महाराजक घर == [[File:Buckingham Palace engraved by J.Woods after Hablot Browne & R.Garland publ 1837 edited.jpg|thumb|right|300px|महल सन् १८३७, जतय मार्बल आर्कक कलाकृतिसभ चित्रित अछि ।]] [[File:Scaffolding at Buckingham Palace, 1913.jpg|thumb|300px|right|सन् १९१३ मे बकिङ्घम प्यालेसक पूर्वी मुहरक निर्माण कार्य]] बकिङ्घम प्यालेस अन्तत: सन् १८३७ मे [[भिक्टोरिया|महारानी भिक्टोरिया]]<ref>{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page555.asp|title=The Royal Residences > Buckingham Palace|publisher=www.royal.gov.uk|accessdate=2 फ़रवरी 2009|archive-date=2009-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090127102112/http://www.royal.gov.uk/output/Page555.asp|dead-url=yes}}</ref> कऽ गद्दी पर बैठवाक बाद, जे एकर बनि तैयार होमए सँ विलियम चतुर्थ कऽ मृत्यु कऽ बाद हुनकर उत्तराधिकारीक रूपमे एतय निवास कएनिहार पहिल सम्राज्ञी छल, प्रमुख शाही निवास बनि गेल ।<ref>हेडली, पी. 10</ref> जतय राजकीय कक्षसभक रङ्ग आ गिल्टक साथ छेड़छाड़ कएल गेल छल, नव महलक जरूरी चीजसभ किछ हद धरि कम आरामदायक छल । एक चीज जकर बारेमे कहल गेल छल की एकर चिमनीसँ एतेक धुंआ निकलैत छल की आगिके बुतबैत पडैत छल आ याह रुपेण प्राङ्गणमे बरफ कऽ फुहार आबैत छल ।<ref name="ws249">वुडहैम-स्मिथ, पी. 249</ref> भेन्टिलेसन एतेक खराब छल की भितर कक्षसँ गन्ध आबैत छल आ जब ग्यास ल्याम्प लगवैक निर्णय कएल गेल, तँ निचलका मञ्जिला पर ग्यास तैयार करवाक गम्भीर चिन्ता उत्पन्न भऽ गेल । एहो कहल गेल छल की स्टाफ बेकाम आ सुस्त छल आओर महल गन्दा छल ।<ref name="ws249" /> सन् १८४० मे महारानीक विवाहक बाद, हुनकर पति [[प्रिन्स अल्बर्ट]]द्वारा स्वयं घरकें कार्यालयसभ आ कर्मचारीक संग-संग महलक डिजाइनक त्रुटीसभकें ठीक करवाक लेल एकरा पुनः व्यवस्थित करवाक विचार केलक । सन् १८४० कऽ अन्तधरि सम्पूर्ण समस्यासभ सुलझाए लेल गेल । सन् १८४७ धरि ई दुनू जोड़ीद्वारा अपन बढ़ैत परिवार आ दरबारी जीवनक लेल ई महलकें बहुत छोट महसूस केलक<ref>हैरिस, डी बेलैग एंड मिलर पी.33</ref> आ एकर बाद एडवर्ड ब्लोरद्वारा डिजाइन कएल गेल नव खण्डक केन्द्रीय चौकोरकें शामिल करेत थमस क्युबिटद्वारा<ref>''हॉलैंड एंड हैनेन एंड क्युबिट्स - द इंसेप्शन एंड डेवलपमेंट ऑफ ए ग्रेट बिल्डिंग फर्म'' प्रकाशित 1920 पी. 35</ref> तैयार कएल गेल । पूर्व दिशामे विशाल आगुक भाग '''द मल''' आइयो बकिङ्घम प्यालेसक सार्वजनिक भाग छी आ एहिमे ओ बालकनी अछि जतय सँ यादगार अवसरसभ आ वार्षिक रूप सँ ट्रूपिङ्ग द कलरक बाद शाही परिवार जनसमूहकें सम्बोधित करैत अछि । बालरूम विङ्ग आ राजकीय कक्षसभक एक आगुक सुइट सेहो याह अवधिक समयमे न्यासक एक छात्र सर जेम्स पेनेथोर्नद्वारा तैयार कएल गेल डिजाइनसँ बनाएल गेल । प्रिन्स अलबर्ट कऽ मौत सँ पहिने, ई महल प्राय: सङ्गीतमय मनोरञ्जनक स्थल छल<ref>हेडली, पी. 19</ref> आ बहुतेक महानतम समकालीन सङ्गीतकारसभद्वारा बकिङ्घम प्यालेसमे अपन प्रदर्शन केलक । कम्पोजर फेलिक्स मेन्डेलसोन तीन अवसरपर एतय प्रदर्शन करवाक लेल जानल जाइत अछि ।<ref>हीली, पीपी. 137-138</ref> जोहान स्ट्रस द्वितीय आ ओकर आर्केस्ट्रा [[इङ्ल्यान्ड]]मे रहैत काल एतय प्रदर्शन केलक ।<ref>हीली, पी. 122</ref> स्ट्रसक एलिस पोल्काद्वारा सन् १८४९ मे महारानीक बेटी, राजकुमारी एलिसक सम्मानमे पहिल बेर एतय प्रदर्शन केनए छल ।<ref>एलेनक भारतीय मेल आ ब्रिटिश आ विदेशी भारत, चीन आ पूरबक सम्पूर्ण भागक रजिस्टर, १८५०, वॉल्यूम. VIII. [http://books.google.ca/books?id=axgYAAAAYAAJ&amp;pg=PA117&amp;dq=%22Alice+polka%22&amp;num=30&amp;client=firefox-a#PPA117,M1 गूगल बुक लिंक]</ref> भिक्टोरियाक शासनमे बकिङ्घम प्यालेस प्राय नियमित शाही समारोहसभ, उदघाटनसभ आ प्रस्तुतिसभक वाहेक भव्य पोशाक प्रदर्शनसभक दर्शनीय स्थल छल । सन् १८६१ मे विधवा भेल, शोकाकुल महारानीद्वारा सार्वजनिक जीवनसँ स्वयंकें अलग करि लेलक आ बकिङ्घम प्यालेसकें त्याग करि विन्डसर क्यासल, बालमोरल क्यासल आ ओसबोर्न हाउसमे बसोबास करै लागल । बहुतेक वर्षधरि महलकें कहियो-काले प्रयोग कएल गेल आ एतय धरि की एकरा पूर्ण रूप सँ अस्वीकार करि देल गेल । अन्तत: जनताक आग्रह पर हुनका [[लन्डन]] आबऽ पड़ल, ओना तँ तहियो ओ जतय सम्भव छल कोनो दोसर स्थान पर रहवाक लेल पोसन्द केलक । दरबारी कार्यक्रम तहियो महलक स्थान पर विन्डसर क्यासलमे आयोजित कएल जाइत छल, जतय शोकमे डुबल महारानी आदतन उदास कारी पोशाक पहिन सभाकें अध्यक्षता करैत छल जबकि बकिङ्घम प्यालेस वर्ष भरि बेसी रास बन्द रहैत छल ।<ref name="rob9">रॉबिन्सन, पी. 9</ref> === आन्तरिक सज्जा === [[File:Plan of Buckingham palace.gif|thumb|300px|right|बकिङ्घम प्यालेसक पियानो नोबिल ।]] महलक आकार १०८ मिटर गुणा १२० मिटर अछि, उचाई २४ मिटर अछि आ एहिमे ७७,००० वर्गमिटरक फ्लोर स्पेस (८,२८,८१८ वर्ग फिट) रहल अछि ।<ref>[http://www.royal.gov.uk/LatestNewsandDiary/Factfiles/40factsaboutBuckinghamPalace.aspx ] फ्लोरस्पेस के लिए संदर्भ.</ref> महलक मुख्य कक्ष '''पियानो नोबिल''' मे महलक पिछ्ला भागमे पश्चिमक दिस मुख भेल गार्डेन फ्याकेड कऽ पाछा अवस्थित अछि । राजकीय कक्षसभक ई आकर्षक सुइटक केन्द्र म्युजिक रूम छी जकर विशाल बनावट ई फ्याकेडक सभसँ प्रभावशाली विशेषता छी । म्युजिक रूमक बगलमे बुलु आ उज्जर ड्रोइङ रूम बनल अछि । सुइटक केन्द्रमे, राजकीय कक्षसभ सँ जुड़ल एक कोरिडोरक रूपमे एक पिक्चर ग्यालेरी अछि, जे टप-लिट आ ५५ यार्ड (५० मिटर) लम्बा अछि ।<ref name="Harris, p.41">हैरिस, पी. 41</ref> ग्यालरीमे बहुतेक कलकृतिसभ टङ्गल अछि जहिमे सँ किछ रेम्ब्रान्ट, भ्यान डेक, रुबेन्स आ वर्मीरक अछि,<ref>हैरिस, पीपी.78-79</ref><ref>हीली, पीपी. 387-388</ref> पिक्चर ग्यालरी सँ लगल अन्य कक्षसभमे राजगद्दी कक्ष आ ग्रीन ड्रोइङ्ग रूम शामिल अछि । ग्रीन ड्रोइङ्ग रूम राजगद्दी कक्षक लेल एक विशाल प्रतीक्षालयक रूपमे काम करैत अछि आ गार्डनक सीढिसभक उपर गार्ड रूमसँ [[राजसिंहासन|राजगद्दी]]धरि समारोह मार्गक एक भाग अछि ।<ref name="Harris, p.41" /> गार्ड रूममे क्विन भिक्टोरिया आ प्रिन्स एलबर्टक उज्जर सङ्गमरमरक प्रतिमासभ, रोमन पोशाकमे, कशिदाक संग एक ट्रिब्युन लाइनमे सजाएल गेल अछि । ई अत्यन्त औपचारिक कक्षसभकें मात्र समारोहसभ आ आधिकारिक मनोरञ्जनसभक लेल प्रयोग कएल जाइत अछि, मुदा प्रत्येक गर्मीमे जनताक लेल खोलि देल जाएत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Buckingham Palace|बकिङ्घम प्यालेस}} {{Wikivoyage|Buckingham Palace|बकिङ्घम प्यालेस}} * [https://www.royal.uk/royal-residences-buckingham-palace बकिङ्घम प्यालेस] शाही परिवारक वेबसाइटपर * [http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=45183 बकिङ्घम प्यालेसक हरहिसाव] ओल्ड एन्ड न्यु लन्डन (१८७८) * [http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=41820 बकिङ्घम प्यालेस] सर्भे अफ लन्डन * [https://www.royalcollection.org.uk/visit/the-state-rooms-buckingham-palace बकिङ्घम प्यालेस] रोयल कलेक्सन ट्रस्ट ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:ब्रिटिश राजमहलसभ]] 2mtvb1cpadavoovmz79hz7g8wopsh6o १८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक 0 30959 282494 270900 2026-11-11T06:56:33Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282494 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox Olympic games|1896| Summer | Name = Games of the I Olympiad | Logo = Athens 1896 report cover.jpg | Size = | Optional caption = | Host city = एथेन्स, ग्रीस | Nations participating = १४<ref name=countries>The number, given by the International Olympic Committee, is open to interpretation and could be as few as 10 and as many as 15. There are numerous reasons for the disparity: National teams hardly existed at the time, and most athletes represented themselves or their clubs. In addition, countries were not always as well-defined as they are today. The number of countries here reflects the number used by most modern sources. See [[#Participating nations|the relevant section]] for further details.</ref> | Athletes participating = २४१<ref name=athletes>This number of competitors is according to the International Olympic Committee. The identities of 179 competitors are known. Mallon & Widlund calculate 245 athletes, while De Wael finds 246.</ref> | Events = ९ खेलमे ४३ | Opening ceremony = ६ अप्रैल १८९६<ref name=ceremonies>Greece still used the [[Julian calendar]] at the time. According to that calendar, the Games were opened on 25 March and closed on 3 April.</ref> | Closing ceremony = १५ अप्रैल १८९६ | Officially opened by = [[ग्रीसक राजासभक सूची|राजा]] [[ग्रीसक जर्ज प्रथम|जर्ज प्रथम]] | Athlete's Oath = | Judge's Oath = | Olympic Torch = | Stadium = [[पैनाटिनाइक स्टेडियम]] | SnextS = [[१९०० ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|पेरिस १९००]] }} '''१८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक''', जे आधिकारिक रूपसँ '''पहिल ओलम्पियाड खेल''' ({{Langx|en|Games of the I Olympiad}}) कऽ रूपमे जानल जाइत अछि, एक [[बहु-खेल प्रतियोगिता]] छल जे [[यूनान]]क राजधानी [[एथेन्स]]मे सन् १८९६ अप्रैल ६ सँ १५ अप्रैल धरि आयोजित भेल छल। ई आधुनिक युगमे आयोजित होमए वला पहिल अन्तर्राष्ट्रिय [[ओलम्पिक खेल]] प्रतियोगिता छल। मुदा प्राचीन यूनान ओलम्पिक खेलसभक जन्मस्थान छल, तहिलेल एथेन्स आधुनिक खेलसभक उद्घाटनक लेल उपयुक्त विकल्प मानल गेल छल। ई सर्वसम्मतिसँ सन् १८९४ जुन २३ मे [[पियरे डे कोबेर्टिन]], [[फ्रान्स|फ्रान्सेली]] [[शिक्षाशास्त्र]] आ [[इतिहासकार]]द्वारा [[पेरिस]]मे आयोजित एक सम्मेलनक (काङ्ग्रेस) समयावधिमे मेजबान शहरक रूपमे चुनल गेल छल। [[अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति]] (आइओसी) सेहो ई सम्मेलनक समयावधिमे स्थापित कएल गेल छल। अनेक बाधासभ आ असफलतासभक बादो, सन् १८९६ ओलम्पिकक आयोजन एक पैग सफलता मानल गेल छल। ई आयोजन ओ समय धरि आयोजन भेल कोनो भी खेल आयोजनक सभसँ पैग अन्तर्राष्ट्रिय भागेदारी छल। १९हम शताब्दीमे आयोजित ई ओलम्पिक खेलक लेल प्रयोग कएल गेल एकमात्र ओलम्पिक स्टेडियम— पेनाथेनाइक स्टेडियम, कोनो खेल प्रतिस्पर्धाक देखवाक लेल भारी भीड़सँ भरि गेल छल। यूनानीसभक लेल सभसँ मुख्य हर्षक क्षण ओकर देशवासी [[स्पिरिडिन लुई]]द्वारा [[म्याराथन]] प्रतियोगिता विजय छल। सभसँ सफल प्रतियोगी [[जर्मनी|जर्मन]] [[कुश्ती|पहलवान]] आ जिमनास्ट कार्ल शुमेन छल, जे चारिटा स्पर्धासभमे जीत अर्जित केनए छल। खेलसभक पश्चात, ग्रीसक राजा जर्ज आ एथेन्समे उपस्थित किछ [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] प्रतिस्पर्धीसभ सहित अनेकौं प्रमुख व्यक्तित्वसभद्वारा रिज कोबेर्टिन आ आइओसीक समक्ष याचिका दायर कएल गेल छल की उत्तरगामी सँ खेल एथेन्समे मात्र आयोजित कएल जाए। मुदा, [[१९०० ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] खेल [[पेरिस]]क लेल पहिने सँ योजनाबद्ध छल आ १९०६ इन्टरकेलेटिड खेल छोड़ि, किछ १०८ सालक बाद [[२००४ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] धरि ओलम्पिक खेल ग्रीसमे पुन: आयोजना नै भऽ सकल । ई ओलम्पिक खेलक प्रतिस्पर्धासभ आ खेलाडीसभक प्रतिवेशक कथापिहानी समेट सन् १९८४ मे [[एनबिसी]]द्वारा लघु शृङ्खला (मिनीसीरीज) '''द फर्स्ट ओलम्पिक: एथेन्स, १८९६''', मे इतिवृत्त कएल गेल छल । ई लघु शृङ्खलामे अभिनीत विलियम मिलीगन स्लोनक रूपमे डेभिड अग्डेन स्टायर्स आ पियरे डे कोबेर्टिनक रूपमे लुई जोर्डान छल ।<ref>{{cite web|url=http://pro.imdb.com/title/tt0086713 |title=IMDb Pro : The First Olympics: Athens १८९६ Business Details |publisher=Pro.imdb.com |date= |accessdate=जनवरी 2, 2012}}</ref> == खेलक पुनर्जन्म == {{Location map|Greece|label=एथेन्स|mark=Green_pog.svg|lat=37.966667|long=23.716667|width=230|float=right|thumb|caption=यूनानमे एथेन्सक भौगोलिक-स्थिति}} १८हम शताब्दीक समयमे, छोट मात्रामे [[युरोप]] भरि बहुतेक खेल उत्सव प्राचीन ओलम्पिक खेलसभक अनुरूप आयोजित आ '''ओलम्पिक''' शीर्षकक सङ्ग नामङ्कित कएल गेल छल। सन् १८७० मे तखन नव-सुसज्जित पैनाटिनाइक स्टेडियममे आयोजित भेल फेर सँ ओलम्पिक खेल जकरा '''ओलम्पिक''' नामसँ सम्पूर्ण युरोपमे प्रचलित कएल गेल आ ३०,००० दर्शकसभद्वारा देखल गेल छल।{{sfn|यङ्ग|1996|p=अध्याय 4}} पियरे डे कोबेर्टिन एक बहु-राष्ट्रिय आ बहु-खेल प्रतियोगिता स्थापित करवाक विचारकें अपनौलक जबकी प्राचीन खेल एक रुपेण सँ अन्तर्राष्ट्रिय छल, कियाकी एहिमे बहुत रास यूनानी नगर-राज्य आ उपनिवेशसभद्वारा प्रतिनिधित्व कएल जाइत छल मुदा मात्र यूनानी मूलक स्वतन्त्र पुरुष एथलिटसभकें भाग लेवाक अनुमति देल जाइत छल।{{sfn|काइल|2007|p=96}}<ref>{{cite web | url=http://olympics.sporting99.com/ancient-olympics.html | title=Olympics – Ancient Olympics | quote=The Ancient Olympics were not international in the modern sense of the term as they allowed only free men who spoke Greek to participate in the Games. The games none the less had a slight international spirit as they included participants from other Greek city-states | accessdate=8 जनवरी 2011 | publisher=olympics.sporting99.com | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225173014/http://olympics.sporting99.com/ancient-olympics.html%20 | dead-url=yes }}</ref> सन् १८९० मे कोबेर्टिन मासिक पत्रिका '''ला रिभ्यु एथलेटिक''' मे लेख लिखलक जहिमे ओ [[इङ्ल्यान्ड|अङ्ग्रेज]] काउन्टी श्रपशायरमे अवस्थित एक ग्रामीण बजार-नगर मच वेन्लोकक महत्व वर्णन केनए छल । ई ओ जगह छल जतय स्थानीय चिकित्सक विलियम पोनी ब्रुक वेन्लोक ओलम्पिक खेलसभक स्थापना केनए छल, एक खेल उत्सव आ मनोरञ्जनक साधन जाहिमे [[एथलेटिक्स (खेल)|एथलेटिक्स]] आ [[क्रिकेट]], [[फुटबल]] आ कोइट्स जेहन टिम खेल शामिल कएल जाइत छल।<ref>{{cite web | last=मुलिंस | first=सैमुएल पी॰ | url=http://www.ioa.leeds.ac.uk/1980s/84099.htm | title=Pierre de Coubertin and the Wenlock Olympian Games | accessdate=2 जनवरी 2012 | publisher=यूनिवर्सिटी ऑफ लीड्स | work=Proceedings of the International Olympic Academy–Selected 1980s Proceedings | archive-date=2011-02-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110218043658/http://www.ioa.leeds.ac.uk/1980s/84099.htm | dead-url=yes }}</ref> कोबेर्टिन ओलम्पिक नामकें अन्तर्गत व्यापारी आ लोकोपकारक इवानजेलिस जापसद्वारा सन् १८५९, १८७० आ १८७५ मे आयोजित पूर्व ग्रीक खेलसभसँ सेहो प्रेरणा लेलक।{{sfn|मैथ्यूस|2005|p=66}}{{sfn|यंग|1996|p=81}} सन् १८९६ एथेन्स खेल इवानजेलिस जापस आ ओकर चचेरा भाई कोन्सटान्टिनोस जापसक विरासतद्वारा वित्त पोषित कएल गेल छल।{{sfn|यंग|1996|p=177}}{{sfn|यंग|1996|p=128}} यूनानी सरकार विशेष रूपसँ युवराज कोन्सटान्टिनोसक माध्यमसँ यूनानी व्यापारी आ लोकोपकारक जर्ज एव्रौफ सँ अनुरोध केलक कि ओ पेनाथेनाइक स्टेडियमकें दोसर बेर नवीनीकरणक लेल प्रायोजक बनी आ आवश्यक धन राशि उपलब्ध कराबी । यूनानी सरकार एव्रौफ सँ ई विशेष अनुरोध ई तथ्यक बादो केलक की स्टेडियमक सङ्गमरमर सँ नवीकरणक लेल पूर्ण आर्थिक सहायता इवानजेलिस जापस चालिस वर्ष पहिनए करि देनए छल।{{sfn|यंग|1996|p=14}} {{Quote box |align=left |width=35% |quote=पियरे डे कोबेर्टिनक विनम्र याचिकाक प्रति मोन भावनाक सङ्ग, हम हुनका आ सम्मेलनक सदस्यसभक अपन हार्दिक धन्यवादक सङ्ग, ओलम्पिक खेलसभक पुनर्जीवीकरणक लेल अपन शुभकामना भेजैत छी। |source=—यूनानक राजा जर्ज (२१ जून १८९४){{cref|अ}}{{sfn|यंग|1996|p=102}} |bgcolor=#c6dbf7 }} सन् १९८४ जुन १८ मे कोबेर्टिनद्वारा [[पेरिस विश्वविद्यालय|सोरबोन]], पेरिसमे सम्मेलन आयोजित कएल गेल जाहिमे ओ अपन खेलसभसँ सम्बन्धित योजनासभक ११ देशसभक खेल समाजसभक प्रतिनिधिक समक्ष प्रस्तुत केलक। सम्मेलनद्वारा हुनकर प्रस्तावक स्वीकृतिक पश्चात्, पहिने आधुनिक ओलम्पिक खेलसभक लेल एक तारीख सुनिश्चित करवाक आवश्यकता छल। कोबेर्टिन सुझाव देनए छल कि खेलसभ पेरिसक १९०० युनिभर्सल एक्सपोजिसन (सार्वभौमिक प्रदर्शनी) कऽ सङ्ग आयोजित कएल जाए। प्रस्तावमे एगो कमी छल कि ६ वर्षक प्रतीक्षा अवधिमे खेलसभक प्रति सार्वजनिक रुची कम भऽ सकैत अछि, सम्मेलनमे उपस्थित अन्य सदस्यसभ एकरा छोड़ि अभिषेकात्मक खेलसभक सन् १८९६ मे आयोजित करवाक विकल्प चुनलक । दिनाङ्क सुनिश्चित करि लेलाक पश्चात्, सम्मेलनके सदस्यसभ अपन ध्यान मेजबान शहरक चयन पर केन्द्रित केलक। ई रहस्य अखन धरि बनले अछि कि कोना एथेन्स अन्तमे उदघाटन खेलसभक मेजबानीक लेल चुनल गेल छल। आबऽ वाला वर्षमे दुनू कोबेर्टिन आ देमित्रिस भिकेलस चयन प्रक्रियाक अनुस्मरण पेश केलक जे सम्मेलनक आधिकारिक निर्णयसभक विपरीत छल। अधिकांश सूत्रसभक अनुसार अनेकन काङ्ग्रेसीसभ पहिने [[लन्डन]]कें मेजबान बनेवाक प्रस्ताव रखने छल, मुद्दा कोबेर्टिन एहि प्रति अपन असहमति जाहिर केलक। ग्रीसक प्रतिनिधित्व करि रहल भिकेलसक सङ्ग सङ्क्षिप्त चर्चाक बाद, कोबेर्टिन एथेन्सक सुझाव देलक। भिकेलस आधिकारिक रुपसँ एथेन्सक प्रस्ताव २३ जुनक दिन रखलक, मुदा ग्रीस ओलम्पिकक मूल घर छल, सम्मेलन ई निर्णयकें सर्वसम्मति सँ मञ्जुरी दऽ देलक। भिकेलस तखन नव स्थापित [[अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति]] (आइओसी) कऽ प्रथम अध्यक्ष चुनल गेल छल।{{sfn|यंग|1996|p=100–105}} == सङ्गठन == [[File:Panathinaiko Stadium panorama.jpg|center|960px|thumb|पेनाथेनाइक स्टेडियम के चित्रमाला]] ओलम्पिक खेलसभक यूनान फिर्ता आवे के खबर यूनानी जनता, मीडिया आ शाही परिवार के द्वारा अनुग्रह पूर्वक ग्रहण कएल गेल छल। कोबेर्टिन के अनुसार, "युवराज कन्स्टैन्टाइन ई बात पर बहुत खुशी व्यक्त केलक कि ओलम्पिक खेलसभक उद्घाटन एथेन्स मे कएल जाएत"। कोबेर्टिन आगा पुष्टि केनए छल कि "महाराजा आ युवराज ई खेलसभक संरक्षण प्रदान करत"। कन्स्टैन्टाइन बादमे एहीसँ अधिक ही प्रदत्त केलक, ओ उत्सुकता के साथ १८९६ आयोजन समितिक अध्यक्ष पद ग्रहण केलक।{{sfn|यंग|1996|p=108}} मुद्दा, देशमे वित्तीय संकट छल आ राजनीतिक उथलपुथल छल। १९हम शताब्दीके अन्तिम वर्ष के दौरान प्रधानमन्त्रीक कार्यभार अधिकतम समय चारिलाओस त्रिकोपिय्स आ थियोडोरोस डेलिजियानिस के बीच बदलि गेल। 'ई वित्तीय आ राजनीतिक अस्थिरता के कारण, दुनु, प्रधानमन्त्री आ राष्ट्रीय ओलम्पियाडो के शृङ्खला के आयोजन करवाक प्रयास करि चुकल ओलम्पिक समिति के अध्यक्ष स्टीफानोस द्रागुमि, के माननाए छल कि यूनान प्रतियोगिताक आयोजन नै करि सकत।{{sfn|यंग|1996|p=111–118}} १८९४ के अन्त मे, स्टीफानोस स्कुलोदीस के अधीन आयोजन समिति एक रिपोर्ट पेश केनए छल जेकर अनुसार खेलसभक आयोजन के लागत कोबेर्टिनद्वारा अनुमानित मूल लागतक तुलना मे तीन गुना होएत। ओ निष्कर्ष निकाललक् कि खेल आयोजित नै कएल जा सकत, तथा समिति अपन त्यागपत्र के पेशकश केलक। खेलसभक कुल लागत ३,७४०,००० सोना के दिरहकमी (यूनानी मुद्रा) छल।{{sfn|ज्र्नोस्की|1992|p=16–32}} [[File:Demetrius Vikelas.jpg|thumb|left|देमित्रिस भिकेलस, अन्तर्राष्ट्रीय ओलम्पिक समिति के पहिल अध्यक्ष, के १८९६ खेलसभक सफल सङ्गठनक श्रेय देल जाइत अछि।]] [[File:Stamp of Greece. 1896 Olympic Games. 2l.jpg|thumb|right|160px|पहिल ओलम्पिक टिकट सट सँ स्टाम्प]] जखन लागत के कारण ओलम्पिक खेलसभक आयोजन खतरा मे पडल, तँ कोबेर्टिन आ भिकेलस ओलम्पिक आन्दोलन के जीवित रखै के लेल अभियान शुरू केलक। हुनकर प्रयाससभक जनवरी ७, १८९५, मे सफलता प्राप्त भेल जखन भिकेलस घोषणा केलक कि युवराज कन्स्टैन्टाइन आयोजन समितिक अध्यक्ष पद ग्रहण करत। हुनकर पहिल जिम्मेदारी छल कि ओ खेलसभक मेजबानी के लेल आवश्यक धन जुटावे के कार्य कएल जाओ। ग्रीक लोगसभक देशभक्ति पर भरोसा करि के ओ हुनका आवश्यक वित्त प्रदान के लेल प्रेरित केलक।{{sfn|यंग|1996|p=118}}{{sfn|यंग|2004|p=153}} कन्स्टैन्टाइन के उत्साह के कारण यूनानी जनता सँ योगदान के एक लहर फूटि पडल। ई जमीनी स्तर के प्रयास ३३०,००० दिरहकमी राशि एकत्र करै मे सहायता केलक। डाक टिकटसभक एक विशेष सट निकालल गेल, जेकर बिकरी ४००,००० दिरहकमी एकत्रित केलक। स्टेडियमसभक टिकटसभक बिक्री अतिरिक्त २००,००० दिरहकमी सङ्कलित केलक। कन्स्टैन्टाइन के अनुरोध पर, व्यवसायी जर्ज एव्रौफ पेनाथेनाइक स्टेडियम के नवीनीकरणक भुक्तान करवाक लेल सहमत भेल। एव्रौफ ई परियोजना के लेल कुल ९२०,००० दिरहकमी के दान देनए छल।{{sfn|यंग|1996|p=128}}{{sfn|डार्लिंग|2004|p=135}} सम्मान के रूप मे, एव्रौफ के एकटा प्रतिमाक निर्माण कएल गेल आ अप्रैल ५, १८९६, मे ओकर अनावरण स्टेडियम के बाहर कएल गेल। ई ओ दिन सँ अखन धरि ओतय खाड अछि।<ref>{{Cite news|title=George Averoff Dead |url=http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9901EEDB1431E733A25757C0A96E9C94689ED7CF&oref=slogin |work=द न्यूयॉर्क टाइम्स|date=अगस्त 4, 1899|accessdate=जनवरी 2, 2012 | format=PDF}}</ref> किछ एथलीट खेलसभमे एही लेल भाग लेनए छल किया कि ओ खेलसभक दौरान एथेन्स मे उपस्थित छल, वा छुट्टी पर वा फेर काम के वजह सँ (जेना, किछ ब्रिटिश प्रतिस्पर्धी ब्रिटिश दूतावास के लेल काम करैत छल)। १९३२ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक सँ पहिने एक निर्दिष्ट एथलीट गाम के निर्माणक चलन नै आएल छल। नतीजतन एथलीटसभक अपन अस्थायी आवासक विचार स्वयम् रखए छल।{{sfn|लेनार्त्ज़|2004|p=20}} पहिल विनियमन जाहि पर नवनिर्मित आईओसीद्वारा १८९४ मे मतदान केनए छल ओकर अनुसार खेलसभमे केवल एमेच्योर (शौकिया) एथलीटसभक ओलम्पिक खेलसभमे भाग लेए के लेल अनुमति देल गेल छल।{{sfn|लेनार्त्ज़|2004|p=20}} परिणामस्वरूप तलवारबाजी के म्याचसभक अपवाद के बाहेक विभिन्न प्रतियोगितासभक आयोजन एमेच्योर नियमसभक अन्तर्गत कएल गेल छल।<ref>{{cite web|url=http://www.fhw.gr/olympics/ancient/en/304b.html|title=Professionals and Amateurs|accessdate=जनवरी 2, 2012 |work=From Ancient Olympia to Athens of 1896|publisher=fhw.gr. Foundation of the Hellenic World}}</ref> नियम आ विनियम एकरूप नै छल, एही लेल आयोजन समिति के विभिन्न राष्ट्रीय एथलेटिक संघसभक नियमसङ्ग्रह के बीच चुनवाक छल। ज्यूरी, रेफ्रिसभ आ खेल निर्देशक के पद के ओही नाम छल जे प्राचीन काल मे छल, एफोर, हेलानोडिक आ अलीटोर्क। राजकुमार जर्ज निर्णायक रेफ्री के रूपमे काम केलक, कोबेर्टिन के अनुसार, "हुनकर उपस्थिति एफोरसभ के निर्णयसभक विशिष्ट भार आ प्राधिकार प्रदान करौलक्।"{{cref|ब}}{{sfn|कोबेर्टिन|1896|p=46–47}} == आयोजन स्थल == {{multiple image | align = right | direction = vertical | header = | width = 320 | image1 = Zappeion-Athens.jpg | alt1 = | caption1 = तलवारबाजी के स्पर्धासभ जाप्पियोन मे आयोजित भेल छल। }} {| class="wikitable sortable" style="width:670px;" |- !width=30%|आयोजन स्थल ! class="unsortable" style="width:45%;"|खेल !width=10%|क्षमता |- || पेनाथेनाइक स्टेडियम || [[एथलेटिक्स (खेल)|एथलेटिक्स]], जिमनास्टिक्स, भारोत्तोलन आ [[कुश्ती]] ||align="right"|80,000 |- || जी के खाडी || [[तैराकी]] || |- || एथेन्स लन टेनिस क्लब || [[टेनिस]] || |- || केल्लिथिया || निशानाबाजी || |- || नियो फालिरोन भेलोड्रम || साइकल चालन || |- || जाप्पियोन || तलवारबाजी || |} == क्यालेन्डर == <center> {| class="wikitable" style="margin:0.५em auto; font-size:90%;position:relative;" |- |style="width:२.५em; background:#00cc३३; text-align:center"|'''उ.स.'''||उद्घाटन समारोह |style="width:२.५em; background:#३३99ff; text-align:center"|●||प्रतिस्पर्धासभ |style="width:२.५em; background:#ffcc00; text-align:center"|'''१'''||फाइनल |style="width:२.५em; background:#ee३३३३; text-align:center"|'''स.स.'''||समापन समारोह |} {| class="wikitable" style="margin:0.५em auto; font-size:90%; line-height:१.२५em;" |- ! अप्रैल ||width=६0| छठम् ||width=६0| सातम् ||width=६0| आठम् ||width=६0| नवम् ||width=६0| दशम् ||width=६0| ११हम ||width=६0| १२हम ||width=६0| १३हम ||width=६0| १४हम ||width=६0| १५हम |- | समारोह || style="background:#0c३; text-align:center;"| '''उ.स.''' || || || || || || || || || style="background:#e३३; text-align:center;"| '''स.स.''' |- | एथलेटिक्स || style="background:#fc0; text-align:center;"|'''५''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''५''' || || style="background:#fc0; text-align:center;"|'''१'''|| style="background:#fc0; text-align:center;"| '''५''' || || || || || |- | साइकल चालन || || || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || || || style="background:#fc0; text-align:center;"|'''३''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || || |- | तलवारबाजी || || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''२''' || || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || || || || || || |- | जिमनास्टिक्स || || || || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''६''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''२''' || || || || || |- | निशानाबाजी || || || style="background:#३9f; text-align:center;"| ● || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''३''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| १ || || || |- | तैराकी || || || || || || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''४''' || || || || |- | टेनिस || || || style="background:#३9f; text-align:center;"| ● || style="background:#३9f; text-align:center;"| ● || || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''२''' || || || || |- | भारोत्तोलन || || style="background:#fc0; text-align:center;"|'''२''' || || || || || || || || |- | कुश्ती || || || || || style="background:#३9f; text-align:center;"| '''१''' || style="background:#fc0; text-align:center;"| '''१''' || || || || |- ! अप्रैल || छठम् || सातम् || आठम् || नवम् || दशम् || ११हम || १२हम || १३हम || १४हम || १५हम |} </center> == सहभागी देशसभ == [[File:1896 Olympic games countries.PNG|center|250px]] राष्ट्रिय टिमसभक अवधारणा १० साल बाद आयोजित भेल इन्टरकेलेटिड खेलसभ धरि ओलम्पिक आन्दोलनक प्रमुख हिस्सा नई छल, मुदा अनेकन स्रोत सन् १८९६ मे सहभागीसभ ओ अपन राष्ट्रियता अनुसार सूचीबद्ध करैत अछि आ ओकरद्वारा जीतल गेल पदकसभक गणना ओ राष्ट्रसभक सङ्गे करैत अछि। कोन-कोन राष्ट्रसभ खेलसभमे भाग लेनए छल ओकर सम्बन्धमे उल्लेखनीय सङ्घर्ष रहल अछि। अन्तर्राष्ट्रिय ओलिम्पिक समिति कूल १४ राष्ट्रक तथ्याङ्क दैत अछि, मुदा ओकरा सूचीबद्ध नै कएल जाइत। निम्नलिखित १४ राष्ट्रक सूचीमे अधिक सम्भावना ई अछि कि ओ आइओसीद्वारा स्वीकृत अछि। किछ सूत्र १२ राष्ट्रक सूचीमे रखैत अछि, [[चिली]] आ [[बुल्गेरिया]]क छोड़ि आ दोसर [[इटाली]]क छोड़ि ई दुनु सहित १३ राष्ट्रकें सूचीबद्ध करैत अछि। डियोनिस्योस कासडाग्लिसक भाग लएक कारण कखनो-कखनो [[मिस्र]]क सेहो गिनल जाइत अछि। [[बेल्जियम]] आ [[रूस]] अपन सहभागीसभक नाम खेलसभमे प्रवेशक लेल सूचित केनए छल, मुदा बादमे वापस लऽ लेलक। * [[अस्ट्रेलिया]] * [[अस्ट्रिया]] * [[चिली]] * [[डेनमार्क]] * [[फ्रान्स]] * [[जर्मनी]] * [[ग्रेट ब्रिटेन]] * [[यूनान|ग्रीस]] * [[हङ्गेरी]] * [[इटली]] * [[स्वीडेन]] * [[स्विजरल्याण्ड]] * [[संयुक्त राज्य|अमेरिका]] == महिला सहभागीसभ == महिलासभक १८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक मे भाग लेए के अनुमति नै छल। पुरुषसभक आधिकारिक म्याराथन दौड के ठीक एक दिन बाद, एक १७ महिना के उम्र के लडका के माँ स्टामाठा रेविथि अप्रैल ११ मे म्याराथन मे अकेला दौडलक्। यद्यपि हुनका दौड के अन्त मे स्टेडियम मे प्रवेश के अनुमति नै छल, रेविथि म्याराथन पाँच घण्टा आ ३० मिनट मे समाप्त के आ दौड के समय के सत्यापित करि के लेल हुनका गवाहसभक हस्ताक्षर सेहो मिलि गेल। रेविथिक इरादा ई दस्तावेजीकरण के [[हैलेनिक ओलम्पिक समिति]] के समक्ष प्रस्तुत केनाए छल, ई आशामे कि ओ एकर उपलब्धि के मान्यता देत। मुद्दा नै त एकर रिपोर्ट और नै त एकर दस्तावेज एकर सम्पुष्टि प्रदान करवाक लेल हैलेनिक ओलम्पिक समितिसँ प्राप्त भऽ पाएल।{{sfn|मार्टिन|2000|p=22}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|2}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलसभ]] 9u61er7csrjcrb5ee57teiaiv3sk7u6 मनमाउथ रेजिमेन्टल सङ्ग्रहालय 0 30962 282495 280315 2026-11-11T06:56:38Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282495 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = मोनमाउथ रेजिमेन्टल<br />Monmouth Regimental Museum | native_name = | native_name_lang = | image = Monmouth Regimental Museum and Great Castle House - geograph.org.uk - 649344.jpg | imagesize = | caption = मोनमाउथ रेजिमेन्टल म्यूजियम (बाँया) आ ग्रयान्ड क्यासटल हाउस (दाँया) क्यासटल हिल पर मोनमाउथ मे | alt = | map_type = | map_caption = | map_alt = | coordinates = {{coord|51.812688|-2.716828|display=inline}} | established = १९८९ | dissolved = | location = [[मोनमाउथ]], [[मोनमाउथशायर]], [[वेल्स]], यूके | type = मिलिटरी | collection = | visitors = | director = | president = | curator = | owner = | publictransit = | car_park = | network = | website = {{URL|http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/}} }} '''मोनमाउथ रेजिमेन्टल सङ्ग्रहालय''' (औपचारिक नाम: '''क्यासटल आ रेजिमेन्टल सङ्ग्रहालय मोनमाउथ''') ({{Langx|en|Monmouth Regimental Museum}}) क्यासटल हिल, [[मोनमाउथ]], [[मोनमाउथशायर]], [[वेल्स]] मे स्थित एक सैन्य [[सङ्ग्रहालय]] छी। सङ्ग्रहालय [[ग्रेट क्यासटल हाउस]]क एक शाखा छी, जे ग्रेड प्रथम इमारत होए के साथ-साथ [[मोनमाउथ हेरिटेज ट्रेल]] के चौबीस स्थलसभमे सँ सेहो एक छी। सङ्ग्रहालयमे प्रदर्शित वस्तुसभ ब्रिटिश प्रादेशिक सेनामे सभसँ अधिक एवम् सभसँ वरिष्ठ रेजिमेन्ट रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स (मिलिशिया) पर केन्द्रित अछि। ग्रेट क्यास्टल हाउस रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्सक कार्यालय छी आ सङ्ग्रहालय रेजिमेन्ट के अभिलेखागारक कार्य करैत अछि। सङ्ग्रहालय १९८९ मे राजकुमार रिचर्ड, ग्लौस्टर के ड्यूक, द्वारा स्थापित कएल गेल छल। मोनमाउथ शहरक अपन योगदान के लेल सङ्ग्रहालय प्रिन्स अफ वेल्स पुरस्कारसँ सम्मानित कएल जा चुकल अछि। सङ्ग्रहालयमे विभन्न प्रकारक कलाकृतिसभ उपस्थित अछि जेकर ध्यान रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स पर मुख्य रुपसँ छी। एतय [[मोनमाउथ क्यासटल]] के खन्डहरसभक अवशेषसभसँ लके १९हम शताब्दी आ [[द्वितीय विश्व युद्ध]] धरि के अनेकौं वस्तुसभ अछि। ऐतिहासिक वस्तुसभ के प्रदर्शित करै के साथ-साथ सङ्ग्रहालय मिलिशिया के रेकर्ड के लेल एक भण्डार के रूपमे सेहो कार्य करैत अछि। एहीमे मिलल पुरालेखसभसँ ई स्पष्ट होइत अछि कि कोना रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स के नाममे अनोखा रुपसँ दुई "रोयल" छी। सङ्ग्रहालय अपन किछ रेकर्ड [[इन्टरनेट]] पर खोजि [[डेटाबेस]] के रूपमे सेहो उपलब्ध करवैत अछि। == इतिहास == [[File:Patricia Lynesmith interview part one.ogv|thumb|left|alt=क्लिक करै के योग्य भिडियो|सङ्ग्रहाध्यक्ष प्याट्रीसिया लिनेस्मिथ सङ्ग्रहालय के इतिहास के बारे मे बताओल गेल]] अधिक औपचारिक रूप सँ सङ्ग्रहालय क्यास्टल एण्ड रेजिमेन्टल म्यूजियम, मोनमाउथ के नाम सँ जानल जाइत अछि। सङ्ग्रहालय क्यास्टल हिल पर स्थित अछि, जे शहरक केन्द्रक सभसँ अधिक ऊचाई वाला हिस्सा छी। ई १९हम शताब्दीक शाखामे स्थित अछि जे १७हम शताब्दीक इमारत ग्रेट क्यास्टल हाउसक हिस्सा छी।<ref>{{cite book|title=Discovering British Regimental Traditions|publisher=ऑसप्रे पब्लिशिंग|isbn=0747806624, 9780747806622|pages=136|url=http://books.google.com/books?id=SYWr-ljWbuQC&pg=PA115&lpg=PA115&dq=Monmouth+Regimental+Museum&source=bl&ots=5YtB-Qov5-&sig=k7fAt-O_5cj5Rbt5bxbLomVz2e8&hl=en&sa=X&ei=lie4T96-POWHsgKWz_SKDA&ved=0CF0Q6AEwCTgU#v=onepage&q=Monmouth%20Regimental%20Museum&f=false|author=इयान एफ़॰ डब्ल्यू॰ बॅकट|edition=2, सचित्र|accessdate=1 जून 2012|page=115|date=4 मार्च 2008}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=crmh>{{cite web|title=The Castle and Regimental Museum - Hours|url=http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/hours/page1.html|publisher=monmouthcastlemuseum.org.uk. क्यास्टल एण्ड रेजिमेन्टल म्यूज़ियम, मोनमाउथ|accessdate=1 जून 2012|archive-date=2012-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20120605235505/http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/hours/page1.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/house/page27.html | title=Great Castle House, Monmouth | publisher=monmouthcastlemuseum.org.uk. क्यास्टल एण्ड रेजिमेन्टल म्यूज़ियम, मोनमाउथ | accessdate=21 जून 2012 | archive-date=2012-07-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120717021454/http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/house/page27.html | dead-url=yes }}</ref> एजिन्कोर्ट स्क्वायर के एकदम उत्तर-पश्चिममे स्थित ग्रेट क्यास्टल हाउस [[संयुक्त राजशाही]] के ग्रेड प्रथम इमारत छी।<ref name=crm>{{cite web|title=The Castle and Regimental Museum - Home Page|url=http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/|publisher=monmouthcastlemuseum.org.uk. क्यास्टल एण्ड रेजिमेन्टल म्यूज़ियम, मोनमाउथ|accessdate=1 जून 2012|archive-date=2012-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204074210/http://www.monmouthcastlemuseum.org.uk/|dead-url=yes}}</ref><ref name=blb>{{cite web|title=Great Castle House, Monmouth|url=http://britishlistedbuildings.co.uk/wa-2217-great-castle-house-monmouth|publisher=britishlistedbuildings.co.uk. ब्रिटिश लिस्टिड बिल्डिंगस्|accessdate=1 जून 2012}}</ref> ई [[मोनमाउथ हेरिटेज ट्रेल]] के चौबीस स्थलसभमे सँ एक छी जतय ई सम्मानक दर्शावैत एक नीला पट्टिका लगल गेल अछि।<ref>{{cite web|title=Monmouth Trails|url=http://www.visitwyevalley.com/info/36/trails/75/monmouth_trails|publisher=visitwyevalley.com. वेया वैली एण्ड वेल ऑफ आस्क|accessdate=20 मई 2012}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.visitwyevalley.com/download/downloads/id/47/monmouth_blue_plaque_trail_welsh | format=पी॰डी॰एफ॰ | publisher=visitwyevalley.com. वेया वैली एण्ड वेल ऑफ आस्क | title=Arweiniad cyflawni Llwybr Treftadaeth Placiau Gleision &ndash; Tŷ Mawr y Castell (Great Castle House) | language=[[वेल्श भाषा|वेल्श]] | page=11 | accessdate=21 जून 2012 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> हाउसक निर्माण हेनरी सोमरसेट, ब्यूफोर्ट के प्रथम ड्यूक, जे ओ समय वुस्टर के तेसर मार्क्विस छल, के द्वारा सन् १६७३ मे [[मोनमाउथ किल्ला]] के खन्डहरसभ सँ कएल गेल छल, जखन ओ ब्याटमिन्टन आ ट्रय हाउसक पुनर्निर्माण करि रहल छल।<ref name=blb/><ref>{{cite web|title=Walking in Monmouth, Monmouthshire and The Wye Valley|url=http://www.monmouth.org.uk/index.php/leisure/walking/63-walking-monmouth.html|publisher=monmouth.org.uk. द मोनमाउथ वेबसाइट|accessdate=1 जून 2012|archive-date=2012-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120112095127/http://www.monmouth.org.uk/index.php/leisure/walking/63-walking-monmouth.html|url-status=dead}}</ref> एकर निर्माण टाउन हाउस के रुपसँ कएल गेल छल। तीन मञ्जिला ई इमारत निवर्तमान समयमे ब्रिटिश प्रादेशिक सेनामे सभसँ वरिष्ठ रेजिमेन्ट रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्सक मुख्यालय छी।<ref name=blb/><ref>{{cite web|title=Monmouth Town|url=http://www.monmouth.gov.uk/pages/monmouth.asp|publisher=monmouth.gov.uk. [[मोनमाउथ टाउन काउंसिल]]|accessdate=1 जून 2012|archive-date=2012-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120424161512/http://www.monmouth.gov.uk/pages/monmouth.asp|dead-url=yes}}</ref> [[बीबीसी]] वर्ल्डवाइड के स्वामित्व वाला मार्गदर्शिका किताब लोनली प्लानेट सङ्ग्रहालय के ई प्रकार वर्णित करैत अछि: "अ लेबर अफ लव स्क्वीज्ड इनटू अ कपबोर्ड-साइज्ड स्पेस"। क्यास्टल आ रेजिमेन्टल सङ्ग्रहालय (क्यास्टल एण्ड रेजिमेन्टल म्यूजियम) १९८९ मे राजकुमार रिचर्ड, ग्लौस्टर के ड्यूक, द्वारा स्थापित कएल गेल छल।<ref name=crm/><ref>{{cite web|title=Museum sights in Wales|url=http://www.lonelyplanet.com/wales/sights/museum|publisher=lonelyplanet.com. बीबीसी वर्ल्डवाइड - लोनली प्लेनेट|accessdate=1 जून 2012}}</ref> ई अन्तिम बेर, अखन निष्क्रिय भऽ चुकल अछि, सङ्ग्रहालय, पुस्तकालय आ अभिलेखागार परिषद (म्यूजियम, लायब्रेरीज एण्ड आर्काइव्स काउन्सिल) द्वारा २०१० मे प्रत्यायित भेल छल।<ref name=crm/><ref>{{cite web|title=Accreditation Scheme for Museums and Galleries in the United Kingdom|url=http://www.artscouncil.org.uk/media/uploads/pdf/Rollout_Wales_English_language.pdf|publisher=artscouncil.org.uk. वेल्श गवर्नमेंट, आर्ट्स काउंसिल इंग्लैंड|accessdate=1 जून 2012|format=पी॰डी॰एफ़॰|archive-date=2012-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120703135605/http://www.artscouncil.org.uk/media/uploads/pdf/Rollout_Wales_English_language.pdf|dead-url=yes}}</ref> सङ्ग्रहालय मोनमाउथ के अपन योगदान के लेल प्रिन्स अफ वेल्स पुरस्कारसँ सम्मनित भऽ चुकल अछि। मोनमाउथ रेजिमेन्टल सङ्ग्रहालय स्वयंसेवक कर्मचारीसभद्वारा सञ्चालित कएल जाइत अछि तथा एहीमे प्रवेश नि:शुल्क अछि।<ref name=crm/><ref>{{cite news | url=http://www.telegraph.co.uk/property/cities/3347952/City-spotlight-Monmouth.html | title=City spotlight: Monmouth | accessdate=3 जून 2012 | work=द टेलीग्राफ | archive-date=2012-06-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120606035424/http://www.telegraph.co.uk/property/cities/3347952/City-spotlight-Monmouth.html | dead-url=yes }}</ref> == रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्सक इतिहास == [[File:Colonels uniform militia.jpg|left|thumb|180px|alt=काँच के षटफलक आकार के बक्सा मे खाड भेल पुतलाद्वारा पहिरल गेल वर्दी। वर्दी के कमीज लाल वा पतलून हरियर रङ्ग के अछि, एकर साथ ही अर्ध-अन्डाकार आकार के टोपी सेहो वर्दीक हिस्सा छी।|सङ्ग्रहालयमे रखल कर्नल वर्दी (मिलिशिया)]] प्रारम्भ मे एक स्थानीय मिलिशिया, रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स अखन [[ब्रिटिश सेना]] के केवल शेष बचल मिलिशिया इकाई अछि आ प्रादेशिक सेना के आरक्षित बलसभक एक महत्वपूर्ण घटक सेहो अछि।<ref name=crm/><ref name=rmre/> प्रादेशिक सेना स्वयंसेवकसभक द्वारा बनैत अछि, जेकरा आन्तरायिक रुपसँ साथ लावि प्रशिक्षित कएल जाइत अछि आ यदि आवश्यक होए तँ एकर सेवा सेहो लेल जाइत अछि।<ref name=arc>{{cite web|title=The Regimental Archive of the Royal Monmouthshire Royal Engineers (Militia)| url=http://monmouthcastlemuseum-archives.org.uk/| publisher=monmouthcastlemuseum-archives.org.uk. क्यास्टल एण्ड रेजिमेन्टल म्यूज़ियम, मोनमाउथ | accessdate=3 जून 2012}}</ref> १५३९ मे अपन प्रारम्भिक निरीक्षण के बाद इकाई अन्ततः पोसी कमिटाटस बनि गेल। एहीसँ अपन [[अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]] के दौरान घेराबन्दी सँ बचौलक् आ दुई ​​शताब्दीसभक लेल मिलिशिया इकाई बनि रहल।<ref name=crm/> १८७७ सँ १८९६ धरि ई एक अभियन्ता रेजिमेन्ट छल जेकर बाद एकर रोयल इन्जीनियर रेजिमेन्ट के नामसँ जानै जाए लगल।<ref name=crm/><ref name=rmre/> १८९६ मे रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स अपन नाममे दुईटा "रोयल्स" होए के एकमात्र इकाई होए के गौरव प्राप्त केलक। ब्रिगेड बिल्ला वा पिन के स्थान पर रेजिमेन्ट के सैनिक केवल एकमात्र रोयल इन्जीनियर्स छी जे प्रिन्स अफ वेल्स डिभिजन टोपी बिल्ला आ मिलिशिया फ्ल्याश पहिरैत अछि।<ref name=rmre>{{cite web|title=Royal Monmouthshire Royal Engineers (Militia)| url=http://www.army.mod.uk/royalengineers/units/847.aspx | publisher=army.mod.uk. ब्रिटिश आर्मी| accessdate=3 जून 2012}}</ref> दिसम्बर २०१० मे ''बीबीसी न्यूज'' रिपोर्ट देनए छल कि रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स सभसँ हाल ही के तैनाती के दौरान २१हम इन्जीनियर रेजिमेन्ट छल। रेजिमेन्ट के सदस्यसभ [[अफगानिस्तान युद्ध]] मे ब्रिटिश अभियान अपरेशन हरिक के दौरान अपन सेवा [[हेलमन्द प्रान्त]] मे देनए छल। अफगानिस्तान सँ अपन फिर्ता आवि गेलाक बाद सैनिकसभक मोनमाउथ भर मे परेड द्वारा सम्मानित कएल गेल छल, [[शायर हल]] के पास ओ सभ के सलामी देल गेल, विशेष चर्च सेवा आयोजित कएल गेल तथा बाद मे ओ सभ के अपन सेवा पदक प्राप्त भेल।<ref>{{cite news | title=Last UK militia exercises it right to march in Monmouth | url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-11915696 | accessdate=3 जून 2012 | work=बीबीसी न्यूज़ | date=5 दिसम्बर 2010}}</ref> == कलाकृतिसभ == [[File:Fox Armoured Car at Monmouth - zoomed.JPG|right|180px|thumb|alt=छोटका युद्ध ट्याङ्क, जेकर टायर रबर के अछि, आगा के दिशा मे दुईटा फ्ल्याश लाईट अछि।|द्वितीय विश्व युद्ध के समय के ब्रिटिश बखतरबन्द युद्ध वाहन]] [[File:War Memorial - geograph.org.uk - 903994.jpg|left|180px|thumb|alt=पत्थर सँ बनल युद्ध स्मारक। स्मारक के दुईटा मुख्य भाग अछि: सभसँ ऊपर ईसाई धर्म के प्रतीक क्रोस के जेहन बनल आकृति अछि आ ओकर नीचा एक पट्टिका पर सैनिकसभक नाम लिखल गेल अछि।|रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्सक युद्ध स्मारक]] सङ्ग्रहालयमे प्रदर्शित कलाकृतिसभ मिलिशिया संरचना आ ब्यूफोर्ट के ड्यूक्स के महत्ता सहित अनेकौं विभिन्न विषयसभक कभर करैत अछि। अन्य रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्ससँ सम्बन्धित विशिष्ट विषयसभमे शामिल अछि: नाममे दोहोरा "रोयल", इकाई के रङ्ग, फ्रीडम आ आरक्षित सेना के सभसँ वरिष्ठ रेजिमेन्ट होए के वर्तमान दर्जा।<ref name=crm/> छोटका अनुभाग पुरान समयमे मोनमाउथ आ एकर क्यास्टल के रक्षा (पुरातात्विक कलाकृतिसभ सहित), होम फ्रन्ट, एचएमएस मोनमाउथ आ हाल ही के [[बाल्कन युद्ध|बाल्कन]] आ [[इराक]] युद्धसभक कभर करैत अछि। १९हम शताब्दी के अन्त के रेजिमेन्ट ढोल के साथ-साथ सङ्ग्रहालय मे [[द्वितीय विश्व युद्ध]] के समय के सेहो अनेकौं वस्तुसभ शामिल अछि जेना एक जल परीक्षण किट, अफिसर स्वोर्डस्टिक, डिब्बाबन्द केक राशन तथा [[बाइबल]], न्यू टेस्टमेन्ट आ बुक अफ कमन प्रेयरक एक सट।<ref>{{cite web|title=Castle and Regimental Museum, Monmouth|url=http://www.gtj.org.uk/en/contributors/castle-and-regimental-museum-monmouth/|publisher=gtj.org.uk. गैदरिंग द ज्वेल्स|accessdate=3 जून 2012}}</ref> अन्य विषयसभमे मोनमाउथ के मध्यकालीन दीवारसभ आ गढ पुरातात्विक प्रदर्शनी के साथ शामिल अछि। सङ्ग्रहालय मे प्रदर्शित एक मध्यकालीन कलाकृति अग्निरोधक खाना पकावेक वर्तन सेहो अछि जेकर खोज क्यास्टल हिल पर भेल छल। भोजन पकावेक ई वर्तन देखै मे आधुनिक समय के विद्युत सँ चलै वाला धीमा कुकरक मध्यकालीन संस्करण प्रतीत होइत अछि।<ref>{{cite web|title=A fragment of a mediaeval fireless cooking pot, found in Monmouth Castle grounds|url=http://www.peoplescollection.co.uk/Item/8314-a-fragment-of-a-mediaeval-fireless-cooking-po|publisher=peoplescollection.co.uk. पीपल्स कलेक्शन वेल्स|accessdate=3 जून 2012|archive-date=2012-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120502210407/http://www.peoplescollection.co.uk/Item/8314-a-fragment-of-a-mediaeval-fireless-cooking-po|dead-url=yes}}</ref> इमारत के आगा सङ्ग्रहालय द्वितीय विश्व युद्ध के ब्रिटिश बखत्रबन्द युद्ध वाहन जेहन अनेकौं रुपसँ विशाल सैन्य उपकरणसभक प्रदर्शित करैत अछि। एकर बाहेक ग्रेड द्वितीय सूचीबद्ध रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्सक युद्ध स्मारक सङ्ग्रहालय के नजदीक क्यास्टल हिल पर अवस्थित अछि।<ref>{{cite web|title=War Memorial of the Royal Monmouthshire Royal Engineers, Monmouth|url=http://www.britishlistedbuildings.co.uk/wa-85238-war-memorial-of-the-royal-monmouthshire-r/map | publisher=britishlistedbuildings.co.uk. ब्रिटिश लिस्टिड बिल्डिंगस् | accessdate=3 जून 2012}}</ref><ref>{{cite web | title=War Memorial Royal Monmouthshire Royal Engineers | url=http://www.ww2museums.com/article/16130/War-Memorial-Royal-Monmouthshire-Royal-Engineers.htm | publisher=ww2museums.com | accessdate=3 जून 2012}}</ref> == अभिलेखागार == ऐतिहासिक वस्तुसभक प्रदर्शित करै के साथ-साथ मोनमाउथ रेजिमेन्टल सङ्ग्रहालय रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स के रेकर्ड के लेल एक भण्डार के रूपमे सेहो कार्य करैत अछि। दस्तावेज १७८६ सँ १९९१ के बीच के अवधि सँ सम्बन्धित अछि। अभिलेखागार सँ पता चलैत अछि कि कोना रेजिमेन्टक वर्तमान शीर्षक शताब्दीमे विकसित भेल अछि। १६६० आ १७९३ के बीच ई मोनमाउथशायर मिलिशिया के रूप मे जानल जाइत छल। ओकर बाद ई संक्षिप्त अवधि के लेल (१८०४ धरि) मोनमाउथ आ ब्रैकन मिलिशिया के रूप मे जानल जाए लगल। इकाई पहिल बेर १८०४ मे रोयल नाम के अपनौलक् जेकर बाद एकर नाम रोयल मोनमाउथ आ ब्रैकन मिलिशिया भऽ गेल। १८५२ सँ १८७७ के बीच रेजिमेन्ट के रोयल मोनमाउथशायर (लाइट इन्फैन्ट्री) मिलिशिया के उपाधि मिलल। एकर बाद इकाई के एक पैदल सेना के भूमिका सँ इन्जीनियर रेजिमेन्ट मे बदलि देल गेल जाहिसँ ई रोयल मोनमाउथशायर इन्जीनियर्स (मिलिशिया) शीर्षक वाला रिजर्व इन्जीनियर रेजिमेन्ट बनि गेल। १८९६ मे जखन ई एक रोयल इन्जीनियर इकाई बनि गेल तँ अन्ततः एकरा एकर वर्तमान नाम रोयल मोनमाउथशायर रोयल इन्जीनियर्स (मिलिशिया) मिलल।<ref name=arc/> सङ्ग्रहालय के पुरालेख मे इकाई के नामावलीसभ आ भर्ती रेकर्ड शामिल अछि। किछ रेकर्ड इन्टरनेट पर खोज डेटाबेस के रूप मे उपलब्ध अछि। अभिलेखसभक मूल्याङ्कनसँ पता चलैत अछि कि रेजिमेन्ट के सेवाकर्मी केवल मोनमाउथशायर क्षेत्र सँ ही नै छल। [[प्रथम विश्व युद्ध]] सँ ही इकाई [[ईङ्गल्याण्ड]] आ वेल्स के सभ क्षेत्रसभसँ रङ्गरूटसभक आकर्षित करैत छल। सङ्ग्रहालय आ एकर पुरालेख यूनाइटेड किङ्गडम नेशनल इन्भेन्टरी अफ वार मेमोरियलस् के साथ सूचीबद्ध अछि, जे संयुक्त राजशाही के युद्ध स्मारकसभक एक डेटाबेस बनल गेल छल। सङ्गठनक लक्ष्य युद्ध स्मारकसभक संरक्षण केनाए अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:वेल्सक सङ्ग्रहालयसभ]] l09abg57yydr414cv7oqjnu4igtsdcr क्षेत्रप्रताप अधिकारी 0 30974 282496 281535 2026-11-11T06:56:43Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282496 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = क्षेत्रप्रताप अधिकारी<br />Kshetra Pratap Adhikary | image = Kshetra Pratap Adhikari.jpeg | imagesize = | caption = क्षेत्रप्रताप अधिकारी कऽ चित्र | pseudonym = | birth_date = १९४३ (मार्च/अप्रैल) | birth_place = [[ज्याम्रुक बायापानी]], [[मिरलुङ्ग|मिरलुङ्ग-४]], [[तनहुँ]], [[नेपाल]]<ref>http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2014-04-14/lyricist-kshetra-pratap-adhikari-no-more.html</ref> | death_date = अप्रैल १४, २०१४ | death_place = [[काठमाडौं]], नेपाल | occupation = लेखक, गीतकार | genre = काव्य लेखन, [[कथा|कथासभ]] | notableworks = पञ्चायती शासन के समय के उप शिक्षा राज्यमन्त्री | nationality =[[नेपाली लोग|नेपाली]] }} '''क्षेत्रप्रताप अधिकारी''' ({{Langx|en|[[:en: Kshetra Pratap Adhikary|Kshetra Pratap Adhikary]]}};(१९९९-२०७०) नेपालक एक बहुप्रतिभाशाली साहित्यकार तथा गीतकार छल । जीवन के उत्तरार्धमे गीतकारक रूपमे बहुत चर्चा परिचर्चा कमौने हुनका [[नारायण गोपाल]]द्वारा गावल गीत ''म त लालीगुराँस भएछु...'', ''मलाई छोडी मेरो छाया...'', [[गोपाल योञ्जन]]द्वारा गावल गेल गीत ''शान्तिभन्दा पर अर्को भेट्नुपर्ने बुद्ध छैन...'', [[कुन्ती मोक्तान]]द्वारा गावल गेल ''गोठालो जाँदा...'' आ पिछला बेर [[रामकृष्ण ढकाल]]द्वारा गावल गेल गीत ''जिन्दगीमा धेरै कुरा गर्न बाँकी छ, सबैभन्दा ठूलो कुरा मर्न बाँकी छ'' बोल के गीतसँ नेपाली के घर–घर आ मन–मनमे पहुँचेलक्।<ref name="क्षेत्रप्रताप अधिकारी">{{cite book |last1= |first1= |last2= |first2= |year=२०१४ |title=क्षेत्रप्रताप अधिकारी |url=http://nepalihimal.com/article/2679 |publisher=हिमालखबर पत्रीका |page= |accessdate= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170827051021/http://nepalihimal.com/article/2679 |archivedate=2017-08-27}}</ref> पेशागतरुपमे महिनामे ३० रुपैयाँ तलब पावै वाला हुलाक के पियनसँ जागीर आरम्भ केनए ओ साझा बस के कन्डक्टरसँ साझा प्रकाशनक अध्यक्षधरि भेल। मूलतः गामवेसीका शब्दशिल्पी आ मानवीय चाहत के कोमल प्रवक्ता अधिकारी पञ्चायत के उत्तरार्द्धमे शिक्षा सहायकमन्त्री के पदभार समेत समहार्ने छल।<ref name="क्षेत्रप्रताप अधिकारी"/> ==जीवनी== पिता गजकेशर अधिकारी आ माता जनककुमारी अधिकारी के कोखसँ छोटका सन्तान के रुपमे जन्म भेल अधिकारक, जन्म वि.सं. १९९९ चैत्र महिनामे [[तनहुँ जिल्ला]]के [[मिर्लुङ]] गाविस के ज्यामरूक बयापानी कहिक जे स्थान अछि ओतय भेल छल। २०२३ सालमे शान्ता अधिकारी सँग वैवाहिक जीवनमे बाँधल गेल अधिकारी के दुईटा पुत्रसभ अछि; अजर अधिकारी आ अमन अधिकारी। जापानसँ नेपाल आवै वाला जापानीसभाक नेपाल आवैसँ पहिने देल जाए वाला नेपाली भाषाक पूर्वाभिमुखिकरण तालिम ( Orientation training ) दिन जाए वाला अवसर पावि दुई वर्ष धरि जापानमे पढा के बैसल जापान के सोफीया विश्वविद्यालयसँ अर्थशास्त्रमे एम.ए. (M. A.) पास केनए हुनका जापानसँ अध्ययन पूरा करि आवि गेलाक बाद राजा वीरेन्द्रसँ साझा केन्द्रिय सङ्गठन के सदस्य सचिव पदमे एकतीस सालमे मनोनीत कएल गेल छल। एही क्रममे हुनका नेपाली, अङ्ग्रेजी, जापानी आ हिन्दी भाषाक ज्ञान भेल आ ओही मार्फत साहित्य के सेवा करैत रहल। ==शिक्षा== वि.सं. २००६ (१९५०) (७ वर्षक उमेरमे) देवनागरी (नेपाली लिपि) मे अक्षरारम्भ करि अपन शैक्षिक यात्रा शुरु केनए ओ वि.सं. २०११ (१९५५) (१२ वर्षक उमेरमे) मिर्लुङ्ग के कवाजीत स्थित शान्ति प्राथमिक विद्यालयमे अङ्ग्रेजी ए.बी.सी. '''ABC''' के अध्ययन शुरु केनए छल। अहिना वि.सं. २०१४ (१९५८) (१५ वर्षक उमेरमे) ४ दिनक बाट पैदल चलिके पढ्न काठमाडौं आवि जुध्दोदय माध्यमिक विद्यालय के रात्री कक्षामे भर्ना भेल ओ वि.सं. २०१८ (१९६२) (१९ वर्षक उमेरमे) प्रवेशिका परीक्षा (कक्षा १०) उत्तिर्ण केनए अछि । शिक्षा सहायकमन्त्री समेत भेल अधिकारी स्नातकोत्तर तह धरि के औपचारिक शिक्षा हासिल केनए अछि। ==प्रकाशन तथा अनुवाद== गीतकारक रूपमे प्रशिद्धि कमौने अधिकारी, कवितासङ्ग्रह समेत प्रकाशित केनए अछि। रहर लागेर (२०२४), गामबेसीका गीत (२०३४), पहाडेखि पहाडसम्म (२०४३), नफुलेका फूलहरू (२०५३), फेरि एउटा परिवर्तन (२०५५), तर देश हारिरहेछ (२०५७), अकविता (२०५८), युद्ध र छाया (२०६४) हिनकर प्रकाशित कृतिसभ अछि। हुनकर गीत तथा कवितासभमे राष्ट्रियता, प्रकृति प्रेम, ग्रामीण समाजप्रति के आकर्षण, युगीन बेथितिसभक चित्रण पवैत अछि।<ref>आधुनिक नेपाली कविता–काव्य (गीत र गजल), नरेन्द्रप्रसाद कोइराला तथा राजन भट्टराई</ref><ref>{{cite book |last1= |first1= |last2= |first2= |year=२०१४ |title=कवि क्षेत्रप्रताप अधिकारी रहेनन् |url=http://www.himalkhabar.com/64941 |publisher=हिमालखबर पत्रीका |page= |accessdate= }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===प्रकाशित कृतिसभ=== #रहर लागेर #गामबेसीका गीत #पहाडदेखि पहाडसम्म #म त लालीगुराँस भएछु #नफुलेका फूलहरू #फेरी एउटा परिवर्तन #तर देश हारी रहेछ #अकविता #युद्घका छायाँहरू ===अनुवादित कृतिसभ=== ====कविता संग्रह==== #जापानी नवरत्न #हीम, जून फूल #केञ्जीका कविता ====उपन्यास==== #सानोबाबू #बर्खान्त #हीमदेश ====कथा सङ्ग्रह==== #आकाशगंगाको यात्रा #भीरमुखा #अपूर्ब ग्रहको कथा ===अनुसन्धानात्मक कृतिसभ=== #जापानी साहित्यको इतिहास #हाइकु र हाइजिन ==पुरस्कार== #साझा पुरस्कार #छिन्नलता पुरस्कार ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:विकिमिडियन्स सम्पादन सप्ताह अन्तर्गत निर्मित लेखसभ]] cxntkj913x4rt0wonotn3lt5vvzzygm पदस्थ 0 30986 282497 165948 2026-11-11T06:56:48Z SM7Bot 2454 /* शब्दोत्पति */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282497 wikitext text/x-wiki [[राजनीति]]मे '''पदस्थ''' ओ व्यक्तिक लेल काममे लेल जाए वला शब्द छी जे सम्बन्धित पद पर ओ समय कार्यरत होए । ई पद सामान्यतः चुनावसभक सम्बन्धमे काममे लेल जाएत अछि, जहिमे पदस्थ आ अपदस्थक मध्य प्रतिस्पर्धा होइत अछि । उदाहरणक लेल [[अमेरिका]]मे सन् २०१६ कें राष्ट्रपति चुनावमे [[डोनाल्ड ट्रम्प]] पदस्थ अछि । ==शब्दोत्पति== पदस्थ ({{Langx|en|Incumbent}}) शब्द ल्याटिन क्रिया '''इनक्युम्बेरी''' सँ लेल गेल अछि, जकर शाब्दिक अर्थ अछि की वर्तमान कृत्रिम अवस्थामे रहल पदाधिकारी ।<ref name = "volVII">''OED'' (1989), p. 834</ref><ref>''OED'' (1989), p. 218</ref><ref>''OED'' (1989), p. 124</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:राजनीतिक शब्दावली]] ip8iw2u5jddhjvm37vh5sj2c7do6vh4 इन्डो-इरानी भाषा परिवार 0 31065 282498 243737 2026-11-11T06:56:52Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282498 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family |name = इन्डो-इरानी |altname = आर्यन |region = [[एसिया]] ([[दक्षिण एसिया|दक्षिण]], [[मध्य एसिया|मध्य]] आ [[दक्षिणपश्चिम एसिया]]) दक्षिणपूर्वी [[युरोप]]; १५ राष्ट्रमे १ अर्ब मातृभाषी |familycolor = Indo-European |fam1 = भारोपेली |protoname = [[मूल इन्डो-इरानी भाषा|मूल इन्डो-इरानी]] |child1 = [[इन्डो-आर्यन भाषा परिवार|इन्डो-आर्यन]] |child2 = [[इरानी= भाषा परिवार|इरानी]] |child3 = [[नुरिस्तानी भाषासभ]] |iso2=iir |iso5=iir |glotto=indo1320 |map = Indo-European branches map.svg |mapcaption= एसिया भरि रहल जीवित इन्डो-इरानी भाषासभक गृहभूमिमे फैलावट: {{legend|#000080|इन्डो-इरानी भाषा परिवार ([[इरानी भाषा परिवार|इरानी]], [[इन्डो-आर्यन भाषा परिवार|इन्डो-आर्यन]] आ [[नुरिस्तानी भाषासभ]])}} }} '''इन्डो-इरानी भाषा परिवार''' ({{Langx|en|Indo-Iranian language family}}) या '''आर्यन भाषा'''<ref name="Mahulkar1990">{{cite book|author=D. D. Mahulkar|title=Pre-Pāṇinian Linguistic Studies|url=https://books.google.com/books?id=vsNF-yuHEgYC|year=1990|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-85119-88-5}}</ref><ref name="PuglielliFrascarelli2011">{{cite book|author1=Annarita Puglielli|author2=Mara Frascarelli|title=Linguistic Analysis: From Data to Theory|url=https://books.google.com/books?id=OCwJBdGbW-cC|year=2011|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-022250-0}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?vid=ISBN3110161133&id=KFBDGWjCP7gC&pg=PA221&lpg=PA221&vq=aryan+languages&dq=aryan+languages+iranian&sig=11bYU5iUtJpZx-Ct7VdMBvOjG_c |title=Numeral Types and Changes Worldwide, by Jadranka (EDT) Gvozdanovic, Language Arts & Disciplines,1999, Page 221 |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=2013-01-02}}: "The usage of 'Aryan languages' is not to be equated with Indo-Aryan languages, rather Indo-Iranic languages of which Indo-Aryan is a subgrouping."</ref>[[भारोपेली भाषा परिवार]]क सभसँ बृहत शाखा छी । ई भाषा परिवारक मातृभाषी १ अर्ब अछि । ई भाषा परिवारक भाषासभ एकेटा मूल भाषासँ विकसित भेल अछि -- '''[[मूल इन्डो-इरानी भाषा]]''' (Proto-Indo-Iranian language) जकरा '''आर्यन भाषा''' कहल जाइत छल आ ईसा पूर्व तेसर सहस्राब्दी दिस बाजल जाइत छल । ई भाषासभक उत्पति [[इन्डो-इरानी गण]]क लोकसभ केनए होइत से मान्यता अछि । ई भाषा परिवारकें तीन शाखामे [[इरानी भाषा परिवार|इरानी]], [[इन्डो-आर्यन भाषा परिवार|इन्डो-आर्यन]] आ [[नुरिस्तानी भाषासभ]]मे विभाजन कएल जाइत अछि । मुदा कहियो कहियो दारदार भाषासभ चारिम शाखा छी कहि प्रश्न अवैत अछि । दारदार भाषासभकें इन्डो-आर्यन भाषासभ भितर वर्गीकरण कएल गेल अछि । ==भाषासभ== [[File:Lenguas indoiranias.PNG|thumb|इन्डो-इरानी भाषासभ]] ई भाषा परिवारकें तीन शाखामे विभाजन कएल गेल अछि: * [[इरानी भाषा परिवार|इरानी]] * [[इन्डो-आर्यन भाषा परिवार|इन्डो-आर्यन]] * [[नुरिस्तानी भाषासभ]] ई समूहमे [[इन्डो-आर्यन भाषासभ]] दक्षिण एसियाली क्षेत्र अन्तरगत अवैत अछि आ सभसँ पैग उपशाखा सेहो छी । विश्वक सभसँ पैग भाषासभ (मातृभाषीक हिसाब सँ) इन्डो-आर्यन समूह भितर अवैत अछि: [[हिन्दुस्तानी भाषा]] (हिन्दी–उर्दु, ~५९० मिलियन<ref>{{cite web|last=Edwards|first=Viv|title=Urdu/Hindi Today|url=http://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/urdu.shtml|publisher=BBC}}</ref>), [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]] (२०५ मिलियन<ref>{{cite web|last=Thompson|first=Irene|title=Bengali|url=http://aboutworldlanguages.com/bengali|publisher=AboutWorldLanguages|accessdate=March 29, 2013}}</ref>), [[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]] (१०० मिलियन), [[मराठी भाषा|मराठी]] (७५ मिलियन), [[गुजराती भाषा|गुजराती]] (५० मिलियन), [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] (४० मिलियन), [[अवधि भाषा|अवधि]] (४० मिलियन), [[मैथिली भाषा|मैथिली]] (३५ मिलियन), [[ओडिया भाषा|ओडिया]] (३५ मिलियन), [[मारवाडी भाषा|मारवाडी]] (३० मिलियन), [[सिन्धी भाषा|सिन्धी]] (२५ मिलियन), [[असमिया भाषा|असामी]] (२४ मिलियन), [[राजस्थानी भाषा|राजस्थानी]] (२० मिलियन), [[छत्तिसगढ़ी भाषा|छत्तिसगढ़ी]] (१८ मिलियन), [[सिन्हाली भाषा|सिन्हाली]] (१६ मिलियन), [[नेपाली भाषा|नेपाली]] (१७ मिलियन), आ [[रङ्गपुरी भाषा|रङ्गपुरी (राजवंशी)]] (१५ मिलियन) अछि । इरानी भाषा परिवार शाखा अन्तरगत मुख्य भाषासभमे [[फारसी भाषा|फारसी]] (६० मिलियन), [[पश्तो भाषा|पश्तो]] (५० मिलियन), [[कुर्दिश भाषा|कुर्दिश]] (३५ मिलियन),<ref name=CIA1>CIA- The World Factbook: 14.7 million in Turkey (18%)[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920072149/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |date=2017-09-20 }}, 4.9–6.5 million in Iraq (15-20%)[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181224065934/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |date=2018-12-24 }}, 8 million in Iran (10%){{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html |title=Archived copy |accessdate=2011-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html |archivedate=3 February 2012 }} (all for 2014), plus several million in Syria, neighboring countries, and the diaspora</ref> आ [[बलोची भाषा|बलोची]] (८ मिलियन) छी जकर कूल मातृभाषी प्रयोक्ता १४७१ मिलियन अछि । एहि भाषा परिवार अन्तरगत आओरो विभिन्न छोट छोट भाषासभ सम्मलित अछि । ==इतिहास== [[संस्कृत]] (प्राचीन इन्डो-आर्यन भाषा), अवेस्तन आ पुरान फारसी भाषासभ (प्राचीन इरानी भाषासभ) सभसँ प्राचीन इन्डो-इरानी भाषासभ छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:भाषा-परिवार]] em6yki4jbtadsuw3ujt2op1epaameqe इन्डो-आर्यन भाषा परिवार 0 31066 282499 278226 2026-11-11T06:56:57Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282499 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family |name = इन्डो-आर्यन |altname = हिन्द समूह |region = [[दक्षिण एसिया]]; ९० करोड मातृभाषी |familycolor = Indo-European |fam2 = इन्डो-इरानी |protoname = [[मूल इन्डो-आर्यन भाषा|मूल इन्डो-आर्यन]] |child1 = [[दारदार भाषासभ]] |child2 =[[पहाडी भाषासभ]] (उत्तरी क्षेत्र) |child3 =[[उत्तरपश्चिम इन्डो-आर्यन भाषासभ]] |child4=[[पश्चिम इन्डो-आर्यन भाषासभ]] |child5=[[केन्द्रीय इन्डो-आर्यन भाषासभ]] |child6=[[पूर्वी इन्डो-आर्यन भाषासभ]] |child7=[[दक्षिण इन्डो-आर्यन भाषासभ]] |iso2=inc |iso5=inc |glotto=indo1321 |glottorefname = Indo-Aryan |lingua = ७५-(phylozone) |map = Major Indo-Aryan languages.png |mapcaption= सन् १९७८ कऽ नक्सामे [[दक्षिण एसिया]] भरि रहल इन्डो-आर्यन भाषासभक फैलावट देखाएल गेल अछि। बुन्दा या डीर भेल क्षेत्र बहुभाषीक अछि। {{div col|2}} {{legend|#fe933c|[[केन्द्रीय इन्डो-आर्यन भाषासभ|केन्द्रीय क्षेत्र]]}} {{legend|#fd15ac|[[दारदार भाषासभ|दारदार क्षेत्र]]}} {{legend|#effe27|[[पूर्वी इन्डो-आर्यन भाषासभ|पूर्वी क्षेत्र]]}} {{legend|#ad27fe|[[पहाडी भाषासभ|उत्तरी क्षेत्र (पहाडी)]]}} {{legend|#274ffe|[[उत्तरपश्चिम इन्डो-आर्यन भाषासभ|उत्तरपश्चिम क्षेत्र]]}} {{legend|#3bed69|[[दक्षिण इन्डो-आर्यन भाषासभ|दक्षिण क्षेत्र]]}} {{legend|#fe1e1e|[[पश्चिमी इन्डो-आर्यन भाषासभ|पश्चिमी क्षेत्र]]}} }} '''इन्डो-आर्यन भाषा परिवार''' ({{Langx|en|Indo-Aryan language family}}) [[इन्डो-इरानी भाषा परिवार]]क शाखा छी जे अपने आपमे बहुत वृहद [[भारोपेली भाषा परिवार]]क शाखा छी। ई भाषा परिवारक मातृभाषीकें [[इन्डो-आर्यन गण]] कहल जाइत अछि। ई भाषा परिवारक मातृभाषी प्रयोक्तासभक जनसङ्ख्या सम्पूर्ण भारोपेली भाषा परिवारक मातृभाषीक आधा जनसङ्ख्या रहल अछि। तहिना इन्डो-आर्यन भाषासभ सम्पूर्ण [[भारोपेली भाषासभ]]क आधासँ बेसी सङ्ख्यामे उपस्थित अछि। ई भाषा परिवारक भाषासभ एके टा मूल भाषासँ विकसित भेल अछि -- '''[[मूल इन्डो-आर्यन भाषा]]''' (Proto-Indo-Aryan language)। ई भाषा परिवारक मुख्य भाषा [[हिन्दुस्तानी भाषा]] (हिन्दी-उर्दू भाषा) (३२.९ करोड)<ref name=ethnologue>Standard Hindi first language: 260.3 million (2001), as second language: 120 million (1999). Urdu L1: 68.9 million (2001-2014), L2: 94 million (1999): ''Ethnologue'' 19.</ref>, [[बङ्गाली भाषा]] (२४.२ करोड)<ref>Bengali or Bangla-Bhasa, L1: 242.3 million (2011), L2: 19.2 million (2011), ''Ethnologue''</ref>, [[पञ्जाबी भाषा]] (१० करोड)<ref name=NE2>{{cite web|title=världens-100-största-språk-2010|url=http://www.ne.se/spr%C3%A5k/v%C3%A4rldens-100-st%C3%B6rsta-spr%C3%A5k-2010|work=Nationalencyclopedin|publisher=Govt. of Sweden publication|accessdate=30 August 2013|archive-date=11 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111051518/http://www.ne.se/spr%C3%A5k/v%C3%A4rldens-100-st%C3%B6rsta-spr%C3%A5k-2010|url-status=dead}}</ref>, आदि रहल अछि। ==इतिहास== ई भाषाक उत्पत्ति एक प्राचीन निर्मित मूलभाषासँ भेल अछि। वैदिक संस्कृत भाषा सभसँ पुरान इन्डो-आर्यन भाषा छी। ==भाषासभ== ई भाषा परिवारकें ७ क्षेत्रिय शाखामे विभाजन कएल गेल अछि। ===दारदार भाषासभ=== [[दारदार भाषासभ]] ===पहाडी भाषासभ (उत्तरी क्षेत्र)=== [[पहाडी भाषासभ]]मे निम्नलिखित भाषा अवैत अछि: *पश्चिमी पहाडी भाषामे [[डोग्री भाषा]] अवैत अछि। *केन्द्रीय पहाडी भाषामे [[कुमाउँनी भाषा]], [[गढवाली भाषा]] अवैत अछि। *पूर्वी पहाडी भाषामा [[नेपाली भाषा]] आ ओकर जुम्ली आ पाल्पाली बोली अवैत अछि। ===उत्तरपश्चिमी क्षेत्र=== ===पश्चिमी क्षेत्र=== ===केन्द्रीय क्षेत्र=== ===पूर्वी क्षेत्र=== ===दक्षिणी क्षेत्र=== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:भाषा-परिवार]] 0uxozqsc54a5s5jrscw90qsad664cs9 कैथी 0 31095 282500 282053 2026-11-11T06:57:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282500 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writing system |name=कैथी |altname=Kayathi, Kayasthi |type=[[अबुगिदा]] |languages=[[अंगिका भाषा|अंगिका]], [[अवधि भाषा|अवधि]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]], [[मगही भाषा|मगही]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[हिन्दुस्तानी भाषा|हिन्दुस्तानी]], [[सिल्हेटी भाषा|सिल्हेटी]] |fam1=[[ब्राह्मी लिपि|ब्राह्मी]] |fam2=[[गुप्त लिपि|गुप्त]] |fam3=[[नागरी]] |sisters=[[देवनागरी]], [[नन्दीनागरी]] |time=c. १६हम&ndash;मध्य बीसम शताब्दी |sample=Kaithi handwritten.svg |unicode=[http://www.unicode.org/charts/PDF/U11080.pdf U+11080&ndash;U+110CF] |iso15924= Kthi}} {{Contains special characters | special = असामन्य [[युनिकोड]] शब्द | fix = :en:Help:Multilingual support#Kaithi | image = Replacement character.svg | link = Specials (Unicode block)#Replacement character | alt = <?> | compact = yes }} '''कैथी''' ({{Langx|en|Kaithi}}) एक ऐतिहासिक लिपि छी जकर मध्यकालीन [[भारत]]मे प्रमुख रूप सँ उत्तर-पूर्व आ उत्तर भारतमे बहुतेक बृहत रूप सँ प्रयोग कएल जाइत छल । मुख्यतया आजुक [[उत्तर प्रदेश]] आ [[बिहार]] राज्यक क्षेत्रसभमे ई लिपिमे वैधानिक आ प्रशासनिक काज कएल गेल प्रमाण पर्याप्त भेटैत अछि ।<ref>अंशुमान पांडे. 2006. [http://www-personal.umich.edu/~pandey/kaithi.pdf Proposal to Encode the Kaithi Script in Plane 1 of ISO/IEC 10646]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ई लिपिकें '''कयथी''' या '''कायस्थी''', कऽ नाम सँ सेहो जानल जाइत अछि । पूर्ववर्ती [[उत्तर-पश्चिम भारत]], [[मिथिला]], [[बङ्गाल]], [[उड़ीसा]] आ [[अवध]] क्षेत्रमे ई लिपिकें प्रयोग कएल गेल इतिहास रहल अछि । एकर प्रयोग प्रमुख रूपसँ न्यायिक, प्रशासनिक आ निजी तथ्याङ्क सङ्ग्रहणमे कएल जाइत छल ।<ref>King, Christopher R. 1995. ''One Language, Two Scripts: The Hindi Movement in Nineteenth Century North India.'' New York: Oxford University Press.</ref> == उत्पत्ति == 'कैथी' लिपि कऽ उत्पत्ति [[कायस्थ]] शब्द सँ भेल अछि जे उत्तर [[भारत]]क एक सामाजिक समूह (हिन्दू जाति) छी ।<ref>Grierson, George A. 1899. ''A Handbook to the Kaithi Character.'' Calcutta: Thacker, Spink & Co.</ref> याह जातिद्वारा मुख्य रूपसँ व्यापार सम्बन्धि ब्यौरा सुरक्षित राखऽ कऽ लेल सभसँ पहिने ई लिपिकें प्रयोग केनए छल । कायस्थ समुदायक पुरान रजवाड़ा आ ब्रिटिश औपनिवेशिक शासकसभसँ बहुतेक नजदीकक रिश्ता रहल अछि । ई लोकनि अङ्ग्रेजसभक विभिन्न प्रकारक तथ्याङ्कसभक प्रबन्धन आ भण्डारण करवाक लेल नियुक्त कएल जाइत छल । कायस्थसभद्वारा प्रयुक्त ई लिपिकें बादमे कैथी नाम सँ जानल जाए लागल । ==इतिहास== कैथी एक पुरान लिपि छी जकर प्रयोग कम सँ कम सोलहम शताब्दीमे व्यापक रूपसँ होइत छल । [[मुगल साम्राज्य]]क समयमे एकर प्रयोग बहुतेक व्यापक छल । सन् १८८० कें दशकमे [[ब्रिटिश राज]]क समयमे एकरा प्राचीन [[बिहार]]क न्यायलयसभमे आधिकारिक भाषाकें दर्जा देल गेल छल । एकरा [[खगड़िया जिला|खगड़िया]] जिलाक न्यायालयमे वैधानिक लिपिकें दर्जा देल गेल छल । == कैथी लिपिकें विलोपक खतरा == कैथी लिपिकें कहियो काल 'बिहार लिपि' सेहो कहल जाइत अछि । वर्तमान समयमे सेहो बिहार समेत देशक उत्‍तर पूर्वी राज्‍यसभमे ई लिपिमे लिखल हजारसँ बेसी अभिलेख अछि । समस्‍या तखन होइत अछि जखन ई अभिलेखसभ सँ सम्बन्धित कानूनन उल्झन अबैत अछि । [[दैनिक जागरण]]क [[पटना]] संस्‍करणमे सन् २००९ सितम्बर ९ तारिखक समाचारपत्रमे पृष्ठ सङ्ख्या बीसमे बक्‍सरसँ छपल कञ्चन किशोरक एक खबरक सन्दर्भ ली तँ ई लिपिकें जानकार आब ओ जिलामे मात्रे दुई लोक बचल अछि । दुनू अधिक उम्र भेल व्यक्ति अछि । एनामे निकट भविष्‍यमे ई लिपिकें जाननिहार कियो नै बचत आ आई धरि ई लिपिमे लिखल भू-अभिलेखसभक अनुवाद आजुक प्रचलित लिपिसभमे केनाए कतेक कठिन भऽ जाएत एकर सहज अन्दाज लगाएल जाए सकैत अछि । भाषाक जानकारसभक अनुसार ई स्थिति सम्पूर्ण स्थान पर विद्यमान अछि । एनामे जरूरत अछि की ई लिपिकें संरक्षण कएल जाए ।<ref>{{Citation|title=ऑनलाइन होंगे अंचल कार्यालय तो खत्म हो जाएगी कैथी लिपि|url=https://hindi.news18.com/news/jharkhand/gumla/kaithi-script-will-end-after-online-documentation-in-jharkhand-832616.html|accessdate=2018-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220630233716/https://hindi.news18.com/news/jharkhand/gumla/kaithi-script-will-end-after-online-documentation-in-jharkhand-832616.html|archivedate=2022-06-30|dead-url=yes}}</ref> == युनिकोड == कैथी लिपिकें सन् २००९ मे [[युनिकोड]] मानक ५.२ मे सम्मलित कएल गेल । कैथीकें युनिकोडमे स्थान U+11080 सँ U+110CF धरि अछि । ई सीमामे किछ खाली स्थान सेहो अछि जकर कोड बिन्दु निर्धारित नै कएल गेल अछि । {| class="prettytable sortable" |- class="hintergrundfarbe5" ! युनिकोड ! कैथी ! विवरण |- | U+11080 (69760) | &#x11080; | कैथी चन्द्रबिन्दु |- | U+11081 (69761) | &#x11081; | कैथी अनुस्वार |- | U+11082 (69762) | &#x11082; | कैथी कऽ विसर्ग |- | U+11083 (69763) | &#x11083; | कैथी वर्ण अ |- | U+11084 (69764) | &#x11084; | कैथी वर्ण आ |- | U+11085 (69765) | &#x11085; | कैथी वर्ण इ |- | U+11086 (69766) | &#x11086; | कैथी वर्ण ई |- | U+11087 (69767) | &#x11087; | कैथी वर्ण उ |- | U+11088 (69768) | &#x11088; | कैथी वर्ण ऊ |- | U+11089 (69769) | &#x11089; | कैथी वर्ण ए |- | U+1108A (69770) | &#x1108A; | कैथी वर्ण ऐ |- | U+1108B (69771) | &#x1108B; | कैथी वर्ण ओ |- | U+1108C (69772) | &#x1108C; | कैथी वर्ण औ |- | U+1108D (69773) | &#x1108D; | कैथी वर्ण क |- | U+1108E (69774) | &#x1108E; | कैथी वर्ण ख |- | U+1108F (69775) | &#x1108F; | कैथी वर्ण ग |- | U+11090 (69776) | &#x11090; | कैथी वर्ण घ |- | U+11091 (69777) | &#x11091; | कैथी वर्ण ङ |- | U+11092 (69778) | &#x11092; | कैथी वर्ण च |- | U+11093 (69779) | &#x11093; | कैथी वर्ण छ |- | U+11094 (69780) | &#x11094; | कैथी वर्ण ज |- | U+11095 (69781) | &#x11095; | कैथी वर्ण झ |- | U+11096 (69782) | &#x11096; | कैथी वर्ण ञ |- | U+11097 (69783) | &#x11097; | कैथी वर्ण ट |- | U+11098 (69784) | &#x11098; | कैथी वर्ण ठ |- | U+11099 (69785) | &#x11099; | कैथी वर्ण ड |- | U+1109A (69786) | &#x1109A; | कैथी वर्ण ढ |- | U+1109B (69787) | &#x1109B; | कैथी वर्ण ड़ |- | U+1109C (69788) | &#x1109C; | कैथी वर्ण ढ़ |- | U+1109D (69789) | &#x1109D; | कैथी वर्ण ण |- | U+1109E (69790) | &#x1109E; | कैथी वर्ण त |- | U+1109F (69791) | &#x1109F; | कैथी वर्ण थ |- | U+110A0 (69792) | &#x110A0; | कैथी वर्ण द |- | U+110A1 (69793) | &#x110A1; | कैथी वर्ण ध |- | U+110A2 (69794) | &#x110A2; | कैथी वर्ण न |- | U+110A3 (69795) | &#x110A3; | कैथी वर्ण प |- | U+110A4 (69796) | &#x110A4; | कैथी वर्ण फ |- | U+110A5 (69797) | &#x110A5; | कैथी वर्ण ब |- | U+110A6 (69798) | &#x110A6; | कैथी वर्ण भ |- | U+110A7 (69799) | &#x110A7; | कैथी वर्ण म |- | U+110A8 (69800) | &#x110A8; | कैथी वर्ण य |- | U+110A9 (69801) | &#x110A9; | कैथी वर्ण र |- | U+110AA (69802) | &#x110AA; | कैथी वर्ण ल |- | U+110AB (69803) | &#x110AB; | कैथी वर्ण व |- | U+110AC (69804) | &#x110AC; | कैथी वर्ण श |- | U+110AD (69805) | &#x110AD; | कैथी वर्ण ष |- | U+110AE (69806) | &#x110AE; | कैथी वर्ण स |- | U+110AF (69807) | &#x110AF; | कैथी वर्ण ह |- | U+110B0 (69808) | &#x110B0; | कैथी मात्रा ा |- | U+110B1 (69809) | &#x110B1; | कैथी मात्रा ि |- | U+110B2 (69810) | &#x110B2; | कैथी मात्रा ी |- | U+110B3 (69811) | &#x110B3; | कैथी मात्रा ु |- | U+110B4 (69812) | &#x110B4; | कैथी मात्रा ू |- | U+110B5 (69813) | &#x110B5; | कैथी मात्रा े |- | U+110B6 (69814) | &#x110B6; | कैथी मात्रा ै |- | U+110B7 (69815) | &#x110B7; | कैथी मात्रा ो |- | U+110B8 (69816) | &#x110B8; | कैथी मात्रा ौ |- | U+110B9 (69817) | &#x110B9; | कैथी विराम चिह्न |- | U+110BA (69818) | &#x110BA; | कैथी नुक्ता चिह्न |- | U+110BB (69819) | &#x110BB; | कैथी सङ्क्षिप्ति (ABBREVIATION) चिह्न |- | U+110BC (69820) | &#x110BC; | KAITHI ENUMERATION SIGN |- | U+110BD (69821) | &#x110BD; | कैथी सङ्ख्या चिह्न |- | U+110BE (69822) | &#x110BE; | कैथी प्रभाग (SECTION) चिह्न |- | U+110BF (69823) | &#x110BF; | कैथी डबल सेक्सन चिह्न |- | U+110C0 (69824) | &#x110C0; | कैथी डण्डा |- | U+110C1 (69825) | &#x110C1; | कैथी दुई-डण्डा |} <noinclude></noinclude> ==कैथी संख्या== [[File:Kaithi Numbers.png|thumb]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:भारतक लिपिसभ]] 78uv8c6iju4cl316o2ozsmrpm8qc26i शैली चोपड़ा 0 31237 282501 264027 2026-11-11T06:57:06Z SM7Bot 2454 /* ग्रन्थसूची */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282501 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = शैली चोपड़ा<br>Shaili Chopra | image = Shaili Chopra-WEF-India Economic Summit 2010.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1981|07|21}} | birth_place = [[जालन्धर]], [[पञ्जाब, भारत|पञ्जाब]], [[भारत]] | death_date = | death_place = | education = प्रसारण आ टेलिभिजनमे स्नातक | occupation = उद्यमी, लेखिका (पूर्व पत्रकार) | birthname = | age = }} '''शैली चोपड़ा''' एक भारतीय व्यावसायिक पत्रकार, लेखिका आ उद्यमी छी । व्यावसायिक पत्रकारक रूपमे ओ एनडिटिभी प्रोफिट आ इटी नाउमे काजक लेल जानल जाइत अछि आ सन् २०१२ मे हुनका उत्कृष्ट व्यावसायिक पत्रकारिता आ अन्य विधाक लेल रामनाथ गोयङ्का अवार्डसँ पुरस्कृत कएल गेल छल । एकर बाद ओ उद्यमी बनि तीन टा पुस्तक लेखन कार्य केनए छल । ==प्रारम्भिक जीवनी== शैली चोपड़ाक जन्म [[भारत]]क [[पञ्जाब, भारत|पञ्जाब]] राज्यक [[जालन्धर]]मे सन् १९८१ जुलाई २१ कऽ दिन अनिल आ सुमनक घरमे भेल छल । [[अनिल चोपड़ा]] [[भारतीय वायुसेना]]क सेवानिवृत लडाकु विमान पायलट छी । सन् १९९८ मे चोपड़ा अपन विद्यालय शिक्षा नयाँ दिल्लीसँ समाप्त केलक । ओ प्रसारण आ टेलिभिजन विषय राखि सन् २००२ मे [[एसियन कौलेज अफ जर्नालिज्म, चेन्नई|एसियन कौलेज अफ जर्नालिज्म]], [[चेन्नई]]सँ स्नातक उतिर्ण केलक । <ref>{{cite web|url=http://sawf.org/bin/tips.dll/getcontributions?user=Sawf&contributor=Shaili+Chopra&class=Poetry&subclass=Original&pn=Contributors |title=Sawf.org |last= |first= |date= |website= |publisher=Sawf.org |accessdate=5 September 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030224/http://sawf.org/bin/tips.dll/getcontributions?user=Sawf&contributor=Shaili+Chopra&class=Poetry&subclass=Original&pn=Contributors |archivedate=26 July 2013 }}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.exchange4media.com/others/anchor-shaili-chopra-takes-the-entrepreneur-road_48060.html|title=Anchor Shaili Chopra takes the entrepreneur road|last=www.exchange4media.com|language=en|access-date=2016-11-18|archive-date=2018-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309190244/http://www.exchange4media.com/others/anchor-shaili-chopra-takes-the-entrepreneur-road_48060.html|url-status=dead}}</ref> == ग्रन्थसूची == * {{Cite book|title=बर्डिज इन बिजनेस ({{Langx|en|Birdies in Business}})|last=चोपड़ा|first=शैली|publisher=द टाइम्स ग्रुप बुक्स|date=१ अगस्त २०१२|isbn=9382299114|location=|pages=|quote=|via=}} * {{Cite book|title=द बिग कनेक्ट: पोलिटिक्स इन द एज अफ सोसल मिडिया ({{Langx|en|The Big Connect: Politics in the Age of Social Media}}) |last=चोपड़ा|first=शैली|publisher=र्‍यान्डम बिजनेस|date=२ अप्रैल २०१४|isbn=|location=|pages=|asin=B00J4MRP5I|quote=|via=}} * {{Cite book|title=ह्वेन आई वाज २५ ({{Langx|en|When I Was 25}}) |last=चोपड़ा|first=शैली|publisher=र्‍यान्डम हाउस पब्लिसर्स इन्डिया प्राइभेट लिमिटेड|date=२१ दिसम्बर २०१४|isbn=8184004478|location=|pages=|quote=|via=}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Shaili Chopra|शैली चोपड़ा}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला लेखकसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१८ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] sm2xci893xjiaiivmawo5botflcurxa मिनीषा लाम्बा 0 31276 282502 273627 2026-11-11T06:57:11Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282502 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = मिनीषा लाम्बा<br>Minissha Lamba | image = Minissha Lamba at her birthday bash.jpg | caption = मिनीषा लाम्बा अप्पन जन्मदिवसक कार्यक्रममे | birthname = मिनीषा लाम्बा | birthdate = {{birth date and age|df==y|1985|01|18}} | birthplace = भारत | othername = | religion = हिन्दू | yearsactive = २००५–वर्तमान | spouse = रियान थाम (२०१५ सँ वर्तमान)<ref>{{cite news|title=मिनिषा लांबा ने चोरी-चुपके की अपने बॉयफ्रेंड से शादी |url=http://www.livehindustan.com/news/entertainment/article1-Minissha-Lamba-marries-longtime-boyfriend-Ryan-Tham-485880.html |publisher=लाइव हिन्दुस्तान |date=७ जुलाई २०१५}}</ref> | occupation = अभिनेत्री }} '''मिनीषा लाम्बा''' ({{Langx|en|Minissha Lamba}}, जन्म १८ जनवरी १९८५) एक भारतीय हिन्दी चलचित्र [[अभिनेत्री]] छी ।<ref>{{cite web |url=http://www.bollywood.lv/actresses/minissha-lamba/minissha-lamba-to-skydive-on-her-birthday.html |title=Minissha Lamba to Skydive on her Birthday |accessdate=25 August 2013 |archive-date=3 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170803131241/http://www.bollywood.lv/actresses/minissha-lamba/minissha-lamba-to-skydive-on-her-birthday.html |dead-url=yes }}</ref>) == शुरूआती जीवन == मिनीषा लाम्बा शेरवुड हाई स्कुलमे पढ़ाई केलक आ बादमे चेत्तीनाद विद्याश्रम [[चेन्नई]]में पढ़ल छल । २००४ मे अङ्ग्रेजीमे स्नातक डिग्री [[दिल्ली]]क मिरान्डा हाउससँ केनए अछि । == करियर == लाम्बा कऽ इच्छा पत्रकार बनबाक छल । दिल्लीमे अपन डिग्री करैत काल हिनका एलजी, सोनी, कैडबरी, हाजमोला, एयरटेल, सनसिल्क आदिक विज्ञापनसभमे काम करबाक प्रस्ताव मिलल मुदा ओ कैडबरीक विज्ञापन छल जेकी हिनका प्रकाश्ज्योतमे लाबि खड़ा केलक । हिनका बलीवुड निर्देशक शूजित सिरकार द्वारा अपन फिल्म ''यहाँ'' (२००५)क लेल निमन्त्रित कएल गेल छल । ओ एहि प्रस्ताब स्वीकार करि अभिनय क्षेत्रमे ''यहाँ'' सँ शुरुआत केलक । समीक्षकसभ द्वरा हिनकर अभिनय कऽ खुब प्रशन्सा कएल गेल छल । सन् २००८ मे हिनका सिद्धार्थ आनन्दक फिल्म ''बचना ए हसीनो'' मे [[बिपाशा बसु]], [[दीपिका पादुकोण]] आ [[रणबीर कपूर]]क संग मुख्य भूमिका निर्वाह केनए छल । एहि फिल्म कऽ यश राज फिल्म्स द्वारा निर्मित कएल गेल छल । हिनकर दोसर मुख्य किरदार श्याम बेनेगलक फिल्म ''वेल डन अब्बा'' (२०१०) मे छल जकर चर्चा काण फिल्म समारोहमे भेल छल । हिनका द्वारा ''कार्पोरेट'', ''रकी: द रेबेल'', ''अन्थोनी कौन है'', ''हनीमून ट्रेवेल्स प्राइवेट लिमिटेड'', ''अनामिका'', ''शौर्य'' आ ''दस कहानियाँ'' मे सह-अदाकाराक भूमिका सेहो निर्वाह केनए छल । ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== * {{imdb name|1999369}} {{Authority control}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१८ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] [[श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९८५ मे जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:बिग बोस सहभागीसभ]] [[श्रेणी:दिल्ली विश्वविद्यालयक पूर्व विद्यार्थीसभ]] kziu9jmtyxa35e6usy57ugilmij47cl भारत महिला क्रिकेट टिम 0 31299 282503 279552 2026-11-11T06:57:16Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282503 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = भारत | image = India national cricket team.png | alt = | caption = भारत क्रिकेट टिम प्रतीक | nickname = विमिन इन ब्लु | captain = [[मिताली राज]] (टेस्ट आ एकदिवसीय) | coach = [[तुषार अरोठे]] | association = [[भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड]] | t20i_captain = [[हरमनप्रीत कौर]] | icc_status = पूर्ण सदस्य | icc_member_year = १९२६ | icc_region = [[एसियाली क्रिकेट परिषद|एसिया]] | w_rank = चारिम | w_rank_best = दोसर | first_wtest = वि {{crw|WIN}} [[एम चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेङ्गलोर]]; ३१ अक्टुबर- २ नवम्बर १९७६ | most_recent_wtest = वि {{crw|RSA}} [[श्रीकान्तदत्ता नरसिंहा राजा वाडेयर ग्राउन्ड]], [[मैसुर]]; १६-१९ नवम्बर २०१४ | num_wtests = ३६ | wtest_record = ५/६<br>(२५ ड्र) | first_wodi = वि {{crw|ENG}} [[इडेन गार्डेन्स]], [[कोलकाता]]; १ जनवरी १९७८ | most_recent_wodi = वि {{crw|AUS}} [[आइपिसिएल स्पोर्ट्स कम्प्लेक्स ग्राउन्ड]], [[वड़ोदरा]]; १५ मार्च २०१८ | num_wodis = २५३ | num_wodis_this_year = ५ | wodi_record = १३८/११०<br>(१ टाई, ४ बेनतिजा) | wodi_record_this_year = २/३<br>(० टाई, ० बेनतिजा) | wwc_apps = ९ | wwc_first = [[१९७८ महिला विश्वकप|१९७८]] | wwc_best = उप-विजेता ([[२००५ महिला विश्वकप|२००५]], [[२०१७ महिला विश्वकप|२०१७]]) | first_wt20i = वि {{crw|ENG}} [[काउन्टी क्रिकेट ग्राउन्ड, डर्बी|काउन्टी क्रिकेट ग्राउन्ड]], [[डर्बी]]; ५ अगस्त २००६ | most_recent_wt20i = वि {{crw|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट पार्क]], [[सेन्चुरियन]]; २१ फरबरी २०१८ | num_wt20is = ७७ | num_wt20is_this_year = ४ | wt20i_record = ३९/३७<br>(० टाई, १ बेनतिजा) | wt20i_record_this_year = २/१<br>(० टाई, १ बेनतिजा) | wwt20_apps = ५ | wwt20_first = [[२००९ आइसिसी महिला विश्वकप|२००९]] | wwt20_best = सेमीफाइनल (२००९, [[२०१० आइसिसी महिला विश्वकप|२०१०]]) | asofdate = १६ मार्च २०१८ }} '''भारतीय महिला क्रिकेट टिम''' ({{Langx|en|'''India women's national cricket team'''}}) जकरा '''विमन इन ब्लू''' कऽ नामसँ सेहो जानल जाइत अछि जे एक भारतीय राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिम छी । एकर सञ्चालन [[बिसिसिआई]] करैत अछि ।<ref>{{cite web|url = http://cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1911_ENG_India_in_England_1911.html|title = India in England, 1911|work = Cricket Archive|accessdate = 7 December 2009|archive-date = 18 March 2009|archive-url = https://web.archive.org/web/20090318074148/http://cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1911_ENG_India_in_England_1911.html|dead-url = yes}}</ref><ref>{{cite news|url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m2279/is_1998_Nov/ai_53542832/pg_3|title = Cricket and Politics in Colonial India|work = Ramachandra Guha|accessdate = 7 December 2009|year = 1998|archive-date = 16 September 2004|archive-url = https://web.archive.org/web/20040916072154/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2279/is_1998_Nov/ai_53542832|dead-url = yes}}</ref> भारतीय महिला क्रिकेट टिम अपन पहिल [[महिला टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट क्रिकेट]] म्याच ३१ अक्टुबर १९७६ मे [[बेङ्गलोर]]मे [[वेस्ट इन्डिज महिला क्रिकेट टिम]] विरुद्ध खेलने छल । ई टिम अपन पहिल [[महिला एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] १ जनवरी १९७८ मे [[कोलकाता]]मे [[इङ्ल्यान्ड महिला क्रिकेट टिम]] विरुद्ध खेलने छल आ पहिल [[महिला ट्वान्टी२०|ट्वान्टी२०]] म्याच ५ अगस्त २००६ मे [[डर्बी]]मे इङ्ल्यान्ड विरुद्ध खेलने छल ।<ref>{{Cite book|last= Downing|first= Clement|title= A History of the Indian Wars|year= 1978|page=189|oclc=5905776}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिमसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१८ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] nzhf625wevjr8otg10cm923irob0ycy मेरिल स्ट्रीप 0 31301 282504 279854 2026-11-11T06:57:20Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282504 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = मेरिल स्ट्रीप<br>Meryl Streep | image = Streep san sebastian 2008 2.jpg | caption = मेरिल स्ट्रीप, स्पेन, २००८ | birth_name = मेरी लुइस स्ट्रीप | birth_date = {{Birth date and age|1949|06|22}} | birth_place = समिट, न्यू जर्सी, संयुक्त राज्य | alma_mater = वस्सर कलेज ;<br />येल ड्रामा स्कूल | title = ''डक्टर अफ फाइन आर्ट्स (मानद)'' प्रिन्सटन विश्वविद्यालयद्वारा | spouse = डन गम्मर (१९७८ - वर्तमान) | children = हेन्री वोल्फे गम्मर<br />मेमी गम्मर<br />ग्रेस गम्मर<br />लूइसा गम्मर | partner = जोन काजले (१९७६-१९७८, मृत्यु) | occupation = अभिनेत्री | years_active = १९७१ - वर्तमान }} '''मेरिल स्ट्रीप''' (जन्म '''मेरी लुईस स्ट्रीप''', २२ जुन १९४९) ({{Langx|en|Mary Louise "Meryl" Streep}})<ref name=RTEBirthday>{{cite news|url=http://www.rte.ie/ten/2011/0621/merylstreep.html|title=Happy Birthday, Meryl!|work=rte.ie|date=2011-06-21|accessdate=14 अगस्त 2011|archiveurl=https://archive.ph/20121218183608/http://www.rte.ie/ten/2011/0621/merylstreep.html|archivedate=2012-12-18|dead-url=no}}</ref> एक अमेरिकी अभिनेत्री छी जे रङ्गमञ्च, टेलिभिजन आ चलचित्रसभमे काज केनए अछि । हुनका व्यापक रूपसँ आई धरि भेल सम्पूर्ण प्रतिभाशाली कलाकारसभमे सँ एक मानल जाइत अछि । <ref>{{cite book |last=Santas |first=Constantine |title=Responding to Film |url=https://archive.org/details/respondingtofilm0000sant |year=2002 |publisher=Rowman & Littlefield‏|isbn=0-8304-1580-7 |page=[https://archive.org/details/respondingtofilm0000sant/page/187 187]}}</ref> <ref>{{cite book |last=Hollinger |first=Karen |title=The Actress: Hollywood Acting and the Female Star |year=2006 |publisher=CRS Press |isbn=0-415-97792-4 |pages=94–95}}</ref> <ref>{{cite book |title=The Middle East |year=2005 |publisher=Library Information and Research Service |page=204}}</ref> मेरिल मञ्चमे अपन व्यावसायिक शुरुआत ''द प्लेबोय अफ नेविल्ल'' (१९७१) सँ केलक आ छोट पर्दा पर एक टेलिभिजन चलचित्र ''द डेडलिएस्ट सीजन'' (१९७७) कऽ सङ्ग केनए छल । ओहि वर्ष ओ चलचित्र जगतमे अपन पहिल चलचित्र ''जुलिया'' (१९७७) कऽ सङ्ग कदम रखलक ।<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0112313/reviews|title=Akele hum akele tum|accessdate=20 नवम्बर 2012}}</ref> मेरिल स्ट्रीप [[एकेडमी पुरस्कार]] आ [[गोल्डन ग्लोब पुरस्कार|गोल्डन ग्लोब]]क इतिहासमे सभसँ बेसी बेर नामाङ्कित अभिनेता छी । हुनका अस्कर अवार्डमे १७ बेर नामाङ्कन आ ३ बेर जीत आ गोल्डन ग्लोबमे २६ बेर नामाङ्कन आ ८ बेर जीत प्राप्त भेल अछि । ==जीवनी== ==फिल्मोग्राफी== ==पुरस्कार आ सम्मान== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१८ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] 0312do2spaf3z2jfrj1h0f2g83lq0n5 माइती नेपाल 0 31348 282505 245451 2026-11-11T06:57:26Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282505 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization |name = माइती नेपाल<br>Maiti Nepal |image = |image_border = |size = |caption = |mcaption = |abbreviation = |motto = |formation = |type = गैरसरकारी संस्था |status = |purpose = |headquarters = [[काठमाडौँ]] |location = [[नेपाल]] |membership = |language = |leader_title = संस्थापक/प्रबन्धक |leader_name = [[अनुराधा कोइराला]] |affiliations = |num_staff = |website = http://www.maitinepal.org }} '''माइती नेपाल''' ({{Langx|en|[[:en:Maiti Nepal|Maiti Nepal]]}}) महिला तथा बालबालिका बेचविखन विरूद्ध काम केनिहार नेपालक एक गैरसरकारी संस्था छी । एकर संस्थापिका [[अनुराधा कोइराला]] सन् २०१० कऽ<ref name="Anuradha Koirala named CNN Hero of the Year 2010">{{cite news|title=Anuradha Koirala named CNN Hero of the Year 2010|url=http://www.themoneytimes.com/featured/20101121/anuradha-koirala-named-cnn-hero-year-2010-id-10142419.html|date=November 21, 2010|work=The Money Times|accessdate=25 February 2011|archive-date=25 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101125152007/http://www.themoneytimes.com/featured/20101121/anuradha-koirala-named-cnn-hero-year-2010-id-10142419.html|dead-url=yes}}</ref> [[सिएनएन हिरो]] भेल छल । ==ट्रान्जिट गृह== माइती नेपालक ट्रान्जिट गृह [[नेपाल]]क ९ स्थानमे रहल अछि । # [[पशुपतिनगर]], [[इलाम जिला|इलाम]] # [[काकड़भिट्टा]], [[झापा जिला|झापा]] # [[बिराटनगर]], [[मोरङ जिला|मोरङ]] # [[वीरगञ्ज]], [[पर्सा जिला|पर्सा]] # [[भैरहवा]], [[रुपन्देही जिला|रुपन्देही]] # [[नेपालगञ्ज]], [[बाँके जिला|बाँके]] # [[धनगढी]], [[कैलाली जिला|कैलाली]] # [[थानकोट]], [[काठमाडौं जिला|काठमाडौं]] # महेशपुर, [[नवलपरासी जिला|नवलपरासी]] # महेन्द्रनगर, [[कञ्चनपुर जिला|कञ्चनपुर]] ===संरक्षण गृह=== माइती नेपालक दुई महिला पुनर्स्थापना केन्द्र अछि :- # महिला पुनर्स्थापना केन्द्र, [[काठमाडौँ]] # महिला पुनर्स्थापना केन्द्र,, [[इटहरी]] ===निवारण गृह=== # चिसापानी, [[नुवाकोट जिला|नुवाकोट]] # बर्दघाट, [[नवलपरासी जिला|नवलपरासी]] # हेटौंडा, [[मकवानपुर जिला|मकवानपुर]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== *{{Official website|http://www.maitinepal.org/}} *[http://www.peaceabbey.org/awards/cocrecipientlist.html The Peace Abbey Courage of Conscience Recipients List<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214172308/http://www.peaceabbey.org/awards/cocrecipientlist.html |date=2009-02-14 }} *[http://edition.cnn.com/SPECIALS/cnn.heroes CNN Heroes] *[http://www.ucaan.com.np/home/members_partners_detail.php?pid=25]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:नेपालक सामाजिक संस्थासभ]] [[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१८ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]] 7dlzn4uycvucfb3o22dp7rnqub84shi ब्रिटिश राजतन्त्र 0 31423 282506 269498 2026-11-11T06:57:30Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282506 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarchy | royal_title = महारानी | realm = [[संयुक्त राजशाही]] | coatofarms = Coat of arms of the United Kingdom (2022, both variants).svg | coatofarms_size = 200px | coatofarms_article = संयुक्त अधिराज्यक शाही आयुधान्क{{!}}शाही कुलाङ्क | image = | incumbent = [[एलिजाबेथ द्वितीय]] | incumbentsince = ६ फरबरी १९५२ | his/her = her | heir_apparent = [[चार्ल्स, वेल्सक राजकुमार]] | first_monarch = विवादित | date = <!--see above--> | residence = [[बकिङ्घम प्यालेस|शाही निवासक]] [[ब्रिटेनक शाही निवाससभक सूची|सूची]] | website = {{URL|https://www.royal.uk}} }} '''ब्रिटिस राजतन्त्र''' ({{Langx|en|British Monarchy}}, '''ब्रिटिस मोनार्की'''), [[वृहत ब्रिटेन आ उत्तरी आयरल्यान्डक संयुक्त राजशाही]]क संवैधानिक [[राजतन्त्र]] छी। ब्रिटिस [[राजतन्त्र|एकाधिदारुक]]क [[संयुक्त राजशाही]] समेत कुल १५ [[राष्ट्रमण्डल प्रदेश|राष्ट्रमण्डल प्रदेशसभ]], मुकुटिया निर्भर्ता आ [[ब्रिटिस समुद्रपार प्रदेश|समुद्रपार प्रदेशसभ]]क [[राजमुकुट|राजमुकुटसभ]] सत्ताधारक एकराजीय सम्प्रभु होमएक गौरव प्राप्त अछि। वर्तमान सत्ता-विद्यमान शासक, ६ फरबरी वर्ष १९५२ सँ महारानी [[एलिजाबेथ द्वितीय]] छी जखन ओ अपन पिता [[जर्ज छठम्]] सँ राजगद्दी उत्तराधिकृत केनए छल। सम्प्रभु आ ओकर तत्काल परिवारक सदस्य देशक विभिन्न आधिकारिक, औपचारिक आ प्रतिनिधि कार्यसभक निर्वाह करैत अछि। सत्ताधारी रानी/राजा पर सैद्धान्तिक रूप सँ एक संवैधानिक शासकक अधिकार निहित अछि, मुदा शताब्दीसँ पुरान आम कानूनक कारण सम्प्रभु अपन अधिकतर शक्तिसभक अभ्यास मात्र [[संसद]] आ [[सरकार]]क विनिर्देशसभक अनुसारे कार्यान्वित करवाक लेल बाध्य अछि। याह कारण सँ, एकरा वास्तविक तौर पर एक संसदीय सम्राज्ञता मानल जाइत अछि। संसदीय शासक होमएक नाता, शासकक अधिकतर अधिकार, निष्पक्ष तथा गैर-राजनैतिक कार्यसभ धरि सीमित अछि। ==संवैधानिक पद, कार्य आ शक्तिसभ== ==इतिहास== ==उत्तराधिकार== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:ब्रिटिस राजतन्त्र]] erncdbgia3p1kpsjdtu0fawmpxvdxur अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति 0 31628 282507 282014 2026-11-11T06:57:34Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282507 wikitext text/x-wiki {{Infobox Organization | name = अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति<br>International Olympic Committee | image = Olympic Rings.svg | size = 180px | motto = '''तेज, उच्च, मजबूत''' ({{lang-fr|'''Citius, Altius, Fortius'''}}) | type = खेल महासङ्घ | formation = २३ जुन १८९४ | headquarters = [[लुसाने]], [[स्विजरल्यान्ड]] {{flagicon|SUI}} | membership = २०५ राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिसभ | language = [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] आ [[अङ्ग्रेजी]] | leader_title = मानद अध्यक्ष | leader_name = [[ज्याक्स रोगे]] {{flagicon|BEL}} | leader_title2= अध्यक्ष | leader_name2= [[ठोमस बाच]] {{flagicon|GER}} | leader_title3= उपाध्यक्ष | leader_name3= [[यु ज्याकिङ]] {{flagicon|CHN}}<br>[[जुआन एन्टोनियो समरञ्च स्यालिसिस]] {{flagicon|ESP}}<br>[[उगुर एर्डनर]] {{flagicon|TUR}}<br>[[अनिता डिनफ्रन्टज]] {{flagicon|USA}} | website = [http://www.olympic.org/ www.Olympic.org] }} '''अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति''' (आइओसी) ({{Langx|en|'''International Olympic Committee'''}} (IOC); {{lang-fr|Comité international olympique}} (CIO)) एक अन्तर्राष्ट्रिय समिति छी जाकार मुख्यालय [[स्विजरल्यान्ड]]क [[लाजेन]]मे अवस्थित अछि। एकर स्थापना [[पियरे डे कोबेर्टिन]]द्वारा २३ जुन १८९४ कऽ कएल गेल छल तथा [[यूनान|युनानी]] व्यापारी [[देमित्रिस विकेलस]] एकर प्रथम अध्यक्ष बनल छल। वर्तमान समयमे विश्वक कुल २०५ [[राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति|राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिसभ]] (एनओसी) एकर सदस्य अछि। ==इतिहास== आइओसीक स्थापना [[पियरे डे कोबेर्टिन]]द्वारा २३ जुन १८९४ कऽ कएल गेल छल तथा [[यूनान|युनानी]] व्यापारी [[देमित्रिस विकेलस]] एकर प्रथम अध्यक्ष बनल छल। जुन २०१७ धरि, एकर सदस्यतामे ९५ सक्रिय सदस्य, ४१ मानद सदस्य, एक मानद अध्यक्ष ([[ज्याक्स रोगे]]) आ एक सम्मान सदस्य ([[हेनरी किसिञ्जर]]) शामिल अछि। आइओसी दुनियाभरिमे आधुनिक ओलम्पिक आन्दोलनक सर्वोच्च शासी निकाय अछि। आइओसी हरेक चारि वर्षमे [[ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेल]], [[शीतकालीन ओलम्पिक खेल]] आ [[युवा ओलम्पिक खेल]]क आयोजन करैत अछि। आइओसीद्वारा आयोजित [[१८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|पहिल ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] १८९६ मे [[यूनान|ग्रीस]]क [[एथेन्स]] आ [[१९२४ शीतकालीन ओलम्पिक|पहिल शीतकालीन ओलम्पिक]] १९२४ मे [[फ्रान्स]]क [[चेमोनिक्स]]मे आयोजित केनए छल। सन् १९९२ धरि ग्रीष्मकालीन आ शीतकालीन ओलम्पिक दुनू एके वर्ष आयोजित कएल जाएत छल। ==लक्ष्य और भूमिका== अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिकें मुख्य कार्य ओलम्पिक आन्दोलनकें बढ़ावा देनाए आ ओलम्पिक आन्दोलनक नेतृत्व करनाए अछि ।<ref name=Charter>{{cite web | url=http://www.olympic.org/Documents/olympic_charter_en.pdf | title=Chapter 2: Mission and Role of the IOC | publisher=IOC | work=Olympic Charter | date=8 July 2011 | accessdate=29 July 2012 | pages=14–15}}</ref> == सन्दर्भ सूची== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{ओलम्पिक खेल}} [[श्रेणी:ओलम्पिक खेल]] 0mlxoz9pcuudz54fk0a9fu4onzrb56m 282587 282507 2026-11-11T07:15:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr (2) using [[Project:AWB|AWB]] 282587 wikitext text/x-wiki {{Infobox Organization | name = अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति<br>International Olympic Committee | image = Olympic Rings.svg | size = 180px | motto = '''तेज, उच्च, मजबूत''' ({{Langx|fr|'''Citius, Altius, Fortius'''}}) | type = खेल महासङ्घ | formation = २३ जुन १८९४ | headquarters = [[लुसाने]], [[स्विजरल्यान्ड]] {{flagicon|SUI}} | membership = २०५ राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिसभ | language = [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] आ [[अङ्ग्रेजी]] | leader_title = मानद अध्यक्ष | leader_name = [[ज्याक्स रोगे]] {{flagicon|BEL}} | leader_title2= अध्यक्ष | leader_name2= [[ठोमस बाच]] {{flagicon|GER}} | leader_title3= उपाध्यक्ष | leader_name3= [[यु ज्याकिङ]] {{flagicon|CHN}}<br>[[जुआन एन्टोनियो समरञ्च स्यालिसिस]] {{flagicon|ESP}}<br>[[उगुर एर्डनर]] {{flagicon|TUR}}<br>[[अनिता डिनफ्रन्टज]] {{flagicon|USA}} | website = [http://www.olympic.org/ www.Olympic.org] }} '''अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति''' (आइओसी) ({{Langx|en|'''International Olympic Committee'''}} (IOC); {{Langx|fr|Comité international olympique}} (CIO)) एक अन्तर्राष्ट्रिय समिति छी जाकार मुख्यालय [[स्विजरल्यान्ड]]क [[लाजेन]]मे अवस्थित अछि। एकर स्थापना [[पियरे डे कोबेर्टिन]]द्वारा २३ जुन १८९४ कऽ कएल गेल छल तथा [[यूनान|युनानी]] व्यापारी [[देमित्रिस विकेलस]] एकर प्रथम अध्यक्ष बनल छल। वर्तमान समयमे विश्वक कुल २०५ [[राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति|राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिसभ]] (एनओसी) एकर सदस्य अछि। ==इतिहास== आइओसीक स्थापना [[पियरे डे कोबेर्टिन]]द्वारा २३ जुन १८९४ कऽ कएल गेल छल तथा [[यूनान|युनानी]] व्यापारी [[देमित्रिस विकेलस]] एकर प्रथम अध्यक्ष बनल छल। जुन २०१७ धरि, एकर सदस्यतामे ९५ सक्रिय सदस्य, ४१ मानद सदस्य, एक मानद अध्यक्ष ([[ज्याक्स रोगे]]) आ एक सम्मान सदस्य ([[हेनरी किसिञ्जर]]) शामिल अछि। आइओसी दुनियाभरिमे आधुनिक ओलम्पिक आन्दोलनक सर्वोच्च शासी निकाय अछि। आइओसी हरेक चारि वर्षमे [[ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेल]], [[शीतकालीन ओलम्पिक खेल]] आ [[युवा ओलम्पिक खेल]]क आयोजन करैत अछि। आइओसीद्वारा आयोजित [[१८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|पहिल ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] १८९६ मे [[यूनान|ग्रीस]]क [[एथेन्स]] आ [[१९२४ शीतकालीन ओलम्पिक|पहिल शीतकालीन ओलम्पिक]] १९२४ मे [[फ्रान्स]]क [[चेमोनिक्स]]मे आयोजित केनए छल। सन् १९९२ धरि ग्रीष्मकालीन आ शीतकालीन ओलम्पिक दुनू एके वर्ष आयोजित कएल जाएत छल। ==लक्ष्य और भूमिका== अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिकें मुख्य कार्य ओलम्पिक आन्दोलनकें बढ़ावा देनाए आ ओलम्पिक आन्दोलनक नेतृत्व करनाए अछि ।<ref name=Charter>{{cite web | url=http://www.olympic.org/Documents/olympic_charter_en.pdf | title=Chapter 2: Mission and Role of the IOC | publisher=IOC | work=Olympic Charter | date=8 July 2011 | accessdate=29 July 2012 | pages=14–15}}</ref> == सन्दर्भ सूची== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== {{ओलम्पिक खेल}} [[श्रेणी:ओलम्पिक खेल]] d2pbr4xl6bltkf6si1dnx4ygwsmb3hp एथेन्स 0 31643 282508 280244 2026-11-11T06:57:38Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282508 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = एथेन्स<br>Athens | native_name = | image_skyline = <!-- NOTE: Do not add or change images without consensus. --> <!-- RECT X beginning (left), Y beginning (top), X end (right), Y end (bottom). --> <center><imagemap> File:Athens Montage L.png|275px|alt=Athens montage. Clicking on an image in the picture causes the browser to load the appropriate article. rect 15 15 985 460 [[Acropolis of Athens]] rect 15 475 485 874 [[Hellenic Parliament|Greek Parliament]] rect 500 475 985 874 [[Zappeion|Zappeion Hall]] rect 15 888 523 1298 [[Athens Olympic Sports Complex]] rect 535 888 985 1298 [[Monastiraki]] rect 15 1312 985 1763 [[Mount Lycabettus|Aerial view from Lycabettus]] </imagemap></center> | image_caption = एथेन्सक धरोहरसभ | settlement_type = [[ग्रीसक शहरसभ|शहर]] | nickname = बैगनी शहर<br/>शानदार शहर | image_flag = | flag_link = List of Greek flags | image_seal = | mapsize = 270px | pushpin_map = Greece#Europe | pushpin_map_caption = [[ग्रीस]] आ [[युरोप]]मे स्थान | pushpin_relief = yes | coordinates = {{coord|37|59|02.3|N|23|43|40.1|E|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = [[ग्रीस]] | subdivision_type1 = भौगोलिक क्षेत्र | subdivision_name1 = केन्द्रीय ग्रीस | subdivision_type2 = प्रशासनिक क्षेत्र | subdivision_name2 = एटटिका | subdivision_type3 = क्षेत्रीय भाग | subdivision_name3 = केन्द्रीय एथेन्स | government_type = मेयर परिषद सरकार | leader_party = स्वतन्त्र | leader_title = मेयर | leader_name = गिएर्गोस केमिनिस | parts_type = जिलासभ | parts_style = para | p1 = ७ | established_title = | established_date = | population_as_of = २०११ | population_footnotes = <ref name=census11>{{cite web | url = http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/resident_population_census2011rev.xls | title = Απογραφή Πληθυσμού – Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός | publisher = Hellenic Statistical Authority | language = Greek | access-date = 2018-04-25 | archive-date = 2016-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160418171842/http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/resident_population_census2011rev.xls | dead-url = yes }}</ref> | area_total_km2 = 38.964 | population_total = ६६४०४६ | total_type = नगरपालिका | population_rank = पहिल शहरी, ग्रीसक पहिल नगर | population_urban = ३०९०५०८ | area_urban_km2 = 412 | population_density_urban_km2 = auto | population_metro = ३७८१२७४<ref name="European Metropolitan regions">{{cite web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_pjanaggr3&lang=en |title=Eurostat - Data Explorer |website=appsso.eurostat.ec.europa.eu}}</ref> | area_metro_km2 = 2,928.717 | population_density_metro_km2 = auto | population_demonym = एथेनियन | timezone1 = इइटी | utc_offset1 = +२ | timezone1_DST = इइएसटी | utc_offset1_DST = +३ | elevation_min_m = 70 | elevation_max_m = 338 | postal_code_type = डाक कोड | postal_code = १०x xx, ११x xx, १२० xx | area_code_type = टेलिफोन | area_code = २१ | registration_plate = Yxx, Zxx, Ixx | blank_name_sec1 = संरक्षक पादरी | blank_info_sec1 = डियोनिसियस (३ अक्टुबर) | website = [http://www.cityofathens.gr/en/ www.cityofathens.gr] }} '''एथेन्स''' ({{Langx|en|Athens}})<ref>{{cite book|title=Longman pronunciation dictionary|first=John C.|last=Wells|publisher=Longman|location=Harlow, England|year=1990|isbn=0-582-05383-8|page=48|chapter=Athens}}</ref> [[ग्रीस]]क राजधानी आ सभ सँ पैग शहर छी । एटटिका क्षेत्रमे रहल एथेन्स शहर [[लगातार निवासित संसारक पुरान शहरसभक सूची|संसारक सभसँ प्राचीन शहर]]सभमे सँ एक छी । ई शहरक ३,४०० वर्ष पुरान [[लिखित इतिहास]] अछि<ref>{{cite news |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/03/110330-oldest-writing-europe-tablet-greece-science-mycenae-greek/ |title=Ancient Tablet Found: Oldest Readable Writing in Europe |date=1 April 2011 |access-date=18 September 2017 |archive-date=1 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110401192141/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/03/110330-oldest-writing-europe-tablet-greece-science-mycenae-greek/ |dead-url=yes}}</ref> आ एहि ठाम मानव उपस्थिति इशापूर्व ७अम शताब्दी सँ ११ शताब्दीक बीच रहल तथ्य भेटल अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11380&subid=2&tag=8796&pubid=2530782 |title=v4.ethnos.gr – Οι πρώτοι… Αθηναίοι |publisher=Ethnos.gr |date= |accessdate=2 March 2016}}</ref> ==इतिहास== ==भूगोल== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:युरोपक राजधानी शहरसभ]] 4586sh6y45bdtsuqets0yedelhxvclq शिक्षाशास्त्र 0 31647 282509 170716 2026-11-11T06:57:43Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282509 wikitext text/x-wiki [[File:Catechism-Madras Presidency Village.jpg|right|thumb|300px|दक्षिण भारतक एक गाममे शिक्षण]] शिक्षण-कार्यक प्रक्रियाक विधिवत अध्ययनकें '''शिक्षाशास्त्र''' या '''शिक्षणशास्त्र''' ({{Langx|en|Pedagogy}}; {{IPAc-en|ˈ|p|ɛ|d|ə|ˌ|ɡ|ɒ|dʒ|i}}) कहल जाएत अछि । एहिमे अध्यापनक शैली या नीतिसभक अध्ययन कएल जाएत अछि । शिक्षक अध्यापन कार्य करैत अछि तँ ओ ई बातक ध्यान रखैत अछि की अधिगमकर्ताक अधिक सँ अधिक समझमे अबै । [[शिक्षा]] एक सजीव गतिशील प्रक्रिया छी । एहिमे अध्यापक आ शिक्षार्थीक मध्य अन्त:क्रिया होएत रहैत अछि आ सम्पूर्ण अन्त:क्रिया कोनो लक्ष्यक दिस उन्मुख होएत अछि । शिक्षक आ शिक्षार्थी शिक्षाशास्त्रक आधार पर एक दोसरक व्यक्तित्व सँ लाभान्वित आ प्रभावित होएत अछि आ एकर प्रभाव कोनो विशिष्‍ट दिशाक दिस स्पष्ट रूप सँ अभिमुख होएत अछि । गतिशील समयक सङ्गे सम्पूर्ण शिक्षा-चक्र गतिशील अछि । ओकर गति कोन दिशामे भऽ रहल अछि? के प्रभावित भऽ रहल अछि? एकर दिशाक लक्ष्य निर्धारण शिक्षाशास्त्र करैत अछि । ==शिक्षण शुत्र== == एहो सभ देखी == * [[शिक्षा]] * [[शिक्षण विधिसभ]] * [[शिक्षा दर्शन]] * [[शिक्षा मनोविज्ञान]] * [[शिक्षाशास्त्री]] * [[शैक्षिक अनुसन्धान]] [[श्रेणी:शिक्षाशास्त्र|*]] in8c2gbx89wv0sjggtplwn02y662kfw म्याराथन 0 31702 282197 245585 2026-11-11T02:00:23Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282197 wikitext text/x-wiki {{Infobox athletics event |event= म्याराथन<br>Marathon | image= Berlin marathon.jpg | image_size = 300 |caption= बर्लिन म्याराथन २०१४ मे प्रतियोगीसभ |WRmen= {{flagicon|KEN}} [[डेनिस किप्रुटो किमेत्तो]] २:०२:५७ (२०१४) |ORmen= {{flagicon|KEN}} [[स्यामुयल वाञ्जिरू]] २:०६:३२ (२००८) |WRwomen= {{flagicon|GBR}} [[पाउला रेडक्लिफ]] २:15:२५ (२००२) |ORwomen= {{flagicon|ETH}} [[टिकी गेलेना]] २:२३:०७ (२०१२) }} '''म्याराथन''' लम्बा दूरीक [[दौड़]] प्रतियोगिता छी जकर आधिकारिक दूरी ४२.१९५ [[किलोमिटर]] (२६ [[माइल]] आ ३८५ [[गज]]) अछि ।<ref name=IAAF>{{cite web|url=http://www.bcathletics.org/main/rr_iaaf.htm|title=IAAF Competition Rules for Road Races|year=2009|publisher=International Association of Athletics Federations|accessdate=1 November 2010|work=International Association of Athletics Federations|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923182842/http://www.bcathletics.org/main/rr_iaaf.htm|archive-date=23 September 2015|dead-url=yes}}</ref> ई दौड़ प्रतियोगिता [[सड़क दौड़]]क तौर पर दौड़ल जाएत अछि । ई दौड़ यूनानी सैनिक सन्देशवाहक [[फेडिप्पिडेस]]द्वारा [[म्याराथनक युद्ध]]क विजयी खबर [[एथेन्स]] धरि दौड़ लगाए पहुँचाबैक यादमे स्थापित कएल गेल छल । [[१८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]]मे म्याराथन एक नायाब दौड़ प्रतियोगिता छल, ओना तँ दूरीक मानकीकरण सन् १९२१ मे भऽ सकल । समुचा दुनियामे प्रति वर्ष ५०० म्याराथन आयोजित होएत अछि, एहिमे अधिकांश धावक शौकिया होएत अछि । पैग म्याराथन प्रतियोगितामे दशो हजार धावक भऽ सकैत अछि ।<ref name="marathon-world.com">{{Cite web |url=http://www.marathon-world.com/index.php |title=Archive copy |access-date=2018-05-07 |archive-date=2010-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324064043/http://www.marathon-world.com/index.php |dead-url=yes }}</ref> == प्रारंभ == [[File:Phidippides.jpg|thumb|[[एथेन्स]]क लोकसभकें [[फेडिप्पिडेस]]द्वारा [[म्याराथनक युद्ध]]मे विजयी सूचना देल गेला कालक चित्र]] म्याराथन नाम [[फेडिप्पिडेस]] नामक [[प्राचीन यूनान|यूनानी]] धावकक किम्बदन्ती सँ आएल अछि । किम्बदन्तीक अनुसार हुनका [[म्याराथन यूनान|म्याराथन]] सँ ऐथेन्स ई घोषित करवाक लेल भेजल गेल छल की [[फारसी साम्राज्य|फारसीसभ]]क म्याराथनक युद्ध (जहिमे ओ स्वयं युद्धरत छल) मे हराए देल गेल अछि ।<ref name=galloway>{{Cite web |url=http://www.jeffgalloway.com/retreats/athens.html |title=Retreats&nbsp;— Athens |publisher=Jeffgalloway.com |date= |accessdate=2009-08-22 |archive-date=2009-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090601183948/http://jeffgalloway.com/retreats/athens.html |dead-url=yes }}</ref> ई घटना इशापूर्व ४९० कऽ अगस्त या सितम्बरमे भेल छल ।<ref name = date>{{Cite web |url=http://skytonight.com/about/pressreleases/3309276.html |title="The Moon and the Marathon", ''Sky & Telescope'' Sept. 2004 |access-date=2018-05-07 |archive-date=2012-06-04 |archive-url=https://archive.ph/20120604173137/http://skytonight.com/about/pressreleases/3309276.html |dead-url=yes }}</ref> कहल जाएत अछि की ओ सम्पूर्ण बाट बिना रुकले दौड़ल आ फेर सभामे प्रवेश करि कहलक — {{lang|el|Νενικήκαμεν}} (नेनिकेकामेन, 'हमसभ जीत गेलौं।') आ फेर गिर पड़ल आ मरि गेल ।<ref>{{Cite web|url=http://www.perseus.tufts.edu/Olympics/faq10.html |title=Ancient Olympics FAQ 10 |publisher=Perseus.tufts.edu |date= |accessdate=2009-08-22}}</ref> म्याराथन सँ ऐथेन्सक दौड़क पहिल वृत्तान्त [[प्ल्युटार्क]]क '''ऐथेन्स कीर्ति''' मे भेटैत अछि, जे की पहिल शताब्दीमे लिखल गेल छल आ हेराक्लिडेस पोन्टिक्सक लुप्त कृतिकें सन्दर्भित करैत धावकक नाम एर्चियस या युकल्सक थेर्सिपस बतबैत अछि ।<ref>Moralia 347C</ref> समोसाताक ल्युसियन (दोसर शताब्दी) सेहो ई कथा वर्णित करैत अछि मुदा धावकक नाम फेलिप्पिडेस बतबैत अछि (फेडिप्पिडेस नई) ।<ref>A slip of the tongue in Salutation, Chapter 3</ref> ==आधुनिक ओलम्पिक म्याराथन== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Marathons|म्याराथन}} *[https://genia.berlin/iaaf/iaaf.php?a=road-running&d=marathon म्याराथन कीर्तिमानक सूची आइएएएफ म्याराथन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170211125923/https://genia.berlin/iaaf/iaaf.php?a=road-running&d=marathon |date=2017-02-11 }} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:म्याराथन]] 9ztc27eehqg06bvbstze1xgfegnc38v नाफा नोक्सान हिसाब 0 31874 282510 244750 2026-11-11T06:57:47Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282510 wikitext text/x-wiki {{लेखा}} '''नाफा नोक्सान हिसाब''' ({{Langx|en|Profit & Loss Account}}) संस्थाक आर्थिक वर्ष भित्रमे भेल [[नाफा]] वा [[नोक्सान|नोक्सानी]] देखाउँवैत अछि । <ref>{{Cite web |url=http://ican.org.np/_downloads/accstd/NAS1.pdf |title=नाफा नोक्सान हिसाब |access-date=2018-06-05 |archive-date=2013-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517194303/http://www.ican.org.np/_downloads/accstd/NAS1.pdf |dead-url=yes }}</ref> ई विवरणके दोसर शब्दमे '''आय विवरण''' ({{Langx|en|Income Statement}}) सेहो कहैत अछि । ई विवरण संस्थाक वर्ष भरमे कमाएल आय तथा कएल खर्च देखावैत अछि । == नाफा नोक्सान हिसाबक नमुना == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:लेखा]] 19y24ufox87q63otuzc356u29spjmwl लेखा प्रणाली 0 31876 282511 171734 2026-11-11T06:57:51Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282511 wikitext text/x-wiki {{लेखा}} '''लेखा प्रणाली''' संस्थाक व्यापारिक कारोवारक सुचना राख, अभिलेख राख्न, अभिलेख प्रसोधन करै तथा आर्थिक प्रतिवेदनक माध्यमसँ सम्बन्धित पक्षके जनकारी देएवाला पध्दति छी । आईके युग लेखाक युग छी आईकल हरेक चिज आ ठाउमे काम लावैला बिषय छी । लेखा प्रणाली दुई प्रकारक होएत अछि। एकोहोरो लेखाप्रणाली ({{Langx|en|Single Entry System of Book-Keeping System}}) आ दोहोरो लेखाप्रणाली ({{Langx|en|Double Entry System of Book-Keeping System}}) छी । ==लेखा== साधारण अर्थमे लेखा माने प्रचलित कानुन, ऐन नियम, नीति, कार्यक्रम तथा निर्णय, आदेश तथा मापदण्ड समेतके आधार मान कारोबारक यथार्थ विवरण देख जना राखल अभिलेख या खाता बुझैत अछि। लेखापरीक्षण ऐन, २०४८ अनुसार – कारोबार भेल व्यहोर देखै जना प्रचलित कानुन बमोजिम राएख अभिलेख, खाता, किताब आदि आ कारोबारके प्रमाणित करै अन्य कागजात समेतके जनावैत जनावैत अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:लेखा]] 0yq1yckvtguwe40visutxp3au1uuzf2 नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ 0 31877 282512 244823 2026-11-11T06:57:56Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282512 wikitext text/x-wiki {{लेखा}} '''नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ''' ({{Langx|en|Nepal Financial Reporting Standards}}) व्यवसायिक कारोवार सम्बन्धी एक विश्वव्यापी भाषाक रुपमे तयार कएल गेल अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://www.standards.org.np/exposuredraftnasbody_nfrs.php |title=नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ सम्बन्धी जानकारी |access-date=2018-06-06 |archive-date=2014-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140528085844/http://standards.org.np/exposuredraftnasbody_nfrs.php |dead-url=yes }}</ref> जेसँग एकटा देशमे तयार भेल कम्पनीक वित्तीय तथा लेखा सम्बन्धी विवरणसभ अन्य देशमे सेहो आसनीसँ बुझ सकैत अछि । नेपालमे नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ अन्तराष्ट्रिय वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ ({{Langx|en|International Financial Reporting Standards (IFRS)}}) अबलम्वन कैर् तयार करै लागु केने अछि। अन्तराष्ट्रिय वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ लागू अघि विश्वक प्रत्येक देशसभ अपन आवश्कयता अनुसार लेखामानसभ तयार करै लागु करैत छल जेसँ एकटा देशमे तयार भेल [[वित्तीय विवरण]] दोसर देशमे लेखाक सिध्दान्त फरक अबलम्वन कएल खण्डमे नै बुझल अवस्था छल ई लेखाक एकल भाषा तयार केने अछि । नेपालमे नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ [[नेपाल लेखामान बोर्ड]] तयार करै [[नेपाल चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्था]] मार्फत लागु करावैत अछि । == नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ == == नेपालमे लागु भेल मितिसभ == नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानसभ देहायक निकायसभके देहायक आर्थिक बर्षक आर्थिक बिबरण तयार करै क्रमिक रुपमे लागु होएवाला अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://ican.org.np/_uploads/_notice/notice_on_nfrs_implementation501540034.pdf |title=नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मानहरु लागु हुने मिति |access-date=2018-06-06 |archive-date=2014-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104014548/http://ican.org.np/_uploads/_notice/notice_on_nfrs_implementation501540034.pdf |dead-url=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- ! प्रकार!! नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मान लागु करै परल संस्थासभ !! आर्थिक वर्ष |- | ए || # सुँचिकृत बहुराष्ट्रिय उत्पादन कम्पनी ({{Langx|en|Multinational Manufacturing Companies}}) # न्युनतम ५ करोड चुक्ता पूँजि भेल सुँचिकृत सरकारी कम्पनी (बैक तथा वित्तीय संस्था ऐन, २०६३ अन्तर्गतक बैक तथा वित्तीय संस्थासभ बाहेक) || २०१४।१५ |- | वि || # बाणिज्य बैंक, सरकारी बैंक लगायत # सम्पूर्ण सुँचिकृत सरकारी कम्पनी || २०१५।१६ |- | सि || # उपर '''ए''' आ '''वि''' मे समावेश नै भेल सम्पूर्ण बैंक तथा वित्तीय संस्थासभ # सम्पूर्ण सरकारी कम्पनी # विमा कम्पनीसभ # अन्य सम्पूर्ण सुँचिकृत कम्पनीसभ # साना तथा मझौला निकाय बाहेकक कम्तिमे ५० करोडको ऋण भेल संगठित संस्था || २०१६।१७ |- | डि || साना तथा मझौला निकाय || २०१६।१७ |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:लेखा]] 6xbnrzxqz66w4fa8qk8pwe3oybkce41 नगद प्रवाह विवरण 0 31879 282513 244708 2026-11-11T06:58:00Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282513 wikitext text/x-wiki {{लेखा}} '''नगद प्रवाह विवरण''' ({{Langx|en|Statement of Cash Flow}}) बासला तक खातासभ तथा आयमे भेल परिवर्तनक कारणसँ नगदमे कि कोना प्रभावसभ परल असर देखैल विवरणके बुझैत अछि । <ref>{{Cite web |url=http://ican.org.np/_downloads/accstd/NAS1.pdf |title=नगद प्रवाह विवरण |access-date=2018-06-06 |archive-date=2013-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517194303/http://www.ican.org.np/_downloads/accstd/NAS1.pdf |dead-url=yes }}</ref> ई विवरणमे सञ्चालन, लगानी तथा वित्तीय गतिविधीसभक कारण नगदमे परल प्रवाहके विश्लेषण करैत अछि । मूलत, नगद प्रवाह विवरणमे व्यापारिक कारोवारसँ संस्थामे भित्रिएल या बाहिएल नगदके देखावैत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:लेखा]] rkrk0m6b9kvys0tzoyl1h0behnv38a9 नीलिमा जोगलेकर 0 32210 282514 222421 2026-11-11T06:58:04Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282514 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = lightblue | name = नीलिमा जोगलेकर | image = | caption = | birth_name = नीलिमा जोगलेकर | fullname = | nickname = नीलिमा | nationality = भारत | residence = | birth_date =१ जुलाई ,१९६१) | birth_place = [[भारत]], | death_date = | death_place = | height = | weight = | website = | country = इन्डियन [[भारती]] | sport =[[क्रिकेट]] | event = | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | highestranking = | pb = | medaltemplates = }} '''नीलिमा जोगलेकर''' ({{Langx|en|'''Nilima Jogalekar'''}}, जन्म ०१ जुलाई १९६१) पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीहरूको सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि जे अपन पहिल अन्तर्राष्ट्रिय स्तरक म्याच १९७८ मे खेलने छलिन । ओ एक मध्यम क्रमक [[बलर]] आ [[विकेट-कीपर]] छ्लिन । नीलिमा घरेलू क्रिकेट [[महाराष्ट्र]]क तर्फसँ खेल्तै छ्लिन ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/37/37737.html|title=Scorecard - India Women v England Women, Women's World Cup 1977/78|publisher=Cricketarchive.com |accessdate=०१ मार्च २०१७}}</ref> नीलिमा जोगलेकर भारतक तर्फसँ एकमात्र [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] म्याचमे कप्तानी केने छलिन जे [[न्युजिल्यान्ड महिला क्रिकेट टिम]] विरुद्ध खेलने छल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] q2ernjjgrjwyvu08tlz8dfusua3q7zj नीता कदम 0 32212 282515 222417 2026-11-11T06:58:08Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282515 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = नीता कदम | female = true | image = | country = भारत | fullname = नीता कदम | nickname = | birth_date = | birth_place = भारत | heightft = | heightinch = | batting = दायाँ हाते | bowling = | role = | international = true | testdebutdate = १७ मार्च | testdebutyear = १९८५ | testdebutagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | testcap = २९ | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = १३ मार्च | odidebutyear = १९८५ | odidebutagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | odicap = २९ | lastodidate = २४ मार्च | lastodiyear = १९८५ | lastodiagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | columns = 0 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = | runs1 = | bat avg1 = | 100s/50s1 = | top score1 = | deliveries1 = | wickets1 = | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = | tenfor1 = | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = | runs2 = | bat avg2 = | 100s/50s2 = | top score2 = | deliveries2 = &ndash; | wickets2 = &ndash; | bowl avg2 = &ndash; | fivefor2 = &ndash; | tenfor2 = &ndash; | best bowling2 = &ndash; | catches/stumpings2 = | date = २८ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17137/17137.html क्रिकेट आर्काइव }} '''नीता कदम''' ({{Langx|en|'''Neeta Kadam'''}}) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल १९८० कऽ दशकमे [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेलैत छलिन । ओ अपन क्रिकेट करियरमे कुल एक टेस्ट आ दुई वनडे म्याच खेलने छलिन ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17137/17137.html|title=Neeta Kadam|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२८ मार्च २०१७}}</ref><ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54257.html|title=Neeta Kadam|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२८ मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 2tzrexzno0rsofkgmefxzxj3jcm8enq सुजाता श्रीधर 0 32214 282516 228220 2026-11-11T06:58:12Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282516 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name =सुजाता श्रीधर | image = | country = भारतीय महिला | fullname = सुजाता श्रीधर | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1961|12|25|df=yes}} | birth_place = [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = | bowling = | role = | international = true | testdebutdate = २१ जनवरी | testdebutyear = १९८४ | testdebutagainst = अस्ट्रेलियन महिला | testcap = ३ | lasttestdate = १२ जुलाई | lasttestyear = १९८६ | lasttestagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odidebutdate = १० जनवरी | odidebutyear = १९८२ | odidebutagainst = अस्ट्रेलियन महिला | odicap = ६ | lastodidate = २७ जुलाई | lastodiyear = १९८६ | lastodiagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = ३ | runs1 = ३२ | bat avg1 = १६.०० | 100s/50s1 = ०/२ | top score1 = २०* | deliveries1 = ३३६ | wickets1 = ३ | bowl avg1 = ५३.३३ | fivefor1 = ० | tenfor1 = ० | best bowling1 = २/४६ | catches/stumpings1 = १/० | column2 = [[एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = ६ | runs2 = १९ | bat avg2 = ३.८० | 100s/50s2 = ०/० | top score2 = १४ | deliveries2 = २२२ | wickets2 = ० | bowl avg2 = १३७ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = १/२७ | catches/stumpings2 = १/० | date = १५ अप्रिल | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17156/17156.html क्रिकेट आर्काइव }} '''सुजाता श्रीधर''' ({{Langx|en|'''Sujata Sridhar'''}}/{{lang-ta|சுஜாதா ஸ்ரீதர் }}) (जन्म;२५ डिसेम्बर १९६१) एक पूर्व [[भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि जे १९८० कऽ दशकमे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क तर्फसँ [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट दुनु प्रारूपमे खेलैत छलिन । <ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17156/17156.html|title=Sujata Sridhar|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=१५ अप्रिल २०१७}}</ref> ओ अपन क्रिकेट जीवन कालमे कुल तीन टेस्ट आ छः वनडे म्याच खेलने छलिन ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54277.html|title=Sujata Sridhar|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=१५ अप्रिल २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] oqj67m4j24j0gwkg5rr4rqqir4isqge रेखा पुणेकर 0 32215 282517 227972 2026-11-11T06:58:16Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282517 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = रेखा पुणेकर | image = | country = भारतीय महिला | fullname = रेखा पुणेकर | nickname = | birth_date = | birth_place = [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दायाँ हाते | bowling = | role = | international = true | testdebutdate = २६ जुन | testdebutyear = १९८६ | testdebutagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | testcap = २ | lasttestdate = ३ जुलाई | lasttestyear = १९८६ | lasttestagainst = अस्ट्रेलियाली महिला | odidebutdate = २२ जुन | odidebutyear = १९८६ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odicap = १ | lastodidate = | lastodiyear = | lastodiagainst = | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 0 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = | runs1 = | bat avg1 = | 100s/50s1 = | top score1 = | deliveries1 = | wickets1 = | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = | tenfor1 = | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = | runs2 = | bat avg2 = | 100s/50s2 = | top score2 = | deliveries2 = &ndash; | wickets2 = &ndash; | bowl avg2 = &ndash; | fivefor2 = &ndash; | tenfor2 = &ndash; | best bowling2 = &ndash; | catches/stumpings2 = | date = ०१ अप्रिल | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17151/17151.html क्रिकेट आर्काइव }} '''रेखा पुणेकर''' ({{Langx|en|'''Rekha Punekar'''}}) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि , जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] म्याच खेलैत छलिन ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17151/17151.html|title=Rekha Punekar|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=०१ अप्रैल २०१७}}</ref> ओ भारतीय महिला टिमक तर्फसँ दायाँ हातसँ ब्याटिङ करैत दुई टेस्ट आ एक वनडे म्याच खेलने छलिन ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54271.html|title=Rekha Punekar|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=०१ अप्रैल २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 94nly4vfy2pxjfklge0e57539k4zhgs मिनोती देसाई 0 32219 282518 227641 2026-11-11T06:58:20Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282518 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = मिनोती एन देसाई | female = true | image = | country = भारत | fullname = मिनोती देसाई | nickname = छोटी | birth_date = {{Birth date and age|1968|3|15|df=yes}} | birth_place = [[इन्दौर]], [[भारत]] | heightft = 5 | heightinch = 8 | batting = बायाँ हाते | bowling = बायाँ हाते स्पिन | role = ब्याट्सम्यान | international = true | testdebutdate = २६ जुन | testdebutyear = १९८६ | testdebutagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | testcap = ३० | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = २२ जून | odidebutyear = १९८६ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड | odicap = ३२ | lastodidate = | lastodiyear = | lastodiagainst = | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | columns = 0 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = | runs1 = | bat avg1 = | 100s/50s1 = | top score1 = | deliveries1 = | wickets1 = | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = | tenfor1 = | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] | matches2 = | runs2 = | bat avg2 = | 100s/50s2 = | top score2 = | deliveries2 = &ndash; | wickets2 = &ndash; | bowl avg2 = &ndash; | fivefor2 = &ndash; | tenfor2 = &ndash; | best bowling2 = &ndash; | catches/stumpings2 = | date = ३१ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17123/17123.html क्रिकेट आर्काइव }} '''मिनोती देसाई''' ({{Langx|en|'''Minoti Desai'''}}) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि <ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54243.html|title=Minoti Desai|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=३१ मार्च २०१७}}</ref> जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल १९८० कऽ दशकमे [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेलैत छलिन। ओ अपन क्रिकेट करियरमे कुल एक टेस्ट आ एकहि वनडे म्याच खेलने छलिन ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17123/17123.html|title=Minoti Desai|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=३१ मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] kqw32uzxgcc3v7nidztdk2ylw0m12rp रीता डे 0 32224 282519 227959 2026-11-11T06:58:24Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282519 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = रीता डे | female = true | image = | country = भारतीय महिला | fullname = रीता डे | nickname = | birth_date = | birth_place = भारत | heightft = | heightinch = | batting = दाहिना हातसँ | bowling = | role = [[विकेट-कीपर]] | international = true | testdebutdate = १० फेब्रुअरी | testdebutyear = १९८४ | testdebutagainst = अस्ट्रेलियन महिला | testcap = २४ | lasttestdate = १७ मार्च | lasttestyear = १९८५ | lasttestagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | odidebutdate = १९ जनवरी | odidebutyear = १९८४ | odidebutagainst = अस्ट्रेलियन महिला | odicap = २२ | lastodidate = २३ फेब्रुअरी | lastodiyear = १९९५ | lastodiagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | columns = 0 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = | runs1 = | bat avg1 = | 100s/50s1 = | top score1 = | deliveries1 = | wickets1 = | bowl avg1 = | fivefor1 = | tenfor1 = | best bowling1 = | catches/stumpings1 = | column2 = [[एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = | runs2 = | bat avg2 = | 100s/50s2 = | top score2 = | deliveries2 = | wickets2 = | bowl avg2 = | fivefor2 = | tenfor2 = | best bowling2 = | catches/stumpings2 = | date = २१ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17125/17125.html क्रिकेट आर्काइव }} '''रीता डे''' ({{Langx|en|'''Rita Dey'''}}) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छथि जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम|भारतक राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] क्रिकेट खेलैत छलिन ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17125/17125.html|title=Rita Dey|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२१ मार्च २०१७}}</ref> ओ दाहिना हातसँ ब्याटिङ करैत छलिन आ एक [[विकेट-कीपर]] सेहो छलिन।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54245.html|title=Rita Dey|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२१ मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 62vmagll5l4dirvmgavq8ff5qcrtj4b फाम्की जेन्सेन 0 32274 282520 227630 2026-11-11T06:58:28Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282520 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image = Famke Janssen WonderCon 2013.jpg | image_size = | caption = | birth_name = फाम्की ब्युमेर जेन्सेन | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1964|11|05}} | birth_place = एम्स्टलवीं, नीदरलैंड्स | occupation = अभिनेत्री | years_active = १९९२–हाल धरि | death_date = | death_place = | spouse = कीप विलियम्स (१९९५–२०००) }} '''फाम्की ब्युमेर जेन्सेन''' ({{Langx|en|Famke Beumer Janssen}}, जन्म ५ नवम्बर १९६५) एक डच अभिनेत्री आ पूर्व फेशन मोडल छथि। ओ ''गोल्डनआय'' (१९९५)मे जिनिया ओनाटोप आ ''एक्स-मेन'' चलचित्र शृंखलामे जिन ग्रेफिनिक्सक भूमिका निभावैके लेल सर्वत्र विख्यात छथि। == शुरूआती जीवन आ शिक्षा == जेन्सेनक जन्म आम्स्टेलवीन, नेदरलैंड्समे भेल छल ।<ref name="bio">{{cite web | title = Famke Janssen Biography | publisher = FilmReference.com | url = http://www.filmreference.com/film/49/Famke-Janssen.html | accessdate = 16 अक्टोबर 2011}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commons category|Famke Janssen}} * {{IMDb name|463}} * {{tcmdb name|94216}} * {{amg name|35232}} * {{fashionmodel|id=Famke_Janssen}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] bq8nxvntpd5akaa9oeplrdd52tr0e97 नमिता दली 0 32440 282521 244718 2026-11-11T06:58:32Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282521 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = नमिता दली | image = No-Photo-Available-240x300.jpg | image_size = | caption = तस्वीर उपलब्ध नै अछि । | fullname = नमिता कुमारी दली | birth_date = {{birth date and age|1991|6|16|df=y}} | birth_place = [[चन्द्रपुर नगरपालिका|चन्द्रनिगाहपुर]], [[नेपाल]]<ref name="Goal Nepal"/> | position = [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] | height = {{height|ft=5|in=5}}<ref name="Goal Nepal">{{cite web |title=Namita Dali - GoalNepal Player Profile |url=http://www.goalnepal.com/player_profile.php?pid=1079&tid=172 |work=[[GoalNepal.com]] |accessdate=2 February 2015 |archive-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150404003954/http://www.goalnepal.com/player_profile.php?pid=1079&tid=172 |dead-url=yes }}</ref> | years1 = | clubs1 = [[नेपाल पुलिस क्लब]] | caps1 = | goals1 = | nationalyears1 = २०१२- | nationalteam1 = [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम|नेपाल]] | nationalcaps1 = | nationalgoals1 = }} '''नमिता दली''' ({{Langx|en|[[:en:Namita Dali|Namita Dali]]}}) (जन्म १६ जुन १९९१, [[चन्द्रपुर नगरपालिका|चन्द्रनिगाहपुर]]मे ) नेपालीक महिला राष्ट्रिय टिमसँ फुटबल खेलैत छथि , साथ ओ [[नेपाल पुलिस क्लब]]सँ सेहो खेलैत अछि। ओ [[२०१२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]] सँ अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन सुरु केलक ।<ref>{{cite web |title=2nd SAFF Women's Championship: Know Your Player - Namita Dali |url=http://www.goalnepal.com/news.php?id=9086 |work=[[GoalNepal.com]] |date=10 September 2012 |accessdate=2 February 2015 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402121322/http://www.goalnepal.com/news.php?id=9086 |dead-url=yes }}</ref> ओ [[भारत महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम|भारत]] विरुद्ध भेल फाइनल खेल खेलने छलिन ।<ref>{{cite web |title=Nepal vs India 16 September 2012: Live Commentary |url=http://www.goalnepal.com/matchinfo.php?id=945 |work=[[GoalNepal.com]] |date=16 September 2012 |accessdate=2 February 2015 |archive-date=23 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141223022929/http://www.goalnepal.com/matchinfo.php?id=945 |dead-url=yes }}</ref> ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:फुटबल खेलाडी]] [[श्रेणी:नेपाली महिला फुटबल खेलाडीसभ]] 1unaeh5oaddyer1ysspl61sjsq6qlsf जमुना गुरुङ 0 32443 282522 282071 2026-11-11T06:58:37Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282522 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = जमुना गुरुङ | image = Jamuna gurung.jpg | image_size = 200px | caption = जमुना गुरुङ [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम|नेपाली महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम]]क कप्तान । | fullname = जमुना गुरुङ | birth_date = | birth_place = [[रमाइलो]], [[बयरबन]] [[मोरङ जिला|मोरङ]], [[नेपाल]] | position = [[अग्रपंक्ति (फुटबल)|अग्रपंक्ति]] | height = {{height|ft=5|in=1}}<ref name="Goal Nepal">{{cite web |title=Jamuna Gurung - GoalNepal Player Profile |url=http://www.goalnepal.com/player_profile-pid-1094.html |work=goalnepal.com |accessdate=5 November 2014 |archive-date=5 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105170530/http://www.goalnepal.com/player_profile-pid-1094.html |dead-url=yes }}</ref> | years1 = | clubs1 = [[एपीएफ क्लब]] | caps1 = | goals1 = ३५ | nationalyears1 = | nationalteam1 = [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम|नेपाल]] | nationalcaps1 = | nationalgoals1 = २१ }} '''जमुना गुरुङ''' ({{Langx|en|[[:en:Jamuna Gurung|Jamuna Gurung]]}}) नेपाली महिला [[फुटबल]] खेलाडी छथि। ओ [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम|नेपाली महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम]]कऽ पूर्व कप्तान समेत छथि ।<ref>{{cite web | url = http://www.goalnepal.com/news.php?id=7787 | title = Nepal Women National Team Skipper Jamuna Gurung Urges Ladies To Join The Game | publisher = goalnepal.com | date = 2 June 2012 | accessdate = 8 September 2012 | archive-date = 8 June 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120608171930/http://www.goalnepal.com/news.php?id=7787 | dead-url = yes }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.nepalifootball.com/modules/l-news/article-category/83-international-competitions/1137-skipper-jamuna-gurung-in-fire-as-nepal-annihilates-pakistan.html | title = Skipper Jamuna Gurung in fire as Nepal annihilates Pakistan | publisher = nepalifootball.com | date = 8 September 2012 | accessdate = 8 September 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20241203143506/http://www.nepalifootball.com/modules/l-news/article-category/83-international-competitions/1137-skipper-jamuna-gurung-in-fire-as-nepal-annihilates-pakistan.html | archive-date = 3 December 2024 | dead-url = yes }}</ref> हिनकर नाममे २१ अन्तर्राष्ट्रिय गोल रहल अछि घरेलु लिगमे सेहो ओ ३५ गोल करै चुकल अछि । हिनका नेपालक एक सफल महिला खेलाडी सूचीमे राख्नने अछि । ==जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== *[[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:फुटबल खेलाडी]] [[श्रेणी:नेपाली महिला फुटबल खेलाडीसभ]] gkcbbqgjpd4uztqy1ahq08wqt0j4lhd एरिका 0 32466 282523 243856 2026-11-11T06:58:41Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282523 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | playername = एरिका | image = Erika (13), zagueira, DSC00924.jpg|280px | caption = | fullname = एरिका क्रिस्टियानो डस सान्तोस | dateofbirth = {{birth date|1988|02|04|df=yes}} | cityofbirth = [[साओ पाउलो]] | countryofbirth = [[ब्राजिल]] | height = {{height|ft=5|in=8}} | position = [[रक्षापंक्ति (फुटबल)|रक्षापंक्ति]] | currentclub = | clubnumber = | youthclubs1 = | youthyears1 = | clubs1 = [[सान्तोस फुटबल क्लब (महिला)|सान्तोस]] | years1 = | caps1 = <!-- LEAGUE APPEARANCES & GOALS ONLY--> | goals1 = | clubs2 = [[एफसी गोल्ड प्राइड]] | years2 = २००९ | caps2 = ७ <!-- LEAGUE APPEARANCES & GOALS ONLY--> | goals2 = ० | clubs3 = [[सान्तोस फुटबल क्लब (महिला)|सान्तोस]] | years3 = २००९–२०११ | caps3 = ५ <!-- LEAGUE APPEARANCES & GOALS ONLY--> | goals3 = ६ | totalcaps = | totalgoals = | nationalteam1 = {{flagicon|BRA}} ब्राजिल अ-२० | nationalyears1 = | nationalcaps1 = | nationalgoals1 = | nationalteam2 = {{flagicon|BRA}} [[ब्राजिल राष्ट्रिय महिला फुटबल टिम|ब्राजिल]] | nationalyears2 = | nationalcaps2 = | nationalgoals2 = | medaltemplates = {{MedalCountry|{{BRA}}}} {{MedalSport | ओलम्पिक खेलहरू – महिला [[२००८ समर ओलम्पिकमा फुटबल|फुटबल]]}} {{MedalSilver | [[२००८ समर ओलम्पिक|२००८ बेइजिङ]] | [[२००८ समर ओलम्पिकमा फुटबल|समूह प्रतियोगिता]]}} | club-update = 03:20, 21 October 2009 (UTC) | nationalteam-update = 03:20, 21 October 2009 (UTC) }} ''' एरिका क्रिस्टियानो डस सान्तोस''' वा '''एरिका''' ({{Langx|en|[[:en:Érika|Érika]]}}, जन्म ४ फरबरी १९८८) ब्राजिलियन फुटबल खेलाडी छथि। ==करियर खेल तथ्याङ्क== ===क्लब करियर=== {| class="wikitable" style=font-size:90% text-align: center width=75% |- !rowspan=2 width=15% |टिम !rowspan=2 width=7% | सिजन !rowspan=2 width=7% | लिग !colspan=5 width=20% | घरेलु<br>लिग !colspan=5 width=20% | घरेलु<br>प्लेअफ !colspan=5 width=10% | जम्मा |- !align=center | खेल !align=center | शुरुवात !align=center | मिनेट !align=center | गोल !align=center | सहयोग !align=center | खेल !align=center | शुरुवात !align=center | मिनेट !align=center | गोल !align=center | सहयोग !align=center | खेल !align=center | शुरुवात !align=center | मिनेट !align=center | गोल !align=center | सहयोग |- |align=center | |rowspan=1 align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |- | | ! जम्मा !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! |- |rowspan=1 align=center | '''[[एफसी गोल्ड प्राइड]]''' |align=center | [[२००९ महिला पेशागत फुटबल सिजन|२००९]] |align=center | [[महिला पेशागत फुटबल|डब्लुपिएस]] |align=center | ७ |align=center | ५ |align=center | ४२३ |align=center | ० |align=center | ० |align=center | – |align=center | – |align=center | – |align=center | – |align=center | – |align=center | ७ |align=center | ५ |align=center | ४२३ |align=center | ० |align=center | ० |- | | ! जम्मा !! ७ !! ५ !! ४२३ !! ० !! ० !! – !! – !! – !! – !! – !! ७ !! ५ !! ४२३ !! ० !! ० |- |rowspan=1 align=center | '''[[सान्तोस फुटबल क्लब (महिला)|सान्तोस]]''' |align=center | २००९ |rowspan=1 align=center | [[कोपा डो ब्राजिल डे फुटबल फेमिनिनो|कोपा डो ब्राजिल]] |align=center | ५ |align=center | |align=center | |align=center | ६ |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | |align=center | ५ |align=center | |align=center | |align=center | ६ |align=center | |- | | ! जम्मा !! ५ !! !! !! ६ !! !! !! !! !! !! !! ५ !! !! !! ६ !! |- !style="background: #DCDCDC" colspan="2" | कुल जम्मा !style="background: #DCDCDC" align=center | – !style="background: #DCDCDC" align=center | १२ !style="background: #DCDCDC" align=center | ५ !style="background: #DCDCDC" align=center | ४२३ !style="background: #DCDCDC" align=center | ६ !style="background: #DCDCDC" align=center | ० !style="background: #DCDCDC" align=center | – !style="background: #DCDCDC" align=center | – !style="background: #DCDCDC" align=center | – !style="background: #DCDCDC" align=center | – !style="background: #DCDCDC" align=center | – !style="background: #DCDCDC" align=center | १२ !style="background: #DCDCDC" align=center | ५ !style="background: #DCDCDC" align=center | ४२३ !style="background: #DCDCDC" align=center | ६ !style="background: #DCDCDC" align=center | ० |} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{FIFA player|219139}} * [https://web.archive.org/web/20080809202514/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/8/204988.shtml २००८ Olympics player profile] * [http://santos.globo.com/feminino_jogadora.php?cod=1854 Santos FC player profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091027100543/http://santos.globo.com/feminino_jogadora.php?cod=1854 |date=2009-10-27 }} * [http://www.womensprosoccer.com/players/freeagents/erika Women's Professional Soccer player profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110814031512/http://www.womensprosoccer.com/players/freeagents/erika |date=2011-08-14 }} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:फुटबल खेलाडी]] [[श्रेणी:फिफा महिला विश्वकप खेलाडीसभ]] dxsc12ed9pvqtfmpt6mpquc88wpqao9 नेफियू रियो 0 32578 282524 237866 2026-11-11T06:58:45Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282524 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian politician | name = नेफियू रियो | image = NeiphiuRio.jpg | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|१९५०|११|११}} | birth_place = [[कोहिमा]], [[असम]], [[भारत]]<br/>(अब [[नागाल्याण्ड]], भारत मे) | residence =[[दीमापुर]], नागाल्याण्ड | death_date = | death_place = | office = [[नागाल्याण्डक मुख्यमन्त्रीसभक सूची|नागाल्याण्डक नअम मुख्यमन्त्री]] | constituency = [[उत्तरी अंगामी-२ निर्वाचन क्षेत्र|उत्तरी अंगामी-२]] | termstart = ८ मार्च २०१८ | termend = | predecessor = [[टी॰ आर॰ जेलियांग]] | constituency2 = [[उत्तरी अंगामी-२ निर्वाचन क्षेत्र|उत्तरी अंगामी-२]] | termstart2 = १२ मार्च २००८ | termend2 = २४ मई २०१४ | predecessor2 = राष्ट्रपति शासन | successor2 = [[टिआर जेलियाङ]] | constituency3 = [[उत्तरी अंगामी-२ निर्वाचन क्षेत्र|उत्तरी अंगामी-२]] | termstart3 = ६ मार्च २००३ | termend3 = ३ जनवरी २००८ | predecessor3 = [[एससी जमीर]] | successor3 = राष्ट्रपति शासन | office4 = [[सांसद]], [[लोक सभा]] | constituency4 = [[नागाल्याण्ड लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र|नागाल्याण्ड]] | termstart4 = मई २०१४ | termend4 = २८ फरवरी २०१८ | predecessor4 = [[सिएम चाङ]] | successor4 = | party = [[नेशनलिस्ट डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिव पार्टी]] | spouse = कैसा रियो | Religion = [[ईसाई]] | website = | footnotes = | date= | year = | source = }} '''नेफियू रियो''' ({{Langx|en|Neiphiu Rio}}; जन्म : ११ नवम्बर १९५०, [[कोहिमा]]) एक भारतीय राजनीतिज्ञ छी जे भारतक [[नागाल्याण्ड]] राज्यक वर्तमान मुख्यमन्त्री छी।<ref name="आजतक">{{cite news | url=https://aajtak.intoday.in/story/nagaland-neiphiu-rio-amit-shah-ndpp-pb-aacharya-1-988306.html | title=नेफियू रियो बनल नगालैंड कऽ सीएम, शाह-निर्मला रहल शपथ ग्रहण मे मौजूद | work=[[आज तक]] | date=८ मार्च २०१८ | accessdate=९ मार्च २०१८ | location=[[कोहिमा]]}}</ref> एहि सँ पहिने ओ सन् २००३-०८, सन् २००८-१३, सन् २०१३-१४ धरि लगातार तीन बेर मुख्यमन्त्री कऽ पद पर रहि काज करि चुकल अछि। हिनकर वर्तमान कार्यकाल ८ मार्च २०१८ कऽ प्रारम्भ भेल । ओ २०१४-१८ कऽ मध्य [[नागाल्याण्ड लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र|नागाल्याण्ड लोक सभा क्षेत्र]] सँ सांसद सेहो रहल अछि। == प्रारम्भिक जीवन आ शिक्षा == == राजनैतिक यात्रा == ==सम्मान== == निजी जीवन == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{वर्तमान भारतीय मुख्यमन्त्री}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञसभ]] {{India-politician-stub}} r3x59p81g9gn2j98iem4bhs5na4haz6 गुरु नानक 0 32684 282182 178108 2026-11-10T23:17:04Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282182 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = गुरु नानक | image = Sikh Gurus with Bhai Bala and Bhai Mardana.jpg | alt = Guru Nanak with Bhai Bala, Bhai Mardana and Sikh Gurus | caption = १९ औ शताब्दीमे निर्मित तंजौर शैलीक चित्र जेहिमे गुरु नानकजी संग सम्पूर्ण सिखगुरुसभ | birth_name = नानक | birth_date = वि.सं १५२७ | birth_place = (वर्तमान [[ननकाना साहिब]], [[पञ्जाब, पाकिस्तान]], [[पाकिस्तान]]) | death_date = २२ सेप्टेम्बर १५४९ | death_place = करतारपुर | resting_place= करतारपुर | years_active = १४९९ – १५४९ | occupation = [[सिखधर्म]]क संस्थापक | successor = [[गुरु अंगद देव]] | parents = }} '''गुरु नानक''' ([[पञ्जाबी भाषा|पञ्जाबी]], ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, सन् १४६९ अप्रैल १५ – २२ सेप्टेम्बर १५३९ ), [[सिख धर्म]]क संस्थापक, [[सिख]]सभक आदि गुरु छल । गुरु नानकके अनुयायीसभ गुरु नानक, गुरु नानक देवजी, बाबा नानक आ नानकशाह कहैत छल । गुरु नानकके जन्मदिन विश्व भैर कात्तिक पूर्णिमाक दिन मनाएल जाएत अछि ।<ref name=Harbans>{{cite web|url=http://www.learnpunjabi.org/eos/|title=श्री गुरु नानक देव|last=देव|publisher=पञ्जाब विश्वबिद्यालय, पटयाला|1=|access-date=2015-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508213214/http://www.learnpunjabi.org/eos/|archive-date=2014-05-08|dead-url=yes}}</ref> गुरु नानकके वाणीसभ सिखसभक धार्मिक ग्रन्थ [[गुरु ग्रन्थ साहिब]]मे ९७४ काव्य छन्दक रुपमे दर्ता अछि । ==सन्दर्भ सामग्री == ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:सिख गुरुसभ]] [[श्रेणी:सिख धर्म]] jxz2jgvelhfklk5bqcg3t4u38qeu1fs भेनेजुएला 0 32694 282525 266572 2026-11-11T06:58:49Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282525 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = भेनेजुएला कऽ बोलिभियाई गणराज्य{{nobold|{{ref label|name|a|none}}}} |common_name = भेनेजुएला<br>Venezuela |native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:88%; |{{native name|es|República Bolivariana de Venezuela}}}} |image_flag = Flag of Venezuela (state).svg <!-- DO NOT REPLACE THE STATE FLAG WITH THE PRE-CHAVEZ FLAG. THIS IS THE OFFICIAL FLAG OF VENEZUELA, SEE TALK PAGE. --> |image_coat = Coat of arms of Venezuela.svg |national_motto = |national_anthem = ''Gloria al Bravo Pueblo''<br />{{small|({{Langx|en|"बहादुर लोकसभक महिमा"}})}}<br /><center>[[File:United States Navy Band - Gloria al Bravo Pueblo.ogg]]</center> |image_map = Venezuela (orthographic projection).svg |capital = [[काराकास]] |coordinates = {{Coord|10|30|N|66|55|W|type:city}} |largest_city = [[काराकास]] |official_languages = [[स्पेनी]]<sup>b</sup> |ethnic_groups = {{unbulleted list | ५१.६% [[बहुसांस्कृतिक]] | ४३.६% [[श्वेत]] | २.९% [[अश्वेत]] | १.२% अन्य | ०.७% <small>अन्य अमेरिकी आदिवासी</small> }} |ethnic_groups_year = सन् २०११<ref name="Census-ethnics">{{cite web |url=http://www.ine.gob.ve/documentos/Demografia/CensodePoblacionyVivienda/pdf/nacional.pdf |title=Resultado Básico del XIV Censo Nacional de Población y Vivienda 2011 (Mayo 2014) |page=29 |publisher=Ine.gov.ve |accessdate=8 September 2014 |archive-date=5 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805193838/http://www.ine.gob.ve/documentos/Demografia/CensodePoblacionyVivienda/pdf/nacional.pdf |dead-url=yes }}</ref> |demonym = भेनेजुएलियाई |government_type = [[सङ्घीय राज्य|सङ्घीय]] [[अध्यक्षीय गणराज्य|अध्यक्षीय]] [[संवैधानिक गणराज्य]] |leader_title1 = [[भेनेजुएलाक राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] |leader_name1 = [[निकोलस मदुरो]] |leader_title2 = उप-राष्ट्रपति |leader_name2 = देल्सी रोद्रिगेस |leader_title3 = विधानसभाक अध्यक्ष |leader_name3 = जुलियो बोर्गेस |legislature = राष्ट्रिय विधानसभा |sovereignty_type = [[स्वतन्त्रता]] |established_event1 = [[स्पेन]]सँ |established_date1 = सन् १८११ जुलाई ५ |established_event2 = {{nowrap|[[ग्रेट कोलम्बिया]]सँ}} |established_date2 = सन् १८३० जनवरी १३ |established_event3 = मान्यता |established_date3 = सन् १८४५ मार्च ३० |area_km2 = ९१६,४४५ |area_rank = ३३म् |area_sq_mi = ३५३,८४१ |percent_water = ०.३२{{ref label|area|d|none}} |population_census = ३०,५१८,२६०<ref name="imf2">{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=8&sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=299&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=|title=Venezuela |publisher=International Monetary Fund}}</ref> |population_census_year = सन् २०२३ |population_census_rank = ५०म् |population_density_km2 = ३३.७४ |population_density_sq_mi = ८७.४ |population_density_rank = १४४म् |GDP_PPP = $२११.९२६ बिलियन<ref name="imf2" /> |GDP_PPP_year = सन् २०२३ |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = $७,९८५<ref name="imf2" /> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = $९२.२१० बिलियन<ref name="imf2" /> |GDP_nominal_year = सन् २०२३ |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_per_capita = $३,४७४<ref name="imf2" /> |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini = ४४.८ <!--number only--> |Gini_year = सन् २०१३ |Gini_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |Gini_ref = <ref>{{cite web |title=Income Gini coefficient |url=http://hdr.undp.org/en/content/income-gini-coefficient |website=[[United Nations Development Programme]] |publisher=[[United Nations]] |accessdate=21 September 2015}}</ref> |Gini_rank = |HDI = ०.६९९ <!--number only--> |HDI_year = सन् २०२२<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |year=2016 |accessdate=25 March 2017 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = ७१म् |currency = [[भेनेजुएला बोलिभर]]{{ref label|currency|e|none}} |currency_code = भिइएफ |time_zone = [[भेनेजुएला समय]] |utc_offset = –४ |utc_offset_DST = |time_zone_DST = |date_format = |drives_on = दाहिना |calling_code = [[+58]] |cctld = [[.ve]] |footnote_a = {{note label|name|a|none}} The "Bolivarian Republic of Venezuela" has been the full official title since the adoption of the new [[Constitution of Venezuela|Constitution of 1999]], when the state was renamed in honor of [[Simón Bolívar]]. |footnote_b = {{note label|languages|b|none}}देशमे बाजय जाएवला सम्पूर्ण स्वदेशी भाषासभ केर संविधान मान्यता देनए अछि। |footnote_c = {{note label|groups|c|none}} किछ महत्वपूर्ण उपसमूहसभ शामिल अछि: [[स्पेनी]], [[इटालियाई]], आदिवासी, [[अफ्रिकी]], [[पुर्तगाली]], [[अरबी]] आ [[जर्मन]]। |footnote_d = {{note label|area|d|none}} क्षेत्रक योगमे मात्रे भेनेजुएला-प्रशासित क्षेत्र शामिल अछि। |footnote_e = {{note label|currency|e|none}} सन् २००८ जनवरी १ केर, एक नव बोलिभार मुद्रा पेश कएल गेल, 'बोलिभर फुएरते' (आइएसओ ४२१७ कोड -भिइएफ)। |religion = {{unbulleted list |९२.६% [[इसाई]]|—८०.५% [[रोमन क्याथोलिक]]|—११.२% [[प्रोटेस्टेन्ट सम्प्रदाय]]|—०.९% अन्य इसाई|५.५% कोनो धर्म नहि माननिहार| |१.१% कार्देसी सम्प्रदाय |०.८% अन्य}} |recognized_regional_languages = स्वदेशी भाषासभ |area_magnitude = 1 E11 |country_code = }} '''भेनेजुएला''' [[दक्षिण अमेरिका]] महाद्वीपमे स्थित एक देश छी। एकर राजधानी [[काराकास]] छी। ई दक्षिण अमेरिकाक उत्तरमे स्थित एक उष्णकटिबन्धीय प्रदेश छी। एकर पूर्वमे गुयाना, दक्षिणमे [[ब्राजिल]] आ पश्चिममे [[कोलोम्बिया]] राष्ट्र अछि। एकर उत्तरी सीमा २८०० किलोमिटर अछि, एकर उत्तरमे क्यारिबियाई द्वीपसमूह आ उत्तर पूर्वमे [[आन्ध्र महासागर]] अछि। ==इतिहास== ==भूगोल== ==राजनीति== ==अर्थतन्त्र== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{Countries of South America}} [[श्रेणी:देश]] [[श्रेणी:दक्षिण अमेरिकी देशसभ]] 9j173d3k6fd0a57cvr6uewa79qrpfv5 अल्जेरिया 0 32722 282588 279708 2026-11-11T07:15:29Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282588 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = <div style="padding-bottom: 0.3em; white-space: nowrap;">अल्जेरिया कऽ जन-लोकतन्त्रीय गणराज्य</div>| native_name = الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية <small>(अरबी)</small><br/> ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ <small>(बर्बर)</small> | common_name = अल्जेरिया | national_anthem = [[Kassaman]]<br/>{{small|''हम प्रण लेते हैं''}}<br/> {{small|बाहरी आवाज़: •<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.algeria-un.org/audio/algeria.mp3 |access-date=2018-08-28 |archive-date=2010-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100613055432/http://algeria-un.org/audio/algeria.mp3 |url-status=dead }}</ref>}} | national_motto = {{native phrase|ar|{{big|بالشّعب وللشّعب}}|italics=off}}<br/>{{small|"लोगों द्वारा और लोगों के लिए"}}{{lower|0.2em|<ref name="CONST-AR">{{cite web|url=http://www.el-mouradia.dz/arabe/symbole/textes/constitution96.htm |title=Constitution of Algeria, Art. 11 |language=Arabic |publisher=El-mouradia.dz |date= |accessdate=17 जनवरी 2013}}</ref><ref name="CONST-EN">{{cite web|url=http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm |title=Constitution of Algeria; Art. 11 |publisher=Apn-dz.org |date=28 नवम्बर 1996 |accessdate=17 जनवरी 2013}}</ref>}} | image_flag = Flag of Algeria.svg | image_coat = National Emblem of Algeria (bronze effect).svg | symbol_type = चिह्न | image_map = Algeria (orthographic projection).svg | official_languages = [[अरबी भाषा|अरबी]]<ref name="constitution">{{cite web|url=http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm |title=Constitution of Algeria; Art. 3 |publisher=Apn-dz.org |date=28 नवम्बर 1996 |accessdate=17 जनवरी 2013}}</ref> | languages_type = Other languages<ref name="CIA">{{cite web|title=Algeria|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html|publisher=CIA World Factbook|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180828220617/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html|archivedate=2018-08-28|access-date=2018-08-28|dead-url=yes}}</ref> | languages = {{vunblist |[[बर्बर भाषा|बर्बर]] {{small|(संवैधानिक रूप से राष्ट्रीय)}} | फ़्रान्सीसी ([[लोकभाषा]])}} | ethnic_groups =<ref name="CIA"/> {{vunblist | 99% {{nowrap|[[अरब-बर्बर]]{{ref label|arabberberbox|a|}}<!--end nowrap:-->}} | 1% ओर}} | capital = [[अल्जीयर्स]] | latd=36 |latm=42 |latNS=N |longd=3 |longm=13 |longEW=E | largest_city = राजधानी | government_type = [[एकात्मक राज्य|एकात्मक]] [[अर्द्ध राष्ट्रपति प्रणाली|अर्द्ध राष्ट्रपति]] गणराज्य | leader_title1 = [[अल्जीरिया के राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | leader_name1 = [[अब्देलाज़िज़ बौतेफ़्लिका]] | leader_title2 = [[अल्जेरिया कऽ प्रधान मंत्री|प्रधान मन्त्री]] | leader_name2 = [[अब्देलमालेक सेल्लाल]] | legislature = [[अल्जेरिया कऽ संसद|संसद]] | upper_house = [[राष्ट्र कऽ परिषद]] | lower_house = {{nowrap|[[लोग कऽ राष्ट्रीय सभा]]}} | sovereignty_type = स्वतन्त्रता {{nobold|फ़्रान्स सँ}} | established_event1 = मान्यता प्राप्ति | established_date1 = ३ जुलाई १९६२ | established_event2 = घोषित | established_date2 = ५ जुलाई १९६२ | area_rank = 10th | area_magnitude = 1 E12 | area_km2 = २३८१७४१ | area_sq_mi = ९१९५९५ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | percent_water = उपेक्षणीय | population_rank = ३४ अम | population_estimate = ३७,९००,९००,<ref name="2013aps">{{cite web|url=http://www.aps.dz/L-Algerie-comptait-37-9-millions-d.html|title=L’Algérie comptait 37,9 millions d’habitants au 1er janvier 2013 (ONS)|author=L’Office National des Statistiques (ONS)|publisher=APS|language=French|date=17 अप्रैल 2013|accessdate=17 अप्रैल 2013}}</ref> | population_estimate_year = २०१२ | population_census = ३४,०८०,०३० <ref name="2008census">{{cite web|title=Population résidente des ménages ordinaires et collectifs (MOC) selon la wilaya de résidence et le sexe et le taux d'accroissement annuel moyen (1998–2008)|url=http://www.ons.dz/IMG/pdf/pop1_national.pdf|publisher=Office National des Statistiques}}</ref> | population_census_year = २००८ | population_density_km2 = १४.६ | population_density_sq_mi = ३७.९ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | population_density_rank = २०६ अम | GDP_PPP_year = २०१२ | GDP_PPP = $272.866 बिलियन<ref name="imf2">{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/01/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=612&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=68&pr.y=8 |title=Algeria |publisher=International Monetary Fund |accessdate=17 अप्रैल 2013}}</ref> | GDP_PPP_rank = ४७ अम | GDP_PPP_per_capita =$7,477<ref name="imf2" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = १०० हम | GDP_nominal =$207.794 बिलियन<ref name="imf2" /> | GDP_nominal_rank = ४९ अम | GDP_nominal_year = 2012 | GDP_nominal_per_capita = $5,693<ref name="imf2" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ९३ अम | Gini_year = १९९५ | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini = 35.3 <!-- number only --> | Gini_ref =<ref>{{cite web |author=Staff |date=undated |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |title=Distribution of Family Income&nbsp;– Gini Index |work=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |accessdate=1 सितंबर 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180823030812/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |archivedate=2018-08-23 |deadurl=yes }}</ref> | HDI_year = २०१३ | HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady --> | HDI = 0.713 <!-- number only --> | HDI_ref =<ref name="UN">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf |title=Human Development Report 2011. Human Development Index Trends |publisher=संयुक्त राष्ट्र |accessdate=2 नवम्बर 2011}}</ref> | HDI_rank = ९३ अम | currency = [[अल्जीरियाई दिनार]] | currency_code = DZD | time_zone = [[केन्द्रीय यूरोपीय समय|CET]] ([[UTC+01]]) | time_zone_DST = | demonym = अल्जीरियाई | drives_on = right<ref>{{cite news|last=Geoghegan |first=Tom |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8239048.stm |title=Could the UK drive on the right? |publisher=बीबीसी न्यूज़ |date=7 सितंबर 2009 |accessdate=14 जनवरी 2013}}</ref> | calling_code = [[+213]] | iso3166code = DZ | cctld = {{vunblist |[[.dz]] |[[الجزائر.]]}} | footnote_a = {{note|arabberberbox}} The [[CIA World Factbook]] states that about 15% of Algerians, a minority, identify as Berber even though almost all Algerians have Berber origins instead of Arab origins. The Factbook explains that of the approximately 15% who identify as Berber, most live in [[Kabylie]], more closely identify with Berber heritage instead of Arab heritage, and are Muslim. }} '''अल्जेरिया''' ({{lang-ar|الجزائر}}, ''अल-ज़ज़ायर''; '''{{Langx|fr|Algérie}}'''; [[बर्बर]]: ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ ''जायेर'') '''अल्जेरिया कऽ जन-लोकतन्त्रीय गणराज्य''' आ '''लोकतन्त्रीय आ लोग-प्यारा अल्जेरियायी गणराज्य'''<ref>{{cite journal |last=Radicati di Brozolo |first=Luca G. |year=1990 |title=Benemar v. Embassy of the Democratic and Popular Republic of Algeria |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-international-law_1990-04_84_2/page/573 |journal=[[American Journal of International Law]] |volume=84 |issue=2 |pages=573–577 |doi=10.2307/2203476 }}</ref> सेहो कहैल जाएत अछि, अफ़्रीका कऽ मघरेब क्षेत्रमे स्थित एक देश छी जेकर राजधानी सबसँ अधिक आबादी वाला शहर [[अल्जीएर्स]] छी। ==उत्पति== ==इतिहास== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:देश]] mkb2c4tqr2xi2zcx5chnrzba9hzinyo फेस एल बाली 0 32789 282191 276979 2026-11-11T01:13:00Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282191 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = फेस एल बाली | Image = [[File:Fes, Old Medina.jpg|300px]] | State Party = {{flag|मोरक्को}} | Type = सास्कृतिक | Criteria = (ii), (v) | ID = २८० | Region = [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] | Year = १९८१ | Session = [६]अम | Link = }} '''फेस एल बाली''' [[मोरक्को]] मे रहल एक ऐतिहासिक स्थल छी । ई स्थलके [[युनेस्को]] सन २००१ मे [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मे समाबेश केनेए छल । ==इतिहास== ==भूगोल== ==जलवायू== {{Weather box |location = फेस |metric first = yes |single line = yes |Jan record high C= 25.0 |Feb record high C= 30.5 |Mar record high C= 33.3 |Apr record high C= 37.0 |May record high C= 40.8 |Jun record high C= 44.0 |Jul record high C= 46.7 |Aug record high C= 44.4 |Sep record high C= 41.7 |Oct record high C= 37.5 |Nov record high C= 31.2 |Dec record high C= 27.0 |year record high C= 46.7 |Jan high C = 15.1 |Feb high C = 16.5 |Mar high C = 18.3 |Apr high C = 19.7 |May high C = 23.9 |Jun high C = 28.5 |Jul high C = 33.9 |Aug high C = 33.8 |Sep high C = 30.4 |Oct high C = 24.7 |Nov high C = 19.3 |Dec high C = 15.7 |year high C = 23.3 |Jan mean C = 9.4 |Feb mean C = 10.8 |Mar mean C = 12.1 |Apr mean C = 13.7 |May mean C = 17.1 |Jun mean C = 21.0 |Jul mean C = 25.3 |Aug mean C = 25.4 |Sep mean C = 22.7 |Oct mean C = 18.1 |Nov mean C = 13.5 |Dec mean C = 10.1 |year mean C = 16.6 |Jan low C = 3.7 |Feb low C = 5.0 |Mar low C = 5.9 |Apr low C = 7.6 |May low C = 10.2 |Jun low C = 13.4 |Jul low C = 16.7 |Aug low C = 17.0 |Sep low C = 15.0 |Oct low C = 11.4 |Nov low C = 7.7 |Dec low C = 4.6 |year low C = 9.8 |Jan record low C= -8.2 |Feb record low C= -4.9 |Mar record low C= -2.5 |Apr record low C= -0.5 |May record low C= 0.0 |Jun record low C= 4.9 |Jul record low C= 8.5 |Aug record low C= 9.2 |Sep record low C= 5.9 |Oct record low C= 0.0 |Nov record low C= -1.4 |Dec record low C= -5.0 |year record low C= -8.2 |rain colour = green |Jan rain mm = 72.2 |Feb rain mm = 100.4 |Mar rain mm = 93.6 |Apr rain mm = 87.7 |May rain mm = 53.0 |Jun rain mm = 24.4 |Jul rain mm = 3.0 |Aug rain mm = 3.6 |Sep rain mm = 17.0 |Oct rain mm = 62.3 |Nov rain mm = 89.1 |Dec rain mm = 85.2 |year rain mm = | Jan rain days =12.1 | Feb rain days =13.2 | Mar rain days =13.5 | Apr rain days =13.5 | May rain days =10.2 | Jun rain days =5.3 | Jul rain days =1.6 | Aug rain days =1.8 | Sep rain days =4.7 | Oct rain days =9.1 | Nov rain days =12.7 | Dec rain days =12.1 | year rain days = |Jan snow days = 0.2 |Feb snow days = 0.0 |Mar snow days = 0.0 |Apr snow days = 0.0 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.0 |Nov snow days = 0.0 |Dec snow days = 0.0 |year snow days = 0.2 | Jand sun =6 | Febd sun =6 | Mard sun =7 | Aprd sun =8 | Mayd sun =9 | Jund sun =10 | Juld sun =11 | Augd sun =10 | Sepd sun =9 | Octd sun =7 | Novd sun =6 | Decd sun =6 | yeard sun = | Jan percentsun =60 | Feb percentsun = 55 | Mar percentsun =58 | Apr percentsun =62 | May percentsun =64 | Jun percentsun =71 | Jul percentsun =79 | Aug percentsun =77 | Sep percentsun =75 | Oct percentsun =64 | Nov percentsun =60 | Dec percentsun =60 | year percentsun = |source 1 = Hong Kong Observatory<ref>{{cite web |url = http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/mor_al/Fes_e.htm |title = Climatological Information for Fez, Morocco |publisher = [[Hong Kong Observatory]] |date = 15 August 2011 |accessdate = 16 August 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20230408100336/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/mor_al/Fes_e.htm |archive-date = 8 April 2023 |dead-url = yes }}</ref> |date=August 2011 |source 2 = Meoweather.com,<ref name=Meoweather>{{cite web|title=Weather history for Fez, Figuig, Morocco : Fez average weather by month|url=http://www.meoweather.com/history/Morocco/na/34.0527778/-4.9827778/Fez.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120605060443/http://www.meoweather.com/history/Morocco/na/34.0527778/-4.9827778/Fez.html|dead-url=yes|archive-date=5 June 2012|website=Meoweather.com|accessdate=20 July 2014|df=}}</ref> Voodoo skies for extremes<ref name= Weather Atlas <ref name="Weather Atlas">{{cite web |url=http://www.weather-atlas.com/en/morocco/fes-climate |title=Fes, Morocco - Climate data |publisher=Weather Atlas |access-date=March 2, 2017 |archive-date=March 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302025735/http://www.weather-atlas.com/en/morocco/fes-climate |dead-url=yes }}</ref> |source 3 = NOAA <ref name="ftp.atdd.noaa.gov">{{cite web|url=ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/FM/60141.TXT|format=TXT|title=The normals data and climate variable descriptions are presented in these tables as provided by the WMO Member country|website=Ftp.atdd.noaa.gov|accessdate=22 August 2018}}</ref> }} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Wikivoyage-inline}} {{विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची}} {{अफ्रिकाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची}} ==एहो सभ देखी== # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र सभक सूची]] [[श्रेणी:मोरक्को]] [[श्रेणी:मोरक्कोक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] [[श्रेणी:विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] ijn63av37zobo1hneks4p9kvqq04nwe बायसाइकल चोर 0 32820 282526 178487 2026-11-11T06:58:54Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282526 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = बायसाइकल चोर<br>Bicycle Thieves | image = Ladri3.jpg | caption = चलचित्र पोस्टर इटालीमे | director = [[भित्तोरियो दे सिका]] | producer = एर्कोल ग्राजिदेई, सर्गियो बर्नार्दी, काउन्ट किकोग्ना<ref>{{Cite book|title=Italian Neorealist Cinema|author=Christopher Wagstaff|publisher=[[University of Toronto Press]]|year=2007|url=https://books.google.com/books?id=nzgzEwEb_fcC&pg=PA442 |accessdate=June 9, 2012}}</ref> | screenplay = भित्तोरियो दे सिका<br />कजर जभात्तिनी<br />सुसो सेची डि' अमिको<br />गरार्दो गुएर्रिरी<br />ओर्सेते बियानकोली<br />एडोल्फो फ्रान्की | story = लुइगी बार्तोलिनी | starring = {{Plainlist| * एञ्जो स्ताइओला * ल्याम्बर्तो म्यागियोरानी}} | music = | cinematography = | editing = | studio = प्रोदोजियोनी दे सिका<ref>{{cite book|last1=Gordon|first1=Robert|title=Bicycle Thieves (Ladri Di Biciclette)|date=2008|publisher=Macmillan|location=New York|isbn=9781844572380|pages=26|url=https://books.google.com/books?id=NGsV32ie1WAC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|accessdate=29 April 2018}}</ref> | distributor = इन्टे नेज्नल इन्डस्ट्रिज | released = {{Film date|df=y|1948|11|24|इटाली}} {{Film date|df=y|1949|12|12|यु.एस.}}<ref name="The Bicycle Thief 1949">{{cite web | url = http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=bicyclethief.htm | title = The Bicycle Thief (1949) | publisher = Box Office Mojo | accessdate = October 1, 2014}}</ref> | runtime = ९३ मिनट | country = इटाली | language = [[इटाली भाषा|इटाली]] | budget = $८१,००० या $१,३३,००० {{citation needed|date=August 2015}} | gross = $३,७१,१११ (घरेलु कूल आम्दानी)<ref name="The Bicycle Thief 1949"/> }} '''बायसाइकल चोर''' ({{Langx|en|'''Bicycle Thieves'''}}, {{lang-it|'''Ladri di biciclette'''}})<ref name=NYT>{{cite web|title=The Bicycle Thief (1948) THE SCREEN; Vittorio De Sica's 'The Bicycle Thief,' a Drama of Post-War Rome, Arrives at World|authorlink=Bosley Crowther|author=Crowther, Bosley|date=December 13, 1949|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9F0CE1DE133CE53ABC4B52DFB4678382659EDE}}</ref> सन १९४८ मे [[भित्तोरियो दे सिका]]द्वारा निर्देशित एक इटाली भाषाक चलचित्र छी । ई चलचित्रक कहानी एक गरीब बापक अछि जे [[द्वितीय विश्वयुद्ध|दोसर विश्वयुद्ध]]क बाद रोममे अपन हराएल साइकल खोजी करैत अपन नोकरी गमाए दैत अछि जकर परिणामस्वरूप ओकर युवा परिवार दासी भऽ जाएत अछि । ==पात्रसभ== ==कथा== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== 8448hpmjx03o7rmwlr3zhc0pfytiacq पथेर पाञ्चाली 0 32826 282527 178528 2026-11-11T06:58:58Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282527 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = पथेर पाञ्चाली<br>Pather Panchali | image = Pantherpanchali.jpg | alt = टाइटल कार्ड | caption =''पथेर पाञ्चाली''क टाइटल कार्ड | director = [[सत्यजीत राय]] | screenplay = [[सत्यजीत राय]] | based on = {{based on|''[[पथेर पाञ्चाली (उपन्यास)|पथेर पाञ्चाली]]''|[[:w:Bibhutibhushan Bandopadhyay|बिभूतिभूषण बन्धोपाध्याय]]}} | starring = [[सुबीर बैनर्जी]]<br />[[कानु बैनर्जी]]<br />[[करुणा बैनर्जी]]<br />[[उमा दासगुप्ता]]<br />[[चुन्नीबाला देवी]]<br />[[तुलसी चक्रवर्ती]] | music = [[रवि शङ्कर]] | cinematography = [[सुब्रत मित्रा]] | editing = [[दुलाल दत्ता]] | studio = [[पश्चिम बङ्गाल सरकार]] | distributor = एडवर्ड हरीसन {{small|(१९५८)}}<br />मर्चेण्ट आइवरी प्रोडक्शन्स<br />सोनी पिक्चर्स क्लासिक्स {{small|(१९९५)}} | released = {{Film date|1955|8|26|भारत}} | runtime = ११५ मिनट<br />१२२ मिनट ([[पश्चिम बङ्गाल]])<ref>{{cite web|url=http://www.lib.unc.edu/house/mrc/films/full.php?film_id=3768 |title=Pather Panchali |accessdate=2008-06-19 |work=Media Resource Center FilmFinder |publisher=University of North Carolina at Chapel Hill}}</ref> | country = [[भारत]] | language = बाङ्गला | budget = {{INR}} १५०००० (US$3000)<ref name="Interview">{{cite book|url=http://books.google.co.in/books?id=fQYs4X5d9WAC&printsec=frontcover&dq=Satyajit+Ray:+interviews&hl=en&sa=X&ei=HvY0T8vGF4_SrQf4mLS6Dw&ved=0CD0Q6AEwAA#v=onepage&q=150000&f=false |title=Satyajit Ray: interviews|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-57806-936-1|accessdate=10 फ़रवरी 2012}}</ref> | gross = }} '''''पथेर पाञ्चाली''''' ({{lang-bn|পথের পাঁচালী}}, {{IPA-bn|pɔt̪ʰer pãtʃali|}}, {{Langx|en|लघु पथगीत }}) [[बङ्गाली सिनेमा]]क १९५५ मे बनल एक नाट्य फिल्म छी । एकर निर्देशन [[सत्यजीत राय|सत्यजीत]] [[सत्यजीत राय|राय]] द्वारा एवं निर्माण पश्चिम बङ्गाल सरकार द्वारा कएल गेल छल । ई फिल्म [[बिभूतिभूषण बन्धोपाध्याय]]क एहि नामक उपन्यास पर आधारित अछि । == कहानी == ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:बाङ्गला फिल्म]] fw9tf36lxe0b3jrlywjsd1nq1ra4y50 पसारगडे 0 32957 282528 178938 2026-11-11T06:59:03Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282528 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site |name = पसारगडे <br/>Pasargadae |native_name = '''''Pāsārgād''''' |alternate_name = |image = CyrustheGreatTomb 22059.jpg |imagealttext = |caption = |map_type = |map_alt = |latd = 30 |latm = 12 |lats = 00 |latNS = N |longd = 53 |longm = 10 |longs = 46 |longEW = E |coordinates_display = title |location = [[फर्स प्रान्त]], [[इरान]] |region = |type = बन्दोबस्त |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = |material = |built = ६अम शताब्दी |abandoned = |epochs = एचएमएनइड साम्राज्य |cultures = [[फारसी लोक|फारसी]] |dependency_of = |occupants = |event = |excavations = |archaeologists = अली समी, [[डेभिड स्त्रोनाच]], |condition = भग्नावशेषमे |ownership = |management = |public_access = |website = <!-- {{URL|example.com}} --> |notes = | designation1 = WHS | designation1_offname = पसारगडे | designation1_date = २००४ <small>(२८अम [[विश्व सम्पदा समिति|सत्र]])</small> | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1106 ११०६] | designation1_criteria = i, ii, iii, iv | designation1_type = संस्कृतिक | designation1_free1name = राज्य पार्टी | designation1_free1value = {{flag|इरान}} | designation1_free2name = क्षेत्र | designation1_free2value = [[:en:List of World Heritage Sites in Asia|एसिया-प्रशान्त]] ([[इरान]]) }} '''पसारगडे''' ({{Langx|en|Pasargadae}}) प्राचीन फारसक एक शहर छल जे शासक साइरस महानक अकेमेनिद साम्राज्यक राजधानी छल । ई स्थलक निर्माण ५५९-५३० इशा पूर्वमे भे छल जे साइरस महानक कब्र स्थल सेहो छी । वर्तमानमे शिराज (पासगढ़ काउन्टी) मे अवस्थित अछि, आ आजुक ई एक पुरातात्विक स्थल छी । ई [[इरान]]क [[युनेस्को]] [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मे सँ एक छी ।<ref>{{Citation | url = http://www.mehrnews.com/en/NewsDetail.aspx?NewsID=107603 | title = Ancient Pasargadae threatened by construction of dam | publisher = मेहर न्यूज एजेंसी | date = 28 अगस्त 2004 | accessdate = Sep 15, 2006 | deadurl = yes | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070311201606/http://www.mehrnews.com/en/NewsDetail.aspx?NewsID=107603 | archivedate = 11 March 2007 | df = }}.</ref><ref>[http://whc.unesco.org/en/list/1106 युनेस्को सुची]</ref> == इतिहास == ==एहो सभ देखी== # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] # [[विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कसभ== {{विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची}} {{एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची}} [[श्रेणी:एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] [[श्रेणी:विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]] [[श्रेणी:विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची]] {{stub}} 0d0kox8xuvqljf68ldu1mf2vxi9mr09 सुल्तानगञ्ज 0 32984 282529 178999 2026-11-11T06:59:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282529 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = सुल्तानगञ्ज<br>Sultanganj | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | settlement_type = शहर | image_skyline = Ajgabinath.JPG | image_alt = | image_caption = सुल्तानगञ्ज अवस्थित प्रसिद्ध अजगवीनाथ शिवमन्दिर | pushpin_map = India Bihar | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = बिहार, भारतमे स्थान | latd = 25.246 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 86.738 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title| subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतक राज्यसभ|राज्य]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_type2 = [[भारतक जिलासभक सूची|जिला]] | subdivision_name2 = [[भागलपुर जिला|भागलपुर]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ५२८९२ | population_as_of = २०११ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषासभ | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[अंगिका भाषा|अंगिका]] आ [[हिन्दी]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = डाक कोड | postal_code = ८१३२१३ | registration_plate = BR-10 | website = | footnotes = | literacy = ७१ % }} '''सुल्तानगञ्ज''' ({{Langx|en|Sultanganj}}) [[भारत]]क [[बिहार]] राज्यक [[भागलपुर]] [[जिला]]मे अवस्थित एक ऐतिहासिक स्थल छी ।<ref>{{Cite web |url=http://blessingsonthenet.com/travel-india/destination/article/id/689/tour/id/86/history-of--sultanganj |title=History Of Sultanganj |website=blessingsonthenet.com |access-date=2018-09-10}}</ref> ई [[गङ्गा नदी]]क तट पर बसल अछि । एतय बाबा अजगबीनाथक विश्वप्रसिद्ध प्राचीन [[हिन्दू]] [[मन्दिर]] अछि । [[गङ्गा नदी|उत्तरवाहिनी गङ्गा]] होमएके कारण [[साओन]]<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/Shrawani-Mela-inaugurated/articleshow/21291784.cms |title=Shrawani Mela inaugurated - Times of India |website=The Times of India |access-date=2018-09-10}}</ref> मासमे बहुतेक सङ्खयामे काँवरियासभ देश आ विदेशक विभिन्न स्थान सँ [[गङ्गाजल]] भरि [[बाबाधाम]]क यात्रा आरम्भ करैत अछि ।<ref>{{Cite web |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/narayanpur/news/latest-narayanpur-news-032541-2452798.html |title=सुल्तानगंज के लिए रवाना हुआ कावरियाें का दल |website=Dainik Bhaskar |language=हिन्दी |access-date=2018-09-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.jagran.com/bihar/banka-face-problem-18411926.html |title=छह घंटे तक जाम में फंसे रहे गोरगामा के कांवरिया |website=Dainik Jagran |language=हिन्दी |access-date=2018-09-10}}</ref> == धार्मिक महत्व == सुल्तानगञ्ज एक प्राचीन [[बौद्ध धर्म]]क केन्द्र छी जतय बहुतेक बौद्ध विहारसभ वाहेक एक [[स्तूप]]क अवशेष सेहो प्राप्त भेल अछि । सुल्तानगञ्जमे बाबा अजगबीनाथक विश्वप्रसिद्ध आ प्राचीन मन्दिर अछि । सुल्तानगञ्ज सँ एक विशाल [[गुप्तकालीन कला]]क बौद्ध प्रतिमा भेटल अछि, जे वर्तमानमे [[बर्मिङ्घम]] ([[इङ्ल्यान्ड]]) कऽ सङ्ग्रहालयमे सुरक्षित अछि । ई बुद्ध प्रतिमा दुई टन सँ बेसी भारी तथा दुई मीटर उँच अछि । ई [[प्रतिमा]]मे महात्मा बुद्धक शीश पर कुञ्चित केश तँ अछि मुदा ओकर चारो दिस प्रभामण्डल नै अछि । ई ताम्र प्रतिमा [[नालन्दा]] शैलीक प्रतीत होएत अछि मुदा सुप्रसिद्ध इतिहासकार राखाल दास बनर्जी एकरा [[पाटलिपुत्र]] शैलीमे निर्मित मानने अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [http://www.uniindia.com/jharkhand-governor-offers-jala-abhishek-at-deoghar-and-basukinath/states/news/1320219.html सुल्तानगञ्ज] ==एहो सभ देखी== * [[बाबाधाम]] * [[देवघर]] [[श्रेणी:बिहारक शहरसभ]] e1x59iky9g8siwmzb98j1r3wfopr4m6 महन्थ ठाकुर 0 33059 282530 273674 2026-11-11T06:59:12Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282530 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = महन्थ ठाकुर |native_name = Mahath Thakur |image =Mahantha Thakur during a press conference.jpg |caption = |office = |president = |term_start = |term_end = |predecessor = |successor = |office1 = |term_start1 = |term_end1 = |predecessor1 = |successor1 = |office2 = [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]क अध्यक्ष |term_start2 = |term_end2 = |predecessor2 = |successor2 = |birth_date = {{birth date and age|df=y|1952|2|22}} |birth_place = एकहरिया, [[महोत्तरी जिला|महोत्तरी]], [[नेपाल]] |death_date = |death_place = |party = [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |website = }} '''महन्थ ठाकुर'''({{Langx|en|Mahanth Thakur}})(जनम २२ फरबरी १९५२) [[महोत्तरी जिला]]मे जन्मल एक [[नेपालक राजनीति|नेपाली राजनीतिज्ञ]] आ [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]क अध्यक्ष छी । एहि सँ पहिने ओ [[तराई-मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी|तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीक]] अध्यक्ष एवं एहूसँ पुर्वमे [[नेपाली काङ्ग्रेस]] पार्टीक कोषाध्यक्ष सेहो छल।<ref name="Lal">{{cite web | last=Lal | first=CK | title=The Black September | website=My Republica | url=http://www.myrepublica.com/news/27312/ | access-date=25 November 2017}}</ref><ref name="The Himalayan Times 2015">{{cite web | title=Implement past agreements: Thakur | website=The Himalayan Times | date=31 October 2015 | url=https://thehimalayantimes.com/nepal/implement-past-agreements-thakur/ | access-date=25 November 2017}}</ref><ref name="InHeadline">{{cite web | title=Madhesh may separate from Nepal, warns Mahanth Thakur | website=InHeadline | url=https://www.inheadline.com/news/19840 | access-date=25 November 2017 | archive-date=1 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/https://www.inheadline.com/news/19840 | dead-url=yes }}</ref><ref name="Shah 2015 p. 278">{{cite book | last=Shah | first=S. | title=Nepal’s Enduring Poverty: Non-Economic Barriers to Economic Growth | year=2015 | isbn=978-1-4969-6510-3 | url=https://books.google.es/books?id=tHloCgAAQBAJ&pg=PT278 | access-date=25 November 2017 | page=278}}</ref><ref name="Ghimire 2017">{{cite web | last=Ghimire | first=Yubaraj | title=Is the Madhesi leadership falling apart in Nepal? | website=The Indian Express | date=9 August 2017 | url=http://indianexpress.com/article/beyond-the-news/is-the-madhesi-leadership-falling-apart-in-nepal-4789299/ | access-date=25 November 2017}}</ref> ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:सन् १९५२ मे जन्म]] pyblu1f7x3nlkkj71gm4efsr4vaxmb9 सुसन वोज्सिकी 0 33108 282531 179554 2026-11-11T06:59:16Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282531 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुसन वोज्सिकी | image = Susan Wojcicki at TechCrunch Disrupt SF 2013 (cropped).jpg | caption = सुसन वोज्सिकी, २०१३ | birth_name = | birth_date = जुलाई ५, १९६८ | birth_place = | death_date = | death_place = | networth = | religion = | alma_mater = | years_active = | occupation = [[युट्युब]]क प्रमुख कार्यकारी अधिकृत | boards = | spouse = | children = ५ }} '''सुसन डायना वोज्सिकी''' ({{Langx|en|Susan Wojcicki}}, जन्मः जुलाई ५, १९६८) एक अमेरिकि प्रविधिक कार्यकारी छथि। ओ विश्वक सबसँ पैग भिडियो शेयरिंग प्लाटर्फम [[युट्युब]]क प्रमुख कार्यकारी अधिकृत छथि । == प्रारम्भिक जीवन तथा शिक्षा == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] cwd1ya3sgbzs861mpt87s484acvbfih स्नेहल प्रधान 0 33114 282532 228337 2026-11-11T06:59:20Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282532 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = स्नेहल प्रधान | image = Snehal_Pradhan_(10_March_2009,_Sydney).jpg | country = भारतीय महिला | fullname = स्नेहल नितिन प्रधान | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1986|3|18|df=yes}} | birth_place = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दाहिना हाथ सँ बल्लेबाजी | bowling = दाहिना हाथ सँ मध्यम तेज गेन्दबाजी | role = | international = true | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = ९ मई | odidebutyear = २००८ | odidebutagainst = पाकिस्तान महिला | odicap = 5 | lastodidate = 30 जून | lastodiyear = 2011 | lastodiagainst = इंग्लैंड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 3 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = &ndash; | runs1 = &ndash; | bat avg1 = &ndash; | 100s/50s1 = &ndash; | top score1 = &ndash; | deliveries1 = &ndash; | wickets1 = &ndash; | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = &ndash; | tenfor1 = &ndash; | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = &ndash; | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = 5 | runs2 = 11 | bat avg2 = &ndash; | 100s/50s2 = 0/0 | top score2 = 6[[नाबाद|*]] | deliveries2 = 180 | wickets2 = 5 | bowl avg2 = 22.40 | fivefor2 = 0 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 3/21 | catches/stumpings2 = 1/0 | column3 = [[ट्वान्टी-ट्वान्टी|ट्वान्टी २०]] | matches3 = 4 | runs3 = 2 | bat avg3 = 2.00 | 100s/50s3 = -/- | top score3 = 2* | deliveries3 = 67 | wickets3 = 6 | bowl avg3 = 10.66 | fivefor3 = &ndash; | tenfor3 = &ndash; | best bowling3 = 3/30 | catches/stumpings3 = &ndash; | date = २४ मई | year = २०१७ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/220729.html इएसपिएन क्रिकइन्फो }} '''स्नेहल प्रधान''' ({{Langx|en|'''Snehal Pradhan'''}}) (जन्म १८ मार्च १९८६, [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]) एक [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभकक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी । ओ अपन गेन्दबाजी एक्शनमे बहुत विवादित रहल अछि । ओ [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल ५ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] म्याच खेलने अछि जबकि <ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/220729.html|title=SN Pradhan|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२४ मई २०१७}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/90/90923/90923.html|title=SN Pradhan|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२४ मई २०१७}}</ref> ४ [[ट्वान्टी-ट्वान्टी]] क्रिकेट म्याचमे सेहो भाग लेनए अछि । स्नेहल दहिना हाथ सँ बल्लेबाजी आ मध्यम तेज गति सँ गेन्दबाजी सेहो करैत अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{Reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 6yiwxhex93e4nvraq9gonh6di0dbmi1 सन्ध्या अग्रवाल 0 33115 282533 246056 2026-11-11T06:59:25Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282533 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = सन्ध्या अग्रवाल | female = | image = | country = भारतीय महिला | fullname = सन्ध्या अग्रवाल | birth_date = {{Birth date and age|1963|5|9|df=yes}} | birth_place = [[इन्दौर]] ,[[मध्य प्रदेश]] ,[[भारत]] | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथ सँ अफ ब्रेक | role = हरफनमौला | international = true | testdebutdate = ३ फरवरी | testdebutyear = १९८४ | testdebutagainst = अस्ट्रेलिया महिला | testcap = | lasttestdate = १७ नवम्बर | lasttestyear = १९९५ | lasttestagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odidebutdate = २३ फरवरी | odidebutyear = १९८४ | odidebutagainst = अस्ट्रेलिया महिला | odicap = | lastodidate = १४ नवम्बर | lastodiyear = १९९५ | lastodiagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odishirt = | club1 = रेलवे | year1 = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = १३ | runs1 = १,११० | bat avg1 = ५०.४५ | 100s/50s1 = ४/४ | top score1 = १९० | deliveries1 = २४ | wickets1 = १ | bowl avg1 = २०.०० | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = १/० | catches/stumpings1 = २/– | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे]] | matches2 = २१ | runs2 = ५६७ | bat avg2 = ३१.०५ | 100s/50s2 = ०/४ | top score2 = ७२ | deliveries2 = - | wickets2 = - | bowl avg2 = - | fivefor2 = - | tenfor2 = - | best bowling2 = - | catches/stumpings2 = ४/– | date = २५ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/53913.html इएसपिएन }} '''सन्ध्या अग्रवाल''' ({{Langx|en|'''Sandhya Agarwal'''}}) (जन्म ;०९ मई १९६३) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे कि [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क कप्तान सेहो रहि चुकल अछि । सन्ध्याक जन्म [[भारतीय]] राज्य [[मध्य प्रदेश]]क [[इन्दौर]] शहरमे सन् १९६३ मे भेल छल । सन्ध्या भारतीय महिला टिमक ले १९८४ सँ १९९५ धरि कुल तेरह [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट म्याच]] खेलने अछि जेहिमे ओ कुल १११० रन बनेलक जबकि ओ भारतीय टिमक लेल २१ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] म्याच खेलने छल जेहिमे ३१.५० औसत सँ ५६७ रन बनेने छल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== *{{cricinfo|ref=india/content/player/53913.html}} *[http://thatscricket.oneindia.in/women_cricket/golden-oldies/231000sandhya1.html India's run machine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100823215041/http://thatscricket.oneindia.in/women_cricket/golden-oldies/231000sandhya1.html |date=2010-08-23 }} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] dw5fq9n8n2734xbq924wnnlnomnoc1e स्मिता हरिकृष्ण 0 33116 282534 228330 2026-11-11T06:59:29Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282534 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = स्मिथा हरिकृष्ण | female = | image = | country = भारत | fullname = स्मिथा हरिकृष्ण | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|१९७३|११|६| df=yes}} | birth_place = [[बेङ्गलोर]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथ सँ मध्यम तेज गेन्द | role = | international = true | odidebutdate = १२ फरवरी | odidebutyear = १९९५ | odidebutagainst = न्यूजीलैन्ड महिला | odicap = ४४ | lastodidate = २० दिसम्बर | lastodiyear = २००० | lastodiagainst = न्यूजीलैन्ड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | columns = 0 | date = ११ अप्रैल | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/26/26497/26497.html क्रिकेट आर्काइव }} '''स्मिथा हरिकृष्ण''' ({{Langx|en|'''Smitha Harikrishna'''}}) (जन्म; ०६ नवम्बर १९७३, [[बेङ्गलोर]], [[कर्नाटक]]) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे [[भारत महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट खेलैत छल । ओ मुख्य रूप सँ बल्लेबाजी करैत छल जबकि दहिना हाथ सँ गेन्दबाजी सेहो करैत छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/26/26497/26497.html|title=S Harikrishna|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=११ अप्रैल २०१७}}</ref> ओ भारतीय टिमक लेल २२ टा वनडे म्याच खेलने छल जेहिमे २३१ रन बनेने छल आ २२ विकेट सेहो लेने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54283.html|title=S Harikrishna|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=११ अप्रैल २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ== {{Reflist}} [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] lhpkjz6vzwndcl5y5j75viocfl7hr69 स्मार्ट सेल 0 33117 282535 246292 2026-11-11T06:59:33Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282535 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = स्मार्ट सेल | logo = Smartcell logo.svg | caption = कम्पनीक लोगो | type = निजी कम्पनी | genre = | fate = | predecessor = | successor = | foundation = <!-- {{Start date|2004|07|01}} --> | founder = | defunct = | location_city = ललितपुर | location_country = नेपाल | location = | locations = | area_served = | key_people = | industry = | products = | services = | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = | assets = | equity = | owner = | num_employees = | parent = | divisions = | subsid = | homepage = [http://smarttel.com.np smarttel.com.np] | footnotes = | intl = }} '''स्मार्ट सेल''' ({{Langx|en|Smart Cell}}) नेपालक तेसर पैग निजी मोबाइल दूरसंचार कम्पनी छी। एकर स्थापना १ जुलाई २००८ मे भेल छल ।<ref name="website">{{Cite web |url=http://www.smarttel.com.np/bottom-about-us.php |title=samarttel |access-date=2018-09-26 |archive-date=2017-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124859/http://www.smarttel.com.np/bottom-about-us.php |dead-url=yes }}</ref> ई कम्पनी मिति २०७४।०७।१० सँ नेपालक चार जिलामे [[फोरजी]]सेवा सञ्चालनमे लवाने अछि । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:सञ्चार]] [[श्रेणी:दूरसञ्चार]] hm40i5rywk2par6t7au2xnnxtfwijdr फोरजी 0 33118 282536 267761 2026-11-11T06:59:37Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282536 wikitext text/x-wiki [[File:4g launch by Nepal telecom.jpg|thumb|4G सेवा शुभारम्भक तस्वीर]] '''4G''' ({{Langx|en|Fourth Generation}} or Long Term Evolution) चौथा पुस्ताक वायरलेस मोवाइल दुरसञ्चार प्रविधि छी, ई प्रविधि [[3G]] पछाक पुस्ताक प्रविधि छी । 4G प्रणालीमे '''अन्तर्राष्ट्रिय दुरसञ्चार युनियन''' उल्लेख कएल अनुसारक विशेषता होएत अछि, उदाहरणक लेल सुधारिएल मोबाईल वेभक पहुँच, गेमिङ सेवा, उच्च गुणस्तरक मोबाईल टेलिभिजन, भिडियो कन्भरेन्सिङ तथा थ्रिडि टेलिभिजनसभ छी । 4G मे पूर्ण रूपमे आईपी आधारित सेवासभ सञ्चालन होएत अछि । एहिमे ध्वनि, इन्टरनेट आ मल्टिमीडियाके समान गतिमा पठाउन आ प्राप्त करै सकैत अछि । <ref name="भारत">[http://www.livehindustan.com/news/tayaarinews/gyan/67-75-79241.html फोर जी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160817102303/http://www.livehindustan.com/news/tayaarinews/gyan/67-75-79241.html |date=2016-08-17 }}।[[हिन्दुस्तान लाइव]]।[[३ नम्बर]], [[२००९]]</ref> 4G सेवाक पहिल मापदण्डके व्यावसायिक रूपमे [[नर्वे]]क [[ओस्लो]] तथा [[स्विडेन]]क [[स्टकहोल्स]]मे सन् २००९ मे कार्यान्वयन कएल गेल छल । [[नेपाल]]मे 4G सेवा शुचारू सेवा प्रदायक [[नेपाल टेलिकम]] छी, ई सन् २०१७ जनवरी १ मे ई सेवा शुचारू केनेए छल ।<ref name="फोर जी लन्च">{{cite web|last1=अनलाइनखबर|title=टेलिकमको फोर जी कसरी चलाउने ? जान्नै पर्ने ७ कुरा|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/01/522047/|website=onlinekhabar.com|publisher=अनलाइनखबर|accessdate=1 जनवरी 2017}}</ref> हाल अन्य दुरसञ्चार सेवाप्रदायकसभ [[एनसेल]] तथा [[स्मार्ट सेल|स्मार्टसेल]]ले समेत 4G सेवा सञ्चालनमे लबाने अछि । == 4G सञ्चालन व्याण्डविथ == [[नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण]] हाल दुरसञ्चार सेवाक रेडियो फ्रिक्वेन्सी बाँडफाँड तथा मुल्य सम्बन्धी नीति (पहिल संशोधन), २०७३ अनुसार फोरजी सेवा सञ्चालन प्रविधि तटस्थता अनुसार १८०० मेजाहर्ज व्याण्डविथमे सञ्चालनक अनुमति प्रदान केनेए अछि । हाल नेपालमे फोरजी सेवा सञ्चालन दुरसञ्चार सेवा प्रदायक [[नेपाल टेलिकम]], [[एनसेल]] तथा [[स्मार्ट सेल|स्मार्टसेल]] छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:मोबाइल सेवा]] h4v74937gneaw4m881t680rnlfxap8t सुसान इट्टिचेरिया 0 33119 282537 228339 2026-11-11T06:59:42Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282537 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name =सुसान इट्टिचेरिया | female = | image = | country = भारतीय महिला | fullname सुसान इट्टिचेरिया | nickname = | birth_date = | birth_place = भारत | heightft = | heightinch = | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथ सँ मध्यम तेज गेन्दबाजी | role = | family = [[दिपिका पल्लीकल]] (बेटी)<br>[[दिनेश कार्तिक]] (जमाई) | international = true | testdebutdate = ३१ अक्टुबर | testdebutyear = १९७६ | testdebutagainst = वेस्टइन्डीज महिला | testcap = ४ | lasttestdate = १५ जनवरी | lasttestyear = १९७७ | lasttestagainst = अस्ट्रेलियाई महिला | odidebutdate = ५ जनवरी | odidebutyear = १९७८ | odidebutagainst = न्यूजीलैन्ड महिला | odicap = १२ | lastodidate = ८ जनवरी | lastodiyear = १०७८ | lastodiagainst = अस्ट्रेलिया | odishirt = | club1 = | year1 = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = 7 | runs1 = 40 | bat avg1 = 6.66 | 100s/50s1 = 0/0 | top score1 = 11 | deliveries1 = 588 | wickets1 = 7 | bowl avg1 = 37.40 | fivefor1 = 0 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 2/21 | catches/stumpings1 = 2/0 | column2 = [[एक दिवसीय अंतर्राष्ट्रीय|वनडे]] | matches2 = 2 | runs2 = 14 | bat avg2 = 14.00 | 100s/50s2 = 0/0 | top score2 = 8* | deliveries2 = 102 | wickets2 = 1 | bowl avg2 = 37.00 | fivefor2 = 0 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 1/16 | catches/stumpings2 = 0/0 | date = ११ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17135/17135.html क्रिकेट आर्काइव }} '''सुसान इट्टिचेरिया''' ({{Langx|en|'''Susan Itticheria'''}}) (जन्म ;१९५९, [[भारत]]) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे १९८० क दशकमे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम|भारतक राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[टेस्ट क्रिकेट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]]मे खेलैत छल । सुसान अपन क्रिकेट कैरियरमे कुल साथ टेस्ट आ दुई एकदिवसीय म्याच खेलने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54255.html|title=Susan Itticheria|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=११ मार्च २०१७}}</ref> सुसान भारतीय स्काश खेलाडी [[दीपिका पल्लीकल]]क माता छी जे भारतीय विकेटकीपर [[दिनेश कार्तिक]] सँ विवाह केनेए अछि । ==सन्दर्भ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] dy1mqkp43v2sq832jjd7qq32vhi2bbi उज्वला निकम 0 33120 282538 229403 2026-11-11T06:59:46Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282538 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = उज्वला निकम | image = | country = भारतीय महिला | fullname = उज्वला वासुदेव निकम | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|१९५८|६|१९|df=yes}} | birth_place = [[पुणे]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting =दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथ सँ अफ ब्रेक | role = | international = true | testdebutdate = ३१ अक्टुबर | testdebutyear = १९७६ | testdebutagainst = वेस्टइन्डीज महिला | testcap = ८ | lasttestdate = १५ जनवरी | lasttestyear = १९७७ | lasttestagainst = अस्ट्रेलियाई महिला | odidebutdate = ५ जनवरी | odidebutyear = १९७८ | odidebutagainst =न्यूजीलैन्ड महिला | odicap = २ | lastodidate = ८ जनवरी | lastodiyear = १९७८ | lastodiagainst = अस्ट्रेलियाई महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = 8 | runs1 = 125 | bat avg1 = 10.41 | 100s/50s1 = 0/0 | top score1 = 26 | deliveries1 = &ndash; | wickets1 = &ndash; | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = &ndash; | tenfor1 = &ndash; | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = 2/0 | column2 = [[एक दिवसीय अंतर्राष्ट्रीय|वनडे]] | matches2 = 2 | runs2 = 31 | bat avg2 = 15.50 | 100s/50s2 = 0/0 | top score2 = 31 | deliveries2 = &ndash; | wickets2 = &ndash; | bowl avg2 = &ndash; | fivefor2 = &ndash; | tenfor2 = &ndash; | best bowling2 = &ndash; | catches/stumpings2 = 0/0 | date = १३ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17145/17145.html क्रिकेट आर्काइव }} '''उज्वला निकम''' ({{Langx|en|'''Ujwala Vasudev Nikam'''}}) (जन्म ;१९ जून १९५८, [[पुणे]] ,[[महाराष्ट्र]] ,[[भारत]]) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडी]] छी जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम]]क दिस सँ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] आ [[टेस्ट क्रिकेट]] म्याच खेलैत छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54265.html|title=Ujwala Nikam|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=१३ मार्च २०१७}}</ref> इन्होंने कुल आठ टेस्ट मैच और दो वनडे मैच भी खेले थे। <ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17145/17145.html|title=Ujwala Nikam|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=१३ मार्च २०१७}}</ref> उज्वलाक जन्म [[भारतीय]] राज्य [[महाराष्ट्र]]क [[पुणे]] जिलाक एक मध्यम वर्गक परिवारमे १९५८ मे भेल छल । उज्वलाक पिता एक पुलिस इंस्पेक्टर छी । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{Reflist}} [[श्रेणी:सन् १९५८ मे जन्म]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] p8rcdfr9idqmmkzsdfp7xoh5hh3iz8d रुना बासु 0 33325 282539 227928 2026-11-11T06:59:50Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282539 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = रुना बासु<br>Runa Basu | female = | image = | country = भारत | fullname = रुना बासु | nickname = | birth_date = | birth_place = [[कलकत्ता]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथ सँ मध्यम तेज गेन्दबाजी | role = | international = true | testdebutdate = ७ नवम्बर | testdebutyear = १९७६ | testdebutagainst = वेस्टईन्डीज | testcap = १२ | lasttestdate = २३ फरवरी | lasttestyear = १९७७ | lasttestagainst = न्युजिल्यान्ड | odidebutdate = १ जनवरी | odidebutyear = १९७८ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड | odicap = ३ | lastodidate = १९ फरवरी | lastodiyear = १९८४ | lastodiagainst = न्युजिल्यान्ड | odishirt = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = 5 | runs1 = 20 | bat avg1 = 3.33 | 100s/50s1 = 0/0 | top score1 = 5 | deliveries1 = 294 | wickets1 = 2 | bowl avg1 = 55.00 | fivefor1 = 0 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 1/15 | catches/stumpings1 = 2/0 | column2 = [[एक दिवसीय अंतर्राष्ट्रीय|वनडे]] | matches2 = 6 | runs2 = 26 | bat avg2 = 13.00 | 100s/50s2 = 0/0 | top score2 = 10 | deliveries2 = 186 | wickets2 = 0 | bowl avg2 = &ndash; | fivefor2 = &ndash; | tenfor2 = &ndash; | best bowling2 = &ndash; | catches/stumpings2 = 2/0 | date = ०२ मार्च | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/17/17114/17114.html क्रिकेट आर्काइव }} '''रुना बासु''' ({{Langx|en|'''Runa Basu'''}}) जन्म ; [[कलकत्ता]] ,[[भारत]] एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे भारतक राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिमक लेल [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|वनडे क्रिकेट]] आ [[टेस्ट क्रिकेट]] म्याच खेलैत छल । ओ घरेलू क्रिकेट [[पश्चिम बङ्गाल]] कऽ दिस सँ खेलैत छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17114/17114.html|title=Runa Basu|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=०२ मार्च २०१७}}</ref> ओ कुल अपन क्रिकेट करियरमे ६ टेस्ट आ १ वनडे म्याच खेलने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54234.html|title=Runa Basu|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=०२ मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] nuahc13ptjvhi42hhobbf1qq2ugvjeo नोराह जोन्स 0 33351 282540 244858 2026-11-11T06:59:54Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282540 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musical artist | Name = नोराह जोन्स<br />Norah Jones | Img = Norah Jones sings during Congressional Gold Medal Ceremony.jpg | Img_capt = नोराह जोन्स | Img_size = 200 | Landscape = | Background = solo_singer | Birth_name = गीताली नोराह जोन्स शंकर | Alias = नोराह जोन्स | Born = {{Birth date and age|1979|3|30}}<br />ब्रुकलिन, न्यू योर्क, अमेरिका | Died = | Origin = डेनटन, टेक्सास, अमेरिका | Instrument = स्वर, कीबोर्ड, गिटार, बास, सैक्सोफोन | Voice_type = | Genre = जाज, स्वर जाज, एडल्ट कम्टेम्पररी, कन्ट्री, रूट्स रक, लो-फी | Occupation = गायिका | Years_active = २००१ - वर्तमान }} '''नोराह जोन्स''' (जन्म '''गीताली नोराह जोन्स शंकर''', ३० मार्च,१९७९) ({{Langx|en|Norah Jones}}) एक अमेरिकी गायिका-गीतकार, पियानोवादक तथा अभिनेत्री छथि ।<ref name=bio>{{Cite web |url=http://www.biography.com/people/norah-jones-9542593 |title=Archive copy |access-date=2018-10-13 |archive-date=2012-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120928051921/http://www.biography.com/people/norah-jones-9542593 |dead-url=yes }}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == == सांगीतिक करियर == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] 8gl6mk8u7i9ix2nlhznsnrkvr9k2bzm गरिमा पन्त 0 33487 282541 217710 2026-11-11T06:59:58Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282541 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = गरिमा पन्त | image = | alt = | caption = | birth_name = कमला पन्त | birth_date = {{birth date and age|df=y|1984|01|30}} | birth_place = तनहुँ पन्तबस्ती | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = नेपाली | other_names = | occupation = अभिनेत्री | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''गरिमा पन्त''' ({{Langx|en|Garima Panta}}) एक नेपालक चलचित्र अभिनेत्री अछि । ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:नेपालक कलाकारसभ]] {{stub}} ewo6hyfxcko2t3fhib9jmvz9l3rptxn वेब्याक मेसिन 0 34056 282542 282142 2026-11-11T07:00:02Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282542 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = वेब्याक मेसिन | logo = Wayback Machine logo 2010.svg | logo_size = | logo_alt = | screenshot = WaybackMachineHomepageNovember2015.png | caption = वेब्याक मेसिन गृहपृष्ठ | collapsible = no | type = सङ्ग्रह | registration = इच्छाधीन | programming language = [[सि]], [[पर्ल]] | owner = [[इन्टरनेट सङ्ग्रह]] | launch date = {{start date and age|2001|10|24}}<ref>{{cite web|url=http://whois.domaintools.com/waybackmachine.org|title=WayBackMachine.org WHOIS, DNS, & Domain Info – DomainTools|work=[[WHOIS]]|date= |accessdate=2016-03-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://whois.domaintools.com/internetarchive.org|title=InternetArchive.org WHOIS, DNS, & Domain Info – DomainTools|work=[[WHOIS]]|date= |accessdate=2016-03-13}}</ref> | alexa = २४९ (नवम्बर २०१७ धरि)<ref name="alexa">{{cite web|url= http://www.alexa.com/siteinfo/archive.org |title= Archive.org Site Info | publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= 18 June 2016|archive-date=3 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160618074728/http://www.alexa.com/siteinfo/archive.org}}</ref> | current status = सक्रिय <!-- | revenue = This parameter is more appropriate for the Internet Archive article. This article is only about the website. -->}} '''वेब्याक मेसिन''' ({{Langx|en|Wayback Machine}}) [[इन्टरनेट]]मे [[वर्ल्ड वाइड वेब]] आ अन्य जानकारीक लेल [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]क [[सान फ्रान्सिस्को]]मे रहल एक [[गैर-नाफा सङ्गठन]]मे आधारित [[इन्टरनेट सङ्ग्रह]]द्वारा निर्मित [[डिजिटल अभिलेख]] छी।<ref>{{cite web|url=http://www.burmalibrary.org/reg.burma/archives/200110/msg00079.html |title=Internet Archive launches WayBack Machine |work=Online Burma Library |date=2001-10-25 |accessdate=2016-03-13 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160324102039/http://www.burmalibrary.org/reg.burma/archives/200110/msg00079.html |archivedate=2016-03-24 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/ |title=The Internet Archive: Building an 'Internet Library' |work=[[Internet Archive]] |date=2001-11-30 |accessdate=2016-03-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011130142035/https://archive.org/ |archivedate=November 30, 2001 }}</ref> == इतिहास == इन्टरनेट सङ्ग्रह अक्टूबर २००१ मे वेब्याक मेसिनक सुरू केलक। ई [[ब्रुस्टर काहले]] आ [[ब्रुस गिलेट]]द्वारा स्थापित कएल गेल छल। जे [[एलेक्सा इन्टरनेट]]मे सामग्रीसभ राखने अछि। सेवा प्रयोगकर्तासभकें समय समयमे वेब पेजसभक सङ्ग्रहित संस्करण देखवाक लेल सक्षम बनबैत अछि। जे अभिलेखकें 'तीन आयामी सूचकाङ्क कहैत अछि। == प्राविधिक विवरण == सफ्टवेयरक 'कल' करवाक लेल विकास केनए अछि आ सब सार्वजनिक पहुँचयोग्य [[वर्ल्ड वाइड वेब]] पृष्ठसभ, [[गोफर पदानुक्रम]], [[नेटन्यूज]] बुलेटिन बोर्ड प्रणाली आ सफ्टवेयर डाउनलोड करवाक लेल योग्य इन्टरनेटमे सामग्रीसभ डाउनलोड करि सकैत अछि।<ref name=ArchivingInternet>{{cite web |last=Kahle |first=Brewster |title=Archiving the Internet |url=http://www.uibk.ac.at/voeb/texte/kahle.html |publisher=Scientific American – March 1997 Issue |accessdate=19 August 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403042627/http://www.uibk.ac.at/voeb/texte/kahle.html |archivedate=3 April 2012 }}</ref> ई 'क्रलसभ' द्वारा एकत्रित जानकारी इन्टरनेटमे उपलब्ध सब जानकारी समावेस नै करैत अछि, कियाकी डेटा प्रकाशक​​द्वारा प्रतिबन्धित वा डेटाबेसमे भण्डारण कएल बहुत सामग्रीसभ सीमित नै अछि। आंशिक रूपमे सञ्चालित वेबसाइटसभमे विसङ्गतिसभ हटावैक लेल इन्टरनेट सङ्ग्रहद्वारा संस्थासभ आ सामग्री सिर्जनाकर्तासभके स्वैच्छिक रूपमे सफल आ डिजिटल सामग्रीक सङ्ग्रह सुरक्षित करि आ डिजिटल सङ्ग्रहणसभ सिर्जना करवाक अनुमति देवाक रूपमे प्रयोग केनए छल।<ref>{{cite web |url=https://blog.archive.org/2014/10/27/archive-it-crawling-the-web-together/ |title=Archive-It: Crawling the Web Together |work=Internet Archive Blogs |author=Jeff Kaplan |date=October 27, 2014 |accessdate=October 16, 2017}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:प्रविधि]] [[श्रेणी:कम्प्युटर]] to0yc09d2ls7le9nle5sffyzqv7l8op मखान 0 34095 282543 279792 2026-11-11T07:00:06Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282543 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = मखान | image = Euryale ferox.jpg | image_caption = | regnum = [[वनस्पति]] | divisio = [[म्याग्नोलियोफाइटा]] | classis = [[म्याग्नोलियोप्सिडा]] | ordo = [[नाइमफेलेस]] | familia = [[नाइमफेसी]] | genus = '''''युरेल''''' | genus_authority = [[:en:Richard Anthony Salisbury|सैलिस्बरी]], १८०५ | species = '''''ई फेरोक्स''''' | binomial = ''युरेल फेरक्स'' | binomial_authority = [[:en:Richard Anthony Salisbury|सैलिस्बरी]], १८०५ }} '''मखान''' ({{Langx|en|Fox nut}}, वैज्ञानिक नाम: Euryale ferox) पोषक तत्वसभ सँ भरपुर एक जलीय उत्पाद छी जे [[तालाब]], [[पोखरि]], दलदली क्षेत्रक शान्त पानिमे होएत अछि। मखानक बीयाकें तरि एकर उपयोग मिठाई, नमकीन, खीर आदि बनाबैक लेल कएल जाएत अछि। मखानमे ९.७% सहज सँ पचबैवला प्रोटीन, ७६% कार्बोहाइड्रेट, १२.८% नमी, ०.१% वसा, ०.५% खनिज लवण, ०.९% फस्फोरस आ प्रति १०० ग्राम १.४ मिलीग्राम लौह पदार्थ विद्यमान रहैत अछि। एहिमे औषधीय गुण सेहो होएत अछि।<ref name="Cronquist 1981">{{cite book | last= Cronquist | first= Arthur | year=1981 | title=An Integrated System of Classification of Flowering Plants | url= https://archive.org/details/integratedsystem0000cron_x8b6 | location= New York | publisher= Columbia University Press | isbn=0-231-03880-1 | page=[https://archive.org/details/integratedsystem0000cron_x8b6/page/111 111] }}</ref> ==उत्पादन== [[File:Roasted Makhana (Foxnut).jpg|thumb|left|250px|भुजल मखान काली मिर्च, घी आ नमक के संग]] ==स्थान आ संरक्षण== [[File:MakhanaResearchCentreDBG.jpeg|thumb|मखान अनुसन्धान केन्द्र भवन]] इ मुख्य रुप सँ [[दरभंगा]]मे भैटेत अछि। मखानक उत्पादन संरक्षणक लेल एतय मखाना अनुसन्धान केन्द्रक स्थापना सेहो कएल गेल अछि। जिआई ट्याग श्रेणीमे मखानकें सेहो रखवाक लेल अभियानसभ चलि रहल अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== {{Wikispecies|Euryale (Nymphaeaceae)|मखान}} {{Commonscat|Euryale ferox|मखान}} *[[मिथिला]] *[[मधुबनी चित्रकला]] *[[दरभंगा]] *[[मैथिली]] [[श्रेणी:वनस्पति]] q72beh676q98oc3ceylw5g93a9o1xry मीरा सेठ 0 34375 282544 245511 2026-11-11T07:00:11Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282544 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |birthname = मीरा सेठ<br />Mira Seth | image = | imagesize = 200px | caption = | office = [[संयुक्त राष्ट्र बाल कोष]]क अध्यक्ष | term_start = १९९१ | term_end = १९९२ | predecessor = लिस्बेट पाल्मे | successor = फ्रेडरिक वार्ड | office2 = [[संयुक्त राष्ट्र बाल कोष]]क उपाध्यक्ष | chair_man = लिस्बेट पाल्मे | alongside2 = <br />रामिरो पिरिज बैलोन<br />वास्लाव वासेक<br />चिपो जिन्दोगा | term_start2 = १९९० | term_end2 = १९९१ | predecessor2 = | successor2 = |birth_date = |birth_place = |death_date = |death_place = | spouse = | party = | children = | signature = | footnotes = }} '''मीरा सेठ''' एक भारतीय जनसेवक, [[कुटनीतिज्ञ]], महिला अधिकार कार्यकर्ता आ [[संयुक्त राष्ट्र बाल कोष|संयुक्त राष्ट्र बाल कोष (युनिसेफ)]]क पूर्व अध्यक्ष छी। अन्तर्राष्ट्रिय स्तर पर युनिसेफक कार्यकारी समितिकें सदस्यक रूपमे कयन पदसभ पर कार्य करि चुकल सेठ सन् १९९० सँ सन् १९९१ धरि (जखन [[लिस्बेट पाल्मे]] अध्यक्ष छल) युनिसेफक उपाध्यक्ष छल, आ पुन: एकर बाद सन् १९९१ सँ सन् १९९२ धरि एकर अध्यक्ष रहल छल।<ref>[http://www.unicef.org/about/execboard/files/Executive_Board-Officers-2014-ENGLISH-10Jan2014.pdf Officers of the UNICEF Executive Board 1946–2014], [[UNICEF]]</ref><ref>[http://www.unicef.org/about/history/index_55642.html Executive Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190109155435/https://www.unicef.org/about/history/index_55642.html |date=2019-01-09 }}, [[UNICEF]]</ref> सेठ एहि सँ पहिने [[भारत सरकार]]क [[वाणिज्य आ उद्योग मन्त्रालय, भारत सरकार|वाणिज्य आ उद्योग मन्त्रालय]]क उद्योग सम्वर्धन आ आन्तरिक व्यापार विभागमे काज केनए अछि। बहुतेक भिन्न-भिन्न आर्थिक प्रयाससभ, जेना कि हथकरघा या [[मत्स्य पालन]]क विनियमनमे महिलासभक भागीदारी पर हिनकर अध्ययन अतुलनीय अछि। अपन एहि अध्ययन पर ओ '''विमिन एन्ड डेभलपमेन्ट: द इन्डियन एक्सपिरियन्स''' ('''महिलासभ तथा विकास: भारतीय अनुभव''') नामक एक पुस्तक सेहो लिखने अछि। सेठ '''मेरा शिन्दर पुत्तर''' नामक एक चलचित्रक सेहो निर्देशन केनए अछि, जे एक अवैध प्रवासीक धैर्यक परीक्षण आ भारतमे ओकर पछाडी छुट्ल परिवारक बारेमे गप्प करैत अछि। == प्रकाशन == * {{cite book |title = विमिन एन्ड डेभलपमेन्ट:द इन्डियन एक्सपिरियन्स ({{Langx|en|Women and development : the Indian experience}}) |date = २००१ |publisher = सेज पब्लिकेशन्स | isbn = 978-0761994879 | language = अंग्रेजी}} * Empowerment of Women Through Tourism Industry and Sikkim State, India, 2013, [https://s3.amazonaws.com/academia.edu.documents/32874953/Empowerment_of_Women_through_Tourism_Industry_in_Sikkim_state.pdf?AWSAccessKeyId=AKIAIWOWYYGZ2Y53UL3A&Expires=1520535814&Signature=ZReMxhNlxBBiiD7qFaTSVNPK2ag%3D&response-content-disposition=inline%3B%20filename%3DEmpowerment_of_women_through_tourism_ind.pdf International Journal of Current Research] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला कुटनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:युनिसेफक अध्यक्षसभ]] bx9andixrjhxbf01o8a671y9lhw6sed फावजीह खलीली 0 34418 282545 227726 2026-11-11T07:00:15Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282545 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = फावज़ीह खलीली | image = | country = भारत | fullname =फावज़ीह खलीली | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1958|10|10|df=yes}} | birth_place = [[मद्रास]], [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = | role = [[विकेट-किपर]] | international = true | testdebutdate = ३१ अक्टुबर | testdebutyear = १९७६ | testdebutagainst = वेस्ट इन्डिज | testcap = ८ | lasttestdate = १५ जनवरी | lasttestyear = १९७७ | lasttestagainst = अस्ट्रेलिया | odidebutdate = १ जनवरी | odidebutyear = २००२ | odidebutagainst = इङ्ल्यान्ड | odicap = १३ | lastodidate = ६ फरवरी | lastodiyear = १९८२ | lastodiagainst = इन्टरनेशनल X1 | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|महिला टेस्ट]] | matches1 = ८ | runs1 = ३४७ | bat avg1 = २६.६९ | 100s/50s1 = ०/३ | top score1 = ८४ | deliveries1 = &ndash; | wickets1 = &ndash; | bowl avg1 = &ndash; | fivefor1 = &ndash; | tenfor1 = &ndash; | best bowling1 = &ndash; | catches/stumpings1 = ५/१० | column2 = [[एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|महिला वनडे]] | matches2 = १३ | runs2 = २५८ | bat avg2 = १९.८४ | 100s/50s2 = ०/१ | top score2 = ८८ | deliveries2 = &ndash; | wickets2 = &ndash; | bowl avg2 = &ndash; | fivefor2 = &ndash; | tenfor2 = &ndash; | best bowling2 = &ndash; | catches/stumpings2 = ७/१४ | date = ०६ मार्च | year =२०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17139/17139.html क्रिकेट आर्काइव }} '''फावजीह खलीली''' ({{Langx|en|'''Fowzieh Khalili'''}}) (जन्म ; १० अक्टोबर १९५८ ,[[मद्रास]] ,[[भारत]] ) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी जे [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम|भारतक राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिम]]क लेल [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] क्रिकेट म्याच खेलैत छल । फावजीह घरेलु क्रिकेट [[तमिलनाडु]]क लेल खेलैत छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17139/17139.html|title=Fowzieh Khalili|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=०६ मार्च २०१७}}</ref> ओ कुल अपन कैरियरमे ८ टेस्ट आ १३ अन्तर्राष्ट्रिय वनडे म्याच खेलने छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54259.html|title=Fowzieh Khalili|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=०६ मार्च २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 09vbzipdt5lltati14csanpf14od970 श्रीरूपा बोस 0 34419 282546 191489 2026-11-11T07:00:19Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282546 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = Sreerupa Bose<br>श्रीरूपा बोस | female = | image = | country = भारत | fullname = श्रीरूपा बोस | nickname = | birth_date = | birth_place = [[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = | bowling = | role = | international = true | odidebutdate = १७ फरवरी | odidebutyear = १९८५ | odidebutagainst = न्युजिल्यान्ड महिला | odicap = २७ | lastodidate = १९ फरवरी | lastodiyear = १९८५ | lastodiagainst = न्युजिल्यान्ड | odishirt = | columns = 0 | date = २६ मार्कग | year =२०१७ | source = http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54238.html क्रिकइन्फो }} '''श्रीरूपा बोस''' ({{Langx|en|'''Sreerupa Bose'''}}) एक पूर्व [[भारतीय महिला वनडे क्रिकेट खेलाडीसभकक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खिलाडी]] छल । ओ [[भारतीय महिला क्रिकेट टीम]] क लेल केवल दु टा [[एक दिवसीय अन्तराष्ट्रिय]] म्याच खेलने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54238.html|title=S Bose|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२६ मार्च २०१७}}</ref> ओ एक बल्लेबाज आ गेन्दबाज रहि चुकल अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/17/17118/17118.html|title=S Bose|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२६ मार्च २०१७}}</ref> २०१७ मे हुनकर निधन भेल । ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] mekyy4ircoaourb2a0xw7lq6876n3x2 सुनिता सिंह 0 34420 282547 228236 2026-11-11T07:00:23Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282547 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name =Sunita Singh<br>सुनिता सिंह | image = | country = भारतीय महिला | fullname = सुनिता सिंह | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1974|2|22|df=yes}} | birth_place = [[अमृतसर]], [[पंजाब]] ,[[भारत]] | heightft = | heightinch = | batting = दहिना हाथ सँ | bowling = दहिना हाथ सँ मध्यम तेज | role = | international = true | testdebutdate = १९ मार्च | testdebutyear = २००२ | testdebutagainst = दक्षिण अफ्रीका महिला | testcap = २ | lasttestdate = १४ अगस्त | lasttestyear = २००२ | lasttestagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odidebutdate = २ दिसम्बर | odidebutyear = २००२ | odidebutagainst = नेदरल्यान्ड्स महिला | odicap = १८ | lastodidate = ११ अगस्त | lastodiyear = २००२ | lastodiagainst = इङ्ल्यान्ड महिला | odishirt = | club1 = | year1 = | club2 = | year2 = | club3 = | year3 = | deliveries = | columns = 2 | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = २ | runs1 = ६ | bat avg1 = ६.०० | 100s/50s1 = ०/० | top score1 = ६* | deliveries1 = ३१८ | wickets1 = ३ | bowl avg1 = ३५.३३ | fivefor1 = ० | tenfor1 = ० | best bowling1 = १/१३ | catches/stumpings1 = 1/&ndash; | column2 = [[एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] | matches2 = १८ | runs2 =२४ | bat avg2 = ४.०० | 100s/50s2 = ०/० | top score2 = १२ | deliveries2 = ७९० | wickets2 = १२ | bowl avg2 = २८.८३ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = २/८ | catches/stumpings2 = 0/&ndash; | date = २४ अप्रैल | year = २०१७ | source = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/26/26496/26496.html क्रिकेट आर्काइव }} '''सुनिता सिंह''' ({{Langx|en|'''Sunita Singh'''}})/सुनिता कनोजिया (जन्म; २२ फरवरी १९८४ ,[[अमृतसर]] ,[[पंजाब]] ,[[भारत]]) एक पूर्व [[भारतीय महिला एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडीसभक सूची|भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी]] छी । सुनिता [[भारतीय महिला क्रिकेट टिम|भारतीय टिम]] क लेल [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] आ [[एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] म्याच खेलैत छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/26/26496/26496.html|title=Sunita Singh|publisher=[[क्रिकेट आर्काइव]]|accessdate=२४ अप्रैल २०१७}}</ref> ओ भारतक लेल कुल दु टा टेस्ट आ १८ एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेलने छल ।<ref name="Cricinfo profile">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/ci/content/player/54176.html|title=Sunita Singh|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|accessdate=२४ अप्रैल २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{Reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडीसभ]] 9k1vumdn0337z5qp8jbwj3q29hm1nnk जानकी अम्माल 0 34435 282548 268379 2026-11-11T07:00:27Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282548 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = जानकी अम्माल <br/>ജാനകി അമ്മാൾ |image = Botanist Janaki Ammal.jpg |caption = |birth_date = {{Birth date|१८९७|११|४|df=yes}} |birth_place = [[तेल्लिचेरी]], [[केरल]] |death_date = फरबरी १९८४ (८७ वर्षक आयुमे) |death_place = |residence = [[भारत]] |nationality = [[भारत|भारतीय]] |field = [[वनस्पति विज्ञान]], [[कोशिका विज्ञान]] |work_institution = [[युनिभर्सिटी बोटेनी ल्याबोरेटरी]], [[मद्रास]] |alma_mater = |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = |prizes = |religion = [[हिन्दुत्व]] |footnotes = }} [[File:Statue of E. K. Janaki Ammal.jpg|thumb|ई. के.जानकी अम्माल की प्रतिमा, बिड़ला औद्योगिक एवं प्रौद्योगिकी संग्रहालय, कोलकाता, पश्चिम बंगाल, भारत।]] '''एडावलेठ कक्कट जानकी अम्माल''' ({{Langx|en|Edavaleth Kakkat Janaki Ammal}}) (१८९७-१९८४) [[भारत]] कऽ एक महिला [[वैज्ञानिक]] छल। अम्माल भारतक एक ख्याति प्राप्त [[वनस्पति विज्ञान|वनस्पति]] आ [[कोशिका विज्ञान|कोशिका वैज्ञानिक]] छल जे [[आनुवांशिकी]], [[उद्विकास]], [[वानस्पतिक भूगोल]] आ [[नृजातीय वानस्पतिकी]] कऽ क्षेत्रमे उल्लेखनीय योगदान देनए छलि। भारत सरकारद्वारा [[पद्म श्री]] सँ सम्मानित जानकी अम्माल [[भारतीय विज्ञान एकेडमी]] कऽ संस्थापक सेहो रहल छल।<ref name=ias>{{cite web|last=C.V|first=Subramanyan|title=Janaki Ammal|url=http://www.ias.ac.in/womeninscience/Janaki.pdf|publisher=Indian Association of Scientists|accessdate=१४ सितम्बर २0१३}}</ref> == प्रारम्भिक == जानकी अम्मालक जन्म [[भारत]]क [[केरल]] राज्य कऽ [[तेल्लीचेरी]] शहरमे सन् १८९७ मे भेल छल। एक सुसंस्कृत मध्यवर्गीय परिवारमे जन्मल अम्मालक पिता तत्कालीन मद्रास न्यायलयमे उप-न्यायाधीश छल। अम्मालक परिवारमे ६ भाए आ ५ बहीन छल। जानकी अपन आरम्भिक शिक्षा तेल्लीचेरी कऽ एक स्थानीय विद्यालय सँ प्राप्त केनए छल। ओकर बाद ओ उच्च शिक्षा प्राप्त करवाक लेल अम्माल, [[मद्रास]] चलि गेल जतय ओ [[क्विन्स मेरिज कौलेज, मद्रास|क्विन्स मेरिज कौलेज]] सँ स्नातक अध्ययन केनए छल आ सन् १९२१ मे [[प्रेसीडेन्सी कौलेज, चेन्नई|प्रेसीडेन्सी कौलेज]] सँ आनर्स कऽ उपाधि अर्जित केलक।<ref>{{cite web|last=Subramanian|first=C V|title=Edavaleth Kakkat Janaki Ammal&nbsp;— IAS Women in Science|url=http://www.ias.ac.in/womeninscience/Janaki.pdf|publisher=Indian Academy of Sciences|accessdate=१४ सितम्बर २0१३}}</ref> == एकेडमी जीवनी == अम्माल [[विमिन्स क्रिश्चियन कौलेज, मद्रास]]मे प्राध्यापकक रुपमे काज केलक। ओ [[मिसिगन विश्वविद्यालय]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]]मे एक बार्बर छात्रवृति धारक विद्यार्थीक रुपमे किछ समय धरि ओतय रहल आ सन् १९२५ मे अपन स्नातकोत्तरक उपाधि प्राप्त केलक। भारत वापसीक पश्चात ओ विमिन्स कौलेज , मद्रासमे अध्यापन करेनाए जारी राखलक। अम्माल, पहिने ओरिएन्टल बार्बर फेलो कऽ तर्ज पर, पुनः मिसिगन, अमेरिका चलि गेल जतय सन् १९३१ मे ओ डिएससी कऽ उपाधि प्राप्त केलक। ओ वानस्पतिकी विषयकें प्राध्यापकक रूपमे बापस आएल आ महाराजा कौलेज अफ साईन्स, [[त्रिवेन्द्रम]]मे सन् १९३० सँ सन् १९३४ धरि अध्यापन करेलक। == पुरस्कार आ सम्मान == अम्मालकें सन् १९३५ मे [[भारतीय विज्ञान एकेडमी]] तथा सन् १९५७ मे [[भारतीय राष्ट्रिय विज्ञान एकेडमी]] कऽ फेलो चुनल गेल छल। मिसिगन विश्वविद्यालय, अमेरिका हुनका सन् १९५६ मे एलएलडी कऽ मानद उपाधि प्रदान केनए छल। भारत सरकार हुनकर अनवरत महत्वपूर्ण विज्ञान विषयमे काज कऽ लेल सन् १९५७ मे [[पद्म श्री]] सँ सम्मानित केनए छल।<ref name="Padma Shri">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Shri | publisher=Padma Shri | date=2015 | accessdate=June 23, 2015 | archive-date=October 15, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | dead-url=yes }}</ref> सन् २००० मे भारत सरकारक पर्यावरण आ वन मन्त्रालय हिनकर नाम पर [[वर्गीकरण विज्ञान]] कऽ क्षेत्रमे एक टा राष्ट्रिय पुरस्कार संस्थापित केलक। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *[http://www.oneindia.com/2006/10/09/janaki-ammal-award-to-osmania-and-punjabi-university-scientists-1160406282.html पञ्जाब विश्वविद्यालय] *[http://www.authorstream.com/Presentation/wahidulrehman-2252516-life-work-janaki-ammal-powerpoint-presentation जानकी अम्मल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200213095018/http://www.authorstream.com/Presentation/wahidulrehman-2252516-life-work-janaki-ammal-powerpoint-presentation/ |date=2020-02-13 }} [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:भारतीय वैज्ञानिकसभ]] oxyatm8voocdvr2ujya0j20nexkrv0y असिमा चटर्जी 0 34448 282549 221691 2026-11-11T07:00:31Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282549 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = असीमा चटर्जी <br/>Asima Chatterjee |image = Asima Chatterjee 1.jpg |caption = असिमा चटर्जी |birth_date = {{Birth date|1917|9|23|df=yes}} |birth_place = [[कोलकाता]], [[बङ्गाल]], [[ब्रिटिश भारत]] |death_date = {{Death date and age|2006|11|22|1917|9|23|df=yes}} |death_place = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बङ्गाल]], [[भारत]] |nationality = भारतीय |field = [[कार्बनिक रसायन|कार्बनिक रासायनिकी]], [[:w:Phytochemistry|फायटोचिकित्सा]] |work_institution = [[कोलकाता विश्वविद्यालय]] |alma_mater = [[कोलकाता विश्वविद्यालय]] |religion = हिन्दू }} '''असिमा चटर्जी''' ({{Langx|en|Asima Chatterjee}}, {{lang-bn|অসীমা চট্টোপাধ্যায়}})(२३ सितम्बर १९१७- २२ नवम्बर २००६) एक भारतीय रसायनशास्त्री छल। ओ जैव-रसायन विज्ञान आ फाइटोमेडिसिनक क्षेत्रमे काम केनेए छल।<ref name="IAS">''The Shaping of Indian Science''. p. 1036. Indian Science Congress Association, Presidential Addresses By Indian Science Congress Association. Published by Orient Blackswan, 2003. ISBN 978-81-7371-433-7</ref> हुनकर सबसँ उल्लेखनीय कार्यमे विन्सा एल्कालोड्स पर शोध, आ एन्टी-मिर्जिलेट आ एन्टी-मलेरीयल ड्रग्सक विकास सम्मलित अछि। ओ [[भारतीय उपमहाद्वीप]]क [[औषधीय पौधासभ]] पर बहुत मात्रामे काम केनेए छल। ==जीवनी== ===प्रारम्भिक जीवन=== ==शिक्षा== ==व्यवसाय== ==पुरस्कार आ सम्मान== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== [[श्रेणी:सन् १९१७ मे जन्म]] [[श्रेणी:बङ्गाली रसायनशास्त्रीसभ]] [[श्रेणी:सन् २००६ मे मृत्यु]] [[श्रेणी:भारतीय महिला रसायनशास्त्रीसभ]] [[श्रेणी:राज्य सभाक महिला सदस्यसभ]] [[श्रेणी:कलकत्ता विश्वविद्यालयक पूर्व विद्यार्थीसभ]] [[श्रेणी:पश्चिम बङ्गालक वैज्ञानिकसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला वैज्ञानिकसभ]] nmzveigdv4rg28cv8qx6q10xp9hoasa अभिरामी 0 34686 282550 216167 2026-11-11T07:00:35Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282550 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =अभिरामी<br>Abhirami |image = अभिरामी.jpg | caption = | birth_date = जुलाई १९८३ | birth_place = | birthname = दिव्या गोपकुमार | parents = | occupation = [[अभिनेत्री]], टेलीविजन होस्ट | years active = २०१३–वर्तमान | spouse = राहुल पवनन | children = }} '''अभिरामी''' ({{Langx|en|'''Abhirami'''}}) (जन्म ;'''दिव्या गोपकुमार''' [[तिरुवनन्तपुरम]], [[केरल]] जनमल एक भारतीय [[मलयालम|मलयालम भाषा]]क चलचित्र अभिनेत्री आ टेलीभिजन प्रस्तोता छी ।अभिरामी द्वारा [[मलयालम]], [[कन्नड़]], [[तमिल]] आ [[तेलुगु]] चलचित्रसभमे सेहो काम कएल गेल अछि] । अभिरामीक अभिनय करियरक शुरुआत १९९५ मे एक छोट अभिनय सँ की भेल मुदा हिनका २००४ मे बढ़िया चलचित्रसभमे काम करबाक अवसर भेटल छल ।<ref name="indiatimes1">{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Abhirami-makes-a-bold-reentry-into-tinseltown/articleshow/30111025.cms |title=Abhirami makes a bold reentry into tinseltown - The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2014-02-10 |accessdate=2015-06-02}}</ref> ==व्यक्तिगत जीवन आ शिक्षा== ==बाह्य जडीसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन]] ikbewbibf4jiphaon65tsptqkgy31jp डालीमा छिब्बर 0 34916 282551 280279 2026-11-11T07:00:39Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282551 wikitext text/x-wiki {{infobox football biography | name = डालीमा छिब्बर<br>Dalima Chhibber | image = Dalima Chhibber.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1997|8|30}} | birth_place = [[दिल्ली]] | position = रक्षापङ्क्ति/मध्यपङ्क्ति | currentclub = भारतीय रुस् एफसी | clubnumber = १७ | years1 = २०१७- | clubs1 = एफसी पुने | caps1 = ६ | goals1 = २ | years2 = २०१८- | clubs2 = भारतीय रुस् एफसी | caps2 = ६ | goals2 = ० | nationalyears1 = २०१२-२०१३ | nationalteam1 = [[भारत|भारत-१७]] | nationalcaps1 = ३ | nationalgoals1 = ० | nationalyears2 = २०१४-२०१५ | nationalteam2 = [[भारत|भारत-१९]] | nationalcaps2 = ३ | nationalgoals2 = ० | nationalyears3 = २०१६- | nationalteam3 = [[भारत]] | nationalcaps3 = १२ | nationalgoals3 = ० | nationalteam-update = २५ नोभेम्बर २०१८ }} '''डालीमा छिब्बर''' ({{Langx|en|Dalima Chhibber}}) एक भारतीय महिला फुटबल खेलाडी छी । ओ वर्तमानमे [[भारतीय महिला फुटबल टिम]]ल लेल खेलैत अछि ।<ref name="espn_2017">{{cite web|last1=Sen|first1=Debayan|title=Six players to watch out for in the Indian Women's League|url=http://www.espnfc.us/india/story/3046045/six-players-to-watch-out-for-in-the-indian-womens-league-bala-devi-o-bembem-devi-dalima-chibber-sasmita-malik-sanju-yadav-sumithra-kamaraj|publisher=ESPN|accessdate=25 January 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Live Your Goals brings a sparkle to participants' eyes|url=https://www.fifa.com/womens-football/news/y=2016/m=10/news=live-your-goals-brings-a-sparkle-to-participants-eyes-2840390.html|publisher=FIFA|accessdate=27 February 2017|date=5 October 2016|archive-date=28 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170228080542/http://www.fifa.com/womens-football/news/y=2016/m=10/news=live-your-goals-brings-a-sparkle-to-participants-eyes-2840390.html|dead-url=yes}}</ref><ref name="hindu_2015">{{cite web|last1=Lokapally|first1=Vijay|title=The goal is set|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/the-goal-is-set/article7594220.ece|accessdate=27 February 2017|date=30 August 2015|work=The Hindu}}</ref> ओ व्यवसायीक रुपमे [[भारतीय महिला लिग]] प्रतियोगिताक लेल २०१७ मे [[एफसी पुने सिटी (महिला)]] टिमसँ खेलने छल ।<nowiki/><ref>{{cite web|title=Indian Women's League: FC Pune City edge past Jeppiar IT FC 1-0|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/indian-womens-league-fc-pune-city-edge-past-jeppiar-it-fc-1-0/articleshow/56895224.cms|newspaper=The Times of India|accessdate=27 February 2017|date=31 January 2017}}</ref><ref>{{cite web|last1=Pathak|first1=Rohan|title=What’s the IWL & Why It’s Got Indian Women Footballers Excited?|url=https://www.thequint.com/videos/2017/01/25/whats-the-iwl-and-why-has-it-got-indian-women-footballers-excited-all-india-football-federation-dalima-chhibber|publisher=The Quint|accessdate=27 February 2017|date=7 February 2017}}</ref> == उपाधिसभ == * साग गेम : स्वर्ण पदक २०१६ * साफ च्याम्पियनसिप **विजेता (२) : २०१६, २०१९ ==सम्मानसभ== *[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] प्रतियोगिता उत्कृष्ट खेलाडी<ref>{{cite web |title=सावित्रा र इन्दुमति सर्वाधिक गोलकर्ता, डालीमा सर्वोत्कृष्ट |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |website=हाम्रो खेलकुद |access-date=2019-04-03 |archive-date=2019-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322141102/https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |dead-url=yes }}</ref> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:जीवनी]] ccnj23g77kcqmpauch6x7an6te99jtd भारतीय निर्वाचन आयोग 0 35027 282552 256488 2026-11-11T07:00:44Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282552 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |name = भारतीय निर्वाचन आयोग<br>Election Commission of India |logo = [[File:भारतीय चुनाव आयोगक लोगो.png|200px]] |logo_width = 90 |logo_caption = भारतीय निर्वाचन आयोगक आधिकारिक लोगो |formed = २५ जनवरी १९५० (बादमे राष्ट्रिय मतदाता दिवसक रूपमे मनाओल गेल) |jurisdiction = {{flag|भारत}} |headquarters = निर्वाचन सदन,अशोक रोड़, [[नयाँ दिल्ली]]<ref>{{Cite web|url=http://eci.nic.in/eci_main1/communication/index.html#contact|title=Contact Us|last=|first=|date=|website=Election Commission of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226103256/http://eci.nic.in/eci_main1/communication/index.html#contact|archive-date=2016-12-26|dead-url=yes|access-date=January 10, 2018}}</ref> |chief1_name = सुनिल अरोरा, आईएस }} '''भारत निर्वाचन आयोग''' ({{Langx|en|Election Commission of India}}) एक स्वायत्त एवं अर्ध-न्यायिक संस्थान छी जकर गठन [[भारत]]मे स्वतनत्र आ निष्पक्ष रूप सँ विभिन्न जनसमुदायकें माध्यम सँ भारतक प्रतिनिधिक संस्थानसभमे प्रतिनिधी चुनबाक लेल कएल गेल छल। भारतीय चुनाव आयोगक स्थापना २५ जनवरी १९५० मे भेल छल।<ref>{{cite web|url=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/HandBooks/The_Presidential_and_Vice-Presidential_Elections_Act-1952.pdf|title=The Presidential and Vice-Presidential Elections Act, 1952 (Act No. 31 of 1952)|last=|first=|date=14 March 1952|website=Election Commission of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009064851/http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/HandBooks/The_Presidential_and_Vice-Presidential_Elections_Act-1952.pdf|archive-date=2010-10-09|dead-url=yes|accessdate=9 September 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/Const.Pock%202Pg.Rom8Fsss(21).pdf|title=Part XV of the Constitution of India - Elections - Article 324|last=|first=|date=|website=[[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]], [[Government of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203131609/http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/Const.Pock%202Pg.Rom8Fsss(21).pdf|archive-date=2011-12-03|dead-url=yes|access-date=9 September 2017}}</ref> == प्रक्रिया == ==घर सँ वोट== भारतीय निर्वाचन आयोग ८० वर्ष आ एहि सँ अधिक आयु कें व्यक्ति आ शारीरिक चुनौती कें संग दिव्यांग कें अपन घर सं बैसल बैलेट कें उपयोग कर कें मतदान कें अनुमति देलनि अछि.<ref name="News On AIR - News Services Division 2023 g445">{{cite web | title=EC provides facility to voters above 80 years of age & Divyanga to vote from home | website=News On AIR - News Services Division | date=13 November 2023 | url=https://newsonair.gov.in/News?title=EC-provides-facility-to-voters-above-80-years-of-age-%26-Divyanga-to-vote-from-home&id=470919 | access-date=13 November 2023}}</ref> एहि सुविधाक लाभ उठाबय लेल पात्र व्यक्तिकें चुनाव तिथि सं कम सं कम १० दिन पहिने नामित बूथ स्तरक अधिकारी सं पंजीकरण करावय पड़त. एक मतदान अधिकारी, माइक्रो ऑब्जर्वर, पुलिस अधिकारी आ फोटोग्राफर सहित पांच अधिकारीक एकटा समर्पित टीम सुचारू आ पारदर्शी मतदान प्रक्रिया सुनिश्चित करबाक लेल हुनका सभक आवासक दौरा करत। पूरा मतदान प्रक्रिया कें फोटो आ वीडियो कें माध्यम सं दस्तावेज कैल जेतय. यद्यपि घर सं मतदानक विकल्प स्वैच्छिक अछि, मुदा एक बेर जखन कोनो मतदाता एहि पद्धति कें चुनैत अछि त निर्णय कें बाद मे नहि बदलल जा सकैत अछि. [[भोपाल]] मे, चुनाव अधिकारी सभ अति वरिष्ठ नागरिक (८० वर्ष सँ अधिक आयु) आ विकलांग मतदाता सभक आवास पर पहुँचि, डाक मतपत्रक माध्यम सँ अपन वोट जमा करबा मे सहायता प्रदान कए रहल छथि। <ref name="Ayub 2023 d863">{{cite web | last=Ayub | first=Jamal | title=Vote From Home: Madhya Pradesh Polling Stations Come To The Doorstep For Elderly & Disabled | website=The Times of India | date=8 November 2023 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhopal/vote-from-home-polling-stations-come-to-the-doorstep-for-elderly-disabled/articleshow/105054443.cms | access-date=13 November 2023}}</ref> [[File:A senior citizen above 80 is casting her vote from home in Bhopal-01.jpg|thumb|८० सँ बेसीक एक वरिष्ठ नागरिक भोपाल मे अपन घर वोट देबय जा रहल छथि]] [[File:Vote From Home Option For People Above 80 Or With Disabilities in India.jpg|thumb|अपन घर वोट]] === मुख्य चुनाव आयुक्त === == चुनाव आयुक्तसभक नियुक्ति आ कार्यावधि == == निर्वाचन आयोगक कार्य तथा कार्यप्रणाली== ==निर्वाचन आयोगक कार्यप्रणाली== # निर्वाचन आयोग के जिम्मेदारी अछि जे ओ चुनाव के देखरेख, निर्देशन आ आयोजन करैत अछि।ई राष्ट्रपति, उपाध्यक्ष, संसद आ राज्य विधान सभा के चुनाव करैत अछि। # निर्वाचन सूची तैयार कराबैत अछि # राजनीतिक दलक पंजीकरण करैत अछि # वर्गीकरण, राजनीतिक दल के राष्ट्रीय आ राज्य स्तरीय दल के रूप में मान्यता, दल आ निर्दलीय के चुनाव प्रतीक देब। # सांसद/विधायक के अयोग्यता (पलायन छोड़ि) पर राष्ट्रपति/राज्यपाल के सलाह देब। # चुनाव के लेल अनुचित साधन के प्रयोग क व्यक्ति के अयोग्य ठहराबय के। == भारतमे निर्वाचन सुधार == ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== *{{official website|http://eci.nic.in}} *[http://eci.gov.in/index.asp?lang=hindi चुनाव आयोग का आधिकारिक जालस्थल] * [http://www.eci.gov.in/Links/Links.asp भारत के सभी प्रांतों एवं केन्द्र-शासित प्रदेशों के मुख्य चुनाव अधिकारियों के जालस्थल की सूची] * [http://www.telegraphindia.com/1040829/asp/frontpage/story_3691151.asp ईराक चुनावों में भारतीय चुनाव आयोग के सहयोग के बारे में टेलीग्राफ में छपी खबर] * [http://search.eci.gov.in/ इंटरनेट पर चुनाव आयोग द्वारा जारी मतदाता सूची] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210022158/http://search.eci.gov.in/ |date=2007-02-10 }} विकल्प: 'मतदाता का नाम' आप विधानसभा क्षेत्र, एवं लोकसभा क्षेत्रानुसार भी मतदाता सूची पा सकते हैं, या फिर पोलिंग बूथ के अनुसार भी। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{भारत सरकार}} [[श्रेणी:भारतीय राजनीति]] [[श्रेणी:भारतीय आयोगसभ]] hl7us41uayfzz9076dpljcvlk64q65o नजमा हेपतुल्ला 0 36031 282553 280503 2026-11-11T07:00:48Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282553 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific-prefix = |name = नजमा हेपतुल्ला |native_name = |native_name_lang = |honorific-suffix = |image = Najma A. Heptulla presenting the Badalte Qadam Award to the Cinematographer, Doordarshan, Ms. Jayshree Puri, at the Best Achievers Award Ceremony, organised by the Child Care & Welfare Foundation, in New Delhi (cropped).jpg |imagesize = |smallimage = |alt = |caption = नजमा हेपतुल्ला एक कार्यक्रममे |order = |office = राज्यपाल, मणिपुर |primeminister = [[नरेन्द्र मोदी]] |term_start = २६ मई २०१४ |term_end = |office2= [[राज्यसभा]]क उपसभापति |term2= १९८५-८६, १९८८ - २००४ |office3= [[राज्यसभा]]क सदस्य |term3=२००४-२०१०, २०१२-वर्तमान |constituency = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1940|4|13}} |birth_place = [[भोपाल]],[[मध्य प्रदेश]], [[भारत]] |death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> |death_place = |party = [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] आ [[भारतीय जनता पार्टी]] (वर्तमान) |spouse = अकबर अली ए. हेपतुल्ला (१९६६-२००७) <small>(मृत्यु)</small> |children = तीन बेटी |residence = [[नयाँ दिल्ली]], [[भारत]] |alma_mater = |occupation = लेखिका आ राजनीतिज्ञ |profession = साहित्य आ राजनीति }} '''डा. नजमा हेपतुल्ला''' ({{Langx|en|Najma Heptulla}}, {{lang-ur|{{Nastaliq|نجمہ ہپت اللہ}}}}) एक राजनीतिज्ञ, लेखिका आ [[नरेन्द्र मोदी]] सरकारक अन्तर्गत अल्पसङ्ख्यक मामलाक मन्त्री छल। एखन ओ [[मणिपुर]] राज्यक राज्यपाल छी। ओ मुम्बई काङ्ग्रेस समितिकें महासचिव आ उपाध्यक्ष रहि चुकल अछि। ओ सन् १९८५ सँ १९८६ तथा १९८८ सँ जुलाई २००७ धरि भारतीय लोकतन्त्रक उपरी प्रतिनिधि सभा [[राज्यसभा]]क पूर्व उपसभापति रहि चुकल अछि। सन् १९८० सँ [[राज्यसभा]]क सदस्यक रुपमे सेहो ओ सेवा केनए अछि।<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/national/article3350098.ece | title=New stars in Rajya Sabha, spotlight on मईawati | work=द हिन्दू | accessdate=18 फ़रवरी 2014 | right=Parsai | left=Gargi | location=नई दिल्ली | date=25 अप्रैल 2012 | archive-date=2013-11-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131105010124/http://www.thehindu.com/news/national/article3350098.ece | dead-url=yes}}</ref><ref>[ http://hindi.webdunia.com/news/news/national/0707/22/1070722094_1.htm नजमा हेपतुल्ला का राजनीतिक सफर - वेबदुनिया]</ref> == प्रारम्भिक जीवन == सन् १९४० अप्रैल १३ कें [[मध्य प्रदेश]]क [[भोपाल]]मे जन्मल हेपतुल्लाकें राजनीति विरासतमे भेटल छल। सम्बन्धमे [[मौलाना अबुल कलाम आजाद]]क नातिन हेपतुल्ला एमएससी करलाक बाद हृदय रोग विज्ञानमे विद्यावारिधि प्राप्त केनए अछि मुदा राजनीतिमे लगाव भेलाक कारण ओ राजनीतिमे आबि गेल। == व्यक्तिगत जीवन == हेपतुल्लाकें पति अकबर अली ए. हेपतुल्लाकें निधन भऽ चुकल अछि। ओ एक प्रसिद्ध मानव संसाधन सलाहकार छल। हुनकर ३ बेटीसभ अछि जे [[अमेरिका]]मे काज करैत अछि।<ref>[http://navbharattimes.indiatimes.com/india/national-india/--/articleshow/2336958.cms नवभारत टाइम्स समाचार, दिनांक 4 सितंबर 2007, शीर्षक: नजमा हेपतुल्ला के पति का निधन]</ref> == राजनीतिक जीवन == == साहित्यिक जीवन == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:अन्तर्विकी महिला सहकार्य सम्पादनथनमे बनाएल गेल लेखसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला राजनीतिज्ञसभ]] 6eqbgm2r4tvccz0oan4k6d9i3e8tyx9 बुआरी 0 36232 282554 214586 2026-11-11T07:00:54Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282554 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = बुआरी<br>Wallago attu | image = Wallago attu (1).jpg | image2 = Wallago attu 1.jpg | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{Cite journal | author = Ng, H.H. | title = ''Wallago attu'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2010 | page = e.T166468A6215731 | publisher = [[IUCN]] | date = 2010 | url = http://www.iucnredlist.org/details/166468/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T166468A6215731.en | access-date = 15 January 2018}}</ref> | taxon = Wallago attu | authority = [[Marcus Elieser Bloch|Bloch]] & [[Johann Gottlob Schneider|Schneider]], 1801 | synonyms = ''Silurus boalis'' <small>Hamilton, 1822</small><br> ''Silurus wallagoo'' <small>[[Achille Valenciennes|Valenciennes]], 1840</small><br> ''Silurus muelleri'' <small>[[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1846</small><br> ''Wallago russellii'' <small>ब्लिकर, १८५३</small> }} '''बुआरी''' ({{Langx|en|Wallago Attu}}) [[दक्षिण एसिया]] आ [[दक्षिण पूर्व एसिया]]क [[साफ पानि]]मे रहऽ वला [[सिलुरिडे]] परिवारक हड्डीदार माछ छी। सामान्यतया ई माछकें अङ्ग्रेजीमे '''हेलिकप्टर क्याटफिस''' आ '''वालागू क्याटफिस''' कहल जाएत अछि। बुआरी माछ प्राय पैघ नदी आ तलाउसभमे भेटैत अछि। मुख्य रुप सँ ई माछक वितरण [[भारतीय उपमहाद्वीप]]मे आ [[दक्षिणपूर्व एसिया]]मे अछि। ई माछ {{convert|1|m|abbr=on}} धरि लम्बा होएत अछि।<ref name=Roberts2014>Roberts, T.R. (2014): ''Wallago'' Bleeker, 1851 and ''Wallagonia'' Myers, 1938 (Ostariophysi, Siluridae), Distinct Genera of Tropical Asian Catfishes, with Description of †''Wallago maemohensis'' from the Miocene of Thailand. ''Bulletin of the Peabody Museum of Natural History, 55 (1): 35-47.''</ref> ==अन्य भाषामे== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:नेपालक माछसभ]] e8zmw9x4gqpp3srte0kujcfltg6p15d घडीफूल 0 36818 282555 279751 2026-11-11T07:00:59Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282555 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = घडीफूल<br>Passiflora caerulea | image = Passiflora caerulea (2019-06-24) frontal-view.jpg | image_caption =पूर्ण रुपसँ फूलाएल घडीफूल | image2 =Passiflora caerulea (2005 10 08) - vrucht open (2).jpg | image2_caption = फल | genus = Passiflora | species = caerulea | authority = [[कार्ल लिन्नियस|लि.]] }} '''घडीफूल''' ({{Langx|en|Passiflora Caerulea}}) जकरा सामान्य [[अङ्ग्रेजी भाषा]]मे '''ब्ल्यु प्यासनफ्लावर''',<ref name=BSBI07>{{cite web |title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |format=xls |archive-url=https://www.webcitation.org/6VqJ46atN?url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archive-date=2015-01-25 |accessdate=2014-10-17}}</ref> '''ब्ल्युक्राउन प्यासनफ्लावर'''<ref>{{PLANTS|id=PACA22|taxon=Passiflora caerulea|accessdate=31 January 2016}}</ref> या '''कमन प्यासन फ्लावर''' सेहो कहल जाएत अछि। ई फूल [[दक्षिण अमेरिका]]केँ [[मूल वनस्पति]] छी आ [[फूलदार वनस्पति]]क प्रजाति छी। ई समुचा उष्णकटिबन्धीय क्षेत्रमे लगाएल जाएत अछि। ई फूल झाड़ीदार, पतझड़ी या अर्द्ध-सदाबहार कोमल लतावला होएत अछि जे {{convert|10|m|ft|0|abbr=on}} धरि पैग भऽ सकैत अछि। ई फूलक पत्ता ताड़ आ सुगन्धित होएत अछि, आ एकर फूल बुलु-उज्जर रङ्गक होएत अछि आ एकर फलक रङ्ग बुलु-उज्जर आ भुरा होएत अछि। अण्डा आकारक एकर सन्तोला रङ्गक फलसभ {{convert|6|cm|0|abbr=on}} धरि होएत अछि आ ई खाए योग्य आ नरम रहैत अछि।<ref name=RHSAZ>{{cite book|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|url=https://archive.org/details/azencyclopediaof0000unse|year=2008|publisher=Dorling Kindersley|location=United Kingdom|isbn=978-1405332965|pages=1136}}</ref> ==नाम== ==विवरण== ==व्यवसायिक खेती== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Passiflora caerulea|घडीफूल}} [[श्रेणी:नेपालक फूलसभ]] nbjio2t4lf0wjrp8x1m4vuj03w1ukl8 डेढ़वा 0 36836 282556 206231 2026-11-11T07:01:04Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282556 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | name = डेढ़वा<br>Indian flying barb | image=Esomus_danricus.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name = IUCN>{{Cite journal | author = Devi, R. | author2 = Boguskaya, N. | last-author-amp = yes | title = ''Esomus danrica'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2009 | page = e.T188105A8641542 | publisher = [[IUCN]] | date = 2009 | url = http://www.iucnredlist.org/details/188105/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2009-2.RLTS.T188105A8641542.en | access-date = 14 January 2018}}</ref> | genus = Esomus | species = danrica | display_parents = 3 | authority = ([[फ्राङ्किस बुकानन-ह्यामिल्टन|ह्यामिल्टन]], १८२२) | synonyms = *''Esomus danricus'' <small>ह्यामिल्टन, १८२२</small> *''Nuria danrica'' <small>(ह्यामिल्टन, १८२२)</small> *''Cyprinus sutiha'' <small>ह्यामिल्टन, १८२२</small> *''Esomus sutiha'' <small>(ह्यामिल्टन, १८२२)</small> *''Cyprinus jogia'' <small>ह्यामिल्टन, १८२२</small> *''Esomus jogia'' <small>(ह्यामिल्टन, १८२२)</small> *''Perilampus recurvirostris'' <small>[[जोन म्याक्लेल्यान्ड (डाक्टर)|म्याक्लेल्यान्ड]], १८३९</small> *''Perilampus macrouru'' <small>म्याक्लेल्यान्ड, १८३९</small> *''Perilampus thermophilus'' <small>म्याक्लेल्यान्ड, १८३९</small> *''Nuria thermophilos'' <small>(म्याक्लेल्यान्ड, १८३९)</small> *''Leuciscus vittatus'' <small>[[William John Swainson|Swainson]], 1839</small> *''Esomus vittatus'' <small>(Swainson, 1839)</small> | synonyms_ref = <ref name = FBS>{{cite web | url = http://www.fishbase.org/Nomenclature/SynonymsList.php?ID=5150&SynCode=48711&GenusName=Esomus&SpeciesName=danrica | title = Synonyms of ''Esomus danrica'' (Hamilton, 1822) | accessdate = 7 October 2017 | publisher = [[Fishbase]]}}</ref> }} '''डेढ़वा''' (सामान्य अङ्ग्रेजी नाम: {{Langx|en|Indian flying barb}}, वैज्ञानिक नाम: {{Langx|en|Esomus Danrica}}) ऐतिहासिक रूप सँ फ्लाइङ बार्ब, ओ [[प्रजाति]]सभमे सँ एक छी, जे अप्पन बहुत लम्बा बार्बल्सक कारण सँ फ्लाइङ बार्ब्सक समूहमे अबैत अछि। एकर खोज सन् १८२२ मे फ्राङ्किस बुकानन-ह्यामिल्टन केनए छल। ई माछ कृतिम जलशालामे बहुत कमे देखल जाएत अछि। ई माछ [[म्यानमार]], [[नेपाल]], [[पाकिस्तान]], [[श्रीलंका]] आ [[भारत]]मे पाओल जाएत अछि। == विवरण == ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:नेपालक माछसभ]] 0b9320f9lkqclhwtrqt8n83qtshdlvv चिथरी पोठी 0 36838 282557 206247 2026-11-11T07:01:08Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282557 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = चिथरी पोठी<br>Bengal danio | image = Danio devario Mintern 150.jpg | image2 = Devario devario.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name = IUCN>{{Cite journal | author = Vishwanath, W. | title = ''Devario devario'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2010 | page = e.T166528A6229281 | publisher = [[IUCN]] | date = 2010 | url = http://www.iucnredlist.org/details/166528/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T166528A6229281.en | access-date = 13 January 2018}}</ref> | taxon = Devario devario | display_parents = 3 | authority = ([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)<ref>{{Fishbase|id=163698|Devario|devario |accessdate=15 October 2004}}</ref> | synonyms = * ''Cyprinus devario'' <small>Hamilton, 1822</small> * ''Danio devario'' <small>(Hamilton, 1822)</small> * ''Leuciscus devario'' <small>(Hamilton, 1822</small>) * ''Perilampus devario'' <small>(Hamilton, 1822)</small><small>Small text</small> * ''Devario macclellandi'' <small>[[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1860</small> }} '''चिथरी पोठी''' जकरा [[अङ्ग्रेजी भाषा]]मे सामान्यतया '''बङ्गाल दानियो''' या '''सिन्ध दानियो''' कहल जाएत अछि। ई माछक वैज्ञानिक नाम ({{Langx|en|Devario Devario}}) छी आ ई [[उष्णकटिबन्धीय]] [[माछ]] [[सिप्रिनिडे]] परिवार अन्तर्गतक माछ अछि। ई [[पाकिस्तान]], [[भारत]], [[नेपाल]], [[बङ्गलादेश]] आ [[अफगानिस्तान]]क मूल माछ छी। व्यावसायिक रुपसँ ई माछ सामुदायिक [[पोखरि]]सभमे पालल पोसल जाएत अछि। ई माछसभ {{convert|4|in|cm|abbr=on}} धरि नमहर भऽ सकैत अछि। ई माछ नदी, पोखरि, खत्तासभमे पाओल जाएत अछि। ==विवरण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:नेपालक माछसभ]] iqds7beldrywcc82uezwav7grbva9m0 सिङ्ही 0 36841 282558 271166 2026-11-11T07:01:13Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282558 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = सिङ्ही<br>Asian stinging catfish | image = सिंगुर (cropped).jpg | image2= Saccobranchus fossilis Day Suzini 114.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | taxon = Heteropneustes fossilis | authority = ([[मार्कस एलेजर ब्लोच|ब्लोच]], १७९४) | synonyms = *''Silurus fossilis'' <small>Bloch, 1794</small> *''Saccobranchus fossilis'' <small>(Bloch, 1794)</small> *''Silurus singio'' <small>[[Frances Buchanan-Hamilton|Hamilton]], 1822</small> *''Saccobranchus singio'' <small>(Hamilton, 1822)</small> *''Silurus laticeps'' <small>[[William John Swainson|Swainson]], 1838</small> *''Silurus biserratus'' <small>Swainson, 1839</small> *''Saccobranchus microcephalus'' <small>[[Albert Günther|Günther]], 1864</small> }} '''सिङ्ही''' जकरा [[अङ्ग्रेजी भाषा]]मे सामान्यतया '''एसियन स्टिङ्गिङ क्याटफिस''' या '''फोसिल क्याट''' कहल जाएत अछि। ई माछक वैज्ञानिक नाम {{Langx|en|Heteropneustes Fossilis}} छी। क्याटफिस परिवारक ई प्रजाति [[भारत]], [[नेपाल]], [[बङ्गलादेश]], [[पाकिस्तान]], [[श्रीलंका]], [[थाइल्याण्ड]], [[म्यानमार]] आ [[भुटान]]मे पाओल जाएत अछि। भारतक [[केरल]] राज्यमे ई माछकेँ 'कडू' या 'कर्री' कहल जाएत अछि तँ [[आसाम]]मे एकरा स्थानीयसभ 'सिङ्ही' कहैत अछि। बङ्गलादेशमे ई माछकेँ [[बङ्गला भाषा]]मे 'सिङ्ही माछ' आ श्रीलंकामे एकरा [[सिन्हाला भाषा]]मे 'हुङ्गा' कहैत अछि।<ref>[http://www.en.bdfish.org/2011/09/stinging-catfish-heteropneustes-fossilis-bloch-1794/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002051525/http://en.bdfish.org/2011/09/stinging-catfish-heteropneustes-fossilis-bloch-1794/ |date=2016-10-02 }},</ref><ref>{{Cite web |url=http://fish.mongabay.com/data/Sri_Lanka.htm |title=List of Freshwater Fish of Sri Lanka |access-date=2019-12-18 |archive-date=2019-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218045207/https://fish.mongabay.com/data/Sri_Lanka.htm |dead-url=yes }}</ref> कारी रङ्गक सिङ्ही माछक डङ्क बहुत प्रभावशाली होएत अछि मुदा विषालु नै होएत अछि। ई माछक डङ्क मारला सँ लगभग एक घण्टा धरि विष शरीरमे चलैत रहैत अछि। ई माछ मुख्य रूप सँ [[पोखरि]], खाई, दलदल आ खत्तामे पाओल जाएत अछि मुदा कहियो कहियो ई माछ गन्दा नदीमे सेहो भेट जाएत अछि। ई कनीक नुनगर आ गन्दा पानि सहन करि सकैत अछि। ई माछ सर्वभक्षी होएत अछि। ई प्रजाति मनसुनक महिनाक समयमे सीमित पानिमे प्रजनन करैत अछि मुदा पर्याप्त वर्षाक कारण पानि जमा भऽ गेला पर पोखरि, छोट खाईसभमे प्रजनन करि सकैत अछि। एकर औषधीय महत्वक कारण एकर बजारमे बहुत माङ्ग अछि। ==विवरण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:नेपालक माछसभ]] p5q5brrlxhyhkijgq04qy5pt55jqj6o माङ्गुर 0 36844 282559 271734 2026-11-11T07:01:17Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282559 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = माङ्गुर<br>Walking catfish | image = Clari batra 110829-16971 jtg.JPG | image2= Clarias batrachus Day.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN | id =166613 | taxon =''Clarias batrachus''| assessor =NatureServe | assessment_year =2015 | version =4.1 | criteria-version =4.1 | accessdate =April 7, 2016 }}</ref> | taxon = Clarias batrachus | authority = ([[कार्ल लिन्नियस|लिन्नियस]], [[१७५८]]) | synonyms = * ''सिलुरस बात्राचुस'' <small>लिन्नियस, १७५८</small> * ''क्लारियस पङ्कटेटस'' <small>[[अचिले भ्यालेन्सियन्स|भ्यालेन्सियन्स]], १८४०</small> * ''क्लारियस असामेन्सिस'' <small>[[फ्राङ्किस डे|डे]], १८७७</small> }} '''माङ्गुर'''<ref>{{Cite web |url=https://www.maithilijindabaad.com/?p=734 |title=मिथिलाक अपन माछ विलोपान्मुख |date=2015-04-21 |website=मैथिली जिन्दाबाद |access-date=2019-12-18}}</ref> या '''मुङ्गरी''' जकरा [[अङ्ग्रेजी भाषा]]मे सामान्यतया '''वाकिङ क्याटफिस''' कहल जाएत अछि। ई माछक वैज्ञानिक नाम {{Langx|en|Clarias Batrachus}} छी। ई सफा पानिक माछ [[दक्षिणपूर्व एसिया]]क उपज मानल जाएत अछि। ई माछक अङ्ग्रेजी नाम वाकिङ क्याटफिस एहि द्वारे राखल गेल अछि कियाकी ई माछ अपन क्षमता सँ चलि सकैत अछि आ सुखल जमीन पार करि अपना लेल भोजन या उपयुक्त वातावरण खोजि सकैत अछि। ओना तँ ई माछ वास्तवमे बहुत तीव्र गतिमे नै चलैत अछि मुदा अपन डेनक उपयोग करि शरीरकेँ सीधा राखि आकर्षक गति बनाए लैत अछि।<ref name=metrocatfish>{{cite news|first=|last=|title=Catfish 'walk' down street|url=http://www.metro.co.uk/weird/article.html?in_article_id=225308|publisher=[[Metro.co.uk]]|date=2008-07-18|accessdate=2008-07-18|archive-date=2015-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731052621/http://metro.co.uk/2008/07/18/catfish-walk-down-street-289671/|dead-url=yes}}</ref> ई माछ आमतौर पर [[पोखरि]], दलदल, [[नदी]] आ नदीसभक स्थिर गति सँ बहऽवला पानिमे रहैत अछि। एहि वाहेक ई माछसभ धान खेत आ अस्थायी खत्तासभमे रहैत अछि।<ref name=fishbase>{{FishBase species |genus= Clarias|species= batrachus| month = December| year = 2011}}</ref> ==विशेषता== ==विवरण== ==वितरण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:नेपालक माछसभ]] 43g18h7so2v4mummgtee6afp2dwqrcv गरै 0 36855 282560 206350 2026-11-11T07:01:22Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282560 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = गरै<br>Spotted snakehead | status = LC | status_system = IUCN3.1 | image = Channa punctata.jpg | image2= Channa punctata Beavan (cropped).jpg | taxon = Channa punctata | authority = ([[मार्क्स एलिजेर ब्लोच|ब्लोच]], १७९३) }} '''गरै''' जकरा [[अङ्ग्रेजी भाषा]]मे सामान्यतया '''स्पोटेड स्नेकहेड''' कहल जाएत अछि। ई माछक वैज्ञानिक नाम {{Langx|en|Channa Punctata}} छी। [[चेन्निडे|स्नेकहेड]] परिवारक ई प्रजाति [[भारत]], [[नेपाल]], [[बङ्गलादेश]], [[पाकिस्तान]], [[श्रीलंका]], [[तिब्बत]], [[म्यानमार]] आ [[अफगानिस्तान]]मे पाओल जाएत अछि।<ref name=FishBase/> एकर वासस्थल खत्ता, [[पोखरि]] आ धूमिल पानि भेल ठाम छी।<ref name=FishBase>{{FishBase genus | genus = Channa|species= punctata| month = February | year = 2014}}</ref> ई माछक विशेषत: प्रयोग खाए कऽ लेल कएल जाएत अछि तँ कृतिम जलशालामे कमेबेसी राखल जाएत अछि। == विवरण== ई माछ लगभग {{convert|15.0|cm|in|abbr=on}} धरि लम्बा होएत अछि। मुदा नर माछक लम्बाई {{convert|31.0|cm|in|abbr=on}} होएत देखल गेल अछि।<ref name="FishBase" /> ई माछकेँ [[आइयुसिएन]]द्वारा अपन लाल सूचीमे खतरासँ बाहर राखने अछि।<ref name="iucnredlist">{{cite web|url=http://www.iucnredlist.org/details/166437/0|title=Channa punctata|publisher=iucnredlist.org|accessdate=2015-02-05}}</ref> ==वितरण== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:नेपालक माछसभ]] 1arn85m70i1hskfbs5foyiv1eyt2j4r मंगलादेवी सिंह 0 37269 282561 267273 2026-11-11T07:01:27Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282561 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = मंगलादेवी सिंह<br/>Mangala Devi Singh | image = File:Mangala devi singh.jpg | alt = | caption = सन् १९५१ मे मंगलादेवी सिंह | office = [[नेपाल महिला संघ]]क पहिल अध्यक्ष | status = | term_start = १९४७ | term_end = १९५२ | birth_date = {{Birth date|1925|12|10}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1996|08|26|1925|12|10}}<ref name="risingnepal">{{cite web|url=http://www.therisingnepal.org.np/news/5938|title=Leader Mangaladevi remembered|publisher=The Rising Nepal|accessdate=17 December 2019|archive-date=16 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216171248/http://www.therisingnepal.org.np/news/5938|dead-url=yes}}</ref> | death_place = | death_cause = Kidney Failure<ref name="CNN">{{cite web|url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0906/feat8.html|title=Asia Week Passage|publisher=CNN|accessdate=17 December 2019|archive-date=16 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216170418/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0906/feat8.html|url-status=dead}}</ref> | nationality = | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = [[Feminist movement|Feminism]]<br>Founder of the [[Nepal Woman Association|Nepal Womans' Association]] | notable_works = | spouse = [[गणेशमान सिंह]] }} मंगला देवी सिंह ({{Langx|en|Mangala Devi Singh}}) एकटा अग्रणी नारीवादी आओर [[नेपाल]]क प्रमुख लोकतान्त्रिक अधिकारवादी छल।<ref>{{cite web|url=http://nnv.nepalnews.com/videoplay1.php?id=1290|title=Mangala Devi Remembered|date=August 26, 2008|publisher=Nepalnews Videos : Mercantile Communications Pvt. Ltd.|accessdate=12 March 2011|archive-date=14 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714163117/http://nnv.nepalnews.com/videoplay1.php?id=1290|dead-url=yes}}</ref> सिंह १९४० मे १६ वरिषक उमरमे राजनीतिमे अपन कदम रखने छल। ओ [[नेपाली कांग्रेस]] के एकटा प्रमुख नेता [[गणेशमान सिंह]]क पत्नी छल।<ref name="CNN">{{cite web|url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0906/feat8.html|title=Asia Week Passage|publisher=CNN|accessdate=17 December 2019|archive-date=16 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216170418/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0906/feat8.html|url-status=dead}}</ref> १९४८ मे, मंगलादेवी सिंह शिक्षा, रोजगार आओर महिलासभक लेल भोट माँगवाक लेल प्रधानमन्त्री पद्मशमशेर के प्रतिनिधिमण्डलक नेतृत्व केनए छल।<ref>{{cite web|url=https://www.spotlightnepal.com/2018/02/04/awakening-ii/|title=The Awakening II|publisher=Spotlight Nepal|date=4 Feb 2018|accessdate=17 December 2019}}</ref><ref name="Binda">{{cite web|url=https://www.gefont.org/assets/upload/downloads/Women_Participation_in_Nepali_Labour_Movement.pdf|author=Binda Pandey|title=Women Participation in Nepali Labour Movement|publisher=GEFONT-Nepal|accessdate=17 December 2019|archive-date=16 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216171147/https://www.gefont.org/assets/upload/downloads/Women_Participation_in_Nepali_Labour_Movement.pdf|url-status=dead}}</ref> १९५२ मे [[नेपाल महिला संघ]]क एकटा वैचारिक विभाजन भेल, जाहीमे मंगला एकटा समुह के नेतृत्व केलक, जेकर मान्यता ​​छल कि लोकतान्त्रिक सुधार के माध्यमसँ महिलासभक अधिकारसभ के प्राप्त कएल जा सकै। कामाक्षा देवीक अगुवाईमे एक अन्य समुह के सेहो मान्यता छल जे केवल आमूलचूल परिवर्तन ही महिलासभ के ओ सभक अधिकार प्रदान कएल जा सकैत अछि, ई विभाजनक समापन ओ वरिषक बादमे भेल जखन प्रथम भारतीय प्रधानमन्त्री [[जवाहरलाल नेहरू]]क आगमन के विरोध करै के निर्णय के कारण मंगलाक अपन समर्थन फिर्ता करै पडल।<ref name="Binda"/> विरोध प्रदर्शन के समयमे प्रहरीसभ काला झन्डा के साथ मौलिक रूपसँ विरोध करवाक लेल प्रधानमन्त्री धरि पहुँचवाक प्रयास करै वाली अनेकौं महिलासभ के गिरफ्तार कएल गेल छल, जे की मंगला नेहरू के अकेले ही विपरीत छल। ई अधिनियम के कारण हुनका अध्यक्ष पदसँ हटा देल गेल आओर कामाक्षा देवी के साथ बदलि देल गेल।<ref name="CNN"/> हुनकर मृत्यु ७०वरिषक उमरमे सन् १९९६ के अगस्त महिनामे मृगौला फेल होमए के कारणसँ भेल छल।<ref name="CNN"/> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:नेपाली महिला व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:विकी लभ्स विमिन दक्षिण एसिया २०२०]] o0yau2hk4ccvb4nk5oak2705qxrkzsl जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल 0 38113 282562 234675 2026-11-11T07:01:32Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282562 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = जनता समाजवादी पार्टी<br>Janta Samajwadi Party | logo = [[File:Flag of the Federal Socialist Forum, Nepal.png|200px]] | colorcode = #FFb300 | foundation = {{start date and age|2020|04|22|df=y}} | ideology = सामाजिक लोकतन्त्र,लोकतान्त्रिक समाजवाद,धर्मनिरपेक्षता | headquarters = | international = | website = peoplesocialist.org | country = नेपाल | position = | native_name = | flag = | abbreviation = जेएसपी | merger = [[समाजवादी पार्टी नेपाल]] <br> [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]] | chairperson = [[महन्थ ठाकुर]] आ [[उपेन्द्र यादव]] | student_wing = | youth_wing = | wing1_title = | wing1 = | seats1_title = प्रतिनिधी सभामे | seats1 = {{Composition bar|34|275|hex=#FFb300}} | seats2_title = राज्य सभामे | seats2 = {{Composition bar|3|59|hex=#FFb300}} | symbol = [[File:Rastriya Janata Party.png|100px]] }} '''जनता समाजवादी पार्टी नेपाल''' {{Langx|en|(Janata Samajwadi Party)}} नेपालक एक राजनीतिक पार्टी छी।<ref name="himtimes422">{{cite news |title=Samajwadi Party, RJP unite; new party to be named People's Socialist Party |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/samajwadi-party-rjp-unite-new-party-to-be-named-peoples-socialist-party/ |accessdate=23 April 2020 |work=The Himalayan Times |date=22 April 2020}}</ref> ई पार्टी नेपालक नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी आ [[नेपाली काँग्रेस]]क बाद तेसर पैग पार्टीक रुपमे २२ अप्रिल २०२० कऽ [[समाजवादी पार्टी नेपाल]] आ [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]]क एकीकरणक बाद एहि पार्टीक गठन भेल अछि।<ref name="onkhab423">{{cite news |title=Ordinance forces Samajwadi Party, RJPN to merge into People’s Socialist Party Nepal |url=https://english.onlinekhabar.com/ordinance-forces-samajwadi-party-rjpn-to-merge-into-peoples-socialist-party-nepal.html |accessdate=23 April 2020 |work=OnlineKhabar |date=23 April 2020}}</ref> ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} {{नेपालक राजनीतिक दलसभ}} [[श्रेणी:नेपालक राजनीतिक दलसभ]] 2dbqi4t2o1gr6x3xqh32ix361ikc8v3 राम मन्दिर, अयोध्या 0 38175 282200 279928 2026-11-11T02:05:33Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282200 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | native_name = Ram Mandir, Ayodhya | image = Shri Ram Janambhoomi Mandir, Ayodhya Dham.jpg | alt = | caption = श्री राम जन्मभूमि मन्दिर | coordinates = | map_type = | locale = [[श्री राम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र|राम जन्मभूमि]], [[अयोध्या]], [[उत्तर प्रदेश]], भारत | elevation_m = | deity = | festivals = | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = Under construction since {{Age in years, months, weeks and days|month1=03|day1=25|year1=2020|month2=|day2=|year2=}} | creator = [[श्री राम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र]] | architect = चन्द्रकान्त सोमपुरा<ref name="architect">{{cite news |last1=Umarji |first1=Vinay |title=Chandrakant Sompura, the man who designed a Ram temple for Ayodhya |url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/chandrakant-sompura-the-man-who-designed-a-ram-temple-for-ayodhya-119111501801_1.html |accessdate=27 May 2020 |work=Business Standard |date=15 November 2019}}</ref><br>निखिल सोमपुरा आ आशीष सोमपुरा | website = }} '''श्री राम जन्मभूमि मन्दिर''' एक हिन्दु मन्दिर छी जे भारतक [[उत्तर प्रदेश]]कें अयोध्यामे राम जन्मभूमिक तीर्थ स्थल पर बनाओल जा रहल अछि ।<ref>{{Cite web|title=Land levelling for Ayodhya Ram temple soon, says mandir trust after video conference|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2020/may/07/land-levelling-for-ayodhya-ram-temple-soon-says-mandir-trust-after-video-conference-2140354.html|last=Bajpai|first=Namita|date=7 May 2020|website=The New Indian Express|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-05-08}}</ref> ई मन्दिर राम जन्मभूमि पवित्र स्थल पर निर्माण होएत जकरा भगवान श्री रामक जन्मभूमि मानल जाएत अछि। एहि मन्दिरक निर्माण [[श्री राम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र]] द्वारा होबाक निश्चित भेल अछि। [[फाइल:Prime Minister, Shri Narendra Modi performing Bhoomi Pujan at ‘Shree Ram Janmabhoomi Mandir’, in Ayodhya, Uttar Pradesh on August 05, 2020.jpg|अंगूठाकार|भारतीय प्रधानमन्त्री [[नरेन्द्र मोदी]]द्वारा राम मन्दिर निर्माणार्थ [[श्री राम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र|राम जन्मभूमि]] अयोध्यामे भुमि पुजन करैत।]] ==[[राम मन्दिर प्राण प्रतिष्ठा |प्राण प्रतिष्ठा]]== [[फाइल:PM at the Pran Pratishtha ceremony of Shree Ram Janmaboomi Temple in Ayodhya, Uttar Pradesh on January 22, 2024 (cropped).jpg|अंगूठाकार|श्री राम मंदिरमे स्थापित भगवान श्री रामक बाल रूप (रामलला) क विग्रह]] भगवान [[श्रीराम]] लल क विग्रह क शुभ प्राण प्रतिष्ठा, पौष मास क शुक्ल पक्ष क कर्म द्वादशी क तिथि क दिन (२२ जनवरी, २०२४), प्राण प्रतिष्ठा अभिजीत मुहूर्त मे कयल जाएत <ref name="आज तक 2024 l401">{{cite web | title=Ayodhya Ram Mandir: मूर्ति प्रवेश, तीर्थ पूजन... प्राण प्रतिष्ठा से पहले अयोध्या में आज से शुरू हो रहा 7 दिन का अनुष्ठान | website=आज तक | date=15 January 2024 | url=https://www.aajtak.in/india/news/story/ram-mandir-ayodhya-16th-january-7-days-ritual-starts-before-pran-pratishtha-ntc-1859969-2024-01-15#:~:text=%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%20%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%20%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A5%87%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9,%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A4%20%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%B9%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82%20%E0%A4%95%E0%A5%80%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%8F%E0%A4%97%E0%A5%80. | language=hi | access-date=16 January 2024}}</ref>। २२ जनवरी, २०२४ कें<ref name="NDTVIndia 2023 q979">{{cite web | title=Ayodhya Ram Mandir : प्राण प्रतिष्ठा क्या है और किस तरह की जाती है, चलिए बताते हैं 22 जनवरी को होने वाले इस अनुष्ठान के बारे में | website=NDTVIndia | date=29 December 2023 | url=https://ndtv.in/faith/ram-mandir-update-what-is-pran-pratishtha-kyu-ki-jati-hai-pran-pratishtha-4762384 | language=hi | access-date=16 January 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240116182401/https://ndtv.in/faith/ram-mandir-update-what-is-pran-pratishtha-kyu-ki-jati-hai-pran-pratishtha-4762384 | archive-date=16 January 2024 | dead-url=yes }}</ref> भारतक प्रधानमंत्री [[नरेन्द्र मोदी]] द्वारा एहि मंदिरक प्राण प्रतिष्ठा होयत, जाहि के बाद श्री रामलला कें हुनकर मुख्य गर्भगृह मे पूर्ण विधि-विधानक संग स्थापित क देल जायत। एहि विशेष अवसर पर देश-विदेश सं लाखों संख्या मे श्रद्धालु आएत छथिन्ह। == इतिहास == [[श्री राम]] एक [[हिन्दू]] देवता छी जे विष्णुक अवतार मानल जाइत अछि। प्राचीन भारतीय महाकाव्य रामायणक अनुसार राम अयोध्यामे जन्मल छल।<ref name="Deccan Herald 2019 q549">{{cite web | title='Faith in Ram's birthplace based on Valmiki Ramayana' | website=Deccan Herald | date=10 November 2019 | url=https://www.deccanherald.com/india/faith-in-rams-birthplace-based-on-valmiki-ramayana-775047.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20231228211440/https://www.deccanherald.com/india/faith-in-rams-birthplace-based-on-valmiki-ramayana-775047.html | archive-date=28 December 2023 | url-status=live | access-date=18 January 2024}}</ref> १६म् शताब्दीमे, बाबर अपन आक्रमणसभक क्रममे पूरा उत्तर भारतमे मन्दिरसभ पर आक्रमण केलक आ नष्ट केलक । बादमे मुगलसभ बाबरी मस्जिद नामक मस्जिद बनौलनि, जकरा राम जन्मभूमि मानल जाइत अछि । मस्जिदक सबसँ पहिल रेकर्ड १७६७ मे भेटैत अछि, जे जेसुइट मिशनरी जोसेफ टिफेंथेलर द्वारा लिखल लैटिन पुस्तक डिस्क्रिप्टियो इंडियामे भेटैत अछि । हुनक अनुसार मस्जिदक निर्माण रामकोट मन्दिर, जे अयोध्यामे रामक किला मानल जाइत अछि, आ बेदी, जतय रामक जन्मस्थान अछि, केँ नष्ट कऽ कऽ कएल गेल छल। धार्मिक हिंसाक पहिल घटना १८५३ मे दर्ज कएल गेल छल। दिसम्बर १८५८ मे, ब्रिटिश प्रशासन विवादित स्थल पर हिन्दूसभके पूजा (अनुष्ठान) आयोजित करबासँ प्रतिबन्धित केलक । मस्जिदक बाहर एक मंच बनाओल गेल छल जाहि पर अनुष्ठान आयोजित कएल जाएत छल। [[भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण]] (एएसआई) द्वारा १९७८ आ २००३ मे कएल गेल दूटा पुरातात्विक उत्खननमे एहि बातक प्रमाण भेटल जे एहि स्थल पर हिन्दू मन्दिरक अवशेष मौजूद छल।<ref name="archive.indianexpress.com 2014 i171">{{cite web | title=I found pillar bases back in mid-seventies: Prof Lal | website=archive.indianexpress.com | date=29 December 2014 | url=http://archive.indianexpress.com/oldStory/19644/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20160116055005/http://archive.indianexpress.com/oldStory/19644/ | archive-date=16 January 2016 | url-status=dead | access-date=18 January 2024}}</ref> पुरातत्वविद [[के.के. मुहम्मद]] कहला जे वामपंथी इतिहासकारसभ निष्कर्षकेँ कमजोर बना रहल अछि । एहि वर्षसभमे, विभिन्न शीर्षक आ कानूनी विवाद भेल, जेना कि १९९३ मे अयोध्यामे निश्चित क्षेत्रक अधिग्रहण अधिनियमक पारित होएब । २०१९ मे अयोध्या विवाद पर सुप्रीम कोर्टक फैसलाक बाद ई तय भ गेल छल जे विवादित जमीन राम मंदिर निर्माणक लेल भारत सरकार द्वारा गठित ट्रस्ट केँ सौंपल जायत। ट्रस्टक गठन अन्ततः श्री राम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्रक नामसँ कएल गेल। ५ फरबरी २०२० मे, भारतक संसदमे ई घोषणा कएल गेल जे भारत सरकार मन्दिर निर्माणक योजना स्वीकार कएने अछि। दू दिनक बाद, ७ फरवरी केँ, अयोध्यासँ दूर धन्नीपुर गाममे २२ टा नव मस्जिद बनयबाक लेल पाँच एकड़ जमीन आवंटित कएल गेल। == वास्तुकला == == निर्माण == ==एहो सभ देखी== * [[राम मन्दिर प्राण प्रतिष्ठा]] ==बाह्य जडीसभ== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:हिन्दू पवित्र स्थलसभ]] [[श्रेणी:हिन्दू धर्म]] {{Commonscat}} t4bsabxssysbyg5r2s1754ajmj22y60 दिपेन्द्र झा 0 38655 282563 269193 2026-11-11T07:01:36Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282563 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name=दिपेन्द्र झा<br>Dipendra Jha |image= |office1=[[नेपाल]]क [[मधेश प्रदेश]] कऽ मुख्य न्यायाधिवक्ता |appointer1=[[रत्नेश्वर लाल कायस्थ]] |term_start1=१८ फरबरी २०१८ |birth_name=दिपेन्द्र झा |birth_date={{Birth date and age|1979|07|30}} |birth_place=[[महोत्तरी जिला|महोत्तरी]], [[मधेश प्रदेश]] [[नेपाल]] |education=महिदोल विश्वविद्यालय (एमए - मानव अधिकार),<br/>ब्रैडफोर्ड विश्वविद्यालय (मास्टर डिग्री - शान्ति आ सङ्घर्ष अध्ययन),<br/> [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] (एलएलबी - एलएलएम) |spouse={{marriage|अनु झा|2004}} |children=२ (दिया झा आ अराध्या झा) }} '''दिपेन्द्र झा''' ('''{{Langx|en|Dipendra Jha}}''') नेपालक सात प्रदेश मध्ये [[मधेश प्रदेश]]क पहिल आ वर्तमान मुख्य न्यायाधिवक्ता छी।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/supreme-court-refuses-issue-stay-order-dipendra-jha-appointment-chief-attorney-province-2/|title=SC refuses to issue stay order on Jha’s appointment as chief attorney of Province 2|date=2018-02-23|work=The Himalayan Times|access-date=2018-02-27|language=en-US}}</ref> हिनका द्वारा फरबरी २०१८ मे पद ग्रहण कएल गेल। ओ [[मधेश प्रदेश]]क मुख्यमन्त्री [[मोहम्मद लालबाबु राउत|लालबाबु राउत]]क कानूनी सलाहकार छी आ प्रदेशक विधेयक मसौदा सुविधा समितिक संयोजक छी। == व्यक्तिगत जीवन == == शिक्षा == == करियर == === वकील === === मानव अधिकार रक्षक === === लेखक === ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन]] q9m8waf80pqlk8wp3gr2mmjnkuukew1 निशा शर्मा 0 39372 282564 262502 2026-11-11T07:01:40Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282564 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = निशा शर्मा | image = Nisha_Sharma0042_(cropped).jpg | image_size = 200px | caption = | birth_name = निशा शर्मा | birth_date = २०२८ भादो १७ | birth_place = [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | current address = [[काठमाडौँ]] | occupation =[[कलाकार]], | years_active =वि.सं. २०४१ सँ&nbsp;– वर्तमान | religion = | website = | hair = कारी | eyes = गाढा भुरा | height = | measurements = | notable_works = पुतलीको घर, [[अग्निको कथा]], [[याज्ञसेनी]] }} '''निशा शर्मा''' ({{Langx|en|[[:en:Nisha Sharma|Nisha Sharma]]}}; जन्म: वि.सं. २०२७ भादो १७) नेपाली नाट्य कलाकार छी।<ref>http://nepalitimes.com/news.php?id=16216</ref> ओ दर्जनसँ बेसी नाटकसभमे विविध प्रकृतिक भूमिकामे अभिनय केनए अछि। ओ विशेष करि विविधतायुक्त भूमिकामे सशक्त अभिनय करवला कलाकारक रूपमे चिनहल जाएत अछि।<ref>https://wagle.com.np/2010/03/14/nora-walks-out/</ref><ref>{{Cite web |url=http://bossnepal.com/sunil-pokharel-nepali-theatre-guru/ |title=Archive copy |access-date=2021-03-18 |archive-date=2016-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160501183344/http://bossnepal.com/sunil-pokharel-nepali-theatre-guru/ |url-status=dead }}</ref> शर्मा एखन धरि [[एसिया]] तथा [[युरोप]]क विभिन्न देशसभमे रङ्गमञ्चमे विविध भूमिकामे अप्पन अभिनय प्रदर्शित केनए अछि।<ref>https://www.youtube.com/watch?v=3bkhV9BgwVU</ref> == सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist|colwidth=30em}} [[श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीसभ]] dyfrqlwmid6z6z6w227ou7diaak9zjp सिताश्मा चन्द 0 39450 282565 273781 2026-11-11T07:01:45Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282565 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name= सिताश्मा चन्द | photo= Miss Nepal 07 Sitashma Chand.jpg | caption= मिस नेपाल चन्द | title=[[मिस नेपाल २००७]] | nationalcompetition=[[मिस नेपाल २००७]] | name= सिताश्मा चन्द | birth_place= [[काठमाडौँ]], नेपाल | birth_date= {{Birth date and age|1983|10|31}} | height=५ फिट ७ इन्च | eye_color= भुरा | hair_color= कारी | ethnicity= | Major Titles = [[मिस नेपाल २००७]] | Website = }} '''सिताश्मा चन्द''' ({{Langx|en|Sitashma Chand}}; जन्म ३१ अक्टुबर १९८३) [[मिस नेपाल]] २००७ कऽ विजेता<ref>{{cite web|title=Miss Nepal 2007 – Pageant Information|url=http://missnepal.org/miss-nepal-2007-pageant-information/|website=Missnepal.com|accessdate=19 April 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Sitashma Chand|url=http://www.enasha.com/article.php?id=2193|website=Enasha|access-date=2021-03-20|archive-date=2015-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223152812/http://www.enasha.com/article.php?id=2193|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-04-08/rest-of-world/27868708_1_miss-nepal-dabur-nepal-finalists |title=Archive copy |access-date=2021-03-20 |archive-date=2013-06-29 |archive-url=https://archive.today/20130629122502/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-04-08/rest-of-world/27868708_1_miss-nepal-dabur-nepal-finalists |dead-url=yes }}</ref> तथा व्यावसायिक [[मोडल (लोग)|मोडल]] आ नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता छी। ओ सन् २००७ अप्रैल ७, काठमाडौँमे सम्पन्न भेल [[मिस नेपाल २००७]] कऽ उपाधि विजेता छी। ओ नेपालक प्रतिनिधित्व करैत सन् २००७ दिसम्बर १, [[मिस वर्ल्ड २००७]]मे सहभागिता जनेनाए छल।<ref>{{cite web|title=Sitashma is Miss Nepal|url=http://thehimalayantimes.com/entertainment/sitashma-is-miss-nepal-2007/|website=The Himalayan Times|accessdate=8 April 2007}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवनी== सिताश्मा चन्दक जन्म ३१ अक्टुबर १९८३ काठमाडौँमे भेल छल। ओ काठमाडौँक सेन्ट मेरी विद्यालयमे अध्ययन केनए अछि। अध्ययन बाहेक ओ [[भलिबल]] खेलमे विशेष रुचि रखैत अछि।<ref>{{cite web|title=Miss Nepal 2007 Sitasma Chand got married to Ben Price|url=http://badmasi.com/miss-nepal-2007-sitasma-chand-got-married-to-ben-price/|website=Badmash.com|accessdate=17 February 2013|archive-date=26 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140926010136/http://badmasi.com/miss-nepal-2007-sitasma-chand-got-married-to-ben-price|dead-url=yes}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जड़ीसभ== {{Commonscat|Sitashma Chand|सिताश्मा चन्द}} {{Twitter|sitashmachand}} ==एहो सभ देखी== {{मिस नेपाल}} {{s-start}} {{S-ach}} {{succession box | before= [[सुगारिका केसी]]<br>({{Flag|नेपाल}}) | title= [[मिस नेपाल]] [[विश्व]] | years= २००७ | after= [[जेनिशा मोक्तान]]<br>({{Flag|नेपाल}}) }} {{s-end}} [[श्रेणी:मिस नेपाल विजेतासभ]] [[श्रेणी:सन् १९८३ मे जन्म]] [[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] sg80j9mg3d1dxvj9y4zmjfunwwkyfpd संगीना वैद्य 0 39461 282203 247372 2026-11-11T02:26:52Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282203 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = #eecf70 | name = संगीना वैद्य<br/>Sangina Baidya | image = | imagesize = | caption = | fullname = संगीना वैद्य | nickname = | nationality = [[नेपाली लोग|नेपाली]] | residence = | birth_date = {{birth date and age|1974|12|29|df=yes}} | birth_place = [[काठमाण्डौ]], [[नेपाल]] | death_date = | death_place = | height = {{height|m=1.61|abbr=on}} | weight = {{convert|48|kg|lb|0|abbr=on}} | sport = [[तेक्वान्दो]] | event = ४९ कि.ग्रा. | club = सेन्ट्रल दोजाङ | coach = नास्तु बहादुर बिसुराल | medaltemplates = {{MedalSport|महिलाक [[तेक्वान्दो]]}} {{MedalCountry | {{NEP}} }} {{MedalCompetition|[[एसियन तेक्वान्दो च्याम्पियनसिप|एसियन च्याम्पियनसिप]]}} {{MedalBronze| २००० हङकङ | ४७ कि.ग्रा.}} | show-medals = yes }} '''संगीना वैद्य''' एकटा सेवानिवृत्त नेपाली तेक्वान्दो प्राक्टिसनर छि, जे महिलासभ के फ्लाईवेट वर्ग में प्रतिस्पर्धा केनए अछि। ओ हङकङ, चीन में सन् २००० एसियन तेक्वान्दो च्याम्पियनसिप में ५१ कि.ग्रा. डिभिजन में कास्य पदक प्राप्त केनए छल आ सन् २००४ के ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक में सातम् स्थान पर पहुँच अपन राष्ट्र नेपाल के प्रतिनिधित्व केनए छल।<ref name=baidya-olympics>{{cite news|first=Prajwal|last=Oli|title=Sangina Baidya retires as taekwondo player|url=http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=7630|publisher=[[República (Nepalese newspaper)|República]]|location=[[Kathmandu]]|date=19 July 2009|accessdate=14 January 2015|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402094641/http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=7630|dead-url=yes}}</ref> सन् २००९ में अपन खेल करियर के समाप्त होए सँ पहिने, वैद्य अपन निजी कोच आ मास्टर नास्तु बहादुर बिसुराल के अन्तर्गत सेन्ट्रल दोजाङ तेक्वान्दो क्लब के लेल अपन मूल काठमाण्डौ में प्रशिक्षण लेनए छल।<ref name=baidya-olympics/><ref>{{cite news|first=Neeraj Chandra|last=Roy|title=Taekwondo damsels in the spotlight|url=http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=24616|publisher=[[República (Nepalese newspaper)|República]]|location=[[Kathmandu]]|date=27 October 2010|accessdate=14 January 2015|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402110856/http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=24616|dead-url=yes}}</ref> वैद्य १६ साल के उमर में तेक्वान्दो खेलनाए शुरू करि देनए छल। <ref>{{cite web|title=Athens 2004: Taekwondo – Women's Entry List by NOC|url=http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/Taekwondo.pdf|format=[[PDF]]|pages=5–7|work=[[Athens 2004]]|publisher=[[LA84 Foundation]]|accessdate=28 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170610165805/http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/Taekwondo.pdf|archive-date=10 June 2017|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|first=Mahesh|last=Acharya|title=Sangina Baidya qualifies for Olympics|url=http://thehimalayantimes.com/10years/veterans.php?Vid=NDI3|publisher=[[The Himalayan Times]]|year=2004|accessdate=11 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130202001203/http://thehimalayantimes.com/10years/veterans.php?Vid=NDI3|archivedate=2 February 2013}}</ref>तखन सँ, ओ सन् १९९२ आ सन् २००१ के बीच में बीसटा अन्तर्राष्ट्रिय टूर्नामेन्ट में कुल दश राष्ट्रिय च्याम्पियनसिप शीर्षक विजेता भेल छल <ref>{{cite news|last=Lin|first=Chieh-yu|title=Taekwondo team wins two gold medals|url=http://www.taipeitimes.com/News/front/archives/2004/08/27/2003200359|publisher=[[Taipei Times]]|date=27 August 2004|accessdate=23 December 2014}}</ref>, आ १४टा पदक (दशटा स्वर्ण, एकटा रजत आ तीनटा कास्य) जीतने छल। एकर बाहेक, वैद्य महिला फ्लायवेट वर्ग में क्वार्टर फाइनलिस्ट बनि गेल आ सन् १९९५ में मनीला, फिलिपिन्स में विश्व तेक्वान्दो च्याम्पियनसिप, आ खेल के लेल अपन पूर्ण समर्पण के लेल अनेकौं प्रतिष्ठित पुरस्कारसभ के स्वीकार केनए छल, जाहिमे नेपाल स्पोर्ट्स जर्नलिस्ट फोरम (सन् १९९६, १९९७ आ २००३) द्वारा खेल में तीनटा खेलाडी सम्मिलित छल।<ref>{{cite web|title=Taekwondo – Women's Flyweight (49kg/108lbs) Repechage Round 1|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympics_2004/martial_arts/results/3534242.stm|work=[[Athens 2004]]|publisher=[[BBC Sport]]|date=12 August 2004|accessdate=24 September 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Colombiana Mora pierde el bronce ante taiwanesa|trans-title=Colombia's Mora lost the bronze to Thai|url=http://www.caracol.com.co/noticias/deportes/colombiana-mora-pierde-el-bronce-ante-taiwanesa/20040826/nota/71238.aspx|publisher=[[Caracol Television]]|date=26 August 2004|accessdate=13 January 2015}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:नेपाली महिला तेक्वान्दो खेलाडीसभ]] [[श्रेणी:सन् १९७४ मे जन्म]] k9m2paxerimtyrwvv3gqdto9kgbevd7 ओम प्रकाश शर्मा 0 41039 282180 277273 2026-11-10T22:52:38Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282180 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = ओम प्रकाश शर्मा | image = | caption = | office = [[मधेश प्रदेश]]क ऊर्जा तथा खानेपानी मन्त्री | termstart = ९ जुन २०२१ | termend = | governor = * [[हरी शंकर मिश्र]] | president = | office2 = | termstart2 = | termend2 = | primeminister2 = | president2 = | office4 = प्रदेश नं. २क प्रदेशसभा सदस्य | term_start4 = २०१७ | term_end4 = | constituency4 = | predecessor4 = प्रदेश सभा निर्मित | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | constituency5 = | party = [[नेपाली कांग्रेस]] | birth_date = | birth_place = वीरगन्ज, पर्सा, प्रदेश नं २, नेपाल | nationality = नेपाली | website = {{URL|http://p2.gov.np/}} }} '''ओम प्रकाश शर्मा''' [[नेपाली काँग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]<nowiki/>क एक नेपाली राजनीतिज्ञ चाथि। ९ जुन २०२१ सं ओ ऊर्जा तथा खानेपानी मन्त्री छैथ।<ref>{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/65403/2021-06-09 |title=Archive copy |access-date=2021-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609151152/https://nayapatrikadaily.com/news-details/65403/2021-06-09 |archive-date=2021-06-09 |dead-url=yes}}</ref> ओ [[प्रदेश नं. २|प्रदेश नम्बर २]] को प्रदेश सभा सदस्यक रूपमें सेहो छथि। ओ नेपाली काँग्रेस केन्द्रीय उपसभापति [[विमलेन्द्र निधि]] निकट छथि।<ref>http://nepallive.com/story/248826</ref> ==इ हो देखु== * [[विमलेन्द्र निधि]] * [[राजाराम कार्की]] *[[चन्द्र मोहन यादव]] ==सन्दर्भ== 513gbig7dtc2kpcnk6uv89l4dvz9unb गो, डॉग। गो! (कर्टुन) 0 41442 282566 269179 2026-11-11T07:01:49Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282566 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | based_on = {{Based on|''[[गो, डॉग। गो!]]''|[[पी. डी. ईस्टमैन]]}} | executive_producer = {{Plainlist| * एडम पेल्ट्जमैन * लिन केस्टिन सेसलर * क्रिस एंजेलिली * जोश शेर्बा * स्टेफनी बेट्स * अमीर नस्राबादी }} | website = https://www.dreamworks.com/shows/go,-dog.-go! | last_aired = वर्तमान | first_aired = {{Start date|2021|1|26}}<ref name="AniMag">{{cite web|url=https://www.animationmagazine.net/streaming/trailer-dreamworks-go-dog-go-speeds-to-netflix-jan-26/|title=Trailer: DreamWorks' 'Go, Dog, Go!' Speeds to Netflix Jan. 26|date=January 6, 2021|last=Milligan|first=Mercedes|work=Animation Magazine|accessdate=January 6, 2021|language=en}}</ref> | audio_format = [[स्टीरियो]] | picture_format = [[एचडीटीवी]] [[१०८०पी]] | network = [[नेटफ्लिक्स]] | company = {{Plainlist| * [[ड्रीमवर्क्स एनीमेशन टेलीविजन]] * [[वाइल्डब्रेन स्टूडियो]] }} | runtime = २४ मिनेट | editor = {{Plainlist| * केन मैकेन्जी * गिना पाचेको * रयान वलाडे }} | producer = मोरगाना ड्यूक | num_episodes = १८ | developer = [[एडम पेल्ट्जमैन]] | num_seasons = २ | language = अङ्ग्रेजी | country = {{Plainlist| * {{USA}} * {{CAN}} }} | composer = पॉल बकले | endtheme = | opentheme = "गो, डॉग। गो!" पॉल बकले, रेनो सेल्मसर आ ज़ो डी एंड्रिया द्वारा | theme_music_composer = पॉल बकले | voices = {{Plainlist| * [[मिशेल लुसी]] * कैलम शोनिकर }} | director = {{Plainlist| * [[एंड्रयू डंकन]] * किरण शांघेरा }} | writer = | show_name = गो, डॉग। गो! | image = }}'''''गो, डॉग। गो!'''''<ref name="preschool">{{cite web|url=https://media.netflix.com/en/press-releases/netflix-to-launch-diverse-slate-of-original-preschool-series-from-award-winning-kids-programming-creators|title=NETFLIX TO LAUNCH DIVERSE SLATE OF ORIGINAL PRESCHOOL SERIES FROM AWARD-WINNING KIDS PROGRAMMING CREATORS|work=[[Netflix Media Center]]|language=en|access-date=July 23, 2019}}</ref> ({{Langx|en|Go, Dog. Go!}}) एकटा [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] एनिमेटेड कर्टुन छी। == पात्रसभ == * टैग बार्कर * स्कूच पूच * मा बार्कर * पाव बार्कर * चेडर बिस्कुट * स्पाइक बार्कर * गिल्बर बार्कर * ग्रांडमा मार्गे बार्कर * ग्रांडपाव मोर्ट बार्कर * यिप बार्कर == सन्दर्भ सामग्रीसभ == <references /> == बाह्य जडीसभ == * {{Official website|https://www.dreamworks.com/shows/go,-dog.-go!}} * {{Netflix title|81047300}} * {{IMDb title|10687202}} {{Stub}} ngrqntdyo91quauhaqw3gmik2a0hcfa साइनसिने फिल्म फेस्टिवल 0 43508 282567 274869 2026-11-11T07:01:53Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282567 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film Festival | name = साइनसिने फ़िल्म फ़ेस्टिवल | native_name= Sincine Film Festival | location = बिहार, भारत | founded = 2020 | host = शिवाय प्रोडक्शन्स | founder = [[एन मंडल]] }} '''साइनसिने फिल्म फेस्टिवल''' ({{Langx|en|Sincine Film Festival}}) एकटा अंतर्राष्ट्रीय फिल्म महोत्सव अछि, जेकर स्थापना 2020 ई. में भेल अछि। ई महोत्सव फीचर फिल्म, लघु फिल्म, वृत्तचित्र आ क्षेत्रीय फिल्मक लेल समर्पित अछि। साइनसिने फिल्म फेस्टिवल के आयोजन '''शिवाय प्रोडक्शंस''' द्वारा कएल जाइत अछि, आ एकर संस्थापक आ निर्देशक [[एन मंडल]] छथि।<ref>{{cite news |title=Meet 10 influential personal brands changing the game in 2023 |url=https://www.aninews.in/news/business/business/meet-10-influential-personal-brands-changing-the-game-in-202320230525112259/ |work=ANI News |date=25 May 2023}}</ref><ref>{{cite news |title=Sincine International Film Festival begins |url=https://smart.livehindustan.com/muzaffarpur/news/sincine-international-film-festival-begins-81615002481766.html |work=Hindustan |language=hi |access-date=2023-06-14 |archive-date=2023-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803093833/https://smart.livehindustan.com/muzaffarpur/news/sincine-international-film-festival-begins-81615002481766.html |dead-url=yes }}</ref> == इतिहास == साइनसिने फिल्म फेस्टिवल केर पहिल संस्करण 5 मार्च स 7 मार्च 2021 धरि बिहार केर मुजफ्फरपुर जिला में आयोजित भेल। उद्घाटन समारोह दीप प्रज्वलन के संग भेल, जाहि में बिहार केर स्थानीय जनप्रतिनिधि उपस्थित रहल।<ref>{{cite news |title=तीन दिवसीय साइनसिने अंतरराष्ट्रीय फिल्म फेस्टिवल का आगाज |url=https://www.jagran.com/bihar/muzaffarpur-demand-film-city-in-muzaffarpur-21433038.html |work=Jagran |language=hi}}</ref> पहिल संस्करण में भारत सहित विभिन्न देश स 200 स अधिक फिल्मक प्रविष्टि प्राप्त भेल। आयोजन के प्रसारण दूरदर्शन केंद्र, बिहार द्वारा कएल गेल, आ बिग एफएम मीडिया पार्टनर रहल।<ref>{{cite news |title=साइनसिने फिल्म फेस्टिवल उल्लासपूर्वक संपन्न |url=https://www.mithimedia.in/2021/03/sincine-film-festival-first-edition.html |work=Mithimedia |language=hi}}</ref> == फिल्म श्रेणियाँ == महोत्सव में निम्नलिखित श्रेणियाँ शामिल अछि— * फीचर फिल्म * लघु फिल्म * वृत्तचित्र * क्षेत्रीय फिल्म * वीडियो म्यूजिक<ref>{{cite web |title=Sincine Film Festival |url=https://filmfreeway.com/Sincine |work=FilmFreeway}}</ref> == पुरस्कार == साइनसिने फिल्म फेस्टिवल में विभिन्न रचनात्मक आ तकनीकी श्रेणीक पुरस्कार देल जाइत अछि, जइमे— * सर्वश्रेष्ठ फिल्म * सर्वश्रेष्ठ निर्देशक * सर्वश्रेष्ठ अभिनेता आ अभिनेत्री * सर्वश्रेष्ठ पटकथा * सर्वश्रेष्ठ सिनेमैटोग्राफी * सर्वश्रेष्ठ एडिटिंग * जूरी पुरस्कार * लाइफटाइम अचीवमेंट पुरस्कार<ref>{{cite news |title=फिल्म 'चाय की टपरी' को मिला बेस्ट शॉर्ट फिल्म का अवार्ड |url=https://www.jagran.com/bihar/muzaffarpur-the-film-chai-ki-tapri-won-the-award-for-best-short-film-the-film-is-directed-by-ashutosh-of-samastipur-21464481.html |work=Jagran |language=hi}}</ref> == मीडिया कवरेज == साइनसिने फिल्म फेस्टिवल पर ANI, Business Standard, Free Press Journal, Amar Ujala आ अन्य राष्ट्रीय मीडिया द्वारा स्वतंत्र समाचार कवरेज प्रकाशित भेल अछि, जे महोत्सव के राष्ट्रीय आ अंतर्राष्ट्रीय पहचान के संकेत करैत अछि।<ref>{{cite news |title=Meet 10 influential innovators changing the game in 2023 |url=https://www.business-standard.com/content/press-releases-ani/meet-10-influential-personal-brands-changing-the-game-in-2023-123052500347_1.html |work=Business Standard}}</ref><ref>{{cite news |title=शार्ट फिल्म जिंदगी का साइनसिने फिल्म फेस्टिवल 2020 में हुआ चयन |url=https://www.amarujala.com/uttarakhand/champawat/vikas-raj-s-short-film-zindagi-selected-at-sinesine-film-festival-2020-tanakpur-news-hld4079958157 |work=Amar Ujala |language=hi}}</ref> == संदर्भ == <references /> == बाहरी कड़ियाँ == * [https://filmfreeway.com/Sincine Sincine Film Festival] – FilmFreeway * [https://www.facebook.com/sincineindia/ Facebook] * [https://www.instagram.com/sincineindia/ Instagram] * [https://twitter.com/sincineindia Twitter] * [https://www.youtube.com/@sincinefilmfestival YouTube] qr4i8p94grjqi89ev105m5kx9z2lnz2 रिचल सेनोट 0 43871 282568 278026 2026-11-11T07:01:57Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282568 wikitext text/x-wiki [[File:Rachel Sennott Bodies Bodies Bodies - SXSW 2022 (cropped).jpg|thumb|250px|राहेल सेनॉट (२०२२)]] '''रिचल एन सेनोट''' ({{Langx|en|Rachel Anne Sennott}}, जन्म [[१९ सितम्बर]] [[१९९५]]) एक गोटे [[अमेरिकी]] [[अभिनेत्री]] आ [[हास्य अभिनेत्री]] छि । ओ फिल्म [[शिवा बेबी]] (२०२०), [[बडिज बडिज बडिज]] (२०२२), [[बटम्स]] (२०२३) आ एचबीओ नाटक श्रृंखला [[द आइडल]] (२०२३) मे अपना द्वारा कएल गेल अभिनयक भूमिका लेल जानलऽ जाइत् अछि । ओ [[इटालियन]] आ [[आइरिश]] मूलक छथि, आ क्याथोलिकमे हुनकर लालनपालन भेल छल । ओ सन् २०१४ मे [[सिम्सबरी हाई स्कूल]] सँ स्नातक केलनि ।<ref>https://themindcircle.com/rachel-sennott/</ref><ref>{{Cite web |url=https://theface.com/tag/rachel-sennott |title=Archive copy |access-date=2023-08-18 |archive-date=2023-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818085202/https://theface.com/tag/rachel-sennott |dead-url=yes }}</ref><ref>https://www.the-sun.com/entertainment/8376093/who-rachel-sennott-parents-dating/</ref><ref>https://www.wmagazine.com/culture/rachel-sennott-bodies-bodies-bodies-bottoms-movie-interview</ref><ref>https://www.tvinsider.com/people/rachel-sennott/</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== *{{imdb name|6976735}} [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:सन् १९९५ मे जन्म]] [[श्रेणी:अभिनेत्रीसभ]] kmdo6il8awjmddrvsaqk8vzkchb5g53 विनयानन्द झा 0 43997 282201 277480 2026-11-11T02:21:06Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282201 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Vinyanand Jha.jpg | years_active = वर्तमान | birth_date = {{birth date and age|1951|01|21}} | birth_name    = विनयानन्द झा | birth_place   = [[मङ्गरौनी]], [[मधुबनी]], भारत | name          = विनयानन्द झा<br>Binayanand Jha | nationality   = भारतीय | occupation    = {{Flatlist| *पञ्जी (उतेढ़) विशेषज्ञ *प्राच्यविद् * कवि }} }} '''विनयानन्द झा ''' ({{Lang-en|Binayanand Jha}}, जन्म: १९५१ जनवरी २१) एक सुपरिचित प्राच्यविद् आ मैथिली कवि छी। विनयानन्दक जन्म [[बिहार]]क [[मधुबनी जिला]]क [[मङ्गरौनी]] नामक गाममे भेल छल। सामाजिक आ सांस्कृतिक इतिहास तथा विशेषतः मिथिला संस्कृति पर हिनकर काज महत्त्वपूर्ण रहल अछि। संस्कृत एवं मैथिली साहित्यमे सेहो हिनकर अवदान अविस्मरणीय अछि। कवि, गवेषक आ चिन्तक रूपमे हिनकर ख्याति निरन्तर चढ़िये रहल अछि।{{cn}} सामाजिक कार्यसभमे हिनकर रुचि आ संलग्नता प्रेरणास्पद अछि।{{cn}} == साहित्यिक जीवन == == कृतिसभ == हिनकर किछु महत्त्वपूर्ण कार्य निम्नलिखित अछि: # दार्शनिक शिक्षा का पारम्परिक केन्द्र मिथिला, # महामहोपाध्याय गोकुलनाथ प्रणीत शिवस्तुतिक मैथिली अनुवाद नीलाक्षी, # मिथिला की सारस्वत सुषमा,<ref>मिथिला की सारस्वत [https://bharatavani.in/bharatavani/maithili/book?post_category=jnanakosha&id=%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A5%80%20%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A4%20%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B7%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20|%20Mithila%20Ki%20Sarswat%20Sushma सुषमा]</ref> # महामहोपाध्याय सचल मिश्र (सह-लेखक), # मिथिला में पञ्जीकरण का इतिहास (अप्रकाशित),<ref>मिथिला में पञ्जीकरण का इतिहास [https://hindi.news18.com/news/bihar/purnia-panji-prabandh-or-panji-centuries-old-genealogical-records-of-bihars-mithila-1383274.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250928174625/https://hindi.news18.com/news/bihar/purnia-panji-prabandh-or-panji-centuries-old-genealogical-records-of-bihars-mithila-1383274.html |date=2025-09-28 }}</ref> # महामहोपाध्याय मोहन मिश्र विरचित राधानयनद्विशतीक हिन्दी रूपान्तरण । # विनय नयन नीलिमा विलास (गीतगोविन्दक मैथिली पद्यमय अनुवाद) # विनयलता अनुराग (मैथिली कविता संग्रह) # मधुबनी : वर्तमान और अतीत (मधुबनी जिला का इतिहास) # किलाघाट (अप्रकाशित मैथिली उपन्यास) एकर अतिरिक्त हुनकर विभिन्न पत्र-पत्रिकामे विभिन्न विधाक रचना सभ सेहो प्रकाशित अछि। == आलोचना == == क्रियाकलाप == == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} lah3ql19inbbtiidm6lqtqah1vojsm8 282569 282201 2026-11-11T07:02:01Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282569 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Vinyanand Jha.jpg | years_active = वर्तमान | birth_date = {{birth date and age|1951|01|21}} | birth_name    = विनयानन्द झा | birth_place   = [[मङ्गरौनी]], [[मधुबनी]], भारत | name          = विनयानन्द झा<br>Binayanand Jha | nationality   = भारतीय | occupation    = {{Flatlist| *पञ्जी (उतेढ़) विशेषज्ञ *प्राच्यविद् * कवि }} }} '''विनयानन्द झा ''' ({{Langx|en|Binayanand Jha}}, जन्म: १९५१ जनवरी २१) एक सुपरिचित प्राच्यविद् आ मैथिली कवि छी। विनयानन्दक जन्म [[बिहार]]क [[मधुबनी जिला]]क [[मङ्गरौनी]] नामक गाममे भेल छल। सामाजिक आ सांस्कृतिक इतिहास तथा विशेषतः मिथिला संस्कृति पर हिनकर काज महत्त्वपूर्ण रहल अछि। संस्कृत एवं मैथिली साहित्यमे सेहो हिनकर अवदान अविस्मरणीय अछि। कवि, गवेषक आ चिन्तक रूपमे हिनकर ख्याति निरन्तर चढ़िये रहल अछि।{{cn}} सामाजिक कार्यसभमे हिनकर रुचि आ संलग्नता प्रेरणास्पद अछि।{{cn}} == साहित्यिक जीवन == == कृतिसभ == हिनकर किछु महत्त्वपूर्ण कार्य निम्नलिखित अछि: # दार्शनिक शिक्षा का पारम्परिक केन्द्र मिथिला, # महामहोपाध्याय गोकुलनाथ प्रणीत शिवस्तुतिक मैथिली अनुवाद नीलाक्षी, # मिथिला की सारस्वत सुषमा,<ref>मिथिला की सारस्वत [https://bharatavani.in/bharatavani/maithili/book?post_category=jnanakosha&id=%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A5%80%20%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A4%20%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B7%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20|%20Mithila%20Ki%20Sarswat%20Sushma सुषमा]</ref> # महामहोपाध्याय सचल मिश्र (सह-लेखक), # मिथिला में पञ्जीकरण का इतिहास (अप्रकाशित),<ref>मिथिला में पञ्जीकरण का इतिहास [https://hindi.news18.com/news/bihar/purnia-panji-prabandh-or-panji-centuries-old-genealogical-records-of-bihars-mithila-1383274.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250928174625/https://hindi.news18.com/news/bihar/purnia-panji-prabandh-or-panji-centuries-old-genealogical-records-of-bihars-mithila-1383274.html |date=2025-09-28 }}</ref> # महामहोपाध्याय मोहन मिश्र विरचित राधानयनद्विशतीक हिन्दी रूपान्तरण । # विनय नयन नीलिमा विलास (गीतगोविन्दक मैथिली पद्यमय अनुवाद) # विनयलता अनुराग (मैथिली कविता संग्रह) # मधुबनी : वर्तमान और अतीत (मधुबनी जिला का इतिहास) # किलाघाट (अप्रकाशित मैथिली उपन्यास) एकर अतिरिक्त हुनकर विभिन्न पत्र-पत्रिकामे विभिन्न विधाक रचना सभ सेहो प्रकाशित अछि। == आलोचना == == क्रियाकलाप == == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{reflist}} cwclmxyzm73n8z88d3b9cpz4i3y13ks घुग्नी 0 44065 282183 276978 2026-11-10T23:22:48Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282183 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = घुग्नी<br/>Ghugni | image = Ghugni image.jpg | image_size = 250px | caption = घुग्नी | alternate_name = | country = [[भारतीय उपमहाद्वीपय]] | region = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | national_cuisine = [[भारतीय व्यञ्जन|भारत]], [[बाङ्गलादेशी व्यञ्जन|बाङ्गलादेश]] | creator = | course = [[हल्का नश्ता|नश्ता]] | type = | served = | main_ingredient = [[करिया चना]], सुक्खा [[मटर के साग|पियर मटर]] या सुक्खा उजरा मटर, [[भारतीय मसाला]], [[हर्दी बुक्नी]] | variations = | calories = | other = }} '''घुघनी''' मटर या छोलासँ बनल कढि छी ।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Singh|first=Usha|title=Ethnic Fermented Foods of Bihar and Jharkhand|journal=Ethnic Fermented Foods and Beverages of India: Science History and Culture|pages=113|via=Springer Nature}}</ref>पकवान केर विभिन्न रूपसभमे विभिन्न प्रकारक मटर या छोलाक उपयोग कएल जाइत अछि, जेना करिया चना, हरीयरका मटर, या उजरा मटर।<ref>{{Cite web |title=Bihari-Style Kale Chane Ghugni Recipe by Hiranyamayi Shivani |url=https://food.ndtv.com/recipe-bihari-style-kala-chana-ghugni-957460 |access-date=2023-03-26 |website=NDTV Food |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326122230/https://food.ndtv.com/recipe-bihari-style-kala-chana-ghugni-957460 |archive-date=2023-03-26 |dead-url=yes }}</ref><ref name=":1">{{Cite book|last=Kapoor|first=Sanjeev|title=How to Cook Indian: More Than 500 Classic Recipes for the Modern Kitchen |publisher=ABRAMS |year=2011 |isbn=9781613121351}}</ref> ई भारतीय उपमहाद्वीप केर मूल निवासी केर नश्ता छी, विशेष रूपसँ पूर्वी भारत (भारत के बिहार, झारखण्ड, ओडिशा, पश्चिम बङ्गाल राज्य), पूर्वोत्तर भारत (असाम आ त्रिपुरा) आ बाङ्गलादेशमे लोकप्रिय अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== gmwqb4sjt55kl556om7bj6kyk8l132x गौतम तिवारी 0 44457 282570 277855 2026-11-11T07:02:06Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282570 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person |name = गौतम तिवारी <br> Gautam Tiwari |image = Gautam_Tewari_01.jpg |image_size = 160px |alt = गौतम तिवारी |caption = गौतम तिवारी |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=y|1942|06|01}} |birth_place = [[कानपुर]], [[भारत]] |death_date = {{death date and age|2022|01|27|1929|09|28|df=y}} |death_place = [[लखनऊ]], [[भारत]] |body_discovered = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |residence = |nationality = भारतीय |ethnicity = |citizenship = भारतीय |other_names = |known_for = चित्रकार, लेखक, समालोचक आ भारतीय चित्रकला शैलीक टिप्पणीकार |education = |alma_mater = [[लखनऊ विश्वविद्यालय]], [[लखनऊ कलेज अफ आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स]], भारत |employer = |occupation = लेखक<ref name="m848">{{cite web | title=Hindu Sthapatya ka Itihas : Gautam Tiwari: Amazon.in: किताबें | website=amazon.in | date=5 May 2023 | url=https://www.amazon.in/-/hi/Hindu-Sthapatya-Itihas-Gautam-Tiwari/dp/818290496X | language=hi | ref={{sfnref|amazon.in|2023}} | access-date=11 May 2026}}</div></ref>, प्रोफेसर |years_active = |home_town = [[लखनऊ]] |salary = |networth = |height = |weight = |title = [[पण्डित]] |term = |predecessor = |successor = |party = |opponents = |boards = |religion = हिन्दू (सनातनी) |spouse = |partner = |children = |parents = |relations = |callsign = |awards = |signature = |website = |footnotes = |box_width = 225px }} '''गौतम तिवारी''' ({{Langx|en|Gautam Tiwari}}) भारतीय चित्रकला शैलीक प्रख्यात [[चित्रकार]], [[लेखक]], समीक्षक तथा टिप्पणीकार छी। हिनकर जन्म सन् १९४२ जुन १ मे [[कानपुर]]मे भेल छल। ओ [[लखनऊ विश्वविद्यालय]]सँ अङ्ग्रेजी साहित्य, पुरातत्व आ हिन्दी भाषामे स्नातकक डिग्री प्राप्त केलक आ फाइन आर्ट्समे शासकीय कला आ शिल्प महाविद्यालय लखनऊसँ डिप्लोमा केनए छल। ओ 'हिन्दू स्थापत्य इतिहास' पुस्तकक<ref name="Flipkart.com 2023 g423">{{cite web | title=Online Shopping India | website=Flipkart.com | date=2 November 2023 | url=https://www.flipkart.com/hindu-sthapatya-ka-itihas/p/itm942a39aa00af5?pid=9788182904965&lid=LSTBOK9788182904965T5KBUE&marketplace=FLIPKART&cmpid=content_book_8965229628_gmc | access-date=2 November 2023 | archive-date=2 November 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231102180152/https://www.flipkart.com/hindu-sthapatya-ka-itihas/p/itm942a39aa00af5?pid=9788182904965&lid=LSTBOK9788182904965T5KBUE&marketplace=FLIPKART&cmpid=content_book_8965229628_gmc | url-status=dead }}</ref> लेखक छी। लखनऊ कलेज अफ आर्ट्स एण्ड क्राफ्ट्स (एलसीएसी), जे गवर्नमेन्ट कलेज अफ आर्ट्स एण्ड क्राफ्ट्स (जीसीएसी) या बस कलेज अफ आर्ट्स एण्ड क्राफ्ट्स (सीएसी) क नामसँ सेहो जानल जाइत अछि, एकर स्थापना १९११ मे भेल छल। ई लखनऊ विश्वविद्यालय सँ संबद्ध अछि। ==फाइन आर्ट्स== लखनऊ कलेज अफ आर्ट्स एण्ड क्राफ्ट्स (एलसीएसी), जे गवर्नमेन्ट कलेज अफ आर्ट्स एण्ड क्राफ्ट्स (जीसीएसी) या बस कलेज अफ आर्ट्स एण्ड क्राफ्ट्स (सीएसी) क नामसँ सेहो जानल जाइत अछि, एकर स्थापना १९११ मे भेल छल।ई स्कूलक स्थापना १ नवम्बर १८९२ मे स्कूल अफ इन्डस्ट्रियल डिजाइनक रूपमे कएल गेल छल। प्रारम्भमे ई स्कूल विंगफील्ड फ्लोरमे अमीनाबाद आ बादमे बाँस मंडी चलल। एकर उद्देश्य सँ बनल संरचना १९०९ मे शुरू भेल आ १९११ मे एकर उद्घाटन भेल। नथानियल हेर्ड पहिल प्रिन्सिपल छल। सन् १९१७ मे ई स्कूलक नाम बदलैत गवर्नमेन्ट कलेज स्कूल अफ आर्ट्स एंड क्राफ्ट राखल गेल।भारतीय चित्रकला स्कूल कें १९२५ मे पाठ्यक्रम मे लाओल गेल, आ १९६३ मे ग्राफिक कला कें पाठ्यक्रम शुरू कैल गेल. पूर्व प्रधानाध्यापक जय किशन अग्रवाल कें १९७४ मे अन्तर्राष्ट्रीय प्रिंट बियनाले फ्लोरेन्स इटली पुरस्कार भेटल। १९७५ मे ई कलेज लखनऊ विश्वविद्यालयक घटक कलेजक रूपमे एकर साथ विलय भेल आ ओकर तीन राष्ट्रीय डिप्लोमा पाठ्यक्रमक डिग्री पाठ्यक्रममे बदलल गेल। ई लखनऊ विश्वविद्यालय सं संबद्ध अछि. युरोपेली शैक्षिक परम्परामे, ललित कला मुख्यतः सौंदर्यशास्त्र या रचनात्मक अभिव्यक्तिक लेल बनाओल जाइत अछि,<ref name="Visual Arts Encyclopedia g817">{{cite web | title=Fine Art: Definition, Meaning, History | website=Visual Arts Encyclopedia | url=http://www.visual-arts-cork.com/definitions/fine-art.htm | access-date=3 November 2023}}</ref> जे एकरा सजावटी कला या प्रयुक्त कला सँ अलग करैत अछि, जकरा किछ व्यावहारिक कार्य सेहो करए पड़ैत अछि, जेना कि माटीक बर्तन या अधिकांश धातुक काज। इटालियन पुनर्जागरणमे विकसित सौंदर्यवादी सिद्धान्तमे, उच्चतम कला ओ छल जे कलाकारक कल्पनाशक्तिक पूर्ण अभिव्यक्ति आ प्रदर्शनक अनुमति दैत छल,<ref name="contempaesthetics.org 2010 l164">{{cite web | title=A Third System of the Arts? An Exploration of Some Ideas from Larry Shiner's ''The Invention of Art: A Cultural History'' | website=contempaesthetics.org | date=15 July 2010 | url=http://www.contempaesthetics.org/newvolume/pages/article.php?articleID=519 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140428005534/http://www.contempaesthetics.org/newvolume/pages/article.php?articleID=519 | archive-date=28 April 2014 | url-status=dead | access-date=3 November 2023}}</ref> कहू, एक चायदानी बनाबए आ सजावटमे शामिल कोनो व्यावहारिक विचारसँ अप्रतिबंधित छल। ई सेहो महत्वपूर्ण मानल गेल छल जे कलाकृति बनाबयमे विशिष्ट कौशलक संग विभिन्न व्यक्तिसभक बीच काजक विभाजन नहि होएत छल, जेना कि फर्नीचरक एक टुकड़ाक संग आवश्यक होएत छल, उदाहरणक लेल. फाइन आर्ट्स मे सेहो, ओहि समय मे सृजनात्मक कल्पनाशक्ति पर आधारित थीक, ओहि समय मे स्टिल लाइफ सँ बेसी ऐतिहासिक चित्रकला छल. ==पुस्तकसभ== * [https://www.wikidata.org/wiki/Q110805614 हिन्दू स्थापत्य का इतिहास] <ref name="Tivārī 2020 p. ">{{cite book | last=Tivārī | first=Gautama | title=Hindū sthāpatya kā itihāsa | publisher=Śubhi Pablikeśaṃsa | publication-place=Guṛagāṃva, Bhārata | year=2020 | isbn=978-81-8290-496-5 | oclc=1228255871 | language=jv | page=}}</ref><ref name="www-ompublications-in.translate.goog c065">{{cite web | title=Hindu Sthapatya ka Itihas (Hindi) Hardback | website=www-ompublications-in.translate.goog | url=https://www-ompublications-in.translate.goog/product/books/OM47899?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=hi&_x_tr_hl=hi&_x_tr_pto=tc | access-date=2 November 2023}}</ref> * My Thirty Five Years In BALUCHISTAN ==एहो सभ देखी== * [[कानपुर]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * [https://www.lkouniv.ac.in/ लखनऊ विश्वविद्यालय] [[श्रेणी:लेखक]] [[श्रेणी:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२३]] 1bajsg3fpjcav6yb1fale9asua1q3xq दमासकस 0 44467 282571 271143 2026-11-11T07:02:11Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282571 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = दमासकस | native_name = دِمَشق | settlement_type = [[Capital city]] <!--Dimash'a For Country or Village (Leave blank for the default City) --> | image_skyline = Damascus coll.jpg | imagesize = 275px | image_caption = <div style="background:#fee8ab;"> [[Umayyad Mosque]]<br /> General view of Damascus&nbsp;• [[Mount Qasioun]]<br /> [[Maktab Anbar]]&nbsp;• [[Azm Palace]]<br /> [[Sulaymaniyya Takiyya]]</div> | nicknames = City of [[Jasmine]]<ref name="worldatlas"/> ({{lang|ar|مَدِيْنَةُ الْيَاسْمِينِ}})<br />Al-Fayhaa<ref name="Damascus"/> ({{lang-ar|الْفَيْحَاء|el-Feyhâʾ}}){{refn|group="note"|Al-Fayhaa ({{lang-ar|الْفَيْحَاء|links=no}}), is an adjective which means "spacious".<ref>{{cite web|url=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D9%81%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%A1/|title=معنى كلمة الفَيْحَاءُ في معجم المعاني الجامع والمعجم الوسيط – معجم عربي عربي – صفحة 1|author=Almaany Team|website=almaany.com|access-date=24 October 2017}}{{dead link|date=June 2022|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>}} | motto = | image_flag = Flag of Damascus (until 2024).svg | image_seal = Emblem of Damascus Governorate (from 2024).svg | seal_type = Seal | map_caption = | pushpin_map = Syria#Mediterranean east#Asia | pushpin_label_position = right | pushpin_mapsize = | pushpin_map_caption = Location of Damascus within Syria | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{coord|33|30|47|N|36|17|31|E|region:SY|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Syria}} | subdivision_type1 = [[Governorates of Syria|Governorate]] | subdivision_name1 = [[Damascus Governorate]], Capital City <!-- Incorporated (city) --> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = [[List of governors of Damascus|Governor]] | leader_name = Mohammad Tariq Kreishati<ref name="gov">{{Cite news|url=https://sana.sy/en/?p=278311|title=President al-Assad issues decrees on appointing new governors for eight Syrian provinces|publisher=SANA|access-date=10 August 2022|date=20 July 2022|archive-date=20 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220720132626/https://sana.sy/en/?p=278311|url-status=live}}</ref> | parts_type = Municipalities | parts = [[Municipalities of Damascus|16]] | established_title = | established_date = | area_footnotes = <ref>Albaath.news [http://www.albaath.news.sy/user/?act=print&id=811&a=73882 statement by the governor of Damascus, Syria] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516062342/http://www.albaath.news.sy/user/?act=print&id=811&a=73882 |date=16 May 2011 }} {{in lang|ar}}, April 2010</ref> | area_total_km2 = 105 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_urban_km2 = 77 | area_urban_sq_mi = 29.73 | elevation_m = 680 | population_total = 2,503,000<ref>{{Cite web|url=https://worldpopulationreview.com/world-cities/damascus-population|access-date=23 September 2022|title=Damascus population 2022|publisher=World Population Review|archive-date=2 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002173112/https://worldpopulationreview.com/world-cities/damascus-population|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2022 estimate | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_km2 = auto | population_note = | population_demonyms = {{Langx|en|Damascene}}<br />{{lang-ar|دِمَشقِيّ|links=no|Dımaşkî}} | blank3_name = [[Human Development Index|HDI]] (2021) | blank3_info = 0.612<ref>{{cite web |last1=Sub-national HDI |title=Area Database - Global Data Lab |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/SYR/?levels=1+4&years=2021&interpolation=0&extrapolation=0 |website=hdi.globaldatalab.org |language=en}}</ref> – <span style="color:#fc0;">medium</span> | blank_name_sec2 = [[International airport]] | blank_info_sec2 = [[Damascus International Airport]] | timezone = | utc_offset = +3 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = Country code: 963, City code: 11 | geocode = C1001 | iso_code = SY-DI | blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank_info = [[Desert climate#Cold desert climates|BWk]] | website = {{URL|http://www.damascus.gov.sy/}} | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = [[Ancient City of Damascus]] | designation1_date = 1979 {{small|(3rd [[World Heritage Committee|session]])}} | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/20 20] | designation1_criteria = i, ii, iii, iv, vi | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in the Arab States|Arab States]] }} }} '''दमासकस''' [[सिरिया]] केरऽ राजधानी छी, जे किछ लोकऽ कें अनुसार दुनिया केरऽ सबसँ पुरानऽ राजधानी छी, आ काव्य रूपसँ, "चमेली कें शहर" के नामसँ जानलऽ जाय वाला, दमासकस लेवेन्ट आ अरब दुनिया केरऽ एगो प्रमुख सांस्कृतिक केन्द्र अछि । 7owktzw14ziwtdcyh0tcwfkg6af0472 पश्चिम टापु, कोकोस (किलिङ) टापु 0 44676 282589 278495 2026-11-11T07:32:46Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up, replaced: {{Lang-fr → {{Langx|fr using [[Project:AWB|AWB]] 282589 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = पश्चिम टापु |settlement_type= |official_name = |image_skyline = Baie-d'Urfé QC 2.jpg |image_caption = [[बेई-डी’उर्फे]], [[सेंट-लुई झील]] के किनारे पर।. |image_flag = |imagesize = |image_shield = |nickname = |motto = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |image_map1 = |map_caption1 = |mapsize1 =200px |subdivision_type = Country |subdivision_type1 = [[कनाडा के प्रांत एवं क्षेत्र|प्रांत]] |subdivision_type2 = [[शहरी समुच्चय (क्यूबेक)|शहरी समुच्चय]] |subdivision_name = {{flagu|कनाडा}} |subdivision_name1 = {{QC}} |subdivision_name2 = [[मॉन्ट्रियल]] |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = |established_date2 = |area_footnotes = |area_total_km2 = १५०.११ |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = [[कनाडा २०२१ जनगणना|२०२१]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = २३८,००० |population_density_km2 = १४९६.७ |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_blank1_title= |population_blank1 = |population_blank2_title= |population_blank2 = |timezone = [[उत्तर अमेरिकी पूर्वी समय क्षेत्र|पूर्वी]] (EST) |utc_offset = −5 |timezone_DST = EDT |utc_offset_DST = −4 |coordinates = {{coord|45|27|00|N|73|45|00|W|region:CA-QC|display=inline}} |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_m = |elevation_min_ft = |postal_code_type = डाक कोड स्पैन |postal_code = [[कनाडा के एच डाक कोड की सूची|H8Y से H9X तक]] |area_code = [[क्षेत्र कोड ५१४/४३८|(५१४) एवं (४३८)]] |website = |footnotes = }} {{Coord|45|27|N|73|45|W|region:CA_type:city|display=title}} '''पश्चिम द्वीप'''' ({{Langx|fr|l'Ouest de l'île}}) [[द्वीप मॉन्ट्रियल] के पश्चिमी छोर पर शहर, शहर आ बरो के देल गेल अनौपचारिक नाम अछि | ], [[क्यूबेक]], [[कनाडा]] में। सामान्यतः एकरा [[लेक सेंट-लुईस|लेकशोर]] नगरपालिका [[डोरवाल]], [[पॉइंट-क्लेयर]], आरू [[बीकनसफील्ड, क्यूबेक|बीकनसफील्ड]], [[] के नगरपालिका स॑ बनलऽ मानलऽ जाय छै । किर्कलैंड, क्यूबेक|कर्कलैंड]], [[डॉलार्ड-डेस-ओर्मियो]], [[बै-डी'उर्फे, क्यूबेक|बै-डी-उर्फे]], [[सैंट-ऐन-डी-बेलव्यू, क्यूबेक|सैंट- ऐन-डी-बेलव्यू]], [[सेनेविले, क्यूबेक|सेनेविले]] के गाँव, और मॉन्ट्रियल शहर के दो नॉर्थ शोर बरो: [[पिएरेफोंड्स-रॉक्सबोरो]] और [[ल'Île-Bizard–Sainte- जेनेविएव]]। ऐतिहासिक रूप स॑ मॉन्ट्रियल द्वीप केरऽ भाषाई विभाजन फ्रेंच आरू अंग्रेजी ‘आधा’ म॑ छेलै, जेकरा म॑ फ्रेंकोफोन आम तौर प॑ द्वीप केरऽ पूर्वी भाग म॑ आरू एंग्लोफोन आम तौर प॑ पश्चिमी आधा भाग म॑ निवास करै छै ।<ref>[http://www.westmountexaminer. com/Commuting/2007-12-04/article-634841/Census-shows-language-changes-in-the-West-Island/1 जनगणना मे वेस्ट आइलैंड मे भाषा परिवर्तन देखबा मे अबैत अछि – कम्यूटिंग – द वेस्टमाउंट एक्सामिनर<!-- बोट generated title -->]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> पश्चिम द्वीप केरऽ आबादी लगभग २३८,००० छै आरू यद्यपि एकरऽ निवासी केरऽ भारी बहुमत आज बहुभाषी नै त॑ द्विभाषी छै (ई विशाल उपनगरीय क्षेत्र केरऽ विश्वव्यापी प्रकृति क॑ देखत॑ हुअ॑), [[अंग्रेजी भाषी क्यूबेकर|एंग्लोफोन]] एखनो पश्चिम द्वीप के आबादी के बहुलता के गठन करैत अछि | 1960 के दशक के अंत में, पश्चिमी द्वीप के बहुत हिस्सा खेती के जमीन छेलै जेकरा में फ्रांसीसी कनाडाई लोगऽ के आबादी छेलै, जे बदला में ई क्षेत्र में एक महत्वपूर्ण फ्रेंकोफोन सांस्कृतिक प्रभाव के कारण छै । ई क्षेत्र म॑ [[मॉन्ट्रियल–ट्रूडो अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा]], [[जॉन एबॉट कॉलेज]], [[सेगेप जेराल्ड-गोडिन]], [[मैकगिल विश्वविद्यालय]] केरऽ [[मैकडोनाल्ड कैंपस]], [ [फेयरव्यू प्वाइंट-क्लेयर]] आ [[गैलेरीज डेस सोर्सेस]] मॉल, संगहि मॉन्ट्रियल केरऽ सबस॑ बड़ऽ पार्क, [[कैप-सेंट-जैक्स नेचर पार्क]] । अस्पताल में सेंट-ऐन में वेटरन अस्पताल आ प्वाइंट-क्लेयर में [[लेकशोर जनरल अस्पताल]] शामिल अछि. नगरपालिका सब चरित्र में किर्कलैंड या डॉलर-डेस-ओर्मियो के आधुनिक बेडरूम समुदाय सं ल क डोरवाल, प्वाइंट क्लेयर आ बीकॉन्सफील्ड के पूर्व कुटीर-देश घर तक के अछि. पिछला बीस साल में राजमार्ग [[क्यूबेक ऑटोरूट 20|20]], [[क्यूबेक ऑटोरूट 40|40]] आरू [[क्यूबेक ऑटोरूट 13|13]] के किनारे औद्योगिक गतिविधि के विकास आरू एकाग्रता स॑ ई क्षेत्र केरऽ शेष क्षेत्रऽ क॑ सुरक्षित करलऽ गेलऽ छै खुला जमीन केरऽ बहुत सारा वेस्ट आइलैंड निवासी केरऽ प्राथमिकता छै । पश्चिम द्वीप द्वीप पर मॉन्ट्रियल-क्षेत्रक जंगलक अंतिम पैघ शेष क्षेत्र में सं एक अछि. ==इतिहास== ===संपर्क पूर्व, औपनिवेशिक एवं कृषि युग=== [[File:Fort Senneville 1895.jpg|thumb|right|[[Fort Senneville]] as it appeared in 1895 when photographed by William Notman & Sons]] मॉन्ट्रियल केरऽ पश्चिमी द्वीप म॑ मानव बस्ती केरऽ इतिहास संभवतः यूरोपीय उपनिवेशवाद स॑ पहल॑ के छेलै जे १७वीं सदी केरऽ शुरुआत स॑ मध्य तलक शुरू होय गेलऽ छेलै, लेकिन [[सेंट. लॉरेंस इरोक्वियंस]] जे पूर्व औपनिवेशिक युग मे एहि द्वीप पर रहैत छलाह | सचमुच, 1535-1536 में [[जैक्स कार्टियर|कार्टियर]] केरऽ पहिलऽ संपर्क आरू 1608 में [[सैमुअल डी चैम्पलेन|चैम्पलेन]] केरऽ आगमन के बीच, स्थानीय इरोक्विस पूर्ण रूप सें गायब होय गेलऽ छेलै, सबसें जादा संभवतः अन्य पड़ोसी देशऽ के साथ लगभग लगातार युद्ध के कारण इरोक्विस जनजाति, विशेष रूप स [[मोहाक राष्ट्र|मोहाक]]। पश्चिम द्वीप में नियमित मानव निवास के क्षेत्र भ सकैत अछि कियाक त [[मॉन्ट्रियल के इतिहास|मॉन्ट्रियल में मानव बस्ती]] के इतिहास कम स कम 8,000 साल तक पहिने के अछि | यूरोपीय उपनिवेशवाद के कारण 17वीं सदी में बिछल गेल एकटा चेमिन डु रॉय के कात में पैरिश आ छोट-छोट व्यापारिक चौकी के स्थापना भेल जे आजुक गौइन एंड लेकसॉर बुलेवार्ड सं कम-बेसी सीधा मेल खाइत अछि. लाचिन, सेंट-एन-डी-बेलव्यू, सेंट-जेनेविव आ प्वाइंट-क्लेयर केरऽ विकास कम-बेसी एक दोसरा स॑ जुड़लऽ फैशन म॑ भेलै, कैन्हेंकि औपनिवेशिक चौकी द्वीप केरऽ किनारे प॑ फैललऽ छेलै । प्रारंभिक औपनिवेशिक युग केरऽ [[Ancien Régime]] के दौरान, ई समुदायऽ के अपनऽ पैरिश चर्च छेलै, जेकरा म॑ स॑ बहुत सारा अखनी भी मौजूद छै । चर्च आरू रेक्टरी के अलावा, विले-मैरी के नजदीकी के देखतें हुवें पूरा वेस्ट आइलैंड में विभिन्न प्रकार के धार्मिक आर्डर मठ आरू कान्वेंट, नोविशियट आरू ऐन्हऽ तरह के जगह के स्थापना करी चुकलऽ छेलै । [[Seigneurial system of New France|Seigneurial system]] भूमि विभाजन आरू 'montée & rang' मुख्य सड़क प्रणाली के विकास स॑ एक विशाल कृषि क्षेत्र के विकास के अनुमति मिललै, जेकरा किला, seigneurial जागीर घर आरू होय के भौगोलिक फायदा स॑ संरक्षित करलऽ गेलऽ छेलै घनघोर जंगल वाला द्वीप पर। यद्यपि पश्चिम द्वीप केरऽ बहुत हिस्सा आज एक विशाल कम घनत्व वाला आधुनिक उपनगरीय विकास छेकै, लेकिन अधिकांश प्रमुख सड़कऽ के विकास १७वीं आरू १८वीं सदी में करलऽ गेलऽ छेलै, कैन्हेंकि भूमि विभाजन एन्सीयंस रेजिम केरऽ आम उदाहरणऽ के अनुसरण करै छै । एतबे नहिं, पश्चिम द्वीपमें 18म शताब्दीक महत्वपूर्ण धरोहर संपत्तिक किछु संख्या छैक, एकर अतिरिक्त पैरिश चर्च, समर विला, पवनचक्की आ [[फोर्ट सेनेविल]] केर अवशेष छैक, जे एहिमें प्रारंभिक आ मध्य औपनिवेशिक कालक सिद्धांत अवशेषक गठन करैत छैक इलाका. अन्य महत्वपूर्ण धरोहर संपत्ति में 19वीं सदी के अनेक समर होम, फार्म हाउस आ शताब्दी के मोड़ के गाम प्वाइंट-क्लेयर, सेंट-एन या सेंट-जेनेविव में शामिल अछि. स्थानीय वास्तुकला केरऽ एगो प्रमुख तत्व, जैसनऽ कि लेखक-इतिहासकार जीन-क्लाउड मार्सन न॑ नोट करल॑ छै, ई छै कि 17वीं सदी केरऽ हैबिटेंट हाउस-शैली एतना विश्वसनीय, सस्ती आरू सौंदर्य के दृष्टि स॑ आकर्षक साबित होलै कि 20वीं सदी म॑ भी कुछ प्रमुख संरचनात्मक संशोधन के साथ अच्छा तरह स॑ दोहराबै के काम करलऽ गेलै . एहि तरहक घर पूरा क्षेत्र मे भेटत। दू टा सेग्न्यूरी के स्थापना जमीन पर भेल जे आब पश्चिम द्वीप के हिस्सा अछि : * 1678, Seignurie डी ल'Île-बिजार्ड (ख)। * 1636, Seigneurie डी ल'Île-डी-मॉन्ट्रियल (ग)। एहि सँ पहिल तीन टा पैरिशक निर्माण भेल : १. * १७०३, [[सैन्टे-ऐन-डी-बेलव्यू|सेन्ट-ऐन-डू-बाउट-डी-ल'इल]] । * 1713, [[पॉइंट-क्लेयर|सेंट-जोआचिम-डी-ला-पॉइंट-क्लेयर]]। * १७४१, [[सैन्ट-जेनेविएव, क्यूबेक|सेन्ट-जेनेविएव-डी-पिएरेफोंड्स]] । १६७२ में seigneurie de l'Île-Perrot के स्थापना भेल छल, जे आब ऑफ-आइलैंड क्षेत्र के हिस्सा अछि । युद्ध के बाद के प्रमुख उपनगरीय विकास के तरफ ले जाय वाला प्रमुख प्रारंभिक बस्ती में शामिल छै: 1665-1667 के बीच सल्पियन मिशन के रूप में स्थापित डोरवाल 1892 में गाम, 1903 में शहर आ 1956 में शहर बनल.एकर विकास बहुत हद तक 1855 में भेल जखन [[ग्रांड ट्रंक रेलवे]] डोरवाल में एकटा स्टेशन स्थापित केलक, जे अग्रणी छल बस्ती के विक्टोरियन युग के धनी युग के मॉन्ट्रियल के अभिजात वर्ग के लेल गर्मी के रिट्रीट के रूप में विकसित करय के लेल. बाद में, शताब्दी के शुरुआत के माध्यम सं दोसर विश्वयुद्ध तक, ई गाम [[सेंट-लुई झील]] पर समुद्र तट के लेल सुप्रसिद्ध शहर बनि गेल. [[Image:Benedict Arnold 1color.jpg|thumb|right|Colonel [[Benedict Arnold]] in 1776, the year he destroyed the [[Fort Senneville|Senneville fort]].]] सेंट-एन-डी-बेलव्यू, सबसें पहलऽ १६६३ आरू १७१२ के बीच खोज आरू बसलऽ छेलै, हालांकि [[इरोक्विस]] आरू [[एल्गोन्क्विन]] द्वारा संपर्क स॑ पहल॑ सैकड़ों अगर हजारों साल नै त॑ व्यापक रूप स॑ प्रयोग करलऽ गेलऽ छेलै, एकरऽ कारण छेलै कि एकरऽ सामरिक महत्व छेलै [[ओटावा नदी|ओटावा]] आ [[सेंट लॉरेंस नदी|सेंट लॉरेंस]] नदी के आ मॉन्ट्रियल द्वीप के पश्चिमी छोर पर | 1663 में बे-डी उर्फ यॉट क्लब के वर्तमान स्थल पर एक मिशन के स्थापना भेल छल, जखन कि फोर्ट सेनेविले के विकास 1671 में शुरू भेल छल.1835 में एकटा डाकघर के स्थापना भेल छल जखन कि सेंट ऐन नहर के स्थापना 1843 में भेल छल.ट्रेन सेवा पर ग्रांड ट्रंक के शुरुआत 1854 में भेल छल, आ एक साल बाद पहिल बेर एहि गाम के निगमित कायल गेल छल. भले ही ई गाँव मुख्य रूप स॑ पूरा 19वीं सदी म॑ पैरिश गतिविधि आरू कृषि प॑ उन्मुख रहलऽ छेलै, लेकिन 20वीं सदी केरऽ शुरुआत म॑ 1907 म॑ मैकडोनाल्ड कॉलेज केरऽ विकास, गार्डनवेल केरऽ निर्माण आरू [http://coolopolis.blogspot.com/2006/12 /jj-harpell-local-legend.html Harpell/Garden City Print Company], एक महत्वपूर्ण औद्योगिक सहकारी, 1917 में भूतपूर्व सैनिक अस्पताल के अलावा.[[File:CarteIsleMontreal1700.jpg|thumb|left|alt=1700s map of Montreal द्वीप।|1700 के दशक में बना मॉन्ट्रियल द्वीप का एक नक्शा | "पॉइंट क्लेयर" शब्द देखबा मे अबैत अछि।]] ===Early 21st century: merger and demerger=== [[2002–2006 मॉन्ट्रियल के नगर निगम पुनर्गठन]] के हिस्सा के रूप में, [[मॉन्ट्रियल द्वीप]] के सब व्यक्तिगत शहर, जेकरा में पश्चिम द्वीप के शहर भी शामिल छै, जनवरी के विस्तारित शहर [[मॉन्ट्रियल]] में विलय करलऽ गेलै 1, 2002. लेकिन, एक [[2003 क्यूबेक आम चुनाव|सरकार परिवर्तन]] आरू [[2004 क्यूबेक नगर जनमत संग्रह|एक 2004 जनमत संग्रह]] के बाद, अधिकांश वेस्ट आइलैंड शहरऽ के निवासी न॑ विच्छेदन के पक्ष म॑ वोट देलकै, आरू एकरऽ पुनर्गठन करलऽ गेलै 1 जनवरी, 2006 स॑ प्रभावी. पियरेफोंड्स, रॉक्सबोरो, सेंट-जेनेविएव आ आइल-बिजार्ड मॉन्ट्रियल में रहल, क्रमशः [[पिएरेफोंड्स-रॉक्सबोरो]] आ [[ल'इल-बिजार्ड–सैंट-जेनेविएव]] के बरो के रूप में. एकीकरण केरऽ एगो तर्क ई छेलै कि वेस्ट आइलैंड केरऽ लोगऽ क॑ पुरानऽ शहर मॉन्ट्रियल के तुलना में कम करऽ के मजा आबै छेलै, लेकिन तभियो ओकरऽ रंगमंच, संगीत कार्यक्रम हॉल, आरू संग्रहालय के उपयोग करै छेलै । एकीकरण के साथ पूरा द्वीप में कर दर के सामंजस्य बना देल गेल। असल में, वेस्ट आइलैंड में कतेको समृद्ध मोहल्ला, पार्क आ ऐतिहासिक स्थल सब अछि. सेंट लुइस झील के स्पर्श करय वाला शहर जेना डोरवाल, प्वाइंट-क्लेयर आ बीकॉन्सफील्ड के जिक्र करैत काल बहुतो लोक एहि इलाका के लेकसॉर कहैत छलाह. जखन कि लेक ऑफ टू माउंटेन आ रिवेर-डेस-प्रेयरी के स्पर्श करय वाला शहर के संदर्भ में, जेना कि पियरेफोंड, सेंट-जेनेविएव आ रॉक्सबोरो, ओ सब एहि इलाका के नॉर्थ शोर कहलखिन्ह. <ref>डोरवाल ऐतिहासिक समाज</ref> <ref name=" "/> 4th4o5xbl7iphufuz8e3gpgdgyietf4 पन्ना राष्ट्रिय उद्यान 0 44775 282572 277457 2026-11-11T07:02:17Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282572 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = पन्ना राष्ट्रिय उद्यान | alt_name =पन्ना वन्यजीव अभयारण्य<br>Panna National Park | iucn_category = II | photo = Peaceful time away from the wild hustle. 01.jpg | photo_alt = | photo_caption = पन्ना राष्ट्रिय उद्यानमे [[बङ्गाल बाघ]] | map = India Madhya Pradesh | map_alt = | map_caption = मध्य प्रदेश, भारतमे स्थान | map_width = | location = [[पन्ना, मध्य प्रदेश|पन्ना]] आ [[छतरपुर]], [[मध्य प्रदेश]], भारत | nearest_city = [[पन्ना, मध्य प्रदेश|पन्ना]], [[खजुराहो]] ({{convert|25|km|mi|abbr=on}}) | coords = {{coord|24|43|49.6|N|80|0|38.8|E}} | coords_ref = | established = सन् १९८१ | visitation_num = २२५६३ | visitation_year = सन् २००९ | governing_body = [[भारत सरकार]], [[वन आ पर्यावरण मन्त्रालय (भारत)|वन आ पर्यावरण मन्त्रालय]], [[प्रोजेक्ट टाइगर]], [[मध्य प्रदेश]] | world_heritage_site = | url = | region = | area_km2 = 542.67 }} '''पन्ना राष्ट्रिय उद्यान''' ({{Langx|en|Panna National Park}}) [[भारत]]क [[मध्य प्रदेश]] राज्यक [[पन्ना, मध्य प्रदेश|पन्ना]] आ [[छतरपुर जिला]]मे अवस्थित एक राष्ट्रिय उद्यान छी। सन् १९८१ मे एक जीवमण्डल भण्डारक रूपमे घोषित कएल गेल ई उद्यानक क्षेत्रफल ५४२.६७ वर्ग किलोमिटर अछि।<ref name="Maurya 2023 s463">{{cite web | last=Maurya | first=Sahitya | title=National Park Of Madhya Pradesh | website=HerZindagi | date=21 March 2023 | url=https://www.herzindagi.com/amp-stories/hindi/travel-diary/famous-national-parks-of-madhya-pradesh-ws-8999 | language=hi | access-date=20 November 2023}}</ref> एकरा सन् २०११ अगस्त २५ मे जीवमण्डल भण्डारक रूपमे नामित कएल गेल छल। पन्नाकेँ सन् २००७ मे भारतक पर्यटन मन्त्रालयद्वारा भारतक सर्वश्रेष्ठ रखरखाव वला राष्ट्रिय उद्यानक रूपमे उत्कृष्टताक पुरस्कार देल गेल छल। केन नदी ई राष्ट्रिय उद्यानक मुख्य आकर्षण छी। मानल जाइत अछि जे [[पाण्डव]] अप्पन अधिकांश समय पन्नामे व्यतीत करैत छल। एकर उल्लेख [[महाभारत]]मे सेहो अछि।<ref name="P">{{cite web|url=http://www.pannatigerreserve.in/park.htm|title=The Park|author=Field Director, Panna Tiger Reserve|work=Welcome to the official website of Panna Tiger Reserve|publisher=Forest department of Madhya Pradesh|access-date=7 February 2012|archive-date=7 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120307063524/http://www.pannatigerreserve.in/park.htm|dead-url=yes}}</ref> ई उद्यान ताडोबा उत्तर क्षेत्र, मोरहुली क्षेत्र आ कोलसा दक्षिण रेन्ज करि तीन क्षेत्रमे विभाजित अछि। उद्यानमे जेना ताडोबा नदी, ताडोबा ताल आ कोलासा तालसहित तीनटा जल स्रोत सेहो अछि। तीन क्षेत्रमे सफारीक अनुमति अछि<ref name="Forest Department Madhya Pradeshg500">{{cite web | title=Forest Department Madhya Pradesh | website=Forest Department Madhya Pradesh | url=https://forest.mponline.gov.in/eBrochure/eBrochureDetails.aspx?parkid=3 | ref={{sfnref | Forest Department Madhya Pradesh}} | access-date=20 November 2023 | archive-date=20 November 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231120104838/https://forest.mponline.gov.in/eBrochure/eBrochureDetails.aspx?parkid=3 | url-status=dead }}</ref> ==भूगोल== पन्ना राष्ट्रिय उद्यानक वनसभ [[केन घड़ियाल अभयारण्य]] आ आसन्न क्षेत्रीय विभाजनसभक सङ्ग ४०६ किलोमिटर (२५२ माइल) [[केन नदी]]क जलभण्डार क्षेत्रक एक महत्वपूर्ण भाग बनबैत अछि, जे ई निकुञ्जक माध्यमसँ लगभग ७२ किलोमिटर (४५ माइल) पूर्वोत्तर भागमे बहैत अछि। पन्ना राष्ट्रिय उद्यान आ उत्तर आ दक्षिण पन्ना वन प्रभागक आसपासक वन क्षेत्र उत्तरी मध्य प्रदेशमे वन्यजीव आश्रयस्थानक एकमात्र विशाल हिस्सा अछि। ई राष्ट्रिय उद्यान एक एहन स्थान पर स्थित अछि जतय उष्णकटिबन्धीय आ उपोष्णकटिबन्धीय शुष्क व्यापक पूर्ण वन क्षेत्र, जे दक्षिण भारतमे केप कोमोरिनसँ शुरू होइत अछि, ओकर निरन्तरता समाप्त भऽ जाइत अछि आ एकर बाद अपर गङ्गा मैदानक सुक्खापूर्ण वन आरम्भ होइत अछि। ई क्षेत्र प्राकृतिक सागौन वनसभक उत्तरी छोर अछि आ प्राकृतिक धौक वनसभक पूर्वी छोर अछि। ==वनस्पति आ जीव== उद्यानमे प्रमुख वनस्पतिसभमे सागौन, बाँस, बोसवेलिया आदि शामिल अछि। ई उद्यानमे अनेक दुर्लभ प्रजातिसभ आ लुप्तप्राय प्रजातिसभ देखल जा सकैत अछि। पन्ना राष्ट्रिय उद्यानमे वन्यजीवसभक दृश्य विन्ध्या पर्वत शृङ्खलाक हिस्सा छी। एतय पाओल जाए बला जानवरसभमे [[बाघ]],<ref name="त्रिपाठी 2023 w317">{{cite web | last=त्रिपाठी | first=अजय | title=एमपी में एक अक्टूबर से फिर होंगे टाइगर के दीदार, तीन महीने बाद खुलेंगे नेशनल पार्क के गेट | website=hindi | date=28 September 2023 | url=https://www.abplive.com/states/madhya-pradesh/mp-tiger-will-be-seen-again-in-from-october-1-kanha-tiger-reserve-panna-tiger-reserve-ann-2503849 | language=hi | access-date=20 November 2023}}</ref> [[भारतीय तेन्दुआ]], [[चितल]], [[चिन्कारा]], [[नीलगाय]], [[साम्भर]] आ [[भालु]] अछि। ई उद्यान २०० सँ बेसी प्रजातिक पक्षीसभक घर छी, जहिमे लाल सिर वाला गिद्ध आ [[भारतीय गिद्ध]] शामिल अछि। ई उद्यानमे [[गिद्ध]]क छ टा प्रजाति पाओल जाइत अछि। ==मौसम== पन्नाक विशेषता उष्णकटिबन्धीय जलवायु अछि। ग्रीष्म ऋतु असहज रूपसँ गरम होइत अछि, एहि समयमे एतय अधिकतम तापमान ४५ डिग्री सेल्सियसधरि जा सकैत अछि। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commonscat|Panna National Park|पन्ना राष्ट्रिय उद्यान}} * [https://web.archive.org/web/20120105134202/http://www.downtoearth.org.in/dte/userfiles/images/34l.pdf Map of the Reserve] {{Wikivoyage|Panna National Park|पन्ना राष्ट्रिय उद्यान}} [[श्रेणी:मध्य प्रदेशक पर्यटन स्थलसभ]] lutkge7p38d093ufvmloou1h2ibrnyq मोहो-हो पावनि 0 44889 282573 282124 2026-11-11T07:02:22Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282573 wikitext text/x-wiki '''मोहो-हो''' ({{Langx|en|Mohoho}}) या '''मच्छर पीछा करय वाला महोत्सव''' दक्षिण असम में आमतौर पर मनाओल जाय वाला पाबनि अछि। "मोह" शब्द असमिया शब्द "मोह" आ ''बोरो'' शब्द "हो" के मिश्रण अछि।<ref name="মণিকূট" /> ई दक्षिण असम में, खास करी क॑ कामरूप, गोअलपारा, नलबारी, बारपेटा, [[दारांग जिला|दरंग]], आरू [[बक्सा जिला|बक्सा]] जिला में पाबै जाय छै मोहो-हो के गोलपारा जिला के किछ हिस्सा में ''यूरी'' या ''ओरी मागा'' के नाम सं सेहो जानल जाइत अछि। दरंग मे एकरा ''मोहौ खुंडा'' या ''मोईह खेड़ा'' या ''मोहखेड़ा'' या ''मोहौ'' महोत्सव के नाम स जानल जाइत अछि। कामरूप में ''मोहौ-हौ'', नलबारी में ''भलोक दिया या भाल-भौलका'', बरपेटा में ''भाओल दिया या भाओ ललिया'', तमुलपुर में रव (टोतला राव) द्वारा ''बांबोलपिता'' आ बजली में बक्सा आ ''महोहो'' या ''मोहहो'' या ''मोहहो दिया'' कहल जाइत अछि। शरणिया कचारी एकरा ''भालू नचुआ'' आ उत्तर गोलपारा के बोरो एकरा ''चेनाई-हुनई'' कहैत छथि। हजोंग लोकनि एकरा ''मचमाओ खेड़ा'' वा ''मच्छर पीछा करय बला गीत'' कहैत छथि। मुसलमान एकरा ''मागन गीत'' कहैत छथि। सोनाराय पूजा गोअलपारा जिला में मनाओल जाय वाला धार्मिक पर्व अछि।<ref name="মণিকূট">{{cite web|url=http://monikut.com/2019/12/%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A7%B0-%E0%A6%87%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%A4-%E0%A6%AC%E0%A6%9C%E0%A6%BE/|title=লোকসংস্কৃতিৰ ইতিহাসত বজালীৰ লোক উৎসৱ মোহোহো|accessdate=29 September 2020|author=ৰয়, দিলীপ কুমাৰ|archive-url=https://web.archive.org/web/20250126175639/http://monikut.com/2019/12/%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A7%B0-%E0%A6%87%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%A4-%E0%A6%AC%E0%A6%9C%E0%A6%BE/|archive-date=26 January 2025|dead-url=yes}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== [[श्रेणी:संस्कृति]] hwlqjhuiug14b6mf55pbqnuh8wd2o1d उपासना सिंह ठकुरी 0 44957 282574 260417 2026-11-11T07:02:26Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282574 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = उपासना सिंह ठकुरी<br/>Upasana Singh Thakuri | image = | caption = उपासना सिंह ठकुरी | other_names = uppu | birth_date = {{Birth date and age|1998|9|20|df=y}} | birth_place = ढार्चुला | nationality = नेपाली | occupation = Actor | years_active = २०१९–वर्तमान | known_for = | notable_works = }} '''उपासना सिंह ठकुरी''' ({{Langx|en|Upasana Singh Thakuri}}) एक गोटे नेपाली चलचित्र अभिनेत्री छी जे [[नेपालक सिनेमासभ|नेपाली सिनेमा]]मे काज करैत अछि। ==प्रारम्भिक जीवन== उपासना सिंह ठकुरीकें जन्म सन् १९९८ केर २० सितम्बरमे भेल छल।<ref>{{Cite web|title=जन्मदिनमा उपासना भन्छिन्–'३ वटा स्क्रिप्ट पढेँ, काम गर्ने पक्का छैन'|url=https://www.onlinekhabar.com/2020/09/897715|access-date=30 September 2021|website=Online Khabar|language=ne}}</ref> ==करियर== ==फिल्मोग्रफी== =अवार्ड्स== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== olkbhm2el1i5x23r6n2vf3ggw2353fv बिहार विधान मण्डल 0 45055 282192 277465 2026-11-11T01:21:13Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282192 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislature |name = बिहार विधान मण्डल |native_name = Bihar Legislature |coa_pic = Seal of Bihar.svg |coa_res = 150px |coa_caption = [[बिहारक प्रतीक चिन्ह]] |house_type =[[द्विसदनपद्धति|द्विसदनीय]] |houses = [[बिहार विधान परिषद्]] (उपरी सदन)<br>[[बिहार विधान सभा]] (निचला सदन) |foundation = {{Start date and years ago|df=yes|p=y|1950|01|26}} |leader1_type = [[बिहारक राज्यपालसभक सूची|बिहारक राज्यपाल]] |leader1 = [[राजेन्द्र अर्लेकर]] |election1 = सन् २०२३ फरबरी १७ |leader2_type = [[बिहार विधान परिषद्]]क अध्यक्ष |leader2 = [[देवेश चन्द्र ठाकुर]] |party2 = [[जनता दल (युनाइटेड)|जदयु]] |election2 = सन् २०२२ अगस्त २४ |leader3_type = [[बिहार विधान परिषद्]]क उपाध्यक्ष |leader3 = [[रामचन्द्र पुर्वे]] |party3 = [[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]] |election3 = सन् २०२२ अगस्त २५ |leader4_type = [[बिहार विधान परिषद्]]क मुख्य नेता<br>[[बिहारक मुख्यमन्त्रीसभ सूची|बिहारक मुख्यमन्त्री]] |leader4 = [[नितीश कुमार]], |party4 = [[जनता दल (युनाइटेड)|जदयु]] |election4 = सन् २०१७ जुलाई २७ |leader5_type = [[बिहार विधान परिषद्]]क प्रतिपक्षक नेता |leader5 = [[हरि सहनी]] |party5 = [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]] |election5 = सन् २०२३ अगस्त २० |leader6_type = [[बिहार विधान सभा]]क सभामुख |leader6 = [[अवध विहारी चौधरी]] |party6 = [[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]] |election6 = सन् २०२२ अगस्त २६ |leader7_type = [[बिहार विधान सभा]]क उप नेता<br> [[बिहारक उपमुख्यमन्त्रीसभक सूची|बिहारक उपमुख्यमन्त्री]] |leader7 = [[तेजश्वी यादव]] |party7 = [[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]] |election7 = सन् २०२२ अगस्त १० |leader8_type = [[बिहार विधान सभा]]क [[प्रतिपक्षक नेता]] |leader8 = [[विजय कुमार सिन्हा]] |party8 = [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]] |election8 = सन् २०२२ अगस्त २४ |seats = {{big|'''३१८'''}} <br> {{bulleted list|'''७५''' [[बिहार विधान परिषद्lविधान परिषदक सदस्यसभ]]|'''२४३''' [[बिहार विधान सभा|बिहार विधान सभाक सदस्यसभ]]}} |house1 = [[बिहार विधान परिषद्]] |house2 = [[बिहार विधान सभा]] |structure1 = Bihar Legislative Council 2022.svg |structure1_res = 300px |political_groups1 = '''[[बिहार सरकार|सरकार]] (४६)'''<br>'''[[महागठबन्धन (बिहार)|मगब]] (४६)''' *{{Color box|#1D3463}} [[जनता दल (युनाइटेड)|जदयु]] (२३) *{{Color box|#006113}} [[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]] (१४) *{{Color box|#00BFFF}} [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस|काङ्ग्रेस]] (४) *{{Color box|#FF1010}} [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी|भाकपा]] (१) *{{Color box|#B2B2B2}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] (४) '''[[आधिकारिक प्रतिपक्ष (भारत)|आधिकारिक प्रतिपक्ष]] (२८)'''<br>'''[[राष्ट्रिय प्रजातान्त्रिक गठबन्धन|राप्रग]] (२८)''' *{{Color box|#FF9933}} [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]] (२४) *{{Color box|#249CEA}} [[राष्ट्रिय लोक जनशक्ति पार्टी|रालोजपा]] (१) *{{Color box|#FF0000}} [[हिन्दुस्तानी आवाम मोर्चा|हिआमो]] (१) *{{Color box|#B2B2B2}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] (२) '''रिक्त (१)''' *{{Color box|#}} रिक्त (१) |structure2 = File:Bihar Vidhan Sabha Structure 2022.svg |structure2_res = 300px |political_groups2 = '''[[बिहार सरकार|सरकार]] (१६०)''' <br/>'''[[महागठबन्धन (बिहार)|मगब]] (१६०)'''<ref>{{Cite web|date=2022-08-09|title=Nitish leaves ally BJP in the cold, claims support of 164 MLAs of seven Mahagathbandhan parties to form government|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2022/aug/09/nitish-kumar-claims-support-of-164-mlas-of-7-mahagathbandhan-parties-to-form-govt-2485799.html|access-date=2022-08-28|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-08-24|title=Bihar Government Floor Test : नीतीश कुमार को AIMIM का समर्थन, अख्तरुल ईमान ने की घोषणा|url=https://hindi.news18.com/news/bihar/patna-bihar-government-floor-test-aimim-support-to-nitish-kumar-akhtarul-iman-announces-in-legislative-assembly-bruk-4495163.html|access-date=2022-08-31|website=News18 हिंदी|language=hi|archive-url=https://web.archive.org/web/20220831141614/https://hindi.news18.com/news/bihar/patna-bihar-government-floor-test-aimim-support-to-nitish-kumar-akhtarul-iman-announces-in-legislative-assembly-bruk-4495163.html|archive-date=2022-08-31|dead-url=yes}}</ref> *{{Color box|#008000}} [[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]] (७९) *{{Color box|#003366}} [[जनता दल (युनाइटेड)|जदयु]] (४५) *{{Color box|#00BFFF}} [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस|काङ्ग्रेस]] (१९) *{{Color box|#C41301}} [[भारत कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी–लेनिनवादी) लिबरेसन|भाकपा-माले]] (१२) *{{Color box|#E70D21}} [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी|भाकपा]] (२) *{{Color box|#FF1D15}} [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)|भाकपा(माले)]] (२) *{{Color box|#CDCDCD}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] (१) '''[[आधिकारिक प्रतिपक्ष (भारत)|आधिकारिक प्रतिपक्ष]] (८२)'''<br>'''[[राष्ट्रिय प्रजातान्त्रिक गठबन्धन|राप्रग]] (८२)''' *{{Color box|#FF9933}} [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]] (७८) *{{Color box|#FF0000}} [[हिन्दुस्तानी आवाम मोर्चा|हिआमो]] (४)<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2023/jun/21/jitan-ram-manjhishindustani-awam-morcha-joins-nda-2587235.amp|title=Jitan Ram Manjhi's Hindustani Awam Morcha joins NDA|website=New Indian Express|access-date=2023-12-23|archive-date=2023-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628191951/https://www.newindianexpress.com/nation/2023/jun/21/jitan-ram-manjhishindustani-awam-morcha-joins-nda-2587235.amp|dead-url=yes}}</ref> '''[[संसदीय प्रतिपक्ष|अन्य प्रतिपक्ष]] (१)''' *{{Color box|#24D330}} [[अल इन्डिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमिन|एआइएमआइएम]] (१) |voting_system1 = [[एकल सङ्क्रमणीय मत प्रणाली]] |voting_system2 = [[साधारण बहुमत मत प्रणाली]] |last_election1 = २०२२ बिहार विधा परिषद निर्वाचन |last_election2 = [[२०२० बिहार विधान सभा निर्वाचन]] |next_election2 = [[आगामी बिहार विधान सभा निर्वाचन|सन् २०२५ नवम्बर]] |meeting_place = बिहार राज्य सभा, [[पटना]], [[बिहार]], [[भारत]] |session_room = Vidhan-sabha-bihar.jpg |website =[https://www.biharvidhanparishad.gov.in Bihar Legislative Council]<br>[https://vidhansabha.bih.nic.in Bihar Legislative Assembly]}} '''बिहार विधान मण्डल''' [[बिहार]] राज्यक सर्वोच्च [[विधान निकाय]] छी। ई एक [[द्विसदनीय|द्विसदनीय]] [[विधानपालिका]] छी जे [[बिहारक राज्यपालसभक सूची|बिहारक राज्यपाल]] आ दुई सदनसभ, [[बिहार विधान परिषद]] आ [[बिहार विधान सभा]]सँ सम्मलित भऽ बनल अछि। विधायिकाक प्रमुखक रूपमे राज्यपाल लग विधायिकाक कोनो सदन बोलेबाक आ स्थगित करवाक या विधान सभा भङ्ग करवाक पूर्ण शक्ति रहैत अछि। राज्यपाल ई शक्तिसभक प्रयोग मात्रे [[बिहारक मुख्यमन्त्रीसभक सूची|मुख्यमन्त्री]] आ ओकर मन्त्रालयक सलाह पर मात्रे करि सकैत अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:बिहार सरकार]] [[श्रेणी:द्विसदनीय विधानपालिकासभ]] [[श्रेणी:भारतक राज्य विधानपालिकासभ]] dbz795fe0q31d3z1w3o1vj3uqhb3bmq नगर निगम 0 45066 282575 278025 2026-11-11T07:02:30Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282575 wikitext text/x-wiki [[File:Entrance - Municipal Corporation Building - Ridge - Shimla 2014-05-08 1577.JPG|thumb|320px|शिमला नगर निगम मुख्यालय]] '''नगर निगम''' ({{Langx|en|Municipal Corporation}}) बहुतेक [[स्थानीय सरकार]]सभक प्रशासनिक सङ्गठनक नाम होइत अछि। ई प्राय: कोनो [[नगर परिषद]] या जिला, ग्राम, बस्ती या अन्य स्थानीय शासकीय निकायसभक अधीन काम करैत अछि।<ref name=Voornetal>{{cite journal|last=Voorn, Bart, Marieke L. Van Genugten, and Sandra Van Thiel (2017)|title=The efficiency and effectiveness of municipally owned corporations: A systematic review|journal=Local Government Studies|volume=43|issue=5|pages=820–841|doi=10.1080/03003930.2017.1319360|year=2017|hdl=2066/176125|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/176125/1/176125.pdf|doi-access=free|access-date=2023-12-24|archive-date=2022-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603154328/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/176125/176125.pdf;jsessionid=C56797676DFCE357871C9EEF13EEE35F?sequence=1|dead-url=yes}}</ref><ref name=TavaresCamoes>{{cite journal|last=Tavares, Antonio F., and Pedro J. Camoes (2007)|title=Local service delivery choices in Portugal: A political transaction costs network|journal=Local Government Studies|volume=33|issue=4|pages=535–553|doi=10.1080/03003930701417544|year=2007}}</ref><ref name=GrossiReichard>{{cite journal|last=Grossi, G., and Reichard, C. (2008)|title=Municipal corporatization in Germany and Italy|journal=Public Management Review|volume=10|issue=5|pages=597–617|doi=10.1080/14719030802264275|year=2008}}</ref> == नगर नगमसभक स्थापना == कानूनी रूपसँ नगर निगम तखन स्थापित होइत अछि जखन कोनो नगर, बस्ती या ग्रामकेँ स्वशासनक अधिकार देल जाइत अछि। ई एक [[कानूनी लिखत]] जारी करि कएल जाइत अछि, जकरा [[नगरीय अधिकारपत्र]] कहल जाइत अछि, जहिमे प्रशासन सञ्चालन आ उच्चतम नगर अधिकारीसभक चुनाव या नियुक्ति केर विधि स्पष्ट कएल जाइत अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/2001/en/act/pub/0037/|title=Local Government Act, 2001|work=Irish Statute Book|access-date=13 May 2014|page=§11(3), §11(4), Schedule 2|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140204040438/http://www.irishstatutebook.ie/2001/en/act/pub/0037/|archive-date=4 February 2014}}</ref> == एहो सभ देखी == * [[नगरपालिका परिषद]] * [[महापौर]] * [[नगरपालिका]] * [[भारतक नगर निगमसभक सूची]] * [[नेपालक नगरपालिकासभक सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीसभ == {{टिप्पणीसूची}} [[श्रेणी:सरकारी निगम]] [[श्रेणी:प्रकारानुसार व्यापारिक संस्थासभ]] [[श्रेणी:नगरीय नियोजन]] f186380vxy1y6oqit2caiphuycie5ji शून्य 0 45306 282202 277484 2026-11-11T02:25:51Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282202 wikitext text/x-wiki '''शून्य''' (०) एकटा अंक अछि जे संख्याक निरूपणक लेल प्रयोग कएल जाएवला आजुक सभ स्थानीय मान पद्धतिक अपरिहार्य प्रतीक अछि। एकर अतिरिक्त ई एकटा संख्या सेहो अछि। गणितमे एकर बहुत महत्वपूर्ण भूमिका अछि। पूर्णांक आ वास्तविक संख्याक लेल ई योगक तत्सम अवयव अछि। [[File:Aurora electronic calculator DT210 07.jpg|thumb|'''शून्य''']] [[ग्वालियर]] दुर्गमे स्थित चतुर्भुज मन्दिरक देबालमे शून्य ([[०]]) अंकित अछि जे शून्यक लेखनक दोसर प्राचीनतम ज्ञात उदाहरण अछि ।<ref name="News18 हिंदी 2023 d140">{{cite web | title=इस प्राचीन मंदिर में मिलता है 'शून्य' का सबसे पहला अभिलेख, रिसर्च के लिए आते हैं बड़े बड़े शोधकर्ता | website=News18 हिंदी | date=26 July 2023 | url=https://hindi.news18.com/news/madhya-pradesh/gwalior-oldest-record-of-zero-is-found-in-ancient-chaturbhuj-temple-7018613.html | language=hi | access-date=26 January 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240126125338/https://hindi.news18.com/news/madhya-pradesh/gwalior-oldest-record-of-zero-is-found-in-ancient-chaturbhuj-temple-7018613.html | archive-date=26 January 2024 | dead-url=yes }}</ref> ई शून्य आजुक लगभग १५०० वर्ष पूर्व उत्कीर्ण कएल गेल छल ।<ref name="मौर्य 2022 g557">{{cite web | last=मौर्य | first=संघप्रिया | title=Incredible India: भारत के इस मंदिर में है विश्व का सबसे पुराना लिखित ज़ीरो | website=The Better India - Hindi | date=25 January 2022 | url=https://hindi.thebetterindia.com/history-pages/oldest-written-zero-on-gwalior-fort-chaturbhuj-temple/ | access-date=26 January 2024}}</ref> ==गुण== * कोनो वास्तविक संखिक शून्य सँ गुणा कए शून्य होइत अछि। (x × ० = ०) * कोनो वास्तविक संख् या केँ शून्य सँ जोड़ब वा घटाबय सँ ओ संख्या वापस होइत अछि मुदा घटाबय पर (० - x) चिह्न परिवर्तन होइत अछि जतय x एकटा धनात्मक संख् या अछि (x + ० = x; x - ० = x) ==गणितीय गुण== शून्य, पहिल प्राकृतिक पूर्णांक अछि। ई दोसर सभ संखिक द्वारा विभाजित होइत अछि। जँ जँ a एकटा वास्तविक वा मिश्रित संख्यान अछि: * a + ० = ० + a = a (० योगक समतुल्य अवयव अछि) * a × ० = ० × a = ०' * जँ a ≠ ० तँ a० = १; * ०० कखनो-कखनो १ क बराबर मानल जाइत अछि (बीजगणित आ समुच्चय सिद्धान्त मे), आ सीमा आदि क गणना करैत समय अपरिभाषित मानल जाइत अछि। * शून्यक गुणनफल १ होइत अछि; * a + ( ⁇ a) = ०; * a/० परिभाषित नहि अछि. * ०/० सेहो अपरिभाषित अछि। * जँ कोनो पूर्णांक n> ० अछि, तँ ० केर nम मूल सेहो शून्य अछि। * शून्य एकमात्र एहन संख्या अछि जे वास्तविक, धनात्मक, ऋणात्मक आ पूर्णतः काल्पनिक सेहो अछि। ==एहो सभ देखी== *[[०]] * [[ब्रह्मगुप्त]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:गणित]] czd66f1md9uhb6qvjm85r3remwpkagn जेम्स पीस 0 47722 282185 279679 2026-11-10T23:43:17Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282185 wikitext text/x-wiki [[फाइल:James Peace at his home in Wiesbaden.jpg|अंगूठाकार|जेम्स पीस इन विसबाडेन (२०१८) ]] ''''केनेथ जेम्स पीस'''<nowiki/>'क जन्म [[२८]] सितंबर, [[१९६३]]<nowiki/>केँ पैस्लेमे भेलनि। ओ एक स्कॉटिश संगीतकार, कॉन्सर्ट पियानोवादक आओर दृश्य कलाकार (विजुअल आर्टिस्ट) छथि। == जीवनी == 'जेम्स पीस'क जन्म स्कॉटलैंडक पैस्लेमे २८ सितंबर, १९६३केँ भेलनि।<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango, wie eine süß-saure Geschichteꞌꞌ. Wiesbadener Kurier (जर्मन न्यूजपेपर), २४ मार्च, २०१२</ref> ओ अपन अधिकांश बचपन स्कॉटलैंडक पश्चिममे समुद्र तटीय सैर गमनक स्थान हेलेन्सबर्गमे बितौलनि। हुनक परिवारमे कतोक कलाकारलोकनि सम्मिलित छलथिन (जेना- जॉन मैक्गी, John McGhie) आओर ओ २०म शताब्दीक पूर्वार्द्धमे नृत्य संगीतक एक लोकप्रिय संगीतकार फेलिक्स बर्न्सहुसँ (Felix Burns) सम्बन्धित छथि।<ref name=":0" /><ref name=":2">Sabine Klein. ꞌꞌMeine Musik ist wie ich - sehr romantischꞌꞌ. Frankfurter Rundschau (जर्मन न्यूजपेपर), १९९२, न०. २५४, पृष्ठ २ 2</ref> ओ आठ सालक आयुसँ पियानो बजयबाक ट्यूशन लेलनि आओर हुनकर पहिल सार्वजनिक प्रदर्शन चौदह सालक अवस्थामे स्कॉट जोप्लिन द्वारा निर्मित संगीतक प्रदर्शन करैत भेल। दू साल बाद हुनका रॉयल स्कॉटिश एकेडमी ऑफ म्यूजिक एंड ड्रामा (आब कहल जाइत अछि: स्कॉटलैंडक रॉयल संगीतविद्यालय, The Royal Conservatoire of Scotland) मे सभसँ कम आयुक पूर्णकालिक छात्रक रूपमे भर्ती कराओल गेल।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">G. Müller. ꞌꞌDie Seele des Klaviers tanzt Tangoꞌꞌ. Kulturspiegel Wetterau (जर्मन मैगजीन). १७ मार्च, २००१, पृष्ठ ५ </ref> [[१९८३]]<nowiki/>मे ओ ग्लासगो विश्वविद्यालयसँ पियानो शिक्षणमे बी. ए.क डिग्री प्राप्त कयलनि।<ref name=" :3" /><ref name=":4">James Peace ꞌꞌ. FRIZZ (जर्मन मैगजीन). जनवरी, २००१, पृष्ठ ५ </ref> अगिला साल ओ आर.एस.ए.एम.डी. ऑर्केस्ट्राक संग मेंडेलसोहनक पियानो कॉन्सर्टो नंबर १ खेलयलाक बाद संगीत प्रदर्शनमे डिप्लोमा प्राप्त कयलनि।<ref name=":0" /><ref name=":4"/> औपचारिक अध्ययन छोड़लाक बाद ओ एक पियानोवादकक रूपमे बहुत मांगमे छलाह आओर एडिनबर्गमे [[१९८८]]<nowiki/>-[[१९९१]] धरि रहल छलाह।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> जेम्स पीस [[१९९१]]<nowiki/>-[[२००९]] धरि बैड नौहेम (Bad Nauheim), [[जर्मनी]] (Bundesrepublik Deutschland) मे रहलथि।<ref name=":5"/><ref>Manfred Merz. ꞌꞌVirtuose, gefühlsbetonte Welt der Romantik ꞌꞌ. Wetterauer Zeitung (जर्मन न्यूजपेपर), १२ दिसम्बर, १९९२, पृष्ठ १९</ref><ref name=":6"> ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ. The Tango Times of New York (मैगजीन इन न्यू यार्क). संस्करण २००२/२००३ (३९). पृष्ठ १ - ५</ref> १९९८सँ ओ टैंगोक अध्ययन कयलनि, अपन टैंगो-प्रेरित पियानो रचनासभक सीडी टैंगो एस्कोस(स्कॉटिश टैंगो)क निर्माण कयलनि आओर [[२००२]]<nowiki/>मे ओ विक्टोरिया कॉलेज ऑफ़ म्यूज़िकक सदस्य बनि गेलाह।<ref name=":2" /><ref name=":6" /><ref name=":7">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLS_ALMA21615957400004341&context=L&vid=44NLS_VU1&lang=en_US&search_scope=SCOPE1&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,Tango%20escoc%C3%A9s&mode=basic National Library of Scotland. “Tango escocés”]</ref> ओही साल ओ सितंबर/अक्टूबरमे उत्तरी जर्मनीक एकल संगीत कार्यक्रमपर गेलाह आओर नवम्बरमे सुदूर पूर्वमे, हांगकांगमे (香港) अपन '''टैंगो XVII''<nowiki/>'क पहिल प्रदर्शन देलनि।<ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ. La Cadena (डच मैगजीन). सितम्बर, २००२, पृष्ठ १७</ref><ref>{{cite news|title=南華早報 ''James Peace ''|url=https://www.scmp.com/article/393890/james-peace}}</ref><ref>{{cite news|title=Philharmonie de Paris. ꞌꞌTango escocésꞌꞌ|url=https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano|access-date=2025-08-08|archive-date=2025-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20250928140339/https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=de bibliotheek. ꞌꞌTango escocésꞌꞌ|url=https://probiblio.hostedwise.nl/wise-apps/opac/branch/6140/catalog/title-detail/NBC_PLUS/PPN:43498096X?qs=Tango%20escoc%C3%A9s&scope=anything&src=36275&titleNavIndex=0&titleNavRouteName=search&titleNavTotal=1|access-date=2025-08-08|archive-date=2025-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20250929071711/https://probiblio.hostedwise.nl/wise-apps/opac/branch/6140/catalog/title-detail/NBC_PLUS/PPN:43498096X?qs=Tango%20escoc%C3%A9s&scope=anything&src=36275&titleNavIndex=0&titleNavRouteName=search&titleNavTotal=1|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=TangoTang (हांग कांग). न्यूज लेटर, ८ अक्टूबर, २००२|url=http://www.tangotang.com/discus/messages/13/266.html?1034001060|access-date=2025-08-08|archive-date=2004-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20040806204941/http://www.tangotang.com/discus/messages/13/266.html?1034001060|dead-url=}}</ref> बादक सालसभमे हुनकर प्रदर्शन यूरोपमे केन्द्रित छल। ओ निम्नलिखित राजधानी आओर शहरसभमे अपन स्वयंकेर टैंगो कला-संगीतक प्रदर्शन कयलनि- एम्स्टर्डम, एथेंस,<ref>कंसर्ट प्रोग्राम ब्रोसर (एथेंस). {Για σένα, Αγγελική} २७ एप्रिल, २०१६</ref> [[बर्लिन]],<ref>Tangodanza (जर्मन मैगजीन). संस्करण १/२००२ - ९</ref> ब्रुसेल्स, [[हेलसिन्की|हेलसिंकी]],<ref>कंसर्ट पोस्टर (कंसर्ट टूर आफ़ फीनलैंड, २०१४)</ref> लिस्बन,<ref>कंसर्ट पोस्टर (कंसर्ट टूर आफ़ पूर्तगाल, २०१६)</ref> लंदन, मैड्रिड,<ref>कंसर्ट पोस्टर (कंसर्ट टूर इन स्पेन २०१३ - ¡Feliz Cincuenta Cumpleaños!)</ref> ओस्लो,<ref>{{cite news|title=Listen.no. James Peace (flygel). Munch Museet, ओस्लो, १६ अक्टूबर, २००४|url=https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt|access-date=2025-08-08|archive-date=2020-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608114526/https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt|dead-url=yes}}</ref> रेकजाविक<ref>{{cite news|title=Ríkarður Ö. Pálsson. «Skozir Hörputangoár». Morgunblaðið (आइसलैंडिक न्यूजपेपर). १४ अक्टूबर, २००४|url=https://www.mbl.is/greinasafn/innskraning/?redirect=%2Fgreinasafn%2Fgrein%2F823608%2F%3Ft%3D788833817&page_name=article&grein_id=823608}}</ref> आओर वियना।<ref>कंसर्ट प्रोग्राम ब्रोसर (वियाना). २३ जनवरी, २००५</ref> [[२००८]]<nowiki/>मे ओ टैंगोक लेल अपन सेवाक सम्मानमे लंदन कॉलेज ऑफ़ म्यूज़िकक सदस्य बनलाह।<ref>{{cite news|title=National Library of Scotland. ꞌꞌK. James Peace in Wiesbadenꞌꞌ|url=https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&mode=basic&tab=default_tab&docid=alma9948049943804341&query=any,contains,K.%20James%20Peace&context=L&adaptor=Local}}</ref><ref>{{cite news|title=Whittaker Live. ꞌꞌWiesbaden Highlander K. James Peace, tango composer: new DVDꞌꞌ|url=https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html}}</ref><ref>{{cite news|title=Deutsche Nationalbibliothek. ꞌꞌK. James Peace in Wiesbadenꞌꞌ|url=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1022200380}}</ref> एडिनबर्गमे एक छोट अवधि बितौलाक बाद ओ [[फरबरी|फरवरी]] [[२०१०]]<nowiki/>मे वेसबाडेनमे रहबाक लेल आपस [[जर्मनी]] आबि गेलाह।<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref name=":2">Sabine Klein. ꞌꞌMeine Musik ist wie ich - sehr romantischꞌꞌ. Frankfurter Rundschau (जर्मन न्यूजपेपर), १९९२, न०. २५४, पृष्ठ २ 2</ref> एहिसँ नव रचनात्मक आवेग उत्पन्न भेलनि आओर ओ अपन किछु रचनासभक लघु फिल्मसभ बनौलनि। वृत्तचित्र फिल्म "''जेम्स पीस इन विस्बाडेन''" एहि शैलीमे हुनक कार्यसभमे सँ एक अछि।<ref>{{cite news|title=National Library of Scotland|url=https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&mode=basic&tab=default_tab&docid=alma9948049943804341&query=any,contains,K.%20James%20Peace&context=L&adaptor=Local}}</ref><ref>{{cite news|title=Deutsche Nationalbibliothek|url=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1022200380}}</ref><ref>{{cite news|title=Whittaker Live|url=https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html}}</ref> [[फाइल:James Peace - Idylls Op.4b.webm|केंद्र|अंगूठाकार|373x373पिक्सेल|James Peace - Idylls Op.4]] == इनाम आओर पुरस्कार == * ग्लासगो, १९८३ प्रथम पुरस्कार "एग्नेस मिलर" (Agnes Millar Prize for Sight-Reading) प्रतियोगिता।<ref name=":4">James Peace ꞌꞌ. FRIZZ (जर्मन मैगजीन). जनवरी, २००१, पृष्ठ ५ </ref> * ग्लासगो, १९८३ ꞌꞌHarmony and Counterpoint Prizeꞌꞌ प्रतियोगिता।<ref name=":4">James Peace ꞌꞌ. FRIZZ (जर्मन मैगजीन). जनवरी, २००१, पृष्ठ ५ </ref> * ग्लासगो, १९८४ प्रथम पुरस्कार, "डनबार्टनशायर ई.आई.एस." (Dunbartonshire E.I.S. Prize for Piano Accompaniment) प्रतियोगिता।<ref name=":4">James Peace ꞌꞌ. FRIZZ (जर्मन मैगजीन). जनवरी, २००१, पृष्ठ ५ </ref> * ग्लासगो, १९८५ प्रथम पुरस्कार, सिबेलियस निबंध प्रतियोगिता (Sibelius Essay Prize)।<ref name=":4">James Peace ꞌꞌ. FRIZZ (जर्मन मैगजीन). जनवरी, २००१, पृष्ठ ५ </ref> * रोम, २००० डिप्लोमा, टी.आई.एम. अंतर्राष्ट्रीय रचना प्रतियोगिता (TIM International Composition Competition)।<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango, wie eine süß-saure Geschichteꞌꞌ. Wiesbadener Kurier (जर्मन न्यूजपेपर), २४ मार्च, २०१२</ref><ref name=":5"/> * न्यू याॅर्क, २००२ डिप्लोमा, IBLA फाउंडेशन।<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango, wie eine süß-saure Geschichteꞌꞌ. Wiesbadener Kurier (जर्मन न्यूजपेपर), २४ मार्च, २०१२</ref><ref name=":5">[https://portal.dnb.de/opac/simpleSearch?query=K.+James+Peace Deutsche Nationalbibliothek. “James Peace“]</ref> * टोक्यो, २००२ स्मारक पदक (प्रथम श्रेणी), इंटरनेशनल पियानो डुओ एसोसिएशन।<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango, wie eine süß-saure Geschichteꞌꞌ. Wiesbadener Kurier (जर्मन न्यूजपेपर), २४ मार्च, २०१२</ref><ref name=":5"/><ref>{{cite news|title=इन्टरनेशनल पियानो डुओ एसोसिएशन, टोकियो। लिस्ट आफ़ प्राइज विनर्स, २००२|url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html|access-date=2025-08-08|archive-date=2020-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html|dead-url=yes}}</ref> * पेरिस, २००५ गोल्ड मेडल, इंटरनेशनल एसोसिएशन ऑफ लुटेस (Académie Internationale de Lutèce)।<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango, wie eine süß-saure Geschichteꞌꞌ. Wiesbadener Kurier (जर्मन न्यूजपेपर), २४ मार्च, २०१२</ref> == रचना संसार == * ओ झरना (The Waterfall)<ref>Hessisches Staatstheater (Wiesbaden). कंसर्ट प्रोग्राम ब्रोसर १२/१९ सितम्बर, २०२१</ref> * सुखद जीवन (Idylls) * पतझड़ ऋतुक सूतब (Autumn Gold)<ref>ꞌꞌVioline schwebt über das Orchesterꞌꞌ. Schwäbische Post (जर्मन न्यूजपेपर). ४ जून, १९९४ </ref> * मौन नोर (Silent Tears) * शाश्वत गीत (Eternal Song)<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref> * बिसरल पात (Forgotten Leaves) * “जॉर्जियाक लेल" (საკართველოსთვის) * ओबाउ आओर पियानोक लेल सोनाटा (Oboe Sonata) * पियानो सोलोक लेल २४ टैंगोस<ref name=":0">Brigitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (जर्मन न्यूजपेपर), १० फरवरी, २०११</ref><ref>{{cite news|title=इन्टरनेशनल पियानो डुओ एसोसिएशन, टोकियो। लिस्ट आफ़ प्राइज विनर्स, २००२|url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html|access-date=2025-08-08|archive-date=2020-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=ब्रिटिश वियोला सोसाईटी न्यूजलेटर, अगस्त, २०२३|url=https://www.britishviolasociety.co.uk/wp-content/uploads/2024/01/Latest-news-from-the-British-Viola-Society.-August-2023-compressed.pdf}}</ref> * गाथागीत (Ballade) * समारोह परेड नंबर १ (Ceremonial March No.1) * समारोह परेड नंबर २ (Ceremonial March No.2) [[फाइल:Tango Milonga op. 26.wav|बाएँ|अंगूठाकार|Tango Milonga op. 26]] [[फाइल:Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano).wav|बाएँ|अंगूठाकार|Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano)]] == बाह्य जडीसभ == ''[https://www.youtube.com/watch?v=sSX1c8EUukg Souvenir de Buenos Aires]'' (पियानो आ वायोला के लेल) ''[https://www.youtube.com/watch?v=9fKrf5TtvrU Lento Lacrimoso]'' ''[https://www.youtube.com/watch?v=_VKxG2dmQn4 Autumn Gold]'' == सन्दर्भ सूची == <references /> [[श्रेणी:जीवित लोक]] 5scjjzcw64nul3w9qjc6urha6v69889 चुमाओन 0 48187 282184 277445 2026-11-10T23:25:30Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282184 wikitext text/x-wiki {{Infobox | name = चुमाओन | title = चुमाओन | above = | subheader = | header1 = वर्गीकरण | data2 = मैथिल संस्कार | header3 = संस्कार | label4 = क्षेत्र | data4 = [[मिथिला (क्षेत्र)|मिथिला]] | label5 = अवसर | data5 = मैथिल विआह, उपनयन, कोजागरा, मुण्डन, आदी | header6 = | label6 = अनुष्ठान आ आशीर्वाद | data6 = चुमाओन गीत, [[दूर्वाक्षत मन्त्र]] | label7 = अनुष्ठानक लेल सामग्री | data7 = हरदि, दुबि आ दहीक सङ्ग रङ्गीन चाउरक दाना }} '''चुमाओन''' [[भारतीय उपमहाद्वीप]]क [[मिथिला (क्षेत्र)|मिथिला क्षेत्र]]मे [[विआह]], पवित्र सामूहिक समारोह, [[कोजागरा]] आ अन्य शुभ समारोहक समय कएल जाए वाला शुभ संस्कार छी। एकरामे [[हरदि]], [[दुबि]], आओर [[दही]]सँ रङ्गल चाउर केर दानासँ अभिषेक करल जाएत अछि। संस्कार प्रक्रियाक समयमे [[महिला]]सब चुमाओन गीतक नामसँ जानल जाए वाला मैथिली गीत गाबैत अछि आ परिवारक बुजुर्ग लोकनि [[दूर्वाक्षत मन्त्र]]क जप करि आशीर्वाद दैत अछि। ई परम्परा एहि क्षेत्रक लोककथा पर आधारित अछि।<ref name=":0">{{Cite book |last=Śrīvāstava |first=Lakshmī Prasāda |url=https://books.google.com/books/about/Bih%C4%81ra_loka_sa%E1%B9%83skrti_ko%C5%9Ba_Mithil%C4%81_k.html?id=MpEhAAAAMAAJ#%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A8 |title=Bihāra loka saṃskrti kośa: Mithilā khanḍạ |date=1990 |publisher=Sītārāma Prakāśana |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2025-10-06 |title=Sharad Purnima Attains Regional Flavour Of Kojagara In Mithilanchal |url=https://www.etvbharat.com/en/!offbeat/sharad-purnima-attains-regional-flavour-of-kojagara-in-mithilanchal-enn25100605061 |access-date=2025-10-07 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2024-12-09 |title=शादी-ब्याह से पहले इस रस्म में दर्द से कराह उठता है दूल्हा, जानें चुमावन वाली रस्म की खास परंपरा |url=https://hindi.news18.com/news/dharm/marriage-special-ritual-of-chumawan-performed-in-marriage-is-conducted-for-physical-test-local18-8884455.html |access-date=2025-10-07 |website=News18 हिंदी |language=hi |archive-date=2025-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102203304/https://hindi.news18.com/news/dharm/marriage-special-ritual-of-chumawan-performed-in-marriage-is-conducted-for-physical-test-local18-8884455.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-12-08 |title=Ram Sita Vivah: मैथिली चुमावन के साथ धूमधाम से मनाया गया राम सीता विवाह, आयोजन में जुटे लाखों श्रद्धालु |url=https://hindi.news18.com/news/family-and-welfare/spirituality-ram-sita-vivah-grand-celebration-on-vivah-panchami-devotees-gathered-in-very-large-number-local18-8883114.html |access-date=2025-10-07 |website=News18 हिंदी |language=hi |archive-url=https://web.archive.org/web/20250929152815/https://hindi.news18.com/news/family-and-welfare/spirituality-ram-sita-vivah-grand-celebration-on-vivah-panchami-devotees-gathered-in-very-large-number-local18-8883114.html |archive-date=2025-09-29 |dead-url=yes }}</ref><ref name=":2">{{Cite book |url=https://books.google.com/books/about/Folk_lore.html?id=rrO0AAAAIAAJ#Chumavan |title=Folk-lore |date=1965 |publisher=Indian Publications |language=en}}</ref> ==वर्णन== भारतीय उपमहाद्वीपक मिथिला क्षेत्रमे चुमाओन एकटा शुभ संस्कार छी जे किछु शुभ अवसर पर मैथिल लोकनिक परिवारमे कएल जाइत अछि। ई सामान्यतः [[उपनयन]], [[मुण्डन]], [[मैथिल विआह]], आ [[कोजागरा]] आदिक अवसर पर मनाओल जाइत अछि। मिथिला क्षेत्र बाहेक ई संस्कार [[बिहार]]क [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी भाषी]] क्षेत्रमे सेहो विस्तारित भेल अछि।<ref name=":2" /> विआह समारोह होइत काल वर-वधू दुनू केर शारीरिक परीक्षाक लेल ई संस्कार कएल जाइत अछि। चुमाओन संस्कारक समय समारोहमे उपस्थित महिलासब वर-वधू केर शरीरक अङ्ग गुप्त रूपसँ छूबि परीक्षण करैत अछि। संस्कारमे महिलासब चुमाओन गीत गबैत छथि आ एक-एक कए अक्षत (चाउरक दाना)सँ शरीरक पाँच टा अङ्ग कए छुबैत अछि आ अन्तमे विवाहित दम्पतिकेँ आशीर्वाद दैत अछि। चुमाओन गीत आशीर्वाद गीत छी जे दम्पति लेल गाओल जाइत अछि।<ref name=":0" /> मिथिला क्षेत्रमे शुभ अवसर पर आमन्त्रित व्यक्ति अप्पन परिजनकेँ जे वस्तु या पैसा दैत अछि ओकरा चुमाओन सेहो कहल जाइत अछि।<ref name=":0" /> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:मिथिलाक संस्कृति]] 8n36sf2w183xo6zwh0h1pv7iz6gvu9h जेमी चुंग 0 48608 282576 275361 2026-11-11T07:02:34Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282576 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = जेमी चुंग | image = Jamie Chung 2012 Shankbone.JPG | caption = 2012 ट्राइबेका फ़िल्म महोत्सव मे ''नाइफ़ फ़ाइट'' क प्रीमियर पर जेमी चुंग | birth_name = जेमी जिलिन चुंग | birth_date = {{Birth date and age|1983|4|10}} | birth_place = सैन फ़्रांसिस्को, कैलिफ़ोर्निया, संयुक्त राज्य अमेरिका | occupation = अभिनेत्री | years_active = 2004–वर्तमान | education = कैलिफ़ोर्निया विश्वविद्यालय, रिवरसाइड (बी.ए.) | spouse = {{Marriage|ब्रायन ग्रीनबर्ग|October 2015}} | children = 2 | website = {{Official URL}} }} '''जेमी जिलिन चुंग''' ({{Langx|en|Jamie Jilynn Chung}}; जन्म 10 अप्रैल 1983) एक अमेरिकी अभिनेत्री आ पूर्व रियलिटी टेलीविजन व्यक्तित्व छथि। हुनकर करियरक शुरुआत 2004 मे एमटीवी क रियलिटी शो ''द रियल वर्ल्ड: सैन डिएगो'' सँ भेल छल। एकर बाद ओ ''रियल वर्ल्ड/रोड रूल्स चैलेंज: द इन्फ़र्नो 2'' मे सेहो देखायल छथि। ''द रियल वर्ल्ड'' फ्रैंचाइज़ी सँ निकलल प्रतिभागी सभ मे हुनका सभसँ सफल प्रतिभागी मे एक मानल जाइत अछि।<ref>Lee, Amber (November 17, 2011). "2. Jamie Chung". Bleacher Report.</ref><ref>Beard, Lanford (May 21, 2012). "'The Real World': 20 years later, seven strangers who made their mark". ''Entertainment Weekly''.</ref> बाद मे चुंग फ़िल्म आ टेलीविजन अभिनय दिस मुड़लीं। ओ ''ड्रैगनबॉल इवोल्यूशन'', ''ग्रोन अप्स'', ''प्रीमियम रश'', ''सॉरॉरिटी रो'', ''द हैंगओवर पार्ट II'', ''सकर पंच'' आ एनिमेटेड फ़िल्म ''बिग हीरो 6'' (2014) मे अपन अभिनय लेल जानी जाइत छथि। स्वतंत्र फ़िल्म ''ईडन'' मे हुनकर अभिनय के समीक्षक सभ द्वारा प्रशंसा भेटल। टेलीविजन क्षेत्र मे ओ मिनीसीरीज़ ''समुराई गर्ल'' मे मुख्य भूमिका निभेलनि। एबीसी क फैंटेसी धारावाहिक ''वन्स अपॉन अ टाइम'' मे ओ मुलान क आवर्ती भूमिका मे देखायल छथि आ मार्वल आधारित श्रृंखला ''द गिफ्टेड'' (2017–2019) मे नियमित कलाकार रहीं। एकर अतिरिक्त, ओ ''बिग हीरो 6: द सीरीज़'' (2017–2021) मे गो-गो टोमागो पात्र केँ आवाज़ देलनि आ एचबीओ क श्रृंखला ''लवक्राफ्ट कंट्री'' (2020) मे जी-आह क भूमिका निभेलनि। == प्रारंभिक जीवन == जेमी चुंग क जन्म 10 अप्रैल 1983 केँ सैन फ़्रांसिस्को, कैलिफ़ोर्निया मे भेल छल।<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/facts/Jamie-Chung|title=Jamie Chung: American Actress|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eonline.com/photos/18449/april-celebrity-birthdays/686900|title=April Celebrity Birthdays: Jamie Chung|publisher=E! Online}}</ref> ओ दूसरी पीढ़ी क कोरियाई-अमेरिकी छथि। हुनकर माता-पिता 1980 क दशक मे संयुक्त राज्य अमेरिका आयल छलाह आ एक हैमबर्गर रेस्तरां चलबैत छलाह।<ref>Nakayama, Paul (May 22, 2013). "Fall 2012 Cover Story: Jamie Chung". ''Audrey''.</ref><ref>Stern, Marlow (August 25, 2012). "'Premium Rush' Star Jamie Chung on Her Road From 'The Real World' to Hollywood". ''The Daily Beast''.</ref> ओ लोवेल हाई स्कूल सँ पढ़ाई पूरा कएलनि आ बाद मे कैलिफ़ोर्निया विश्वविद्यालय, रिवरसाइड सँ अर्थशास्त्र मे स्नातक (बी.ए.) डिग्री प्राप्त कएलनि।<ref>{{cite web|url=http://alumni.ucr.edu/notable-alumni/|title=Notable UCR Alumni|publisher=University of California, Riverside Alumni Association}}</ref> एह समय ओ कप्पा कप्पा गामा सोरॉरिटी क सदस्य सेहो रहीं।<ref>{{cite web|url=http://scifiwire.com/2009/04/sorority-row-remake-scare.php|title=Sorority Row Remake Scares its own Star|publisher=SyFy Wire|access-date=2026-02-06|archive-date=2009-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090405001624/http://scifiwire.com/2009/04/sorority-row-remake-scare.php|dead-url=yes}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == जेमी चुंग 2012 मे अभिनेता आ संगीतकार ब्रायन ग्रीनबर्ग सँ संबंध मे अयलनि। दिसंबर 2013 मे दुनू क सगाई भेल,<ref>{{cite news|url=https://people.com/celebrity/jamie-chung-engaged-to-bryan-greenberg/|title=Jamie Chung Engaged to Bryan Greenberg|newspaper=People}}</ref> आ 31 अक्टूबर 2015 केँ कैलिफ़ोर्निया क सांता बारबरा मे हुनकर विवाह भेल।<ref>{{cite web|url=http://people.com/celebrity/jamie-chung-marries-bryan-greenberg-on-halloween/|title=Jamie Chung and Bryan Greenberg Get Married in Glamour on Halloween|publisher=People}}</ref> 2021 मे सरोगेसी क माध्यम सँ हुनकर जुड़वाँ पुत्र सभक जन्म भेल।<ref>{{cite web|url=https://people.com/parents/jamie-chung-and-bryan-greenberg-welcome-twins-we-got-double-the-trouble-now/|title=Jamie Chung and Bryan Greenberg Welcome Twins|publisher=People}}</ref> 2023 मे कार्यक्रम ''फाइंडिंग योर रूट्स'' मे भाग लेबाक बाद ओ कोरियाई इतिहास सँ जुड़ल अपन पूर्वज सभक जानकारी प्राप्त कएलनि।<ref>{{cite web|url=https://www.today.com/popculture/tv/jamie-chung-korean-legend-finding-your-roots-rcna67372|title=Jamie Chung learns she's related to a 'big deal' in Korean history|publisher=Today}}</ref> जनवरी 2025 मे दक्षिणी कैलिफ़ोर्निया मे लागल भीषण आग मे लॉस एंजेलिस स्थित हुनकर घर नष्ट भऽ गेल, तथापि परिवारक सभ सदस्य सुरक्षित रहलाह।<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/jamie-chung-bryan-greenbergs-house-destroyed-la-fires-1236107170/|title=Jamie Chung and Bryan Greenberg's House Destroyed in L.A. Fires|publisher=The Hollywood Reporter}}</ref> == बाहरी कड़ियाँ == {{Commons category}} * {{IMDb name}} == संदर्भ == {{Reflist}} [[श्रेणी:अमेरिकी अभिनेत्रीसभ]] rrwlnnxv4iovvv8b9u9kjhft6jsvoqa कल्कि सुब्रमणियम 0 48609 282577 280159 2026-11-11T07:02:39Z SM7Bot 2454 /* top */ Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282577 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = कल्कि सुब्रमणियम | honorific_suffix = | image = Kalki_Subramaniam.jpg | caption = 2013 मे कल्कि | birth_place = पोल्लाची, [[तमिलनाडु]], [[भारत]] | nationality = भारतीय | occupation = सामाजिक कार्यकर्ता, अभिनेत्री, कलाकार आ लेखिका | years_active = 2005–वर्तमान }} '''कल्कि सुब्रमणियम''' ({{Langx|en|Kalki Subramaniam}}) एक भारतीय ट्रांसजेंडर अधिकार कार्यकर्ता, सामाजिक कार्यकर्ता, कलाकार, अभिनेत्री, लेखिका, प्रेरक वक्ता आ उद्यमी छथि। ओ [[तमिलनाडु]] क निवासी छथि। ओ '''सहोदरी फ़ाउंडेशन''' क संस्थापक छथि, जे भारत मे ट्रांसजेंडर व्यक्ति सभक दृश्यता आ सशक्तीकरण क क्षेत्र मे अग्रणी संगठन सभ मे सँ एक अछि। ओ भारत सरकार क '''नेशनल काउंसिल फ़ॉर ट्रांसजेंडर पर्सन्स''' मे दक्षिण क्षेत्र क प्रतिनिधि आ सदस्य सेहो रहल छथि। == प्रारम्भिक जीवन == कल्कि सुब्रमणियम क जन्म [[तमिलनाडु]] क पोल्लाची नामक एक छोट शहर मे भेल छल।<ref>{{Cite web |last=Kalki |title=My Story |url=http://ai.eecs.umich.edu/people/conway/TSsuccesses/Kalki/Kalki.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120021008/https://ai.eecs.umich.edu/people/conway/TSsuccesses/Kalki/Kalki.html |archive-date=20 November 2023 |website=ai.eecs.umich.edu}}</ref> एक कामकाजी परिवार मे जन्मल कल्कि एक मेधावी छात्रा छलथि। ओ दू गो स्नातकोत्तर डिग्री प्राप्त कएलनि—पत्रकारिता आ जनसंपर्क मे स्नातकोत्तर तथा अंतरराष्ट्रीय संबंध मे स्नातकोत्तर। स्नातकोत्तर अध्ययन क दौरान ओ ट्रांसजेंडर महिला सभ लेल तमिल भाषा मे प्रकाशित मासिक पत्रिका '''सहोदरी''' क शुरुआत कएलनि (सहोदरी क अर्थ “बहिन” होइत अछि)। ई भारत मे ट्रांसजेंडर समुदाय लेल प्रकाशित पहिल तमिल पत्रिका छल।<ref>{{Cite web |title=Profile |url=http://www.kalkisubramaniam.com/about.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180421232656/http://www.kalkisubramaniam.com/about.aspx |archive-date=21 April 2018 |website=Kalki Subramaniam}}</ref> कल्कि कई वर्ष धरि ऑरोविल मे सेहो रहल छथि। == सामाजिक कार्य == 2005 सँ कल्कि भारत मे ट्रांसजेंडर अधिकार लेल सक्रिय रूप सँ काज कऽ रहल छथि। ओ तकनीक, कला, सिनेमा आ साहित्य केँ ट्रांसजेंडर सशक्तीकरण क माध्यम बनाबैत अपन अभिनव सामाजिक कार्य लेल जानल जाइत छथि। ओ [[भारत क सर्वोच्च न्यायालय]] द्वारा ट्रांसजेंडर पहचान केँ कानूनी मान्यता देनाय ऐतिहासिक निर्णय क पाछाँ सक्रिय भूमिका निभेनिहार प्रमुख कार्यकर्ता सभ मे सँ एक छलथि।<ref>{{Cite web |last=Anil |first=Chintha Mary |date=2016-06-11 |title=Cutting the phallus and destroying binaries: Transgender activist Kalki's battle through art |url=https://www.thenewsminute.com/article/cutting-phallus-and-destroying-binaries-transgender-activist-kalkis-battle-through-art-44694 |website=The News Minute |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329220812/https://www.thenewsminute.com/article/cutting-phallus-and-destroying-binaries-transgender-activist-kalkis-battle-through-art-44694 |archive-date=29 March 2023 }}</ref> 2009 मे, एक लोकप्रिय वैवाहिक वेबसाइट द्वारा एक ट्रांसजेंडर महिला क विवाह विज्ञापन अस्वीकार कएल जाए पर, कल्कि भारत क पहिल ट्रांसजेंडर विवाह वेबसाइट क शुरुआत कएलनि।<ref>{{Cite web |last=Mahadevan |first=Meenakshi |date=September 3, 2009 |title=India's first transsexual matrimony site launched |url=https://www.news18.com/videos/india/transexuals-website-323933.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412092825/https://www.news18.com/videos/india/transexuals-website-323933.html |archive-date=12 April 2019 |website=News18}}</ref> ओ एलजीबीटीक्यू अधिकार विषय पर 12 सँ अधिक वृत्तचित्र बनौने छथि आ कई अंतरराष्ट्रीय वृत्तचित्र मे अभिनय सेहो कएलनि अछि।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/magazine/breaking-free/article6941000.ece|title=Breaking Free |newspaper=The Hindu|date=28 February 2015|last1=Parthasarathy|first1=Sindhuja }}</ref> 2010 मे ओ वंचित ट्रांसजेंडर महिला सभ केँ नागरिक पत्रकारिता क प्रशिक्षण देलनि आ अपन कथा कहबाक लेल लघु वृत्तचित्र बनेबाक प्रेरणा देलनि।<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/india-transgender-journalists-kalki/indias-transgender-journalists-give-voice-to-community-idUSKBN1420ER|title=India's transgender journalists give voice to community |first1=Mrinalika |last1=Roy |newspaper=Reuters|date=13 December 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609025757/https://www.reuters.com/article/india-transgender-journalists-kalki/indias-transgender-journalists-give-voice-to-community-idUSKBN1420ER |archive-date=9 June 2022 }}</ref> अक्टूबर 2019 मे ओ तमिलनाडु क कोयंबटूर शहर मे पहिल LGBTQIA प्राइड मार्च क आयोजन कएलनि। == उद्यमिता == 2008 मे कल्कि '''सहोदरी फ़ाउंडेशन''' क स्थापना कएलनि, जे भारत मे ट्रांसजेंडर अधिकार लेल काज करैत अछि।<ref>{{cite web|url=https://sahodari.org/about/|title=About Sahodari Foundation - Sahodari.org|access-date=2026-02-06|archive-date=2009-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20091022090211/http://sahodari.org/about_sahodari.html|dead-url=yes}}</ref> 2017 मे ओ '''थूरिकाई''' नामक एक कला परियोजना शुरू कएलनि, जाहि माध्यम सँ 200 सँ अधिक ट्रांसजेंडर व्यक्ति सभ केँ अभिव्यक्तिपूर्ण कला क प्रशिक्षण देल गेल आ हुनकर आजीविका क अवसर बढ़ाओल गेल।<ref>{{Cite news|url=https://transhearts.org/about|title=About Transhearts - Transhearts.org}}</ref> == फ़िल्मी करियर == 2011 मे कल्कि [[तमिल भाषा]] क फ़िल्म '''नार्थागी''' मे मुख्य भूमिका निभेलनि, जे ट्रांसजेंडर जीवन पर आधारित छल। 2018 मे फ़िल्म '''सरकार''' क गीत “ओरु भाइरल पुरात्सी” मे ओ विशेष उपस्थिति देलनि। ओ भारत क पहिल ट्रांसजेंडर महिला छथि, जे कियो फ़िल्म मे मुख्य भूमिका निभेलनि।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhopal/bhopal-gets-drenched-in-rainbow-colours/articleshow/58746571.cms}}</ref> 2019 मे ओ समानांतर हिंदी फ़िल्म '''Kalashnikov – The Lone Wolf''' मे मुख्य भूमिका निभेलनि।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kalki-subramaniams-maiden-film-wins-award-in-new-delhi/articleshow/69162355.cms}}</ref> == प्रकाशन == 2015 मे हुनकर तमिल कविता संग्रह '''कुरी अरुथेयन्''' प्रकाशित भेल। 2021 मे हुनकर अंग्रेज़ी पुस्तक '''उइ आर नोट द्य आदार्स''' प्रकाशित भेल, जे हार्वर्ड कैनेडी स्कूल क पुस्तकालय मे शामिल कएल गेल। 2024 मे हुनकर तमिल काव्य-संग्रह '''ओरु थिरुनंगईयिन डायरी कुरिप्पु''' प्रकाशित भेल। == पुरस्कार आ सम्मान == * 2010 – IVLP क अंतर्गत अमेरिका सरकार क आधिकारिक अतिथि * 2014 – फेसबुक द्वारा विश्व क 12 प्रेरणादायक महिला सभ मे चयन * 2016 – NDTV Woman of Worth Award लेल नामांकन * 2019 – TransAmsterdam द्वारा “International Ambassador for Life” == संदर्भ == {{Reflist}} [[श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीसभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला कार्यकर्तासभ]] [[श्रेणी:भारतीय महिला लेखकसभ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] d75z6tfrnyr70gpe0jp3rbbg4mj90jq चेंगिज़ चिचेक 0 48771 282578 281611 2026-11-11T07:02:44Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282578 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = चेंगिज़ चिचेक | native_name = Cengiz Çiçek | native_name_lang = tr | image = Cengiz Çiçek (cropped).jpg | caption = चेंगिज़ चिचेक | office = [[तुर्कीक ग्रैण्ड नेशनल एसेम्बली]] केर सदस्य | term_start = २ जून २०२३ | constituency = [[इस्तांबुल]] (द्वितीय निर्वाचन क्षेत्र) | party = [[पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी]] (HDP)<br>[[ग्रीन लेफ्ट पार्टी]] (YSP) | occupation = [[राजनीतिज्ञ]], [[वकील]] | nationality = [[तुर्की]] }} '''चेंगिज़ चिचेक''' ({{Langx|en|Cengiz Çiçek}}) [[तुर्की]]क एकटा प्रमुख [[राजनीतिज्ञ]] आ [[वकील]] छथि। ओ सम्प्रति तुर्कीक [[तुर्कीक ग्रैण्ड नेशनल एसेम्बली|ग्रैण्ड नेशनल एसेम्बली]] मे [[इस्तांबुल]] निर्वाचन क्षेत्रसँ [[संसद सदस्य]]क रूपमे काज कऽ रहल छथि। ओ '[[पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी]]' (HDP) आ '[[ग्रीन लेफ्ट पार्टी]]' (YSP) सँ सम्बद्ध छथि। तुर्कीक राजनीतिमे हुनका [[कुर्द]] अधिकार, अल्पसंख्यक लोकनिक हित आ [[मानवाधिकार]]क हेतु आवाज उठयबाक लेल विशेष रूपसँ जानल जाइत छन्हि। == विधिक करियर आ मानवाधिकार वकालत == राजनीतिमे सक्रिय होबयसँ पूर्व, चेंगिज़ चिचेक एकटा पेशेवर वकीलक रूपमे अपन करियरक आरम्भ केलन्हि। ओ मुख्य रूपसँ मानवाधिकार आ राजनीतिक मामला सभक वकालतसँ जुड़ल रहल छथि। ओ तुर्कीक प्रसिद्ध 'असरिन लॉ ऑफिस' (Asrın Hukuk Bürosu) केर एकटा प्रमुख सदस्य रहल छथि। अपन विधिक करियरक अवधिमे, ओ कुर्द नेता [[अब्दुल्ला ओजालान]] (Abdullah Öcalan) केर प्रतिनिधित्व करनिहार वकील सभक दलक महत्त्वपूर्ण अङ्ग रहल छथि। ओ ओजालानक जेलक स्थिति, एकान्तवास (Isolation) आ हुनक मानवाधिकारक रक्षाक हेतु कानूनी कार्यवाही सभमे सक्रिय रूपसँ भाग लेलन्हि आ तुर्कीक अदालतक संगे-संग अन्तरराष्ट्रीय मञ्च पर सेहो अपन पक्ष रखलन्हि।<ref>{{cite news |title=Türkei beendet Isolation Öcalans |url=https://www.diepresse.com/522511/turkei-beendet-isolation-ocalans |work=Die Presse |date=17 November 2009 |language=de |access-date=18 June 2023}}</ref> === २०११ केर गिरफ्तारी आ अन्तरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया === नवम्बर २०११ मे, तुर्कीक अधिकारी सभ द्वारा कएल गेल एकटा व्यापक पुलिस कार्रवाईक मध्य, चेंगिज़ चिचेककेँ आन कतेको वकील सभक संगे गिरफ्तार कऽ लेल गेल छल। ई घटना ओहि काल तुर्कीमे वकालत पेशा आ मानवाधिकारक स्थिति पर गम्भीर प्रश्न उत्पन्न केने छल।<ref>{{cite web |title=Turkey: Provisional releases and continued judicial harassment of 47 lawyers, one journalist, one legal secretary and two drivers |url=https://www.fidh.org/en/region/europe-central-asia/turkey/Turkey-Provisional-releases-and |publisher=International Federation for Human Rights |date=2014 |access-date=18 June 2023 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[अन्तरराष्ट्रीय मानवाधिकार सङ्घ]] (FIDH) आ रिपब्लिकन लॉयर्स एसोसिएशन (RAV) जेहन प्रमुख कानूनी संस्था सभ एहि गिरफ्तारी सभक कठोर आलोचना केलक। ई संस्था सभ एकरा वकील सभक विरुद्ध एकटा अनुचित न्यायिक उत्पीड़न आ हुनका लोकनिक पेशेवर काजमे राज्यक अनावश्यक हस्तक्षेप बतौलक।<ref>{{cite web |title=Tag des bedrohten Anwalts – 24. Januar 2019 |url=https://www.rav.de/publikationen/infobriefe/infobrief-117-2019/tag-des-bedrohten-anwalts-24-januar-2019 |publisher=Republikanischer Anwältinnen - und Anwälteverein e.V. (RAV) |date=24 January 2019 |access-date=18 June 2023 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == राजनीतिक जीवन आ संसदीय चुनाव == विधिक क्षेत्रमे दीर्घ सङ्घर्षक उपरान्त चेंगिज़ चिचेक मुख्यधाराक राजनीतिमे प्रवेश केलन्हि आ पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी (HDP) सँ जुड़ि गेलाह। ओ पार्टीक इस्तांबुल प्रान्तीय सह-अध्यक्ष (Co-chair) केर रूपमे महत्त्वपूर्ण साङ्गठनिक काज केलन्हि। हुनक राजनीतिक कार्यकालक अवधिमे, पार्टीक गतिविधि सभ आ सरकार विरोधी रुखक कारण हुनका कतेको बेर पुलिस हिरासत आ राजनीतिक दबाव सभक सामना करय पड़लन्हि।<ref>{{cite news |title=Istanbul opposition co-chair arrested |work=Ahval News |date=2020 |access-date=18 June 2023}}</ref> मई २०२३ केर [[तुर्की आम चुनाव, 2023|तुर्की संसदीय चुनाव]] सभमे, चिचेक 'ग्रीन लेफ्ट पार्टी' (Yeşil Sol Parti - YSP) केर उम्मीदवारक रूपमे इस्तांबुलक दोसर निर्वाचन क्षेत्रसँ चुनाव लड़लाह। एहि चुनावमे हुनका व्यापक जनसमर्थन भेटलन्हि आ ओ विजय प्राप्त कऽ तुर्कीक ग्रैण्ड नेशनल एसेम्बलीक सदस्य चुनल गेलाह। संसदमे ओ अनवरत लोकतान्त्रिक मूल्य, कानूनक शासन आ शोषित वर्गक रक्षाक हेतु अपन आवाज उठा रहल छथि।<ref>{{cite news |last=Aram |first=Roni |title=Çiçek says young people can make a difference on 14 May |work=Firat News Agency |date=2023 |access-date=18 June 2023}}</ref><ref>{{cite news |last=Şafak |first=Yeni |date=18 June 2023 |title=İstanbul Seçim Sonuçları - 2023 Genel Seçim İstanbul Oy Oranları |url=https://www.yenisafak.com/secim-istanbul-ili-secim-sonuclari-2023 |work=Yeni Şafak |language=tr |access-date=18 June 2023 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Kurdish MP: "Ensuring Erdoğan's defeat is about safeguarding our lives" |url=https://medyanews.net/kurdish-mp-ensuring-erdogans-defeat-is-about-safeguarding-our-lives/ |work=Medya News |date=21 May 2023 |access-date=18 June 2023 |archive-date=18 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618194931/https://medyanews.net/kurdish-mp-ensuring-erdogans-defeat-is-about-safeguarding-our-lives/ |dead-url=yes}}</ref> == नागरिक समाज आ सामाजिक गतिविधि सभ == संसद सदस्य होयबाक संगे-संग, चिचेक नागरिक समाजक आन्दोलन सभमे सेहो अग्रणी रहल छथि। ओ इस्तांबुलमे '''सैटरडे मदर्स''' (Saturday Mothers / Cumartesi Anneleri) केर शान्तिपूर्ण प्रदर्शन सभमे सक्रिय रूपसँ सम्मिलित रहैत छथि। ई समूह १९८० आ १९९० केर दशकमे राज्यक हिरासतमे गायब वा हेराएल लोकक परिवारक प्रतिनिधित्व करैत अछि, जे अपन परिजन सभक सत्य जनबाक हेतु आ न्याय प्राप्त करबाक लेल दीर्घ कालसँ सङ्घर्ष कऽ रहल छथि। २०२३ मे, इस्तांबुलक गलातासराय स्क्वायर (Galatasaray Square) मे एहि समूहक प्रदर्शनक मध्य पुलिस द्वारा कएल गेल कठोर कार्रवाईमे चिचेक आ आन विपक्षी सांसद सभकेँ पुलिस नाकेबन्दी आ अवरोधक सामना करय पड़लन्हि। पुलिसक एहि व्यवहारक उपरान्तहु ओ मानवाधिकारक हननक विरुद्ध अपन समर्थन आ उपस्थितिक द्वारा पीड़ित परिवार सभक साहस बढ़बैत रहल छथि।<ref>{{cite news |last=Yasar |first=Ferhat |date=17 June 2023 |title=Police detain Saturday Mothers during their weekly vigil, blockade MPs coming for support |url=https://www.duvarenglish.com/police-detain-saturday-mothers-during-their-weekly-vigil-blockade-mps-coming-for-support-news-62589 |work=Gazete Duvar |language=tr |access-date=18 June 2023}}</ref><ref>{{cite news |title=Search for justice, truth against forced disappearances continues |work=Jinhagency News |date=2023 |access-date=18 June 2023}}</ref> == संदर्भ == {{reflist}} == बाहरी कड़ी सभ == * [https://www.wikidata.org/wiki/Q119704089 विकिडाटा पर चेंगिज़ चिचेक (Q119704089)] [[श्रेणी:तुर्कीक राजनीतिज्ञ]] [[श्रेणी:तुर्कीक वकील]] [[श्रेणी:तुर्कीक संसदक सदस्य]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:२०२६ विकि लव्ज़ रमजान प्रतियोगिताक लेख]] 12p0ex77w3hcie0v9zf2fos9letjw79 फेरियल क्लार्क 0 48772 282190 277350 2026-11-11T01:12:55Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282190 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = फेरियल क्लार्क | native_name = Feryal Clark | native_name_lang = en | image = Official portrait of Feryal Clark MP crop 2.jpg | caption = फेरियल क्लार्क | office = [[संसद सदस्य]] (यूनाइटेड किंगडम) | constituency = [[एनफील्ड नॉर्थ]] (Enfield North) | term_start = १२ दिसंबर २०१९ | term_end = | majority = | predecessor = जोन रयान | successor = | party = [[लेबर पार्टी (यूके)|लेबर पार्टी]] | nationality = ब्रिटिश | occupation = [[राजनीतिज्ञ]] }} '''फेरियल क्लार्क''' ({{lang-en|Feryal Clark}}; पूर्व नाम: फेरियल डेमिरसी) एकटा प्रमुख ब्रिटिश [[राजनीतिज्ञ]] छथि, जे [[यूनाइटेड किंगडम]]क [[लेबर पार्टी (यूके)|लेबर पार्टी]] सँ जुड़ल छथि। ओ २०१९ केर यूनाइटेड किंगडम आम चुनावक उपरान्त सँ '[[एनफील्ड नॉर्थ]]' (Enfield North) निर्वाचन क्षेत्र सँ [[संसद सदस्य]] (MP) केर रूप मे निरन्तर काज कऽ रहल छथि। राष्ट्रीय राजनीति मे अपन डग रखबा सँ पूर्व, ओ स्थानीय सरकार मे सेहो कतेको महत्त्वपूर्ण भूमिका सभक निर्वहन केने छथि आ स्थानीय लोकनिक हितक हेतु अनवरत काज केने छथि।<ref>{{cite book |last=Brunskill |first=Ian |date=19 March 2020 |title=The Times guide to the House of Commons 2019: the definitive record of Britain's historic 2019 General Election |publisher=HarperCollins Publishers Limited |page=193 |isbn=978-0-00-839258-1}}</ref> == प्रारम्भिक राजनीतिक करियर == फेरियल क्लार्कक राजनीतिक यात्राक सर्वप्रथम प्रारम्भ [[लन्दन]]क स्थानीय चुनाव सभ सँ भेल छल। ओ हैकनी (Hackney) बरो काउन्सिल मे 'हॉक्सटन ईस्ट आ शोर्डिच' वार्डक प्रतिनिधित्व केलन्हि। वर्ष २०१० आ २०१४ केर स्थानीय चुनाव सभ मे हुनका पार्षद (Councillor) चुनल गेल छल। एहि कार्यकालक अवधि मे ओ स्थानीय परिषदक स्वास्थ्य आ सामाजिक देखरेख जेहन अति महत्त्वपूर्ण विभाग सभ मे अपन अमूल्य सेवा सभ देलन्हि आ जन-कल्याणक काज सँ अपन विशिष्ट पहिचान बनौलन्हि। जनमानसक बीच हुनक पकड़ बहुत नीक रहल।<ref>{{cite web |url=https://www.hackneygazette.co.uk/news/22944723.local-elections-hoxton-east-shoreditch-ward-result/ |title=Local elections: Hoxton East and Shoreditch ward result |date=2014-05-23 |website=Hackney Gazette |language=en |access-date=8 मार्च 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.andrewteale.me.uk/leap/results/2010/7/#ward122 |title=Local Elections Archive Project - 2010 - Hackney |website=www.andrewteale.me.uk |access-date=8 मार्च 2026 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222163826/https://www.andrewteale.me.uk/leap/results/2010/7/#ward122 |dead-url=yes }}</ref> वर्ष २०१६ मे, क्लार्क (ओहि समय डेमिरसी) केँ [[लन्दन विधानसभा]] (London Assembly) चुनावक हेतु लेबर पार्टीक सूची मे सम्मिलित कएल गेल छल, यद्यपि ओ ओहि बेर विधानसभा धरि पहुँचबा मे सफल नहि भऽ सकलीह, मुदा हुनक राजनीतिक संकल्प कम नहि भेल।<ref>{{cite web |url=https://www.londonelects.org.uk/im-voter/who-vote/london-wide-assembly-member-candidates |title=London-wide Assembly Member candidates 2016 {{!}} London Elects |website=www.londonelects.org.uk |language=en |access-date=8 मार्च 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160812091858/https://www.londonelects.org.uk/im-voter/who-vote/london-wide-assembly-member-candidates |archive-date=2016-08-12 |dead-url=yes}}</ref> == संसदीय करियर == नवम्बर २०१९ मे, क्लार्क केँ 'एनफील्ड नॉर्थ' निर्वाचन क्षेत्रक हेतु लेबर पार्टीक संसदीय उम्मीदवारक रूप मे चयनित कएल गेल।<ref>{{cite web |url=https://hackneypost.co.uk/feryal-clark-enfield-north/ |title=Feryal Clark selected as Labour Candidate for Enfield North |last=Grossman |first=Sam |date=2019-11-07 |website=Hackney Post |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026 |archive-date=2024-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126184703/http://hackneypost.co.uk/feryal-clark-enfield-north/ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.t-vine.com/hackney-councillor-feryal-demirci-is-labours-parliamentary-candidate-for-enfield-north/ |title=Hackney councillor Feryal Demirci is Labour’s Parliamentary candidate for Enfield North |website=www.t-vine.com |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026 |archive-date=2024-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724084905/https://www.t-vine.com/hackney-councillor-feryal-demirci-is-labours-parliamentary-candidate-for-enfield-north/ |dead-url=yes }}</ref> दिसम्बर २०१९ केर [[यूनाइटेड किंगडम आम चुनाव, 2019|आम चुनाव]] सभ मे ओ शानदार विजय प्राप्त केलन्हि आ अपन जीवन मे पहिल बेर ब्रिटिश संसद मे प्रवेश केलन्हि। ई हुनक राजनीतिक जीवनक एकटा बहुत पैघ उपलब्धि छल।<ref>{{cite news |title=Enfield North parliamentary constituency – Election 2019 |work=BBC News}}</ref> === लेबर पार्टी नेतृत्व आ शैडो कैबिनेट === वर्ष २०२० केर लेबर पार्टी नेतृत्व चुनाव मे, क्लार्क प्रमुख नेत्री [[लिसा नंदी]] (Lisa Nandy) केर प्रबल समर्थन केने छलीह।<ref>{{cite web |url=https://www.wigantoday.net/news/politics/here-are-the-23-mps-backing-wigans-lisa-nandy-in-the-labour-party-leadership-contest-2499554 |title=Here are the 23 MPs backing Wigan's Lisa Nandy in the Labour Party leadership contest |date=2020-01-10 |website=Wigan Today |language=en |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> दिसम्बर २०२१ मे, जखन पार्टीक शीर्ष नेता [[कीर स्टार्मर]] (Keir Starmer) अपन टीम मे किछु फेरबदल केलन्हि, तखन क्लार्क केँ 'प्राथमिक देखभाल आ रोगी सुरक्षाक हेतु शैडो मिनिस्टर' (Shadow Minister for Primary Care and Patient Safety) केर महत्त्वपूर्ण दायित्व सौंपाल गेल।<ref>{{cite web |url=https://labourlist.org/2021/12/keir-starmer-unveils-new-frontbench-team-after-wider-reshuffle/ |title=Keir Starmer unveils new frontbench team after wider reshuffle |last=Rodgers |first=Sienna |date=2021-12-04 |website=LabourList |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026}}</ref><ref>{{cite web |last=Clark |first=Feryal |date=4 December 2021 |title=Delighted to have been asked to join @wesstreeting's team as Shadow Minister for Primary Care and Patient Safety |website=Twitter |url=https://x.com/i/status/1467167943414976522}}</ref> एकर उपरान्त सितम्बर २०२३ मे भेल एकटा आन फेरबदल मे हुनक राजनीतिक कद केँ आओरो उँच करैत, हुनका लेबर फ्रंटबेंच पर 'शैडो मिनिस्टर ऑफ स्टेट' केर रूप मे पदोन्नत कएल गेल छल। ई पदोन्नति हुनक मेहनत आ पार्टीक प्रति हुनक समर्पणक प्रतिफल छल।<ref>{{cite web |url=https://labourlist.org/2023/09/labour-reshuffle-starmer-unveils-five-new-shadow-ministers/ |title=Labour reshuffle: Starmer unveils 12 more junior shadow ministers |last=Jones |first=Tom Belger, Morgan |date=2023-09-05 |website=LabourList |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> === २०२४ चुनाव आ वर्तमान स्थिति === ४ जुलाई २०२४ केँ सम्पन्न भेल आम चुनाव सभ मे क्लार्क केँ एनफील्ड नॉर्थ निर्वाचन क्षेत्र सँ भारी जनसमर्थनक संगे पुनः संसद सदस्य चुनल गेल।<ref>{{cite web |url=https://electionresults.parliament.uk/ |title=UK Parliament election results: General election for the constituency of Enfield North on 4 July 2024 |website=UK Parliament election results |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> चुनावक उपरान्त जखन लेबर पार्टी सत्ता मे वापसी केलक, तखन हुनका सरकार मे आधिकारिक तौर पर नियुक्त कएल गेल आ विज्ञान, नवाचार आ प्रौद्योगिकी विभाग (DSIT) मे संसदीय उप-राज्य सचिव (Parliamentary Under-Secretary of State) केर पैघ जिम्मेदारी प्रदान कएल गेलन्हि।<ref>{{cite web |url=https://www.gov.uk/government/people/feryal-clark |title=Feryal Clark MP |website=GOV.UK |language=en |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> == राजनीतिक विचार आ सक्रियता == संसदक भीतर क्लार्क अनवरत रूप सँ स्वास्थ्य व्यवस्था आ सामाजिक देखरेख सँ जुड़ल जनहितक मुद्दा सभ पर प्रखरता सँ अपन आवाज बुलन्द करैत रहल छथि। फेरियल क्लार्कक राजनीतिक जीवन एकटा प्रेरणादायक यात्रा अछि जे स्थानीय स्तर सँ प्रारम्भ भऽ राष्ट्रीय स्तर धरि पहुँचल अछि। ओ अपन सम्पूर्ण राजनीतिक कार्यकालक मध्य एहि बात पर विशेष बल दैत रहल छथि जे कोना समाजक उपेक्षित आ कमजोर वर्गक लेल नीक स्वास्थ्य सुविधा आ सुरक्षित भविष्य सुनिश्चित कएल जा सकय। जनवरी २०२२ मे, एकटा पैघ [[नागरिक अधिकार]] मुद्दा पर भेल चर्चाक मध्य, ओ यूनाइटेड किंगडमक सरकार सँ १९१५ केर [[आर्मेनियाई नरसंहार]] (Armenian Genocide) केँ आधिकारिक तौर पर मान्यता देबाक लेल पुरजोर अपील केने छलीह। हुनक ई ऐतिहासिक डग मानवाधिकारक प्रति हुनक गहीर संवेदनशीलता केँ दर्शावैत अछि। हुनक कार्यशैली मे एकटा जन-प्रतिनिधिक आदर्श रूप देखल जा सकैत अछि। स्थानीय पार्षद सँ लऽ कऽ संसद सदस्य आ तकर उपरान्त सरकारी विभाग मे उप-राज्य सचिवक पद धरि पहुँचब हुनक निरन्तर परिश्रम आ जनताक प्रति हुनक समर्पणक साक्षात प्रमाण अछि।<ref>{{cite web |url=https://en.armradio.am/2022/01/27/feryal-clark-mp-calls-on-uk-government-to-recognize-the-armenian-genocide/ |title=Feryal Clark MP calls on UK Government to recognize the Armenian Genocide |website=Public Radio of Armenia |language=en-US |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> == संदर्भ == {{reflist}} == बाहरी कड़ी सभ == * [https://www.wikidata.org/wiki/Q75621766 विकिडाटा पर फेरियल क्लार्क (Q75621766)] * [https://members.parliament.uk/member/4785/profile यूनाइटेड किंगडमक संसदक आधिकारिक पृष्ठ पर प्रोफ़ाइल] [[श्रेणी:यूनाइटेड किंगडमक राजनीतिज्ञ]] [[श्रेणी:लेबर पार्टी (यूके) केर राजनीतिज्ञ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:२०२६ विकि लव्ज़ रमजान प्रतियोगिताक लेख]] 6flt6ephawdaf1svoocbobb8oxi7ww9 282579 282190 2026-11-11T07:02:49Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282579 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = फेरियल क्लार्क | native_name = Feryal Clark | native_name_lang = en | image = Official portrait of Feryal Clark MP crop 2.jpg | caption = फेरियल क्लार्क | office = [[संसद सदस्य]] (यूनाइटेड किंगडम) | constituency = [[एनफील्ड नॉर्थ]] (Enfield North) | term_start = १२ दिसंबर २०१९ | term_end = | majority = | predecessor = जोन रयान | successor = | party = [[लेबर पार्टी (यूके)|लेबर पार्टी]] | nationality = ब्रिटिश | occupation = [[राजनीतिज्ञ]] }} '''फेरियल क्लार्क''' ({{Langx|en|Feryal Clark}}; पूर्व नाम: फेरियल डेमिरसी) एकटा प्रमुख ब्रिटिश [[राजनीतिज्ञ]] छथि, जे [[यूनाइटेड किंगडम]]क [[लेबर पार्टी (यूके)|लेबर पार्टी]] सँ जुड़ल छथि। ओ २०१९ केर यूनाइटेड किंगडम आम चुनावक उपरान्त सँ '[[एनफील्ड नॉर्थ]]' (Enfield North) निर्वाचन क्षेत्र सँ [[संसद सदस्य]] (MP) केर रूप मे निरन्तर काज कऽ रहल छथि। राष्ट्रीय राजनीति मे अपन डग रखबा सँ पूर्व, ओ स्थानीय सरकार मे सेहो कतेको महत्त्वपूर्ण भूमिका सभक निर्वहन केने छथि आ स्थानीय लोकनिक हितक हेतु अनवरत काज केने छथि।<ref>{{cite book |last=Brunskill |first=Ian |date=19 March 2020 |title=The Times guide to the House of Commons 2019: the definitive record of Britain's historic 2019 General Election |publisher=HarperCollins Publishers Limited |page=193 |isbn=978-0-00-839258-1}}</ref> == प्रारम्भिक राजनीतिक करियर == फेरियल क्लार्कक राजनीतिक यात्राक सर्वप्रथम प्रारम्भ [[लन्दन]]क स्थानीय चुनाव सभ सँ भेल छल। ओ हैकनी (Hackney) बरो काउन्सिल मे 'हॉक्सटन ईस्ट आ शोर्डिच' वार्डक प्रतिनिधित्व केलन्हि। वर्ष २०१० आ २०१४ केर स्थानीय चुनाव सभ मे हुनका पार्षद (Councillor) चुनल गेल छल। एहि कार्यकालक अवधि मे ओ स्थानीय परिषदक स्वास्थ्य आ सामाजिक देखरेख जेहन अति महत्त्वपूर्ण विभाग सभ मे अपन अमूल्य सेवा सभ देलन्हि आ जन-कल्याणक काज सँ अपन विशिष्ट पहिचान बनौलन्हि। जनमानसक बीच हुनक पकड़ बहुत नीक रहल।<ref>{{cite web |url=https://www.hackneygazette.co.uk/news/22944723.local-elections-hoxton-east-shoreditch-ward-result/ |title=Local elections: Hoxton East and Shoreditch ward result |date=2014-05-23 |website=Hackney Gazette |language=en |access-date=8 मार्च 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.andrewteale.me.uk/leap/results/2010/7/#ward122 |title=Local Elections Archive Project - 2010 - Hackney |website=www.andrewteale.me.uk |access-date=8 मार्च 2026 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222163826/https://www.andrewteale.me.uk/leap/results/2010/7/#ward122 |dead-url=yes }}</ref> वर्ष २०१६ मे, क्लार्क (ओहि समय डेमिरसी) केँ [[लन्दन विधानसभा]] (London Assembly) चुनावक हेतु लेबर पार्टीक सूची मे सम्मिलित कएल गेल छल, यद्यपि ओ ओहि बेर विधानसभा धरि पहुँचबा मे सफल नहि भऽ सकलीह, मुदा हुनक राजनीतिक संकल्प कम नहि भेल।<ref>{{cite web |url=https://www.londonelects.org.uk/im-voter/who-vote/london-wide-assembly-member-candidates |title=London-wide Assembly Member candidates 2016 {{!}} London Elects |website=www.londonelects.org.uk |language=en |access-date=8 मार्च 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160812091858/https://www.londonelects.org.uk/im-voter/who-vote/london-wide-assembly-member-candidates |archive-date=2016-08-12 |dead-url=yes}}</ref> == संसदीय करियर == नवम्बर २०१९ मे, क्लार्क केँ 'एनफील्ड नॉर्थ' निर्वाचन क्षेत्रक हेतु लेबर पार्टीक संसदीय उम्मीदवारक रूप मे चयनित कएल गेल।<ref>{{cite web |url=https://hackneypost.co.uk/feryal-clark-enfield-north/ |title=Feryal Clark selected as Labour Candidate for Enfield North |last=Grossman |first=Sam |date=2019-11-07 |website=Hackney Post |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026 |archive-date=2024-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126184703/http://hackneypost.co.uk/feryal-clark-enfield-north/ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.t-vine.com/hackney-councillor-feryal-demirci-is-labours-parliamentary-candidate-for-enfield-north/ |title=Hackney councillor Feryal Demirci is Labour’s Parliamentary candidate for Enfield North |website=www.t-vine.com |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026 |archive-date=2024-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724084905/https://www.t-vine.com/hackney-councillor-feryal-demirci-is-labours-parliamentary-candidate-for-enfield-north/ |dead-url=yes }}</ref> दिसम्बर २०१९ केर [[यूनाइटेड किंगडम आम चुनाव, 2019|आम चुनाव]] सभ मे ओ शानदार विजय प्राप्त केलन्हि आ अपन जीवन मे पहिल बेर ब्रिटिश संसद मे प्रवेश केलन्हि। ई हुनक राजनीतिक जीवनक एकटा बहुत पैघ उपलब्धि छल।<ref>{{cite news |title=Enfield North parliamentary constituency – Election 2019 |work=BBC News}}</ref> === लेबर पार्टी नेतृत्व आ शैडो कैबिनेट === वर्ष २०२० केर लेबर पार्टी नेतृत्व चुनाव मे, क्लार्क प्रमुख नेत्री [[लिसा नंदी]] (Lisa Nandy) केर प्रबल समर्थन केने छलीह।<ref>{{cite web |url=https://www.wigantoday.net/news/politics/here-are-the-23-mps-backing-wigans-lisa-nandy-in-the-labour-party-leadership-contest-2499554 |title=Here are the 23 MPs backing Wigan's Lisa Nandy in the Labour Party leadership contest |date=2020-01-10 |website=Wigan Today |language=en |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> दिसम्बर २०२१ मे, जखन पार्टीक शीर्ष नेता [[कीर स्टार्मर]] (Keir Starmer) अपन टीम मे किछु फेरबदल केलन्हि, तखन क्लार्क केँ 'प्राथमिक देखभाल आ रोगी सुरक्षाक हेतु शैडो मिनिस्टर' (Shadow Minister for Primary Care and Patient Safety) केर महत्त्वपूर्ण दायित्व सौंपाल गेल।<ref>{{cite web |url=https://labourlist.org/2021/12/keir-starmer-unveils-new-frontbench-team-after-wider-reshuffle/ |title=Keir Starmer unveils new frontbench team after wider reshuffle |last=Rodgers |first=Sienna |date=2021-12-04 |website=LabourList |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026}}</ref><ref>{{cite web |last=Clark |first=Feryal |date=4 December 2021 |title=Delighted to have been asked to join @wesstreeting's team as Shadow Minister for Primary Care and Patient Safety |website=Twitter |url=https://x.com/i/status/1467167943414976522}}</ref> एकर उपरान्त सितम्बर २०२३ मे भेल एकटा आन फेरबदल मे हुनक राजनीतिक कद केँ आओरो उँच करैत, हुनका लेबर फ्रंटबेंच पर 'शैडो मिनिस्टर ऑफ स्टेट' केर रूप मे पदोन्नत कएल गेल छल। ई पदोन्नति हुनक मेहनत आ पार्टीक प्रति हुनक समर्पणक प्रतिफल छल।<ref>{{cite web |url=https://labourlist.org/2023/09/labour-reshuffle-starmer-unveils-five-new-shadow-ministers/ |title=Labour reshuffle: Starmer unveils 12 more junior shadow ministers |last=Jones |first=Tom Belger, Morgan |date=2023-09-05 |website=LabourList |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> === २०२४ चुनाव आ वर्तमान स्थिति === ४ जुलाई २०२४ केँ सम्पन्न भेल आम चुनाव सभ मे क्लार्क केँ एनफील्ड नॉर्थ निर्वाचन क्षेत्र सँ भारी जनसमर्थनक संगे पुनः संसद सदस्य चुनल गेल।<ref>{{cite web |url=https://electionresults.parliament.uk/ |title=UK Parliament election results: General election for the constituency of Enfield North on 4 July 2024 |website=UK Parliament election results |language=en-GB |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> चुनावक उपरान्त जखन लेबर पार्टी सत्ता मे वापसी केलक, तखन हुनका सरकार मे आधिकारिक तौर पर नियुक्त कएल गेल आ विज्ञान, नवाचार आ प्रौद्योगिकी विभाग (DSIT) मे संसदीय उप-राज्य सचिव (Parliamentary Under-Secretary of State) केर पैघ जिम्मेदारी प्रदान कएल गेलन्हि।<ref>{{cite web |url=https://www.gov.uk/government/people/feryal-clark |title=Feryal Clark MP |website=GOV.UK |language=en |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> == राजनीतिक विचार आ सक्रियता == संसदक भीतर क्लार्क अनवरत रूप सँ स्वास्थ्य व्यवस्था आ सामाजिक देखरेख सँ जुड़ल जनहितक मुद्दा सभ पर प्रखरता सँ अपन आवाज बुलन्द करैत रहल छथि। फेरियल क्लार्कक राजनीतिक जीवन एकटा प्रेरणादायक यात्रा अछि जे स्थानीय स्तर सँ प्रारम्भ भऽ राष्ट्रीय स्तर धरि पहुँचल अछि। ओ अपन सम्पूर्ण राजनीतिक कार्यकालक मध्य एहि बात पर विशेष बल दैत रहल छथि जे कोना समाजक उपेक्षित आ कमजोर वर्गक लेल नीक स्वास्थ्य सुविधा आ सुरक्षित भविष्य सुनिश्चित कएल जा सकय। जनवरी २०२२ मे, एकटा पैघ [[नागरिक अधिकार]] मुद्दा पर भेल चर्चाक मध्य, ओ यूनाइटेड किंगडमक सरकार सँ १९१५ केर [[आर्मेनियाई नरसंहार]] (Armenian Genocide) केँ आधिकारिक तौर पर मान्यता देबाक लेल पुरजोर अपील केने छलीह। हुनक ई ऐतिहासिक डग मानवाधिकारक प्रति हुनक गहीर संवेदनशीलता केँ दर्शावैत अछि। हुनक कार्यशैली मे एकटा जन-प्रतिनिधिक आदर्श रूप देखल जा सकैत अछि। स्थानीय पार्षद सँ लऽ कऽ संसद सदस्य आ तकर उपरान्त सरकारी विभाग मे उप-राज्य सचिवक पद धरि पहुँचब हुनक निरन्तर परिश्रम आ जनताक प्रति हुनक समर्पणक साक्षात प्रमाण अछि।<ref>{{cite web |url=https://en.armradio.am/2022/01/27/feryal-clark-mp-calls-on-uk-government-to-recognize-the-armenian-genocide/ |title=Feryal Clark MP calls on UK Government to recognize the Armenian Genocide |website=Public Radio of Armenia |language=en-US |access-date=8 मार्च 2026}}</ref> == संदर्भ == {{reflist}} == बाहरी कड़ी सभ == * [https://www.wikidata.org/wiki/Q75621766 विकिडाटा पर फेरियल क्लार्क (Q75621766)] * [https://members.parliament.uk/member/4785/profile यूनाइटेड किंगडमक संसदक आधिकारिक पृष्ठ पर प्रोफ़ाइल] [[श्रेणी:यूनाइटेड किंगडमक राजनीतिज्ञ]] [[श्रेणी:लेबर पार्टी (यूके) केर राजनीतिज्ञ]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:२०२६ विकि लव्ज़ रमजान प्रतियोगिताक लेख]] icmwwq8nwa9m9lifyevjt2wx9wklmrv अहमत अबाके 0 48787 282580 277225 2026-11-11T07:02:54Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282580 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = अहमत अबाके | native_name = Ahmet Abakay | image = Ahmet-Abakay1.jpg | caption = अहमत अबाके | birth_date = १९५० | birth_place = [[सिवास]], [[तुर्की]] | occupation = [[पत्रकार]], लेखक | known_for = 'प्रोग्रेसिव जर्नलिस्ट्स एसोसिएशन' केर अध्यक्ष, अर्मेनियाई मूलक माताक पहिचान उजागर करब }} '''अहमत अबाके''' ({{Langx|en|Ahmet Abakay}}; जन्म: १९५०) एकटा प्रमुख [[तुर्की]] [[पत्रकार]], लेखक आ 'प्रोग्रेसिव जर्नलिस्ट्स एसोसिएशन' (तुर्की: Çağdaş Gazeteciler Derneği) केर पूर्व अध्यक्ष छथि। ओ तुर्की मे [[प्रेसक स्वतन्त्रता]] आ पत्रकार लोकनिक मानवाधिकार सभक संरक्षणक हेतु कएल गेल अपन प्रयास आ काज सभक हेतु जानल जाइत छथि। अपन लम्बा करियरक अवधि मे ओ कतेको प्रमुख तुर्की समाचार पत्र सभक हेतु काज केने छथि। अबाके अन्तरराष्ट्रीय स्तर पर तखन चर्चाक विषय बनलाह जखन ओ २०१३ ई. मे अपन पुस्तक 'होशानाक अन्तिम शब्द' (Hoşana'nın Son Sözü) प्रकाशित केलन्हि। एहि पुस्तक मे ओ अपन माताक छुपल अर्मेनियाई (Armenian) पहिचान केँ उजागर केने छलाह, जकर कारणेँ हुनका तुर्कीक राष्ट्रवादी समूह सभ आ अपन हि परिवारक कठोर विरोधक सामना करय पड़लन्हि। == प्रारम्भिक जीवन आ शिक्षा-दीक्षा == अहमत अबाकेक जन्म १९५० ई. मे तुर्कीक मध्य अनातोलिया क्षेत्र मे अवस्थित सिवास (Sivas) प्रान्तक डिवरिगी (Divriği) जिला मे भेल छल। हुनक प्रारम्भिक शिक्षा-दीक्षा आ लालन-पालन एही क्षेत्र मे सम्पन्न भेल। उच्च शिक्षा प्राप्त करबाक उद्देश्य सँ ओ तुर्कीक राजधानी अंकारा चलि गेलाह, जतय ओ अंकारा विश्वविद्यालयक राजनीति विज्ञान सङ्काय (Faculty of Political Science, Ankara University) मे प्रवेश लेलन्हि। एतय सँ राजनीति विज्ञान मे स्नातक (ग्रेजुएशन) केर उपाधि प्राप्त करबाक पश्चात, ओ पत्रकारिताक क्षेत्र मे अपन करियर बनयबाक निर्णय लेलन्हि। == पत्रकारिता आ पेशेवर करियर == विश्वविद्यालय सँ स्नातक हेबाक पश्चात, अहमत अबाके तुर्कीक विभिन्न समाचार पत्र सभ आ मीडिया आउटलेट सभक संगे जुड़ि कऽ एकटा संवाददाता (रिपोर्टर) केर रूप मे अपन काज प्रारम्भ केलन्हि। अपन शुरुआती करियरक दिन सभ मे ओ इलियास (İlyas), यनी उलुस (Yeni Ulus), आ अंकारा टेलीग्राफ (Ankara Telgraf) जकाँ ओहि समयक प्रमुख तुर्की समाचार पत्र सभक हेतु रिपोर्टिंग केलन्हि। तुर्की मे पत्रकार सभक अधिकारक रक्षा करबाक हेतु आ हुनका सभ केँ एकटा सङ्गठित मञ्च प्रदान करबाक उद्देश्य सँ, अबाके 'प्रोग्रेसिव जर्नलिस्ट्स एसोसिएशन' (Çağdaş Gazeteciler Derneği - ÇGD) केर स्थापना मे महत्त्वपूर्ण भूमिका निभौलन्हि। ओ एहि सङ्गठनक संस्थापक सदस्य लोकनि मे सँ एक छलाह आ ओ एकटा लम्बा समय धरि एकर अध्यक्षक रूप मे सेहो अपन दायित्वक निर्वहन केलन्हि।<ref>{{Cite web|url=http://www.cgdankara.org/index.php?Did=195&Page=1|title=Çağdaş Gazeteciler Derneği Ankara Şubesi - Tarihçe|website=www.cgdankara.org|access-date=2026-03-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mulkiye.org.tr/dosyalar/files/e-bulten%202008-07.pdf|title=AHMET ABAKAY KİMDİR?|website=mulkiye.org.tr|access-date=2026-03-10|archive-date=2013-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015174825/http://mulkiye.org.tr/dosyalar/files/e-bulten%202008-07.pdf|dead-url=yes}}</ref> == प्रेसक स्वतन्त्रताक हेतु सङ्घर्ष == एकटा पत्रकार सङ्घक अध्यक्षक रूप मे, अबाके सर्वदा तुर्की मे पत्रकार सभक अभिव्यक्तिक स्वतन्त्रताक वकालत केलन्हि। १९८९ ई. मे हेलसिंकी वॉच (जे आब [[ह्यूमन राइट्स वॉच]] केर नाम सँ जानल जाइत अछि) द्वारा प्रकाशित एकटा रिपोर्ट 'पेइंग द प्राइस: फ्रीडम ऑफ एक्सप्रेशन इन टर्की' (Paying the price: freedom of expression in Turkey) मे हुनक काज सभ आ प्रेसक स्वतन्त्रताक हेतु हुनक सङ्घर्षक उल्लेख कएल गेल छल।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/bub_gb_kvYmkcILrysC|title=Paying the price : freedom of expression in Turkey|last=Whitman|first=Lois|last2=Froncek|first2=Thomas|last3=Helsinki Watch (Organization : U.S.)|date=1989|publisher=[New York] : Helsinki Watch : Internatipnal Freedom to Publish Committee of the Association of American Publishers|others=unknown library|isbn=978-0-929692-15-9}}</ref> मार्च २०११ मे, जखन तुर्की मे 'एर्गेनेकोन' (Ergenekon) मामलाक जाँचक सन्दर्भ मे सरकार द्वारा बहुत रास प्रमुख पत्रकार सभक घर आ कार्यालय सभ पर छापा मारल गेल आ हुनका सभ केँ गिरफ्तार कएल गेल, तखन अबाके एकर कड़ा विरोध केलन्हि। ओ एहि छापा सभ केँ "प्रेस केँ डरयबाक आ चुप करयबाक प्रयास" करार देलन्हि आ गिरफ्तार पत्रकार सभक रिहाईक माँग करैत विरोध प्रदर्शन सभक नेतृत्व केलन्हि।<ref>{{Cite news |title=Opposition, lawyers and colleagues express outrage at new Ergenekon raids |work=Hürriyet Daily News |date=3 March 2011}}</ref> == 'होशानाक अन्तिम शब्द' आ पारिवारिक विवाद == २०१३ ई. मे, अहमत अबाके अपन जीवन आ परिवार सँ जुड़ल एकटा सच्चाई केँ अपन पुस्तक ''होशाना'निन सोन सोज़ू'' (Hoşana'nın Son Sözü - होशानाक अन्तिम शब्द) मे प्रकाशित केलन्हि। एहि पुस्तक मे अबाके ई रहस्योद्घाटन केलन्हि जे हुनक माता, होशाना, मूल रूप सँ एकटा अर्मेनियाई (Armenian) महिला छलीह। १९१५ केर ऐतिहासिक घटनाक्रम सभ (अर्मेनियाई विस्थापन आ नरसंहार) केर अवधि मे, होशाना केँ एकटा अलेवी (Alevi) तुर्क परिवार द्वारा गोद लऽ लेल गेल छल। ओहि समय ओ मात्र एकटा छोट बच्ची छलीह। तुर्कीक तत्कालीन सामाजिक आ राजनीतिक माहौलक भय सँ, होशाना अपन असली जातीय पहिचान केँ ८२ वर्ष धरि गुप्त राखलन्हि। ओ अपन जीवनक अन्तिम दिन सभ मे, अपन मृत्यु सँ मात्र किछु सप्ताह पूर्व हि अबाके केँ एहि सच्चाईक विषय मे बतौने छलीह।<ref>{{Cite web|url=https://www.hurriyetdailynews.com/my-mother-was-armenian-journalist-group-chair-reveals-56125|title=My mother was Armenian, journalist group chair reveals - Türkiye News|date=2013-10-13|website=Hürriyet Daily News|language=en|access-date=2026-03-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://t24.com.tr/haber/ahmet-abakay-annem-82-yil-ermeni-oldugunu-sakladi/240569|title=Ahmet Abakay: Annem, Ermeni olduğunu 82 yıl boyunca sakladı...|work=T24|access-date=2026-03-11|language=tr-TR}}</ref> जखन अबाके एहि सच्चाई केँ अपन पुस्तकक माध्यम सँ सार्वजनिक केलन्हि, तँ तुर्की मे एकटा पैघ विवाद ठाढ़ भऽ गेल। तुर्कीक राष्ट्रवादी समूह सभ अर्मेनियाई पहिचान केँ उजागर करबाक हेतु अबाके केँ धमकी देलक। तथापि, अबाकेक हेतु सभ सँ पैघ चुनौती हुनक अपन परिवार आ रिश्तेदार सभक दिस सँ आयल। पुस्तकक विमोचनक पश्चात, हुनक परिवारक अधिकांश सदस्य सभ (जेना हुनक चचेरा भाइ, भतीजा आ आन सगे-सम्बन्धी) हुनका पर ई आरोप लगौलन्हि जे ओ परिवार केँ "अर्मेनियाई" बता कऽ परिवारक सम्मान आ प्रतिष्ठा केँ ठेस पहुँचौने छथि। हुनक रिश्तेदार सभ हुनका पर पुस्तक केँ बजार सँ वापस लेबाक हेतु दबाव देलन्हि आ ओहन नहि करबा पर हुनक बहिष्कार कऽ देलन्हि आ हुनका सँ सभ प्रकारक सम्बन्ध तोडि लेलन्हि।<ref>{{Cite web|url=https://armenpress.am/en/article/735761|title=Turkish journalist receives threats for publishing book on his mother's Armenian origins|date=2013-10-08|website=Armenpress|language=en|access-date=2026-03-11}}</ref> == संदर्भ == {{reflist}} == बाहरी कड़ी सभ == * [https://www.wikidata.org/wiki/Q15455294 विकिडाटा पर अहमत अबाके (Q15455294)] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Abakay, Ahmet}} [[श्रेणी:१९५० मे जन्मल लोक]] [[श्रेणी:तुर्कीक पत्रकार]] [[श्रेणी:तुर्कीक लेखक]] [[श्रेणी:जीवित लोक]] 3efzgbzxb371pweb96icgfbwdgw46lg रिचर्ड फ्रांसिस बर्टन 0 48788 282581 277216 2026-11-11T07:02:59Z SM7Bot 2454 Lang-xx to Langx & minor clean-up using [[Project:AWB|AWB]] 282581 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सर रिचर्ड फ्रांसिस बर्टन | native_name = Richard Francis Burton | image = Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg | image_size = 250px | caption = सर रिचर्ड फ्रांसिस बर्टन (1864) | birth_date = 19 मार्च 1821 | birth_place = टोरक्वे (Torquay), डेवोनशायर, [[इंगलैण्ड]] | death_date = 20 अक्टूबर 1890 (उमरि 69) | death_place = ट्राइस्टे (Trieste), ऑस्ट्रिया-हंगरी (वर्तमान [[इटली]]) | nationality = [[ब्रिटिश लोक|ब्रिटिश]] | education = [[ऑक्सफोर्ड विश्वविद्यालय|ट्रिनिटी कॉलेज, ऑक्सफोर्ड]] (निष्कासित) | occupation = खोजकर्ता, भूगोलवेत्ता, अनुवादक, लेखक, सैनिक, प्राच्यविद (Orientalist), राजनयिक, भाषाविद | known_for = [[मक्का]]क ऐतिहासिक यात्रा, [[नील नदी]]क उद्गमक खोज, '[[अरेबियन नाइट्स]]' आ '[[कामसूत्र]]' केर अङ्ग्रेजी अनुवाद | spouse = इसाबेल अरुंडेल (विवाह. 1861) | signature = Richard Francis Burton signature.svg }} '''सर रिचर्ड फ्रांसिस बर्टन''' ({{Langx|en|Sir Richard Francis Burton}}; 19 मार्च 1821 – 20 अक्टूबर 1890) एकटा [[ब्रिटिश लोक|ब्रिटिश]] खोजकर्ता, भूगोलवेत्ता, अनुवादक, लेखक, सैनिक, प्राच्यविद (Orientalist) आ राजनयिक छलाह। ओ 19म शताब्दीक विक्टोरियन युग मे [[एशिया]], [[अफ्रीका]] आ [[अमेरिका]] जकाँ महाद्वीप सभ मे कएल गेल अपन विस्तृत आ जोखिम भरल यात्रा सभक हेतु जानल जाइत छथि। बर्टन केँ 29 सँ अधिक भाषा आ बोलीक ज्ञान छल। ओ मुख्य रूप सँ वेश बदलि कऽ [[मक्का]] (Mecca) केर यात्रा करबाक, जॉन हनिंग स्पेकक संगे मध्य अफ्रीकी महान झील सभ धरि पहुँचबाक आ '[[कामसूत्र]]' तथा '[[अरेबियन नाइट्स]]' (The Book of the Thousand Nights and a Night) जकाँ ग्रन्थ सभक अङ्ग्रेजी भाषा मे अनुवाद करबाक हेतु प्रसिद्ध छथि। == प्रारम्भिक जीवन आ शिक्षा-दीक्षा == रिचर्ड फ्रांसिस बर्टनक जन्म [[इंगलैण्ड]]क टोरक्वे (Torquay) नामक नगर मे भेल छल। हुनक पिता जोसेफ नेट्टरविले बर्टन ब्रिटिश सेना मे एकटा अधिकारी छलाह। बर्टनक पिता अस्थमा (श्वास रोग) सँ पीड़ित छलाह, जकर कारणेँ स्वास्थ्य लाभक खोज मे हुनक परिवार केँ [[फ्रांस]] (टूर्स) आ [[इटली]] (लिवोर्नो) जकाँ यूरोपीय देश सभ मे जा कऽ बसय पड़लन्हि।<ref>{{Cite web|url=http://ebooks.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97zw/chapter1.html#section4|title=The Life of Sir Richard Burton, by Thomas Wright (chapter1)|website=ebooks.adelaide.edu.au|access-date=2026-03-11|archive-date=2014-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908090100/https://ebooks.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97zw/chapter1.html#section4|dead-url=yes}}</ref> निरन्तर यात्रा सभ मे बाल्यकाल बितेबाक कारणेँ बर्टन अल्प आयु मे हि फ्रेंच, इतालवी, नीपोलिटन आ [[लैटिन भाषा|लैटिन]] जकाँ भाषा सभ सहजता सँ सिखि लेलन्हि। 1840 मे, उच्च शिक्षा प्राप्त करबाक उद्देश्य सँ ओ [[ऑक्सफोर्ड विश्वविद्यालय]]क ट्रिनिटी कॉलेज मे प्रवेश लेलन्हि। तथापि, हुनक मन पारम्परिक शिक्षा प्रणाली मे नहि लागल। 1842 मे एकटा घुड़दौड़ कार्यक्रम (स्टीपलचेज) मे भाग लऽ कऽ कॉलेजक नियम सभक उल्लङ्घन करबाक कारण हुनका विश्वविद्यालय सँ निष्कासित कऽ देल गेल।<ref>{{Cite web|url=http://ebooks.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97zw/chapter2.html|title=The Life of Sir Richard Burton, by Thomas Wright (chapter2)|website=ebooks.adelaide.edu.au|access-date=2026-03-11|archive-date=2008-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080820044257/http://ebooks.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97zw/chapter2.html|dead-url=yes}}</ref> == सैन्य करियर आ भारत आगमन == ऑक्सफोर्ड सँ निष्कासित कएल जेबाक पश्चात, बर्टन [[ईस्ट इण्डिया कम्पनी|ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कम्पनीक]] सेना मे सम्मिलित भऽ गेलाह। 1842 मे ओ भारतक बॉम्बे (आब [[मुम्बई]]) शहर पहुँचल छलाह आ हुनका 18म बॉम्बे नेटिव इन्फैंट्री मे तैनात कएल गेल छल। एकर किछु समयक पश्चात हुनका सिंध प्रान्त (वर्तमान [[पाकिस्तान]]) मे नियुक्त कएल गेल। भारत मे रहबाक अवधि मे बर्टन स्थानीय संस्कृति, धर्म आ भाषा सभक गहन अध्ययन केलन्हि। अपन भाषाई प्रतिभाक बल पर ओ [[हिन्दी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]], [[मराठी भाषा|मराठी]], [[सिन्धी भाषा|सिंधी]], [[पञ्जाबी भाषा|पंजाबी]], [[फारसी भाषा|फारसी]] आ [[अरबी भाषा|अरबी]] भाषा सभ पर अधिकार प्राप्त कऽ लेलन्हि।<ref>{{Citation|last=Ghose|first=Indira|title=Imperial Player: Richard Burton in Sindh|date=2006-09-01|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/CBO9781843317692A015/type/book_part|work=Travel Writing in the Nineteenth Century|pages=71–86|editor-last=Youngs|editor-first=Tim|edition=1|publisher=Anthem Press|doi=10.7135/upo9781843317692.005|isbn=978-1-84331-769-2|access-date=2026-03-11}}</ref> ओ स्थानीय रीति-रिवाज आ पहिरन केँ एहि हद धरि अपना लेने छलाह जे ओ वेश बदलि कऽ स्थानीय बाज़ार आ महफिल सभ मे घुमैत छलाह। एकरा सँ हुनका सेनाक हेतु खुफिया जानकारी (Intelligence) जूटयबा मे सुगमता होइत छल आ ओ "रफ़ियन डिक" केर नाम सँ जानल जाय लागलाह। == मक्काक ऐतिहासिक यात्रा (1853) == बर्टनक प्रमुख यात्रा सभ मे 1853 केर [[मक्का]] आ [[मदीना]]क यात्रा सम्मिलित अछि। ओहि समय मे कोनो भी गैर-मुस्लिम केँ मक्का मे प्रवेश करबाक अनुमति नहि छल आ पकड़ायल जेबा पर [[मृत्युदण्ड]] देल जाइत छल। रॉयल जियोग्राफिकल सोसाइटीक आर्थिक समर्थन सँ, बर्टन एकटा अफगान (पश्तून) मुस्लिमक वेश धारण केलन्हि आ खतना करा कऽ सफलतापूर्वक [[हज]] यात्रा पूर्ण केलन्हि। एहि साहसिक यात्रा सँ हुनका सम्पूर्ण [[यूरोप]] मे ख्याति भेटलन्हि। ओ अपन एहि अनुभव सभ केँ अपन पुस्तक ''अ पर्सनल नैरेटिव ऑफ ए पिलग्रिमेज टू अल-मदीना एंड मक्का'' (1855) मे विस्तार सँ दर्ज केने छथि।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/personalnarrati01burt|title=Personal narrative of a pilgrimage to Al-Madinah [and] Meccah|last=Burton|first=Richard Francis|date=1893|publisher=London, Tylston|others=Robarts - University of Toronto}}</ref> == नील नदीक उद्गमक खोज आ विवाद == 1856 मे, रॉयल जियोग्राफिकल सोसाइटी बर्टन आ एकटा आन ब्रिटिश अधिकारी, जॉन हनिंग स्पेक केँ [[नील नदी]]क उद्गम (स्रोत) केर पता लगयबाक हेतु पूर्वी अफ्रीकाक एक अभियान पर पठेलक। ई अभियान अत्यन्त कठिन छल; दुनू खोजकर्ता [[मलेरिया]], ज्वर (बुखार) आ आन उष्णकटिबंधीय बीमारी सभ सँ गम्भीर रूप सँ पीड़ित भेलाह। 1858 मे, ओ लेक टंगानिका (Lake Tanganyika) धरि पहुँचनिहार प्रथम यूरोपीय बनलाह। जखन बर्टन बीमारीक कारणेँ शिविर मे विश्राम कऽ रहल छलाह, तखन स्पेक उत्तरक दिस यात्रा केलन्हि आ एकटा विशाल झीलक खोज केलन्हि, जकरा ओ महारानीक सम्मान मे [[विक्टोरिया झील|लेक विक्टोरिया]] (Lake Victoria) नाम देलन्हि। स्पेकक ई विश्वास छल जे एही झील नील नदीक असली उद्गम थिक, जखन कि बर्टन एहि बात सँ असहमत छलाह आ लेक टंगानिका केँ उद्गम मानैत छलाह। एहि असहमतिक कारणेँ दुनू खोजकर्ता सभक मध्य इंगलैण्ड मे एकटा लम्बा आ सार्वजनिक विवाद चलल, जे ओहि समयक समाचार पत्र सभक चर्चाक विषय रहल।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=PYwFisNvzJ0C&redir_esc=y|title=Explorers of the Nile: The Triumph and Tragedy of a Great Victorian Adventure|last=Jeal|first=Tim|date=2011-11-01|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-17827-2|language=en}}</ref> == साहित्य आ अनुवाद काज == अपन जीवनक उत्तरार्ध मे, बर्टन ब्रिटिश वाणिज्यदूत (Consul) केर रूप मे अफ्रीकाक फर्नांडो पो, सैंटोस ([[ब्राज़ील]]), [[दमिश्क]] ([[सीरिया]]) आ अन्ततः ट्राइस्टे (ऑस्ट्रिया-हंगरी) मे अपन सेवा देलन्हि। बर्टन एकटा लेखक आ अनुवादक छलाह। ओ 'कामशास्त्र सोसायटी' केर सह-स्थापना केलन्हि, जकर मुख्य उद्देश्य ओहि पूर्वी पुस्तक सभ केँ छापि कऽ यूरोपीय पाठक सभ धरि पहुँचायब छल जाहि पर ओहि समयक रूढ़िवादी विक्टोरियन समाज मे पूर्ण रूप सँ प्रतिबन्ध लागल छल। ओ 1883 मे महर्षि वात्स्यायनक [[कामसूत्र]] केर आ 1885 मे [[अरेबियन नाइट्स]] (द बुक ऑफ द थाउजेंड नाइट्स एंड ए नाइट) केर 16 खण्ड सभ मे बिना सेंसर कएल गेल (Uncensored) अङ्ग्रेजी अनुवाद प्रकाशित केलन्हि। हुनक एहि अनुवाद सभ तत्कालीन समाज मे चर्चाक विषय बनल।<ref>{{Cite book|url=https://openlibrary.org/books/OL8233054M/The_Illustrated_Kama_Sutra|title=The Illustrated Kama Sutra: Ananga-Ranga and Perfumed Garden - The Classic Eastern Love Texts|last=Vatsyāyana|date=1991|publisher=Park Street Press|edition=}}</ref><ref>The Book of the Thousand Nights and A Night. s.l.: Burton Society. 1886.</ref> == मृत्यु आ विरासत == 20 अक्टूबर 1890 केँ ट्राइस्टे मे हृदय गति रुकबा (हार्ट अटैक) केर कारणेँ बर्टनक निधन भऽ गेलन्हि।<ref>{{Cite web|url=https://www.wollamshram.ca/1001/Athenaeum/at3287.htm|title=Sir Richard Burton Obibuary|website=www.wollamshram.ca|access-date=2026-03-11}}</ref> हुनक मृत्युक पश्चात, हुनक पत्नी इसाबेल हुनक बहुत रास अप्रकाशित पाण्डुलिपि सभ आ व्यक्तिगत डायरी सभ केँ जरा देलन्हि। इसाबेलक ई मानब छल जे ओहि कागजात सभ मे मौजूद सामग्री बर्टनक सामाजिक प्रतिष्ठा केँ क्षति पहुँचा सकैत अछि। ऐतिहासिक दस्तावेज़ सभ केँ नष्ट करबाक एहि काजक हेतु आधुनिक इतिहासकार लोकनि द्वारा इसाबेलक आलोचना कएल जाइत अछि। बर्टन केँ [[लन्दन]]क मोर्टलेक स्थित कैथोलिक कब्रिस्तानक एकटा मकबरा मे दफनाओल गेल अछि, जकरा एकटा अरब तंबू (Arab tent) केर विशिष्ट आकार देल गेल अछि। == संदर्भ == {{reflist|2}} == बाहरी कड़ी सभ == * [https://www.wikidata.org/wiki/Q125057 विकिडाटा पर सर रिचर्ड फ्रांसिस बर्टन (Q125057)] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Burton, Richard Francis}} [[श्रेणी:1821 मे जन्मल लोक]] [[श्रेणी:1890 मे निधन]] [[श्रेणी:ब्रिटिश खोजकर्ता]] [[श्रेणी:अंग्रेज़ी लेखक]] [[श्रेणी:अनुवादक]] srhzf9dq88ok701lt1klqtsed15jfc7 ढाका केन्द्रीय विश्वविद्यालय 0 48987 282188 277824 2026-11-10T23:58:26Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282188 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = {{Start date and age|2026|2|8}} | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] [[#રચના|સંલગ્ન સાત કોલેજો]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' અથવા '''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી''' બાંગ્લાદેશની એક [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[કોલેજિયેટ યુનિવર્સિટી|જાહેર ફેડરલ]] યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત કોલેજોને એકીકૃત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થઈ રહી છે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=સાત કોલેજોની યુનિવર્સિટીનું નામ ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી રહેશે |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9D%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=દૈનિક ઇત્તેફાક |language=bn}}</ref> 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026''ને મંજૂરી આપી હતી.<ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260407142547/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |archive-date=2026-04-07 |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ મંજૂર |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ બહાર પાડવામાં આવ્યો અને ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા બાદ યુનિવર્સિટીને દેશની 57મી જાહેર અને 5મી સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટી તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી. બાદમાં 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશ સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને બિલ તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 મંજૂર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> ==सन्दर्भ सूची== {{reflist|2}} == बाह्य जडीसभ == * [https://dcu.ac.bd/ સત્તાવાર વેબસાઇટ] [[श्रेणी:बांग्लादेश के विश्वविद्यालय]] bdscuzpuhnlw0ueirdu32bdsiefqrtg डोलप्रसाद अर्याल 0 49069 282187 278852 2026-11-10T23:56:32Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282187 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[सम्माननीय]] | image = | caption = आधिकारिक तस्बिर | name = डोलप्रसाद अर्याल | predecessor = [[देवराज घिमिरे]] | successor = | office = [[प्रतिनिधि सभाक सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाक सभामुख]] | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | term_start = २०८२ चैत २२ | term_end = | office1 = [[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री]] | term_start1 = २०७९ माघ ३ | term_end1 = २०७९ माघ २२ | predecessor1 = [[शेरबहादुर कुँवर]] | successor1 = [[शरतसिंह भण्डारी]] | prime_minister1 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president1 = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | office2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा सदस्य]] | term_start2 = २०८२ चैत १२ | term_end2 = | successor2 = | constituency2 = [[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९ ]] | predecessor2 = [[कृष्णगोपाल श्रेष्ठ]] | term_start3 = २०७९ पौष ७ | term_end3 = २०८२ भदौ २७ | constituency3 = समानुपातिक सूची | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | office4 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का पूर्व उपसभापति | predecessor4 = [[रवि लामिछाने]] | term_start4 = २०७९ माघ १३ | nationality = [[नेपाली]] | other_party = | birth_date = | father = बोजराज | mother = गुणमाया | spouse = अम्बिका केसी | children = सौगात अर्याल (जेठो) युकेश अर्याल (कान्छो) }} '''डोलप्रसाद अर्याल (जन्म २२ अगस्त १९७४)''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ छथि, जे सन् २०२६ सँ प्रतिनिधि सभाक सभामुखक रूपमे सेवा दैत आबि रहल छथि। ओ काठमाडौं ९ निर्वाचन क्षेत्रक प्रतिनिधित्व करैत छथि आ यस सँ पहिने पुष्पकमल दाहालक सन् २०२२–२०२४ क सरकारमे श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रीक रूपमे सेवा देलनि। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीक सदस्य अर्याल सन् २०२२ सँ पार्टीक उपाध्यक्षक रूपमे सेवा करैत छलाह, स्वर्णिम वाग्लेसँग, जाधरि ओ सन् २०२६ मे संसदक सभामुख नहि बनलाह। रबी लामिछानेक नागरिकता खारेज भेलाक समय ओ छोट अवधि लेल पार्टीक कार्यवाहक सभापति सेहो बनल छलाह। ==प्रारम्भिक जीवन== डोल प्रसाद अर्यालक जन्म २२ अगस्त १९७४ मे धादिङक ज्वालामुखी गाउँपालिकामे भेल छल।<ref name="TRN (2026)">{{Cite news |author=<!-- not stated --> |date=2026-04-05 |title=डोल प्रसाद अर्यालक उद्यमीसँ सभामुख धरि केर यात्रा|url=https://risingnepaldaily.com/news/78292 |work=[[The Rising Nepal]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260409104327/https://risingnepaldaily.com/news/78292 |archive-date=2026-04-09 |access-date=2026-04-09}}</ref> ई क्षेत्र पहिने मैदी गाउँ विकास समिति छल। बोजराज अर्याल आ गुणमाया अर्यालक पुत्रक रूपमे जन्मल अर्याल सन् १९९२ मे रोजगारीक अवसरक खोजीमे काठमाण्डू गेलाह, जतय हुनका रेस्टुरेन्ट कर्मचारीक रूपमे काज भेटलनि। चारि वर्ष बाद, सन् १९९६ मे, ओ वैदेशिक रोजगारीक लेल जापान गेलाह। ओतय ओ लगभग आठ वर्ष धरि काज केलनि। <ref name="Republica (2026)">{{Cite news |author=<!-- not stated --> |date=2026-04-04 |title=रेस्टुरेन्ट कर्मचारीसँ सभामुख धरि: अर्याल उच्च संसदीय भूमिकाक लेल तैयार|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/from-restaurant-worker-to-speaker-aryal-set-for-top-parliamentary-role-93-14.html |work=[[Republica (newspaper)|Republica]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260409105044/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/from-restaurant-worker-to-speaker-aryal-set-for-top-parliamentary-role-93-14.html |archive-date=2026-04-09 |access-date=2026-04-09}}</ref> नेपाल घुरलाक बाद अर्याल शिक्षा आ पर्यटन—दूनू क्षेत्रमे विभिन्न व्यावसायिक उपक्रमसभमे संलग्न भेलाह। ओ सुमिरे टुर्स एण्ड ट्राभल्स, योकोहामा जापानी भाषा एकेडेमी आ हेम्स स्कूलमे लगानी केलनि। अर्याल जनसागर बचत तथा ऋण सहकारी संस्थामे सेहो लगानी केने छलाह। ओ अपन दोसर व्यावसायिक उपक्रम ईजी लिंक रेमिट्यान्सक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सेहो छलाह। <ref name="Ratopati (2026)">{{Cite news |author=<!-- not stated --> |date=2026-04-05 |title=डोल प्रसाद अर्याल प्रतिनिधि सभाक १०म सभामुखक रूपमे निर्वाचित |url=http://english.ratopati.com/story/57348/who-is-dp-aryal-elected-speaker |work=Ratopati |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260409105753/https://english.ratopati.com/story/57348/who-is-dp-aryal-elected-speaker |archive-date=2026-04-09 |access-date=2026-04-09}}</ref> व्यवसायसँ बाहर, अर्याल सामाजिक कार्यमे सेहो संलग्न रहलाह, जेना कालीकोटमे रास्कोट सामुदायिक अस्पताल स्थापना करबामे सहयोग करब। कोविड–१९ महामारीक समयमे ओ अक्सिजन सिलिण्डर वितरण कऽ राहत कार्यमे सेहो सहभागी भेलाह।<ref name="Republica (2026)"/> ओ [[नेपालमे कोविड-१९ महामारी|कोविड-१९ महामारी]]क समयमे [[अक्सिजन सिलिण्डर]]सभ वितरण कऽ राहत कार्यमे सेहो संलग्न रहलाह।<ref name="Ratopati (2026)"/> == निर्वाचन इतिहास == === २०२६ === {{Election results <!-- candidate 1 --> | cand1 = डोल प्रसाद अर्याल | party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | votes1 = 35093 <!-- candidate 2 --> | cand2 = नानु मैया बास्तोला | party2 = [[नेपाली कांग्रेस]] | votes2 = 5460 <!-- candidate 3 --> | cand3 = अजय क्रान्ति शाक्य | party3 = [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | votes3 = 4580 <!-- candidate 4 --> | cand4 = दिल कुमार कार्की | party4 = [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | votes4 = 1457 <!-- candidate 5 --> | cand5 = रामेश्वर श्रेष्ठ | party5 = [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] | votes5 = 1426 <!-- candidate 6 --> | cand6 = राधा कृष्ण महर्जन | party6 = [[नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी]] | votes6 = 1328 <!-- candidate 7 --> | cand7 = शान्ता महर्जन | party7 = [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] | votes7 = 443 <!-- candidate 8 --> | cand8 = अन्य | party8 = | votes8 = 883 <!-- bottom --> | electorate = 78495 | invalid = 933 | result = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] लाभ | majority = 29633 | source = नेपाल निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- काठमाडौं, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. ९ निर्वाचनमा उम्मेदवारसभक सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |trans-title=बागमती प्रदेश- काठमाडौं, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. ९ निर्वाचन उम्मेदवारसभक सूची |website=[[नेपाल निर्वाचन आयोग]] |language=ne |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 |dead-url=yes }}</ref>}} ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:जीवित लोक]] [[श्रेणी:सन् १९७४ मे जन्म]] [[श्रेणी:नेपालक राजनीतिज्ञसभ]] [[श्रेणी:जीवनी]] lb4iftsh1buq02rjo0npq9cvbelsw5k प्रेमानन्द गोविन्द शरण 0 49110 282189 280397 2026-11-11T01:08:06Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282189 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | honorific_prefix = | name = प्रेमानन्द गोविन्द शरण<br>Premanand Govind Sharan | image = | caption = प्रेमानन्द जी महाराज | birth_name = अनिरुद्ध कुमार पाण्डे | religion = [[सनातन]] | birth_date = ३० मार्च १९७१ | birth_place = [[कानपुर]], [[उत्तर प्रदेश]], भारत | sect = राधा वल्लभ सम्प्रदाय | order = | teacher = श्री हित गौराङ्गी शरण जी महाराज<ref name="patrika.com">{{cite web |title= शास्त्रों में गुरु की उपयोगिता तथा महत्ता : प्रेमानंद गोविन्द शरण जी महाराज {{!}} mathura-vrindavan-premanand-maharaj-guru |url=https://www.patrika.com/bassi-news/mathura-vrindavan-premanand-maharaj-guru-8706239 |website=Patrika News |language=hi |date=2 February 2024}} </ref> | literary_works = | present_post = | post = | website = | honorific_suffix = }} '''प्रेमानन्द गोविन्द शरण''' (जन्म: अनिरुद्ध कुमार पाण्डे) ३० मार्च १९७१, कानपुर, उत्तर प्रदेशमे जनमल<ref>{{cite web |title=प्रेमानंद महाराज के गुरु कौन हैं? जिन्होंने सिखाया प्रेम मार्ग पर चलना |url=https://www.aajtak.in/visualstories/religion/premanand-maharaj-guru-is-gaurangi-sharan-maharaj-bade-dada-guru-ji-know-about-his-journey-kashi-to-mathura-vrindavan-about-shri-hit-premanand-govind-sharan-maharaj-tvism-99666-06-02-2024 |website=Aajtak.in |language=hi |date=6 February 2024}}</ref>प्रेमानन्द जी महाराजक रूपमे लोकप्रिय एक भारतीय हिन्दू आध्यात्मिक गुरु, सन्त, आ दार्शनिक छी। ओ राधा कृष्णक उपासक छी। हिनकर आश्रम वृन्दावनमे अवस्थित श्री हित राधाकेली कुञ्जमे अछि। सनातन वैदिक हिन्दु धर्मक वेद, शास्त्र, ग्रन्थसभक ज्ञाताक रुपमे परिचित प्रेमानन्द जी महाराज आम जनमानस एवं विश्व प्रसिद्ध वक्तित्वसभक लेल प्रेरणाक श्रोत छी।<ref>{{Cite news |date=2024-02-01 |title=Growing inclination towards more inclusive and personal understanding of spirituality: Shri Premanand Govind Sharan Ji Maharaj |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/growing-inclination-towards-more-inclusive-and-personal-understanding-of-spirituality-shri-premanand-govind-sharan-ji-maharaj/articleshow/107178271.cms |access-date=2024-04-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Live |first=A. B. P. |date=2023-05-24 |title=प्रेमानंद जी महाराज वृंदावन का जीवन परिचय जान आप रह जाएंगे हैरान, यहां पढ़ें इनकी जीवनी |url=https://www.abplive.com/lifestyle/religion/premanand-ji-maharaj-biography-in-hindi-who-is-shri-premanand-govind-sharan-ji-maharaj-know-his-story-katha-satsang-2415536 |access-date=2024-04-20 |website=www.abplive.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=मिश्रा |first=प्रेम शंकर |date=2023-12-13 |title=Premanand Ji Maharaj Story: कौन हैं ये स्वामी, जिनके मुरीद है विराट से लेकर मोहन भागवत तक |url=http://www.navbharatgold.com/spirituality/who-is-this-swami-whose-admirer-ranges-from-virat-kohli-to-mohan-bhagwat/story/105941518.cms |access-date=2024-04-20 |website=Navbharat Gold |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/mathura-premanand-maharaj-belongs-radha-vallabh-sampradaya-sect-community-know-why-vrindavan-wale-baba-wear-only-yellow-clothes-8071375.html|title=वृन्दावन वाले प्रेमानंद महाराज किस संप्रदाय से ताल्लुक रखते हैं?|quote=प्रेमानंद महाराज भी राधावल्लभ संप्रदाय से आते हैं।|date=2024-02-15|website=News18 हिंदी|language=hi|access-date=2026-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20260821123827/https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/mathura-premanand-maharaj-belongs-radha-vallabh-sampradaya-sect-community-know-why-vrindavan-wale-baba-wear-only-yellow-clothes-8071375.html|archive-date=2026-08-21|dead-url=yes}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == == आध्यात्मिक गुरु == == श्री हित राधाकेली कुञ्ज ट्रस्ट == ==बाह्य जडीसभ== *[https://bhajanmarg.com प्रेमानन्द जी महाराजक ब्लॉग] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन]] [[श्रेणी:सन् १९७१ मे जन्म]] 5mfe5vqkd7m9tso8yurv1nqgcpoc7tw मलप्पुरम जिला 0 49167 282194 281545 2026-11-11T01:42:07Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 282194 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = मलप्पुरम ज़िला | other_name = | settlement_type = [[केरलक ज़िला सभ|ज़िला]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ऊपर सँ दक्षिणावर्त:'''<br/>[[मंजेरी]] शहर, [[पोन्नानी]] मे बिय्यम बैकवाटर झील, निलांबुर मे कोनोली प्लॉट, चाम्रवट्टम रेगुलेटर-कम-ब्रिज, वल्लीकुन्नु मे [[कडलुंडी नदी]] केर मुहाना, करुवरकुन्डु }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[केरल]] मे स्थिति''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतक राज्य आ केन्द्र-शासित प्रदेश|राज्य]] | subdivision_name1 = [[केरल]] | established_title = ज़िला गठन | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = मुख्यालय | seat = [[मलप्पुरम]] | founder = [[केरल सरकार]] | parts_type = [[राजस्व प्रभाग|उप-विभाग]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=तालुक (7)| *एरानाड (मंजेरी) *[[कोंडोट्टी]] *निलांबुर *[[पेरिंतलमन्ना]] *[[पोन्नानी]] *[[तिरूर]] *[[तिरूंगाड़ी]]|}} | government_type = ज़िला प्रशासन | governing_body = | leader_title = ज़िला प्रभारी मंत्री | leader_name = पी॰ के॰ बशीर | leader_title1 = [[ज़िलाधिकारी]] | leader_name1 = डॉ॰ विनय गोयल (IAS) | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[केरलक ज़िला सभ|तेसर]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = मुकुर्थी | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- माप बिंदु दर्शाने के लिए --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=Annual Vital Statistics Report - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live|archivedate=2 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211102023933/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[केरलक ज़िला सभ|पहिल]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = जनसांख्यिकी | demographics1_title1 = {{nobold|[[मानव लिंगानुपात|लिंगानुपात]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[महिला|♀]]/1000[[पुरुष|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = चैत्र टेरेसा जॉन (IPS) | leader_title2 = [[पुलिस अधीक्षक (भारत)|ज़िला पुलिस प्रमुख]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[भारत मे साक्षरता|साक्षरता]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[भारतीय मानक समय|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[मलप्पुरम]], <br/> '''KL-53''' [[पेरिंतलमन्ना]], <br/> '''KL-54''' [[पोन्नानी]], <br/> '''KL-55''' [[तिरूर]],<br/> '''KL-65''' तिरूरंगाडी, <br/> '''KL-71''' निलांबुर, <br/> '''KL-84''' [[कोन्दोट्टी]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=Kerala &#124; UNDP in India|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| उच्च}})}} · | blank_name_sec1 = [[मानव विकास सूचकांक|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[पेरिंथलमन्ना]]|[[तिरूर]]|}} }} '''मलप्पुरम ज़िला''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), भारतीय राज्य [[केरल]] केर 14 ज़िला सभ मे सँ एक अछि, जाहिक तटरेखा {{convert|70|km|mi|abbr=on}} नमगर अछि। ई केरलक सभ सँ बेसी आबादी वाला ज़िला अछि, जतय राज्यक कुल आबादीक लगभग 13% हिस्सा निवास करैत अछि। एहि ज़िलाक गठन 16 जून 1969 कें भेल छल, आ एकर क्षेत्रफल लगभग {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} अछि। क्षेत्रफलक आधार पर ई केरलक तेसर सभ सँ पैघ ज़िला अछि। ई एक दिस [[पश्चिमी घाट]] आ दोसर दिस [[अरब सागर]] सँ घिरल अछि। प्रशासनिक रूप सँ ज़िला कें सात तालुक सभ मे विभाजित कएल गेल अछि: एरानाड, कोंडोट्टी, निलांबुर, पेरिंथलमन्ना, पोन्नानी, तिरूर आ तिरूरंगाडी। एतय सभ सँ बेसी बाजल जाय वाली भाषा [[मलयालम]] अछि। 1970 आ 1980 केर दशकक शुरुआत मे खाड़ी बूम केर दौरान एहि ज़िला सँ पैघ पैमाना पर लोक सभ मुख्य रूप सँ अरब देशक दिस प्रवास केलक। आइ एहि ज़िलाक अर्थव्यवस्था काफी हद धरि एकटा पैघ मलयाली प्रवासी समुदाय द्वारा पठाओल गेल धन पर निर्भर अछि।<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=Engaging Kerala's non-resident diaspora|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> मलप्पुरम भारतक पहिल ई-साक्षर आ संगे पहिल साइबर साक्षर ज़िला अछि।<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=The first E-literate district of India |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=Malappuram set to become first cyber literate district |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> एहि ज़िला मे मुख्य रूप सँ चारि टा नदी बहैत अछि—भरतप्पुड़ा, चालियार, कडलुंडीप्पुड़ा आ तिरूर पुड़ा—जाहि मे सँ पहिल तीन नदी केरलक पाँच सभ सँ नमगर नदी सभ मे शुमार अछि। मलप्पुरम शहरी समूह, कोच्चि, कालीकट आ त्रिशूर शहरी क्षेत्रक बाद [[केरल|केरलक चारिम सभ सँ पैघ शहरी समूह]] अछि आ 17 लाखक कुल आबादीक संगे भारतक 25म सभ सँ पैघ शहरी समूह अछि।<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=The Malappuram Urban Agglomeration |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> भारतक 2011 केर जनगणना केर अनुसार, ज़िलाक 44.2% आबादी शहरी क्षेत्र मे रहैत अछि। राज्यक 4 विश्वविद्यालय (जाहि मे कनाटीकट विश्वविद्यालय सेहो शामिल अछि) केर केंद्र होयबाक कारण मलप्पुरम केरल मे उच्च शिक्षाक एकटा प्रमुख केंद्र अछि। एहि ज़िला मे 2 राजस्व प्रभाग, 7 तालुक, 12 [[नगरपालिका|नगरपालिका सभ]], 15 ब्लॉक, 94 ग्राम पंचायत आ 16 केरल विधान सभा क्षेत्र शामिल अछि।<ref name=":1">{{Cite web |title=India – Census of India 2011 – Kerala – Series 33 – Part XII A – District Census Handbook, Malappuram |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=Kerala: Malappuram tops list of world's fastest-growing urban areas |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=Basic Population Figures of India, States, Districts, Sub-District and Town (With Ward), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[भारत की जनगणना]]}}</ref> [[ब्रिटिश राज]] केर दौरान, मलप्पुरम विदेशी आ भारतीय सैन्य टुकड़ी सभक आ बाद मे मालाबार स्पेशल पुलिस (एम॰एस॰पी॰) केर मुख्यालय बनि गेल छल। मालाबार स्पेशल पुलिसक गठन 1885 मे मलप्पुरम स्पेशल फ़ोर्स केर रूप मे भेल छल, जे राज्यक सभ सँ पुरान सशस्त्र पुलिस बटालियन अछि।<ref>{{cite book |last1=Innes |first1=C.A. |title=Madras District Gazetteers: Malabar and Anjengo |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=അമ്പതിന്റെ നിറവില്‍ മലപ്പുറം; മലപ്പുറത്തിന്റെ മാനവിക മഹാപൈതൃകം|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> दुनियाक सभ सँ पुरान सागौन केर बागान निलांबुर मे चालियार घाटी मे स्थित अछि। राज्यक सभ सँ पुरान रेलवे लाइन 1861 मे तिरूर सँ चालियम धरि बिछाओल गेल छल, जे तानूर, परप्पनंगाडी आ वल्लीकुन्नु भऽ कऽ गुज़रैत छल।<ref name="mpm"/> ओही वर्ष राज्यक दोसर रेलवे लाइन सेहो तिरूर सँ तिरुनावाय होइत कुट्टीप्पुरम धरि बिछाओल गेल छल।<ref name="mpm"/> औपनिवेशिक युग मे बिछाओल गेल निलांबुर-शोरानूर लाइन भारतक सभ सँ छोट आ दर्शनीय शॉर्ट-गेज रेलवे लाइन सभ मे सँ एक अछि। == नामकरण == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ज़िलाक एकटा विशिष्ट पहाड़ी परिदृश्य (पुलपट्टा केर समीप)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|एदावन्ना मे चालियार केर पहाड़ी ढलान]] 'मलप्पुरम' शब्दक अर्थ [[मलयालम]] मे "पहाड़ीक ऊपर" होइत अछि। ई नाम ज़िलाक प्रशासनिक मुख्यालय [[मलप्पुरम]] केर भौगोलिक स्थिति सँ लेल गेल अछि।<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=Malappuram, The Hill Top Town|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=Cultural counterpoint|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ज़िलाक मध्य क्षेत्र कतयको लहरदार पहाड़ी सभ सँ भरल अछि, जाहि मे अरिम्ब्रा पहाड़ी, अम्मिनिक्कडन पहाड़ी, ऊरकम पहाड़ी, चेरियम पहाड़ी, पंदलुर पहाड़ी आ चेक्कुन्नु पहाड़ी शामिल अछि; ई सभ [[पश्चिमी घाट]] सँ दूर स्थित अछि।<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=Hilly areas of Malappuram|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> मुदा, नारियलक गाछ सँ घिरल रेतीला तटीय मैदान एहि सामान्य पहाड़ी प्रकृतिक एकटा अपवाद अछि। == इतिहास == [[फाइल:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|अंगूठाकार|प्यूटिंगर टेबल पर टिंडिस (म्यूज़िरिसक उत्तर मे)]] [[फाइल:Periplous_of_the_Erythraean_Sea.svg|बाएँ|अंगूठाकार|''पेरिप्लस ऑफ़ द एरिथ्रियन सी'' (प्रथम शताब्दी ई॰) केर नाम, मार्ग आ स्थान]] ज़िलाक विभिन्न हिस्सा सँ डोलमेन, मेनहिर आ शैलकृत गुफा सभ सहित प्रागैतिहासिक प्रतीक सभक अवशेष भेटल अछि। पुलियक्कोड, तिक्कुलम, ऊरकम, मेल्मुरी, पोनमाला, वल्लीकुन्नु आ वेंगरा सँ शैलकृत गुफा सभ प्राप्त भेल अछि।<ref name="mh">{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf|title=History of Malappuram|website=censusindia.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf|archive-date=27 November 2019|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> प्राचीन समुद्री बंदरगाह टिंडिस, जे ओहि समय प्राचीन रोम केर संगे व्यापारक एकटा केंद्र छल, एकर पहचान मोट तौर पर पोन्नानी, तानूर आ कडलुंडी-वल्लीकुन्नु-चालियम-बेपोर क्षेत्रक रूप मे कएल जाइत अछि। चेर राजवंश आ रोमन साम्राज्य केर बीच व्यापारक मामला मे, म्यूज़िरिसक बाद टिंडिस दोसर सभ सँ पैघ केंद्र छल।<ref>Coastal Histories: Society and Ecology in Pre-modern India, Yogesh Sharma, Primus Books 2010</ref> प्लिनी द एल्डर (प्रथम शताब्दी ई॰) केर उल्लेख अछि जे ''टिंडिस'' बंदरगाह केप्रोबोटोस (चेर राजवंश) केर उत्तर-पश्चिमी सीमा पर स्थित छल।<ref name=":2">Gurukkal, R., & Whittaker, D. (2001). In search of Muziris. ''Journal of Roman Archaeology,'' ''14'', 334–350.</ref> ''टिंडिस'' बंदरगाहक उत्तर मे स्थित क्षेत्र पर संगम काल केर दौरान एज़िमाला राज्यक शासन छल।<ref name="odra">A. Shreedhara Menon, A Survey of Kerala History</ref> ''पेरिप्लस ऑफ़ द एरिथ्रियन सी'' केर अनुसार, ''लिमाइरिक'' नामक क्षेत्र नौरा आ ''टिंडिस'' सँ शुरू होइत छल। मुदा टॉलेमी केवल ''टिंडिस'' कें ही ''लिमाइरिक'' केर शुरुआती बिंदुक रूप मे उल्लेखित केलक अछि। ई क्षेत्र संभवतः [[कन्याकुमारी]] पर समाप्त होइत छल; एहि प्रकार ई मोट तौर पर वर्तमान मालाबार तट केर अनुरूप अछि। एहि क्षेत्रक संगे रोम केर वार्षिक व्यापारक मूल्य लगभग 50,000,000 सेस्टर्सेस आकल गेल छल।<ref>According to [[Pliny the Elder]], goods from India were sold in the Empire at 100 times their original purchase price. See [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> प्लिनी द एल्डर उल्लेख कएने छल जे ''लिमाइरिक'' समुद्री लुटेरा सभक प्रति संवेदनशील क्षेत्र छल।<ref>Bostock, John (1855). "26 (Voyages to India)". Pliny the Elder, The Natural History. London: Taylor and Francis.</ref> कॉसमस इंडिकोपेल्यूस्टेस उल्लेख कएने छल जे ''लिमाइरिक'' कारी मरिचक एकटा प्रमुख स्रोत छल।<ref>Indicopleustes, Cosmas (1897). Christian Topography. 11. United Kingdom: The Tertullian Project. pp. 358–373.</ref><ref>Das, Santosh Kumar (2006). The Economic History of Ancient India. Genesis Publishing Pvt Ltd. p. 301.</ref> पालक्काड दर्राक उपस्थितिक कारण संगम काल (पहिल सँ चारिम शताब्दी ई॰) सँ ही भरतप्पुड़ा नदीक विशेष महत्व छल, किएक तँ ई अंतर्देशीय मार्ग सँ मालाबार तट कें कोरोमंडल तट सँ जोड़ैत छल।<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=Roman connection in Tamil Nadu|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[फाइल:Kurumathur_inscription.jpg|अंगूठाकार|कुरुमाथुर शिलालेख (871 ई॰)]] अरीकोडक लग भेटल कुरुमाथुर शिलालेख 871 ई॰ केर अछि।<ref name="Veluthat">Veluthat, Kesavan (1 June 2018). "History and historiography in constituting a region: The case of Kerala". ''Studies in People's History''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> पुरान मलयालम मे लिखल गेल तीन टा शिलालेख जे 932 ई॰ केर अछि आ त्रिप्रंगोड, कोट्टक्कल आ चालियार सँ प्राप्त भेल अछि, ओहि मे चेर राजवंश केर गोदा रवि केर नाम उल्लिखित अछि।<ref name=":0">Narayanan, M. G. S. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala Perumals of Kerala: Brahmin Oligarchy and Ritual Monarchy Perumāḷs of Kerala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ|date=29 January 2021}}.'' Thrissur (Kerala): CosmoBooks, 2013. 438-42.</ref> त्रिप्रंगोड शिलालेख थावनूर केर समझौताक विषय मे जानकारी दैत अछि।<ref name=":0" /> 10म शताब्दी ई॰ केर पुरान मलयालम मे लिखल कतयको शिलालेख एडप्पलक निकट सुकापुरम सँ भेटल अछि, जे केरलक 64 पुरान नम्बूदिरी गांव सभ मे सँ एक छल। [[फाइल:Aalthiyoor_Nambi_Illam.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|300x300पिक्सेल|तिरूरक निकट ''अलथियूर नम्बी इल्लम'']] एरानाड आ वल्लुवनाड क्षेत्रक शासक सभक विषय मे विवरण भास्कर रवि वर्मन (लगभग 1000 ई॰) केर कोचीन केर यहूदी ताम्रपत्र आ वीर राघव चक्रवर्ती (लगभग 1225 ई॰) केर वीरराघव ताम्रपत्र सभ मे देखल जा सकैत अछि।<ref name="mh" /> कालीकटक ज़ामोरिन मूल रूप सँ पड़ोसी [[कोझिकोड]] मे अपन राजधानी स्थानांतरित करय सँ पूर्व एरानाड मे कोंडोट्टीक लग नेदियिरुप्पु सँ ताल्लुक रखैत छलाह।<ref name="askh">{{cite book|last1=Sreedhara Menon|first1=A.|title=A Survey of Kerala History|year=2007|publisher=DC Books|location=Kottayam|isbn=9788126415786|edition=2007|url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history|access-date=26 July 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history|url-status=live}}</ref> एरानाड पर एराडी नामक एकटा सामंत कबीलाक शासन छल, जे पड़ोसी वल्लुवनाडक वेल्लोडी आ ओट्टापलम केर नेदुंगनाडक नेदुंगाडी केर समान छलाह।<ref name="askh" /> एरानाडक शासक सभ कें 'एराल्पड/एराडी' केर उपाधि सँ जानल जाइत छल।<ref name="askh" /> ई एरानाडक शासक (नेदियिरुप्पु केर एराडी) ही छलाह जे कालीकट राज्यक स्थापना केलनि आ [[कोझिकोड]] कें मालाबार तट पर एकटा प्रमुख बंदरगाह शहरक रूप मे विकसित केलनि।<ref name="askh" /> ओकर ठीक बाद, परप्पनाड (परप्पनंगाडी) आ वेट्टथुनाडू (तानूर) केर शासक ज़ामोरिन केर सामंत बनि गेलाह। परप्पनाड शाही परिवार त्रावणकोर शाही परिवारक एकटा चचेरा राजवंश अछि।<ref name="askh" /> एकर अतिरिक्त, वल्लुवनाड कोविलकम (निलांबुर, मंजेरी, मलप्पुरम, कोट्टक्कल आ पोन्नानी) केर एकटा पैघ हिस्सा सेहो ज़ामोरिन केर सामंत बनि गेल।<ref name="askh" /> [[फाइल:South_India_in_early_11th_century_AD.jpg|अंगूठाकार|11म शताब्दी ई॰ केर शुरुआत मे दक्षिण भारत (लगभग 1000 ई॰ - मलप्पुरम ज़िला मे सत्ताक दू टा महत्वपूर्ण सीट शामिल छल - ''एराला नाडु'' (एरानाड) आ ''वल्लुवा नाडु'')]] पेरुम्बदप्पु स्वरूपम, जे बाद मे कोचीन केर राज्य बनल, एकर मूल मुख्यालय वन्नेरी, पेरुम्बदप्पु मे चित्रकूदम मे छल, जे पोन्नानी तालुक मे पुथुपोन्नानी सँ 10 किमी दक्षिण मे स्थित अछि।<ref name="askh" /> जखन पेरुम्बदप्पु, कालीकटक ज़ामोरिन केर राज्यक अधीन आबि गेल, तँ पेरुम्बदप्पु केर शासक कोडंगलूर भागि गेलाह, आ बाद मे ओ सभ कोच्चि चलि गेलाह, जतय ओ कोचीन राज्यक स्थापना केलनि।<ref name="askh" /> 1250-1300 ई॰ धरि, ज़िलाक लगभग पूरा हिस्सा ज़ामोरिन केर शासनक अधीन आबि गेल छल।<ref name="askh" /><ref name="mh" /> मामंकम उत्सव, जाहिकर मध्यकालीन केरल मे विशेष राजनीतिक महत्व छल, ज़िला मे भरतप्पुड़ा नदीक उत्तरी तट पर स्थित तिरुनावाया मे आयोजित कएल जाइत छल।<ref name="askh" /> पन्नियूर आ चोव्वारा केर नम्बूदिरी गांव सभ मे नम्बूदिरी ब्राह्मण सभक बीच मौजूद प्रतिद्वंद्विता सेहो मध्यकालीन केरल मे राजनीतिक दृष्टि सँ बहुत महत्वपूर्ण छल।<ref name="askh" /> पन्नियूर कुट्टीप्पुरम शहरक विपरीत स्थित अछि जखन कि सुकापुरम एडप्पल मे स्थित अछि। ज़ामोरिन स्वयं कें पन्नियूरकूर आ चोव्वाराकूर केर नम्बूदिरी सभक बीच चलि रहल 'कूरमत्सरम' मे हस्तक्षेप करैत पौलनि। नवीनतम घटनाक्रम मे, तिरुमनस्सेरी नम्बूदिरी समीप केर प्रतिद्वंद्वी गांव पर हमला कऽ ओकरा जरा देने छलाह। वल्लुवनाड आ पेरुम्बदप्पु केर शासक चोव्वारम केर मदतिक लेल अएलाह आ एक संगे पन्नियूर पर छापा मारलनि। दक्षिण आ पूर्व मे अपन पड़ोसी सभ द्वारा तिरुमनस्सेरी नाडु पर कब्ज़ा कऽ लेल गेल। तिरुमनस्सेरी नम्बूदिरी मदतिक लेल ज़ामोरिन सँ अपील केलनि, आ अपन सुरक्षाक कीमतक रूप मे पोन्नानी बंदरगाह, जतय भरतप्पुड़ा नदी अरब सागर मे मिलैत अछि, ओकरा ज़ामोरिन कें सौंपबाक वादा केलनि। तिरुमनस्सेरी नम्बूदिरी, कोझिकोडक कोया आ वेट्टथुनाडू केर शासक ज़ामोरिन केर समर्थन केलनि। एहन अवसरक तलाश मे बैसल ज़ामोरिन खुशी-खुशी एहि प्रस्ताव कें स्वीकार कऽ लेलनि।<ref name="KrishnaIyer2">K. V. Krishna Iyer, ''Zamorins of Calicut: From the earliest times to AD 1806''. Calicut: Norman Printing Bureau, 1938.</ref> वल्लुवनाड मे अपन सैन्य अभियान सभक दौरान, ज़ामोरिन कें बेपोर, चालियम, तानूर आ कोडंगलूर केर मुस्लिम मध्य-पूर्वी नाविक सभ आ कोझिकोडक कोया सँ स्पष्ट सहायता प्राप्त भेल।<ref name="VVHaridas">V. V., Haridas. ''"King court and culture in medieval Kerala – The Zamorins of Calicut (AD 1200 to AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} Unpublished PhD Thesis. Mangalore University</ref> ज़ामोरिन द्वारा इनाम केर रूप मे, पोन्नानी बंदरगाह मध्य-पूर्वी नाविक सभक एकटा महत्वपूर्ण व्यापारिक आ सांस्कृतिक केंद्र बनि गेल। एहन प्रतीत होइत अछि जे कोझिकोडक मुस्लिम न्यायाधीश तिरुनावाया पर हमला करबाक लेल सामूतिरि कें "धन आ सामग्री" मे हर संभव मदतिक पेशकश कएने छलाह।<ref name="KrishnaIyer2" /> ज़ामोरिन वल्लुवनाडक दिस अपन विजय जारी रखलनि आ कोट्टक्कल, मलप्पुरम, मंजेरी आ निलांबुर केर क्षेत्र सभ पर विजय प्राप्त केलनि। एहि प्रकार पेरुम्बदप्पु आ वल्लुवनाडक एकटा पैघ हिस्सा ज़ामोरिन केर शासनक अधीन आबि गेल। एहि तरहें ज़ामोरिन मामंकमक ''रक्षा पुरुष'', आ तिरुनावाया, पड़ोसी त्रिप्रंगोड आ पोन्नानी केर शासक बनि गेलाह।<ref name="askh" /> [[फाइल:Kottakkunnu,_Malappuram_municipality.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|मलप्पुरम मे कोट्टक्कुन्नु]] ज़ामोरिन केर अधीन, ज़िला मे शामिल क्षेत्र मध्यकालीन केरल मे विदेशी समुद्री व्यापारक प्रमुख केंद्र सभक रूप मे उभरल। ज़ामोरिन अपन बंदरगाह सभक माध्यम सँ मसालाक व्यापार पर कर लगा कऽ अपन राजस्व केर एकटा पैघ हिस्सा कमौलनि। ज़ामोरिन केर राज्यक प्रमुख बंदरगाह सभ मे परप्पनंगाडी, तानूर आ पोन्नानी शामिल छल।<ref name="ReferenceB">K. V. Krishna Iyer ''Zamorins of Calicut: From the Earliest Times to AD 1806''. Calicut: Norman Printing Bureau, 1938</ref><ref name="Kunhali">Kunhali. V. "Calicut in History" Publication Division, University of Calicut (Kerala), 2004</ref> 16म शताब्दीक ऐतिहासिक कृति ''तुहफ़त उल मुजाहिदीन'' केर अनुसार, ज़ामोरिन केर शासन मे व्यापारिक बस्ती सभ मे परप्पनंगाडी (बारबुरनकाड), तिरूरंगाडी (तिरुवारनकाड), तानूर आ पोन्नानी (फ़ुनान) सेहो महत्वपूर्ण छल।<ref name="Makhdoom">{{cite book|author=S. Muhammad Hussain Nainar|year=1942|title=Tuhfat-al-Mujahidin: An Historical Work in The Arabic Language|publisher=University of Madras|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> पोन्नानी मे ''तिक्काविल कोविलकम'' ज़ामोरिन केर दोसर घर केर रूप मे कार्य करैत छल। पोन्नानी हुनकर राज्यक नौसैनिक मुख्यालयक रूप मे कार्य केलक।<ref name="ReferenceB" /> मलप्पुरम, ''पारा नम्बी'' केर मुख्यालय छल, जे ज़ामोरिन केर एकटा स्थानीय मुखिया छल।<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book|last1=Logan|first1=William|title=MALABAR MANUAL: With Commentary by VED from VICTORIA INSTITUTIONS|publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508|edition=Volume 2|url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1|access-date=12 July 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1|url-status=live}}</ref> ज़ामोरिन केर अन्य कोविलकम सभ मे कोट्टक्कल मे ''किझक्के कोविलकम'', मंजेरी मे ''मंजेरी कोविलकम'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=Perumals of Kerala: Political and Social Conditions of Kerala Under the Cēra Perumals of Makotai (c. 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> आ निलांबुर मे ''निलांबुर कोविलकम'' शामिल छल। परप्पनंगाडी मे ''परप्पनाड कोविलकम'' आ तानूर मे ''तानूर कोविलकम'' ज़ामोरिन केर सामंत शाही घराना छल। मुदा अंगडीपुरमक समीप मनकडा मे ''मनकडा कोविलकम'' ''वल्लुवनाड राजा सभक'' शासक परिवारक सीट छल। तिरूर तालुक मे कुट्टीप्पुमरक समीप अथावनाड मे ''आज़वांचेरी माना'' स्थित अछि, जे अज़वांचेरी थम्प्रक्कल केर मुख्यालय छल, जे केरलक नम्बूदिरी ब्राह्मण सभक सर्वोच्च प्रमुख छलाह। एकटा नव ज़ामोरिन केर ''अरियाट्टु वाज़चा'' (राज्याभिषेक) केर समय आज़वांचेरी थम्प्रक्कल आ तानूर राज्य मे कल्पकांचेरी केर भगवान आमतौर पर मौजूद रहैत छलाह।<ref name="MGS" /> प्रारंभिक मध्य युग मे व्यापार पर अरब सभक एकाधिकार छल।<ref name="MGS" /> ''पालक्काड राजा सभक'' मूल मुख्यालय सेहो अथावनाड मे ही छल।<ref name="mnn">{{Cite book|title='Kerala Charitram|last=Shreedhara Menon|first=A|publisher=DC Books|year=2007|isbn=9788126415885|location=Kottayam|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[फाइल:Map_of_Samoothiris_kingdom.jpg|अंगूठाकार|1498 मे ज़ामोरिन केर साम्राज्य]] [[फाइल:Ponnani_harbour_2.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|ज़ामोरिन केर दोसर निवास पोन्नानी मे ''तिक्काविल कोविलकम'' छल]] [[फाइल:Caminho_maritimo_para_a_India.png|बाएँ|अंगूठाकार|ओह मार्ग जाहि सँ वास्को द गामा 1498 मे कोझिकोड पहुँचल छल (कारी रेखा)। ई यूरोप सँ भारतक लेल समुद्री मार्गक खोज छल, जे अंततः भारतीय उपमहाद्वीपक यूरोपीय उपनिवेशीकरणक मार्ग प्रशस्त केलक। ओहि समय, कालीकटक ज़ामोरिन पोन्नानी मे ''तिक्काविल कोविलकम'' मे रहि रहल छलाह।]] वास्को द गामा केर बेड़ा 1497 मे पुर्तगाल सँ रवाना भेल, केपक चक्कर लगौलक आ पूर्वी अफ़्रीकाक तट केर संगे-संगे आगू बढ़ल, जतय एकटा स्थानीय पायलट कें सवार कएल गेल जे हिंद महासागर केर पार हुनकर मार्गदर्शन केलक आ ओ सभ मई 1498 मे कालीकट पहुँचलाह।<ref>[[मलप्पुरम जिला#refScammell|Scammell]], p. 13</ref> वास्को द गामा आ ओकर पुर्तगाली बेड़ाक कालीकट पहुँचबाक समय, कालीकटक ज़ामोरिन पोन्नानी मे निवास कऽ रहल छलाह।<ref>E. G. Ravenstein, ed., ''A Journal of the First Voyage of Vasco da Gama, Delhi'', 1995, p. 50</ref> ज़ामोरिन पुर्तगाली सभ कें व्यापारक लेल सभ सुविधा सभ प्रदान कएने छलाह।<ref name="mh" /> मुदा, अरब संपत्ति सभ पर पुर्तगाली उकसाबाक कारण ज़ामोरिन आ पुर्तगाली सभक बीच संघर्ष शुरू भऽ गेल। एकर अतिरिक्त, पोन्नानी, जे ज़ामोरिन केर दोसर मुख्यालय छल, पुर्तगाली सभक एकटा महत्वपूर्ण लक्ष्य छल।<ref name="mh" /> तानूर राज्यक शासक, जे कालीकटक ज़ामोरिन केर सामंत छल, कोझिकोड मे अपन अधिपति केर विरुद्ध पुर्तगाली सभक पक्ष मे भऽ गेल।<ref name="askh" /> परिणामस्वरूप, तानूर राज्य (वेट्टथुनाडू) भारत मे सभ सँ प्रारंभिक पुर्तगाली उपनिवेश सभ मे सँ एक बनि गेल। तानूरक शासक कोचीनक सेहो पक्ष लेलक।<ref name="askh" /> 16म आ 17म शताब्दी मे कोचीनक शाही परिवारक कतयको सदस्य वेट्टम सँ चुनल गेल छलाह।<ref name="askh" /> मुदा, तानूर बल सभ कोचीन केर युद्ध (1504) मे कालीकटक ज़ामोरिन केर लेल लड़ाई लड़ने छल।<ref name="Logan">{{Cite book|title=Malabar Manual (Volume-I)|last=Logan|first=William|publisher=Asian Educational Services|year=2010|isbn=9788120604476|location=New Delhi|pages=631–666}}</ref> तइयो तानूर क्षेत्र मे मापिला व्यापारी सभक निष्ठा कालीकटक ज़ामोरिन केर प्रति ही बनल रहल।<ref name="Makhdoom" /> आधुनिक मलयालम साहित्य केर जनक मानल जाय वाला थुनचाथु एज़ुथचन केर जन्म पुर्तगाली काल केर दौरान तिरूर (वेट्टथुनाडू) मे भेल छल।<ref name="askh" /> 14म आ 16म शताब्दीक बीच पनपल खगोल विज्ञान आ गणितक मध्यकालीन केरल स्कूल सेहो मुख्य रूप सँ वेट्टथुनाडू (तिरूर क्षेत्र) पर आधारित छल।<ref name="roy">{{cite journal|title=Discovery of the Series Formula for π by Leibniz, Gregory, and Nilakantha|url=https://archive.org/details/sim_mathematics-magazine_1990-12_63_5/page/291|last=Roy|first=Ranjan|journal=Mathematics Magazine|issue=5|doi=10.2307/2690896|year=1990|volume=63|pages=291–306|jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation|last=Pingree|first=David|author-link=David Pingree|title=Hellenophilia versus the History of Science|year=1992|journal=Isis|volume=83|issue=4|pages=554–563|jstor=234257|doi=10.1086/356288|quote=One example I can give you relates to the Indian Mādhava's demonstration, in about 1400 A.D., of the infinite power series of trigonometrical functions using geometrical and algebraic arguments. When this was first described in English by Charles Whish, in the 1830s, it was heralded as the Indians' discovery of the calculus. This claim and Mādhava's achievements were ignored by Western historians, presumably at first because they could not admit that an Indian discovered the calculus, but later because no one read anymore the ''Transactions of the Royal Asiatic Society'', in which Whish's article was published. The matter resurfaced in the 1950s, and now we have the Sanskrit texts properly edited, and we understand the clever way that Mādhava derived the series ''without'' the calculus, but many historians still find it impossible to conceive of the problem and its solution in terms of anything other than the calculus and proclaim that the calculus is what Mādhava found. In this case, the elegance and brilliance of Mādhava's mathematics are being distorted as they are buried under the current mathematical solution to a problem to which he discovered an alternate and powerful solution.|bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164}}</ref> 1507 मे, पुर्तगाली वायसराय फ़्रांसिस्को डी अल्मेडा पोन्नानी पर छापा मारलनि आ 1585 मे ओतय एकटा किला बनेबाक शुरू केलनि।<ref name="mh" /> ज़िला मसालाक व्यापार मे एकाधिकारक लेल कोझिकोडक नौसैनिक प्रमुख सभ (जाहि कें कुन्हाली मरक्कार कहल जाइत छल) आ पुर्तगाली सभक बीच कतयको लड़ाई सभ देखलक। कुन्हाली मरक्कार सभ कें भारतीय तटक पहिल नौसैनिक रक्षाक आयोजनक श्रेय देल जाइत अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|title=Maritime Heritage – Join Indian Navy {{!}} Government of India|website=joinindiannavy.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|archive-date=31 March 2020|access-date=10 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Arun Kumar|title=Give Indian Navy its due|url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html|access-date=6 March 2020|work=[[The Asian Age]]|date=11 February 2017|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html|url-status=live}}</ref> तानूर शहर भारतीय उपमहाद्वीप मे सभ सँ शुरुआती पुर्तगाली उपनिवेश सभ मे सँ एक छल। पुर्तगाली सभ द्वारा पोन्नानी आ परप्पनंगाडी शहर सभ कें क्रमशः वर्ष 1525 आ 1573-74 मे जरा देल गेल छल।<ref name="ReferenceB" /> 16म शताब्दी ई॰ मे कोचीनक किछु राजा सभ कें, जखन कोचीन मालाबार तट पर एकटा प्रमुख शक्ति बनि गेल छल, आमतौर पर तानूर राज्यक शाही परिवार सँ ही चुनल जाइत छल।<ref name="askh" /> 1571 केर चालियम किलाक युद्ध मे पुर्तगाली सभ कें तानूर राज्य सँ खदेड़ि देल गेल। चालियम तानूर राज्यक उत्तरी सीमा छल। ओहि युद्धक दौरान, ज़ामोरिन कें पोन्नानी, तानूर आ परप्पनंगाडी केर मापिला सभ सँ स्पष्ट सहायता प्राप्त भेल छल। [[फाइल:Ponnani_harbour.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|400x400पिक्सेल|2012 मे चित्रित पोन्नानी बंदरगाह। पोन्नानी बंदरगाह तानूर राज्यक सभ सँ दक्षिणी छोर छल]] [[फाइल:From_a_map_by_Emanuel_Bowen,_1744.jpg|अंगूठाकार|इमानुएल बोवेन (एकटा अंग्रेज़ मानचित्रकार) केर 1744 केर मानचित्र सँ दक्षिण भारत। ध्यान दिअ जे मानचित्र मे, केवल तानूर राज्य कें ज़ामोरिन केर राज्यक भीतर एकटा अलग सीमाक संगे देखाओल गेल अछि]] 16म शताब्दीक दौरान पोन्नानी मे ज़ैनुद्दीन मखदूम द्वितीय (जन्म लगभग 1532) द्वारा लिखल गेल ''तुहफ़त उल मुजाहिदीन'' कोनो भी केरलवासी द्वारा लिखल केरलक इतिहास पर आधारित पहिल ज्ञात पुस्तक अछि। ई [[अरबी भाषा|अरबी]] मे लिखल गेल अछि आ एहि मे 1498 सँ 1583 धरि मालाबार तट कें उपनिवेश बनेबाक पुर्तगाली प्रयास सभक विरुद्ध कालीकटक ज़ामोरिन केर संगे मिल कऽ कुंजाली मरक्कारक नौसेना द्वारा कएल गेल प्रतिरोधक विषय मे जानकारी देल गेल अछि।<ref name="Noorani">AG Noorani {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm|title=Islam in Kerala|archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm|archive-date=21 December 2012|access-date=5 January 2013|url-status=dead}}</ref> एकरा पहिल बेर लिस्बन मे मुद्रित आ प्रकाशित कएल गेल छल। एहि संस्करणक एकटा प्रति काहिराक अल-अज़हर विश्वविद्यालयक पुस्तकालय मे सुरक्षित राखल गेल अछि।<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">A. Sreedhara Menon. ''Kerala History and its Makers''. D C Books (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm A G Noorani. Islam in Kerala. Books]</ref><ref>Roland E. Miller. ''Mappila Muslim Culture'' SUNY Press, 2015</ref> 1532 मे तानूर केर शासकक मदति सँ, चालियम मे एकटा चैपल केर निर्माण कएल गेल, संगे-संगे कमांडरक लेल एकटा घर, सैनिक सभक लेल बैरक आ व्यापारक लेल भंडार-गृह बनाएल गेल। डिएगो डी परेरा, जे ज़ामोरिन केर संगे संधि पर बातचीत कएने छल, ओकरा 250 लोकक गैरीसनक संगे एहि नव किलाक कमान सौंपल गेल छल; आ मैनुअल डी सूसा कें बाइस जहाजक एकटा स्क्वाड्रन केर संगे समुद्रक मार्ग सँ एकर सुरक्षा सुनिश्चित करबाक आदेश छल।<ref name="columbia.edu">{{Cite web|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html|title=Vol06chap01sect07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html|archive-date=22 February 2020|access-date=1 May 2021|url-status=live}}</ref> ज़ामोरिन जल्दिये अपन प्रभुत्व मे एहि किलाक निर्माणक अनुमति देबा पर पश्चाताप केलनि, आ परप्पनंगाडी केर शासक, कारमानली (किछु रिकॉर्ड कहैत अछि जे तानूर केर शासक सेहो हुनका संगे छलाह <ref name="columbia.edu" />) कें पुर्तगाली सभ सँ नाता तोड़बाक लेल प्रेरित करबाक निष्फल प्रयास केलनि, एतय धरि जे हुनकर विरुद्ध युद्ध सेहो केलनि।<ref name="Makhdoom" /> 1571 मे, चालियम किलाक युद्ध मे पुर्तगाली ज़ामोरिन बल सभ सँ हारि गेल छल।<ref>{{cite book|author=K. K. N. Kurup|year=1997|title=India's Naval Traditions: The Role of Kunhali Marakkars|url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51|access-date=9 August 2012|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-083-3|pages=37–38|archive-date=27 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51|url-status=live}}</ref> एक दिस पुर्तगाली सभ आ दोसर दिस ज़ामोरिन (जाहि कें अरब व्यापारी सभ आ स्थानीय चेकोर आ मापिला बल सभक समर्थन प्राप्त छल) केर बीच लगातार होवय वाला युद्ध अंततः तटीय शहर सभ मे विदेशी व्यापारक अरब एकाधिकारक पतनक मार्ग प्रशस्त केलक। पुर्तगाली विरोधक परवाह कएने बिना, ज़ामोरिन 11 नवंबर 1604 कें डच ईस्ट इंडिया कंपनी केर संगे एकटा संधि केलनि।<ref name="mh" /> एकर बाद 1608 मे एकटा आओर संधि भेल, जे पछिला संधिक पुष्टि केलक आ डच सभ पुर्तगाली सभ कें खदेड़बा मे ज़ामोरिन कें सहायताक आश्वासन देलक।<ref name="mh" /> डच एकाधिकारक उदयक कारण पुर्तगाली प्रभुत्व मे सेहो गिरावट आयल। 16म शताब्दीक अशांतिक बाद आयल सांस्कृतिक पुनर्जागरण थुनचाथु एज़ुथचन आ पूनथानम नम्बूदिरी जेहन कवि सभ कें जन्म देलक, जे मलयालम साहित्य कें ओकर वर्तमान स्वरूप मे विकसित करबा मे सहायक छलाह, आ मेल्पथुर नारायण भट्टथिरि, जे खगोल विज्ञान आ गणितक मध्ययुगीन केरल स्कूल केर सदस्य सेहो छलाह। 17म शताब्दीक मध्य धरि, पोन्नानी आ कोझिकोड मे छोट अंग्रेज़ी फैक्ट्री सभ कें छोड़ि कऽ, केरलक बंदरगाह सभ मे विदेशी व्यापार पर डच सभक एकाधिकार भऽ गेल छल।<ref name="mh" /> मुदा 1650 मे विलियम कीलिंगक आगमन एहि क्षेत्र मे ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी केर एकाधिकारक शुरुआत छल, मुदा ओ 1792 धरि अपन वर्चस्व स्थापित नहि कऽ सकलाह।<ref name="mh" /> 18म शताब्दीक दौरान, मैसूर राज्यक वास्तविक शासक हैदर अली आ टीपू सुल्तान उत्तरी केरल (मालाबार ज़िला) केर सभ छोट सामंती राज्य सभ कें एकीकृत केलनि आ ओकरा सभ कें मैसूर राज्यक हिस्सा बना देल गेल। 1766 मे थोड़े समयक लेल, मंजेरी सुल्तान हैदर अली केर मुख्यालय छल।<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=District Census Handbook (2) – Kozhikode (1961)|last=Devassy|first=M. K.|publisher=Government of Kerala|year=1965|location=Ernakulam|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> जखन 18म शताब्दी ई॰ मे मैसूरक सुल्तान हैदर अली कालीकट मे सामूतिरि कोविलकमक घेराबंदी केलनि, तँ ज़ामोरिन अपन परिवारक सदस्य सभ कें पोन्नानी मे ''तिक्काविल कोविलकम'' पठा देलनि।<ref>Panikkar. K.M. ''A History of Kerala (1498–1801)'' Coimbatore (1960) p. 64</ref> तिरूरंगाडीक युद्ध ब्रिटिश सेना आ टीपू सुल्तान केर बीच 7 आ 12 दिसंबर 1790 केर बीच तिरूरंगाडी मे तेसर आंग्ल-मैसूर युद्धक दौरान भेल कतयको संघर्ष सभक एकटा श्रृंखला छल।<ref name="Naravane">{{Cite book|last=Naravane|first=M.S.|title=Battles of the Honorable East India Company|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2014|isbn=9788131300343|pages=176}}</ref> 1792 मे, टीपू सुल्तान तेसर आंग्ल-मैसूर युद्ध मे इंग्लिश ईस्ट इंडिया कंपनी सँ हारि गेल, आ श्रीरंगपट्टनमक संधि पर सहमति भेल। एहि संधिक अनुसार, मालाबार क्षेत्रक अधिकांश हिस्सा (जाहि मे वर्तमान मलप्पुरम ज़िला शामिल अछि) इंग्लिश ईस्ट इंडिया कंपनी मे एकीकृत भऽ गेल। त्रावणकोर केर कोयि थम्पुरान परप्पनाड शाही परिवार सँ ताल्लुक रखैत छथि। एहि परिवार सँ आमतौर पर त्रावणकोर परिवारक रानी सभक जीवनसाथी चुनल जाइत छलाह।<ref name="1961_kkd" /> कोनोली प्लॉट मे दुनियाक सभ सँ पुरान सागौन केर बागान निलांबुर शहर सँ मात्र {{cvt|2|km}} दूर अछि। एकर नाम मालाबारक तत्कालीन ज़िला कलेक्टर हेनरी वैलेंटाइन कोनोली केर स्मृति मे राखल गेल छल।<ref>{{Cite news|title=Oldest teak plantation, Conolly's Plot, to reopen after maintenance|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> राज्य मे पहिल रेलवे लाइन 12 मार्च 1861 कें तिरूर सँ चालियम धरि शुरू भेल, जाहिकर सभ सँ पुरान रेलवे स्टेशन तिरूर रेलवे स्टेशन अछि।<ref name="ll">{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece|title='Lifeline' of Malabar turns 125|date=29 December 2012|website=thehindu.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece|archive-date=30 January 2021|access-date=19 December 2020|url-status=live}}</ref><ref name="mpm2">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[फाइल:Canoly_hanging_bridge_nilambur.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|कोनोली प्लॉट, निलांबुर मे दुनियाक सभ सँ पुरान सागौन केर बागान]] ई ज़िला 1792 सँ 1921 केर बीच कतयको मापिला विद्रोह सभक स्थल रहल। अनुमान अछि जे एहि अवधिक दौरान छोट-पैघ लगभग 830 दंगा भेल। 1841-1921 केर दौरान अकेले ब्रिटिश अधिकारी सभक विरुद्ध 86 सँ अधिक विद्रोह भेल।<ref>K. Madhavan, 'Malayalathile Mappila Lahala,' Mathrubhumi, 24 March 1923.</ref> ब्रिटिश शासनक दौरान ज़िला कें दक्षिण मालाबार मे एरानाड, वल्लुवनाड आ पोन्नानी उप-ज़िला सभ मे शामिल कएल गेल छल। मालाबार स्पेशल पुलिसक मुख्यालय मलप्पुरम मे छल। एम॰एस॰पी॰ राज्यक सभ सँ पुरान सशस्त्र पुलिस बटालियन सेहो अछि। अंग्रेज सभ अपन सेना सभ कें तैनात करबाक लेल कडलुंडी नदीक किनार मे मलप्पुरम शहरक शीर्ष पर हेग बैरक केर स्थापना कएने छल।<ref>{{Cite web|url=https://www.malappuramtourism.org/history.php|title=Malappuram British History|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php|archive-date=10 October 2020|access-date=12 July 2020|url-status=live}}</ref> [[फाइल:Codacal_Tile_Factory.jpg|अंगूठाकार|तिरुनावाया केर कोडक्कल मे कॉमनवेल्थ ट्रस्ट द्वारा कोडक्कल टाइल फैक्ट्री चलाओल जाइत छल। 1887 मे शुरू भेल कोडक्कल मे टाइल फैक्ट्री भारतक दोसर टाइल-निर्माण उद्योग अछि। पहिल टाइल फैक्ट्री फेरोक मे छल, जे ओहि समय एरानाड तालुक केर हिस्सा छल]] 28 अप्रैल 1920 कें मंजेरी मे आयोजित भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस केर मालाबार ज़िला राजनीतिक सम्मेलन ब्रिटिश मालाबार मे भारतीय स्वतंत्रता आन्दोलन आ राष्ट्रीय आंदोलन कें मजबूत केलक।<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news|title=The 1920 political conference at Manjeri|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html|access-date=18 July 2020|work=Deccan Chronicle|date=29 June 2016|archive-date=18 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html|url-status=live}}</ref> ओ सम्मेलन घोषित केलक जे मोंटेग्यू-चेम्सफ़ोर्ड सुधार ब्रिटिश भारतक आवश्यकता सभ कें पूरा करबा मे सक्षम नहि छल। ई मालाबार मे मौजूद किरायेदारीक कारण होमय वाली समस्या सभक समाधान खोजबाक लेल भूमि सुधारक सेहो तर्क देलक। मुदा, एहि निर्णय सँ कांग्रेसक भीतर चरमपंथी आ नरमपंथी सभक बीचक खाई चौड़ी भऽ गेल। एहि सम्मेलनक परिणामस्वरूप जमींदार सभ मे भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस केर प्रति असंतोष पैदा भेल। एकर कारण मालाबार ज़िला कांग्रेस कमेटी केर नेतृत्व ओहि चरमपंथी सभक नियंत्रण मे आबि गेल जे मजदूर आ मध्यम वर्ग केर पक्ष मे छलाह।<ref name="askh" /> [[फाइल:മലപ്പുറം_ജില്ലയിൽ_പൊന്നാനിയിലെ_ഹാർബർ_(1930-37).jpg|बाएँ|अंगूठाकार|300x300पिक्सेल|1930 केर दशकक मध्य मे पोन्नानी बंदरगाह]] [[फाइल:Tirurangadi_Hajur_Kacheri.jpg|अंगूठाकार|तिरुंरंगाडी तालुक कार्यालय मे 1921 केर विद्रोह मे शहीद भेल ब्रिटिश सैनिक सभक कब्र]] मालाबार विद्रोह (मोपला विद्रोह) एहि विद्रोह सभ मे अंतिम आ महत्वपूर्ण छल। पूकोट्टूर केर युद्ध एहि विद्रोह मे एकटा महत्वपूर्ण भूमिका निभबैत अछि।<ref name="tottenham grf">Tottenham GRF (ed), The Mappila Rebellion 1921–22, Govt Press Madras 1922 P 71</ref><ref name="karim kk">Karim KK Muhammed Abdul, Variam Kunnath Kunjahammed Haji, Kalima Books, Kozhikkode 1992 (Malayalam)</ref> सेना, पुलिस आ ब्रिटिश अधिकारी सभक भागि जेबाक बाद, 28 अगस्त 1921 धरि एरानाड, वल्लुवनाड, पोन्नानी आ कोझिकोड तालुक सभक 200 सँ अधिक गांव सभ मे स्वतंत्रताक घोषणा कएल गेल छल।<ref>''Malabar Desiyathayude Idapedalukal''. Dr. M. T. Ansari. DC Books</ref> मुदा स्वायत्तताक घोषणाक छह महिना सँ सेहो कम समयक बाद, ईस्ट इंडिया कंपनी एहि क्षेत्र पर फेर सँ कब्ज़ा कऽ लेलक आ एकरा ब्रिटिश राज मे मिला लेलक। मालाबार विद्रोहक बाद ही वैगन त्रासदी भेल छल, जतय 20 नवंबर 1921 कें 64 कैदी सभक मौत भऽ गेल छल।<ref>Panikkar, K. N., ''Against Lord and State: Religion and Peasant Uprisings in Malabar 1836–1921''</ref> [[फाइल:കരിപ്പുര്‍_വിമാനത്താവളം.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|कोंडोट्टी केर करिपुर मे कालीकट अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा]] 1947 मे भारतक स्वतंत्रताक बाद तत्कालीन मद्रास प्रेसीडेंसी मद्रास राज्य बनि गेल। मलप्पुरम राजस्व प्रभाग तत्कालीन मालाबार ज़िलाक पाँच राजस्व प्रभाग सभ मे सँ एक छल, जाहिकर अधिकार क्षेत्र मे एरानाड (मंजेरी) आ वल्लुवनाड (पेरिंथलमन्ना) तालुक छल। मालाबार ज़िलाक अन्य चारि टा राजस्व प्रभाग थालास्सेरी, कोझिकोड, पालक्काड आ फोर्ट कोचीन छल।<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 census handbook – Malabar district|publisher=Government of Madras|year=1953|location=Chennai|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 नवंबर 1956 कें भाषाई आधार पर [[केरल]] राज्यक गठन कएल गेल छल। मलप्पुरम ज़िलाक गठन ओहि समय चारि उप-ज़िला सभ (एरानाड, पेरिंथलमन्ना, तिरूर आ पोन्नानी), चारि शहर सभ, चौदह विकास ब्लॉक सभ आ 95 ग्राम पंचायत सभक संगे कएल गेल छल।<ref name="c1971">{{Cite book|title=District Census Handbook – Malappuram (Part-C) – 1971|last=K. Narayanan|publisher=Directorate of Census Operations, Kerala|year=1972|location=Thiruvananthapuram|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> बाद मे, तिरूरंगाडी तालुक बनेबाक लेल तिरूर तालुक कें विभाजित कएल गेल, आ निलांबुर आ कोंडोट्टी नामक दू टा आओर तालुक सभ बनेबाक लेल एरानाड तालुक कें तीन भाग मे विभाजित कएल गेल। केरलक दोसर सभ सँ पुरान मौजूदा विश्वविद्यालय कालीकट विश्वविद्यालय आ राज्यक दोसर सभ सँ पुरान मौजूदा हवाई अड्डा कालीकट अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा क्रमशः 1968 आ 1988 मे तेनहिपलम आ करिपुर मे शुरू भेल।<ref>{{Cite news|title=Calicut airport turns 80|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=Special Currespondent|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 केर दशक मे, फ़ारस केर खाड़ीक देश सभ मे तेल भंडार व्यावसायिक निष्कर्षणक लेल खोलि देल गेल आ हजारो अकुशल श्रमिक खाड़ी चलि गेलाह। ओ सभ ग्रामीण अर्थव्यवस्था कें समर्थन दैत घर पर पाइ पठौलनि, आ 20म सदीक अंत धरि, ई क्षेत्र प्रथम विश्वक स्वास्थ्य मानक सभ आ लगभग सार्वभौमिक साक्षरता कें प्राप्त कऽ लेलक।<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html|title=Summer Journey 2011|date=21 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html|archive-date=22 July 2011|url-status=dead|magazine=Time}}</ref> ऐतिहासिक रूप सँ, मलप्पुरम ज़िला अष्टवैद्य परंपराक संरक्षणक केंद्र रहल अछि, जे आठ नम्बूदिरी ब्राह्मण परिवार सभक एकटा समूह अछि जाहि कें पारंपरिक रूप सँ आयुर्वेदक आठ शाखा सभक उस्तादक रूप मे मान्यता प्राप्त अछि। एहि मे सँ, पुलमंतोल मूस परिवार (पेरिंथलमन्ना केर समीप पुलमंतोल क्षेत्र सँ जुड़ल) सदियो सँ वंशानुगत चिकित्सा पद्धति आ संस्कृत छात्रवृत्तिक एकटा अटूट वंश बनाए रखने अछि।<ref name="Sreedharan2002">{{cite book|last=Sreedharan|first=N|title=Ashtavaidya Tradition of Kerala|publisher=Publications Division, University of Calicut|year=2002}}</ref> कर्नाटक संगीतकार चेम्बई वैद्यनाथ भागवतर केर संगे एकर जुड़ावक माध्यम सँ केरलक सांस्कृतिक इतिहास मे पुलमंतोल वंश केर ऐतिहासिक महत्व कें नोट कएल गेल अछि। 1952 मे एकटा प्रदर्शनक दौरान अपन आवाज़ खोयबाक बाद, चेम्बई पुलमंतोल मूस परिवार केर तहत पारंपरिक आयुर्वेदिक उपचारक अवधि गुज़ार्ने छलाह। हुनकर बादक रिकवरी आ मंच पर वापसी क्षेत्रीय आत्मकथा सभ मे नीक जकाँ प्रलेखित अछि।<ref name="ChembaiBio">{{cite book|last=Sarma|first=L. R. Viswanatha|title=Chembai Selvam|publisher=Amudha Nilayam Ltd|year=1954|location=Madras}}</ref> एहि वंशक विरासत कें पुलमंतोल मे श्री रुद्र धन्वंतरि मंदिर केर माध्यम सँ क्षेत्रीय धार्मिक इतिहास मे आओर एकीकृत कएल गेल अछि। तूतापुज़ा नदीक तट पर स्थित ई ऐतिहासिक मंदिर रुद्र आ धन्वंतरि दुनू कें समर्पित होयबाक कारण अद्वितीय अछि, जे मालाबार क्षेत्र मे आध्यात्मिक परंपरा आ आयुर्वेदिक चिकित्सा कला सभक प्रतिच्छेदन केर लेल एकटा केंद्र बिंदुक रूप मे कार्य करैत अछि।<ref name="HeritagePortal">{{cite web|url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple|title=Sree Rudhra Dhanwanthari Temple Heritage|website=Ayurveda Thanal|access-date=12 May 2026}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == भूगोल == [[फाइल:Cherumb_eco_tourism_village,_Karuvarakundu_India_(3).JPG|पाठ=A village|बाएँ|अंगूठाकार|करुवरकुन्डु केर पहाड़ी क्षेत्र]] [[फाइल:Puthuponnani_(2).JPG|पाठ=A beach|अंगूठाकार|पुथुपोन्नानी मुनंबम तट]] उत्तर-पश्चिम मे कोझिकोड ज़िला, उत्तर-पूर्व मे वायनाड ज़िला, पूर्व मे नीलगिरि पहाड़ी सभ, दक्षिण-पूर्व मे पालक्काड ज़िला, दक्षिण-पश्चिम मे त्रिशूर ज़िला आ पश्चिम मे अरब सागर सँ घिरल मलप्पुरम केर कुल भौगोलिक क्षेत्रफल 3,554 वर्ग किमी अछि, जे क्षेत्रफलक मामला मे राज्य मे तेसर स्थान पर अछि। ज़िला मे राज्यक कुल क्षेत्रफलक 9॰15% हिस्सा अबैत अछि। भौगोलिक मानचित्र पर ज़िला 75°E - 77°E देशांतर आ 10°N - 12°N अक्षांश पर स्थित अछि। केरलक अन्य हिस्सा जकाँ, मलप्पुरम मे सेहो एकटा तटीय क्षेत्र अछि जे पश्चिम मे अरब सागर सँ घिरल अछि, केंद्र मे एकटा मध्य क्षेत्र अछि, आ पूर्व मे पश्चिमी घाट सँ घिरल एकटा पहाड़ी क्षेत्र अछि। केरलक अन्य ज़िला सभक विपरीत, मध्य क्षेत्र मे सेहो पहाड़ी क्षेत्र व्यापक रूप सँ देखल जाइत अछि। 2,554 मीटर ऊँच मुकुर्थी चोटी मलप्पुरम ज़िलाक सभ सँ ऊँच स्थान अछि, जे निलांबुर तालुक आ ऊटी तालुकक सीमा पर स्थित अछि, आ अनामुडी (2,696 मीटर) आ मीसापुलिमाला (2,651 मीटर) केर बाद केरल मे तेसर सभ सँ ऊँच चोटीक संगे-संगे दक्षिण भारत मे पाँचम सभ सँ ऊँच चोटी सेहो अछि। ई इडुक्की ज़िलाक बाहर केरलक सभ सँ ऊँच चोटी सेहो अछि। 2,383 मीटर ऊँच अंगिंडा चोटी दोसर सभ सँ ऊँच चोटी अछि, जे मलप्पुरम-पालक्काड-नीलगिरि ज़िलाक सीमाक करीब स्थित अछि। 2,339 मीटर ऊँच वावुल माला चोटी मलप्पुरम केर निलांबुर तालुक, वायनाड आ कोझिकोड ज़िला सभक थमारास्सेरी तालुक केर त्रिकोणीय जंक्शन पर स्थित अछि, ई ज़िलाक तेसर सभ सँ ऊँच स्थान अछि। === सीमावर्ती तालुक === मलप्पुरम ज़िला 5 ज़िला सभक निम्नलिखित 12 तालुक सभक संगे अपन सीमा साझा करैत अछि: * वायनाड ज़िला: वैथिरी तालुक। * कोझिकोड ज़िला: कोझिकोड आ थामरास्सेरी तालुक। * नीलगिरि ज़िला: पंडालूर, गुडालूर, ऊटी आ कुंदा तालुक। * पालक्काड ज़िला: पट्टांबी, ओट्टापलम आ मन्नारक्काड तालुक। * त्रिशूर ज़िला: चावक्काड आ कुन्नमकुलम तालुक। === स्थलाकृति === स्थलाकृति, भूविज्ञान, माटि, जलवायु आ प्राकृतिक वनस्पति केर आधार पर ज़िला कें 5 उप-सूक्ष्म क्षेत्र सभ मे विभाजित कएल गेल अछि: * मलप्पुरम तट * मलप्पुरम लहरदार मैदान * चालियार नदी बेसिन * निलांबुर जंगली पहाड़ी सभ * पेरिंथलमन्ना लहरदार ऊँच इलाका सभ। [[फाइल:Chaliyar_-_Areekode_Bridge.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|अरीकोड मे चालियार नदी बेसिन]] [[फाइल:Map_of_Malappuram_District_(April_2021).svg|अंगूठाकार|मलप्पुरम ज़िलाक मानचित्र]] मलप्पुरम तट उत्तर मे वल्लीकुन्नु सँ लऽ कऽ दक्षिण मे पेरुम्बदप्पु धरि मलप्पुरम केर तटीय क्षेत्रक संगे-संगे स्थित अछि। ई उत्तर मे कोझिकोड तट, पूर्व मे मलप्पुरम लहरदार मैदान, दक्षिण मे त्रिशूर तट आ पश्चिम मे लक्षद्वीप सागरक संगे अपन सीमा बनबैत अछि। एहि क्षेत्र सँ चालियार, कडलुंडी, भरतप्पुड़ा, तिरुरपुड़ा आदि प्रमुख नदी सभ, नहर सभ आ बैकवाटर बहैत अछि। ई क्षेत्र नारियलक गाछ सँ घिरल अछि। तटीय मैदान पश्चिम दिस बहुत धीरे-धीरे ढलान लैत अछि।<ref name="geographymalappuram">{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf|title=Physical divisions of Malappuram|website=censusindia.gov.in|pages=21–22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf|archive-date=27 November 2019|access-date=18 April 2020|url-status=live}}</ref> पोन्नानी, एडप्पल, तिरूर, वलांचेरी, कुट्टीप्पुरम, तानूर, तिरूरंगाडी आ परप्पनंगाडी सहित प्रमुख शहर एहि क्षेत्र मे अबैत अछि। एहि क्षेत्रक अधिकतम ऊँचाई तिरूर तालुक केर कल्पकांचेरी गाँव (104 मीटर) मे स्थित अछि।<ref name="geographymalappuram" /> मलप्पुरम लहरदार मैदान तटक समानांतर स्थित अछि, जे उत्तर मे नादापुरम-मावूर लहरदार मैदान सभ, पूर्व मे चालियार नदी बेसिन आ पेरिंथलमन्ना लहरदार ऊँच इलाका सभ, दक्षिण मे पट्टांबी लहरदार मैदान आ पश्चिम मे मलप्पुरम तटक संगे अपन सीमा बनबैत अछि। कन्नमंगलाम मे नेन्मिनी पहाड़ी (478 मीटर) सभ सँ ऊँच स्थान अछि आ उत्तरी भाग मे वज़ायूर (95 मीटर) एहि क्षेत्र मे सभ सँ नीचा स्थान अछि। एतय किछु पहाड़ी आ ढलान देखल जा सकैत अछि।<ref name="geographymalappuram" /> [[फाइल:Chekkunnu.jpg|अंगूठाकार|एदावन्ना मे चेक्कुन्नु पहाड़ी सभ]] चालियार नदी बेसिन केर उत्तर आ पूर्व मे निलांबुर जंगली पहाड़ी सभ, दक्षिण मे पेरिंथलमन्ना लहरदार ऊँच इलाका सभ आ पूर्व मे मलप्पुरम लहरदार मैदान अपन सीमा बनबैत अछि। ई चालियारक मध्य मार्गक अंतर्गत अबैत अछि आ एहि मे अलग-थलग पहाड़ी सभक रूप मे उतार-चढ़ाव अछि।<ref name="geographymalappuram" /> निलांबुर जंगली पहाड़ी सभ, जाहि कें औपनिवेशिक अभिलेख सभ मे ''निलांबुर घाटी'' सेहो कहल जाइत अछि, उत्तर मे कोझिकोड जंगली पहाड़ी सभ आ वायनाड जंगली पहाड़ी सभ, पूर्व मे [[तमिलनाडु]], दक्षिण मे मन्नारक्काड-पालक्काड जंगली पहाड़ी सभ आ पश्चिम मे चालियार नदी बेसिन केर संगे अपन सीमा बनबैत अछि। ई पश्चिमी घाटक एकटा हिस्सा अछि। एतय समुद्र तल सँ 1000 मीटर सँ अधिक ऊंचाई वाली कतयको चोटी सभ देखल जा सकैत अछि।<ref name="geographymalappuram" /> एहि क्षेत्रक सभ सँ ऊँच चोटी मुकुर्थी (2594 मीटर) पर अछि, जे तमिलनाडु केर संगे केरलक सीमा पर करीमपुज़ा वन्यजीव अभयारण्य केर पूर्व मे स्थित अछि। सभ सँ निचला बिंदु मम्पड (115 मीटर) पर स्थित अछि।<ref name="geographymalappuram" /> निलांबुर केर पहाड़ी जंगली क्षेत्र नीलगिरि बायोस्फीयर रिज़र्व केर एकटा हिस्सा बनबैत अछि। पेरिंथलमन्ना लहरदार ऊँच इलाका सभ उत्तर मे चालियार नदी बेसिन, पूर्व मे मन्नारक्काड-पालक्काड जंगली पहाड़ी सभ, दक्षिण मे पालक्काड गैप आ पश्चिम मे मलप्पुरम लहरदार मैदान केर संगे अपन सीमा बनबैत अछि। एतय कतयको छोट अलग-थलग पहाड़ी सभ देखल जा सकैत अछि। कोडीकुथिमला ओहि मे सँ एक अछि। कडलुंडी नदी एहि क्षेत्र कें अपवाहित करैत अछि। एहि क्षेत्रक अधिकतम ऊंचाई मक्करपरम्बा मे 610 मीटर अछि।<ref name="geographymalappuram" /> === तटरेखा === [[फाइल:Light_house_in_Ponnani.jpg|अंगूठाकार|पोन्नानी केर लाइटहाउस]] 70 किमी नमगर तटरेखा (राज्यक कुल तटरेखाक 11॰87%) केर संगे मलप्पुरम केरलक ज़िला सभ मे तटरेखाक लंबाई मे पाँचम स्थान पर अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx|title=The coastal area of Malappuram|website=kerenvis.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx|archive-date=23 November 2019|access-date=30 November 2019|url-status=live}}</ref> मलप्पुरमक तटीय बेल्ट तीन टा नगरपालिका कस्बा सभ (तानूर, पोन्नानी आ परप्पनंगाडी) आ आठ टा ग्राम पंचायत सभ (वल्लीकुन्नु, तनालूर, निरमरुथुर, वेट्टम, मंगलम, पुरथुर, वेलियांकोडे आ पेरुंबडप्पू) मे फैलल अछि। पोन्नानी, तानूर, परप्पनंगाडी आ पडिंजारक्कारा बीच, जे सभ ज़िलाक पश्चिमी भाग मे स्थित अछि, मछरी पकड़बाक प्रमुख केंद्र अछि। ज़िलाक समुद्री तट समुद्री संपदा सँ भरल अछि।<ref name="geographymalappuram" /> पहिने अरब व्यापारी सभक पसंदीदा गंतव्य होयबाक अतिरिक्त, पोन्नानी कतयको मुस्लिम आध्यात्मिक नेता सभक लेल सेहो एकटा मनोरम स्थल छल, जे एतय इस्लाम केर प्रचार मे सहायक छलाह। एहि बंदरगाह शहर कें 'मालाबारक छोट मक्का' आ 'सोनाक सिक्काक शहर' सेहो कहल जाइत अछि।<ref name="pkd">{{cite book|author=M. K. Devassy|year=1965|title=1961 Census Handbook- Palghat District|publisher=Directorate of Census Operations, Kerala and The Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf|access-date=11 March 2021|archive-date=8 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html|title=Ponnani, the Mecca of Malabar|date=24 October 2017|website=nativeplanet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html|archive-date=10 May 2021|access-date=19 April 2020|url-status=live}}</ref> फरवरी/अप्रैल केर महिना सभक दौरान हज़ारो प्रवासी पक्षी एतय अबैत अछि। पोन्नानी केर करीब बिय्यम कयाल स्थित अछि, जे वाटर स्पोर्ट्स सुविधा वाला एकटा शांत, हर-ियर जलमार्ग अछि। कोनोली नहर पुथुपोन्नानी मे अरब सागर सँ मिलैत अछि। तटीय शहर तानूर प्रारंभिक मध्ययुगीन काल मे 'वेट्टथुनाड राज्य' केर राजधानी छल, आ केरलदेशपुरम मंदिर केर लेल जानल जाइत अछि। परप्पनंगाडी प्रारंभिक मध्ययुगीन काल मे परप्पनाड राज्य केर शासक परिवार सभक सीट छल। === नदी सभ === [[फाइल:View_from_Chamravattam_Bridge_-_panoramio.jpg|अंगूठाकार|त्रिप्रंगोड मे भरतप्पुड़ा]] [[फाइल:Kadalundi_river,_Malappuram.jpg|अंगूठाकार|मलप्पुरम मे कडलुंडी नदी]] ज़िला सँ बहय वाली प्रमुख नदी सभ चालियार, कडलुंडी नदी, भरतप्पुड़ा आ तिरूर नदी अछि। चालियारक कुल लंबाई लगभग 168 किमी अछि आ एकर जल निकासी क्षेत्र 2818 वर्ग किमी अछि। ई निलांबुर, मम्पड, एदावन्ना, अरीकोड आ वाज़क्कड सँ भऽ कऽ गुज़रैत अछि आ फेर कोझिकोड-मलप्पुरम ज़िलाक सीमा सँ बहैत चालियम मे अरब सागर मे मिलि जाइत अछि। निलांबुर तालुकक घाटी मे चालियारक कतयको पैघ आ छोट सहायक नदी सभ अछि।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web|url=https://malappuram.nic.in/about-district/|title=Rivers in Malappuram district|website=malappuram.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/|archive-date=10 February 2020|access-date=23 November 2019|url-status=live}}</ref> चालियारक सभ सँ पैघ सहायक नदी करीमपुज़ा, आ भरतप्पुड़ाक सभ सँ पैघ सहायक नदी सभ मे सँ एक तूतापुज़ा, आ कडलुंडी नदीक सभ सँ पैघ सहायक नदी सभ मे सँ एक ओलिपुज़ा सेहो ज़िला सँ भऽ कऽ बहैत अछि। कडलुंडी नदी मेलात्तुर, कीज़ट्टूर, पंडीक्कड, मंजेरी, मलप्पुरम, पनाक्कड, परप्पुर, वेंगरा, तिरूरंगाडी, परप्पनंगाडी आ वल्लीकुन्नु सँ भऽ कऽ गुजरैत अछि आ ज़िलाक उत्तर-पश्चिमी सीमा पर वल्लीकुन्नु मे कडलुंडी नगरम मे अरब सागर मे खसैत अछि। ई ओलिपुज़ा नदी आ वेलियार नदीक संगम सँ बनैत अछि। कडलुंडी नदी साइलेंट वैलीक पश्चिमी सीमा पर पश्चिमी घाट सँ निकलैत अछि आ ज़िला सँ भऽ कऽ बहैत अछि। कीज़ट्टूर मे ओलिपुज़ा आ वेलियार मिल कऽ कडलुंडी नदीक निर्माण करैत अछि। कडलुंडी नदी एरानाड आ वल्लुवनाड क्षेत्र सभ सँ भऽ कऽ गुज़रैत अछि। एकर लंबाई 130 किमी अछि, जाहिकर जलग्रहण क्षेत्र 1114 वर्ग किमी आ कुल प्रवाह 2189 मिलियन घन फीट अछि।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river" /> भरतप्पुड़ाक कुल लंबाई 209 किमी अछि। ई अपन सहायक नदी तूतापुज़ा केर रूप मे तूथा, एलामकुलम, मलप्पुरम-पालक्काड ज़िला सीमा पर पुलमंतोल सँ भऽ कऽ बहैत अछि आ पल्लीप्पुरम मे मुख्य नदी मे मिल जाइत अछि। फेर ई किछु पड़ोसी ज़िला सभ सँ बहबाक बाद थिरुवेगाप्पुरा सँ कुट्टीप्पुरम पहुँचि कऽ फेर सँ ज़िला मे प्रवेश करैत अछि। एकर बाद ई पूरी तरह सँ ज़िला सँ भऽ कऽ बहैत अछि। भरतप्पुड़ा पोन्नानी मे अरब सागर मे खसैत अछि। तिरुनावाया, कुट्टीप्पुरम, त्रिप्रंगोड, इरिम्बीलियम, थावनूर आ पोन्नानी भरतप्पुड़ाक तट पर स्थित किछु महत्वपूर्ण शहर अछि।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river" /> तिरूर नदी 48 किमी नमगर अछि। ई पोन्नानीक समीप पडिंजारक्कारा मे भरतप्पुड़ा सँ मिलैत अछि।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river" /> एहि पैघ नदी सभक अतिरिक्त, ज़िला मे पुराप्परम्बा नदी नामक एकटा छोट नदी सेहो अछि, जे केवल 8 किमी नमगर अछि। ई कोनोली नहर केर माध्यम सँ प्रमुख नदी सभ सँ जुड़ल अछि।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river" /> ऊपर वर्णित प्रमुख नदी सभक कतयको पैघ आ छोट सहायक नदी आ धारा सभ सेहो ज़िला सँ भऽ कऽ बहैत अछि। एतय चारि टा मुहाना अछि - पुरथुर मे ''पडिंजारक्कारा अज़िमुकम'' जतय भरतप्पुड़ा आ तिरूर नदी अरब सागर मे मिलबाक लेल एक संगे मिलैत अछि, पुथुपोन्नानी अंतरीप जतय कोनोली नहर समुद्र मे बहैत अछि, तानूर मे ''पुरप्पुज़ा अज़िमुकम'', आ ज़िलाक उत्तर-पश्चिमी सीमा पर वल्लीकुन्नु मे ''कडलुंडी नगरम अज़िमुकम''।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river" /> बिय्यम, वेलियांकोडे, मनूर आ कोडिन्ही जेहन बैकवाटर तटीय तालुक सभ मे स्थित अछि।<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river" /> ब्रिटिश राज केर दौरान पोन्नानी सँ तिरूर रेलवे स्टेशन धरि मालक परिवहनक लेल पोन्नानी नहरक निर्माण कएल गेल छल। एतय कोडाक्कल (तिरुनावाया) मे बेसल मिशन केर कर्मचारी सभ द्वारा पोन्नानी नहरक विषय मे एकटा विवरण देल गेल अछि।<ref>{{Cite web|url=http://www.ineszupanov.com/|title=Website of Ines Zupanov|archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/|archive-date=27 April 2021|access-date=13 September 2021|url-status=live}}</ref>{{cquote|''...आजकाल्हि एकटा स्टीमशिप पोन्नानी आ तिरूरक बीच नहर सँ यात्रा करैत अछि, जतय पोन्नानीक लेल सभ सँ सुविधाजनक रेलवे स्टेशन पाबल जा सकैत अछि। टिकट केर कीमत मात्र 4 आना अछि, यद्यपि दूरी 10 किमी अछि...'' }} === जलवायु === [[फाइल:Monsoon_Clouds_-_Manjeri_and_Pandalloor_hill.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|मंजेरीक लग पंदलुर पहाड़ी सभ पर मानसूनक बादल]] [[फाइल:Ottumpuram_Beach.JPG|अंगूठाकार|ओट्टमपुरम तट, तानूर]] ज़िलाक तापमान पूरा वर्ष लगभग स्थिर रहैत अछि। एकर जलवायु उष्णकटिबंधीय अछि। एतय अधिकांश महिना सभ मे उल्लेखनीय वर्षा होइत अछि, आ शुष्क मौसम छोट होइत अछि। कोपेन आ गीगर केर अनुसार, एहि जलवायु कें ए॰एम॰ केर रूप मे वर्गीकृत कएल गेल अछि। मलप्पुरम मे औसत वार्षिक तापमान 27॰3 °C अछि। एक वर्ष मे औसत वर्षा 2952 मिमी होइत अछि। गर्मी आमतौर पर मार्च सँ मई धरि रहैत अछि; मानसून जून मे शुरू होइत अछि आ सितंबर मे समाप्त होइत अछि। मलप्पुरम मे दक्षिण-पश्चिम आ उत्तर-पूर्व दुनू मानसून अबैत अछि। जाड़क मौसम दिसंबर सँ फरवरी धरि होइत अछि।<ref name="MSN">{{Cite web|url=http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx|title=MSN Weather|archive-url=https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx|archive-date=9 October 2009|access-date=29 November 2019|url-status=dead}}</ref><div style="width:75%;">{{Weather box|location=मलप्पुरम|width=90%|metric first=yes|single line=yes|Jan high C=32.0|Feb high C=32.9|Mar high C=34.0|Apr high C=33.8|May high C=32.7|Jun high C=29.3|Jul high C=28.1|Aug high C=28.7|Sep high C=29.7|Oct high C=30.3|Nov high C=31.1|Dec high C=31.4|year high C=34.0|Jan low C=21.8|Feb low C=22.8|Mar low C=24.4|Apr low C=25.4|May low C=25.1|Jun low C=23.5|Jul low C=22.8|Aug low C=23.3|Sep low C=23.3|Oct low C=23.4|Nov low C=23.1|Dec low C=21.9|year low C=21.8|Jan precipitation mm=1|Feb precipitation mm=9|Mar precipitation mm=16|Apr precipitation mm=101|May precipitation mm=253|Jun precipitation mm=666|Jul precipitation mm=830|Aug precipitation mm=398|Sep precipitation mm=233|Oct precipitation mm=281|Nov precipitation mm=140|Dec precipitation mm=24|year precipitation mm=2952|source=<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = Climate of Malappuram |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref>|date=नवंबर 2019}} == वनस्पति आ जीव == {{multiple image | align = left | direction = vertical | caption_align = left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg | caption1 = टीक म्यूज़ियम | image2 = Green Vallikkunnu.jpg | caption2 = वल्लीकुन्नु मे मैन्ग्रोव | image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg | caption3 = एडप्पल मे पोन्नानी कोल आर्द्रभूमि }} ज़िला मे विविध वन्य जीवन आ कतयको छोट पहाड़ी सभ, जंगल, नदी सभ आ पश्चिम दिस बहय वाली जलधारा सभ, बैकवाटर आ धान, सुपारी, काजू, कारी मरिच, आदि, दालि, नारियल, केरा, कसावा, चाह आ रबर केर बागान अछि। कोनोलीक प्लॉट, दुनियाक सभ सँ पुरान सागौन केर बागान अछि जे निलांबुर मे स्थित अछि। निलांबुर कें 'टीक म्यूज़ियम' केर लेल सेहो जानल जाइत अछि। निलांबुर केर सागौन बागान सभक समीप बांस केर गाछ बहुतायत मे देखल जाइत अछि। टीक म्यूज़ियम सँ जुड़ल एकटा बायो-रिसोर्स नेचुरल पार्क सेहो अछि। तत्कालीन मद्रास प्रेसीडेंसी केर पुरान प्रशासनिक अभिलेख सभ मे ई दर्ज अछि जे 1844 मे निलांबुर मे लगाओल गेल सागौन केर बागान तत्कालीन मद्रास प्रेसीडेंसी मे सरकारक स्वामित्व वाला सभ सँ उल्लेखनीय बागान छल।<ref name="Mbsp">{{cite book|url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf|title=The Madras Presidency (1881–1931)|last=Boag|first=GT|publisher=Government of Madras|location=Madras|year=1933|page=63|access-date=9 June 2021|archive-date=9 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf|url-status=live|archivedate=9 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf}}</ref> ज़िलाक 3,554 वर्ग किमी क्षेत्र मे सँ 1034 वर्ग किमी (29%) हिस्सा वन क्षेत्र अछि। ई कम वा अधिक घना भऽ सकैत अछि।<ref>{{cite web|url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf|title=Forest area of Malappuram|website=industry.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf|archive-date=26 April 2021|access-date=21 April 2020|url-status=live}}</ref> ज़िलाक उत्तर-पूर्वी भाग मे 758॰87 वर्ग किमी केर विशाल वन क्षेत्र अछि। एहि मे सँ 325॰33 वर्ग किमी आरक्षित वन अछि आ शेष निहित वन अछि। एहि मे सँ 80% पर्णपाती अछि जखन कि शेष सदाबहार अछि। वन क्षेत्र मुख्य रूप सँ निलांबुर उपज़िला मे केंद्रित अछि, जे वायनाड, पश्चिमी घाट आ तमिलनाडु केर पहाड़ी क्षेत्र सभ (नीलगिरि) केर पहाड़ी ज़िलाक संगे अपन सीमा साझा करैत अछि। निलांबुर वन क्षेत्र मे सागौन, शीशम आ महोगनी जेहन गाछ देखल जाइत अछि। जंगल मे बांस केर पहाड़ी सभ बहुतायत मे देखल जाइत अछि। ज़िलाक करीमपुज़ा वन्यजीव अभयारण्य राज्यक सभ सँ पैघ वन्यजीव अभयारण्य अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece|title=The Karimpuzha Wildlife Sanctuary|date=3 July 2020|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece|archive-date=5 July 2020|access-date=5 July 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/|title=The largest wildlife sanctuary of Kerala|date=19 February 2018|website=touristinindia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/|archive-date=5 July 2020|access-date=5 July 2020|url-status=live}}</ref> न्यू अमराम्बलम आरक्षित वन, जे करीमपुज़ा वन्यजीव अभयारण्य केर एकटा हिस्सा अछि, ओहि मे जीव सभक एकटा विस्तृत विविधता अछि। जंगल सभ मे हाथी, हरिण, बाघ, बानर, भालू, सूगर, खराहा, पक्षी आ सरीसृप सहित कतयको तरहक जानवर पाबल जाइत अछि। एतय सँ मधु, औषधीय जड़ी-बूटी सभ आ मसाला जेहन वन उत्पाद सेहो एकत्र कएल जाइत अछि। नेदुमकयम वर्षावन सेहो निलांबुर घाटी मे मौजूद अछि। जंगल सभ कें दू प्रभाग सभ—निलांबुर उत्तर आ निलांबुर दक्षिण—द्वारा संरक्षित कएल जाइत अछि। केरल वन अनुसंधान संस्थान केर निलांबुर मे एकटा उपकेंद्र अछि। ज़िलाक तटीय आ अंतर्देशीय क्षेत्र सभ मे पाबल जाय वाली मछरी सभक महत्वपूर्ण प्रकार सभ मे झींगा, इंडियन ऑयल सार्डिन, सिल्वर बेली, शार्क, कैटफ़िश, मैकेरल, स्केट, चेम्बा, सोल फिश, सीर फिश आ रिबनफिश शामिल अछि।<ref name="geographymalappuram2" /> निलांबुर सागौन अपन भौगोलिक संकेत टैग प्राप्त करय वाला पहिल वन उत्पाद अछि।<ref>{{Cite news|title=First for forest produce, GI tag for Nilambur teak|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=T Ramavarman|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> तिरूर मे पाबल जाय वाला 'तिरूर वेट्टिला' नामक एक प्रकारक पान केर पात कें सेहो जीआई टैग प्राप्त भेल अछि।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece|website=The Hindu|title=Tirur Vettila gets GI tag|date=21 August 2019|access-date=19 April 2020|archive-date=7 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece|url-status=live|last1=Muringatheri|first1=Mini}}</ref> ज़िलाक तटीय क्षेत्र मे स्थित वल्लीकुन्नु मे लगभग 50 एकड़ मैन्ग्रोव वन पाबल जाइत अछि। मैन्ग्रोव वन अन्य तटीय क्षेत्र सभ मे सेहो व्यापक रूप सँ देखल जाइत अछि। कडलुंडी पक्षी अभयारण्य ज़िलाक वल्लीकुन्नु ग्राम पंचायत मे स्थित अछि।<ref>{{cite web|url=https://malappuram.nic.in/about-district/|title=Flora and fauna of Malappuram|website=malappuram.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/|archive-date=10 February 2020|access-date=24 November 2019|url-status=live}}</ref> कडलुंडी-वल्लीकुन्नु सामुदायिक रिज़र्व केरलक पहिल सामुदायिक रिज़र्व अछि। एकरा आब एकटा इको-टूरिज्म केंद्र घोषित कएल गेल अछि।<ref name="Vallikkunnu">{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html|title=Kadalundi-Vallikkunnu community reserve|date=4 April 2018|website=onmanorama.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html|archive-date=25 July 2020|access-date=25 July 2020|url-status=live}}</ref> पुरथुर मे पडिंजारक्कारा मुहानाक समीप एकटा पक्षी अभयारण्य 2010 मे प्रस्तावित कएल गेल छल।<ref>{{cite news|last1=Sudhi|first1=K. S.|title=Birds get 12 more havens in State|url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/|access-date=7 April 2021|work=The Hindu|date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/|url-status=live}}</ref> तिरुनावाया अपन कमल केर खेत सभक लेल जानल जाइत अछि।<ref>{{Cite news|title=Lotus fields of Tirunavaya|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=Anupama Mili|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> </div> == प्रशासन == [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|ज़िलाक प्रशासनिक मुख्यालय मलप्पुरम]] === राजस्व प्रशासन === ज़िला प्रशासनक मुख्यालय, कलेक्ट्रेट अपहिल, मलप्पुरम मे स्थित अछि। ज़िला प्रशासनक नेतृत्व ज़िलाधिकारी करैत छथि। सामान्य मामला सभ, भूमि अधिग्रहण, राजस्व वसूली, भूमि सुधार आ चुनावक ज़िम्मेदारीक संगे पाँच टा डिप्टी कलेक्टर हुनकर सहायता करैत छथि। अतिरिक्त ज़िला मजिस्ट्रेट सभटा प्रशासनिक गतिविधि सभ मे ज़िला कलेक्टर कें सहायता प्रदान करैत छथि।<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=Collectorate Malappuram|access-date=3 October 2020|website=Official website of Malappuram district|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> मलप्पुरम राजस्व ज़िलाक दू टा प्रभाग अछि - तिरूर आ पेरिंथलमन्ना। ज़िला कें आगू 138 गाँव सभ मे विभाजित कएल गेल अछि जे मिलि कऽ 7 उपज़िला बनबैत अछि।<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = Talukas in Malappuram district |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= Administrative divisions of Malappuram district | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== राजस्व प्रभाग ==== ज़िला मे दू टा राजस्व प्रभाग अछि: पेरिंथलमन्ना आ तिरूर। पोन्नानी, तिरूर, तिरूरंगाडी आ कोंडोट्टी उपज़िला तिरूर राजस्व प्रभाग मे शामिल अछि, जखन कि शेष निलांबुर, एरानाड आ पेरिंथलमन्ना मिलि कऽ पेरिंथलमन्ना राजस्व प्रभाग बनबैत अछि। राजस्व प्रभागीय कार्यालयक नेतृत्व एकटा राजस्व प्रभागीय अधिकारी / उप ज़िलाधिकारी करैत छथि, जे राजस्व प्रभागक उप-विभागीय मजिस्ट्रेट सेहो होइत छथि। राजस्व प्रभागीय कार्यालय क्रमशः तिरूर आ पेरिंथलमन्ना मे अछि। ==== तालुक ==== तालुक ज़िलाक भीतर एकटा प्रशासनिक प्रभाग अछि। मलप्पुरम ज़िला मे 7 तालुक अछि, आ प्रत्येक तालुकक नेतृत्व एकटा तहसीलदार करैत छथि, जे भू-राजस्व प्रशासन आ कार्यकारी मजिस्ट्रेट संबंधी कार्य सभक लेल ज़िम्मेदार होइत छथि। निलांबुर केरलक सभ सँ पैघ उपज़िला अछि। पोन्नानी, तिरूर आ तिरूरंगाडी उपज़िला तटीय क्षेत्र मे स्थित अछि। पेरिंथलमन्ना, एरानाड आ कोंडोट्टी मध्य क्षेत्र मे स्थित अछि, जखन कि निलांबुर उपज़िला ऊँच पहाड़ी क्षेत्र मे स्थित अछि। ज़िला-स्तरीय प्रशासनक समन्वय केर लेल मलप्पुरम मे सिविल स्टेशन केर अतिरिक्त, तालुक-स्तरीय प्रशासनिक गतिविधि सभक समन्वय केर लेल मंजेरी, निलांबुर, पेरिंथलमन्ना, तिरूरंगाडी, तानूर, तिरूर, कुट्टीप्पुरम आ पोन्नानी मे मिनी-सिविल स्टेशन सेहो अछि।<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=Tehsils / Taluks &#124; Welcome to Malappuram &#124; India }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|मलप्पुरम मे तालुक]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !उपज़िला<br/>(''तालुक'') !क्षेत्रफल<br/>(वर्ग किमी मे) !कुल जनसंख्या<br/>(2011) !गाँव !शहरीकरण<br/>(2011) |- | [[पोन्नानी तालुक|पोन्नानी]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[तिरूर तालुक|तिरूर]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[तिरूरंगाडी तालुक|तिरूरंगाडी]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[कोंडोट्टी तालुक|कोंडोट्टी]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[एरानाड तालुक|एरानाड]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[पेरिंथलमन्ना तालुक|पेरिंथलमन्ना]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[निलांबुर तालुक|निलांबुर]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| स्रोत: भारतक जनगणना 2011,<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= Taluk-wise demography of Malappuram |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> मलप्पुरम ज़िलाक आधिकारिक वेबसाइट<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=Villages in Malappuram |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== राजस्व गाँव ==== राजस्व गाँव तालुक सभक उप-विभाजन अछि, आ ई ज़िलाक राजस्व प्रशासनक सभ सँ निचुलका संस्था अछि। प्रत्येक तालुकक अधिकार क्षेत्र मे कतयको गाँव अबैत अछि। मलप्पुरम ज़िला मे 138 राजस्व गाँव अछि। भू-राजस्व मामला सभक लेल राजस्व गाँव सभ कें आगू देसम (Desam) सभ मे विभाजित कएल गेल अछि। === ज़िला योजना समिति === मलप्पुरमक ज़िला योजना समिति मे नगर पालिका सभक दू टा सदस्य, ज़िला पंचायतक 10 सदस्य आ एकटा पंचायत-मनोनीत सदस्यक अतिरिक्त एकटा अध्यक्ष आ एकटा सचिव होइत छथि। अध्यक्षक पद ज़िला पंचायतक पदेन सदस्यक लेल आ सचिवक पद ज़िला कलेक्टरक पदेन सदस्यक लेल आरक्षित अछि।<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=District Planning Committee, Malappuram|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === न्यायपालिका === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|पेरिंथलमन्ना मे एकटा न्यायालय परिसर]] ज़िलाक न्यायिक मुख्यालय मंजेरी मे अछि। मंजेरी न्यायिक ज़िलाक अंतर्गत 24 अदालत काज करैत अछि जाहि मे मंजेरी, मलप्पुरम, तिरूर, पेरिंथलमन्ना, परप्पनंगाडी, पोन्नानी आ निलांबुर शामिल अछि।<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=Judicial administration of Malappuram |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> 16 जून 1969 कें मलप्पुरम ज़िलाक स्थापनाक बाद, 25 मई 1970 कें कोझिकोड मे एकटा ज़िला न्यायालय काज करब शुरू केलक। एकर बाद, 1 फरवरी 1974 कें अदालत कें मंजेरी न्यायालय परिसर मे स्थानांतरित कऽ देल गेल। मंजेरी न्यायिक ज़िलाक भीतर, वर्तमान मे ज़िलाक विभिन्न स्थान सभ पर 24 कार्यशील अदालत सभ वितरित अछि, जाहि मे मंजेरी, मलप्पुरम, तिरूर, पेरिंथलमन्ना, परप्पनंगाडी, पोन्नानी, तिरूर आ निलांबुर शामिल अछि। मलप्पुरमक न्यायिक मुख्यालय मंजेरी मे स्थित अछि। ज़िला मे तीन टा अतिरिक्त ज़िला आ सत्र न्यायालय, दू टा पारिवारिक न्यायालय (एकटा मलप्पुरम मे आ दोसर तिरूर मे), संगे-संगे दू टा मोटर दुर्घटना दावा न्यायाधिकरण (एकटा मंजेरी मे आ दोसर तिरूर मे) अछि। एकर अतिरिक्त, दू टा उप न्यायालय अछि—एकटा मंजेरी मे आ दोसर तिरूर मे। ज़िला मे दू टा मुंसिफ़ मजिस्ट्रेट अदालत सेहो अछि, जाहि मे सँ एकटा पोन्नानी मे आ दोसर पेरिंथलमन्ना मे अछि। अंत मे, मलप्पुरम ज़िला मे नौ टा न्यायिक प्रथम श्रेणी मजिस्ट्रेट अदालत काज कऽ रहल अछि। === पुलिस === मलप्पुरम ज़िला पुलिस, केरल पुलिसक एकटा पुलिस ज़िला अछि, जाहि कें ज़िलाक भीतर कानून प्रवर्तन आ जाँचक काज सौंपल गेल अछि। ज़िला पुलिस कार्यालय मलप्पुरम मे स्थित अछि, आ एकर नेतृत्व एकटा ज़िला पुलिस प्रमुख करैत छथि जे पुलिस अधीक्षकक पदक होइत छथि। मलप्पुरम ज़िला मे छह टा पुलिस उप-विभाजन आ 36 पुलिस स्टेशन अछि। एहि पुलिस उप-विभाजन सभक मुख्यालय निम्नलिखित क्षेत्र सभ मे स्थित अछि: मलप्पुरम, कोंडोट्टी, पेरिंथलमन्ना, तिरूर, तानूर आ निलांबुर। प्रत्येक पुलिस उप-विभाजनक नेतृत्व एकटा पुलिस उपाधीक्षक करैत छथि, आ प्रत्येक पुलिस स्टेशनक देखरेख पुलिस निरीक्षक केर पद वाला एकटा स्टेशन हाउस अधिकारी द्वारा कएल जाइत अछि। मलप्पुरम पुलिस ज़िला, पालक्काड, त्रिशूर शहर आ त्रिशूर ग्रामीण पुलिस ज़िला सभक संगे, त्रिशूर रेंज पुलिसक अधिकार क्षेत्र मे अबैत अछि।<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=Thrissur Range Police districts|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ज़िला पुलिस कार्यालय, ज़िला विशेष शाखा, ज़िला अपराध रिकॉर्ड ब्यूरो, ज़िला 'C' (सी) शाखा, नारकोटिक सेल, ज़िला पुलिस नियंत्रण कक्ष, साइबर सेल, महिला सेल आ दूरसंचार इकाई मलप्पुरम मे अछि। तटीय पुलिस स्टेशन पोन्नानी मे अछि जखन कि ज़िला सशस्त्र रिज़र्व शिविर पदिनहत्तुम्मुरी मे स्थित अछि। मलप्पुरम पुलिसक यातायात प्रवर्तन इकाई सभ मलप्पुरम, मंजेरी, कोंडोट्टी, पेरिंथलमन्ना आ तिरूर मे केंद्रित अछि।<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=Malappuram police |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> केरल पुलिसक अंतर्गत एकटा सशस्त्र पुलिस बटालियन, मालाबार स्पेशल पुलिस (1884 मे गठित) केर मुख्यालय मलप्पुरम मे अछि। ई राज्यक सभ सँ पुरान सशस्त्र पुलिस बटालियन सेहो अछि।<ref name="district_police" /> ई भीड़ नियंत्रण, आंतरिक सुरक्षा, दंगा नियंत्रण आ वीआईपी सुरक्षा मे नागरिक पुलिसक सहायता करैत अछि। आवश्यकता पड़बा पर एकरा राज्यक बाहर सेहो तैनात कएल जाइत अछि।<ref>{{Cite web |title=Malabar Special Police (MSP), Armed Police Battalions of Kerala |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == स्थानीय सरकार सभ == स्थानीय स्वशासन संस्था सभ कें दू श्रेणी सभ मे विभाजित कएल गेल अछि: शहरी स्थानीय निकाय आ पंचायत । === शहरी स्थानीय निकाय === शहरी क्षेत्र सभक प्रशासनक लेल ज़िला मे 12 नगरपालिका सभ स्थापित कएल गेल अछि। प्रत्येक नगरपालिकाक अपन निर्वाचित परिषद होइत अछि आ ओ स्थानीय शासन, शहरी नियोजन आ अपन संबंधित अधिकार क्षेत्रक भीतर आवश्यक सेवा सभ प्रदान करबाक लेल ज़िम्मेदार होइत अछि। पार्षद सभ द्वारा चुनल गेल एकटा अध्यक्ष आ उपाध्यक्ष प्रत्येक नगरपालिकाक नेतृत्व करैत छथि। एहि नगर पालिका सभ कें 505 वार्ड सभ मे विभाजित कएल गेल अछि, जाहि मे सँ प्रत्येक वार्ड सँ पाँच वर्षक कार्यकालक लेल एकटा पार्षद चुनल जाइत छथि।<ref>{{Cite news|date=2025-08-12|title=Ward delimitation exercise in Kerala local bodies completed: State Delimitation Commission|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece|access-date=2025-12-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=Malappuram – municipalities and wards|website=lsgkerala|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|archive-date=25 August 2021|access-date=3 October 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases|title=Press Release {{!}} Delimitation Commission|website=delimitation.lsgkerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases|archive-date=2025-09-10|access-date=2025-12-22}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- valign="top" bgcolor="#cccccc" ! !नगरपालिका<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web|url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/|title=Municipalities in Malappuram|website=malappuram.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/|archive-date=29 February 2020|access-date=1 December 2019|url-status=live}}</ref> !वार्ड<ref>{{Cite web|url=https://wardmap.ksmart.live/index.html|title=Ward Mapping|website=wardmap.ksmart.live|access-date=2025-12-22}}</ref> !जनसंख्या (2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=Population of urban bodies|website=Urban Affairs Kerala|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|archive-date=24 September 2020|access-date=14 August 2020|url-status=live}}</ref> !अध्यक्ष <ref>{{Cite news|date=2025-12-26|title=UDF assumes power in 11 municipalities in Malappuram|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece|access-date=2025-12-27|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> !राजनीतिक दल !चुनाव-पूर्व गठबंधन |- |1 |[[मंजेरी]] |53 |97,102 |अब्दुल मजीद वी | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |2 |[[पोन्नानी]] |53 |90,491 |सी॰वी॰ सुधा | style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] |{{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[लेफ्ट डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|एल॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |3 |[[परप्पनंगाडी]] |46 |71,239 |सुबैदा टीचर | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |4 |[[तानूर, मलप्पुरम|तानूर]] |45 |69,534 |नसला बशीर | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |5 |[[मलप्पुरम]] |45 |68,088 |वी॰ रिनिशा | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |6 |[[कोंडोट्टी]] |41 |59,256 |यू॰के॰ मम्माथिस्सा | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |7 |[[तिरूरंगाडी]] |40 |56,632 |हबीबा बशीर | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |8 |[[तिरूर]] |40 |56,058 |इब्राहिम हाजी कीज़ेडथ | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |9 |[[पेरिंथलमन्ना]] |37 |49,723 |सुरय्या फ़ारूक | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |10 |[[कोट्टक्कल]] |35 |48,342 |के॰के॰ निसार | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |11 |[[निलांबुर]] |36 |46,342 |पद्मिनी गोपीनाथ | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस|<span style="color:white;">आई॰एन॰सी॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- |12 |[[वलांचेरी]] |34 |44,437 |हसीना वाट्टोली | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] |{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{Largest cities|country=मलप्पुरम ज़िला, केरल, भारत|stat_ref=स्रोत:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=No. of wards in Malappuram |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref>|list_by_pop=|div_name=|div_link=केरल केर तालुक सभक सूची{{!}}तालुक|city_1=मंजेरी|div_1=एरानाड तालुक{{!}}एरानाड|pop_1=97,102|city_2=पोन्नानी|div_2=पोन्नानी तालुक{{!}}पोन्नानी|pop_2=90,491|city_3=परप्पनंगाडी|div_3=तिरूरंगाडी तालुक{{!}}तिरूरंगाडी|pop_3=71,239|city_4=तानूर, मलप्पुरम{{!}}तानूर|div_4=तिरूर तालुक{{!}}तिरूर|pop_4=69,534|city_5=मलप्पुरम|div_5=एरानाड तालुक{{!}}एरानाड|pop_5=68,088|city_6=कोंडोट्टी|div_6=कोंडोट्टी तालुक{{!}}कोंडोट्टी|pop_6=59,256|city_7=तिरूरंगाडी|div_7=तिरूरंगाडी तालुक{{!}}तिरूरंगाडी|pop_7=56,632|city_8=तिरूर|div_8=तिरूर तालुक{{!}}तिरूर|pop_8=56,058|city_9=पेरिंथलमन्ना|div_9=पेरिंथलमन्ना तालुक{{!}}पेरिंथलमन्ना|pop_9=49,723|city_10=कोट्टक्कल|div_10=तिरूर तालुक{{!}}तिरूर|pop_10=48,342|city_11=निलांबुर|div_11=निलांबुर तालुक{{!}}निलांबुर|pop_11=46,342|city_12=वलांचेरी|div_12=तिरूर तालुक{{!}}तिरूर|pop_12=44,437}} === ग्रामीण शासन === मलप्पुरम ज़िला पंचायत ज़िला मे ग्रामीण शासनक लेल सर्वोच्च निकाय केर रूप मे कार्य करैत अछि। ज़िला पंचायत मे 33 प्रभाग अछि, आ प्रत्येक प्रभाग सँ सदस्य चुनल जाइत छथि।<ref>{{Cite web|url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html|title=Malappuram District Panchayat Final Map|website=wardmap.ksmart.live|access-date=2025-12-22}}</ref> ज़िला पंचायत केर अधिकार क्षेत्र नगर पालिका क्षेत्र सभ कें छोड़ि कऽ ज़िलाक सभटा ग्राम पंचायत सभ कें कवर करैत अछि। ज़िला पंचायतक नेतृत्व सदस्य सभ द्वारा चुनल गेल एकटा अध्यक्ष आ उपाध्यक्ष द्वारा कएल जाइत अछि, आ एहि मे विकास, स्वास्थ्य आ शिक्षा, लोक निर्माण, कल्याण आ वित्तक लेल पाँच टा स्थायी समिति सभ अछि।<ref>{{Cite web|url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm|title=Malappuram District Panchayat|website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm|archive-date=2022-06-17|access-date=2025-12-26}}</ref> ब्लॉक स्तरक शासनक लेल, ज़िला मे 15 ब्लॉक पंचायत सभ अछि। एहि ब्लॉक पंचायत सभ कें आगू 250 वार्ड सभ मे विभाजित कएल गेल अछि, जाहि मे सँ प्रत्येकक प्रतिनिधित्व एकटा निर्वाचित सदस्य करैत छथि। प्रत्येक ब्लॉक पंचायतक नेतृत्व सदस्य सभ द्वारा चुनल गेल एकटा अध्यक्ष आ उपाध्यक्ष द्वारा कएल जाइत अछि। 2025 केर केरल स्थानीय चुनाव सभ मे, यूडीएफ 15 मे सँ 14 ब्लॉक पंचायत सभ जीतलक, जखन कि एलडीएफ एकटा पोन्नानी ब्लॉक पंचायत जीतलक।<ref>{{Cite news|date=2025-12-13|title=Kerala local body polls: UDF sweeps Malappuram|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece|access-date=2025-12-26|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ग्रामीण ज़िला कें 94 ग्राम पंचायत सभ मे विभाजित कएल गेल अछि जे 15 ब्लॉक सभ मे शामिल अछि—अरीकोड, कालिकवु, कोंडोट्टी, कुट्टीप्पुरम, मलप्पुरम, मनकडा, निलांबुर, पेरिंथलमन्ना, पेरुंबडप्पू, पोन्नानी, तानूर, तिरूर, तिरूरंगाडी, वेंगरा आ वांडूर।<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=Rural administration in Malappuram district|website=Official website of Malappuram district|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|archive-date=9 August 2020|access-date=2 August 2020|url-status=live}}</ref> ई ब्लॉक सभ मिलि कऽ मलप्पुरम ज़िला पंचायत बनबैत अछि, जे ग्रामीण शासनक सर्वोच्च ज़िला निकाय अछि। ज़िला पंचायतक 33 प्रभाग सभ मे सँ, 2025 केर चुनाव सभ मे यू॰डी॰एफ॰ सभटा 33 सीट सभ जीतलक, जखन कि एल॰डी॰एफ॰ कोनो सीट नहि जीतलक, जाहि सँ कोनो विपक्ष नहि बचल।<ref>{{Cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Elections 2025 - TREND by State Election Commission Kerala|website=trend.sec.kerala.gov.in|access-date=2025-12-22}}</ref> मलप्पुरम ज़िला पंचायत राज्यक सभ सँ पैघ ज़िला पंचायत होयबाक संगे-संगे सभ सँ पैघ स्थानीय निकाय सेहो अछि। 94 ग्राम पंचायत सभ कें फेर सँ 2001 वार्ड सभ मे विभाजित कएल गेल अछि।<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards|title=Final notification out; 17337 more wards in Kerala; 1375 new wards|last=Daily|first=Keralakaumudi|website=Keralakaumudi Daily|language=en|access-date=2025-12-22}}</ref> जनगणना कस्बा सभ (शहरी विशेषता सभ वाला छोट शहर) सेहो ग्राम पंचायत सभक अधिकार क्षेत्र मे अबैत अछि। मुदा 2015 मे नव ग्राम पंचायत सभ अर्थात् अनामंगड, अनंथावूर, अरक्कुपरम्बा, अरियाल्लूर, चेम्ब्रास्सेरी, एलंकुर, करिपुर, कूट्टायि, कुरुम्बलंगोडे, मरुथा, पांग, वणियाम्बलम आ वेलिमुक्कू केर गठनक लेल मसौदा अधिसूचना सभ प्रकाशित कएल गेल छल, मुदा अखनो धरि एकर गठन नहि भेल अछि।<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=Draft notifications for new local bodies in Malappuram|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|archive-date=25 January 2021|access-date=10 October 2020|url-status=live}}</ref> एकर गठनक संगे, ज़िला मे ग्राम पंचायत सभक संख्या 106 भऽ जाएत। {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- valign="top" bgcolor="#cccccc" ! colspan="5" |मलप्पुरम ज़िला मे ग्राम पंचायत सभ[[फाइल:2020_Kerala_Local_body_Elections_-_Malappuram_District_(Gram_Panchayats_and_Municipalities).svg|केंद्र|250x250पिक्सेल]] |- style="background:#efefef;" !'''ग्राम पंचायत''' | style="background: silver" |'''क्षेत्रफल''' '''(वर्ग किमी मे)''' | style="background: silver" |'''जनसंख्या''' '''(2011)''' | style="background: silver" |'''वार्ड''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025">''Final Notification'', Delimitation Commission, Kerala. [https://wardmap.ksmart.live/index.html Ward Map Portal – KSMART] and [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ Delimitation – Local Self Government Department, Kerala].</ref> | style="background: silver" |'''[[तालुक|उपज़िला]]''' |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''अरीकोड ब्लॉक''' |- |अरीकोड |12.21 |31,563 |20 |एरानाड |- |चीक्कोड |23.96 |32,867 |21 |कोंडोट्टी |- |एदावन्ना |52.10 |46,128 |24 |एरानाड |- |कवानूर |31.30 |37,977 |23 |एरानाड |- |किझुपरम्बा |14.99 |22,062 |16 |एरानाड |- |कुझिमन्ना |22.05 |34,413 |21 |कोंडोट्टी |- |पुलपट्टा |30.12 |42,683 |24 |एरानाड |- |उरंगत्तिरी |76.09 |40,318 |24 |एरानाड |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''कालिकवु ब्लॉक''' |- |अमरम्बलम |84.64 |35,975 |22 |निलांबुर |- |चोक्कड |76.08 |32,224 |20 |निलांबुर |- |एडप्पाट्टा |25.77 |22,729 |17 |पेरिंथलमन्ना |- |कालिकवु |92.00 |35,210 |22 |निलांबुर |- |करुलै |131.31 |23,277 |17 |निलांबुर |- |करुवरकुन्डु |78.69 |41,583 |24 |निलांबुर |- |तुव्वुर |31.38 |40,297 |19 |निलांबुर |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''कोंडोट्टी ब्लॉक''' |- |चेलेम्ब्रा |15.91 |34,149 |21 |कोंडोट्टी |- |चेरुकावु |16.87 |36,773 |22 |कोंडोट्टी |- |मुथुवल्लूर |21.49 |26,028 |18 |कोंडोट्टी |- |पल्लिक्कल |25.96 |46,962 |24 |कोंडोट्टी |- |पुलिक्कल |28.70 |40,133 |24 |कोंडोट्टी |- |वज़ायूर |21.19 |30,262 |20 |कोंडोट्टी |- |वाज़क्कड |23.89 |35,774 |22 |कोंडोट्टी |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''कुट्टीप्पुरम ब्लॉक''' |- |अथावनाड |26.77 |41,187 |24 |तिरूर |- |एडायूर |30.43 |36,498 |22 |तिरूर |- |इरिम्बीलियम |24.06 |30,635 |20 |तिरूर |- |कल्पकांचेरी |16.25 |33,721 |21 |तिरूर |- |कुट्टीप्पुरम |31.32 |47,023 |24 |तिरूर |- |माराक्कारा |27.00 |40,404 |24 |तिरूर |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''मलप्पुरम ब्लॉक''' |- |अनाकय्याम |45.23 |50,634 |24 |एरानाड |- |कोडुर |18.42 |38,258 |23 |पेरिंथलमन्ना |- |मोरायुर |24.57 |25,261 |21 |कोंडोट्टी |- |ओथुक्कुंगल |17.28 |39,139 |23 |तिरूरंगाडी |- |पोनमाला |21.65 |33,922 |21 |तिरूर |- |पूकोट्टूर |20.63 |28,077 |23 |एरानाड |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''मनकडा ब्लॉक''' |- |कूट्टिलंगाडी |21.54 |36,602 |22 |पेरिंथलमन्ना |- |कुरुवा |35.77 |45,354 |24 |पेरिंथलमन्ना |- |मक्करपरम्बा |11.17 |18,702 |15 |पेरिंथलमन्ना |- |मनकडा |31.00 |32,748 |21 |पेरिंथलमन्ना |- |मूर्कनाद |17.60 |36,324 |22 |पेरिंथलमन्ना |- |पुज़ाक्कत्तिरी |22.72 |29,886 |19 |पेरिंथलमन्ना |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''निलांबुर ब्लॉक''' |- |चालियार |125.00 |20,834 |16 |निलांबुर |- |चुंगाथारा |129.69 |36,269 |22 |निलांबुर |- |एदाक्कारा |58.09 |28,162 |19 |निलांबुर |- |मूथेदाम |48.00 |33,960 |18 |निलांबुर |- |पोथुकल |77.00 |29,561 |19 |निलांबुर |- |वाज़िक्कादवु |114.00 |47,322 |24 |निलांबुर |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''पेरिंथलमन्ना ब्लॉक''' |- |अलीपरम्बा |34.37 |41,725 |24 |पेरिंथलमन्ना |- |अंगडीपुरम |38.50 |56,451 |24 |पेरिंथलमन्ना |- |एलामकुलम |21.31 |26,456 |18 |पेरिंथलमन्ना |- |कीज़ट्टूर |40.00 |36,317 |22 |पेरिंथलमन्ना |- |मेलात्तुर |27.24 |27,250 |18 |पेरिंथलमन्ना |- |पुलमंतोल |32.15 |37,785 |23 |पेरिंथलमन्ना |- |ताज़ेकोड |45.02 |41,982 |24 |पेरिंथलमन्ना |- |वेट्टथुर |35.84 |37,456 |19 |पेरिंथलमन्ना |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''पेरुंबडप्पू ब्लॉक''' |- |आलमकोडे |20.50 |33,918 |21 |पोन्नानी |- |मारनचेरी |20.47 |35,011 |22 |पोन्नानी |- |नन्नामुक्कू |19.35 |28,989 |19 |पोन्नानी |- |पेरुम्बदप्पु |15.02 |29,766 |19 |पोन्नानी |- |वेलियांकोडे |15.15 |32,554 |21 |पोन्नानी |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''पोन्नानी ब्लॉक''' |- |एडप्पल |23.70 |32,550 |21 |पोन्नानी |- |कलाडी |16.48 |25,872 |18 |पोन्नानी |- |थावनूर |25.28 |34,500 |21 |पोन्नानी |- |वाट्टमकुलम |20.73 |36,147 |22 |पोन्नानी |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''तानूर ब्लॉक''' |- |चेरियामुंडम |11.95 |31,212 |20 |तिरूर |- |निरमरुथुर |9.20 |29,846 |19 |तिरूर |- |ओझुर |15.92 |34,016 |21 |तिरूर |- |पेरुमन्ना-क्लारी |11.8 |27,278 |18 |तिरूर |- |पोनमुंडम |9.16 |25,855 |18 |तिरूर |- |तनालूर |15.12 |47,976 |24 |तिरूर |- |वालावन्नूर |15.28 |33,159 |21 |तिरूर |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''तिरूर ब्लॉक''' |- |मंगलम |12.17 |33,442 |21 |तिरूर |- |पुरथुर |19.50 |31,915 |20 |तिरूर |- |थलक्कड़ |16.30 |35,820 |22 |तिरूर |- |तिरुनावाया |19.59 |45,848 |24 |तिरूर |- |त्रिप्रंगोड |20.67 |41,167 |24 |तिरूर |- |वेट्टम |13.46 |28,104 |22 |तिरूर |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''तिरूरंगाडी ब्लॉक''' |- |मुन्नियूर |22.66 |55,535 |24 |तिरूरंगाडी |- |नन्नाम्ब्रा |18.35 |40,543 |24 |तिरूरंगाडी |- |पेरुवल्लुर |21.19 |34,941 |21 |तिरूरंगाडी |- |तेनहिपलम |17.98 |32,045 |20 |तिरूरंगाडी |- |वल्लीकुन्नु |25.14 |48,006 |24 |तिरूरंगाडी |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''वेंगरा ब्लॉक''' |- |अब्दू रहिमान नगर |14.83 |41,993 |24 |तिरूरंगाडी |- |एडारीकोडे |15.65 |27,356 |18 |तिरूरंगाडी |- |कन्नमंगलाम |28.24 |41,260 |24 |तिरूरंगाडी |- |ऊरकम |21.65 |29,157 |19 |तिरूरंगाडी |- |परप्पुर |18.50 |36,270 |22 |तिरूरंगाडी |- |थेन्नाला |10.00 |29,190 |19 |तिरूरंगाडी |- |वेंगरा |18.66 |48,600 |24 |तिरूरंगाडी |- | colspan="5" style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" |'''वांडूर ब्लॉक''' |- |मम्पड |84.67 |37,221 |22 |निलांबुर |- |पंडीक्कड |57.01 |55,213 |24 |एरानाड |- |पोरुर |35.60 |37,636 |19 |निलांबुर |- |तिरुवली |33.83 |27,734 |19 |निलांबुर |- |त्रिक्कलंगोडे |59.99 |52,090 |24 |एरानाड |- |वांडूर |45.45 |49,013 |24 |निलांबुर |- | colspan="6" align="center" style="font-size: 80%" bgcolor="#cceeff" |स्रोत: भारतक जनगणना 2011,<ref name="demomalapuram2" /> केरल सरकार<ref name="Panchayat_Malappuram">{{cite web|url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030|title=Villages in Malappuram|website=lsgkerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030|archive-date=25 September 2020|access-date=2 August 2020|url-status=live}}</ref> |} == राजनीति == === राज्य विधानमंडल === केरल विधान सभा मे मलप्पुरमक प्रतिनिधित्वक लेल ज़िला मे 16 टा विधान सभा क्षेत्र अछि। ई सभ 3 टा लोकसभा क्षेत्र सभ मे शामिल अछि। राज्य मे सभ सँ अधिक विधानसभा क्षेत्र मलप्पुरम मे अछि। एहि मे सँ एरानाड, निलांबुर आ वांडूर विधानसभा क्षेत्र मिलि कऽ वायनाड लोकसभा क्षेत्रक हिस्सा बनबैत अछि, जखन कि तिरूरंगाडी, तानूर, तिरूर, कोट्टक्कल, थावनूर आ पोन्नानी, पोन्नानी लोकसभा क्षेत्र मे शामिल अछि। शेष सात टा विधानसभा क्षेत्र मिलि कऽ मलप्पुरम लोकसभा क्षेत्र बनबैत अछि।<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=Niyamasabha constituencies of Malappuram |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> केरल विधान सभाक 140 सदस्य सभ मे सँ 16 टा ज़िला सँ चुनल जाइत छथि।<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=Constituencies for Kerala Legislative Assembly – Districtwise|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> 2026 केर केरल विधान सभा चुनाव सभ मे, यूडीएफ ज़िलाक सभ 16 टा सीट सभ जितलक।<ref>{{Cite news |last=Naha |first=Abdul Latheef |date=2026-05-04 |title=Kerala Assembly polls 2026: IUML anchors UDF’s comeback in Malabar region |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === संसदीय क्षेत्र === मलप्पुरम ज़िला मे दू टा लोकसभा क्षेत्र अछि: मलप्पुरम आ पोन्नानी। ज़िला मे वायनाड लोकसभा क्षेत्रक एकटा छोट हिस्सा सेहो शामिल अछि।<ref>{{Cite news |author=Staff Reporter |date=2021-05-02 |title=Samadani wins Malappuram LS bypoll|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग (आई॰यू॰एम॰एल॰) सँ संबंधित आ केरलक प्रतिनिधित्व करय वाला [[राज्य सभा]] मे संसद सदस्य पी॰ वी॰ अब्दुल वहाब सेहो मलप्पुरम ज़िलाक निलांबुर सँ छथि।<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=Disappointing for all sections alike, says Wahab |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !संसदीय <br />क्षेत्र !राजनीतिक <br />दल !चुनाव-पूर्व <br />गठबंधन !निर्वाचित <br /> प्रतिनिधि<ref>{{Cite web |title=Members - Kerala Legislature |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[वायनाड (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|वायनाड]] (छोट हिस्सा) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस|<span style="color:white;">आई॰एन॰सी॰</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[प्रियंका गाँधी]] |- | [[मलप्पुरम (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|मलप्पुरम]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ई. टी. मोहम्मद बशीर|ई॰ टी॰ मोहम्मद बशीर]] |- | [[पोन्नानी (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|पोन्नानी]] (पैघ हिस्सा) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|<span style="color:white;">आई॰यू॰एम॰एल॰</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (केरल)|यू॰डी॰एफ॰]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[एम. पी. अब्दुस्समद समदानी|एम॰ पी॰ अब्दुस्समद समदानी]] |} == अर्थव्यवस्था == वित्तीय वर्ष 2018-19 मे ज़िलाक सकल ज़िला मूल्य वर्धन (जी॰डी॰वी॰ए॰) ₹698॰37 बिलियन अनुमानित अछि, आ पछिला वर्षक तुलना मे जी॰डी॰वी॰ए॰ मे 11॰30% केर वृद्धि भेल अछि। 2018-19 धरि, एर्नाकुलम आ तिरुवनंतपुरमक बाद, केरलक ज़िला सभ मे जी॰डी॰वी॰ए॰ मे ई ज़िला तेसर स्थान पर अछि।<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp|title=Economy of Malappuram|website=ecostat.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp|archive-date=1 July 2020|access-date=20 June 2020|url-status=live}}</ref> वर्ष 2018-19 मे ज़िलाक शुद्ध ज़िला मूल्य वर्धन (एन॰डी॰वी॰ए॰) ₹631॰90 बिलियन छल आ वार्षिक वृद्धि दर 11॰59% छल। वित्तीय वर्ष मे प्रति व्यक्ति जी॰डी॰वी॰ए॰ ₹154,463 आकल गेल अछि। जी॰डी॰वी॰ए॰ केर वृद्धि दर 2017-18 मे 18॰12%, 2016-17 मे 9॰49%, 2015-16 मे 7॰86%, 2014-15 मे 8॰83%, 2013-14 मे 14॰08% आ 2012-13 मे 9॰70% छल। ई एकटा ज़िगज़ैग प्रवृत्ति कें दर्शाबैत अछि।<ref name="GDVA_Malappuram" /> मलप्पुरमक अर्थव्यवस्था प्रवासी सभ पर काफी हद धरि निर्भर करैत अछि। मलप्पुरम मे राज्य मे सभ सँ बेसी प्रवासी छथि। केरल सरकार द्वारा प्रकाशित 2016 केर आर्थिक समीक्षा रिपोर्टक अनुसार, ज़िला मे प्रति 100 घर सभ मे सँ 54 घर प्रवासी सभक अछि।<ref>{{cite web|url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php|title=Malappuram ranks first in the number of emigrants from Kerala|website=spb.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php|archive-date=21 November 2019|access-date=3 December 2019|url-status=live}}</ref> एहि मे सँ बेसीतर मध्य पूर्व मे काज करैत छथि। ओ सभ ज़िलाक अर्थव्यवस्था मे प्रमुख योगदानकर्ता छथि। केरल ग्रामीण बैंकक मुख्यालय मलप्पुरम मे स्थित अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html|title=KGB to expand operations in all Panchayats|date=15 July 2013|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html|archive-date=26 June 2020|access-date=25 June 2020|url-status=live}}</ref> [[फाइल:KGB_logo.png|अंगूठाकार|250x250पिक्सेल|केरल ग्रामीण बैंक केरलक सभ सँ पैघ क्षेत्रीय ग्रामीण बैंकिंग नेटवर्क अछि]] === आर्थिक खनिज === ज़िलाक मध्य क्षेत्र मे लेटराइट पाथर व्यापक रूप सँ देखल जाइत अछि। अंगडीपुरम लेटराइट एकटा राष्ट्रीय भू-विरासत स्मारक केर रूप मे मान्यता प्राप्त कएने अछि।<ref name="gsi3">[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf national geo-heritage of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf|date=11 January 2017}}, [[Indian National Trust for Art and Cultural Heritage|INTACH]]</ref> आर्कियन गनीस ज़िलाक सभ सँ बेसी देखल जाय वाला भूवैज्ञानिक निर्माण अछि। पोरुर मे पाबल जाय वाला क्वार्ट्ज़ मैग्नेटाइट ज़िला मे पाबल जाय वाला खनिज सभ मे सँ एक अछि जाहिकर आर्थिक महत्व अछि। क्वार्ट्ज़ गनीस निलांबुर, एदावन्ना आ पंडीक्कड केर क्षेत्र सभ मे देखल जाइत अछि। गार्नेलिफोरस क्वार्ट्ज़ मंजेरी आ कोंडोट्टी केर क्षेत्र सभ मे देखल जाइत अछि। चार्नोकाइट चट्टान सभ निलांबुर आ एदावन्ना मे पाबल जाइत अछि। विशिष्ट लेटराइट बनावट मे प्लाजियोक्लेस, फेल्डस्पार आ पाइरोक्सिन सँ युक्त डाइक मंजेरी मे अछि। एरानाड क्षेत्र सँ नीक गुणवत्ता वाला लौह अयस्क केर भंडार केर सूचना भेटल अछि। पोन्नानी आ कडलुंडिनगरमक तटीय क्षेत्र सभ मे चूनाक गोलाक भंडार पाबल गेल अछि। पोन्नानी आ वेलियांकोडे केर तटीय बालू मे इल्मेनाइट आ मोनाज़ाइट भारी खनिज सभक उच्च मात्रा होइत अछि। पोन्नानी आ पेरिंथलमन्ना केर तालुक सभ सँ काओलिनाइट पाबल गेल अछि। थेक्कुमुरी गाँव सँ बॉल क्ले केर भंडार भेटल अछि। निलांबुर उपज़िलाक किछु हिस्सा वायनाडक छिपल स्वर्ण क्षेत्र सभ मे शामिल अछि। निलांबुर तालुक, वायनाड आ अट्टापडी घाटीक निकटवर्ती क्षेत्र सभक संगे प्राकृतिक स्वर्ण क्षेत्र सभक लेल जानल जाइत अछि। निलांबुर मे चालियार नदीक घाटी मे कएल गेल अन्वेषण सभ सँ 0॰1 ग्राम प्रति घन मीटर सोनाक संगे 25 लाख घन मीटर प्लेसर केर भंडार केर पता चलल अछि।<ref name="geographymalappuram3" /> ज़िलाक किछु हिस्सा सभ जेना कोट्टक्कल, परप्पिल, ऊरकम आ मेल्मुरी सँ बॉक्साइट केर खोज कएल गेल छल।<ref>{{cite web|url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf|title=Minerals of Malappuram|website=industry.kerala.gov.in|page=35|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf|archive-date=26 April 2021|access-date=21 April 2020|url-status=live}}</ref> करुवरकुन्डु, जाहिकर अर्थ 'लोहारक स्थान' अछि, एकर नाम लौह-अयस्क काटय आ लोहारी सँ लेल गेल अछि।<ref>{{cite journal|title=Proceedings of the Indian History Congress|year=2000|volume=60|pages=1204|oclc=1752882}}</ref> === उद्योग === [[फाइल:Manjeri_Town_Calicut_Road_View.jpg|अंगूठाकार|मंजेरी, मलप्पुरम शहरी समूहक एकटा घटक शहर]] 1887 मे स्थापित तिरुनावाया स्थित कोडक्कल टाइल फैक्ट्री भारतक दोसर टाइल फैक्ट्री छल। भारतक पहिल टाइल फैक्ट्री फेरोक मे छल, जे ओहि समय एरानाड तालुक केर हिस्सा छल। 2011 मे कएल गेल जनगणना केर अनुसार, एस॰एस॰आई॰/एम॰एम॰एस॰ई॰ केर तहत 10,629 औद्योगिक इकाई सभ पंजीकृत अछि, आ एहि मे सँ 396 इकाई सभ अनुसूचित जाति सभ द्वारा, 83 अनुसूचित जनजाति सभ द्वारा, आ शेष इकाई सभ सामान्य श्रेणी द्वारा प्रमोट कएल जाइत अछि। लगभग 1,000 लोक सभ कें सालाना स्व-रोजगार कार्यक्रम केर तहत सहायता देल जाइत अछि। तेनहिपलम केर समीप कक्कानचेरी (चेलेम्ब्रा) मे किनफरा खाद्य-प्रसंस्करण आ आईटी औद्योगिक एस्टेट अछि,<ref>{{cite web|url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram|title=KINFRA Techno Industrial Park, Malappuram|website=kinfra.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram|archive-date=22 November 2019|access-date=27 November 2019|url-status=live}}</ref> छोट आ मध्यम उद्योग सभक लेल मलप्पुरम मे आई॰एन॰के॰ई॰टी॰ एस॰एम॰टी॰ पार्क आ मंजेरी केर पय्यानाड मे एकटा रबर प्लांट आ औद्योगिक एस्टेट अछि। मलप्पुरम मे 168 एकड़ मे फैलल आई॰एन॰के॰ई॰टी॰ ग्रीन्स मे एकटा औद्योगिक क्षेत्र, 'एस॰एम॰टी॰ पार्क' आ एकटा शैक्षिक क्षेत्र, 'एज्युसिटी' शामिल अछि।<ref>{{Cite news|title=Kerala's INKEL to bring an invest of Rs 1000 crore|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> माल्कोस्पिन (मलप्पुरम स्पिनिंग मिल्स लिमिटेड) राज्य सरकारक अधीन ज़िलाक सभ सँ पुरान औद्योगिक प्रतिष्ठान सभ मे सँ एक अछि। काठ सँ संबंधित उद्योग कोट्टक्कल, एदावन्ना, वणियाम्बलम, करुलै, निलांबुर आ मम्पड मे आम अछि। पछिला दशक सभ धरि ज़िला मे आरा मशीन, फर्नीचर निर्माता आ काठक व्यापार सभ सँ महत्वपूर्ण व्यवसाय छल। तिरूर इलेक्ट्रॉनिक्स, मोबाइल फोन आ अन्य गैजेट्स केर लेल एकटा प्रमुख क्षेत्रीय व्यापार केंद्र अछि। कर्मचारी राज्य बीमाक शाखा कार्यालय मलप्पुरम मे अछि।<ref name="geographymalappuram3" /> कुट्टीप्पुरम मे केलट्रॉन इलेक्ट्रो सिरेमिक,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|website=keltronelcera|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|archive-date=5 February 2021|access-date=30 January 2021|url-status=live}}</ref> कुट्टीप्पुरम मे केलट्रॉन टूल रूम, एडारीकोडे मे एडारीकोडे टेक्सटाइल्स, एडप्पल मे के॰एस॰आर॰टी॰सी॰ (KSRTC) बॉडी वर्कशॉप, अथावनाड मे माल्कोटेक्स (मालाबार को-ऑपरेटिव टेक्सटाइल्स लिमिटेड),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|website=malcotex|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|archive-date=13 September 2021|access-date=30 January 2021|url-status=live}}</ref> आ अथावनाड मे केल्टेक्स (केरल हाई-टेक टेक्सटाइल कोऑपरेटिव लिमिटेड),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX Athavanad|website=keltex|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|archive-date=27 January 2021|access-date=30 January 2021|url-status=live}}</ref> सार्वजनिक क्षेत्र केर तहत अन्य प्रमुख औद्योगिक केंद्र अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf|title=Brief Industrial Profile of Malappuram District 2017–18|website=msmedithrissur.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf|archive-date=14 July 2020|access-date=13 July 2020|url-status=live}}</ref> केरल स्टेट डिटर्जेंट्स एंड केमिकल्स लिमिटेड आ केरल स्टेट वुड इंडस्ट्रीज लिमिटेड केर मुख्यालय क्रमशः कुट्टीप्पुरम आ निलांबुर मे अछि।<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=Kerala State Detergents and Chemicals Limited|website=The Economic Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|archive-date=13 September 2021|access-date=29 July 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=Kerala State Wood Industries Ltd.|website=The Economic Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|archive-date=13 September 2021|access-date=29 July 2020|url-status=live}}</ref> दुनिया मे सभ सँ पैघ बेबी कपड़ा निर्माता ब्रांड सभ मे सँ एक, पोपीज़ बेबी केयर, मुख्य रूप सँ मलप्पुरम मे आधारित अछि।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=Popees baby care|last=TNN|date=6 April 2020|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|archive-date=13 September 2021|access-date=16 August 2020|url-status=live}}</ref> === कृषि === [[फाइल:Kcaet.JPG|अंगूठाकार|थावनूर मे के॰सी॰ए॰ई॰टी॰ केर स्थापना 1963 मे भेल छल, जे राज्यक एकमात्र कृषि इंजीनियरिंग संस्थान अछि]] [[फाइल:Agricultural_Research_Station,_Anakkayam_-_1.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|कृषि अनुसंधान केंद्र, अनाकय्याम]] [[फाइल:Edappal_malappuram(district)_kerala_infia.jpg|अंगूठाकार|एडप्पल मे एकटा खेत]] नारियल, ताड़ आ धान मुख्य रूप सँ मलप्पुरम तट पर पाबल जाइत अछि। लहरदार मैदान मे काजू, नारियल आ कसावा देखल जाइत अछि। रबर, काजू, कारी मरिच आ नारियल चालियार नदी बेसिन मे पाबल जाय वाली महत्वपूर्ण वनस्पति सभ अछि। निलांबुर घाटी मे प्रजाति सभक एकटा विस्तृत विविधताक खेती होइत अछि। एहि क्षेत्र मे बेसीतर सागौन देखल जाइत अछि। पेरिंथलमन्ना लहरदार ऊँच इलाका सभ मे नारियल, ताड़क गाछ, कारी मरिच, रबर आ काजू केर प्रजाति सभक खेती होइत अछि। एहि क्षेत्र कें कडलुंडी नदी अपवाहित करैत अछि। सामान्य फसल सभक अतिरिक्त, आम, कटहर, केरा आदि प्रजाति सभक खेती सेहो कएल जाइत अछि।<ref name="geographymalappuram3" /> ज़िलाक सामान्य पहाड़ी प्रकृति सीढ़ीदार खेती कें समर्थन करैत अछि। त्रिशूर-पोन्नानी कोल आर्द्रभूमिक एकटा हिस्सा ज़िलाक पोन्नानी तालुक मे स्थित अछि, जे धानक अत्यधिक उत्पादक खेतीक लेल अनुकूल अछि। 2016-17 केर आँकड़ा सभक अनुसार, सकल फसली क्षेत्र 237,860 हेक्टेयर छल, जखन कि शुद्ध फसली क्षेत्र 173,178 हेक्टेयर छल। ज़िलाक फसल तीव्रता 137 हेक्टेयर अछि। 2016-17 मे सभ सँ बेसी उत्पादित बेहिसाब फसल टैपिओका (185,880 मीट्रिक टन) छल, ओकर बाद केरा (58,564 मीट्रिक टन) आ रबर (40,000 मीट्रिक टन) केर स्थान रहल। 2016-17 मे 878 मिलियन नारियल आ 19 मिलियन कटहर केर उत्पादन कएल गेल छल। मुदा, भूमिक उपयोग अधिकतम नारियल (102,836 हेक्टेयर) केर खेतीक लेल कएल गेल छल, ओकर बाद रबर (42,770 हेक्टेयर), आ सुपारी (18,379 हेक्टेयर) केर स्थान छल।<ref>{{cite web|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp|title=Agriculture in Malappuram|website=ecostat.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp|archive-date=1 July 2020|access-date=20 June 2020|url-status=live}}</ref> अनाकय्याम मे एकटा कृषि अनुसंधान स्टेशन काज करैत अछि। मुंडेरी मे बीज उद्यान परिसर एशियाक सभ सँ पैघ खेत सभ मे सँ एक मानल जाइत अछि। चोक्कड, थावनूर आ अनाकय्याम मे राज्य बीज फार्म अछि। चुंगाथारा मे एकटा ज़िला कृषि फार्म काज करैत अछि आ परप्पनंगाडी मे एकटा नारियल नर्सरी काज करैत अछि।<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=Important farms in Malappuram|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|archive-date=13 September 2021|access-date=28 August 2020|url-status=live}}</ref> थावनूर मे के॰सी॰ए॰ई॰टी॰ राज्यक एकमात्र कृषि इंजीनियरिंग संस्थान अछि।<ref name="kcaet">{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=Kelappaji College of Agricultural Engineering & Technology, Tavanur &#124; Kerala Agricultural University|website=kau.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|archive-date=2 July 2020|access-date=30 June 2020|url-status=live}}</ref> == यातायात == === सड़क सभ === [[फाइल:Wandoor_Town_2017.jpg|अंगूठाकार|2017 मे वांडूर शहर]] [[फाइल:Muriyankanni_bridge.jpg|अंगूठाकार|पेरिंथलमन्ना केर करिंकल्लाथनी मे मुरीयनकन्नी पुल]] [[फाइल:Edavannappara.1.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|एलमाराम मे चालियार नदी केर माध्यम सँ एकटा नाव सेवा]] [[फाइल:Bridge_-bharatappuzha_-kuttippuram_(1).jpg|अंगूठाकार|1953 मे निर्मित कुट्टीप्पुरम पुल]] मलप्पुरम सड़क सभ द्वारा नीक जकाँ जुड़ल अछि। ज़िला मे चारि टा के॰एस॰आर॰टी॰सी॰ (KSRTC) स्टेशन अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.keralartc.com/unit.html|title=KSRTC stations of Malappuram|website=keralartc.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html|archive-date=4 June 2021|access-date=6 July 2020|url-status=live}}</ref> ज़िला सँ भऽ कऽ 2 राष्ट्रीय राजमार्ग गुज़रैत अछि - राष्ट्रीय राजमार्ग 66 आ राष्ट्रीय राजमार्ग 966। राष्ट्रीय राजमार्ग 66 रामनट्टुकारा केर माध्यम सँ ज़िला मे प्रवेश करैत अछि आ तिरूरंगाडी, कक्काड, कोट्टक्कल, वलांचेरी, कुट्टीप्पुरम आ पोन्नानी सहित शहर सभ/कस्बा सभ कें जोड़ैत अछि आ चावक्काड केर माध्यम सँ ज़िला सँ बाहर निकलैत अछि। राष्ट्रीय राजमार्ग 966 केर माध्यम सँ जुड़ल प्रमुख शहर सभ/कस्बा सभ मे कोंडोट्टी (करिपुर हवाई अड्डा), मलप्पुरम आ पेरिंथलमन्ना शामिल अछि। ज़िला मे राज्य राजमार्ग एस॰एच॰ 23 (शोरनूर-पेरिंथलमन्ना), एस॰एच॰ 28 (मलप्पुरम-वाज़िक्कादवु), एस॰एच॰ 34 (क्विलैंडी-एदावन्ना), एस॰एच॰ 39 (पेरुम्बिलवु-निलांबुर), एस॰एच॰ 53 (मुंडूर-पेरिंथलमन्ना), हिल हाईवे, एस॰एच॰ 60 (अंगडीपुरम-चेरुकरा), एस॰एच॰ 62 (गुरुवायूर-पोन्नानी), एस॰एच॰ 65 (परप्पनंगाडी-अरीकोड), एस॰एच॰ 69 (त्रिशूर-कुट्टीप्पुरम), एस॰एच॰ 70 (करुवरकुन्डु - मेलात्तुर), एस॰एच॰ 71 (तिरूर-मंजेरी), एस॰एच॰ 72 (मलप्पुरम - तिरूरंगाडी), आ एस॰एच॰ 73 (वलांचेरी-निलांबुर) अछि। ज़िला मे केरल पी॰डब्लू॰डी॰ द्वारा बना कऽ राखल जाय वाला सड़कक लंबाई 2,680 किमी अछि। एहि मे सँ 2,305 किमी ज़िला सड़क सभ अछि। शेष 375 किमी राज्य राजमार्ग सभक अंतर्गत अबैत अछि।<ref>{{Cite web|url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx|title=Length of PWD Roads in Malappuram|website=kerenvis.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx|archive-date=6 March 2020|access-date=19 April 2020|url-status=live}}</ref> 'नादुकाणी चुरम' मलप्पुरम कें नीलगिरि ज़िला सँ जोड़ैत अछि।<ref name="Nadukani2">{{Cite news|title=നാടുകാണിച്ചുരം വിളിക്കുന്നു, അപൂര്‍വകാഴ്ചകളുമായി|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> नादुकाणी-परप्पनंगाडी रोड मलप्पुरम ज़िलाक तटीय क्षेत्र कें निलांबुर केर समीप, तमिलनाडु केर नीलगिरि ज़िलाक सीमा सँ लागल 'नादुकाणी चुरम' केर सभ सँ पूर्वी पहाड़ी सीमा सँ जोड़ैत अछि।<ref name="npr">{{cite news|url=https://www.manoramaonline.com/404.html|title=നാടുകാണി–പരപ്പനങ്ങാടി റോഡ് ടാറിങ് തുടങ്ങി; വീതികൂട്ടലും ഓടനിർമാണവും പിന്നീട്|date=12 February 2020|publisher=Manorama Online|access-date=28 March 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html|url-status=live}}</ref> परप्पनंगाडी सँ शुरू भऽ कऽ, ई नादुकाणी चुरम धरि पहुँचय सँ पूर्व तिरूरंगाडी, मलप्पुरम, मंजेरी आ निलांबुर जेहन अन्य प्रमुख शहर सभ सँ भऽ कऽ गुजरैत अछि।<ref name="npr" /> ज़िला मे पहिल आधुनिक तरहक सड़क अठारहम शताब्दी मे टीपू सुल्तान द्वारा बिछाओल गेल छल।<ref name="mpm3" /> तानूर, परप्पनंगाडी आ वल्लीकुन्नु केर माध्यम सँ तिरूर सँ चालियम धरिक सड़क हुनका द्वारा प्रस्तावित कएल गेल छल।<ref name="mpm3" /> टीपू मलप्पुरम सँ थामरास्सेरी, मलप्पुरम सँ पश्चिमी घाट, फेरोक सँ तिरूरंगाडी होइत कोट्टक्कल आ कोट्टक्कल सँ अंगडीपुरम धरिक सड़क सभक सेहो प्रस्ताव रखने छलाह।<ref name="1961_kkd2" /> === रेलवे === [[फाइल:Tirur_Railway_Station.jpg|अंगूठाकार|तिरूर रेलवे स्टेशन राज्यक सभ सँ पुरान रेलवे स्टेशन अछि। राज्यक पहिल रेलवे लाइन 1861 मे तिरूर सँ चालियम धरि बिछाओल गेल छल]] [[फाइल:Mankeri_kunnu.jpg|अंगूठाकार|कुट्टीप्पुरम केर समीप इरिम्बीलियम मे ''मनकेरी कुन्नु'' मे रेलवे]] [[फाइल:Angadipuram_Railway_station_(2356310689).jpg|बाएँ|अंगूठाकार|अंगडीपुरम रेलवे स्टेशन मलप्पुरम, पेरिंथलमन्ना शहर सभ कें सेवा प्रदान करैत अछि]] ज़िला सँ भऽ कऽ गुजरय वाली रेलवे लाइनक कुल लंबाई 142 किमी अछि।<ref>{{cite web|url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf|title=Railway in Malappuram|website=industry.kerala.gov.in|page=45|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf|archive-date=26 April 2021|access-date=21 April 2020|url-status=live}}</ref> ज़िलाक रेलवे पालक्काड रेलवे डिवीजन केर अंतर्गत अबैत अछि, जे दक्षिण रेलवे क्षेत्र केर तहत छह डिवीजन सभ मे सँ एक अछि। केरल मे रेलवेक इतिहास एही ज़िला सँ शुरू होइत अछि। राज्यक सभ सँ पुरान रेलवे स्टेशन तिरूर रेलवे स्टेशन अछि।<ref name="mpm3" /> तानूर, परप्पनंगाडी आ वल्लीकुन्नु केर स्टेशन सेहो तिरूर सँ चालियम धरि बिछाओल गेल राज्यक सभ सँ पुरान रेलवे लाइनक हिस्सा अछि।<ref name="mpm3" /> एहि लाइनक उद्घाटन 12 मार्च 1861 कें कएल गेल छल।<ref name="ll2" /> ओही वर्ष, एकरा तिरूर सँ तिरुनावाया होइत कुट्टीप्पुरम धरि बढ़ाओल गेल छल।<ref name="mpm3" /> बाद मे, एकरा 1862 मे कुट्टीप्पुरम सँ पट्टांबी धरि बढ़ाओल गेल, आ ओही वर्ष एकरा पट्टांबी सँ पोदानूर धरि फेर सँ बढ़ाओल गेल।<ref name="mpm3" /> वर्तमान चेन्नई-मंगलौर रेलवे लाइन बाद मे एहि तरहें निर्मित बेपोर-पोदानूर लाइन केर विस्तारक रूप मे बनाएल गेल छल।<ref name="mpm3" /> निलांबुर-शोरानूर लाइन भारतक सभ सँ छोट आ दर्शनीय ब्रॉड-गेज रेलवे लाइन सभ मे सँ एक अछि।<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=The Nilambur news|publisher=Kerala Tourism|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|access-date=13 November 2020|url-status=dead}}</ref> एकरा ब्रिटिश औपनिवेशिक युग मे 'निलांबुर टीक' केर लट्ठा सभ कें कोझिकोडक रस्ता सँ यूनाइटेड किंगडम लऽ जायक लेल बिछाओल गेल छल। निलांबुर-नंजनगुड लाइन एकटा प्रस्तावित रेलवे लाइन अछि, जे निलांबुर कें वायनाड, नीलगिरि आ मैसूर ज़िला सभ सँ जोड़त।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms|title=Nilambur-Nanjandgud way to be realised|date=2 September 2016|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms|archive-date=21 April 2021|access-date=26 June 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Nilambur teak set to enter elite club of products with GI tag|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=Muringatheri|first=Mini|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> गुरुवायूर-तिरुनावाया रेलवे लाइन एकटा अन्य प्रस्तावित परियोजना अछि।<ref>{{Cite news|title=Guruvayur-Thirunavaya railway line project in focus again|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=Special Currepondent|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> रेल मंत्रालय कोझिकोड-मलप्पुरम-अंगडीपुरम कें जोड़य वाली रेलवे लाइन कें अपन विजन 2020 मे एकटा सामाजिक रूप सँ वांछनीय रेलवे लाइन केर रूप मे शामिल कएने अछि। लाइन पर पहिने ही कतयको सर्वेक्षण कएल जा चुकल अछि। भारतीय रेलवे कम्प्यूटरीकृत आरक्षण काउंटर फ्रेंड्स जनसेवा केंद्रम, डाउन हिल पर उपलब्ध अछि। एतय सँ कोनो भी ट्रेनक आरक्षण कएल जा सकैत अछि। मलप्पुरम शहर कें अंगडीपुरम (17 किमी दूर), तिरूर आ परप्पनंगाडी (दुनू 26 किमी, 40 मिनट केर ड्राइव दूर) रेलवे स्टेशन सभ द्वारा सेवा प्रदान कएल जाइत अछि। {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+मलप्पुरम ज़िलाक रेलवे स्टेशन |'''अंगडीपुरम''' |चेरुकरा |'''कुट्टीप्पुरम''' |- |मेलात्तुर |'''निलांबुर रोड''' |परप्पनंगाडी |- |पट्टिक्कड |पेरास्सनूर |तानूर |- |थोडिकापुलम |तिरुनावाया |'''तिरूर''' |- |तुव्वुर |वल्लीकुन्नु |वणियाम्बलम |} === मेट्रो रेल === मलप्पुरम ज़िला मे, घनी आबादी वाला मलप्पुरम शहरी समूह मे यातायात केर भीड़ कें हल करबाक लेल, विभिन्न एजेंसी सभ आ विधायी प्रतिनिधि सभ वर्ष 2012, 2017 आ 2025 मे मेट्रो रेलक लेल प्रस्ताव प्रस्तुत केलनि। 2025 मे, तिरूर विधानसभा क्षेत्रक विधायक कुरुक्कोली मोइदीन केरल विधान सभा मे तिरूर-निलांबुर मेट्रोक प्रस्ताव प्रस्तुत केलनि।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece|title=Tirur-Nilambur metro demand evokes sharp riposte from CM|date=23 January 2025|work=The Hindu}}</ref> === हवाई अड्डा === [[फाइल:Flights_Parked_at_Calicut_Airport.jpg|अंगूठाकार|करिपुर मे कालीकट अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा पर ठाढ़ विमान]] मलप्पुरम कें कालीकट अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा {{Airport codes|CCJ|VOCL}} द्वारा सेवा प्रदान कएल जाइत अछि जे मलप्पुरम शहर सँ लगभग 25 किलोमीटर दूर करिपुर मे स्थित अछि। हवाई अड्डा अप्रैल 1988 मे परिचालन शुरू कएने छल। एहि मे दू टा टर्मिनल अछि, एकटा घरेलू उड़ान सभक लेल आ दोसर अंतर्राष्ट्रीय उड़ान सभक लेल।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=Silver jubilee does not bring cheer to Karipur airport users|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ई हवाई अड्डा एयर इंडिया एक्सप्रेसक लेल एकटा ऑपरेटिंग बेसक रूप मे काज करैत अछि आ केरल सँ मदीना आ जेद्दा केर लेल हज तीर्थयात्रा सेवा सभ संचालित करैत अछि। बैंगलोर, चेन्नई, मुंबई, हैदराबाद, गोवा, कोच्चि, तिरुवनंतपुरम, मंगलौर आ कोयंबटूर सहित प्रमुख शहर सभक लेल घरेलू उड़ान सेवा सभ उपलब्ध अछि, जखन कि अंतर्राष्ट्रीय उड़ान सेवा सभ मलप्पुरम कें दुबई, जेद्दा, रियाद, शारजाह, अबू धाबी, अल ऐन, बहरीन, दम्मम, दोहा, मस्कट, सलालाह आ कुवैत सँ जोड़ैत अछि। परिवहनक लेल हवाई अड्डाक लेल सोझ बस सभ अछि। बस सभक अतिरिक्त परिवहनक लेल टैक्सी सभ, ऑटो रिक्शा सेहो उपलब्ध अछि। भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण द्वारा 2019-20 मे उपलब्ध कराओल गेल आँकड़ा सभक अनुसार, ई देशक 17म सभ सँ व्यस्त हवाई अड्डा अछि आ राज्यक तेसर सभ सँ व्यस्त हवाई अड्डा अछि। == जनसांख्यिकी == === जनसंख्या === {{historical populations|11=1901|12=682151|13=1911|14=747929|15=1921|16=764138|17=1931|18=874504|percentages=pagr|19=1941|20=977085|footnote=स्रोत:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|21=1951|22=1149718|align=center|23=1961|24=1387370|25=1971|26=1856357|27=1981|28=2402701|29=1991|30=3096330|31=2001|32=3625471|33=2011|34=4112920|35=2018|36=4494998}} [[फाइल:Distribution_of_Population_in_Malappuram_District.svg|बाएँ|अंगूठाकार|स्थानीय निकाय सभ मे जनसंख्याक वितरण (2011)]] 2018 केर सांख्यिकी रिपोर्ट केर अनुसार, ज़िलाक आबादी 4,494,998 छल,<ref name="mlpdemo_2018" /> जे मॉरिटानिया वा अमेरिकी राज्य केंटकी केर आबादीक लगभग बराबर अछि। केरलक कुल आबादीक 12.98% हिस्सा मलप्पुरम मे रहैत अछि।<ref name="mlpdemo_2018" /> ई केरलक सभ सँ अधिक आबादी वाला ज़िला अछि आ 1265 व्यक्ति प्रति वर्ग किमी केर जनसंख्या घनत्वक संगे भारतक 640 ज़िला सभ मे 50म सभ सँ अधिक आबादी वाला ज़िला सेहो अछि। 2001 सँ 2011 धरि एकर जनसंख्या वृद्धि दर 13.39 प्रतिशत छल। भारतक 2011 केर जनगणना केर अनुसार, मलप्पुरमक लिंगानुपात 1000 पुरुष सभ पर 1098 महिला सभक अछि, आ एकर साक्षरता दर 93.57 प्रतिशत अछि, जे राज्यक औसत साक्षरता दर (93.91%) केर लगभग बराबर अछि। 2011 केर जनगणना केर लेल कुल मलप्पुरम आबादी मे सँ 44.18 प्रतिशत ज़िलाक शहरी क्षेत्र सभ मे रहैत अछि। 2011 मे, 0-6 वर्षक बच्चा सभ कुल आबादीक 13.96 प्रतिशत हिस्सा बनौलक, जखन कि 2001 मे ई 15.21 प्रतिशत छल। 2011 केर जनगणना केर अनुसार बाल लिंगानुपात 965 छल, जखन कि 2001 केर जनगणना मे ई 960 छल। 2011 केर जनगणना केर अनुसार, ज़िलाक कुल आबादीक मात्र 0.02% बेघर अछि। अनुसूचित जाति आ अनुसूचित जनजाति क्रमशः जनसंख्याक 7.50% आ 0.56% बनबैत अछि।<ref name="CensusMalappuram">{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf|title=District Census Hand Book: Malappuram|website=[[Census of India]]|publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> वर्ष 2011 मे कएल गेल जनगणना केर अनुसार, पोन्नानी नगरपालिका ज़िला मे सभ सँ घनी आबादी वाला स्थानीय निकाय अछि, जतय प्रति वर्ग किलोमीटर 3,646 निवासी छथि, एकर बाद तानूर (3,568/वर्ग किमी) आ तिरूर (3,387/वर्ग किमी) नगर पालिका सभक स्थान अछि।<ref name="CensusMalappuram" /> सभ सँ कम घनी आबादी वाला स्थानीय निकाय पूर्वी पहाड़ी क्षेत्र मे स्थित अछि।<ref name="CensusMalappuram" /> चालियार मे प्रति वर्ग किलोमीटर मात्र 167 निवासी सभक संगे सभ सँ कम जनसंख्या घनत्व अछि, एकर बाद करुलै (177/वर्ग किमी) आ चुंगाथारा (280/वर्ग किमी) ग्राम पंचायत सभक स्थान अछि।<ref name="CensusMalappuram" /> तालुक सभ मे, तिरूरंगाडी सभ सँ घनी आबादी वाला अछि जखन कि निलांबुर मे जनसंख्याक घनत्व सभ सँ कम अछि।<ref name="CensusMalappuram" /> मलप्पुरम महानगरीय क्षेत्रक आबादी 1.7 मिलियन अछि।<ref name="census 20112" /> जनवरी 2020 मे द इकोनॉमिस्ट द्वारा प्रकाशित एकटा रिपोर्ट केर अनुसार, मलप्पुरम दुनिया मे सभ सँ तेज़ी सँ बढ़य वाला महानगरीय क्षेत्र अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm|title=Malappuram, the fastest growing city|date=9 January 2020|website=cnbctv18.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm|archive-date=1 July 2020|access-date=28 June 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city|title=Malappuram, the fastest growing city of world|date=10 January 2020|website=scroll.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city|archive-date=5 August 2020|access-date=26 June 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html|title=Malappuram is world's fastest-growing city; Kozhikode, Kollam also in top 10|date=9 January 2020|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html|archive-date=13 January 2020|access-date=26 June 2020|url-status=live}}</ref> === शहरी संरचना === मलप्पुरम शहरी समूह राज्यक चारिम सभ सँ अधिक आबादी वाला शहरी समूह अछि। मलप्पुरम भारत मे सभ सँ अधिक आबादी वाला शहरी समूह सभक सूची मे 25म स्थान पर अछि। पूरा ज़िलाक कुल शहरी आबादी ज़िलाक आबादीक 44.18% अछि।<ref name="CensusMalappuram" /> मलप्पुरम केर महानगरीय क्षेत्र मे अब्दू रहिमान नगर, आलमकोडे, अरियाल्लूर, चेलेम्ब्रा, चेरियामुंडम, चेरुकावु, एडप्पल, इरिम्बीलियम, कलाडी, कन्नमंगलाम, कोडुर, कोंडोट्टी, कूट्टिलंगाडी, कोट्टक्कल, कुट्टीप्पुरम, मंजेरी, मारनचेरी, मुन्नियूर, नादुवट्टम, नन्नाम्ब्रा, नेडुवा, ऊरकम, ओथुक्कुंगल, पल्लिक्कल बज़ार, परप्पुर, पेरुमन्ना, पेरुवल्लुर, पोन्नानी, पोनमुंडम, तनालूर, तेनहिपलम, थलक्कड़, थेन्नाला, तिरुनावाया, तिरूर, तिरूरंगाडी, त्रिक्कलंगोडे, त्रिप्रंगोड, वलांचेरी, वज़ायूर आ वेंगरा शामिल अछि।<ref name="Mma">{{cite web|url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban|title=Constituents of Malappuram metropolitan area|website=kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban|archive-date=30 December 2020|access-date=24 February 2021|url-status=live}}</ref> === धर्म === {{bar box|title=मलप्पुरम ज़िला मे धर्म (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=Table C-01: Population by religious community: Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref>|titlebar=#Fcd116|left1=धर्म|right1=प्रतिशत|float=left|bars={{bar percent|[[इस्लाम]]|green|70.24}} {{bar percent|[[हिन्दू धर्म]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ईसाई धर्म]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|अन्य वा नहि बताओल गेल|black|0.18}}}}मलप्पुरम ज़िलाक अंतर्गत आवय वाला क्षेत्र प्रारंभिक मध्ययुगीन काल सँ ही बहु-जातीय आ बहु-धार्मिक रहल अछि। अरब सागरक पार सदियोक व्यापार मलप्पुरम कें एकटा महानगरीय आबादी देने अछि।<ref>{{Cite book|title=Tuhfat-al-Mujahidin: An Historical Work in The Arabic Language|last=Nainar|first=S. Muhammad Hussain|publisher=University of Madras|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ज़िला मे पालन कएल जाय वाला धर्म सभ मे इस्लाम, हिंदू धर्म, ईसाई धर्म आ अन्य अल्पसंख्यक धर्म शामिल अछि।<ref name="ReferenceA">pp. 396, ''Malayala Manorama Yearbook 2006'', Kottayam, 2006 ISSN 0970-9096</ref> मलप्पुरम दक्षिण भारतक ओहि दू टा ज़िला सभ मे सँ एक अछि जतय मुस्लिम बहुसंख्यक छथि, दोसर लक्षद्वीप ज़िला अछि। ज़िलाक अधिकांश ईसाई सेंट थॉमस ईसाई सभक वंशज छथि जे 20म शताब्दी (मालाबार प्रवासन) मे उत्तरी त्रावणकोर सँ मालाबार चलि गेल छलाह।<ref>{{Cite news|title=Malabar migration: is the dream coming to an end?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=Joseph|first=Mithosh|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ज़िला सभ मे मलंकारा रूढ़िवादी ईसाई सभक प्रतिनिधित्व मालाबार डायोसीज़ द्वारा कएल जाइत अछि जे वर्तमान मे 85 पल्ली सभ कें कवर करैत अछि। मलप्पुरम मे मलंकारा ऑर्थोडॉक्स चर्च केर सभ सँ पैघ पल्ली चुंगाथारा मे सेंट जॉर्ज ऑर्थोडॉक्स चर्च अछि, जे मालाबारक सभ सँ पैघ वार्षिक ऑर्थोडॉक्स ईसाई सम्मेलन केर स्थान अछि, जाहि मे सालाना दसियो हज़ार मलंकारा ऑर्थोडॉक्स ईसाई भाग लैत छथि। {| class="wikitable sortable" |+मलप्पुरम ज़िला मे तालुक-वार धर्म वितरण (%) (2011 केर जनगणना) !तालुक !मुस्लिम (%) !हिंदू (%) !ईसाई (%) !अन्य (%) |- |एरानाड | style="background:#43A047; color:white;" |72.3 |26.2 |1.3 |0.2 |- |कोंडोट्टी | style="background:#43A047; color:white;" |75.9 |21.7 |2.4 |0.0 |- |निलांबुर | style="background:#43A047; color:white;" |57.9 |33.5 |8.5 |0.1 |- |पेरिंथलमन्ना | style="background:#43A047; color:white;" |71.1 |26.9 |1.8 |0.2 |- |तिरूर | style="background:#43A047; color:white;" |75.5 |23.8 |0.5 |0.2 |- |तिरूरंगाडी | style="background:#43A047; color:white;" |75.5 |23.9 |0.5 |0.1 |- |पोन्नानी | style="background:#43A047; color:white;" |59.9 |39.4 |0.4 |0.3 |} === भाषा सभ === ज़िला मे मुख्य रूप सँ मलयालम भाषाक उपयोग कएल जाइत अछि। पछिला शताब्दी सभ मे ज़िला मे 'अरबी मलयालम' लिपि, जाहि कें 'पोन्नानी लिपि' केर रूप मे सेहो जानल जाइत अछि, एकर व्यापक रूप सँ उपयोग कएल जाइत छल। अल्पसंख्यक द्रविड़ भाषा सभ अलर (लगभग 350 बाजय वाला)<ref name="ethnoallar">{{cite encyclopedia|editor=M. Paul Lewis|encyclopedia=Ethnologue: Languages of the World|title=Allar: A language of India|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all|access-date=28 September 2011|edition=16th|year=2009|publisher=SIL International|location=Dallas, Texas|archive-date=5 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all|url-status=live}}</ref> आ अरनदान (लगभग 200 बाजय वाला) अछि।<ref name="ethnoaranadan">{{cite encyclopedia|editor=M. Paul Lewis|encyclopedia=Ethnologue: Languages of the World|title=Aranadan: A language of India|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf|access-date=28 September 2011|edition=16th|year=2009|publisher=SIL International|location=Dallas, Texas|archive-date=11 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf|url-status=live}}</ref> लोक सभक एकटा छोट हिस्सा द्वारा तमिल सेहो बाजल जाइत अछि। मलयालम प्रमुख भाषा अछि, जे 99.46% आबादी द्वारा बाजल जाइत अछि।<ref name="languages">{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX|title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Kerala|website=censusindia.gov.in|publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> == स्वास्थ्य सेवा == [[फाइल:Kottakkal_Arya_Vaidya_Sala_OP_Block.jpg|बाएँ|अंगूठाकार|कोट्टक्कल आर्य वैद्य शालाक आउट पेशेंट ब्लॉक]] [[फाइल:പൊന്നാനി_1z_.jpg|अंगूठाकार|सरकारी महिला आ बाल अस्पताल, पोन्नानी]] ज़िला मे आधुनिक चिकित्सा, आयुर्वेद आ होम्योपैथी उपलब्ध अछि। एलोपैथी केर लेल केरल सरकारक अधीन एकटा सामान्य अस्पताल, 3 टा ज़िला अस्पताल आ 6 टा तालुक अस्पताल कार्यरत अछि। 2013 मे स्थापित 'सरकारी मेडिकल कॉलेज, मंजेरी', ज़िलाक सर्वोच्च मेडिकल कॉलेज अछि।<ref>{{cite news|title=A new government medical college in Kerala after 31 years|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece|newspaper=The Hindu|date=2 September 2013|access-date=13 September 2021|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece|url-status=live}}</ref> ज़िला मे तीन टा सरकारी ज़िला अस्पताल अछि, जे तिरूर, पेरिंथलमन्ना आ निलांबुर मे स्थित अछि।<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web|url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en|title=Malappuram-Public Hospitals – sha|website=sha.kerala.gov.in|access-date=2025-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106080551/https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en|archive-date=2026-01-06|dead-url=yes}}</ref> ज़िला मे मलप्पुरम, कोंडोट्टी, वांडूर, अरीकोड, पोन्नानी आ तिरूरंगाडी मे छह टा सरकारी तालुक अस्पताल अछि, संगे पोन्नानी मे एकटा सरकारी महिला आ बाल अस्पताल आ एदावन्ना मे सीथीहाजी कैंसर पहचान आ उपचार केंद्र अछि।<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha" /> सार्वजनिक क्षेत्र केर तहत स्थानीय स्वास्थ्य केंद्र सभक एकटा नेटवर्क काज करैत अछि। एहि मे 66 टा प्राथमिक स्वास्थ्य केंद्र, 20 टा चौबीसो घंटा काज करय वाला प्राथमिक स्वास्थ्य केंद्र, 20 टा सामुदायिक स्वास्थ्य केंद्र आ 2 टा TBC शामिल अछि। एतय 5 टा प्रमुख सार्वजनिक स्वास्थ्य केंद्र, 77 टा मिनी सार्वजनिक स्वास्थ्य केंद्र आ 565 टा उप-केंद्र अछि। सार्वजनिक क्षेत्र केर तहत 3 टा कुष्ठ नियंत्रण इकाई सभ, 2 टा फाइलेरिया नियंत्रण इकाई सभ आदि सेहो काज करैत अछि। सरकारी अस्पताल सभ मे बिछाओनक कुल क्षमता 1500 अछि। ज़िला मे एलोपैथी केर तहत सुपर-स्पेशियलिटी इकाई सभ वाला कतयको निजी अस्पताल सेहो अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp|title=Healthcare in Malappuram|website=ecostat.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp|archive-date=28 December 2019|access-date=20 June 2020|url-status=live}}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web|url=https://malappuram.nic.in/health/|title=Healthcare in Malappuram|website=malappuram.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/|archive-date=27 September 2020|access-date=20 June 2020|url-status=live}}</ref> मलप्पुरम ज़िला मे पेरिंथलमन्ना केर समीप पुलमंतोल मे अष्टवैद्य चिकित्सक सभक 'पुलमंतोल मूस' वंश केर माध्यम सँ पारंपरिक आयुर्वेदिक पद्धतिक उपस्थिति अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.pulamantholemoosshospital.com|title=Ashtavaidyan Pulamanthole Mooss Ayurveda Hospital|website=pulamantholemoosshospital.com|access-date=13 May 2026}}</ref> कोट्टक्कल केर समीप पोट्टीप्परा मे 'सरकारी आयुर्वेद मानसिक रोग अनुसंधान संस्थान' केरलक एकमात्र सरकारी आयुर्वेदिक मानसिक अस्पताल अछि। ई देश मे सार्वजनिक क्षेत्र केर तहत अपन प्रकारक पहिल अस्पताल सेहो अछि। कोट्टक्कल प्रसिद्ध आयुर्वेदिक स्वास्थ्य केंद्र 'आर्य वैद्य शाला' केर सेहो घर अछि। सरकारी क्षेत्र केर तहत, एकटा ज़िला आयुर्वेदिक अस्पताल एडारीकोडे मे काज करैत अछि। मंजेरी, वेलिमुक्कू, पेरिंथलमन्ना, मलप्पुरम, वेंगरा, कल्पकांचेरी, तिरुवली आ चेलेम्ब्रा मे सेहो सरकारी आयुर्वेदिक अस्पताल काज करैत अछि। सार्वजनिक क्षेत्र केर तहत होम्योपैथिक अस्पताल मलप्पुरम, मंजेरी, वांडूर आ कुट्टीप्पुरम मे काज करैत अछि।<ref name="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web|url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c|title=Homeopathy in Malappuram|website=homoeopathy.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c|archive-date=13 July 2020|access-date=13 July 2020|url-status=live}}</ref> कतयको अस्पताल निजी क्षेत्र केर तहत सेहो काज करैत अछि। 2003 धरि, केरलक ज़िला सभ मे मलप्पुरम मे आत्महत्याक दर (13.3) सभ सँ कम छल, जे राज्यक औसत (32.8) सँ बहुत कम अछि।<ref name="unhdi-gdl" /> == शिक्षा == [[फाइल:MESCE_Kuttippuram.jpg|अंगूठाकार|MESCE कुट्टीप्पुरम, केरलक पहिल स्व-वित्तपोषित इंजीनियरिंग कॉलेज]] खगोल विज्ञान आ गणितक केरल स्कूल 14म आ 16म शताब्दीक बीच विकसित भेल। खगोलीय समस्या सभ कें हल करबाक प्रयास मे, केरल स्कूल त्रिकोणमितीय कार्य सभक लेल श्रृंखला विस्तार सहित स्वतंत्र रूप सँ कतयको महत्वपूर्ण गणित अवधारणा सभ बनौलक।<ref name="roy2" /><ref name="Pingree 1992 554–5632" /> खगोल विज्ञान आ गणितक केरल स्कूल वेट्टथुनाडू (तिरूर क्षेत्र) पर आधारित छल।<ref name="roy2" /> 2019-20 केर स्कूल सांख्यिकीक अनुसार ज़िला मे केरल मे सभ सँ बेसी स्कूल अछि। ज़िला मे 898 लोअर प्राइमरी स्कूल,<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP|title=LP schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP|archive-date=7 August 2020|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> 363 अपर प्राइमरी स्कूल,<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP|title=UP schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP|archive-date=27 September 2020|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> 355 हाई स्कूल,<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS|title=High schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS|archive-date=4 August 2020|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> 248 हायर सेकेंडरी स्कूल,<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse|title=HSE schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse|archive-date=4 August 2020|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> आ 27 वोकेशनल हायर सेकेंडरी स्कूल<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse|title=VHSE schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse|archive-date=21 September 2020|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> अछि। एहि प्रकार ज़िला मे कुल 1620 स्कूल अछि।<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10|title=Schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10|archive-date=4 August 2020|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> एकर अतिरिक्त, 120 सी॰बी॰एस॰ई॰ स्कूल आ 3 आई॰सी॰एस॰ई॰ स्कूल अछि। केरल सरकार द्वारा मान्यता प्राप्त 554 सरकारी स्कूल सभ, 810 सहायता प्राप्त स्कूल सभ आ 1 गैर-सहायता प्राप्त स्कूल कें डिजिटल कएल गेल अछि।<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search|title=Hi-tech schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search|archive-date=2 June 2021|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> शैक्षणिक वर्ष 2019-20 मे, केरल सरकार द्वारा मान्यता प्राप्त स्कूल सभ मे पढ़य वाला छात्र सभक कुल संख्या 739,966 अछि - सहायता प्राप्त स्कूल सभ मे 407,690, सरकारी स्कूल सभ मे 245,445 आ मान्यता प्राप्त गैर-सहायता प्राप्त स्कूल सभ मे 86,831 छात्र छथि।<ref>{{cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|title=Strength of schools in Malappuram|website=sametham.kite.kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|archive-date=6 December 2019|access-date=17 April 2020|url-status=live}}</ref> राज्यक उच्च शिक्षा क्षेत्र मे ज़िलाक महत्वपूर्ण भूमिका अछि। ई राज्यक दू टा मुख्य विश्वविद्यालय सभक घर अछि - कालीकट विश्वविद्यालय जे तेनहिपलम मे केंद्रित अछि आ 1968 मे केरल मे दोसर विश्वविद्यालयक रूप मे स्थापित कएल गेल छल,<ref>{{cite web|url=https://www.uoc.ac.in/|title=The University of Calicut|website=uoc.ac.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/|archive-date=5 March 2020|access-date=28 November 2019|url-status=live}}</ref> आ तिरूर नगर पालिका मे केंद्रित थुनचाथ एज़ुथचन मलयालम विश्वविद्यालय जाहि कें वर्ष 2012 मे स्थापित कएल गेल छल।<ref>{{cite web|url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/|title=Malayalam University|website=malayalamuniversity.edu.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/|archive-date=11 December 2019|access-date=28 November 2019|url-status=live}}</ref> अलीगढ़ मुस्लिम विश्वविद्यालय केर तीन टा ऑफ-कैंपस केंद्र सभ मे सँ एक अलीगढ़ मुस्लिम विश्वविद्यालय मलप्पुरम चेरुकरा मे स्थित अछि, जाहि कें 2010 मे स्थापित कएल गेल छल।<ref>{{cite web|url=https://www.amu.ac.in/malappuram/|title=Aligarh Muslim University Malappuram Off-centre|website=amu.ac.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/|archive-date=25 July 2019|access-date=28 November 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php|title=Universities in Malappuram district|website=malappuramtourism.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php|archive-date=5 March 2020|access-date=13 September 2021|url-status=live}}</ref> 'इंग्लिश एंड फॉरेन लैंग्वेजेज यूनिवर्सिटी' केर एकटा ऑफ-कैंपस पनाक्कड मे काज करैत अछि।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms|title=Eflu to start courses in Malappuram campus on January-31|date=17 January 2014|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms|archive-date=9 August 2020|access-date=24 June 2020|url-status=live}}</ref> ई ज़िला थावनूर मे केरल कृषि विश्वविद्यालय केर एकटा उपकेंद्र आ तिरुनावाया मे श्री शंकराचार्य संस्कृत विश्वविद्यालय केर एकटा उपकेंद्रक सेहो घर अछि। 'दारुल हुदा इस्लामिक विश्वविद्यालय' केर मुख्यालय तिरूरंगाडी केर चेम्माड मे अछि। मलप्पुरम मे आई॰एन॰के॰ई॰टी॰ ग्रीन्स औद्योगिक क्षेत्रक संगे-संगे एकटा शैक्षिक क्षेत्र सेहो प्रदान करैत अछि।<ref>{{Cite news|title=Inkel Greens beckons firms to Malappuram|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> मंजेरी मे 'एरानाड नॉलेज सिटी' राज्य मे अपन तरहक पहिल परियोजना अछि।<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=Eranad knowledge city|website=eku.edu.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|archive-date=4 June 2020|access-date=4 November 2020|url-status=live}}</ref> मलप्पुरम भारतक पहिल ई-साक्षर ज़िला सेहो अछि।<ref>Past, present and future of research in the information society by Wesley Shrum p.233</ref> == संस्कृति == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|थुनचाथु एज़ुथचन केर स्मृति मे तिरूर मे ''थुनचन स्मारक'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|कोंडोट्टी मे महाकवि मोयिनकुट्टी वैद्यर स्मारक]] वर्तमान मे स्वीकृत मलयालम वर्णमाला कें सभ सँ पहिने थुनचाथु एज़ुथचन द्वारा स्वीकार कएल गेल छल, जिनकर जन्म तिरूर मे भेल छल आ जनिका आधुनिक मलयालम भाषाक जनक केर रूप मे जानल जाइत अछि।<ref name="mal"/> तिरूर मलयालम अनुसंधान केंद्रक मुख्यालय अछि। सभ सँ प्रसिद्ध 'मापिला पाट्टु' कवि मोयिनकुट्टी वैद्यर केर जन्म कोंडोट्टी मे भेल छल। हुनका मापिला गीतक 'महाकवि सभ' (महान कविक लेल एकटा उपाधि) मे सँ एक मानल जाइत अछि।<ref name="mal"/> थुनचाथु एज़ुथचन आ मोयिनकुट्टी वैद्यर केर अतिरिक्त, मलयालमक प्रसिद्ध लेखक सभ मे अच्युता पिशारदी, आलमकोडे लीलाकृष्णन, एडासेरी गोविंदन नायर, के॰ पी॰ रामानुन्नी, कुट्टीकृष्ण मारार, कुट्टीप्पुरम केसवन नायर, मेल्पथुर नारायण भट्टथिरि, एन॰ दामोदरन, नंदनार, पूनथानम नम्बूदिरी, पुलिक्कोट्टिल हैदर, उरूब, वी॰ सी॰ बालकृष्ण पणिक्कर, वल्लथोल गोपाला मेनन आ वल्लथोल नारायण मेनन एहि ज़िलाक मूल निवासी छलाह।<ref name="mal"/> एम॰ गोविंदन, एम॰ टी॰ वासुदेवन नायर, आ अक्कीथम अचुतन नंबूथिरी पोन्नानी स्थित ''पोन्नानी कलारी'' सँ जुड़ल लेखक छलाह।<ref name="mal"/> नालापत नारायण मेनन, बालामणि अम्मा, वी॰ टी॰ भट्टथिरिपाद आ कमला सुरय्या सेहो तत्कालीन पोन्नानी तालुक सँ छथि। ज़िलाक पुलमंतोल क्षेत्र ऐतिहासिक रूप सँ पुलमंतोल मूस परिवार सँ जुड़ल अछि, जे केरल मे आयुर्वेदक पारंपरिक अभ्यास सँ जुड़ल एकटा अष्टवैद्य वंश अछि।<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=District of Malappuram |website=Kerala Tourism}}</ref> मलप्पुरम राज्य मे 'मापिला पाट्टु' साहित्यक मुख्य केंद्र सेहो छल।<ref name="mal"/> मोयिनकुट्टी वैद्यर आ पुलिक्कोट्टिल हैदर केर अतिरिक्त, कतयको मापिला पाट्टु कवि सभ जाहि मे कुलंगरा वीट्टिल मोइदु मुसलियार (जनिका चक्कीरी शुजायी केर नाम सँ जानल जाइत अछि), चक्कीरी मोइदीनकुट्टी, मनाक्काराकथ कुन्हिकोया, नल्ललम बीरन, के॰ के॰ मुहम्मद अब्दुल करीम, बालकृष्णन वल्लीकुन्नु, पुन्नयुरकुलम बापू, वेलियांकोडे उमर कासी आदि शामिल छथि, ओ सभ मलप्पुरम कें अपन कार्य मंचक रूप मे चुनने छलाह।<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|तिरूरक समीप एकटा ग्रामीण इलाका]] ज़िला कथकली, केरलक शास्त्रीय कला आ आयुर्वेद कें अपन योगदान देने अछि।<ref name="mal"/> कोट्टक्कल चंद्रशेखरन, कोट्टक्कल शिवरामन आ कोट्टक्कल मधु प्रसिद्ध कथकली कलाकार छथि जे कोट्टक्कल मे पी॰ एस॰ वारियर द्वारा स्थापित 'कोट्टक्कल नाट्य संगम' सँ जुड़ल छथि। वेट्टथुनाडू शासक सभ कें (जिनकर वर्तमान तिरूरंगाडी, तिरूर आ पोन्नानी तालुक सभक किछु हिस्सा पर नियंत्रण छल) कला आ शिक्षाक संरक्षणक लेल जानल जाइत छल। कहल जाइत अछि जे एकटा वेट्टथुनाडू राजा (शासनकाल 1630-1640) कथकली कलाक रूप मे नवाचार पेश कएने छलाह, जाहि कें "वेट्टथु परंपरा" केर रूप मे जानल जाय लागल अछि।<ref>Menon, A Sreedhara. ''A Survey of Kerala History.'' Kottayam: DC Books, 2007. Print</ref> थुनचाथु एज़ुथचन आ वल्लथोल नारायण मेनन वेट्टथुनाड सँ छथि। वल्लथोल नारायण मेनन कें चेरुथुरुथी मे 'केरल कलामंडलम' केर स्थापनाक माध्यम सँ आधुनिक काल मे 'कथकली' केर पुनरुद्धारकर्ता सेहो मानल जाइत अछि।<ref name="mal"/> वाज़ेनकदा कुंचू नायर (एकटा प्रमुख कथकली प्रशिक्षक), आ शंकरन एम्ब्रान्थिरी आ तिरूर नम्बिस्सन (जे सभ सँ लोकप्रिय कथकली गायक सभ मे सँ छलाह) सेहो मलप्पुरम सँ छलाह।<ref name="mal"/> कलामंडलम कल्याणीकुट्टी अम्मा, जे आधुनिक केरल मे 'मोहिनीअट्टम' कें पुनर्जीवित करय मे प्रमुख भूमिका निभेलनि, ज़िलाक तिरुनावाया सँ छथि।<ref name="mal"/> एकटा भारतीय शास्त्रीय नृत्यांगना मृणालिनी साराभाई, तत्कालीन पोन्नानी तालुक सँ छलीह। कोट्टक्कल मे आर्य वैद्य शाला दुनियाक सभ सँ पैघ आयुर्वेदिक औषधीय नेटवर्क सभ मे सँ एक अछि।<ref name="mal"/> पहिल ज्ञात केरलवासी इतिहासकार ज़ैनुद्दीन मखदूम द्वितीय सेहो एहि ज़िला सँ छथि।<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|प्रसिद्ध आर्य वैद्य शालाक केंद्र कोट्टक्कल]] केरल वर्मा वलिया कोइल थम्पुरान (केरल कालिदासन), राज राजा वर्मा (केरल पाणिनी) आ राजा रवि वर्मा (प्रसिद्ध चित्रकार) परप्पनाड शाही परिवारक विभिन्न शाखा सभ सँ छथि, जे बाद मे परप्पनंगाडी सँ हरिप्पाड, चंगनास्सेरी, मावेलिक्कारा आ किलिमानूर चलि गेलाह।<ref>{{Cite book|title=Visakham thirunal.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[Place of publication not identified]|oclc=940373421}}</ref> किछु विद्वान सभक अनुसार, वेलु थम्पी दलवा केर पूर्वज सेहो परप्पनंगाडीक समीप वल्लीकुन्नु सँ छथि। "द हिन्दू" केर मुख्य संपादक (1898 सँ 1905) आ "द इंडियन पैट्रियट" केर संस्थापक मुख्य संपादक दीवान बहादुर सी॰ करुणाकर मेनन (1863-1922) सेहो परप्पनंगाडी सँ छलाह।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=Some Madras Leaders|date=1922|publisher=Allahabad Printed at Standard Press}}</ref> ओ॰ चंदू मेनन परप्पनंगाडी मुंसिफ कोर्ट मे न्यायाधीश रहैत अपन उपन्यास ''इंदुलेखा'' आ ''शारदा'' लिखलनि। ''इंदुलेखा'' मलयालम भाषा मे लिखल गेल पहिल प्रमुख उपन्यास सेहो अछि। 'मातृभूमि' दैनिक केर संस्थापक के॰ माधवन नायर मलप्पुरम सँ अबैत छथि। पोन्नानी क्षेत्र के॰ केलप्पन (जनिका केरल गांधीक नाम सँ जानल जाइत अछि), ए॰ वी॰ कुट्टीमालु अम्मा आ मोहम्मद अब्दुर्रहमान आ कतयको अन्य स्वतंत्रता सेनानी सभक कार्य मंच छल।<ref name="mal"/> पोन्नानी तालुकक अन्य स्वतंत्रता कार्यकर्ता सभ मे लक्ष्मी सहगल, वी॰ टी॰ भट्टथिरिपाद आ अम्मू स्वामीनाथन शामिल छलाह। महात्मा गांधी, जवाहरलाल नेहरू आ लाल बहादुर शास्त्रीक अस्थि केरल मे भरतप्पुड़ा नदीक तट पर तिरुनावाया मे विसर्जित कएल गेल छल।<ref name="askh"/><ref name="mal"/> के॰ माधवनर, जे महात्मा गांधीक आत्मकथाक मलयालम मे अनुवाद कएने छलाह, ओहो मलप्पुरम केर मूल निवासी छलाह। प्राचीन काल सँ विदेशी देश सभक संगे पोन्नानीक व्यापारिक संबंध सांस्कृतिक आदान-प्रदानक मार्ग प्रशस्त केलक।<ref name="mal"/> फ़ारसी-अरब कला रूप आ उत्तर भारतीय संस्कृति एहि रस्ता सँ पोन्नानी आयल। भाषा मे सेहो एकर गूँज छल। एहि तरहें हाइब्रिड भाषा 'अरबी-मलयालम' अस्तित्व मे आयल।<ref name="mal"/> एहि हाइब्रिड भाषा मे कतयको कविता सभ लिखल गेल अछि।<ref name="mal"/> हिंदुस्तानी सँ कव्वाली आ ग़ज़ल, जे हुनकर सांस्कृतिक आदान-प्रदानक हिस्साक रूप मे एतय आयल छल, अखनो पोन्नानी मे फलैत-फूलैत अछि। ई॰के॰ अबूकर, मैन आ खलील भाई (खलील रहमान) पोन्नानीक किछु प्रसिद्ध कव्वाली गायक छथि। [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|मध्ययुगीन मामंकम उत्सव केर स्थान तिरुनावाया]] आज़वांचेरी थम्प्रक्कल केर मुख्यालय अथावनाड मे छल, जनिका केरलक नम्बूदिरी ब्राह्मण सभक सर्वोच्च धार्मिक प्रमुख मानल जाइत छल।<ref name="mal"/> पालक्काड राजा सभक मूल मुख्यालय सेहो अथावनाड मे छल।<ref name="mnn"/> तिरूर, पेरिंथलमन्ना आ पोन्नानी केर तालुक सभ मे कतयको कुलीन 'नम्बूदिरी माना' मौजूद अछि। मध्ययुगीन मामंकम उत्सव केर स्थान तिरुनावाया सेहो ज़िला मे मौजूद अछि। कोचीन राज्यक पैतृक मुख्यालय पेरुम्बदप्पु आ कालीकटक ज़ामोरिन केर पैतृक मुख्यालय नेदियिरुप्पु सेहो ज़िला मे मौजूद अछि। कुन्हाली मरक्कार सभक पोन्नानी, तानूर आ परप्पनंगाडी केर बंदरगाह कस्बा सभक संगे घनिष्ठ संबंध छल।<ref name="mal"/> 16म शताब्दी ई॰ मे कोचीन राज्यक किछु राजा सभ कें, जखन कोचीन मालाबार तट पर एकटा प्रमुख शक्ति बनि गेल छल, आमतौर पर तानूर राज्यक शाही परिवार सँ लेल जाइत छल।<ref name="askh"/> त्रावणकोरक रानी सभक कतयको जीवनसाथी आमतौर पर परप्पनाड शाही परिवार सँ चुनल जाइत छलाह। केरलक पहिल मुख्यमंत्री ई॰ एम॰ एस॰ नम्बूदिरीपाद ज़िलाक पेरिंथलमन्ना सँ छथि।<ref name="mal"/> मध्यकालीन वल्लुवनाड राज्यक शासक परिवार सभक सीट अंगडीपुरम आ मनकडा, पेरिंथलमन्ना केर निकट स्थित अछि। मध्यकालक दौरान, ई ज़िला वैदिक आ इस्लामी दुनू ही अध्ययनक केंद्र छल।<ref name="mal"/> मानल जाइत अछि जे मलिक दीनार पोन्नानी बंदरगाह शहरक दौरा कएने छलाह।<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=History of Ponnani|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> पोन्नानीक ''वलिया जुमा मस्जिद'' मध्यकालक दौरान एशियाक सभ सँ पैघ इस्लामी अध्ययन केंद्र सभ मे सँ एक छल। परमेश्वर, नीलकंठ सोमयाजी, ज्येष्ठदेव, अच्युता पिशारदी आ मेल्पथुर नारायण भट्टथिरि, जे खगोल विज्ञान आ गणितक केरल स्कूल केर मुख्य सदस्य छलाह, तिरूर क्षेत्र सँ छलाह।<ref name="mal"/> 'अरबी मलयालम' लिपि, जाहि कें 'पोन्नानी लिपि' केर नाम सँ सेहो जानल जाइत अछि, एकर जन्म 16म शताब्दीक अंत आ 17म शताब्दीक शुरुआत केर दौरान भेल छल।<ref name="mal"/> पछिला शताब्दी सभक दौरान ज़िला मे एहि लिपिक व्यापक रूप सँ उपयोग कएल जाइत छल।<ref name="mal"/> ज़िलाक नाटककार आ अभिनेता सभ मे के॰ टी॰ मुहम्मद, निलांबुर बालन, निलांबुर आयशा, आदिल इब्राहिम, अनीश जी॰ मेनन, अपर्णा नायर, बेबी अनिखा, दानिश कार्तिक, हेमंत मेनन, रशिन रहमान, रवि वल्लथोल, संगीता माधवन नायर, श्वेता मेनन, सूरज थेलाक्कड आदि शामिल छथि। सुकुमारन, जे मलयालम फ़िल्म उद्योगक दू टा उल्लेखनीय अभिनेता आ पार्श्व गायक सभ, अर्थात् पृथ्वीराज सुकुमारन आ इंद्रजीत सुकुमारन केर पिता सेहो छथि, ओहो ज़िलाक मूल निवासी छलाह। पार्श्व गायक जाहि मे कृष्णचंद्रन, पार्वती जयदेवन, शाहबाज़ अमन, सितारा कृष्णकुमार, सुदीप पलनाड आ उन्नी मेनन सेहो ज़िला सँ अबैत छथि। ज़िला किछु उल्लेखनीय फ़िल्म निर्माता, गीतकार, सिनेमेटोग्राफर आ निर्देशक सेहो देने अछि जाहि मे आर्यदान शौकत, दीपू प्रदीप, हरि नायर, इकबाल कुट्टीप्पुरम, मनकडा रवि वर्मा, मुहम्मद मुस्तफा, मुहसिन परारी, राजीव नायर, सलाम बापू, शनावास के बवाकुट्टी, शनावास नरनीप्पुज़ा, टी॰ ए॰ रज्जाक, टी॰ ए॰ शाहिद, विनय गोविंद आ ज़कारिया मोहम्मद शामिल छथि। ज़िलाक सभ सँ उल्लेखनीय चित्रकार सभ मे आर्टिस्ट नंबूथिरी, के॰ सी॰ एस॰ पणिक्कर आ टी॰ के॰ पद्मिनी शामिल छथि।<ref name="mal"/> एकटा अन्य चित्रकार अक्कीथम नारायणन कुमारनल्लूर सँ छलाह। केरलक सभ सँ उल्लेखनीय इतिहासकार सभ मे सँ एक एम॰ जी॰ एस॰ नारायणन सेहो एतय सँ छथि।<ref name="mal"/> ज़िलाक समाज सुधारक सभ मे वेलियांकोडे उमर खासी (1757-1852), चालिलाकथ कुन्हमद हाजी, ई॰ मोइदु मौलवी आ सैय्यद सनाउल्लाह मक्ती तंगल (1847-1912) शामिल छथि।<ref name="mal"/> === खान-पान === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''पथिरि'', चाउरक आटा सँ बनल एकटा पैनकेक, मलप्पुरम मे आम नाश्ताक व्यंजन सभ मे सँ एक अछि]] सदियोक समुद्री व्यापार मलप्पुरम कें एकटा महानगरीय व्यंजन देने अछि। ई व्यंजन पारंपरिक केरल, फ़ारसी, यमनी आ अरब खाद्य संस्कृतिक मिश्रण अछि।<ref name="MC"/> एहि व्यंजनक मुख्य तत्व सभ मे सँ एक 'पथिरि' अछि, जे चाउरक आटा सँ बनल एकटा पैनकेक अछि। 'पथिरि' केर प्रकार सभ मे 'नेयपथिरि' (घी सँ बनल), 'पोरिचा पथिरि' (सेंकल नहि बल्कि तलर), 'मीन पथिरि' (मछरी सँ भरल) आ 'इराची पथिरि' (मांस सँ भरल) शामिल अछि। कारी मरिच, सुकुमेल आ लवंग जेहन मसाला सभक मलप्पुरमक व्यंजन सभ मे व्यापक रूप सँ उपयोग कएल जाइत अछि। पाबनि-तिहार मे इस्तेमाल कएल जाय वाला मुख्य आइटम मालाबार शैलीक बिरयानी अछि। साध्या कें बियाह आ पाबनि-तिहारक अवसर सभ पर सेहो देखल जाइत अछि। ज़िलाक पोन्नानी क्षेत्र मे स्वदेशी व्यंजन सभक एकटा विस्तृत विविधता अछि। 'अरिकादुक्का', 'चट्टीपथिरि', 'मुट्टामला', 'पज़म निराचथु' आ 'उन्नाक्कया' जेहन स्नैक्स केर पोन्नानी मे अपन अलग शैली अछि। एकर अतिरिक्त, केरलक अन्य सामान्य खाद्य पदार्थ सेहो मलप्पुरमक व्यंजन सभ मे देखल जाइत अछि।<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=Cuisine of Malappuram |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> मालाबार संस्करणक बिरयानी, जाहि कें मलयालम मे 'कुझी मंडी' केर नाम सँ जानल जाइत अछि, एकटा अन्य लोकप्रिय आइटम अछि, जाहि पर यमन केर प्रभाव अछि।<ref name="MC">{{Cite news|title=Straight from the Malabar Coast|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=Sabhnani|first=Dhara Vora|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === मीडिया === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|AIR मंजेरी एफ़एम (FM) रेडियो स्टेशन]] मलयाला मनोरमा, मातृभूमि, माध्यमम, चंद्रिका, देशाभिमानी, सुप्रभातम् आ सिराज दैनिक सभक मलप्पुरम शहर आ ओकर आसपास छपाई केंद्र अछि। 'द हिंदू' केर एकटा संस्करण आ छपाई प्रेस मलप्पुरम मे अछि। धर्म आ संस्कृति कें समर्पित किछु पत्रिका सभ - मासिक, पाक्षिक आ साप्ताहिक - सेहो प्रकाशित होइत अछि। लगभग सभटा मलयालम चैनल सभ आ समाचार पत्र सभक अपन ब्यूरो अप हिल (Up Hill) मे अछि। एतय कतयको स्थानीय केबल विज़न आ ओकर क्षेत्रीय मीडिया अछि। मलप्पुरम प्रेस क्लब सेहो नगर निगम टाउन हॉल केर बगल मे अपहिल मे स्थित अछि। ज़िला मे मलप्पुरम आ मंजेरी मे दूरदर्शन केर दू टा प्रमुख रिले स्टेशन अछि। भारत सरकारक प्रसार भारती नेशनल पब्लिक सर्विस ब्रॉडकास्टर केर ज़िला मे एकटा FM स्टेशन (AIR मंजेरी एफ़एम) अछि, जे 102॰7 मेगाहर्ट्ज पर प्रसारित होइत अछि। कोनो भी निजी एफ़एम स्टेशन केर बिना सेहो, मलप्पुरम, पोन्नानी आ तिरूर भारत मे सभ सँ अधिक रेडियो श्रोता सभ वाला दस शहर सभ मे अपन जगह बनबैत अछि।<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=Top Ten Towns with Highest Radio Listenership|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === खेल === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|मलप्पुरम ज़िला खेल परिसर स्टेडियम]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|2013–14 इंडियन फेडरेशन कप केर दौरान एम॰डी॰एस॰सी॰ स्टेडियम]] मलप्पुरम कें प्रायः ''केरल फुटबॉलक मक्का'' कहल जाइत अछि।<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=Malabar Premier League to be launched in Malappuram |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=Football hub proposed in Malappuram |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> मलप्पुरम जिला खेल परिसर आ फुटबॉल अकादमी मंजेरी केर पय्यानाड मे अवस्थित अछि। एम॰डी॰एस॰सी॰ (MDSC) स्टेडियम कें 2013-14 इंडियन फेडरेशन कप केर ग्रुप चरण केर मेजबानीक लेल जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम केर संगे दू टा स्टेडियम मे सँ एकक रूप मे चुनल गेल छल।<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=Federation Cup 2013–14 to kickoff on January 14|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ई स्टेडियम ग्रुप बी आ डी केर मैच सभक मेजबानी कएने छल।<ref name="Federation Cup 2014"/> कोट्टाप्पडी फुटबॉल स्टेडियम एकटा ऐतिहासिक फुटबॉल स्टेडियम अछि। जिलाक अन्य प्रमुख स्टेडियम सभ मे तिरूर स्थित राजीव गांधी नगर स्टेडियम आ पेरिन्थल मन्ना स्थित पेरिन्थल मन्ना क्रिकेट स्टेडियम शामिल अछि। तिरूर नगर स्टेडियमक संगे एकटा सिंथेटिक ट्रैक सेहो मौजूद अछि। जिला मे फुटबॉल कें बढ़ावा देबाक लेल 2015 मे मालाबार प्रीमियर लीग केर शुरुआत कएल गेल छल।<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=Malabar Premier League |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> तेनहिपालम मे कालीकट विश्वविद्यालयक सिंथेटिक ट्रैक जिलाक सभ सँ प्रमुख सिंथेटिक ट्रैक अछि। ई तेनहिपालम मे सी॰ एच॰ मुहम्मद कोया स्टेडियम सँ जुड़ल अछि।<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=Tenhipalam Synthetic Track |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> जिलाक अन्य प्रमुख स्टेडियम अरीकोड, कोट्टक्कल आ पोन्नानी मे स्थित अछि। जिलाक आठ प्रमुख फुटबॉल स्टेडियम कें अंतरराष्ट्रीय स्तरक बनेबाक लेल एकटा फुटबॉल हब सेहो प्रस्तावित अछि।<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=Football hub proposed in Malappuram |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> तानूर आ निलांबुर मे दू टा नव स्टेडियम परिसरक निर्माण कार्य प्रगति पर अछि।<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=Stadium complexes at Tanur and Nilambur |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == पर्यटन स्थल == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[आद्यनपारा जलप्रपात]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[लोटस लेक वेटलैंड तिरुनावाया मलप्पुरम|लोटस लेक वेटलैंड, तिरुनावाया]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[कोडिकुथिमला]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[कोट्टाकुन्नु]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[अंगडिप्पुरम रेलवे स्टेशन|अंगडिप्पुरम]] मे [[निलांबुर-शोरानूर लाइन|निलांबुर-शोरानूर रेलवे लाइन]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = नूर झील, [[तिरूर]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[अरिम्बरा हिल्स, मलप्पुरम|अरिम्बरा हिल्स]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[परप्पनंगडी]] मे [[अरब सागर]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = निलांबुरक लग [[नेदुमकयम]] आरक्षित वन | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[पडिंजारेकारा बीच]] - तिरूर }} * आद्यनपारा जलप्रपात- कुरुंबलंगोड मे एकटा जलप्रपात।<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=Adyanpara Waterfalls|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * अंगिंदा चोटी – करुवरकुण्डु केर समीप 2,383 मीटर ऊँच एकटा पर्वत चोटी। * अरिम्बरा हिल्स, जाहि कें 'मिनी-ऊटी' केर नाम सँ सेहो जानल जाइत अछि। ई समुद्र तल सँ 1050 फीट केर ऊंचाई पर अवस्थित अछि।<ref>{{cite web|title=Arimbra Hills Aka Mini Ooty of Kerala|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * आर्य वैद्य शाला, कोट्टक्कल – आयुर्वेदक भारतीय पारंपरिक चिकित्सा प्रणाली मे अपन विरासत आ विशेषज्ञता लेल विश्व भरि मे प्रसिद्ध अछि। * अय्यपनोव जलप्रपात – अथावनाड केर वलांचेरी मे एकटा जलप्रपात। * भरतप्पुझा – केरलक दोसर सभ सँ पैघ नदी। एकरा पोन्नानी नदी, निला आ पेरार केर नाम सँ सेहो जानल जाइत अछि।<ref>{{cite web | title=Infobox facts | work=All Kerala River Protection Council | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''बिय्यम कायल''- पोन्नानी मे एकटा बैकवाटर झील।<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=The Biyyam backwaters in Ponnani |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * चालियार – केरलक चारिम सभ सँ पैघ नदी। दुनियाक सभ सँ पुरान सागौन केर बागान, 'कोनोली प्लॉट', चालियार केर निकट घाटी पर स्थित अछि। * चाम्रवट्टम रेगुलेटर-कम-ब्रिज – तिरूर तालुका कें पोन्नानी बंदरगाह सँ जोड़य वाला केरलक सभ सँ पैघ रेगुलेटर-कम-ब्रिज।<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * चेक्कुन्नु मला – एडावन्ना मे चालियार नदीक समीप एकटा धुंध सँ भरल हर-ियर पहाड़ी।<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=Chekkunnu Malappuram|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * चेरुम्ब इको-पर्यटन गांव – करुवरकुण्डु मे एकटा इको-गांव।<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=Cherumb |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * कडलुंडी पक्षी अभयारण्य – देशी पक्षी सभक सौ सँ अधिक प्रजाति आ प्रवासी पक्षी सभक 60 सँ अधिक प्रजातिक आवास।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=Birds of Kadalundi |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * कडलुंडी-वल्लीकुन्नु सामुदायिक रिजर्व – केरलक पहिल सामुदायिक रिजर्व आ एकटा इको-पर्यटन स्थल।<ref name="Vallikkunnu"/> * कक्कादम्पोयिल – चेरुपुझा नदीक तट पर एकटा पहाड़ी गांव। * केरलमकुण्डु जलप्रपात – करुवरकुण्डु मे समुद्र तल सँ 1500 फीट ऊपर अवस्थित अछि।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=Keralamkundu waterfalls |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * कोडिकुथिमला – पेरिन्थल मन्नाक अम्मिनिकडन पहाड़ी पर। एकरा 'मिनी-ऊटी' सेहो कहल जाइत अछि।<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= Kodikuthimala |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * कोल्लम कोल्ली जलप्रपात – अरीकोड केर समीप एकटा जलप्रपात। * कोट्टाकुन्नु – मलप्पुरम शहरक मध्य मे स्थित। एकरा ''मलप्पुरमक मरीन ड्राइव'' सेहो कहल जाइत अछि। एतय एकटा पुरान किला, एकटा वाटर-पार्क आ प्राचीन भित्ति चित्र देखल जा सकैत अछि।<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=Kottakkunnu|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * कुट्टिप्पुरम पुल – भरतप्पुझा नदी पर बनल सभ सँ पैघ आ सभ सँ पुरान पुल, जे सड़क मार्गक जरिए मालाबार क्षेत्र कें तत्कालीन त्रावणकोर-कोचीन सँ जोड़य मे प्रमुख भूमिका निभबैत अछि। * लोटस लेक वेटलैंड, तिरुनावाया – कमल झील आ प्रवासी पक्षी अभयारण्य।<ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=It's gloom amid bloom for lotus farmers | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * मुकुर्ती – दक्षिण भारतक पांचम सभ सँ ऊँच चोटी (समुद्र तल सँ 2,554 मीटर)। * ''नाडुकानी चुरम'' – निलांबुर तालुलाक पूर्वोत्तर छोर पर एकटा घाट सड़क, जे मलप्पुरम जिला कें [[तमिलनाडु]] केर पहाड़ी ज़िला नीलगिरी सँ जोड़ैत अछि।<ref name="Nadukani"/> * नेदुमकयम वर्षावन (रेनफॉरेस्ट) – नीलगिरी बायोस्फीयर रिजर्व केर एकटा हिस्सा, जे अपन हरियाली लेल जानल जाइत अछि।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=Nedumkayam Rainforest |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * न्यू अमराम्बलम आरक्षित वन – निलांबुर केर समीप एकटा वन्यजीव अभयारण्य।<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=BirdLife International (2016) Important Bird and Biodiversity Area factsheet: Amarambalam Wildlife Sanctuary – Nilambur|publisher=[[BirdLife International]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * ''निलांबुर कोविलकम'' – निलांबुर शाही परिवारक मुख्यालय।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=Nilambur Kovilakam |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * निलांबुर-शोरानूर लाइन – हरियाली सँ युक्त भारतक सभ सँ छोट ब्रॉड-गेज रेलवे लाइन सभ मे सँ एक। * नूर झील – तिरूर मे एकटा झील। * ऊरकम हिल – [[मलप्पुरम]] केर लग एकटा पहाड़ी। * पडिंजारेकारा बीच – कूट्टायी, तिरूर मे एकटा समुद्र तट। * ''पूरप्पुझा'' नदी – वल्लीकुन्नु-परप्पनंगडी-तानूर क्षेत्र मे कडलुंडी नदी केर एक सुंदर तटीय सहायक नदी। * ''पडिंजारेकारा अझीमुखम'' तट – एतय दू टा नदी (तिरूर नदी आ भरतप्पुझा) [[अरब सागर]] मे मिलैत अछि।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=Padinjarekara Beach |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> पोन्नानी बंदरगाहक विपरीत, पुराथुर मे ई एकटा समुद्र तट, मुहाना आ प्रवासी पक्षी सभक केंद्र अछि। * पलूर कोट्टा जलप्रपात – पेरिन्थल मन्ना केर लग टीपू सुल्तान द्वारा बनाएल गेल पलूर किलाक निकट एकटा जलप्रपात।<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=A trip to Paloor Kotta|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=Rajesh R.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * परप्पनंगडी बीच – परप्पनंगडी केर तटीय शहरक एकटा समुद्र तट। * परवन्ना बीच – वेट्टम मे एकटा मनोरम समुद्र तट। * पोन्नानी बीच – पोन्नानी मे एकटा समुद्र तट। * ''पून्थानम इल्लम'' – पेरिन्थल मन्ना केर समीप 16म सदीक मलयालम कवि पून्थानम नंबूदिरी केर जन्मस्थान।<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=The Charms of Poonthanam Illam |last=Arun Narayanan |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''पूरप्पुझा अझीमुखम'' – तानूर मे एकटा मुहाना। * पुथनथेरु – एकटा छोट तटीय शहर। * साइलेंट वैली राष्ट्रीय उद्यान – करुवरकुण्डु केर समीप स्थित अछि। * शांतिथीरम पार्क - मलप्पुरम शहर मे स्थित अछि। * तानूर बीच – तानूर मे एकटा समुद्र तट। * सागौन संग्रहालय (टीक म्यूजियम) – निलांबुर मे दुनियाक पहिल सागौन केर बागान।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=Teak Museum |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * थुंचन परम्बु – ई थुंचत्तु एषुत्तच्छन केर जन्मस्थान अछि, जाहि कें आधुनिक मलयालम भाषाक जनक मानल जाइत अछि। * तिरूर नदी – तिरूर तालुका सँ भऽ कऽ बहय वाली नारियलक गाछ सँ घिरल एकटा हर-ियर नदी। एकर किनारा पर [[मैंग्रोव]] केर बागान आ 'कदावु' (घाट) देखल जा सकैत अछि। * यूनिटी हिल व्यूप्वाइंट – मंजेरी मे एकटा दृश्य-बिंदु। * उन्नियाल बीच – निरमरुतूर मे एकटा समुद्र तट। * वक्कड़ बीच – तिरूर आ पोन्नानीक बीच स्थित।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=Vakkad beach |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * वल्लीकुन्नु बीच – ज़िलाक उत्तर-पश्चिमी तट पर नारियलक गाछ सँ घिरल एकटा समुद्र तट।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=Vallikunnu beach |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * वावुल मला – चुंगथरा केर समीप 2,339 मीटर ऊँच पर्वत श्रृंखला। == उल्लेखनीय व्यक्ति == {{columns-list|colwidth=22em| * ए० विजयराघवन – [[राज्य सभा]] केर पूर्व सदस्य आ [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)|भाकपा (मार्क्सवादी)]] केर राज्य सचिव। * ए० पी० अनिल कुमार – केरलक पूर्व मंत्री। * ए० आर० राजराजा वर्मा – [[मलयालम]] कवि आ वैयाकरण जाहि कें ''केरल पाणिनी'' केर नाम सँ जानल जाइत अछि (परप्पनद शाही परिवार सँ संबंधित)। * अब्दुल नेदियोदथ – फुटबॉलर। * अब्दुरहमान रंदाथनी – राजनेता। * अच्युत पिशारदी – एकटा [[संस्कृत व्याकरण|संस्कृत वैयाकरण]], [[भारतीय खगोलशास्त्र|खगोलशास्त्री]] आ [[भारतीय गणित|गणितज्ञ]]। * आदिल इब्राहिम – अभिनेता। * अहमद कुट्टी – उत्तर अमेरिकी इस्लामी विद्वान। * अजिजेश पचत – [[मलयालम]] [[उपन्यासकार]], [[लघुकथा|लघु कथाकार]] आ [[स्तंभकार]]। * अक्कीथम अच्युतन नंबूदिरी – [[मलयालम]] कवि आ निबंधकार। (मलप्पुरम आ पलक्कड़ ज़िलाक बीच स्थित एकटा सीमावर्ती गांव [[कुमारनल्लूर]] मे जन्मल। ओ ''पोन्नानी कलारी'' केर एकटा लेखक छलाह)। * अक्कीथम नारायणन – चित्रकार। * अली मुसलियार – स्वतंत्रता सेनानी। * [[अम्मू स्वामीनाथन]] – स्वतंत्रता सेनानी आ भारतक संविधान सभाक सदस्या। * अनस एडाथोडिका – भारतीय पेशेवर [[एसोसिएशन फुटबॉल|फुटबॉलर]]। * अनीश जी० मेनन – अभिनेता।<ref>{{cite news |title=Being the usual and unusual actor: Aneesh G Menon |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=Pillai |first=Radhika C |date=9 March 2015 |title=Length of the character matters to me: Aneesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * अनिखा – अभिनेत्री। * अपर्णा नायर – अभिनेत्री। * अर्जुन जयराज – पेशेवर फुटबॉलर। * आर्टिस्ट नंबूदिरी – [[चित्रकला|चित्रकार]]। * आर्यदान मुहम्मद – केरलक पूर्व मंत्री। * आर्यदान शौकत – भारतीय फिल्म निर्माता आ राजनेता। * आशिक कुरुनियन – भारतीय पेशेवर [[एसोसिएशन फुटबॉल|फुटबॉलर]]। * आसिफ जहीर – भारतीय फुटबॉल खिलाड़ी। * आज़ाद मूपेन – डॉक्टर आ परोपकारी।<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=We are looking at a turnover of $1B by 2017: Azad Moopen, chairman of Aster DM Healthcare | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=Jagwani, Lohit | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 Padma Awards Announced] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} Ministry of Home Affairs, 25 January 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=Top 100 Indian Leaders in UAE |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * अझवांचेरी थंप्राक्कल – केरलक नंबूदिरी ब्राह्मण सभक पूर्व प्रमुख। * बी० एम० कुट्टी – पत्रकार आ कार्यकर्ता। * [[बालामणि अम्मा]] – [[मलयालम साहित्य]] केर लेखिका। * सी० करुणाकरण मेनन – पत्रकार आ राजनेता। * सी० राधाकृष्णन – [[मलयालम]] भाषाक लेखक आ फिल्म निर्देशक। * सी० एन० अहमद मौलवी – [[मलयालम साहित्य]] केर भारतीय लेखक। * चक्कीरी अहमद कुट्टी – केरलक पूर्व मंत्री आ [[केरल विधान सभा]] केर पूर्व अध्यक्ष। * चालिलाकथ कुनाहमेद हाजी – समाज सुधारक।<ref>{{cite journal |last1=H. Abdul Rahman |title=Vakkom Moulavi and the Renaissance Movement among the Muslims |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * चेरुकाड गोविंदा पिशारोडी – मलयालम नाटककार, उपन्यासकार, कवि आ राजनीतिक कार्यकर्ता। * [[दामोदर]] – खगोलशास्त्री-गणितज्ञ। * दीपू प्रदीप – पटकथा लेखक। * [[देवदत्त पडिक्कल]] – भारतीय क्रिकेटर। * धनीश कार्तिक – अभिनेता। * दिलीप के० नायर – शिक्षाविद्, कौशल विकास प्रचारक, सामाजिक कार्यकर्ता आ प्रकाशक। * ई० हरिकुमार – [[मलयालम]] [[उपन्यासकार]] आ [[लघुकथा|लघु कथाकार]]। * ई० मोइदु मौलवी – भारतीय स्वतंत्रता सेनानी आ इस्लामी विद्वान।<ref>{{cite news |title=Nationalism now linked to mob psychology |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * ई० श्रीधरन – भारतक मेट्रोमैन। * ई० के० इम्बിച്ചി बावा – राजनेता। * ई० एम० एस० नंबूदिरीपाद – केरलक पहिल मुख्यमंत्री आ [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)|भाकपा (मार्क्सवादी)]] केर संस्थापक।<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=Kuldip | last=Singh | date=1 April 1998 | title=Obituary: E. M. S. Namboodiripad | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * ई० टी० मोहम्मद बशीर – केरलक पूर्व मंत्री आ [[लोकसभा]] सदस्य। * एडासेरी गोविंदन नायर – कवि। * एलामराम करीम – केरलक पूर्व मंत्री आ [[राज्य सभा]] सदस्य। * फैसल कुट्टी – वकील, शिक्षाविद, लेखक, सार्वजनिक वक्ता आ मानवाधिकार कार्यकर्ता।<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU law professor among world's most influential Muslims|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * गोपीनाथ मुथुकाड – [[जादूगर]], आ प्रेरक वक्ता।<ref>{{cite web|title=Indian magician performs Houdini-like escape|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 Yearbook |website=[[International Magicians Society]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * गोविंदा भट्टाथिरी – भारतीय ज्योतिषी आ खगोलशास्त्री। * हरि नायर – छायाकार। * हेमंत मेनन – अभिनेता। * इकबाल कुट्टिप्पुरम – पटकथा लेखक आ [[होम्योपैथी|होम्योपैथिक चिकित्सक]]।<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=A chest of stories |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * जयश्री कलाथिल – लेखिका, अनुवादक, मानसिक स्वास्थ्य शोधकर्ता आ कार्यकर्ता। * के० अब्दुरहमान – [[चालियार]] आंदोलनक संस्थापक।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=Honouring a legend of the Chaliyar|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * के० अवुखादर कुट्टी नाहा – [[केरल]] केर पूर्व उपमुख्यमंत्री। * के० सी० एस० पणिकर – एकटा आध्यात्मिक आ [[अमूर्त कला|अमूर्त]] चित्रकार। * के० सी० मानवेदन राजा – भारतीय [[कुलीन]]। * के० एम० आसिफ – क्रिकेटर। * के० एम० मौलवी – भारतीय स्वतंत्रता सेनानी, समाज सुधारक आ [[इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग|आईयूएमएल (आई॰यू॰एम॰एल॰)]] मालाबार ज़िला समितिक संस्थापक उपाध्यक्ष।<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=Article |journal=Samakalika Malayalam Weekly |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=Muhammed Rafeeq |title=Development of Islamic movement in Kerala in modern times |location=Islahi Movement |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * के० पी० ए० मजीद – [[केरल सरकार]] केर पूर्व [[सचेतक|मुख्य सचेतक]]। * के० पी० रामानुन्नी – उपन्यासकार आ लघु कथाकार।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=Vayalar award for K.P. Ramanunni|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * के० टी० इरफान – एथलीट।<ref name=dailysports>{{cite web|title=Irfan qualifies for Olympics in 20 km walk.He completed the walk by touching the finish line at 10th position.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Irfan Thodi|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * के० टी० जलील – केरलक पूर्व मंत्री। * के० टी० मुहम्मद- मलयालम नाटककार आ पटकथा लेखक। * के० वी० राबिया – सामाजिक कार्यकर्ता। * के० वी० रामकृष्णन – मलयालम भाषाक कवि आ पत्रकार। * कडवानद कुट्टिकृष्णन – मलयालम कवि आ पत्रकार। * [[कलामंडलम कल्याणिकुट्टी अम्मा]] – मोहिनीअट्टमक पुनरुद्धारक। * [[कमला सुरय्या]] – [[मलयालम साहित्य]] केर लेखिका। * केरल वर्मा वलिया कोइल थंपुरान – [[मलयालम]] कवि आ अनुवादक, जाहि कें ''केरलक कालिदास'' सेहो कहल जाइत अछि (परप्पनद शाही परिवार सँ)। * कृष्णचंद्रन – अभिनेता, डबिंग कलाकार आ पार्श्व गायक। * कुट्टिकृष्ण मारार – [[मलयालम साहित्य]] केर [[निबंधकार]] आ साहित्यिक आलोचक। * [[लक्ष्मी सहगल]] – भारतीय स्वतंत्रता आंदोलनक एकटा क्रांतिकारी, आजाद हिंद फौजक अधिकारी आ [[आज़ाद हिन्द सरकार|आज़ाद हिन्द सरकार]] मे महिला मामलाक मंत्री। * एम० गोविंदन – [[मलयालम साहित्य]] केर लेखक। * एम० स्वराज – राजनेता। * एम० जी० एस० नारायणन – इतिहासकार, शिक्षाविद् आ राजनीतिक टिप्पणीकार। * एम० के० वेलोडी – पूर्व भारतीय राजनयिक। * [[एम० एम० अकबर]] – इस्लामी विद्वान आ तुलनात्मक धर्मक विशेषज्ञ।<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=Arab News|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * एम० पी० अब्दुस्समद समदानी – [[राज्य सभा]] केर पूर्व सदस्य। * एम० पी० एम० अहमद कुरिक्कल – केरलक पूर्व मंत्री। * एम० पी० एम० मेनन – [[भारत|भारतीय]] [[राजनयिक]], कतयको देशक [[राजदूत]]।<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "Indian community in UAE mourns death of diplomat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[Gulf News]]'', Abu Dhabi, 14 February 2013. Retrieved 14 February 2013.</ref> * एम० टी० वासुदेवन नायर – [[मलयालम]] लेखक, [[पटकथा लेखक]] आ फिल्म निर्देशक। (मलप्पुरम आ पलक्कड़ ज़िलाक बीच एकटा सीमावर्ती गांव [[कुडल्लूर]] मे जन्मल। ओ ''पोन्नानी कलारी'' केर लेखक छथि)। * मलायथ अप्पुन्नी – मलयालम भाषाक कवि आ बाल साहित्यकार। * मंजलमकुझी अली – केरलक पूर्व मंत्री। * मंकाडा रवि वर्मा – छायाकार आ निर्देशक।<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=Directpr's Cut|author=S Nanda Kumar|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=Painting with light|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=Indian cinematographer Varma dies: He worked on Adoor Gopalakrishnan's films|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Shalini|last=Dore|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * मनोरमा थंपुरत्ती – एकटा [[संस्कृत]] लेखिका छलीह। * मशूर शरीफ – पेशेवर फुटबॉलर। * मेलत्तूर सहदेवन – [[कर्नाटक संगीत]] गायक। * मेलपत्तूर नारायण भट्टाथिरी – गणितीय [[भाषाविद्]]। * मर्शीना नीनू – अभिनेत्री। * मोहम्मद इरशाद – पेशेवर फुटबॉलर। * मोहम्मद सालाह – फुटबॉलर। * मोहनकृष्णन कलाडी – मलयालम कवि। * मोइनकुट्टी वैद्यर – [[मप्पिला पट्टू]] कवि।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=Mappila songs cultural fountains of a bygone age, says MT|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[मृणालिनी साराभाई]] – भारतीय शास्त्रीय नृत्यांगना। * मुहम्मद मुस्तफा – अभिनेता आ निर्देशक। * मुहसिन परारी– निर्देशक, लेखक आ गीतकार। * नलकाथ सूपी – केरलक पूर्व मंत्री। * नालापत नारायण मेनन – [[मलयालम साहित्य]] केर लेखक। * नंदनार – [[मलयालम साहित्य]] केर लेखक। * निलांबुर आयशा – मलयालम फिल्म उद्योग आ नाटकक अभिनेत्री। * निलांबुर बालन – मलयालम अभिनेता। * [[निरुपमा राव]] – भारतक पूर्व विदेश सचिव।<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on Nirupama Rao takes over as Foreign Secy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[Press Trust of India]] / [[New Delhi]], ''[[Business Standard]]'', 1 August 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms Nirupama Rao is India's new foreign secretary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[The Times of India]]'', 1 August 2009."Chokila Iyer was first woman, Indian Foreign Secretary in 2001."</ref> * पी० श्रीरामकृष्णन – [[केरल विधान सभा]] केर पूर्व अध्यक्ष। * पी० सुरेंद्रन – लेखक, स्तंभकार, कला आलोचक आ परोपकारी।<ref>{{Cite web|title = Award for Short Stories|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * पी० के० अब्दु रब्ब – केरलक पूर्व मंत्री। * पी० के० कुन्हालीकुट्टी – केरलक पूर्व मंत्री। * पी० के० वारियर – [[आयुर्वेद|आयुर्वेदिक]] चिकित्सक आ [[पद्म भूषण]] विजेता। * पी० पी० रामचंद्रन – मलयालम कवि। * पी० वी० अब्दुल वहाब – व्यवसायी आ [[राज्य सभा]] सदस्य। * पालोली मोहम्मद कुट्टी – केरलक पूर्व मंत्री। * [[परमेश्वर]] – भारतीय गणितज्ञ आ खगोलशास्त्री। * पार्वती जयदेवन – पार्श्व गायिका। * पून्थानम नंबूदिरी – मलयालम कवि।<ref>{{cite book|author=I K K Menon|title=FOLK TALES OF KERALA|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * प्रेमजी - समाज सुधारक, सांस्कृतिक नेता आ अभिनेता। * पुलाप्रेड बालकृष्णन – अर्थशास्त्री आ शिक्षाविद्। * पुलिक्कोट्टिल हैदर – [[मप्पिला पट्टू]] कवि।<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=The Official Website of Malappuram District |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * राजीव नायर – लेखक, गीतकार आ निर्माता। * रंजीत पडिन्हाटीरी – जैविक भौतिक विज्ञानी आ एकटा प्रोफेसर। * [[रहमान (अभिनेता)|राशिन रहमान]] – अभिनेता। * [[राजा रवि वर्मा]] – भारतीय चित्रकार आ कलाकार (परप्पनद शाही परिवार सँ)। * रवि मेनन – अभिनेता। * रवि वल्लथोल – अभिनेता। * रिनशाद रीरा – छात्र कार्यकर्ता। * सलाम बाप्पू – फिल्म निर्देशक। * सलमान कल्लियथ – भारतीय पेशेवर फुटबॉलर। * संगीता माधवन नायर – अभिनेत्री। * संकरन एम्ब्रान्थिरी – [[कथकली]] संगीतकार। * सावित्री राजीवन – भारतीय कवयित्री, लघु कथाकार आ चित्रकार। * सैय्यद सनाउल्लाह मक्ती तंगल – समाज सुधारक।<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * शाहबाज़ अमान – पार्श्व गायक आ संगीतकार।<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * शहनवाज के बवाकुट्टी – फिल्म निर्देशक। * [[श्वेता मेनन]] – मॉडल, अभिनेत्री आ टेलीविजन एंकर। * सितारा – पार्श्व गायिका, संगीतकार आ सामयिक अभिनेत्री। * सूरज थेलाक्कड – एकटा अभिनेता। * सुकुमारन – फिल्म अभिनेता आ निर्माता। * सनी वेन – फिल्म अभिनेता (उच्च शिक्षाक दौरान एतय रहलाह)। * सैयद मोहम्मदअली शिहाब थंगल – धार्मिक नेता आ राजनेता।<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * टी० ए० रज्जाक – पटकथा लेखक। * टी० के० हमजा – केरलक पूर्व मंत्री। * टी० के० पद्मिनी – भारतीय चित्रकार। * टी० एम० नायर – [[द्रविड़ आंदोलन]] केर राजनीतिक कार्यकर्ता। * थुंचत्तु एषुत्तच्छन - आधुनिक मलयालम भाषाक जनक।<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * तिरूर नंबिसन – ''कथकली'' गायक। * यू० ए० बीरन – केरलक पूर्व मंत्री। * यू० शराफ अली – पूर्व भारतीय अंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खिलाड़ी।<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * उन्नी मेनन – पार्श्व गायक। * उरूब – [[मलयालम साहित्य]] केर लेखक। * वी० अब्दुरहमान – केरलक मंत्री। * वी० सी० बालकृष्ण पणिकर – भारतीय कवि आ लेखक। * वी० टी० भट्टाथिरीपाद – समाज सुधारक (तत्कालीन [[पोन्नानी तालुका]] सँ संबंधित)। * वैद्यरत्नम पी० एस० वारियर – [[आयुर्वेद|आयुर्वेदिक]] चिकित्सक।<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * वैद्यरत्नम त्रिप्रंगोड मूसाद – आयुर्वेदिक चिकित्सक। * वल्लथोल नारायण मेनन – मलयालम कवि।<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * वरियमकुन्नथु कुंजाहम्मद हाजी – भारतीय स्वतंत्रता सेनानी।<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * वझेनकाडा कुंचू नायर – [[कथकली]] गुरु आ [[पद्म श्री]] विजेता। * वझेनकाडा विजयन – [[केरल कलामंडलम]] केर सेवानिवृत्त प्राचार्य। * वेलियमकोड उमर खासी – स्वतंत्रता सेनानी आ कवि। * विनय गोविंद – भारतीय फिल्म निर्देशक। * ज़ैनुद्दीन मखदूम द्वितीय – [[तुहफ़त उल मुजाहिदीन]] केर लेखक। * जकारिया मोहम्मद – फिल्म निर्देशक, पटकथा लेखक आ अभिनेता।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * जाकिर मुंडमपारा – फुटबॉलर। * ज़ीनत - अभिनेत्री। }} == विभाजनक मांग == पछिला किछु वर्ष सँ, तिरूर कें केंद्र बनाए कऽ एकटा नव तटीय 'तिरूर ज़िला' बनयबाक मांग जोर पकड़ि रहल अछि।<ref name="auto1"/> लोक सभक तर्क छन्हि जे विकासक नजरिया सँ अलाप्पुझा ज़िलाक तुलना मे दोबर आबादी आ आकार वाला ई ज़िला कें दू हिस्सा मे बांटब अनिवार्य अछि। केरलक कोनो अन्य ज़िला मे एक संगे सात उप-ज़िला, 94 ग्राम पंचायत आ 12 नगरपालिका नहि अछि। जहिठाम धरि एकर विस्तारक सवाल अछि, जँ कियो त्रिशूर ज़िलाक सीमा सँ लागल पेरुंबडप्पु सँ तमिलनाडु केर सीमा सँ लागल वझिक्कडवु धरि यात्रा करैत अछि, तँ सामान्यतः 115 किलोमीटर केर ओहि दूरी कें तय करय मे तीन घंटा सँ बेसीक समय लगैत अछि। ओ सभ ईहो बताबैत छथि जे स्वास्थ्य आ शिक्षा क्षेत्रक समस्या मामूली नहि अछि आ ओकर समाधानक आवश्यकता अछि। 2019 मे आईयूएमएल (आई॰यू॰एम॰एल॰) केर विधायक के० एन० ए० खादर एहि मुद्दा कें फेर सँ उठौने छलाह।<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> मुख्य मांग ई अछि जे वर्तमान मलप्पुरम ज़िला कें विभाजित कऽ, ओहि मे सँ तिरूर नामक एकटा नव ज़िला बनाएल जाए।<ref name="auto1"/> ओतहि, केरल कांग्रेस (एम) एडाप्पल कें केंद्र बनाए कऽ एकटा नव ज़िलाक लेल अभियान चला रहल अछि।<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> वयोवृद्ध कांग्रेस नेता आर्यदान मुहम्मद आ आईयूएमएल ज़िला सचिव यू० ए० लतीफ सहित किछु लोक मलप्पुरम केर विभाजनक विरोध सेहो करैत छथि।<ref name="auto">{{cite web |url=https://english.manoramaonline.com/news/kerala/2019/06/25/pinarayi-govt-rejects-demand-for-partition-of-malappuram.html |website=Manoramaonline |title=Pinarayi govt rejects demand for partition of Malappuram |access-date=25 December 2019 |archive-date=29 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229121002/https://english.manoramaonline.com/news/kerala/2019/06/25/pinarayi-govt-rejects-demand-for-partition-of-malappuram.html |url-status=live }}</ref><ref name="auto2">{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/articleshow/20781137.cms?from=mdr |newspaper=The Economic Times |title=No move to bifurcate of Malappuram district: Oommen Chandy |date=26 June 2013 |access-date=25 December 2019 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913064036/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/no-move-to-bifurcate-of-malappuram-district-oommen-chandy/articleshow/20781137.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> यद्यपि, 2013 आ 2019 मे केरल मे शासन करय वाली लगातार दू टा सरकार ई मांग कें खारिज कऽ देने छल।<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> मुदा ज़िलाक विभाजन सँ संबंधित अध्ययन अखनो धरि केरल सरकार केर विचाराधीन अछि। == इहो देखू == *[[मलप्पुरम]] == संदर्भ == {{Reflist}} == विस्तृत पठन == * ''मनोरमा ईयरबुक 1995'' (मलयालम संस्करण) {{ISSN|0970-9096}}॰ * ''मनोरमा ईयरबुक 2003'' (अंग्रेजी संस्करण) {{ISBN|81-900461-8-7}}॰ * {{cite book | author = S. Muhammad Hussain Nainar | year=1942 | title= Tuhfat-al-Mujahidin: An Historical Work in The Arabic Language | publisher=University of Madras | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{cite book | author = Government of Madras | year=1953 | title= 1951 Census Handbook- Malabar District | publisher=Madras Government Press | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{cite book | author = M. K. Devassy | year=1965 | title= 1961 Census Handbook- Kozhikode District | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala and The Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{cite book | author = M. K. Devassy | year=1965 | title= 1961 Census Handbook- Palghat District | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala and The Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{cite book | author = K. Narayanan | year=1973 | title= 1971 Census Handbook- Malappuram District (Part-A&B) | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{cite book | author = K.Narayanan | year=1973 | title= 1971 Census Handbook- Malappuram District (Part-C) | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{cite book | author = M. Vijayanunni | year=1983 | title= 1981 Census Handbook- Malappuram District (Part-A&B) | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{cite book | author = Sheela Thomas | year=2003 | title= 2001 Census Handbook- Malappuram District (Part-A&B) | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{cite book | author = Government of India | year=2014–15 | title= District Census Handbook – Malappuram (Part-A) 2011 | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{cite book | author = Government of India | year=2014–15 | title= District Census Handbook – Malappuram (Part-B) 2011 | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == बाह्य जड़ी सभ == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} [[श्रेणी:मलप्पुरम ज़िला| ]] [[श्रेणी:केरल के जिले]] 4dy2sn2ih3zbsry2ky1bmvxionlwe60 आकृति:Langx/doc 10 49290 282207 2026-11-11T03:10:23Z SM7 152 '{{Documentation subpage}} {{High-use}} {{COinS safe|n}} {{No subst}} {{notice|text=After a [[:en:Wikipedia:Templates for discussion/Log/2024 September 27#Replace and delete lang-?? templates|discussion in 2024 (English Wikipedia)]], most of the {{tld|lang-??}} templates were replaced by {{tlx|langx}}.}} {{Lua|Module:Lang}} {{Language templates}} This language template identifies non-English text. It is very similar to {{tl|lang}}...'सँग नव पन्ना बनाएल गेल 282207 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} {{COinS safe|n}} {{No subst}} {{notice|text=After a [[:en:Wikipedia:Templates for discussion/Log/2024 September 27#Replace and delete lang-?? templates|discussion in 2024 (English Wikipedia)]], most of the {{tld|lang-??}} templates were replaced by {{tlx|langx}}.}} {{Lua|Module:Lang}} {{Language templates}} This language template identifies non-English text. It is very similar to {{tl|lang}} but inserts the name of the language as a label. The text is formatted according to recommendations in {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Text formatting#Foreign terms}}: italics for languages that use the [[Latin alphabet]]<!-- Not the same thing as Romance languages and Latinate languages-->, normal for others. == Usage == An [[IETF language tag]] and the non-English term or phrase are the only required parameters. The template should generally be placed after the English translation of the foreign term or phrase. * The parameter {{Para|links|no}} prevents the language name from being linked. * The parameter {{Para|translit}} allows for a [[romanization]]. This parameter is not supported by {{tld|langx|&lt;{{var|tag}}>|...}} templates for languages that are already written in Latin script. * The parameter {{Para|lit}} enables a literal translation (in English) to be given. == Parameters == {| class="wikitable" |+ Langx supported parameters ! Parameter ! Definition ! Yields to ! Alias |- | {{para|1}} || The [[IETF language tag]] for the content in {{para|text}} || {{sdash}} || {{para|code}} |- | {{para|text}} || The non-English text || {{sdash}} || {{para|2}} |- | {{para|translit}} || The Latin script transliteration of the content in {{para|text}} || {{sdash}} || {{para|3}} |- | {{para|translit-std}} || The standard used for the transliteration of the value of {{para|translit}}; accepted values are: {{param value|Abkai}}, {{param value|ahl}}, {{param value|ALA}}, {{param value|ALA-LC}}, {{param value|batr}}, {{param value|bgn/pcgn}}, {{param value|DIN}}, {{param value|eae}}, {{param value|hepburn}}, {{param value|hu}}, {{param value|hunterian}}, {{param value|IAST}}, {{param value|ISO}}, {{param value|jyutping}}, {{param value|mdorff}}, {{param value|mlcts}}, {{param value|mr}}, {{param value|nihon-shiki}}, {{param value|no_std}}, {{param value|pinyin}}, {{param value|rr}}, {{param value|rtgs}}, {{param value|satts}}, {{param value|scientific}}, {{param value|ukrainian}}, {{param value|ungegn}}, {{param value|wadegile}}, {{param value|wehr}}, {{param value|yaleko}} || {{sdash}} || |- | {{nowrap|{{para|translit-script}}}} || The transliteration standard's script identifier || {{sdash}} || |- | {{para|translation}} || The literal English translation or gloss of the content in {{para|text}}. Will be surrounded in single-quotes. The text will be tagged with CSS class {{code|gloss-text}} and the quotes with {{code|gloss-quot}}, like how {{tl|gloss}} does it, enabling customization in [[Help:User style|user stylesheets]]. || {{sdash}} || {{para|lit}}, {{para|4}} |- | {{para|label}} || The label to be used instead of template-provided language label. May be wikilinked. Special keyword {{param value|none}} causes the template to render without any labels (including transliteration and translation labels) || {{sdash}} || |- | {{para|link}} || Links language name and static text associated with {{para|translit}} and {{para|translation}}. Defaults to {{param value|yes}}. Accepted values are: {{param value|no}}, {{param value|yes}}; {{para|link|no}} does not unlink wikilinked labels set by {{para|label}} || {{sdash}} || {{para|links}} |- | {{para|proto}} || Accepted values are: {{param value|no}} (default) or {{param value|yes}} (default for private-use language tags with the {{param value|-x-proto}} subtags); when {{param value|yes}} (default or explicit), prefixes rendered text with an asterisk indicating 'unattested' || {{sdash}} || |- | {{para|red=y|script}} || (Deprecated – include script subtag in {{para|1}}) IETF language script subtag; sometimes set by the template when the language of the content in {{para|text}} uses more than one writing system; always four alpha characters; a value of {{param value|Latn}} <small>({{em|not}} "Latin"!)</small> forces italic rendering unless overridden by {{para|italic}}; overrides {{para|rtl}} || {{nowrap|{{para|italic}}}} || |- | {{para|red=y|region}} || (Deprecated – include region subtag in {{para|1}}) IETF language region subtag || {{sdash}} || |- | {{para|red=y|variant}} || (Deprecated – include variant subtag in {{para|1}}) IETF language variant subtag || {{sdash}} || |- | {{para|rtl}} || {{param value|yes}} indicates that the writing system used for the content in {{para|text}} is right-to-left; accepted values are: {{param value|no}} (default), {{param value|yes}} || {{nowrap|{{para|script}}}} || |- | {{para|italic}} || {{crossref|see table "[[#italic|Langx {{para|italic}} parameter operation]]"}}; accepted values are: {{param value|yes}}, {{param value|no}}, {{param value|unset}}, {{param value|invert}}, {{param value|default}} || {{sdash}} || {{nowrap|{{para|italics}}}}, {{para|i}} |- | {{para|size}} || Specifies font size of the content in {{para|text}}; use a value suitable for use with the CSS <code>font-size</code> property; this should almost always be a relative value supplied in {{param value|style=color: var(--color-content-added, #006400);|%}} or {{param value|style=color: var(--color-content-added, #006400);|em}} units, not a fixed {{param value|style=color: var(--color-content-removed, #8B0000);|px}} value. || {{sdash}} || |- | {{para|engvar}} || Selects English variant spelling of 'romanised' or 'romanized' (default) according to the country specified; accepted values are: {{param value|au}} (Australia), {{param value|ca}} (Canada), {{param value|gb}} (Great Britain), {{param value|ie}} (Ireland), {{param value|in}} (India), {{param value|nz}} (New Zealand), {{param value|us}} (United States), {{param value|za}} (South Africa) || {{sdash}} || |- | {{para|cat}} || Inhibits automatic categorization; mirror version of {{para|nocat}}; accepted values are: {{param value|no}}, {{param value|n}}, {{param value|false}}, {{param value|f}}, {{param value|off}}, {{param value|0}} || {{sdash}} || |- | {{para|nocat}} || Inhibits automatic categorization; mirror version of {{para|cat}}; accepted values are: {{param value|yes}}, {{param value|y}}, {{param value|true}}, {{param value|t}}, {{param value|on}}, {{param value|1}} || {{sdash}} || |- |} {| class="wikitable" |+ {{anchor|italic}}Langx {{para|italic}} parameter operation |- ! {{para|italic}} value !! Description !! Example code !! Result !! HTML markup |- | rowspan="4" | {{Plainlist| * parameter not present; * parameter present, not set; * invalid value }} | rowspan="7" | {{Plainlist| * module applies style from: * &nbsp;&nbsp;template setting, or * &nbsp;&nbsp;{{pval|-latn}} script subtag; * else inherits from external markup; * invalid values treated as default }} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра}}</syntaxhighlight> | {{langx|ru|тундра}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|тундра}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|tûndra}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|tûndra}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|tûndra}}}}<br />Incorrect markup; this requires script subtag {{pval|-latn}}. |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|fr|toundra}}</syntaxhighlight> | {{Langx|fr|toundra}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|fr|toundra}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|tûndra}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|tûndra}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|tûndra}}}} |- | rowspan="3" | {{param value|default}} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра|italic=default}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|тундра|italic=default}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|тундра|italic=default}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|fr|toundra|italic=default}}</syntaxhighlight> | {{Langx|fr|toundra|italic=default}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|fr|toundra|italic=default}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=default}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|tûndra|italic=default}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=default}}}} |- | rowspan="4" | {{param value|no}} | rowspan="4" | {{Plainlist| * module applies upright style; * overrides {{pval|-latn}} script subtag; * overrides external markup }} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра|italic=no}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|тундра|italic=no}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|тундра|italic=no}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|fr|toundra|italic=no}}</syntaxhighlight> | {{Langx|fr|toundra|italic=no}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|fr|toundra|italic=no}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=no}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|tûndra|italic=no}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=no}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">''{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=no}}''</syntaxhighlight> | ''{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=no}}'' | {{code|lang=wikitext|''{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=no}}''}} |- | rowspan="2" | {{param value|yes}} | rowspan="2" | {{Plainlist| * module applies italic style; * ignores {{pval|-latn}} script subtag }} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра|italic=yes}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|тундра|italic=yes}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|тундра|italic=yes}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=yes}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|tûndra|italic=yes}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=yes}}}} |- | rowspan="4" | {{param value|unset}} | rowspan="4" | {{Plainlist| * module applies no style; * inherits style from external markup; * overrides {{pval|-latn}} script subtag }} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра|italic=unset}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|тундра|italic=unset}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|тундра|italic=unset}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">''{{Langx|ru|тундра|italic=unset}}''</syntaxhighlight> | ''{{Langx|ru|тундра|italic=unset}}'' | {{code|lang=wikitext|''{{Langx|ru|тундра|italic=unset}}''}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=unset}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|tûndra|italic=unset}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=unset}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">''{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=unset}}''</syntaxhighlight> | ''{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=unset}}'' | {{code|lang=wikitext|''{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=unset}}''}} |- | rowspan="4" | {{param value|invert}} | rowspan="4" | {{Plainlist| * module applies no style; * inverts style in internal markup;{{efn|name=invertunset}} * disables auto-italics; * overrides {{pval|-latn}} script subtag }} | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра|italic=invert}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|тундра|italic=invert}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|тундра|italic=invert}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|''тундра''|italic=invert}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru|''тундра''|italic=invert}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru|''тундра''|italic=invert}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=invert}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|tûndra|italic=invert}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|tûndra|italic=invert}}}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru-latn|''tûndra''|italic=invert}}</syntaxhighlight> | {{Langx|ru-latn|''tûndra''|italic=invert}} | {{code|lang=wikitext|{{Langx|ru-latn|''tûndra''|italic=invert}}}} |- |} ===Notes=== {{Notelist|refs= {{efn|name=invertunset|compare {{para|italic|invert}} to {{para|italic|unset}}: :<syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|de|... ein neues Opernprojekt in Angriff: ''Das Käthchen von Heilbronn'', nach Heinrich von Kleists gleichnamigem Drama.|italic=invert}}</syntaxhighlight> ::{{Langx|de|... ein neues Opernprojekt in Angriff: ''Das Käthchen von Heilbronn'', nach Heinrich von Kleists gleichnamigem Drama.|italic=invert}} :<syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|de|''... ein neues Opernprojekt in Angriff: ''Das Käthchen von Heilbronn'', nach Heinrich von Kleists gleichnamigem Drama.''|italic=unset}}</syntaxhighlight> ::{{Langx|de|''... ein neues Opernprojekt in Angriff: ''Das Käthchen von Heilbronn'', nach Heinrich von Kleists gleichnamigem Drama.''|italic=unset}}}} }} === TemplateData === {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Language tag", "description": "A valid IETF language tag identifying the language of the non-English text. E.g. \"ja\" for Japanese.", "type": "string", "required": true, "example": "ja" }, "2": { "label": "Text", "description": "The non-English text to display. E.g. \"東京都\" means \"Tokyo\" in Japanese.", "type": "string", "required": true, "example": "東京都" }, "3": { "label": "Transliteration", "description": "The transliteration of the foreign text, for languages that do not use the Latin alphabet. This field is ignored for languages that do use the Latin alphabet. E.g. \"Tōkyō\" is the standardized romanization of \"Tokyo\".", "type": "string", "aliases": [ "translit" ], "example": "Tōkyō" }, "4": { "label": "Literal translation", "description": "The literal translation of the foreign text. E.g. \"Tokyo\" means \"eastern capital\".", "type": "string", "aliases": [ "lit", "translation" ], "example": "eastern capital" }, "links": { "label": "Display link", "description": "Set to 'no' to disable the link to the article's language.", "type": "boolean", "aliases": [ "link" ], "default": "yes", "autovalue": "no" }, "label": { "label": "Language label", "description": "If 'none', suppresses language link and label. Other options may be available depending on the language.", "example": "none", "type": "line" }, "rtl": { "label": "Right-to-left", "description": "Toggle right-to-left view for the foreign text.", "type": "boolean", "example": "yes", "default": "no" }, "italic": { "label": "Italicize", "description": "Toggle italicization for the foreign text.", "type": "boolean", "default": "yes", "example": "no", "aliases": [ "italics", "i" ] }, "size": { "label": "Font-size", "description": "Sets font-size for the foreign text.", "example": "120%, 1.2em" }, "engvar": { "label": "English variant", "description": "Spelling of 'romanized/romanised'.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "au", "ca", "gb", "ie", "in", "nz", "us", "za" ] } }, "description": "Indicates to readers the original form of a term or phrase in a foreign language.", "paramOrder": [ "1", "2", "3", "4", "links", "label", "rtl", "italic", "size", "engvar" ] } </templatedata> == Examples == The following examples show translations from German or French. * {{demo|<nowiki>Weimar is located in the federal state of Thuringia ({{Langx|de|Thüringen}}).</nowiki>}} * {{demo|<nowiki>The ''Seafarers of Catan'' ({{Langx|de|Die Seefahrer von Catan}}) is an expansion of the board game ''[[The Settlers of Catan]]''.</nowiki>}} * {{demo|<nowiki>Albert the Bear ({{Langx|de|Albrecht der Bär|links=no}})</nowiki>}} *{{demo|<nowiki>''All Quiet on the Western Front'' ({{Langx|de|Im Westen nichts Neues|lit=In the West Nothing New}}) is a novel by [[Erich Maria Remarque]].</nowiki>}} * {{demo|<nowiki>'''Paris Cité University''' ({{langx|fr|links=no|'''Université Paris Cité'''}}) is a public research university</nowiki>}} == Comparison with the Lang template== This template differs from the {{tlx|lang}} template in that this one labels the text with the name of the language. For that reason, to avoid unnecessary clutter, this template should be used sparingly, in cases where the name of the language should be made explicit, such as the first place in an article that the translation of a word or phrase in English is given, or when renderings in multiple languages are being given and confusion is possible in the absence of such labeling. Comparison: * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Lang|ru|тундра}}</syntaxhighlight> produces {{lang|ru|тундра}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра}}</syntaxhighlight> produces {{langx|ru|тундра}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">{{Langx|ru|тундра|label=none}}</syntaxhighlight> produces {{langx|ru|тундра|label=none}} == Tracking categories == * {{Category link with count|Lang and lang-xx template errors}} * {{Category link with count|Lang and lang-xx code promoted to ISO 639-1}} * {{Category link with count|Lang and langx using deprecated ISO 639 codes}} TODO: (2024-09-22) rename these categories == See also == {{#invoke:Lang/documentor tool|see_also|{{{see-also|}}}}} * {{tl|crh}} – Supports Latin, Cyrillic, and Arabic Crimean Tatar text * {{Tl|Lang}} * {{Tl|Language with name/for}} * [[List of ISO 639 language codes]] (language codes) * {{tl|IPA}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Wikipedia multilingual support templates]] [[Category:Templates that add a tracking category]] [[Category:Language tag handling templates]] }}</includeonly> bihmqs4i4fhz53y8glppon8stnznyk2