Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mg">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>mgwiki</dbname>
    <base>https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Rakitra</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Manokana</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dinika</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Mpikambana</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dinika amin'ny mpikambana</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dinika amin'ny Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Sary</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dinika amin'ny sary</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dinika amin'ny MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Endrika</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dinika amin'ny endrika</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Fanoroana</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dinika amin'ny fanoroana</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Sokajy</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dinika amin'ny sokajy</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Discussion module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3741</id>
    <revision>
      <id>1146407</id>
      <parentid>1099037</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HyBoxwood</username>
        <id>40209</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[w:zh:Template_talk:中华人民共和国国徽#編輯請求_2026-04-17_将svg替换为File:中華人民共和國國徽.svg]]</comment>
      <origin>1146407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7914" sha1="6vonopvk6bfp0bltoep0o54zm6cbqrz" xml:space="preserve">{{vangovango}}
{{Infobox pays
|nom_local=
|langue=zh
|nom_local1=中华人民共和国&lt;br /&gt;中華人民共和國&lt;br /&gt;Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó
|langue1=zh
|nom_malgache=Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina
|de=de%20 
| image_drapeau=Flag of the People's Republic of China.svg
|lien_drapeau=
| image_blason=中華人民共和國國徽.svg
| lien_blason=
| image_carte=China in its region (claimed hatched).svg
| devise=Compter sur ses propres forces |
hymne_national=[[La Marche des Volontaires]] |
langues= [[fiteny Sinoa|Sinoa]] (Mandarina) |
capitale=[[Beijing]]|
coordonnées_capitale=39° 55' N, 116° 23' E |
lien_villes=Tanànan'i Sina |
titre_plus_grande_ville=Tanàna ngeza indrindra |
plus_grande_ville=[[Shanghai]] |
type_gouvernement=[[Repoblika entim-bahoaka]] (tamin'ny [[1949]])|
titres_dirigeants=[[Filohan'i Sina|Filoha]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;- [[Praiministra an'i Sina|Praiministra]] |
noms_dirigeants=[[Xi Jinping]]&lt;br /&gt;[[Li Qiang]] |
superficie_rang=3 na 4 |
superficie_totale= 9 640 821 |
pourcentage_eau=2,8% |
population_rang=1 |
population_totale=1 360 445 010 |
population_année=2008 |
densité=141 |
type_indépendance=  |
pays_indépendance=  |
date_indépendance= 1 Oktobra [[1949]] |
pays frontaliers={{Russie}}{{-}}{{Inde}}{{-}}{{Kazakhstan}}{{-}}{{Mongolie}}{{-}} {{Pakistan}}{{-}}{{Afghanistan}}{{-}}{{Myanmar}}{{-}}{{Vietnam}}{{-}}{{Laos}}{{-}}{{Kirghizistan}}{{-}}{{Tadjikistan}}{{-}}{{Népal}}{{-}}{{Corée du Nord}}{{-}}{{Bhoutan}} |
gentilé=Sinoa |
| IDH_année=2005
| IDH= {{mihakatra}} 0,777
| IDH_catégorie=antonontonony
| IDH_rang=faha 81 |
monnaie=yuan [[Renminbi]] |
code_monnaie=CNY |
fuseau_horaire=+8 |
domaine_internet=.cn |
indicatif_téléphonique=86 |
}}

I '''Sina''' na ny '''Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina''' dia firenena any [[Azia Atsinanana]]. Ny isan' ny mponina ao aminy dia mihoatra ny 1,3 lavitrisa, 1/5n' ny isan' ny mponina eto an-tany, izy noho izany no firenena be olona indrindra eto an-tany. Hatry ny 1979, mba tsy &quot;hipoaka&quot; ilay firenena noho ny habetsaky ny olona, ferana ho tokana ny isan' ny zaza anatin' ny tokantrano iray ho an' ny [[Sinoa (vahoaka)|Sinoa]] [[Hana (vahoaka)|hàna]]. Nanomboka tamin' ny taona 2013, dia nomena alalana hiteraka zaza roa ny mpivady izay nateraka ho zaza tokana. Amin' ny velarany misy 9&amp;nbsp;641&amp;nbsp;144&amp;nbsp;km², firenena ngeza indrindra any [[Azia Atsinanana]] i Sina, ary izy no firenena fahatelo lehibe indrindra maneran-tany amin' ny velarana,  ao aorian' i [[Rosia]] sy i [[Kanada]]. 

Voaorina tamin' ny 1 Ôktôbra 1949 ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina, nanaraka ny fandresen' ny antoko kômonista sinoa an' i Guomindang. I Sina dia sivilizasiôna tranainy indrindra mbola misy eto an-tany amin' izao tontolo izao, efa nisy 5&amp;nbsp;000 taona lasa izy. Ankehitriny, miseho ho repoblika sôsialista izy, antoko iray no mitondra, manana hasina amin' ny faritany 22 ary faritany mizaka tena dimy, kaominina efatra ary faritany administrativa manokana ([[Hong Kong|Hong-Kong]] sy Macao).

== Tantara ==
Tamin' ny 1949 dia nanapitra ny fakan' ny hasina ambon' i Sina an-kôntinenta ny kômonista (miaraka amin' ny nosy Hainan). Tapitra teo ny andron' ny ady an-trano sy ny fizaràna ara-pôlitika. Tamin' ny 1 Ôktôbra dia nanambara ny fiforonan' ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina i [[Mao Zedong]] teo amin' ny toerana Tien'anmen, any [[Beijing]]. Lasa tany [[Taiwan]] ny olon' i [[Guonmindang]], Ilay hasina vaovao te hanome toerana ny lamina ekônomika sy sôsialy vaovao, mifantoka amin' ny ohatra [[Firaisan' ny Repoblika Sôsialista Sôvietika|sôvietika]] sy atao ho an' ny zava-misy sinoa.

== Jeôgrafia ==

=== Tanin' ny {{BASEPAGENAME}} ===

Manana olana momba ny sisintany ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina. Ny tena goavana be dia ilay olana ara-tsisintany mikasika ny nosin' i [[Taioana]]. Tononin' ny Taioaney hoe &quot;Repoblikan' i Sina&quot; ny tenany; mitonon-tena ho Sinoa ny Taioaney nefa manao fahaleovantena ara-pôlitika (tsy manaiky ny komonisma ny Sinoa mipetraka any Taioàna). Na dia tsy nisy fiovàna aza tamin' ny lalàm-panorenana, tsy mitaky ny fiandrianam-pirenena intsony ary milaza ihany ny fitondran' i Taioàna hoe firenena ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina. Tsy miaiky ny fikambanana iraisam-pirenena hoe firenena manana fahaleovantena i Taioàna (ohatra ny [[Firenena Mikambana]]). Miteny ny RES hoe faritany fotsiny ihany ny nosin' i Taoàna. Nanao tolo-kevitra ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina mba hitambatra ao aminy ny Repoblikan' i Sina &lt;ref&gt;Hevitr'i Deng Xiao Ping&lt;/ref&gt;, fa tsy neken' ny fitondranan' ny Repoblikan' i Sina io tolo-kevitra io hatramin' izao.&lt;br&gt;&lt;gallery class=&quot;center&quot; caption=&quot;Repoblika Entim-Bahoakan'i Sina - 中华人民共和国 - China&quot;&gt;
Beijing-Verbotene Stadt-Halle der zentralen Harmonie-02-gje.jpg|Beijing
China-Grosse Mauer-164-2012-gje.jpg|Great Wall of China
Dazu-Baoding Shan-300-No21-2012-gje.jpg|Dazu, Baoding Shan
Li-Flussfahrt-158-Flotte-2012-gje.jpg|Li river
Yangshuo-Markt-10-2012-gje.jpg|Yangshuo
Longmen-Grotten-10-2012-gje.jpg|Luoyang, Longmen grottoes
Xian-Terrakotta-Armee-54-2012-gje.jpg|Xi'an, Terracotta Army‎‎
Shanghai-Pudong-16-2012-gje.jpg|Shanghai
&lt;/gallery&gt;

== Tontolo iainana sy ny fiovan' ny toetrandro ==
== Demôgrafia ==
=== Ny politikan' ny ''Zanaka tokana'' ===

=== Tsi-fitovian' ny isan' ny vavy sy ny lehilahy ===
=== Ny foko 56: -Han ===
==== -Ny foko 55 ====

== Toekarena sôsialista ==

== Pôlitika ==
=== Sivana ===
=== Fahasalamana ===
== Filaminana administrativa ==
== Fianarana ==
== Kolontsaina ==

=== Fiteny ===

==== Fiteny sinoa ====
Ny [[fiteny sinoa]] dia fiteny voasokajy ao amin' ny [[Fianakaviam-piteny sinô-tibetana|fiteny sinô-tibetaina]]. 1,3 lavitrisa mahery ny isan' ny olona miteny sinoa eto an-tany. Ny teny sinoa dia ao amin' ny vondrom-[[Fiteny sinitika|piteny sinitika]], izay antsona hoe &quot;sinoa&quot;. Izao ny sampan' ny fiteny sinoa: [[Fiteny mandarina|fiteny sinoa mandarina]] (izay manana sata ôfisialy), [[fiteny wu]] (izay ampiasaina ao amin' ny faritanin' i [[Jiangsu|Jiangsy]] ary ao [[Zhejiang]]), [[fiteny kantôney]] (tenenina ao amin' ny faritanin' i [[Guangdong]], i [[Guangxi]]), [[fiteny gan]] (tenenina ao amin' ny faritanin' i Jiangxi), [[fiteny hakka]] (tenenina ao amin' ny tapany avaratr' i [[Guangdong]] sy [[Fujian]]), ny [[fiteny min]] (izay hita ao amin' ny faritanin' i Guangdong, ny Fijian), ny [[fiteny xiang]] (ao [[Hunan]]), ny [[fiteny jin]] (any amin' ny tapany avaratr' i Sina, karazany amin' ny fiteny sinoa avaratra), ny [[fiteny hui]] (karazan' ny fiteny wu), [[fiteny ping]] (karazan' ny fiteny kantôney).

== Kôdy ==

== Jereo koa ==

* '''Firenena ao Azia:'''

[[Afganistàna]] - [[Arabia Saodita]] - [[Armenia]] - [[Azerbaijàna]] - [[Bangladesy]] - [[Bareina]] - [[Botàna]] - [[Broney]] - [[Emirata Arabo Mitambatra]] - [[Filipina]] - [[Iemena]] - [[India]] - [[Indônezia]] - [[Iràka]] - [[Iràna]] - [[Israely]] - [[Japàna]] - [[Jôrdania]] - [[Kambôdia]] - [[Katara]] - [[Kazakstàna]] - [[Kirgizistàna]] - [[Kôety]] - [[Kôrea Atsimo]] - [[Kôrea Avaratra]] - [[Laôsy]] - [[Libàna]] - [[Maldiva]] - [[Malezia]] - [[Mianmara]] - [[Môngôlia]] - [[Nepaly]] - [[Ômàna]] - [[Ozbekistàna]] - [[Pakistàna]] - [[Palestina (fanjakana)]] - [[Rosia]] - [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] - [[Singaporo]] - [[Siria]] - [[Srilanka]] - [[Tailandy]] - [[Taioàna]] - [[Tajikistàna]] - [[Torkia]] - [[Torkmenistàna]] - [[Vietnamy]].

* '''Kôntinenta eto an-tany'''

[[Afrika]] - [[Amerika]] ([[Amerika Avaratra]] - [[Amerika Atsimo]]) - [[Azia]] - [[Eorôpa]] - [[Ôseania]] - [[Antarktika]]
* '''Kolontsaina sinoa'''
[[Tetiandro sinoa]] - [[Kômonisma|Kôminisma]] - [[Sôsialisma]] - [[Kônfosianisma|Kônfosianisa]] - [[Taôisma]] - [[Bodisma]] - .{{vangovango}}

== Rohy ivelany ==
== Tsiahy ==
{{ref}}

[[Sokajy:Sina]]
[[Sokajy:Repoblika Entim-bahoakan'i Sina]]
[[Sokajy:Firenena]]
[[Sokajy:Firenena ao Azia]]</text>
      <sha1>6vonopvk6bfp0bltoep0o54zm6cbqrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Euro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9703</id>
    <revision>
      <id>1146402</id>
      <parentid>1127523</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T04:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="mgfk2yzlczq07qt6v6ocssmtyc29rfi" xml:space="preserve">[[File:Euro logo plus character.png|thumb|285x285px|Euro]]
[[File:Geldstücke.jpg|thumb|left|Euro]]
Ny '''euro''' dia [[sandam-bola]] ôfisialin' ny firenena mpikambana 20 ao amin' ny [[Vondrona Eorôpeana]], ary vola tokana sy iraisan' ireo firenena 20&amp;nbsp;ireo. Ny fikambanan' ny firenena rehetra mampiasa ny vola euro dia atao hoe [[Faritra euro|Faritra Euro]].

Ankoatran' ny firenena ao amin' ny [[faritra euro|Faritra Euro]], misy firenena ao [[Eorôpa]] mampiasa ilay sandam-bola na dia tsy vola ôfisialy any aminy aza ny euro, i [[Môntenegrô]] sy i [[Kôsôvô]] ohatra dia mampiasa azy, noho ny fianjadian' ny Faritra Euro.
[[Sary:European union emu map en.png|ankavanana|thumb|upright=1.4|Euro 2023
{{legend|#2060A0|firenen'ny [[faritra]] [[euro]] (20)}}
{{legend|#E07000|firenena mpikambana ao amin'ny VE sy ny MCE II (2)}}
{{legend|#981245|firenena mpikambana ao amin'ny VE fa any ivelan'ny MCE II (5)}}
{{legend|#805090|firenena hafa mampiasa ny euro (2)}}]][[File:Euro banknotes.png|thumb|upright|Euro]]Ny euro dia nanomboka niasa tamin' ny taona 1999 ary nandimby ny ECU (''[[European Currency Unit]]''), sandam-bola eorôpeana noforonina tamin' ny taona 1979. Ankehitriny, izy izao no sandam-bola faharoa miasa indrindra eto an-tany ary voalohany amin' ny isan' ny vola taratasy voaprinty (610 lavitrisa euro).

== Jereo koa ==
* [[Dôlara]]
* [[Ariary]]
* [[Pound]]
[[Sary:EUR-USD v2.svg|thumb|upright|Ny taham-panakalozana euro/dollar ny taona 1999-2011]]

== Rohy Ivelany ==
* {{en}} {{de}} {{lien web|url=http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Europa-B-En.htm|titre=Euro (Billets)|langue=en,de|editor=Heiko Otto|consulté le=2017-09-15}}

{{commonscat}}

[[Sokajy:Sandam-bola]]
[[Sokajy:Vola]]</text>
      <sha1>mgfk2yzlczq07qt6v6ocssmtyc29rfi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alakamisy Antivato</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44496</id>
    <revision>
      <id>1146371</id>
      <parentid>797089</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2630" sha1="lraixjj9eghxfo6vdp2cr90nbhpfw38" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Alakamisy Antivato
|faritany= [[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra VakinankaratraVakinankaratra]]
|isam-ponina=8825
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
|saina =
}}
'''Alakamisy Antivato''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 8825 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10907 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia orge.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia soja.
Ny isan'omby dia 1400.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
20 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
12 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
800 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara maivana base.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 15 ora.
Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 3000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 3000 Fmg.

== Fahasoavana ==
50 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
45 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==

== Olana ==

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
* [[Anjanapara]]

== Jereo koa ==

[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>lraixjj9eghxfo6vdp2cr90nbhpfw38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146379</id>
      <parentid>1146371</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2631" sha1="1rdcpn8dpncnwqfjks12blr3979h9fm" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Alakamisy Antivato
|faritany= [[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra VakinankaratraV|akinankaratra]]
|isam-ponina=8825
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
|saina =
}}
'''Alakamisy Antivato''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 8825 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10907 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia orge.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia soja.
Ny isan'omby dia 1400.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
20 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
12 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
800 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara maivana base.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 15 ora.
Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 3000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 3000 Fmg.

== Fahasoavana ==
50 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
45 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==

== Olana ==

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
* [[Anjanapara]]

== Jereo koa ==

[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>1rdcpn8dpncnwqfjks12blr3979h9fm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146380</id>
      <parentid>1146379</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2631" sha1="qluuz449ogdabmpqw2d4ocvfh1ff9qa" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Alakamisy Antivato
|faritany= [[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]]
|isam-ponina=8825
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
|saina =
}}
'''Alakamisy Antivato''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 8825 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10907 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia orge.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia soja.
Ny isan'omby dia 1400.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
20 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
12 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
800 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara maivana base.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 15 ora.
Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 3000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 3000 Fmg.

== Fahasoavana ==
50 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
45 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==

== Olana ==

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
* [[Anjanapara]]

== Jereo koa ==

[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>qluuz449ogdabmpqw2d4ocvfh1ff9qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alarobia Bemaha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44505</id>
    <revision>
      <id>1146393</id>
      <parentid>797099</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2423" sha1="6nw19vqqzhy4ell29x9ejn9ea9lrlwy" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Alarobia Bemaha
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|isam-ponina=15077
|firenena={{Madagasikara}}
}}
'''Alarobia Bemaha''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 15077 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10939 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mais.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia vary.
Ny isan'omby dia 7830.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia haricot.
Ny entana lafo vidy indrindra dia gingembre.
20 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
85 ny mponina no miasa tany.
15 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
90 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia kamiao.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 3 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 15000 Fmg.

== Fahasoavana ==
65 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 4 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==

== Olana ==
Ao amin'ny atao hoe faritra mena ilay kaominina.
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.

[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]</text>
      <sha1>6nw19vqqzhy4ell29x9ejn9ea9lrlwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Betafo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45792</id>
    <revision>
      <id>1146377</id>
      <parentid>1065271</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:18:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5017" sha1="7vlsguugzcus5dutjipcq6jk5wisal9" xml:space="preserve">{{coord|19|50|24|S|46|51|18|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Betafo
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|isam-ponina=24983
|velarantany=
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Rizières Betafo 3.jpg
}}
'''Betafo''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 24983 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10901 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia &gt;75%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia tomates.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia haricot.
Ny isan'omby dia 4400.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
100 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
100 no isan'ny ombivavy be ronono.
68 ny mponina no miasa tany.
30 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
1 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
300 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-panjono ao amin'io tanàna io.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Misy masoivohon'ny banky.
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana hopitaly na toeram-pitsaboana ao.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Misy tsena isan'andro any.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Misy fianarana ambaratonga faharoa (lise).
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana orinasa mampiasa olona latsaky ny folo.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 0 ora.
Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 0 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.

== Fahasoavana ==
5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
20 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 4 volana.
15 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
60 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.

== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.

== Tantara ==
Renivohitry ny [[Vakinankaratra]] i Betafo. Ny anarany hono, dia avy amin’ ny hoe Be-eto-afo (Be setrok’ afo) satria tanàna be trano madinika midonan-tsetroka izy fehizay, fa nisy vahoaka (menakely, andevo) mpiandry ny Vohiambo (fasan’ andriana) izay ilevenan’ Andrianonitomponitany sy ny taranany; nantsoina koa hoe &quot;Itsaravavaka&quot; ny fasany, araka ny firarian’ Andrianampoina izay nanenina mafy tamin’ ny nampamonoana azy tsy ara-drariny ka nanao hoe: &quot;Mba ataovy tsara vavaka re izaho sy ny taranako, ry Andrianonitomponitany ô ! Fa aza manody izany voafitaka !&quot;. Ambohitsimanova dia tanàna kely eo avaratry ny farihy Tatamarina. Tamin’ ny Merina “lavasofina” naka an’ i Vakinankaratra, dia tsy mba nanohitra i Betafo; ka teo amin’ io toerana io no nanao [[velirano]] ny andaniny roa: [[Andrianampoinimerina|Andrianampoina]] nanome toky fa tsy hanova ny fitondrana ary tsy hanetry razana; teo andaniny indray Andriantsileondrafy, zanak’ Andrianonitomponitany, nisahàto fa hanoa an’ Andrianampoina ka tsy hanova izany izy sy ny taranany. Tonga toerana fisehoan’ ny andriana teo sy fivorian’ ny ambanilanitra amakiana ny kabarin’ ny mpanjaka, ary lasa toerana fanaovan-dalonana. Itatamarina dia ilay farihy ao atsimon-tanàna, laza manokan’ i Betafo. Natahorana izy tany aloha fa rehefa hisy hiamboho hono ireo andriandahy lehibe ao Betafo dia mivadika maloto toy ny misy taim-boraka ny rano ka dia Andranomilalahy no natao anarany fony izy mbola [[kamory]] kely. Andrianonitomponitany no nanamboatra azy ho tonga farihy lehibe niaraka tamin’ ireo hady fito sosona ka sady lasa fatsakana izy raha misy fahirano no manda fiarovana avy eo atsimon-tanàna.

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.

{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}

[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]</text>
      <sha1>7vlsguugzcus5dutjipcq6jk5wisal9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tritriva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46617</id>
    <revision>
      <id>1146381</id>
      <parentid>797092</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2412" sha1="iozm9wtoz2qpodm9icxkieqq97sn2oa" xml:space="preserve">{{coord|19|55|S|46|56|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Tritriva
|faritany=Antananarivo
|isam-ponina=17356
|firenena={{Madagasikara}}
}}
'''Tritriva''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 17356 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10911 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia &lt;5%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia orge.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia soja.
Ny isan'omby dia 5389.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
45 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
20 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
300 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Misy fitrandrahana harena an-kibon'ny tany amin'ny fomba indostrialy.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia kamiao kely.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 0 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 0 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.

== Fahasoavana ==
25 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
70 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==

== Olana ==

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.

[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]</text>
      <sha1>iozm9wtoz2qpodm9icxkieqq97sn2oa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146392</id>
      <parentid>1146381</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2471" sha1="qqxxg5uewqk858hhufjqajpcg0gbxzd" xml:space="preserve">{{coord|19|55|S|46|56|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Tritriva
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|isam-ponina=17356
|firenena={{Madagasikara}}
}}
'''Tritriva''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Betafo]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 17356 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10911 ary ny kaodin-distrika dia 109

== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia &lt;5%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia orge.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia soja.
Ny isan'omby dia 5389.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
45 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
20 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
300 no isan'ny kisoa.

== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.

== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Misy fitrandrahana harena an-kibon'ny tany amin'ny fomba indostrialy.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.

== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia kamiao kely.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 0 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 0 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.

== Fahasoavana ==
25 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
70 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

== Endri-javatra ==

== Olana ==

== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.

[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]</text>
      <sha1>qqxxg5uewqk858hhufjqajpcg0gbxzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mayotte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138553</id>
    <revision>
      <id>1146394</id>
      <parentid>1080834</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3994" sha1="lxfbwr7umbly4qxrvyh8dezjwnubaqp" xml:space="preserve">[[Sary:Mayotte, vue par Sentinel 2 (cropped).jpg|vignette|270x270px|Ny nosy Mayotte ao amin' ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] hitan' ny zanabolana Sentinel 2, tamn' ny 14 Aogositra 2021.]]
I '''Mayotte''' na '''Maoré''' na '''Mahôry''' dia [[tamba-nosy]] sady departemanta frantsay any atsinanana' ny [[Tamba-nosin' i Kômôro]], any avaratra andrefan' i [[Madagasikara]]. Ao amin' ny [[Lakandranon' i Môzambika]] no misy azy; ny renivohiny dia i [[Mamoudzou]], izay tanàna lehibe indrindra any. Manana velarana mirefy 376 &lt;abbr&gt;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; ilay tamba-nosy. Tamin' ny taona 2023 izy dia nisy mponina 310 022.  

Ny anaran' i Mayotte dia avy amin' ny [[Fiteny pôrtogey|teny pôrtogey]] ''Mayotta'', fandikana ny [[Fiteny soahily|teny soahily]] hoe ''Maouti'', izay lazaina fa avy amin' ny [[Fiteny arabo|teny arabo]] hoe جزيرة الموت / ''Jazirat al Mawet'' izay midika hoe &quot;nosim-pahafatesana&quot; (angamba noho ny fisian' ny [[haran-dranomasina]]  manodidina ilay nosy izay efa hatry ny ela no mampidi-doza ho an' ny sambo). Amin' ny [[fiteny simaôre]] (fitenim-paritra avy amin' ny fiteny soahily), dia antsoina hoe ''Maoré'' ilay nosy.  [[Sary:Mayotte (976) in France.svg|vignette|358x358px|I Mayotte ]]Manana nosy kely maromaro i Mayotte: i Mtsamboro, i Mbouzi ary i Bandrélé; ny kaody ara-departemanta ôfisialiny dia 976. Misy telo ny fitenin' ny olona ao, dia ny [[fiteny frantsay]] ([[fiteny indô-eorôpeana]]) sy ny [[fiteny simaôre]] na kimaôre ([[fiteny banto]]) ary ny [[Fiteny kibosy|fiteny sibosy]] na kibosy ([[Fiteny aostroneziana|fiteny aostrôneziana]]). Amin' ny teny frantsay i Maiôty dia atao hoe ''Mayotte'', fa amin' ny fiteny simaôre kosa dia ''Maore''.  [[Sary:Mayotte road map-fr.png|vignette|324x324px|Sarin-tanin' i Mayotte]]Tamin' ny nanjakan' i [[Louis Philippe I|Louis-Philippe I]] (mpanjakan' i [[Frantsa]]) dia navarotr' i [[Andriantsoly]], [[Soltàna|soltana]] faran' i Mayotte izay natahotra ny fandrahonan' ny fanjakana manodidina azy, tamin' ny [[Frantsa]]y ilay nosy tamin' ny 25 Avrily 1841, mba hahazoany fiarovana. Tamin’ ny taona 1848 dia nakambana amin' ny Repoblika Frantsay ilay nosy. Tamin' ny taona 1886 dia nivadika [[prôtektôrata]] ny nosin' i [[Ngazidja|Kômôro Lehibe]] (na Ngazidja) sy i [[Mwali|Môhely]] (na Mwali) ary i [[Nzwani|Njoany]]  (Njdwani) izay notantanin' ny governoran' i Mayotte. Nivadika departemanta andafin' i Frantsa i Mayotte tamin' ny 30 Marsa 2011.  

Ataon' ny Malagasy hoe ''[[Antimahôry]]'' na ''Antemahôry'' ny mponina ao Mayotte. [[Sary:Mamoudzou (10029936275).jpg|vignette|[[Mamoudzou]]]]Ny nosy manan-danja ao amin' ny tamba-nosin' i Mayotte  dia ireto:

* i Grande-Terre, 363 &lt;abbr&gt;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt;, izay mirefy 39 km ny lavany ary 22 km ny sakany. Ny toerana avo indrindra ao dia aminy dia ny tendrombohitra Bénara na Mavingoni (660 m), ny tendrombohitra Choungui (594 m), ny tendrombohitra Mtsapéré (572 m) ary ny tendrombohitra Combani (477 m). Ao no misy an' i [[Mamoudzou]], renivohitra ara-toekaren' i Mayotte sady misy ny foiben' ny filankevitra departemantaly sy ny prefektiora;
* i Petite-Terre (na nosikely Pamanzi), miaraka amin' i Dzaoudzi sy Pamandzi (izay misy ny seranam-piaramanidina). Mirefy 11 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; io nosy io;
* ny nosikely Mtsamboro, izay nosy fahatelo lehibe indrindra (2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;). Mpanjono no tena mipetraka manharitra ao;
* ny nosikely Mbouzi (84 ha), voatokana ho tahirim-boajanahary;
* ny nosikely Bandrélé, nosy fahadimy lehibe indrindra;
* ny nosikely Sable Blanc, eo akaikin' ny valan-javaboary an-dranomasina Saziley (faritra arovana an-dranomasina).

== Jereo koa ==
Nosy ao amin' ny [[Tamba-nosin' i Kômôro]]:
* [[Ngazidja]]
* [[Nzwani]]
* [[Mwali]]
* [[Mayotte]]
'''Hafa'''
* [[Frantsa]]
** [[Departemanta andafy]]
* [[Madagasikara]]
** [[Andriantsoly]]

{{vangovango}}

[[Sokajy:Mayotte|*]]
{{Commonscat|Mayotte}}
[[Sokajy:Jeôgrafian' i Kômôro]]
[[Sokajy:Nosy ao Afrika]]
[[Sokajy:Nosy frantsay]]</text>
      <sha1>lxfbwr7umbly4qxrvyh8dezjwnubaqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marlon Brando</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189103</id>
    <revision>
      <id>1146360</id>
      <parentid>1046708</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="930" sha1="g145n172pygifr5edy7ko6k0yn44aee" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Marlon Brando
|teraka=3 Aprily 1924
|maty=1 Jolay 2004
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao amin'ny horonantsary]]
* [[talen-koronantsary]]
|taona niasàna=
}}
[[File:Marlon Brando 1948.jpg|thumb|left|Marlon Brando (1948)]]

'''Marlon Brando''' dia mpilalao, mpilalao amin'ny horonantsary, talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 3 Aprily 1924 tao [[Omaha, Nebraska]] ary maty ny 1 Jolay 2004 tao [[Los Angeles]]
==Ny fiainany manokana==
I Marlon Brando, Sr. no rainy. Ny vadiny dia Tarita Teriipia, Movita Castaneda, Anna Kashfi. Ny zanany dia Stephen Blackehart, Cheyenne Brando, Christian Brando. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Jocelyn Brando. 
== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao amin'ny horonantsary amerikanina]]
[[sokajy:talen-koronantsary amerikanina]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1924]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 2004]]</text>
      <sha1>g145n172pygifr5edy7ko6k0yn44aee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl Marx</title>
    <ns>0</ns>
    <id>198074</id>
    <revision>
      <id>1146369</id>
      <parentid>1101515</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="kw0n5fobllgf0rfb6ora0ytxbht2zdy" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= Karl_Marx.jpg
|anarana=Karl Marx
|teraka=5 Mey 1818
|maty=14 Martsa 1883
|firenena={{Alemaina}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[filôzôfy]]
|taona niasàna=
}}
'''Karl Marx''' dia filôzôfy alemà,Mpihira ny hetsiky ny mpiasa ary mpitsikera ny [[kapitalisma]] sy ny [[fivavahana]]. mizaka ny zom-pirenen'i {{Alemaina}} teraka ny 5 Mey 1818 tao [[Trier]] ary maty ny 14 Martsa 1883 tao [[London]], [[Angletera]].
==Ny fiainany manokana==
Ny vadiny dia Jenny von Westphalen. Ny zanany dia Eleanor Marx, Jenny Longuet, Laura Marx. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Louise Juta, Emilie Conradi. 
== Jereo koa ==


{{commonscat}}
[[sokajy:filôzôfy alemana|Marx]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1818]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1883]]
[[sokajy:Mpanao politika alemana|Marx]]</text>
      <sha1>kw0n5fobllgf0rfb6ora0ytxbht2zdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ken Silverman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212762</id>
    <revision>
      <id>1146363</id>
      <parentid>746740</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="445" sha1="nx463ct5sgwk0u0dpcsn7rqg2i9d701" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Ken Silverman
|teraka=1 Novambra 1975
|maty= 
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[mpahay kajimirindra]]
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Ken Silverman''' dia mpahay kajimirindra, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 1 Novambra 1975
== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpahay kajimirindr aamerikanina]]
[[sokajy:injeniera amerikanina]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]</text>
      <sha1>nx463ct5sgwk0u0dpcsn7rqg2i9d701</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146365</id>
      <parentid>1146363</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="445" sha1="kb0nssorh177lbk631wk24py7k41jlx" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Ken Silverman
|teraka=1 Novambra 1975
|maty= 
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[mpahay kajimirindra]]
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Ken Silverman''' dia mpahay kajimirindra, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 1 Novambra 1975
== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpahay kajimirindra amerikanina]]
[[sokajy:injeniera amerikanina]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]</text>
      <sha1>kb0nssorh177lbk631wk24py7k41jlx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146366</id>
      <parentid>1146365</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="lrehkk1fvhfxg43t8ls8rv0v3e761p9" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Ken Silverman
|teraka=1 Novambra 1975
|maty= 
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[mpahay kajimirindra]]
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Ken Silverman''' dia mpahay kajimirindra, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 1 Novambra 1975
== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpahay kajimirindra]]
[[sokajy:mpahay amerikanina]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]</text>
      <sha1>lrehkk1fvhfxg43t8ls8rv0v3e761p9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146367</id>
      <parentid>1146366</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="crr97ji22hzm7pul8soe2ouiy0omo15" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Ken Silverman
|teraka=1 Novambra 1975
|maty= 
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[mpahay kajimirindra]]
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Ken Silverman''' dia mpahay kajimirindra, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 1 Novambra 1975
== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpahay kajimirindra]]
[[sokajy:mpanao amerikanina]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]</text>
      <sha1>crr97ji22hzm7pul8soe2ouiy0omo15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Walter Drechsel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212944</id>
    <revision>
      <id>1146370</id>
      <parentid>1077276</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="587" sha1="nz2il1j2dp3pdozfefbflf5kfald8tt" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Walter Drechsel
|teraka=7 Aprily 1902
|maty=20 Desambra 1977
|firenena= {{Alemaina}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[injeniera]]
* [[mpanao politika]]
* [[mpiantoka]]
|taona niasàna=
}}
'''Walter Drechsel''' dia injeniera, mpanao politika, mpiantoka mizaka ny zom-pirenen'i [[Alemaina]] teraka ny 7 Aprily 1902 ary maty ny 20 Desambra 1977
== Jereo koa == 

{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Drechsel, Walter}}
[[sokajy:injeniera alemà]]
[[sokajy:mpanao politika alemana]]
[[sokajy:mpiantoka]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1902]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1977]]</text>
      <sha1>nz2il1j2dp3pdozfefbflf5kfald8tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peter Ustinov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215678</id>
    <revision>
      <id>1146354</id>
      <parentid>1023697</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T21:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="11r951rxs8w5xc9enn8ikis3ekexh08" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Peter Ustinov
|teraka=16 Aprily 1921
|maty=28 Martsa 2004
|firenena={{Fanjakana Mitambatra}}, {{Soisa}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[mpilalao amin'ny horonantsary]]
* [[mpanao asa soratra]]
* [[talen-koronantsary]]
* [[mpanoratra senariô]]
* [[mpanoratra tantara tsangana]]
|taona niasàna=
}}
'''Peter Ustinov''' dia mpilalao amin'ny horonantsary, mpilalao, mpanao asa soratra, talen-koronantsary, mpanoratra, mpanoratra senariô, mpanoratra tantara tsangana mizaka ny zom-pirenen'i [[Fanjakana Mitambatra]] teraka ny 16 Aprily 1921 ary maty ny 28 Martsa 2004

==Ny fiainany manokana==
I Jona von Ustinov no rainy. Ny vadiny dia Isolde Denham, Suzanne Cloutier, Hélène du Lau d'Allemans. Ny zanany dia Igor Ustinov, Tamara Ustinov, Pavla Ustinov, Andrea Ustinov. 

== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao amin'ny horonantsary britanika]]
[[sokajy:mpanao asa soratra britanika]]
[[sokajy:talen-koronantsary britanika]]
[[sokajy:mpanoratra senariô britanika]]
[[sokajy:mpanoratra tantara tsangana britanika]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1921]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 2004]]</text>
      <sha1>11r951rxs8w5xc9enn8ikis3ekexh08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrick Femerling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223885</id>
    <revision>
      <id>1146361</id>
      <parentid>749155</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="380" sha1="ouhfzfb1a421nod2hrwib35gm1oy6uy" xml:space="preserve">{{infobox olona
|sary= 
|anarana=Patrick Femerling
|teraka=4 Martsa 1975
|maty= 
|firenena={{Alemaina}}
|mpiaraka=
|asa=

* [[mpilalao basikety]]
|taona niasàna=
}}
'''Patrick Femerling''' dia mpilalao basikety mizaka ny zom-pirenen'i [[Alemaina]] teraka ny 4 Martsa 1975
== Jereo koa ==

{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao basikety alemainy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]</text>
      <sha1>ouhfzfb1a421nod2hrwib35gm1oy6uy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anjanapara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225353</id>
    <revision>
      <id>1146372</id>
      <parentid>769532</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="450" sha1="f4fhf47bh2kmirywpapjhuldg4zddur" xml:space="preserve">'''Anjanapara''' dia tanàna ao amin'ny kaominina Ambanivohitra [[Alakamisy_Anativato|Alakamisy Anativato]] , [[Distrikan'i Betafo]], [[faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]].

25Km eo ho eo raha miala an'[[Antsirabe]] no miankandrefana toy ny ho any Betafo.

Eo amin'ny PK17 amin'ny lalam-pirenena faha 34 (RN34) no mivily mianatsimo manaraka lalan-tany izay tody any [[Tritriva]].


== Jereo koa ==

[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>f4fhf47bh2kmirywpapjhuldg4zddur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146373</id>
      <parentid>1146372</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="rs2oxtjgnw7jqepi2nowxanyo6hen8n" xml:space="preserve">'''Anjanapara''' dia tanàna ao amin'ny kaominina Ambanivohitra [[Alakamisy_Anativato|Alakamisy Anativato]] , [[Distrikan'i Betafo]], [[faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]].

25Km eo ho eo raha miala an'[[Antsirabe]] no miankandrefana toy ny ho any Betafo.

Eo amin'ny PK17 amin'ny [[Lalam-pirenena faha-34|lalam-pirenena faha 34]] (RN34) no mivily mianatsimo manaraka lalan-tany izay tody any [[Tritriva]].


== Jereo koa ==

[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>rs2oxtjgnw7jqepi2nowxanyo6hen8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Distrikan' i Betafo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278434</id>
    <revision>
      <id>1146378</id>
      <parentid>1135146</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:18:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="sxl2z0aohr23nwry55xo9sqvieiho6c" xml:space="preserve"> {{coord|19|50|24|S|46|51|18|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Distrikan'i Betafo
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|isam-ponina=
|velarantany=
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Bureau du district de Betafo, Région Vakinakaratra Antsirabe.jpg
}}
Ny '''Distrikan' i Betafo''' dia distrika eto [[Madagasikara]], ao amin' ny tapany atsimo atsinana' ny [[Faritanin'Antananarivo|Faritanin' Antananarivo]], ao amin' ny [[Faritra Vakinankaratra]].

==Kaominina==
* [[Alakamisy Anativato]]
* [[Alakamisy Marososona]]
* [[Alarobia Bemaha]]
* [[Ambatonikonilahy]]
* [[Ambohimanambola]]
* [[Ambohimasina]]
* [[Andranomafana]]
* [[Andrembesoa]]
* [[Anosiarivo Manapa]]
* [[Antohobe]]
* [[Antsotso]]
* '''[[Betafo]]'''
* [[Inanantonana]]
* [[Mahaiza]]
* [[Mandritsara]]
* [[Manohisoa]]
* [[Soavina]]
* [[Tritriva]]
== Jereo koa ==
Ireo distrika ao amin' ny [[Faritra Vakinankaratra]]:
* [[Distrikan'Ambatolampy|Distrikan' Ambatolampy]]
* [[Distrikan'Antanifotsy|Distrikan' Antanifotsy]]
* [[Distrikan'Antsirabe I|Distrikan' Antsirabe I]]
* [[Distrikan'Antsirabe II|Distrikan' Antsirabe II]]
* [[Distrikan' i Betafo]]
* [[Distrikan'i Faratsiho|Distrikan' i Faratsiho]]
* [[Distrikan'i Mandoto|Distrikan' i Mandoto]]
{{reflist}}
{{Commonscat|Betafo}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Distrika ao Madagasikara]]</text>
      <sha1>sxl2z0aohr23nwry55xo9sqvieiho6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antilia Frantsay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278469</id>
    <revision>
      <id>1146396</id>
      <parentid>1037023</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="66nod8u2dqjamf3e6dmx1h9epw586dm" xml:space="preserve">[[Sary:Caribbean - French West Indies.PNG|vignette|Antilia Frantsay (mena)|282x282px]]
Ny '''Antilia Frantsay''' na '''India Andrefana frantsay''' dia ireo [[nosy]] frantsay ao amin' ny tangoro-nosy [[Antilia]] ao amin' ny [[Ranomasin' i Karaiba]].


[[Sokajy:Nosy frantsay]]</text>
      <sha1>66nod8u2dqjamf3e6dmx1h9epw586dm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146397</id>
      <parentid>1146396</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="325" sha1="979fwfxw2cvv7nwc65mlr47p3qzel3e" xml:space="preserve">[[Sary:Caribbean - French West Indies.PNG|vignette|Antilia Frantsay (mena)|282x282px]]
Ny '''Antilia Frantsay''' na '''India Andrefana frantsay''' dia ireo [[nosy]] frantsay ao amin' ny tangoro-nosy [[Antilia]] ao amin' ny [[Ranomasin' i Karaiba]].

* [[Guadeloupe]]
* [[Martinique]]
* [[St.Martin]]

[[Sokajy:Nosy frantsay]]</text>
      <sha1>979fwfxw2cvv7nwc65mlr47p3qzel3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146398</id>
      <parentid>1146397</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="329" sha1="ohmdnhji2wfpg78j7jsj0120ll9htjs" xml:space="preserve">[[Sary:Caribbean - French West Indies.PNG|vignette|Antilia Frantsay (mena)|282x282px]]
Ny '''Antilia Frantsay''' na '''India Andrefana frantsay''' dia ireo [[nosy]] [[frantsa]]y ao amin' ny tangoro-nosy [[Antilia]] ao amin' ny [[Ranomasin' i Karaiba]].

* [[Guadeloupe]]
* [[Martinique]]
* [[St.Martin]]

[[Sokajy:Nosy frantsay]]</text>
      <sha1>ohmdnhji2wfpg78j7jsj0120ll9htjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278776</id>
    <revision>
      <id>1146328</id>
      <parentid>1134619</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12421" sha1="mc0rqc15zpjlq8lexbwbod3ufggjwgs" xml:space="preserve">[[Sary:항암배추.jpg|vignette|Petsay (''Brassica rapa'' subsp. ''pekinensis'')|399x399px]]
Ny '''anana''' na '''legioma ravina''' dia [[zavamaniry]] fihinan-dravina, matetika hanina manta, atao salady, ampiarahina amin' ny zava-manitra hafa hanatsarana ny tsirony sy ny fofony.

Ambany ny [[kalôria]] sy ny matavy ao amin' ny anana, nefa be [[prôteinina]] isaky ny kalôria izy, be tsiraka sakafo, be vy sy [[kalsiôma]], ary be [[vitaminina C]], [[karôtenôida]], [[loteinina]], [[asidra fôlika]] ary koa [[vitaminina K]]. Ny [[epinara]], ohatra amin' ny anana, dia ambany kalôria sy tavy isaky ny kalôria, ary be tsiraka sakafo, vitaminina C, [[vitaminina A]], karôtenôida, [[manganezy]] ary vitaminina K.

Misy karazany maro ny anana, saingy satria fôtôsintetika izy ireo dia misongadina manokana ny haavon' ny [[vitaminina K]]. Ny vitaminina K ao amin' ny anana no be indrindra. Noho izany dia tsy maintsy mitandrina manokana mba hamerana ny fihinanana anana ny mpampiasa fanafody misy vitaminina K.

Efa ho arivo ny karazan-jamaniry fihinan-dravina fantatra. Matetika dia avy amin' ny zavamaniry tsy maharitra ela, toy ny [[salady]] sy ny lalanda (na [[epinara]]), ny anana.  Anisan' ny legioma ravina ny karazana ao amin' ny ''[[Allium]]'' rehetra (ahitana ny tongolo isan-karazany) sy ny ''[[Foeniculum vulgare]]'' var. ''azoricum''. Manome ravina azo hanina koa ny zavamaniry toy ny hazo sasany. Azon' ny olombelona hanina ihany koa ny ravin' ny bozaka (''[[Poaceae]]'') maro, ​​saingy matetika amin' ny mosary no ihinanana azy; ohatra amin' izany ny [[jirofo]], ny [[varimbazaha]] sy ny [[vary ôrza]].

Azo ampiasaina mba hahatonga ireo ravina ireo ho azo atao sakafo ny fanomanana azy, toy ny fanamainana sy ny fikosohana na fitotoana azy hanjary vovoka, na ny fanerena azy hahazoana ny ranony.

== Zavamaniry fanao anana (notsongaina) ==

* Acmella oleracea (← Spilanthes oleracea / Asteraceae)
* Acmella repens (Asteraceae)
* Agastache foeniculum (Lamiaceae)
* Allium fistulosum (Amaryllidaceae)
* Alternanthera sessilis (Amaranthaceae)
* Alternanthera sissoo (Amaranthaceae)
* Amaranthus caudatus (Amaranthaceae)
* Amaranthus cruentus (Amaranthaceae)
* Amaranthus hybridus (anisany: var. paniculatus / Amaranthaceae)
* Amaranthus lividus (Amaranthaceae)
* Amaranthus retroflexus (Amaranthaceae)
* Amaranthus spinosus (Amaranthaceae)
* Amaranthus spp. (Amaranthaceae)
* Amaranthus tricolor (Amaranthaceae)
* Amaranthus viridis (Amaranthaceae)
* Asystasia gangetica (Acanthaceae)
* Atriplex hortensis (Amaranthaceae)
* Barbarea verna (Brassicaceae)
* Basella alba (Basellaceae)
* Beta vulgaris (anisany:  subsp. vulgaris ← flavescens / Amaranthaceae)
* Bidens pilosa (Asteraceae)
* Brassica juncea (Brassicaceae)
* Brassica oleracea (anisany:  var. gemmifera, subsp. capitata / Brassicaceae)
* Brassica rapa (anisany:  subsp. chinensis, pekinensis, perviridis et var. parachinensis / Brassicaceae)
* Campanula versicolor (Campanulaceae)
* Capsicum spp. (Solanaceae)
* Celosia argentea (Amaranthaceae)
* Celosia trigyna (Amaranthaceae)
* Chenopodium album (Amaranthaceae / Chenopodiaceae)
* Chenopodium berlandieri (Amaranthaceae)
* Chenopodium quinoa (Amaranthaceae)
* Chenopodium sp. (Amaranthaceae)
* Cichorium endivia (inclut var. crispum et latifolium / Asteraceae)
* Cichorium intybus (inclut var. foliosum / Asteraceae)
* Claytonia perfoliata (Montiaceae)
* Cleome gynandra (Cleomaceae)
* Cnidoscolus aconitifolius (Euphorbiaceae)
* Colocasia esculenta (Araceae)
* Colocasia spp. (Araceae)
* Corchorus olitorius (Malvaceae)
* Crassocephalum crepidioides (Asteraceae)
* Cucurbita maxima (Cucurbitaceae)
* Cucurbita pepo (Cucurbitaceae)
* Cucurbita spp. (Cucurbitaceae)
* Daucus carota subsp. sativus (Apiaceae)
* Eruca sativa (Brassicaceae)
* Foeniculum vulgare (Apiaceae)
* Galinsoga parviflora (Asteraceae)
* Galinsoga quadriradiata (Asteraceae)
* Gynura bicolor (Asteraceae)
* Gynura procumbens (Asteraceae)
* Hemerocallis fulva (Asphodelaceae)
* Hibiscus sabdariffa (Malvaceae)
* Ipomoea aquatica (Convolvulaceae)
* Ipomoea batatas (Convolvulaceae)
* Lactuca sativa (Asteraceae)
* Lepidium meyenii (Brassicaceae)
* Lycium chinense (Solanaceae)
* Malva moschata (Malvaceae)
* Manihot esculenta (Euphorbiaceae)
* Mesembryanthemum crystallinum (Aizoaceae)
* Moringa drouhardii (Moringaceae)
* Moringa oleifera (Moringaceae)
* Nasturtium officinale (Brassicaceae)
* Perilla frutescens (Lamiaceae)
* Phytolacca americana (Phytolaccaceae)
* Portulaca oleracea (Portulacaceae)
* Rheum × hybridum (Polygonaceae)
* Rheum rhabarbarum (Polygonaceae)
* Rumex acetosa (Polygonaceae)
* Sassafras albidum (Lauraceae)
* Sauropus androgynus (Phyllanthaceae)
* Sechium edule (Cucurbitaceae)
* Solanum aethiopicum (Solanaceae)
* Solanum americanum (Solanaceae)
* Solanum nigrum (Solanaceae)
* Solanum nodiflorum (Solanaceae)
* Solanum spp. (Solanaceae)
* Sonchus asper (Asteraceae)
* Sonchus oleraceus (Asteraceae)
* Spinacia oleracea (Amaranthaceae)
* Tetragonia tetragonioides (← Tetragonia expansa / Aizoaceae)
* Thelethylax minutiflora (Podostemaceae)
* Trigonella foenum-graecum (Fabaceae)
* Tropaeolum majus (Tropaeolaceae)
* Valerianella locusta (Caprifoliaceae)
* Vernonia amygdalina (← Gymnanthemum amygdalinum / Asteraceae)
* Vernonia spp. (Asteraceae)
* Viola odorata (Violaceae)
* Xanthosoma sagittifolium (Araceae)

=== Zavamaniry fanao anana eto Madagasikara ===
Inty ny lisitry ny karazan-javamaniry fanao ananana volena eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Acmella oleracea]]'' na ''Spilanthes oleracea'' (''[[Asteraceae]]'') – [[anamalaho]],  ahimafana, felimafana, kalombanda, kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, kimotodohambazaha, laho, mangevitra, mangevitsa, mangevotsa, mangovitra, menavony, sarinanamalao
* ''[[Acmella repens]]'' (''Asteraceae'') –
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' (''[[Amaranthaceae]]'') – anamalaza, anambalaza, felikavola, fotsimbarinakoho, kimaroatody, maroatody, pokaty, tsipoapoaka // anambararata, tsiataolana
* ''[[Amaranthus caudatus]]'' (''Amaranthaceae'') – anapatsa, jaky fotsy
* ''[[Amaranthus cruentus]]'' (''Amaranthaceae'') – anapatsa mena, jaky mena
* ''[[Amaranthus hybridus]]'' (''Amaranthaceae'') – anamena // anandrano
** ''Amaranthus hybridus'' var. ''paniculatus'' (''Amaranthaceae'') –  anampatsimena, komoay // anamena
* ''[[Amaranthus retroflexus]]'' (''Amaranthaceae'') – anamalitalita, anatarika
* ''[[Amaranthus spinosus]]''  (''Amaranthaceae'') – anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatsalahy, dasy, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay // anampatsy, anatsilo, anapatsa
* ''Amaranthus'' spp. (''Amaranthaceae'') – anambary
* ''Amaranthus viridis'' (''Amaranthaceae'') – anamalitalita
* ''Asystasia gangetica'' (''Acanthaceae'') - mampody vady
* ''[[Basella alba]]'' (''[[Basellaceae]]'') –  
* ''[[Bidens pilosa]]'' (''[[Asteraceae]]'') – anantsinahibavy, anantsinahivavy, anantsinahy, anatsinahy, ravintsipolitra, traka, trakandrazana, trakaraza, trakavola, tsipolitra, voatraka
* ''[[Brassica juncea]]'' (''[[Brassicaceae]]'') – ananatsongo, ramiribaka // anatsonga
* ''[[Brassica oleracea]]'' (''Brassicaceae'') – [[laisoa]]
** Brassica oleracea subsp. capitata
* ''[[Brassica rapa]]'' (''Brassicaceae'') – petsay
** [[Brassica rapa subsp. chinensis|''Brassica rapa'' subsp. ''chinensis'']] na ''Brassica chinensis'' (''Brassicaceae'') – anambe, ananomby, anantsonga, kirebona, ramirebaka, ramiriba, tsonghe // petsay
** [[Brassica rapa subsp. pekinensis|''Brassica rapa'' subsp. ''pekinensis'']] ''na Brassica pekinensis'' --  anambe, anantsonga, anantsongaberavina, fotsivody, saodisina
** [[Brassica rapa var. parachinensis|''Brassica rapa'' var. ''parachinensis'']] na ''Brassica'' ''parachinensis'' (''Brassicaceae'') –  anantsonga // [[tisama]]
* ''[[Celosia argentea]]'' (''[[Amaranthaceae]]'') – anandasoa, mamiratsy // sanganakoholahy
* ''[[Celosia trigyna]]'' (''Amaranthaceae'') – ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo // sanganakoholahy
* ''[[Chenopodium album]]'' (''[[Amaranthaceae]]'' na ''[[Chenopodiaceae]]'') – anamenaka (jereo ''Chenopodium'')
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (''[[Araceae]]'') – barara, horirika, hoririny, kiboan-tsaonjo, sahomamy, sahomavo, sahombia, sahonga, sahongoaka, sahono, saoña, saonasaona, [[saonjo]], saonjofotsy, saonjohary, saonjohoririka, saonjokira, saonjomamy, saonjomanga, saonjondramandady, saonjondrano, saonjoramandady, saonjorano, saonjorika, sohono, sonjo, taho, taro, tazo // ravintsaonjo
* ''Colocasia'' spp. (''[[Araceae]]'') – horirika (jereo ''[[Colocasia]]'')
* ''[[Corchorus olitorius]]'' (''[[Malvaceae]]'') – (jereo ''[[Corchorus]]'')
* ''[[Crassocephalum crepidioides]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Cucurbita maxima]]'' (''[[Cucurbitaceae]]'') – anamboatavo, atondra, babaka, baby, betsetsa, felitsirebaka, fongy, kirio, mboga, pongy, taboara, taboary, tavo, trisebiky, tsirebika, voatavo, voatavohoko, voatavohova // ravim-boatavo
* ''Cucurbita'' spp. (voatavo) – anamboatavo
* ''[[Galinsoga parviflora]]'' (''[[Asteraceae]]'') –
* ''[[Galinsoga quadriradiata]]'' (''Asteraceae'') –
* ''[[Hibiscus sabdariffa]]'' (''[[Malvaceae]]'') -- divaina, divay, madisokarana, madisombazaha, voamahombazaha, voambombazaha
* ''[[Vomanga|Ipomoea batatas]]'' (''[[Convolvulaceae]]'') – ambizo, anantaraona, anantarohana, bageda, bariaho, batata, bege, bela,  bele, belena, belity, bemavo, bokala, bolidy, bolody, bonaka, borokay, gogavory, gogika, hoda, ikalamongo, kalafotsy, kalamanja, kalamavo, kalamena, kalamongo, kalandolaña, kalavory, kambara, kambo, kelemena, keliebo, keliladina, kelimena, kelimongo, kirangomena, ladim-bomanga, lohafinjo, mandady, mbizo, ovihazo, ovimanga, ovozao, ovy, rahoda, rahodaka, tanambizo, toñàña, tongotrakoho, tsidinambotofotsy, tsimanga, tsomanga, vihazo, vomanga, vorondro // anampôta, ravimbomanga, ravimbageda, ravimbele
* ''[[Lactuca sativa]]'' (''[[Asteraceae]]'') – [[salady]]
* ''[[Mangahazo|Manihot esculenta]]'' (''[[Euphorbiaceae]]'') –  // ravitoto, ravi-mangahazo, ravim-balahazo, ravi-mahogo
* ''[[Moringa drouhardii]]'' (''[[Moringaceae]]'') – hazomalanga, maroseranana, marosirana // ananambo
* ''[[Moringa oleifera]]'' (''Moringaceae'') – anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo // anamponga, ananambo
* ''[[Nasturtium officinale]]'' (''[[Brassicaceae]]'') – [[anandrano]]
* ''[[Portulaca oleracea]]'' (''[[Portulacaceae]]'') – anamatavy, ananjabora, fandrianomby, kalabotretra, kalabotretraka, kambo,  taikombelahy, tsikobokobondanitra // ravivita
* ''[[Sechium edule]]''  (''[[Cucurbitaceae]]'') – sosety, sosoty
* ''[[Solanum americanum]]'' (''[[Solanaceae]]'') –
* ''[[Voanantay|Solanum nigrum]]'' (''Solanaceae'') – amafaitra, amelo, anamafaika, anamainty, anamamidia, anamamy, anamangidy, anangitakely, anantsatria, anantsatry, famoizan' aretina, hanga, voanamainty, voananana, [[voanantay]] // anamamy
* ''[[Solanum nodiflorum]]'' (''Solanaceae'') – [[anamamy]], anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo // anamamy
* ''Solanum'' spp. (''Solanaceae'') –
* ''[[Sonchus oleraceus]]'' (''[[Asteraceae]]'') – anamboraka, beroberobazaha, beroberoka, beroberokamboa, beroberokondrilahy, majajay
* ''[[Tetragonia expansa]]'' (''[[Aizoaceae]]'') – anamamimbazaha
* ''[[Thelethylax minutiflora]]'' (''[[Podostemaceae]]'') – anandriana
* ''[[Vernonia amygdalina]]'' (''[[Asteraceae]]'') – vonsa, vonsavonsa
* ''Vernonia'' spp. (''Asteraceae'')
* ''[[Xanthosoma sagittifolium]]'' (''[[Araceae]]'') –

== Jereo koa ==

* [[Legioma]]
* ''[[Acmella]]'' ''- [[Alternanthera]] - [[Amaranthus]] - [[Asystasia]] - [[Basella]] - [[Bidens]] - [[Brassica]] - [[Celosia]] - [[Chenopodium]] - [[Colocasia]] - [[Corchorus]] - [[Crassocephalum]] - [[Cucurbita]] - [[Galinsoga]] - [[Hibiscus]] - [[Ipomoea]] - [[Lactuca]] - [[Manihot]] - [[Moringa]] -  [[Nasturtium]] - [[Portulaca]] - [[Sechium]] - [[Solanum]] - [[Sonchus]] - [[Spilanthes]] - [[Tetragonia]] - [[Thelethylax]] - [[Vernonia]] - [[Xanthosoma]]''
* [[Legioma fakany|Legioma faka]]
* [[Voamaina|Legioma maina]] na [[voamaina]]
* [[Legioma maitso]]
* [[Legioma taho]]
* [[Legioma voniny|Legioma vony]]
* [[Legioma voany]]
* [[Lisitry ny zavamaniry fanao anana]]

[[Sokajy:Zavamaniry]]

[[Sokajy:Fambolena]]</text>
      <sha1>mc0rqc15zpjlq8lexbwbod3ufggjwgs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146424</id>
      <parentid>1146328</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T08:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rohy anatiny</comment>
      <origin>1146424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13678" sha1="jh3mzj6v7x7pq3axxo97uq46b9bftyb" xml:space="preserve">[[Sary:항암배추.jpg|vignette|Petsay (''Brassica rapa'' subsp. ''pekinensis'')|399x399px]]
Ny '''anana''' na '''legioma ravina''' dia [[zavamaniry]] fihinan-dravina, matetika hanina manta, atao salady, ampiarahina amin' ny zava-manitra hafa hanatsarana ny tsirony sy ny fofony.

Ambany ny [[kalôria]] sy ny matavy ao amin' ny anana, nefa be [[prôteinina]] isaky ny kalôria izy, be tsiraka sakafo, be vy sy [[kalsiôma]], ary be [[vitaminina C]], [[karôtenôida]], [[loteinina]], [[asidra fôlika]] ary koa [[vitaminina K]]. Ny [[epinara]], ohatra amin' ny anana, dia ambany kalôria sy tavy isaky ny kalôria, ary be tsiraka sakafo, vitaminina C, [[vitaminina A]], karôtenôida, [[manganezy]] ary vitaminina K.

Misy karazany maro ny anana, saingy satria fôtôsintetika izy ireo dia misongadina manokana ny haavon' ny [[vitaminina K]]. Ny vitaminina K ao amin' ny anana no be indrindra. Noho izany dia tsy maintsy mitandrina manokana mba hamerana ny fihinanana anana ny mpampiasa fanafody misy vitaminina K.

Efa ho arivo ny karazan-jamaniry fihinan-dravina fantatra. Matetika dia avy amin' ny zavamaniry tsy maharitra ela, toy ny [[salady]] sy ny lalanda (na [[epinara]]), ny anana.  Anisan' ny legioma ravina ny karazana ao amin' ny ''[[Allium]]'' rehetra (ahitana ny tongolo isan-karazany) sy ny ''[[Foeniculum vulgare]]'' var. ''azoricum''. Manome ravina azo hanina koa ny zavamaniry toy ny hazo sasany. Azon' ny olombelona hanina ihany koa ny ravin' ny bozaka (''[[Poaceae]]'') maro, ​​saingy matetika amin' ny mosary no ihinanana azy; ohatra amin' izany ny [[jirofo]], ny [[varimbazaha]] sy ny [[vary ôrza]].

Azo ampiasaina mba hahatonga ireo ravina ireo ho azo atao sakafo ny fanomanana azy, toy ny fanamainana sy ny fikosohana na fitotoana azy hanjary vovoka, na ny fanerena azy hahazoana ny ranony.

== Zavamaniry fanao anana (notsongaina) ==

* ''[[Acmella oleracea]]'' (← ''Spilanthes oleracea'' / ''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Acmella repens]]'' (''Asteraceae'')
* ''[[Agastache foeniculum]]'' (''[[Lamiaceae]]'')
* ''[[Allium fistulosum]]'' (''[[Amaryllidaceae]]'')
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''[[Alternanthera sissoo]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus caudatus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus cruentus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus hybridus]]'' (anisany ny ''Amaranthus'' ''hybridus'' var. ''paniculatus'' / ''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus lividus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus retroflexus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus spinosus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus tricolor]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus viridis]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Asystasia gangetica]]'' (''[[Acanthaceae]]'')
* ''[[Atriplex hortensis]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Barbarea verna]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Basella alba]]'' (''[[Basellaceae]]'')
* ''[[Beta vulgaris]]'' (anisany: ''Beta vulgaris'' subsp. ''vulgaris'' ← ''Beta vulgaris'' ''flavescens'' / ''Amaranthaceae'')
* ''[[Bidens pilosa]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Brassica juncea]]'' (''Brassicaceae'')
* ''[[Brassica oleracea]]'' (anisany: ''Brassica oleracea'' var. ''gemmifera'', ''Brassica oleracea'' subsp. ''capitata'' / Brassicaceae)
* ''[[Brassica rapa]]'' (anisany: ''Brassica rapa'' subsp. ''chinensis'', ''Brassica rapa'' var. ''pekinensis'', ''Brassica rapa perviridis'', ''Brassica rapa'' var. ''parachinensis'' / ''Brassicaceae'')
* ''[[Campanula versicolor]]'' (''[[Campanulaceae]]'')
* ''[[Capsicum]]'' spp. (''[[Solanaceae]]'')
* ''[[Celosia argentea]]'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''[[Celosia trigyna]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Chenopodium album]]'' (''Amaranthaceae'' / ''[[Chenopodiaceae]]'')
* ''[[Chenopodium berlandieri]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Chenopodium quinoa]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Cichorium endivia]]'' (anisany: ''Cichorium endivia'' var. ''crispum'' et ''Cichorium endivia'' var. ''latifolium'' / ''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Cichorium intybus]]'' (anisany ''Cichorium intybus'' var. ''foliosum'' / ''Asteraceae'')
* ''[[Claytonia perfoliata]]'' (''[[Montiaceae]]'')
* ''[[Cleome gynandra]]'' (''[[Cleomaceae]]'')
* ''[[Cnidoscolus aconitifolius]]'' (''[[Euphorbiaceae]]'')
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (''[[Araceae]]'')
* ''[[Corchorus olitorius]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Crassocephalum crepidioides]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Cucurbita maxima]]'' (''[[Cucurbitaceae]]'')
* ''[[Cucurbita pepo]]'' (''Cucurbitaceae'')
* [[Daucus carota|''Daucus carota'' subsp. ''sativus'']] (''[[Apiaceae]]'')
* ''[[Eruca sativa]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Foeniculum vulgare]]'' (''Apiaceae'')
* ''[[Galinsoga parviflora]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Galinsoga quadriradiata]]'' (''Asteraceae'')
* ''[[Gynura bicolor]]'' (''Asteraceae'')
* ''[[Gynura procumbens]]'' (''Asteraceae'')
* ''[[Hemerocallis fulva]]'' (''Asphodelaceae'')
* ''[[Hibiscus sabdariffa]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Ipomoea aquatica]]'' (''[[Convolvulaceae]]'')
* ''[[Ipomoea batatas]]'' (''Convolvulaceae'')
* ''[[Lactuca sativa]]'' (''Asteraceae'')
* ''[[Lepidium meyenii]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Lycium chinense]]'' (''[[Solanaceae]]'')
* ''[[Malva moschata]]'' (''Malvaceae'')
* ''[[Manihot esculenta]]'' (''[[Euphorbiaceae]]'')
* ''[[Mesembryanthemum crystallinum]]'' (''[[Aizoaceae]]'')
* ''[[Moringa drouhardii]]'' (''[[Moringaceae]]'')
* ''[[Moringa oleifera]]'' (''Moringaceae'')
* ''[[Nasturtium officinale]]'' (''Brassicaceae'')
* ''[[Perilla frutescens]]'' (''[[Lamiaceae]]'')
* ''[[Phytolacca americana]]'' (''[[Phytolaccaceae]]'')
* ''[[Portulaca oleracea]]'' (''[[Portulacaceae]]'')
* ''[[Rheum × hybridum]]'' (''[[Polygonaceae]]'')
* ''[[Rheum rhabarbarum]]'' (''Polygonaceae'')
* ''[[Rumex acetosa]]'' (''Polygonaceae'')
* ''[[Sassafras albidum]]'' (''[[Lauraceae]]'')
* ''[[Sauropus androgynus]]'' (''[[Phyllanthaceae]]'')
* ''[[Sechium edule]]'' (''[[Cucurbitaceae]]'')
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' (''[[Solanaceae]]'')
* ''[[Solanum americanum]]'' (''Solanaceae'')
* ''[[Solanum nigrum]]'' (''Solanaceae'')
* ''[[Solanum nodiflorum]]'' (''Solanaceae'')
* ''[[Sonchus asper]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Sonchus oleraceus]]'' (''Asteraceae'')
* ''[[Spinacia oleracea]]'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''[[Tetragonia tetragonioides]]'' (← ''[[Tetragonia expansa]]'' / ''[[Aizoaceae]]'')
* ''[[Thelethylax minutiflora]]'' (''[[Podostemaceae]]'')
* ''[[Trigonella foenum-graecum]]'' (''[[Fabaceae]]'')
* ''[[Tropaeolum majus]]'' (''[[Tropaeolaceae]]'')
* ''[[Valerianella locusta]]'' (''[[Caprifoliaceae]]'')
* ''[[Vernonia amygdalina]]'' (← ''[[Gymnanthemum amygdalinum]]'' / ''Asteraceae'')
* ''[[Viola odorata]]'' (''[[Violaceae]]'')
* ''[[Xanthosoma sagittifolium]]'' (''[[Araceae]]'')

=== Zavamaniry fanao anana eto Madagasikara ===
Inty ny lisitry ny karazan-javamaniry fanao anana volena eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Acmella oleracea]]'' na ''Spilanthes oleracea'' (''[[Asteraceae]]'') – [[anamalaho]],  ahimafana, felimafana, kalombanda, kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, kimotodohambazaha, laho, mangevitra, mangevitsa, mangevotsa, mangovitra, menavony, sarinanamalao
* ''[[Acmella repens]]'' (''Asteraceae'') –
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' (''[[Amaranthaceae]]'') – anamalaza, anambalaza, felikavola, fotsimbarinakoho, kimaroatody, maroatody, pokaty, tsipoapoaka // anambararata, tsiataolana
* ''[[Amaranthus caudatus]]'' (''Amaranthaceae'') – anapatsa, jaky fotsy
* ''[[Amaranthus cruentus]]'' (''Amaranthaceae'') – anapatsa mena, jaky mena
* ''[[Amaranthus hybridus]]'' (''Amaranthaceae'') – anamena // anandrano
** ''Amaranthus hybridus'' var. ''paniculatus'' (''Amaranthaceae'') –  anampatsimena, komoay // anamena
* ''[[Amaranthus retroflexus]]'' (''Amaranthaceae'') – anamalitalita, anatarika
* ''[[Amaranthus spinosus]]''  (''Amaranthaceae'') – anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatsalahy, dasy, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay // anampatsy, anatsilo, anapatsa
* ''Amaranthus'' spp. (''Amaranthaceae'') – anambary
* ''[[Amaranthus viridis]]'' (''Amaranthaceae'') – anamalitalita
* ''[[Asystasia gangetica]]'' (''[[Acanthaceae]]'') - mampody vady
* ''[[Basella alba]]'' (''[[Basellaceae]]'') –  
* ''[[Bidens pilosa]]'' (''[[Asteraceae]]'') – anantsinahibavy, anantsinahivavy, anantsinahy, anatsinahy, ravintsipolitra, traka, trakandrazana, trakaraza, trakavola, tsipolitra, voatraka
* ''[[Brassica juncea]]'' (''[[Brassicaceae]]'') – ananatsongo, ramiribaka // anatsonga
* ''[[Brassica oleracea]]'' (''Brassicaceae'') – [[laisoa]]
** ''Brassica oleracea'' subsp. ''capitata''
* ''[[Brassica rapa]]'' (''Brassicaceae'') – petsay
** [[Brassica rapa subsp. chinensis|''Brassica rapa'' subsp. ''chinensis'']] na ''Brassica chinensis'' (''Brassicaceae'') – anambe, ananomby, anantsonga, kirebona, ramirebaka, ramiriba, tsonghe // petsay
** [[Brassica rapa subsp. pekinensis|''Brassica rapa'' subsp. ''pekinensis'']] ''na Brassica pekinensis'' --  anambe, anantsonga, anantsongaberavina, fotsivody, saodisina
** [[Brassica rapa var. parachinensis|''Brassica rapa'' var. ''parachinensis'']] na ''Brassica'' ''parachinensis'' (''Brassicaceae'') –  anantsonga // [[tisama]]
* ''[[Celosia argentea]]'' (''[[Amaranthaceae]]'') – anandasoa, mamiratsy // sanganakoholahy
* ''[[Celosia trigyna]]'' (''Amaranthaceae'') – ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo // sanganakoholahy
* ''[[Chenopodium album]]'' (''[[Amaranthaceae]]'' na ''[[Chenopodiaceae]]'') – anamenaka (jereo ''[[Chenopodium]]'')
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (''[[Araceae]]'') – barara, horirika, hoririny, kiboan-tsaonjo, sahomamy, sahomavo, sahombia, sahonga, sahongoaka, sahono, saoña, saonasaona, [[saonjo]], saonjofotsy, saonjohary, saonjohoririka, saonjokira, saonjomamy, saonjomanga, saonjondramandady, saonjondrano, saonjoramandady, saonjorano, saonjorika, sohono, sonjo, taho, taro, tazo
* ''Colocasia'' spp. (''[[Araceae]]'') – horirika (jereo ''[[Colocasia]]'')
* ''[[Corchorus olitorius]]'' (''[[Malvaceae]]'') – (jereo ''[[Corchorus]]'')
* ''[[Crassocephalum crepidioides]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Cucurbita maxima]]'' (''[[Cucurbitaceae]]'') – anamboatavo, atondra, babaka, baby, betsetsa, felitsirebaka, fongy, kirio, mboga, pongy, taboara, taboary, tavo, trisebiky, tsirebika, voatavo, voatavohoko, voatavohova // ravim-boatavo
* ''Cucurbita'' spp. (voatavo) – anamboatavo
* ''[[Galinsoga parviflora]]'' (''[[Asteraceae]]'') –
* ''[[Galinsoga quadriradiata]]'' (''Asteraceae'') –
* ''[[Hibiscus sabdariffa]]'' (''[[Malvaceae]]'') -- divaina, divay, madisokarana, madisombazaha, voamahombazaha, voambombazaha
* ''[[Vomanga|Ipomoea batatas]]'' (''[[Convolvulaceae]]'') – ambizo, anantaraona, anantarohana, bageda, bariaho, batata, bege, bela,  bele, belena, belity, bemavo, bokala, bolidy, bolody, bonaka, borokay, gogavory, gogika, hoda, ikalamongo, kalafotsy, kalamanja, kalamavo, kalamena, kalamongo, kalandolaña, kalavory, kambara, kambo, kelemena, keliebo, keliladina, kelimena, kelimongo, kirangomena, ladim-bomanga, lohafinjo, mandady, mbizo, ovihazo, ovimanga, ovozao, ovy, rahoda, rahodaka, tanambizo, toñàña, tongotrakoho, tsidinambotofotsy, tsimanga, tsomanga, vihazo, vomanga, vorondro // anampôta, ravimbomanga, ravimbageda, ravimbele
* ''[[Lactuca sativa]]'' (''[[Asteraceae]]'') – [[salady]]
* ''[[Mangahazo|Manihot esculenta]]'' (''[[Euphorbiaceae]]'') –  // ravitoto, ravi-mangahazo, ravim-balahazo, ravi-mahogo
* ''[[Moringa drouhardii]]'' (''[[Moringaceae]]'') – hazomalanga, maroseranana, marosirana // ananambo
* ''[[Moringa oleifera]]'' (''Moringaceae'') – anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo // anamponga, ananambo
* ''[[Nasturtium officinale]]'' (''[[Brassicaceae]]'') – [[anandrano]]
* ''[[Portulaca oleracea]]'' (''[[Portulacaceae]]'') – anamatavy, ananjabora, fandrianomby, kalabotretra, kalabotretraka, kambo,  taikombelahy, tsikobokobondanitra // ravivita
* ''[[Sechium edule]]''  (''[[Cucurbitaceae]]'') – sosety, sosoty
* ''[[Solanum americanum]]'' (''[[Solanaceae]]'') –
* ''[[Voanantay|Solanum nigrum]]'' (''Solanaceae'') – amafaitra, amelo, anamafaika, anamainty, anamamidia, anamamy, anamangidy, anangitakely, anantsatria, anantsatry, famoizan' aretina, hanga, voanamainty, voananana, [[voanantay]] 
* ''[[Solanum nodiflorum]]'' (''Solanaceae'') – [[anamamy]], anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo
* ''[[Sonchus oleraceus]]'' (''[[Asteraceae]]'') – anamboraka, beroberobazaha, beroberoka, beroberokamboa, beroberokondrilahy, majajay
* ''[[Tetragonia expansa]]'' (''[[Aizoaceae]]'') – anamamimbazaha
* ''[[Thelethylax minutiflora]]'' (''[[Podostemaceae]]'') – anandriana
* ''[[Vernonia amygdalina]]'' (''[[Asteraceae]]'') – vonsa, vonsavonsa
* ''[[Xanthosoma sagittifolium]]'' (''[[Araceae]]'') –

== Jereo koa ==

* [[Legioma]]
* ''[[Acmella]]'' ''- [[Alternanthera]] - [[Amaranthus]] - [[Asystasia]] - [[Basella]] - [[Bidens]] - [[Brassica]] - [[Celosia]] - [[Chenopodium]] - [[Colocasia]] - [[Corchorus]] - [[Crassocephalum]] - [[Cucurbita]] - [[Galinsoga]] - [[Hibiscus]] - [[Ipomoea]] - [[Lactuca]] - [[Manihot]] - [[Moringa]] -  [[Nasturtium]] - [[Portulaca]] - [[Sechium]] - [[Solanum]] - [[Sonchus]] - [[Spilanthes]] - [[Tetragonia]] - [[Thelethylax]] - [[Vernonia]] - [[Xanthosoma]]''
* [[Legioma fakany|Legioma faka]]
* [[Voamaina|Legioma maina]] na [[voamaina]]
* [[Legioma maitso]]
* [[Legioma taho]]
* [[Legioma voniny|Legioma vony]]
* [[Legioma voany]]
* [[Lisitry ny zavamaniry fanao anana]]

[[Sokajy:Zavamaniry]]

[[Sokajy:Fambolena]]</text>
      <sha1>jh3mzj6v7x7pq3axxo97uq46b9bftyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taheza (renirano)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279973</id>
    <revision>
      <id>1146387</id>
      <parentid>1063941</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="975" sha1="emalefekqytbc5h8fdc2yygy9r00a8t" xml:space="preserve">I '''Taheza''' dia renirano eto [[Madagasikara]], sakelidrano avy amin' ny ilany ankavanana, mivarina any amin' i [[Onilahy (ony)|Onilahy]] ao amin' ny [[faritra Atsimo-Andrefana]], ivarinan' ny renirano roa hafa, dia i Hona (12 km) sy i [[Beheoky]] (14 km). Avy avaratra mianandrefana ny zotrany. Renirano tsy mety ritra mandavan-taona noho ireo sakelidrano manompo azy tsy dia mety ritra koa i Taheza.

Eo amin' ny fihaonan' izy ireo ny tanàna kelin' i [[Bezaha]]. Ny sahan-dranon' i Taheza dia manangona ny rano avy ao Isalo, ao amin' ny faritra misy rotsak' orana isan-taona, manodidina ny 700 mm. I Taheza no manome saika ny ampahatelon' ny rano mikoriana ao amin' i Onilahy. Ny vahoaka [[antanosy]] mpifindra monina ao amin' ny faritr' i Taheza ambany dia mampandroso ny [[fambolem-bary]].

== Jereo koa ==

* [[Lisitry ny renirano eto Madagasikara]]
{{reflist}}
{{Renirano malagasy}}
[[Sokajy:Reniranon'i Faritra Atsimo-Andrefana]]
[[Sokajy:Reniranon'i Madagasikara]]</text>
      <sha1>emalefekqytbc5h8fdc2yygy9r00a8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsikafonkafombazaha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281227</id>
    <revision>
      <id>1146422</id>
      <parentid>1134947</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:24:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="ggd1lo15zh46g2t3m2vr4yr7kpzkqq8" xml:space="preserve">[[Sary:Jacinthe d'eau (Eichhornia crassipes) ou encore camalote à ganvié au Bénin 08.jpg|vignette|348x348px|Tsikafonkafombazaha (''Eichhornia crassipes'')]]
[[Sary:Water plant Antanifotsy.jpeg|vignette|Tsikafonkafombazaha maniry ao Imerinafovoany, [[Madagasikara]]]]
Ny '''tsikafonkafombazaha''', izay atao hoe '''tsikafonkafona''' ihany koa, dia karazana [[zavamaniry]] an-d[[renirano]] sy amin' ny [[lakandrano]] ary anaty [[farihy]], amin' ny faritra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Pontederiaceae]]''. '''''Eichhornia crassipes'''''  na '''''Pontederia crassipes''''' ny anarany ara-tsiansa. Any [[Amerika Atsimo]] no fiaviany, ao amin' ny [[deboka]] [[Amazônia|amazôniana]] sy ao amin' ny farihy lehibe sy [[honahona]] ao amin' ny faritr' i Pantanal any amin' ny tapany andrefana amin' i [[Brezila]] no fiaviany.

Anisan' ny zavamaniry ratsy maniry sy [[Zavamaniry manafika|miparitaka haingana]] ny tsikafonkafombazaha. Mitambatambatra metevina sady mitsinkafona ambony rano ny [[Taho|tahony]]. Izy no haingam-paniry indrindra amin' ny zavamaniry rehetra: mahatratra 2 hatramin' ny 5&amp;nbsp;m isan' andro ny kinovany sasany maniry any [[Azia Atsimo-Atsinanana]].
[[Sary:Water Hyacinths (Eichhornia crassipes) (13739218794).jpg|vignette|Tsikafonkafombazaha ao amin' ny Kruger National Park atsy [[Afrika Atsimo]]]]
Ny [[Eorôpa|Eorôpeana]] no nampiditra ny tsikafonkafombazaha teto [[Madagasikara]] tamin' ny taona 1925; taty aoriana dia nanelingelina ny fikorianan' ny rano amin' ny lakandrano io zavamaniry io sady nameno ny [[farihy]] sy ny [[dobo]]. Atao sakafon' ny [[omby]] be ronono anefa izy sady azo atao zezika amin' ny [[tanimbary]].

== Jereo koa ==

* ''[[Eichhornia]]''
* ''[[Pontederia]]'' 

* [[Tsikafonkafona]]: ''Pistia stratiotes''</text>
      <sha1>ggd1lo15zh46g2t3m2vr4yr7kpzkqq8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146423</id>
      <parentid>1146422</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="e9wz66ajrgbuaj2fbjxbsousbjqbow7" xml:space="preserve">[[Sary:Jacinthe d'eau (Eichhornia crassipes) ou encore camalote à ganvié au Bénin 08.jpg|vignette|348x348px|Tsikafonkafombazaha (''Eichhornia crassipes'')]]
[[Sary:Water plant Antanifotsy.jpeg|vignette|Tsikafonkafombazaha maniry ao Imerinafovoany, [[Madagasikara]]]]
Ny '''tsikafonkafombazaha''', izay atao hoe '''tsikafonkafona''' ihany koa, dia karazana [[zavamaniry]] an-d[[renirano]] sy amin' ny [[lakandrano]] ary anaty [[farihy]], amin' ny faritra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Pontederiaceae]]''. '''''Pontederia crassipes''''' ny anarany ara-tsiansa (''Eichhornia crassipes''  teo aloha). Any [[Amerika Atsimo]] no fiaviany, ao amin' ny [[deboka]] [[Amazônia|amazôniana]] sy ao amin' ny farihy lehibe sy [[honahona]] ao amin' ny faritr' i Pantanal any amin' ny tapany andrefana amin' i [[Brezila]] no fiaviany.

Anisan' ny zavamaniry ratsy maniry sy [[Zavamaniry manafika|miparitaka haingana]] ny tsikafonkafombazaha. Mitambatambatra metevina sady mitsinkafona ambony rano ny [[Taho|tahony]]. Izy no haingam-paniry indrindra amin' ny zavamaniry rehetra: mahatratra 2 hatramin' ny 5&amp;nbsp;m isan' andro ny kinovany sasany maniry any [[Azia Atsimo-Atsinanana]].
[[Sary:Water Hyacinths (Eichhornia crassipes) (13739218794).jpg|vignette|Tsikafonkafombazaha ao amin' ny Kruger National Park atsy [[Afrika Atsimo]]]]
Ny [[Eorôpa|Eorôpeana]] no nampiditra ny tsikafonkafombazaha teto [[Madagasikara]] tamin' ny taona 1925; taty aoriana dia nanelingelina ny fikorianan' ny rano amin' ny lakandrano io zavamaniry io sady nameno ny [[farihy]] sy ny [[dobo]]. Atao sakafon' ny [[omby]] be ronono anefa izy sady azo atao zezika amin' ny [[tanimbary]].

== Jereo koa ==

* ''[[Eichhornia]]''
* ''[[Pontederia]]'' 

* [[Tsikafonkafona]]: ''Pistia stratiotes''</text>
      <sha1>e9wz66ajrgbuaj2fbjxbsousbjqbow7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pistia stratiotes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281228</id>
    <revision>
      <id>1146405</id>
      <parentid>1141528</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1329" sha1="t2gof1etw9irntgk7lzmynuvwq2auja" xml:space="preserve">[[Sary:Water Lettuces (Pistia stratiotes) (6766645601).jpg|vignette|336x336px|Tsikafonkafona ao Tikal, any [[Goatemala]])]]
[[Sary:Pistia stratiotes 1.jpg|vignette|Tsikafonkafona ]]
Ny '''''Pistia stratiotes''''' dia [[zavamaniry]] anaty [[rano]], ao amin' ny fianakavian-javamaniry ''[[Araceae]],'' izay maniry amin' ny faritra rehetra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]] any [[Amerika]], any [[Azia]], aty [[Afrika]] ary any [[Ôseania]], sady efa nampidirina koa any [[Eorôpa]]. Maniry [[Zavamaniry mandavan-taona|mandavan-taona]] izy, mitsinkafona ambony rano, misandrahaka sy mifaningotra ary mihantona anaty rano ny [[Faka|fakany]] izay mahatratra 50 sm. Tsy manana [[Taho|tahony]] izy. Atao hoe '''azafo''', '''hazafo''', '''raizafy''', '''ranomanafaka''', '''rasanjaka''', '''savamanipaka''', '''tsinkafonkafonka''' koa io '''zavamairy''' io amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]..

Eny amin' ny [[lakandrano]], ny [[renirano]] mikoriana mora, ny hady misy rano, ny [[tanimbary]] ary ny [[dobo]] no tian' ny tsikafonkafona aniriana indrindra. Mety ho rakotra azy tanteraka ny toerana aniriany ary hovoasakany ny fisian' ny [[ôksizenina]] ao anaty [[rano]] ka mahatonga ny fahafatesan' ny [[trondro]], ho voahelingeliny koa ny fifamoivoizana anaty rano.

== Jereo koa ==

* ''[[Pistia]]''

* [[Tsikafonkafombazaha]]</text>
      <sha1>t2gof1etw9irntgk7lzmynuvwq2auja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146412</id>
      <parentid>1146405</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1378" sha1="he4ajzebpkloa2fkvqkgbw9a8d0pfo0" xml:space="preserve">[[Sary:Water Lettuces (Pistia stratiotes) (6766645601).jpg|vignette|336x336px|Tsikafonkafona ao Tikal, any [[Goatemala]])]]
[[Sary:Pistia stratiotes 1.jpg|vignette|Tsikafonkafona ]]
Ny '''''Pistia stratiotes''''' dia [[zavamaniry]] anaty [[rano]], ao amin' ny fianakavian-javamaniry ''[[Araceae]],'' izay maniry amin' ny faritra rehetra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]] any [[Amerika]], any [[Azia]], aty [[Afrika]] ary any [[Ôseania]], sady efa nampidirina koa any [[Eorôpa]]. Maniry [[Zavamaniry mandavan-taona|mandavan-taona]] izy, mitsinkafona ambony rano, misandrahaka sy mifaningotra ary mihantona anaty rano ny [[Faka|fakany]] izay mahatratra 50 sm. Tsy manana [[Taho|tahony]] izy. Atao hoe '''azafo''', '''hazafo''', '''raizafy''', '''ranomanafaka''', '''rasanjaka''', '''savamanipaka''', '''tsinkafonkafonka''' koa io '''zavamairy''' io amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]..

Eny amin' ny [[lakandrano]], ny [[renirano]] mikoriana mora, ny hady misy rano, ny [[tanimbary]] ary ny [[dobo]] no tian' ny tsikafonkafona aniriana indrindra. Mety ho rakotra azy tanteraka ny toerana aniriany ary hovoasakany ny fisian' ny [[ôksizenina]] ao anaty [[rano]] ka mahatonga ny fahafatesan' ny [[trondro]], ho voahelingeliny koa ny fifamoivoizana anaty rano.

== Jereo koa ==

* ''[[Pistia]]''

* [[Tsikafonkafombazaha]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]</text>
      <sha1>he4ajzebpkloa2fkvqkgbw9a8d0pfo0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146420</id>
      <parentid>1146412</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <comment>Fampiasana</comment>
      <origin>1146420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3775" sha1="td3unqu95ese136ubngnup10wbup907" xml:space="preserve">[[Sary:Water Lettuces (Pistia stratiotes) (6766645601).jpg|vignette|367x367px|Tsikafonkafona ao Tikal, any [[Goatemala]])]]
[[Sary:Pistia stratiotes 1.jpg|vignette|Tsikafonkafona ]]
Ny '''''Pistia stratiotes''''' dia [[zavamaniry]] anaty [[rano]], ao amin' ny fianakavian-javamaniry ''[[Araceae]],'' izay maniry amin' ny faritra rehetra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]] any [[Amerika]], any [[Azia]], aty [[Afrika]] ary any [[Ôseania]], sady efa nampidirina koa any [[Eorôpa]]. Maniry [[Zavamaniry mandavan-taona|mandavan-taona]] izy, mitsinkafona ambony rano, misandrahaka sy mifaningotra ary mihantona anaty rano ny [[Faka|fakany]] izay mahatratra 50 sm. Tsy manana [[Taho|tahony]] izy. Atao hoe '''azafo''', '''hazafo''', '''raizafy''', '''ranomanafaka''', '''rasanjaka''', '''savamanipaka''', '''tsinkafonkafonka''' koa io '''zavamairy''' io amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]..

Eny amin' ny [[lakandrano]], ny [[renirano]] mikoriana mora, ny hady misy rano, ny [[tanimbary]] ary ny [[dobo]] no tian' ny tsikafonkafona aniriana indrindra. Mety ho rakotra azy tanteraka ny toerana aniriany ary hovoasakany ny fisian' ny [[ôksizenina]] ao anaty [[rano]] ka mahatonga ny fahafatesan' ny [[trondro]], ho voahelingeliny koa ny fifamoivoizana anaty rano.

== Fampiasana ==
[[Sary:Pistia stratiotes0.jpg|ankavia|vignette|Ravin' ny ''Pistia stratiote'']]
Misy fampiasana ara-pitsaboana isan-karazany ny ''Pistia stratiotes'' manerana ny faritra maro any [[Azia]] sy atỳ [[Afrika]]. Any [[Nizerià|Nizeria]], ny raviny maina dia amboarina ho vovoka ary apetaka amin' ny [[ratra]] sy [[fery]] mba hanadiovana azy tsy hisy mikrôba&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Ajibesin, Kola' Kayode (2012-11-25). &quot;[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/588 Ethnobotanical Survey of Plants Used for Skin Diseases and Related Ailments in Akwa Ibom State, Nigeria]&quot;. ''Ethnobotany Research and Applications''. 10: 463–522. ISSN 1547-3465.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Misy fampiasana mitovy amin' izany amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana, izay ampiasana ny vovoka azo avy aminy raviny mba hitsaboana ny fery vokatry ny [[farasisa]] sy ny aretina mahazo ny [[hoditra]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;&lt;small&gt;Shyamsundar, D; Premkumar, VG (2005). &quot;[https://journals.lww.com/iphr/pages/default.aspx?__cf_chl_f_tk=u6kqZQ7AIHy431M5E6TdTspbVT89RWz5lq7Ev59aXDI-1783062785-1.0.1.1-1LW7UO8EpS0weyiPjXZlA9OArBwnxgkGEvVoPeyfgS8 Antidermatophytic activity of Pistia stratiotes]&quot;. ''Indian Journal of Pharmacology''. 37 (2): 127. doi:10.4103/0253-7613.15116. ISSN 0253-7613.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Any Nizeria sy [[Gambia]], afangaro amin' ny rano ny raviny mba hanasana maso hitsaboana ny [[takodimia]] vokatry ny tsy fahazakana akora sasany&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Koffuor, George Asumeng; Kyei, Samuel; Asiamah, Emmanuel A; Atobiga, Clement Nsobire; Awuah, Agnes; Abokyi, Samuel (2014). &quot;[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4166813/ Antiallergic effect of an aqueous leaf extract of Pistia stratiotes in murine model of ovalbumin-induced allergic conjunctivitis]&quot;. ''Pharmacognosy Research''. 6 (4): 274–279. doi:10.4103/0974-8490.138243. ISSN 0974-8490. PMC 4166813. &lt;nowiki&gt;PMID 25276062&lt;/nowiki&gt;.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;; fantatra fa mampangatsiatsiaka sy mampitony fanaintainan' ny maso&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.upwta.1_447 &lt;nowiki&gt;Pistia stratiotes Linn. [family Araceae] on JSTOR&lt;/nowiki&gt;]&quot;. ''plants.jstor.org''. Notsidihina 2021-11-29.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Ankoatra izany, ny lavenon' ny ravin' ny ''Pistia stratiotes'' dia ampiasaina hitsaboana ny areti-mihanaka amin' ny hodi-doha, ao amn' ny amin'ny fitsaboana nentim-paharazana indiana sy nizeriana&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Jereo koa ==

* ''[[Pistia]]''

* [[Tsikafonkafombazaha]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]

== Loharano ==</text>
      <sha1>td3unqu95ese136ubngnup10wbup907</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146421</id>
      <parentid>1146420</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3791" sha1="qbl055vax45dfr0t57gym5ompvk49a1" xml:space="preserve">[[Sary:Water Lettuces (Pistia stratiotes) (6766645601).jpg|vignette|367x367px|Tsikafonkafona ao Tikal, any [[Goatemala]])]]
[[Sary:Pistia stratiotes 1.jpg|vignette|Tsikafonkafona ]]
Ny '''''Pistia stratiotes''''' dia [[zavamaniry]] anaty [[rano]], ao amin' ny fianakavian-javamaniry ''[[Araceae]],'' izay maniry amin' ny faritra rehetra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]] any [[Amerika]], any [[Azia]], aty [[Afrika]] ary any [[Ôseania]], sady efa nampidirina koa any [[Eorôpa]]. Maniry [[Zavamaniry mandavan-taona|mandavan-taona]] izy, mitsinkafona ambony rano, misandrahaka sy mifaningotra ary mihantona anaty rano ny [[Faka|fakany]] izay mahatratra 50 sm. Tsy manana [[Taho|tahony]] izy. Atao hoe '''azafo''', '''hazafo''', '''raizafy''', '''ranomanafaka''', '''rasanjaka''', '''savamanipaka''', '''tsikafonkafona''', '''tsinkafonkafonka''' koa io zavamairy io amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]..

Eny amin' ny [[lakandrano]], ny [[renirano]] mikoriana mora, ny hady misy rano, ny [[tanimbary]] ary ny [[dobo]] no tian' ny tsikafonkafona aniriana indrindra. Mety ho rakotra azy tanteraka ny toerana aniriany ary hovoasakany ny fisian' ny [[ôksizenina]] ao anaty [[rano]] ka mahatonga ny fahafatesan' ny [[trondro]], ho voahelingeliny koa ny fifamoivoizana anaty rano.

== Fampiasana ==
[[Sary:Pistia stratiotes0.jpg|ankavia|vignette|Ravin' ny ''Pistia stratiote'']]
Misy fampiasana ara-pitsaboana isan-karazany ny ''Pistia stratiotes'' manerana ny faritra maro any [[Azia]] sy atỳ [[Afrika]]. Any [[Nizerià|Nizeria]], ny raviny maina dia amboarina ho vovoka ary apetaka amin' ny [[ratra]] sy [[fery]] mba hanadiovana azy tsy hisy mikrôba&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Ajibesin, Kola' Kayode (2012-11-25). &quot;[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/588 Ethnobotanical Survey of Plants Used for Skin Diseases and Related Ailments in Akwa Ibom State, Nigeria]&quot;. ''Ethnobotany Research and Applications''. 10: 463–522. ISSN 1547-3465.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Misy fampiasana mitovy amin' izany amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana, izay ampiasana ny vovoka azo avy aminy raviny mba hitsaboana ny fery vokatry ny [[farasisa]] sy ny aretina mahazo ny [[hoditra]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;&lt;small&gt;Shyamsundar, D; Premkumar, VG (2005). &quot;[https://journals.lww.com/iphr/pages/default.aspx?__cf_chl_f_tk=u6kqZQ7AIHy431M5E6TdTspbVT89RWz5lq7Ev59aXDI-1783062785-1.0.1.1-1LW7UO8EpS0weyiPjXZlA9OArBwnxgkGEvVoPeyfgS8 Antidermatophytic activity of Pistia stratiotes]&quot;. ''Indian Journal of Pharmacology''. 37 (2): 127. doi:10.4103/0253-7613.15116. ISSN 0253-7613.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Any Nizeria sy [[Gambia]], afangaro amin' ny rano ny raviny mba hanasana maso hitsaboana ny [[takodimia]] vokatry ny tsy fahazakana akora sasany&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Koffuor, George Asumeng; Kyei, Samuel; Asiamah, Emmanuel A; Atobiga, Clement Nsobire; Awuah, Agnes; Abokyi, Samuel (2014). &quot;[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4166813/ Antiallergic effect of an aqueous leaf extract of Pistia stratiotes in murine model of ovalbumin-induced allergic conjunctivitis]&quot;. ''Pharmacognosy Research''. 6 (4): 274–279. doi:10.4103/0974-8490.138243. ISSN 0974-8490. PMC 4166813. &lt;nowiki&gt;PMID 25276062&lt;/nowiki&gt;.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;; fantatra fa mampangatsiatsiaka sy mampitony fanaintainan' ny maso&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.upwta.1_447 &lt;nowiki&gt;Pistia stratiotes Linn. [family Araceae] on JSTOR&lt;/nowiki&gt;]&quot;. ''plants.jstor.org''. Notsidihina 2021-11-29.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Ankoatra izany, ny lavenon' ny ravin' ny ''Pistia stratiotes'' dia ampiasaina hitsaboana ny areti-mihanaka amin' ny hodi-doha, ao amn' ny amin'ny fitsaboana nentim-paharazana indiana sy nizeriana&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Jereo koa ==

* ''[[Pistia]]''

* [[Tsikafonkafombazaha]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]

== Loharano ==</text>
      <sha1>qbl055vax45dfr0t57gym5ompvk49a1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fifinto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281429</id>
    <revision>
      <id>1146325</id>
      <parentid>1146310</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T12:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <comment>Ohatra</comment>
      <origin>1146325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3742" sha1="c74ud5j98j2mjgntmehew6besget0ae" xml:space="preserve">[[Sary:Spices1.jpg|thumb|Fifinto|367x367px]]

Ny '''fifinto''' na '''zavamanitra''' dia akora vojanahary toy ny [[Vihin-javamaniry|vihy]], [[voankazo|voa]], [[faka]], [[hodi-kazo]], na taovan-javamaniry hafa ampiasaina voalohany indrindra amin' ny fatra kely mba hanatsara ny loko sy ny tsiro ary ny hanitry ny sakafo, na mba hitahirizana izany maharitra. Miavaka amin' ny [[anana]] ny fifinto, dia ny raviny, ny [[Vony|voniny]], na ny [[Taho|tahony]] amin' ny zavamaniry ampiasaina ho hanitra na fanaingoana. Indraindray dia ampiasaina amin' ny fitsaboana, amin' ny fombafomba ara-pivavahana, amin' ny kôsmetika na amin' ny famokarana menaka manitra ny fifinto. Misy amin' izy ireo ny manana tsito masiatsiaka. Ampiasaina amin' ny fitsaboana sy amin' ny fandokoana na amin' ny fanasitiliana koa ny fifinto.

Avy amin' ny faritra samihafa amin' ny zavamaniry ny fifinto: [[Hodi-kazo|hodiny]] ([[kanelina]] - ''Cinnamomum verum'' sns), [[Vony|voniny]] ([[jirofo]] - ''Syzygium aromaticum''), [[Voankazo|voany]] ([[dipoavatra]] - ''Piper nigrum'' sns, [[karaotinsoavaly]] - ''Anethum graveolens'', [[Sakay (fanao sakafo)|sakay]] - ''Capsicum frutescens'' sns), [[Taranja (taova)|taranjany]] ([[sakamalao]] - ''Zingiber officinale'', [[tamotamo]] - ''Syzygium aromaticum''), [[Vihim-boa|vihim-boany]] ([[rarambazaha]] - ''Myristica fragrans'', [[ramiribaka]] - ''Brassica juncea''), sns. Na izany aza, misy famaritana sasany tsy mampiditra ireo zavamaniry izay ampiasana ravina ([[persily]] - ''Petroselinum crispum'', [[Basilika (zavamaniry)|basilika]] - ''Ocimum basilicum'', sns.), tahony, na vodiny ([[tongolobe]] - ''Allium cepa'', [[Tongologasy|tongololay]] - ''Allium sativum'', sns.): sokajiana ho anana manitra izy ireo.

== Ohatra ==

* ''[[Aframomum angustifolium]]''
* ''[[Aframomum hambury]]''
* ''[[Aframomum melegueta]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Allium sativum]]''
* ''[[Amomum aromaticum]]''
* ''[[Amomum cardamomum]]''
* ''[[Anethum graveolens]]''
* ''[[Brassica juncea]]''
* ''[[Brassica nigra]]''
* ''[[Capsicum annuum]]''
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''[[Carum carvi]]''
* ''[[Cinnamomum cassia]]''
* ''[[Cinnamomum verum]]''
* ''[[Coriandrum sativum]]''
* ''[[Crocus sativus]]''
* ''[[Cuminum cyminum]]''
* ''[[Curcuma longa]]''
* ''[[Elettaria cardamomum]]''
* ''[[Foeniculum vulgare]]''
* ''[[Illicium verum]]''
* ''[[Juniperus communis]]''
* ''[[Laurus nobilis]]''
* ''[[Mentha pulegium]]''
* ''[[Myristica fragrans]]''
* ''[[Ocimum basilicum]]''
* ''[[Petroselinum crispum]]''
* ''[[Pimenta officinalis]]''
* ''[[Pimpinella anisum]]''
* ''[[Piper longum]]''
* ''[[Piper nigrum]]''
* ''[[Syzygium aromaticum]]''
* ''[[Thymus vulgaris]]''
* ''[[Trigonella foenum-graecum]]''
* ''[[Vanilla fragrans]]''
* ''[[Vanilla planifolia]]''
* ''[[Vanilla pompona]]''
* ''[[Zingiber officinale]]'' 

=== Fampiasa eto Madagasikara ===

* [[Basilika (zavamaniry)|Basilika]] (''Ocimum basilicum'')
* [[Dipoavatra (voany)|Dipoavatra]] na sakavironkazo (''Piper nigrum'')
* [[Jirofo]] (''Syzygium aromaticum)''
* [[Kanelina]] (''Cinnamomum verum'')
* [[Karaotinsoavaly]] (''Anethum graveolens'')
* [[Komana (zavamaniry)|Komana]] na masala (''Cuminum cyminum'')
* [[Vanila|Lavanila]] (''Vanilla planifolia'', ''Vanilla fragrans'')
* [[Persily]] (''Petroselinum crispum'')
* [[Ramiribaka]] (''Brassica juncea'')
* [[Rarambazaha]] (''Myristica fragrans'')
* [[Sakamalao]] na sakaviro (''Zingiber officinale'')
* [[Sakay]] (''Capsicum frutescens'')
* [[Solila]] (''Mentha pulegium'')
* [[Tamotamo]] (''Syzygium aromaticum'')
* [[Tongolobe]] (''Allium cepa'')
* [[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum)''
* [[Voamanitra]] (''Myristica fragrans'')
* [[Voantsinapy]] (''Brassica nigra'')

== Jereo koa ==

* [[Anana]]

* [[Legioma]]</text>
      <sha1>c74ud5j98j2mjgntmehew6besget0ae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146326</id>
      <parentid>1146325</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T12:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <comment>Lisitra</comment>
      <origin>1146326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9725" sha1="lvj2g08h8dsfe7d4c8vr9bdzse1455m" xml:space="preserve">[[Sary:Spices1.jpg|thumb|Fifinto|367x367px]]

Ny '''fifinto''' na '''zavamanitra''' dia akora vojanahary toy ny [[Vihin-javamaniry|vihy]], [[voankazo|voa]], [[faka]], [[hodi-kazo]], na taovan-javamaniry hafa ampiasaina voalohany indrindra amin' ny fatra kely mba hanatsara ny loko sy ny tsiro ary ny hanitry ny sakafo, na mba hitahirizana izany maharitra. Miavaka amin' ny [[anana]] ny fifinto, dia ny raviny, ny [[Vony|voniny]], na ny [[Taho|tahony]] amin' ny zavamaniry ampiasaina ho hanitra na fanaingoana. Indraindray dia ampiasaina amin' ny fitsaboana, amin' ny fombafomba ara-pivavahana, amin' ny kôsmetika na amin' ny famokarana menaka manitra ny fifinto. Misy amin' izy ireo ny manana tsito masiatsiaka. Ampiasaina amin' ny fitsaboana sy amin' ny fandokoana na amin' ny fanasitiliana koa ny fifinto.

Avy amin' ny faritra samihafa amin' ny zavamaniry ny fifinto: [[Hodi-kazo|hodiny]] ([[kanelina]] - ''Cinnamomum verum'' sns), [[Vony|voniny]] ([[jirofo]] - ''Syzygium aromaticum''), [[Voankazo|voany]] ([[dipoavatra]] - ''Piper nigrum'' sns, [[karaotinsoavaly]] - ''Anethum graveolens'', [[Sakay (fanao sakafo)|sakay]] - ''Capsicum frutescens'' sns), [[Taranja (taova)|taranjany]] ([[sakamalao]] - ''Zingiber officinale'', [[tamotamo]] - ''Syzygium aromaticum''), [[Vihim-boa|vihim-boany]] ([[rarambazaha]] - ''Myristica fragrans'', [[ramiribaka]] - ''Brassica juncea''), sns. Na izany aza, misy famaritana sasany tsy mampiditra ireo zavamaniry izay ampiasana ravina ([[persily]] - ''Petroselinum crispum'', [[Basilika (zavamaniry)|basilika]] - ''Ocimum basilicum'', sns.), tahony, na vodiny ([[tongolobe]] - ''Allium cepa'', [[Tongologasy|tongololay]] - ''Allium sativum'', sns.): sokajiana ho anana manitra izy ireo.

== Lisitra ==

=== A ===

* ''Abelmoschus moschatus''
* ''Acacia murrayana''
* ''Acacia victoriae''
* ''Achillea millefolium''
* ''Acmella oleracea''
* ''[[Aframomum angustifolium]]''
* ''Aframomum citratum''
* ''Aframomum corrorima''
* ''Aframomum danielli''
* ''Aframomum exscapum''
* ''[[Aframomum hambury]]''
* ''[[Aframomum melegueta]]''
* ''Agasyllis latifolia''
* ''Alkanna tinctoria''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''Allium hypsistum''
* ''Allium przewalskianum''
* ''Allium sativum''
* ''[[Allium sativum]]''
* ''Allium schoenoprasum''
* ''Allium spp.''
* ''Allium tuberosum''
* ''Aloe citrodora''
* ''Aloysia citrodora''
* ''Alpinia galanga''
* ''Alpinia officinarum''
* ''Alpinia spp.''
* ''Althaea officinalis''
* ''[[Amomum aromaticum]]''
* ''[[Amomum cardamomum]]''
* ''Amomum spp.''
* ''Amomum subulatum''
* ''[[Anethum graveolens]]''
* ''Angelica archangelica''
* ''Angelica dahurica''
* ''Angelica spp.''
* ''Anthriscus cerefolium''
* ''Apium graveolens''
* ''Armoracia rusticana''
* ''Artemisia absinthium''
* ''Artemisia dracunculus''
* ''Artemisia spp.''
* ''Artemisia vulgaris''

=== B ===

* ''Backhousia citriodora''
* ''Backhousia myrtifolia''
* ''Berberis spp.''
* ''Berberis vulgaris''
* ''Bixa orellana''
* ''Boesenbergia rotunda''
* ''Borago officinalis''
* ''[[Brassica juncea]]''
* ''[[Brassica nigra]]''
* ''Buchanania lanzan''
* ''Bunium persicum''

=== C ===

* ''Calamintha spp.''
* ''Canella winterana''
* ''Cannabis sativa''
* ''Capparis spinosa''
* ''[[Capsicum annuum]]''
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsicum spp.''
* ''Carthamus tinctorius''
* ''[[Carum carvi]]''
* ''Ceratonia siliqua''
* ''Chenopodium ambrosioides'' (= ''Dysphania ambrosioides'')
* ''Cichorium intybus''
* ''Cinnamomum aromaticum''
* ''Cinnamomum burmannii''
* ''Cinnamomum camphora''
* ''[[Cinnamomum cassia]]''
* ''Cinnamomum loureiroi''
* ''Cinnamomum spp.''
* ''Cinnamomum tamala''
* ''[[Cinnamomum verum]]''
* ''Citrus hystrix''
* ''Cleome viscosa''
* ''Clinopodium nepeta''
* ''Coleus amboinicus''
* ''[[Coriandrum sativum]]''
* ''[[Crocus sativus]]''
* ''Cryptotaenia japonica''
* ''Cryptotaenia spp.''
* ''[[Cuminum cyminum]]''
* ''Curcuma amada''
* ''[[Curcuma longa]]''
* ''Curcuma zedoaria''
* ''Cymbopogon citratus''
* ''Cymbopogon flexuosus''
* ''Cymbopogon spp.''
* ''Cyperus articulatus''

=== D ===

* ''Dipteryx odorata''
* ''Dracocephalum moldavica''
* ''Dysphania ambrosioides''

=== E ===

* ''[[Elettaria cardamomum]]''
* ''Elsholtzia ciliata''
* ''Elwendia persica''
* ''Enteromorpha spp.''
* ''Eryngium foetidum''
* ''Etlingera elatior''
* ''Eucalyptus dives''
* ''Eucalyptus olida''
* ''Eucalyptus staigeriana''
* ''Eutrema japonica''
* ''Eutrema japonicum''

=== F ===

* ''Ferula assa-foetida'')
* ''Ferula'' spp.
* ''[[Foeniculum vulgare]]''

=== G ===

* ''Galium odoratum''
* ''Garcinia gummi-gutta''
* ''Garcinia indica''
* ''Gaultheria fragrantissima''
* ''Gaultheria ovatifolia''
* ''Gaultheria procumbens''
* ''Gaultheria spp.''
* ''Geum spp.''
* ''Geum urbanum''
* ''Glycyrrhiza glabra''

=== H ===

* ''Helichrysum italicum''
* ''Heracleum persicum''
* ''Houttuynia cordata''
* ''Humulus lupulus''
* ''Hyssopus officinalis''

=== I ===

* ''[[Illicium verum]]''
* ''Iris germanica''
* ''Iris pallida''

=== J ===

* ''Jasminum spp.''
* ''[[Juniperus communis]]''
* K
* ''Kaempferia galanga''

=== L ===

* ''Lanxangia tsaoko''
* ''[[Laurus nobilis]]''
* ''Lavandula angustifolia''
* ''Lavandula spp.''
* ''Lepidium sativum''
* ''Leptotes bicolor''
* ''Levisticum officinale''
* ''Limnophila aromatica''
* ''Lippia abyssinica''
* ''Lippia graveolens''
* ''Lithospermum erythrorhizon''
* ''Litsea cubeba''
* ''Litsea glaucescens''

=== M ===

* ''Mangifera indica''
* ''Melissa officinalis''
* ''Mentha piperata''
* ''Mentha piperita''
* ''[[Mentha pulegium]]''
* ''Mentha spicata''
* ''Mentha spp.''
* ''Monascus purpureus''
* ''Monodora myristica''
* ''Monostroma spp.''
* ''Murraya koenigii''
* ''[[Myristica fragrans]]''
* ''Myristica spp.''
* ''Myrrhis odorata''

=== N ===

* ''Nardostachys grandiflora''
* ''Nardostachys jatamansi''
* ''Nigella sativa''

=== O ===

* ''Ocimum × citriodorum''
* ''[[Ocimum basilicum]]''
* ''Ocimum basilicum var. thyrsiflora''
* ''Ocimum gratissimum''
* ''Ocimum spp.''
* ''Ocimum tenuiflorum''
* ''Origanum majorana''
* ''Origanum spp.''
* ''Origanum syriacum''
* ''Origanum vulgare''
* ''Origanum vulgare var. hirtum''

=== P ===

* ''Pandanus amaryllifolius''
* ''Pandanus odorifer''
* ''Pandanus spp.''
* ''Pangium edule''
* ''Papaver somniferum''
* ''Parmotrema perlatum''
* ''Perilla frutescens''
* ''Perilla frutescens var. crispa''
* ''Persea americana''
* ''Persicaria odorata''
* ''[[Petroselinum crispum]]''
* ''Peumus boldus''
* ''Pimenta dioica''
* ''[[Pimenta officinalis]]''
* ''Pimenta racemosa''
* ''[[Pimpinella anisum]]''
* ''Piper auritum''
* ''Piper borbonense''
* ''Piper cubeba''
* ''Piper guineense''
* ''[[Piper longum]]''
* ''[[Piper nigrum]]''
* ''Pistacia lentiscus''
* ''Polygonum hydropiper''
* ''Porophyllum linaria''
* ''Porophyllum ruderale''
* ''Portulaca oleracea''
* ''Prunus mahaleb''
* ''Pseudowintera colorata''
* ''Punica granatum''

=== Q ===

* ''Quassia amara''

=== R ===

* ''Rhamphospermum nigrum''
* ''Rhus coriaria''
* ''Rhus spp.''
* ''Ricinodendron heudelotii''
* ''Rosa × damascena''
* ''Rosa gallica''
* ''Rosa moschata''
* ''Rosmarinus officinalis''
* ''Rumex acetosa''
* ''Rumex acetosella''
* ''Rumex rugosus''
* ''Rumex spp.''
* ''Ruta chalepensis''
* ''Ruta graveolens''
* ''Ruta spp.''

=== S ===

* ''Salvia officinalis''
* ''Salvia rosmarinus''
* ''Salvia sclarea''
* ''Sambucus spp.''
* ''Sanguisorba minor''
* ''Sassafras albidum''
* ''Sassafras spp.''
* ''Satureja hortensis''
* ''Satureja montana''
* ''Satureja spp.''
* ''Satureja thymbra''
* ''Schinus molle''
* ''Schinus terebinthifolius''
* ''Sesamum indicum''
* ''Sesamum radiatum''
* ''Sesamum spp.''
* ''Sinapis alba''
* ''Sison amomum''
* ''Smilax spp.''
* ''Smyrnium olusatrum''
* ''Solanum centrale''
* ''Solanum torvum''
* ''Syzygium anisatum''
* ''[[Syzygium aromaticum]]''
* ''Syzygium polyanthum''

=== T ===

* ''Tagetes minuta''
* ''Tamarindus indica''
* ''Tanacetum balsamita''
* ''Tasmannia lanceolata''
* ''Tasmannia spp.''
* ''Tasmannia stipitata''
* ''Tetrapleura tetraptera''
* ''Thymus citriodorus''
* ''Thymus praecox''
* ''Thymus pseudolanuginosus''
* ''Thymus serpyllum''
* ''Thymus spp.''
* ''Thymus thracicus''
* ''[[Thymus vulgaris]]''
* ''Trachyspermum ammi''
* ''Trachyspermum roxburghianum''
* ''Trigonella caerulea''
* ''[[Trigonella foenum-graecum]]''

=== U ===

* ''Umbellularia californica''

=== V ===

* ''[[Vanilla fragrans]]''
* ''[[Vanilla planifolia]]''
* ''[[Vanilla pompona]]''
* ''Vanilla spp.''

=== W ===

* ''Wasabia japonica''
* ''Wurfbainia compacta''
* ''Wurfbainia villosa''

=== X ===

* ''Xylopia aethiopica''

=== Z ===

* ''Zanthoxylum armatum''
* ''Zanthoxylum bungeanum''
* ''Zanthoxylum piperitum''
* ''Zanthoxylum schinifolium''
* ''Zanthoxylum spp.''
* ''Zanthoxylum tessmannii''
* ''[[Zingiber officinale]]''

=== Fampiasa eto Madagasikara ===

* [[Basilika (zavamaniry)|Basilika]] (''Ocimum basilicum'')
* [[Dipoavatra (voany)|Dipoavatra]] na sakavironkazo (''Piper nigrum'')
* [[Jirofo]] (''Syzygium aromaticum)''
* [[Kanelina]] (''Cinnamomum verum'')
* [[Karaotinsoavaly]] (''Anethum graveolens'')
* [[Komana (zavamaniry)|Komana]] na masala (''Cuminum cyminum'')
* [[Vanila|Lavanila]] (''Vanilla planifolia'', ''Vanilla fragrans'')
* [[Persily]] (''Petroselinum crispum'')
* [[Ramiribaka]] (''Brassica juncea'')
* [[Rarambazaha]] (''Myristica fragrans'')
* [[Sakamalao]] na sakaviro (''Zingiber officinale'')
* [[Sakay]] (''Capsicum frutescens'')
* [[Solila]] (''Mentha pulegium'')
* [[Tamotamo]] (''Syzygium aromaticum'')
* [[Tongolobe]] (''Allium cepa'')
* [[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum)''
* [[Voamanitra]] (''Myristica fragrans'')
* [[Voantsinapy]] (''Brassica nigra'')

== Jereo koa ==

* [[Anana]]

* [[Legioma]]</text>
      <sha1>lvj2g08h8dsfe7d4c8vr9bdzse1455m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146327</id>
      <parentid>1146326</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T13:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9672" sha1="34x62tg8wsue8ns2v2mcmlxllve0t2b" xml:space="preserve">[[Sary:Spices1.jpg|thumb|Fifinto|367x367px]]

Ny '''fifinto''' na '''zavamanitra''' dia akora vojanahary toy ny [[Vihin-javamaniry|vihy]], [[voankazo|voa]], [[faka]], [[hodi-kazo]], na taovan-javamaniry hafa ampiasaina voalohany indrindra amin' ny fatra kely mba hanatsara ny loko sy ny tsiro ary ny hanitry ny sakafo, na mba hitahirizana izany maharitra. Miavaka amin' ny [[anana]] ny fifinto, dia ny raviny, ny [[Vony|voniny]], na ny [[Taho|tahony]] amin' ny zavamaniry ampiasaina ho hanitra na fanaingoana. Indraindray dia ampiasaina amin' ny fitsaboana, amin' ny fombafomba ara-pivavahana, amin' ny kôsmetika na amin' ny famokarana menaka manitra ny fifinto. Misy amin' izy ireo ny manana tsito masiatsiaka. Ampiasaina amin' ny fitsaboana sy amin' ny fandokoana na amin' ny fanasitiliana koa ny fifinto.

Avy amin' ny faritra samihafa amin' ny zavamaniry ny fifinto: [[Hodi-kazo|hodiny]] ([[kanelina]] - ''Cinnamomum verum'' sns), [[Vony|voniny]] ([[jirofo]] - ''Syzygium aromaticum''), [[Voankazo|voany]] ([[dipoavatra]] - ''Piper nigrum'' sns, [[karaotinsoavaly]] - ''Anethum graveolens'', [[Sakay (fanao sakafo)|sakay]] - ''Capsicum frutescens'' sns), [[Taranja (taova)|taranjany]] ([[sakamalao]] - ''Zingiber officinale'', [[tamotamo]] - ''Syzygium aromaticum''), [[Vihim-boa|vihim-boany]] ([[rarambazaha]] - ''Myristica fragrans'', [[ramiribaka]] - ''Brassica juncea''), sns. Na izany aza, misy famaritana sasany tsy mampiditra ireo zavamaniry izay ampiasana ravina ([[persily]] - ''Petroselinum crispum'', [[Basilika (zavamaniry)|basilika]] - ''Ocimum basilicum'', sns.), tahony, na vodiny ([[tongolobe]] - ''Allium cepa'', [[Tongologasy|tongololay]] - ''Allium sativum'', sns.): sokajiana ho anana manitra izy ireo.

== Lisitra ==

=== A ===

* ''Abelmoschus moschatus''
* ''Acacia murrayana''
* ''Acacia victoriae''
* ''Achillea millefolium''
* ''Acmella oleracea''
* ''[[Aframomum angustifolium]]''
* ''Aframomum citratum''
* ''Aframomum corrorima''
* ''Aframomum danielli''
* ''Aframomum exscapum''
* ''[[Aframomum hambury]]''
* ''[[Aframomum melegueta]]''
* ''Agasyllis latifolia''
* ''Alkanna tinctoria''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''Allium hypsistum''
* ''Allium przewalskianum''
* ''[[Allium sativum]]''
* ''Allium schoenoprasum''
* ''Allium spp.''
* ''Allium tuberosum''
* ''Aloe citrodora''
* ''Aloysia citrodora''
* ''Alpinia galanga''
* ''Alpinia officinarum''
* ''Alpinia spp.''
* ''Althaea officinalis''
* ''[[Amomum aromaticum]]''
* ''[[Amomum cardamomum]]''
* ''Amomum spp.''
* ''Amomum subulatum''
* ''[[Anethum graveolens]]''
* ''Angelica archangelica''
* ''Angelica dahurica''
* ''Angelica spp.''
* ''Anthriscus cerefolium''
* ''Apium graveolens''
* ''Armoracia rusticana''
* ''Artemisia absinthium''
* ''Artemisia dracunculus''
* ''Artemisia spp.''
* ''Artemisia vulgaris''

=== B ===

* ''Backhousia citriodora''
* ''Backhousia myrtifolia''
* ''Berberis spp.''
* ''Berberis vulgaris''
* ''Bixa orellana''
* ''Boesenbergia rotunda''
* ''Borago officinalis''
* ''[[Brassica juncea]]''
* ''[[Brassica nigra]]''
* ''Buchanania lanzan''
* ''Bunium persicum''

=== C ===

* ''Calamintha spp.''
* ''Canella winterana''
* ''Cannabis sativa''
* ''Capparis spinosa''
* ''[[Capsicum annuum]]''
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsicum spp.''
* ''Carthamus tinctorius''
* ''[[Carum carvi]]''
* ''Ceratonia siliqua''
* ''Chenopodium ambrosioides'' (= ''Dysphania ambrosioides'')
* ''Cichorium intybus''
* ''Cinnamomum aromaticum''
* ''Cinnamomum burmannii''
* ''Cinnamomum camphora''
* ''[[Cinnamomum cassia]]''
* ''Cinnamomum loureiroi''
* ''Cinnamomum spp.''
* ''Cinnamomum tamala''
* ''[[Cinnamomum verum]]''
* ''Citrus hystrix''
* ''Cleome viscosa''
* ''Clinopodium nepeta''
* ''Coleus amboinicus''
* ''[[Coriandrum sativum]]''
* ''[[Crocus sativus]]''
* ''Cryptotaenia japonica''
* ''Cryptotaenia spp.''
* ''[[Cuminum cyminum]]''
* ''Curcuma amada''
* ''[[Curcuma longa]]''
* ''Curcuma zedoaria''
* ''Cymbopogon citratus''
* ''Cymbopogon flexuosus''
* ''Cymbopogon spp.''
* ''Cyperus articulatus''

=== D ===

* ''Dipteryx odorata''
* ''Dracocephalum moldavica''
* ''Dysphania ambrosioides''

=== E ===

* ''[[Elettaria cardamomum]]''
* ''Elsholtzia ciliata''
* ''Elwendia persica''
* ''Enteromorpha spp.''
* ''Eryngium foetidum''
* ''Etlingera elatior''
* ''Eucalyptus dives''
* ''Eucalyptus olida''
* ''Eucalyptus staigeriana''
* ''Eutrema japonica''
* ''Eutrema japonicum''

=== F ===

* ''Ferula assa-foetida'')
* ''Ferula'' spp.
* ''[[Foeniculum vulgare]]''

=== G ===

* ''Galium odoratum''
* ''Garcinia gummi-gutta''
* ''Garcinia indica''
* ''Gaultheria fragrantissima''
* ''Gaultheria ovatifolia''
* ''Gaultheria procumbens''
* ''Gaultheria spp.''
* ''Geum spp.''
* ''Geum urbanum''
* ''Glycyrrhiza glabra''

=== H ===

* ''Helichrysum italicum''
* ''Heracleum persicum''
* ''Houttuynia cordata''
* ''Humulus lupulus''
* ''Hyssopus officinalis''

=== I ===

* ''[[Illicium verum]]''
* ''Iris germanica''
* ''Iris pallida''

=== J ===

* ''Jasminum spp.''
* ''[[Juniperus communis]]''
* K
* ''Kaempferia galanga''

=== L ===

* ''Lanxangia tsaoko''
* ''[[Laurus nobilis]]''
* ''Lavandula angustifolia''
* ''Lavandula spp.''
* ''Lepidium sativum''
* ''Leptotes bicolor''
* ''Levisticum officinale''
* ''Limnophila aromatica''
* ''Lippia abyssinica''
* ''Lippia graveolens''
* ''Lithospermum erythrorhizon''
* ''Litsea cubeba''
* ''Litsea glaucescens''

=== M ===

* ''Mangifera indica''
* ''Melissa officinalis''
* ''Mentha piperata''
* ''Mentha piperita''
* ''[[Mentha pulegium]]''
* ''Mentha spicata''
* ''Mentha spp.''
* ''Monascus purpureus''
* ''Monodora myristica''
* ''Monostroma spp.''
* ''Murraya koenigii''
* ''[[Myristica fragrans]]''
* ''Myristica spp.''
* ''Myrrhis odorata''

=== N ===

* ''Nardostachys grandiflora''
* ''Nardostachys jatamansi''
* ''Nigella sativa''

=== O ===

* ''Ocimum × citriodorum''
* ''[[Ocimum basilicum]]''
* ''Ocimum basilicum var. thyrsiflora''
* ''Ocimum gratissimum''
* ''Ocimum spp.''
* ''Ocimum tenuiflorum''
* ''Origanum majorana''
* ''Origanum spp.''
* ''Origanum syriacum''
* ''Origanum vulgare''
* ''Origanum vulgare var. hirtum''

=== P ===

* ''Pandanus amaryllifolius''
* ''Pandanus odorifer''
* ''Pandanus spp.''
* ''Pangium edule''
* ''Papaver somniferum''
* ''Parmotrema perlatum''
* ''Perilla frutescens''
* ''Perilla frutescens var. crispa''
* ''Persea americana''
* ''Persicaria odorata''
* ''[[Petroselinum crispum]]''
* ''Peumus boldus''
* ''Pimenta dioica''
* ''[[Pimenta officinalis]]''
* ''Pimenta racemosa''
* ''[[Pimpinella anisum]]''
* ''Piper auritum''
* ''Piper borbonense''
* ''Piper cubeba''
* ''Piper guineense''
* ''[[Piper longum]]''
* ''[[Piper nigrum]]''
* ''Pistacia lentiscus''
* ''Polygonum hydropiper''
* ''Porophyllum linaria''
* ''Porophyllum ruderale''
* ''Portulaca oleracea''
* ''Prunus mahaleb''
* ''Pseudowintera colorata''
* ''Punica granatum''

=== Q ===

* ''Quassia amara''

=== R ===

* ''Rhamphospermum nigrum''
* ''Rhus coriaria''
* ''Rhus spp.''
* ''Ricinodendron heudelotii''
* ''Rosa × damascena''
* ''Rosa gallica''
* ''Rosa moschata''
* ''Rosmarinus officinalis''
* ''Rumex acetosa''
* ''Rumex acetosella''
* ''Rumex rugosus''
* ''Rumex spp.''
* ''Ruta chalepensis''
* ''Ruta graveolens''
* ''Ruta spp.''

=== S ===

* ''Salvia officinalis''
* ''Salvia rosmarinus''
* ''Salvia sclarea''
* ''Sambucus spp.''
* ''Sanguisorba minor''
* ''Sassafras albidum''
* ''Sassafras spp.''
* ''Satureja hortensis''
* ''Satureja montana''
* ''Satureja spp.''
* ''Satureja thymbra''
* ''Schinus molle''
* ''Schinus terebinthifolius''
* ''Sesamum indicum''
* ''Sesamum radiatum''
* ''Sesamum spp.''
* ''Sinapis alba''
* ''Sison amomum''
* ''Smilax spp.''
* ''Smyrnium olusatrum''
* ''Solanum centrale''
* ''Solanum torvum''
* ''Syzygium anisatum''
* ''[[Syzygium aromaticum]]''
* ''Syzygium polyanthum''

=== T ===

* ''Tagetes minuta''
* ''Tamarindus indica''
* ''Tanacetum balsamita''
* ''Tasmannia lanceolata''
* ''Tasmannia spp.''
* ''Tasmannia stipitata''
* ''Tetrapleura tetraptera''
* ''Thymus citriodorus''
* ''Thymus praecox''
* ''Thymus pseudolanuginosus''
* ''Thymus serpyllum''
* ''Thymus spp.''
* ''Thymus thracicus''
* ''[[Thymus vulgaris]]''
* ''Trachyspermum ammi''
* ''Trachyspermum roxburghianum''
* ''Trigonella caerulea''
* ''[[Trigonella foenum-graecum]]''

=== U ===

* ''Umbellularia californica''

=== V ===

* ''[[Vanilla fragrans]]''
* ''[[Vanilla planifolia]]''
* ''[[Vanilla pompona]]''
* ''Vanilla spp.''

=== W ===

* ''Wasabia japonica''
* ''Wurfbainia compacta''
* ''Wurfbainia villosa''

=== X ===

* ''Xylopia aethiopica''

=== Z ===

* ''Zanthoxylum armatum''
* ''Zanthoxylum bungeanum''
* ''Zanthoxylum piperitum''
* ''Zanthoxylum schinifolium''
* ''Zanthoxylum spp.''
* ''Zanthoxylum tessmannii''
* ''[[Zingiber officinale]]''

=== Fampiasa eto Madagasikara ===

* [[Basilika (zavamaniry)|Basilika]] (''Ocimum basilicum'')
* [[Dipoavatra (voany)|Dipoavatra]] na sakavironkazo (''Piper nigrum'')
* [[Jirofo]] (''Syzygium aromaticum)''
* [[Kanelina]] (''Cinnamomum verum'')
* [[Karaotinsoavaly]] (''Anethum graveolens'')
* [[Komana (zavamaniry)|Komana]] na masala (''Cuminum cyminum'')
* [[Vanila|Lavanila]] (''Vanilla planifolia'', ''Vanilla fragrans'')
* [[Persily]] (''Petroselinum crispum'')
* [[Ramiribaka]] (''Brassica juncea'')
* [[Rarambazaha]], [[voamanitra]] (''Myristica fragrans'')
* [[Sakamalao]] na sakaviro (''Zingiber officinale'')
* [[Sakay]] (''Capsicum frutescens'')
* [[Solila]] (''Mentha pulegium'')
* [[Tamotamo]] (''Curcuma longa'')
* [[Tongolobe]] (''Allium cepa'')
* [[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum)''
* [[Voantsinapy]] (''Brassica nigra'')

== Jereo koa ==

* [[Anana]]

* [[Legioma]]</text>
      <sha1>34x62tg8wsue8ns2v2mcmlxllve0t2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paederia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281782</id>
    <revision>
      <id>1146358</id>
      <parentid>1144688</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T22:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5943" sha1="tovztftcaqouy538hfspj888jke99au" xml:space="preserve">[[Sary:Starr 001101-0044 Paederia foetida.jpg|vignette|415x415px|''Paederia foetida'' ]]
[[Sary:Paederia scandens1.jpg|vignette|''Paederia scandens'']]
Ny '''''Paederia''''' dia antokon-[[zavamaniry mamony|javamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]''. [[Zavamaniry mianika]] ([[vahy]]) any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly izy ireo. Mamoaka fofona mahery rehefa potehina na tapahina ny raviny na ny tahony. Eto [[Madagasikara]] dia fantatra amin' ny anarana toy hoe '''laingomaimbo''', '''laingomantsina''', '''lengo''', '''taimborona''', '''vahimantsina''' ireo zavamaniry ireo.

Ahitana karazana miisa eo anelanelan' ny 30 sy 33. Fantatra amin' ny raviny tsotra sy feno ary ny tahony malefaka ny ''Paederia''. Ny karazana sasany, toy ny ''[[Paederia scandens]]'' na ny ''[[Paederia foetida]]'', dia malaza amin' ny fofona mahery sy mantsina, noho ny fisian' ny [[solifara]] sy [[iridôida]] ao anatiny, izay mahatonga azy ireo hatao fanafody. Ireo vahy ireo dia ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] noho izy ireo manohitra ny areti-mifindra sy ny [[mikrôba]] ary mamampy amin' ny [[fandevonan-kanina]], ary ho an' ny fikarakarana [[nify]]. Mamokatra voniny kely sy voany misy nofo izy ireo indraindray, nefa ny raviny sy ny tahony no tena mahaliana aminy, izay misy singa miasa mahery vaika.

== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisiry ny karazana ao amin' ny ''Paederia'': araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' (''Rubiaceae'', ''Paederia'' L.)&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A35047-1?utm ''Rubiaceae'', ''Paederia'' L.]&quot;, ''powo.science.kew.org''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;: 

* ''[[Paederia argentea]]'' &lt;small&gt;(A.Rich. ex DC.) K.Schum&lt;/small&gt;. 
* ''Paederia axilliflora'' &lt;small&gt;Puff&lt;/small&gt; 
* ''[[Paederia bojeriana]]'' &lt;small&gt;(A.Rich. ex DC.) Drake&lt;/small&gt; 
* ''Paederia brasiliensis'' &lt;small&gt;(Hook.f.) Puff&lt;/small&gt; 
* ''Paederia calycina'' &lt;small&gt;Kurz&lt;/small&gt; 
* ''Paederia cavaleriei'' &lt;small&gt;H.Lév.&lt;/small&gt; 
* ''Paederia changguan'' &lt;small&gt;Z.Y.Zhu &amp; S.J.Zhu&lt;/small&gt; 
* ''Paederia ciliata'' &lt;small&gt;(Bartl. ex DC.) Standl.&lt;/small&gt; 
* ''Paederia cruddasiana'' &lt;small&gt;Prain&lt;/small&gt; 
* ''Paederia emeiensis'' Z.Y.Zhu &amp; S.J.Zhu 
* ''Paederia farinosa'' (Baker) Puff 
* ''[[Paederia foetida]]'' L. 
* ''Paederia grandidieri'' Drake 
* ''Paederia lanata'' Puff 
* ''Paederia lanuginosa'' Wall. 
* ''Paederia linearis'' Hook.f. 
* ''[[Paederia majungensis]]'' Homolle ex Puff 
* ''[[Paederia mandrarensis]]'' Homolle ex Puff 
* ''Paederia microcephala'' Pierre ex Pit. 
* ''Paederia ntiti'' Mouly &amp; Puff 
* ''Paederia pallida'' Craib 
* ''Paederia pertomentosa'' Merr. ex H.L.Li 
* ''Paederia pilifera'' Hook.f. 
* ''Paederia pospischilii'' K.Schum. 
* ''Paederia praetermissa'' Puff 
* ''Paederia sambiranensis'' Homolle ex Puff 
* ''Paederia spectatissima'' H.Li 
* ''Paederia stenobotrya'' Merr. 
* ''Paederia taolagnarensis'' &lt;small&gt;Razafim. &amp; C.M.Taylor&lt;/small&gt;
* ''Paederia thorelii'' Pit. 
* ''Paederia thouarsiana'' Baill. 
* ''Paederia verticillata'' Blume 
* ''Paederia yunnanensis'' (H.Lév.) Rehder 

== Karazana misy eto Madagasikara ==
Eto [[Madagasikara]], ny antokon-javamaniry ''Paederia'' dia ahitana karazana mihoatra ny folo: tsy fahita afa-tsy eto amin' ny Nosy ny 9 amin' ireo.

* ''[[Paederia argentea]]'' &lt;small&gt;(A. Rich. ex DC.) K. Schum.&lt;/small&gt; (= ''Lecontea argentea'') -- kotrokantsina, laingomaimbo, laingomantsina, laingovahira, tamboro, tamboromaimbo, tamboromantsina, tamborona, zamboromantsina
* ''Paederia bojeriana'' &lt;small&gt;(A. Rich. ex DC.) Drake&lt;/small&gt; -- laingo, laingobe, laingomaimbo, laingomantsina, lengo, taimboro, tamboro, tamborona, zamboromantsina, tambitsy, vahimbitsy;
** ''Paederia bojeriana'' subsp. ''bojeriana''
** ''Paederia bojeriana'' subsp. ''foetens'' (Hiern) Puff
* ''[[Paederia farinosa]]'' &lt;small&gt;(Baker) Puff&lt;/small&gt; (= ''Vangueria farinosa'' Baker) ''--'' vahimantsy, zamala, lengomantsigny, laingovahira, lengo, lengomaimbo, tambitsy, vahifotsy.
** ''Paederia farinosa'' subsp. ''farinosa'' (= ''Paederia grevei'' &lt;small&gt;Drake&lt;/small&gt;) -- laingovahira, lengo, lengomaimbo, lengomantsina
* ''[[Paederia foetida]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt; -- lengo, laingo, laingomantsina, laingovahira, vahimantsina, lengomantsigny, vahavôla, vahamaibo, laingomaimbo, vahivola
* ''[[Paederia grandidieri]]'' &lt;small&gt;Drake&lt;/small&gt; -- vahilengo, tambitsilahy, vahitsy, vahimantsy
* ''[[Paederia lanata]]'' &lt;small&gt;Puff&lt;/small&gt; -- laingomantsina
* ''Paederia linearis'' &lt;small&gt;Hook.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Paederia majungensis]]'' &lt;small&gt;Homolle ex Puff&lt;/small&gt; -- bongo, vahimantsy
* ''[[Paederia mandrarensis]]'' &lt;small&gt;Homolle ex Puff&lt;/small&gt; -- vahimantsy
* ''Paederia pilifera'' &lt;small&gt;Hook.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Paederia sambiranensis]]'' &lt;small&gt;Homolle ex Puff&lt;/small&gt; -- vahimantsy
* ''[[Paederia taolagnarensis]]'' &lt;small&gt;Razafim. &amp; C.M.Taylor&lt;/small&gt; -- vahimantsy
* ''[[Paederia thouarsiana]]'' &lt;small&gt;Baill&lt;/small&gt;. -- vahimantsina, vahivola, tambitsy, vahimbitsy

Amin' ireo rehetra ireo dia ireto ny tsy fahita raha tsy eto Madagasikara: ''[[Paederia argentea]], [[Paederia farinosa]], [[Paederia grandidieri]], [[Paederia lanata]], [[Paederia majungensis]], [[Paederia mandrarensis]], [[Paederia sambiranensis]], [[Paederia taolagnarensis]]'', ary ''[[Paederia thouarsiana]].''

==== Anarana amin' ny teny malagasy ====
Indreto ny anarana iantsoana ny karazana ao amin' ny ''Paederia'' amin' ny teny malagasy:

* bongo
* kotrokantsina
* laingo
* laingobe
* laingomaimbo
* laingomantsina
* laingovahira
* lengo
* lengomaimbo
* lengomantsigny
* lengomantsina
* taimboro
* tambitsilahy
* tambitsy
* tamboro
* tamboromaimbo
* tamboromantsina
* tamborona
* vahamaibo
* vahavôla
* vahifotsy
* vahilengo
* vahimantsina
* vahimantsy
* vahimbitsy
* vahitsy
* vahivola
* zamala
* zamboromantsina

== Jereo koa ==

* Maimbo: ''[[Morinda]]'' - ''[[Gynochthodes]]''
* Manitra: ''[[Ixora]]'' - ''[[Gardenia]]''

== Loharano ==</text>
      <sha1>tovztftcaqouy538hfspj888jke99au</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farihin' i Tsimanampetsotsa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284943</id>
    <revision>
      <id>1146383</id>
      <parentid>1146191</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="644" sha1="g7uk0yaxypo026cgdzp2vbwfpud69ra" xml:space="preserve">[[File:Lake Tsimanampetsotsa, south-western Madagascar (4315971898).jpg|thumb|Farihin' i Tsimanampetsotsa|368x368px]]
{{coord|24|07|S|43|45|E|}}
Ny '''Farihin' i Tsimanampetsotsa''' dia [[farihy]] eto [[Madagasikara]]. Ao amin' ny [[Faritra Atsimo-Andrefana]], [[Faritanin' i Toliara]] no misy azy.

== Jereo koa ==
*[[Antanandranto]]

* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]

{{commonscat|Lake Tsimanampetsotsa}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]

[[Category:Distrikan'i Betioky-Atsimo]]</text>
      <sha1>g7uk0yaxypo026cgdzp2vbwfpud69ra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farihin' Anosy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284944</id>
    <revision>
      <id>1146350</id>
      <parentid>1116095</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="so7oqti1g6m9fdmmfqj01coqupurlam" xml:space="preserve">[[Sary:Lac anosy Antananarivo 2019-10-02 3.jpg|thumb|Farihin' Anosy ao [[Antananarivo]]|278x278px]]
Ny '''Farihin' Anosy''', dia [[farihy]] ao [[Antananarivo]], [[Faritanin'i Antananarivo|faritanin' i Antananarivo]], ao amin' ny [[faritra Analamanga]], eto [[Madagasikara]]. Eo andrefan' ilay farihy no misy an' Ampefiloha, Isoraka eo avaratra-andrefany ary i Mahamasina eo avaratra.

Ny [[honahona]] dia nosoloana ny farihin' Anosy tamin'  ny andron’ ny mpanjaka [[Radama Voalohany|Radama I]]. I [[James Cameron (misiônera)|James Cameron]] no nanamboatra ilay farihy izay nanome endrika fo. Eo afovoan' io farihy io dia misy nosy kely iray mifandray amin' ny tanàna amin' ny alalan' ny [[andilan-tany]] kely. Ao amin' io nosy io dia misy tsangambato naorin' ny Frantsay ho fahatsiarovaa ireo lavo tamin' ny [[Ady Lehibe Voalohany]], dia ny &quot;Monument aux Morts&quot; nataon' ny mpanao sokitra Barberis sy ny mpanao mari-trano Perrin tamin' ny taona 1927. Tamin' ny andron-dRadama I dia nisy orinasa mpanamboatra  vanjan-tafondro teo amin' ilay nosy. Taty aoriana dia nisy trano fonenana amin' ny fahavaratra ho an' ny mpanjakavavy [[Ranavalona I]] teo.

Eo amoron' ilay farihy dia misy hazo zakaranda (''[[Jacaranda]]'') izay mamony amin' ny Oktobra sy Novambra. Niala sasatra teo amoron' ilay farihy ny [[vanofotsy]] (''Ardea alba''). Eo amin' ny morony atsimo no misy toeram-piasan' ny mpanety. Amin' ny fetin' ny fahaleovantenam-pirenena, amin' ny 26 Jona, dia karakaraina eny amin' ilay farihy isan-taona ny fampisehoana [[afomanga]].

== Jereo koa ==
* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]
{{commonscat|Lake Anosy}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]
[[Sokajy:Antananarivo]]</text>
      <sha1>so7oqti1g6m9fdmmfqj01coqupurlam</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146351</id>
      <parentid>1146350</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="ctmpe3jqe2er6357ba2eaef3dpth5ca" xml:space="preserve">[[Sary:Lac anosy Antananarivo 2019-10-02 3.jpg|thumb|Farihin' Anosy ao [[Antananarivo]]|278x278px]]
Ny '''Farihin' Anosy''', dia [[farihy]] ao [[Antananarivo]], [[Faritanin'i Antananarivo|faritanin' i Antananarivo]], ao amin' ny [[faritra Analamanga]], eto [[Madagasikara]]. Eo andrefan' ilay farihy no misy an' Ampefiloha, Isoraka eo avaratra-andrefany ary i Mahamasina eo avaratra.

Ny [[honahona]] dia nosoloana ny farihin' Anosy tamin'  ny andron’ ny mpanjaka [[Radama Voalohany|Radama I]]. I [[James Cameron (misiônera)|James Cameron]] no nanamboatra ilay farihy izay nanome endrika fo. Eo afovoan' io farihy io dia misy nosy kely iray mifandray amin' ny tanàna amin' ny alalan' ny [[andilan-tany]] kely. Ao amin' io nosy io dia misy tsangambato naorin' ny Frantsay ho fahatsiarovaa ireo lavo tamin' ny [[Ady Lehibe Voalohany]], dia ny &quot;Monument aux Morts&quot; nataon' ny mpanao sokitra Barberis sy ny mpanao mari-trano Perrin tamin' ny taona 1927. Tamin' ny andron-dRadama I dia nisy orinasa mpanamboatra  vanjan-tafondro teo amin' ilay nosy. Taty aoriana dia nisy trano fonenana amin' ny fahavaratra ho an' ny mpanjakavavy [[Ranavalona I]] teo.

Eo amoron' ilay farihy dia misy hazo zakaranda (''[[Jacaranda]]'') izay mamony isaky ny volana Oktobra sy Novambra. Niala sasatra teo amoron' ilay farihy ny [[vanofotsy]] (''Ardea alba''). Eo amin' ny morony atsimo no misy toeram-piasan' ny mpanety. Amin' ny fetin' ny fahaleovantenam-pirenena, amin' ny 26 Jona, dia karakaraina eny amin' ilay farihy isan-taona ny fampisehoana [[afomanga]].

== Jereo koa ==
* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]
{{commonscat|Lake Anosy}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]
[[Sokajy:Antananarivo]]</text>
      <sha1>ctmpe3jqe2er6357ba2eaef3dpth5ca</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146352</id>
      <parentid>1146351</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2058" sha1="paiq3ii7imq5a3nrvielj6qm628e67k" xml:space="preserve">[[Sary:Lac anosy Antananarivo 2019-10-02 3.jpg|thumb|Farihin' Anosy ao [[Antananarivo]]|278x278px]]
Ny '''Farihin' Anosy''', dia [[farihy]] ao [[Antananarivo]], [[Faritanin'i Antananarivo|faritanin' i Antananarivo]], ao amin' ny [[faritra Analamanga]], eto [[Madagasikara]]. Eo andrefan' ilay farihy no misy an' Ampefiloha, Isoraka eo avaratra-andrefany ary i Mahamasina eo avaratra.

Ny [[honahona]] dia nosoloana ny farihin' Anosy tamin'  ny andron’ ny mpanjaka [[Radama Voalohany|Radama I]]. I [[James Cameron (misiônera)|James Cameron]] no nanamboatra ilay farihy izay nanome endrika fo. Eo afovoan' io farihy io dia misy nosy kely iray mifandray amin' ny tanàna amin' ny alalan' ny [[andilan-tany]] kely. Ao amin' io nosy io dia misy tsangambato naorin' ny Frantsay ho fahatsiarovaa ireo lavo tamin' ny [[Ady Lehibe Voalohany]], dia ny &quot;Monument aux Morts&quot; nataon' ny mpanao sokitra Barberis sy ny mpanao mari-trano Perrin tamin' ny taona 1927. Tamin' ny andron-dRadama I dia nisy orinasa mpanamboatra  vanjan-tafondro teo amin' ilay nosy. Taty aoriana dia nisy trano fonenana amin' ny fahavaratra ho an' ny mpanjakavavy [[Ranavalona I]] teo.
[[Sary:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|vignette|Farihin ' Anosy]]
Eo amoron' ilay farihy dia misy hazo zakaranda (''[[Jacaranda]]'') izay mamony isaky ny volana Oktobra sy Novambra. Niala sasatra teo amoron' ilay farihy ny [[vanofotsy]] (''Ardea alba''). Eo amin' ny morony atsimo no misy toeram-piasan' ny mpanety. Amin' ny fetin' ny fahaleovantenam-pirenena, amin' ny 26 Jona, dia karakaraina eny amin' ilay farihy isan-taona ny fampisehoana [[afomanga]].

== Jereo koa ==
* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]
{{commonscat|Lake Anosy}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]
[[Sokajy:Antananarivo]]</text>
      <sha1>paiq3ii7imq5a3nrvielj6qm628e67k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farihy Tritriva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285372</id>
    <revision>
      <id>1146353</id>
      <parentid>1136549</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="csa8zdw584vj2v2yjdz9shpfyi3e2yy" xml:space="preserve">[[File:Lake Tritriva 01.jpg|thumb|Farihy Tritriva|359x359px]]
Ny '''Farihy Tritriva''', dia [[farihy]] eto [[Madagasikara]]. Ao amin' ny [[faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo|faritanin' i Antananarivo]] no toerana misy azy.

== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
File:Lake Tritriva 02.jpg|
File:Lac Tritriva 3.jpg|
File:Lac Tritriva 6.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Jereo koa ==
*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]

* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

{{commonscat|Lake Tritriva}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]
[[Sokajy:Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>csa8zdw584vj2v2yjdz9shpfyi3e2yy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146391</id>
      <parentid>1146353</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="6y4hqqqhejt74ckntws8dcb9ozc7nkt" xml:space="preserve">[[File:Lake Tritriva 01.jpg|thumb|Farihy Tritriva|359x359px]]
{{coord|19|55|S|46|56|E|}}
Ny '''Farihy Tritriva''', dia [[farihy]] eto [[Madagasikara]]. Ao amin' ny [[faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo|faritanin' i Antananarivo]] no toerana misy azy.

== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
File:Lake Tritriva 02.jpg|
File:Lac Tritriva 3.jpg|
File:Lac Tritriva 6.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Jereo koa ==
*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]

* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

{{commonscat|Lake Tritriva}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]
[[Sokajy:Faritra Vakinankaratra]]</text>
      <sha1>6y4hqqqhejt74ckntws8dcb9ozc7nkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farihy Ravelobe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285374</id>
    <revision>
      <id>1146389</id>
      <parentid>1146201</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="rb5vjr94t3z8fyb6du7fuug1giaw3fc" xml:space="preserve">[[Sary:Lake Ravelobe, Ankarafantsika National Park, Madagascar (4466606857).jpg|thumb|Farihy Ravelobe ([[Valan-javaboarin' Ankarafantsika]])|362x362px]]
{{coord|-16.306300|46.818580|}}

Ny '''Farihy Ravelobe''', dia [[farihy]] iray eto [[Madagasikara]], ao amin' ny [[faritra Boeny]], [[Faritanin'i Mahajanga|faritanin' i Mahajanga]], kaominina [[Marovoay]] ([[Valan-javaboarin' Ankarafantsika]] no toerana misy azy.

== Jereo koa ==
* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]
{{commonscat|Lake Ravelobe}}
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]</text>
      <sha1>rb5vjr94t3z8fyb6du7fuug1giaw3fc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farihy Sahapy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285377</id>
    <revision>
      <id>1146382</id>
      <parentid>1136557</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="590" sha1="60qh91dsk83ip7srwh826fonsewq6d4" xml:space="preserve">{{coord|16|30|S|44|42|E|}}
Ny '''Farihy Sahapy''' dia [[farihy]] eto [[Madagasikara]], ao amin' ny [[faritra Melaky]], [[Faritanin'i Mahajanga|faritanin' i Mahajanga]].
== Jereo koa ==
* [[Farihin' Alaotra]]
* [[Farihin' Anosy]]
* [[Farihy Besaroy]]
* [[Farihin' Ihotry]]
* [[Farihin' Itasy]]
* [[Farihy Kinkony]]
* [[Farihy Mandraka]]
* [[Farihy Mantasoa]]
* [[Farihy Tritriva]]
* [[Farihin'i Tsimanampetsotsa|Farihiny Tsimanampetsotsa]]

*[[Listrin'ny Farihy eto Madagasikara]]
*[https://mapcarta.com/14460452 carte]
[[Sokajy:Farihy any Madagasikara]]
[[Sokajy:Farihy any Faritra Melaky]]</text>
      <sha1>60qh91dsk83ip7srwh826fonsewq6d4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ankatafana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285379</id>
    <revision>
      <id>1146374</id>
      <parentid>1066897</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="575" sha1="1bl3icm9mgfs6ypiahrk7fye6tpqlid" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Ankatafana
|faritany=[[Faritanin' i Fianarantsoa|Fianarantsoa]]
|faritra = [[Vatovavy]]
|isam-ponina= ??
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Ankatafana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[Distrikan' i Mananjary|distrikan'i Mananajary]], [[Faritra Vatovavy]], [[Faritanin'i Fianarantsoa]]. Ny isam-poniny dia ?? araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.

== Jereo koa ==
* [[Farihy Morongara]]


{{reflist}}
{{Vatovavy}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vatovavy]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]</text>
      <sha1>1bl3icm9mgfs6ypiahrk7fye6tpqlid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146375</id>
      <parentid>1146374</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="931" sha1="qchq7mhlms4us2v9d5vwmpm82b7veu4" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Ankatafana
|faritany=[[Faritanin' i Fianarantsoa|Fianarantsoa]]
|faritra = [[Vatovavy]]
|isam-ponina= ??
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Ankatafana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[Distrikan' i Mananjary|distrikan'i Mananajary]], [[Faritra Vatovavy]], [[Faritanin'i Fianarantsoa]]. Ny isam-poniny dia ?? araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.


== ''[[fokontany]]'':&lt;ref&gt;[http://www.mefb.gov.mg/dgcf/textes-pdf/decentralisation/DECRETS/Decret_classement_communes_Fokontany_consolide.pdf Décret 2015-592 portant classement des Communes en Communes urbaines ou en Communes rurales]&lt;/ref&gt; ==

* Ambalavotaka
* Ambalavotaka II	
* Ambaro-Bekibo
* Ambohimiarina
* Ampangalana Sud
* Ankatafana
* Marohita

== Jereo koa ==
* [[Farihy Morongara]]


{{reflist}}
{{Vatovavy}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vatovavy]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]</text>
      <sha1>qchq7mhlms4us2v9d5vwmpm82b7veu4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146376</id>
      <parentid>1146375</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="pjxqllof4er5gz5x27mwtz5iwtzn4z0" xml:space="preserve">{{infobox tanàna
|anarana=Ankatafana
|faritany=[[Faritanin' i Fianarantsoa|Fianarantsoa]]
|faritra = [[Vatovavy]]
|isam-ponina= ??
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Ankatafana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[Distrikan' i Mananjary|distrikan'i Mananajary]], [[Faritra Vatovavy]], [[Faritanin'i Fianarantsoa]]. Ny isam-poniny dia ?? araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.


== [[Fokontany]]&lt;ref&gt;[http://www.mefb.gov.mg/dgcf/textes-pdf/decentralisation/DECRETS/Decret_classement_communes_Fokontany_consolide.pdf Décret 2015-592 portant classement des Communes en Communes urbaines ou en Communes rurales]&lt;/ref&gt; ==

* Ambalavotaka
* Ambalavotaka II	
* Ambaro-Bekibo
* Ambohimiarina
* Ampangalana Sud
* Ankatafana
* Marohita

== Jereo koa ==
* [[Farihy Morongara]]


{{reflist}}
{{Vatovavy}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vatovavy]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]</text>
      <sha1>pjxqllof4er5gz5x27mwtz5iwtzn4z0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaledônia-Vaovao</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286576</id>
    <revision>
      <id>1146395</id>
      <parentid>1092818</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:17:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2778" sha1="fh5n9uz1oxpn93ufpjfla0yf5a8kqli" xml:space="preserve">[[Sary:Flags of New Caledonia.svg|vignette|411x411px|Sainan' i Nouvelle-Calédonie]]
I '''Kaledônia-Vaovao''' na '''Nouvelle-Calédonie''' dia nosy maromaro sy tagoro-nosy frantsay any [[Ôseania]], any amin' ny Ranomasina Corail sy ny tapany atsimon' ny [[Ranomasimbe Pasifika]]. Anisan' i [[Melanezia]] sy i Ôseania Lavitra ity vondrona ity.
[[Sary:NewCaledonia2022OSM.png|vignette|281x281px|Sarintanin' i Nouvelle-Calédonie]]
Mirefy 18&amp;nbsp;575,5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ny velarany manontolo. I Grande Terre no nosy lehibe, 400 km ny lavany ary 64 km ny sakany lehibe indrindra. Ny renivohiny dia i [[Nouméa]], kaominina lehibe sady ny hany tanàna lehibe ao amin' ilay vondronosy. Ny isan' ny mponin' ilay renivohitra dia 94&amp;nbsp;285 araka ny faminavinana natao tamin' ny taona 2019. Misy mponina 182&amp;nbsp;341 i Grand Nouméa (miaraka amin' ny kaominina manodidina an' i Païta sy i Dumbéa ary i Mont-Dore), izany hoe roa ampahatelon' ny mponina izay miisa 271&amp;nbsp;407 eo ho eo.
[[Sary:New Caledonia on the globe (small islands magnified) (Polynesia centered).svg|vignette|Toerana misy an' i Nouvelle-Calédonie|ankavia]]
Teo ambany fiandrianana [[Frantsa|frantsay]] i Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin' ny taona 1853. Araka izany, io fizaràn-tany io dia manana ny satan' ny &quot;collectivité ''sui generis''&quot; frantsay. Amin' izao fotoana izao izy dia manana fizakan-tena matanjaka sy zo hanapa-kevitra samirery, taorian' ny fanafoanana ny [[fanjanahantany]] tany am-boalohany sy ny fananganana ny hoavy iraisan' ny tompontany sy ny [[Kanàka (vahoaka)|Kanàka]] ary ny vondrom-piarahamonina maro hafa ao amin' ilay vondronosy, izay manam-piaviana samihafa (eorôpeana, fantatra amin' ny anarana hoe &quot;Caldoche&quot;, [[aziatika]], [[pôlineziana]], sns.).[[Sary:Two Kanak (Canaque) warriors posing with penis gourds and spears, New Caledonia.jpg|vignette|277x277px|Mpiady kanàka]]
Manana mari-pamantarana manokana i Nouvelle-Clédonie, miaraka amin' ny fanevam-pirenena frantsay (hiram-pirenena sy teny filamatra ary sarisary sy soratra manokana amin' ny vola taratasy). Iadian-kevitra anefa ny momba ny sainany sy ny anarany. Mampiasa ny anarana hoe &quot;Kanaky&quot; (manondro ny vahoaka kanàka) sy nanana ny sainany manokana nanomboka tamin' ny taona 1984 ny mpandala fahazoana fahaleovantena amin' ny ankapobeny, safidy roa nolavin' ny tsy mpandala ny fahazoana fahaleovantena amin' ny ankapobeny, izay mety hiaro hevitra isan-karazana (tsy fialana amin' ny toerana efa misy, fikambanan' ny mpitaky fahaleovantena miaraka amin' ny any Frantsa, na famoronana marika vaovao iraisan' ny vondrom-piarahamonina rehetra monina ao amin' ilay vondronosy).

[[Sokajy:Faritany frantsay ampitan-dranomasina]]
[[Sokajy:Melanezia]] 
[[sokajy:Nosy ny Ranomasimbe Pasifika]]
[[Sokajy:Nosy frantsay]]</text>
      <sha1>fh5n9uz1oxpn93ufpjfla0yf5a8kqli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288528</id>
    <revision>
      <id>1146390</id>
      <parentid>1146210</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5110" sha1="p0brkb5en6xsh61pqz8f2oyto0694nh" xml:space="preserve">[[Sary:Lake Ravelobe, Ankarafantsika National Park, Madagascar (4027574768).jpg|vignette|Ny farihin ' i Ravelobe any Ankarafantsika|284x284px]]
{{coord|-16.306300|46.818580|}}
Ny '''Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika''' dia [[valan-javaboary]] ao akaikin' [[Andranofasika]] ao amin' ny [[Faritra Boeny]], eto [[Madagasikara]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://parcs-madagascar.com/en/parc/ankarafantsika-2/?utm_source=chatgpt.com https://parcs-madagascar.com/en/parc/ankarafantsika-2]&lt;/ref&gt;. I [[Mahajanga]] no tanàna akaiky indrindra, 115 km any avaratry ilay valan-javaboary&lt;ref&gt;[https://www.madagascar-destination.mg/madagascar-aires-protegees/parcs-nationaux/pn-ankarafantsika.html?utm_source=chatgpt.com https://www.madagascar-destination.mg/madagascar-aires-protegees/parcs-nationaux/pn-ankarafantsika.html?]&lt;/ref&gt;. Manana toetany mafana ay mando  matetika Ankarafantsika&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ny [[Sakalava]] no foko maro be monina sy miompy ao&lt;ref&gt;https://www.madamagazine.com/en/ankarafantsika-national-park&lt;/ref&gt;. Monina ao amin' ilay valan-javaboary ny [[totozy be tongotra]] (''Macrotarsomys ingens'') izay tsy hita na aiza na aiza any amin' ny toeran-kafa.&lt;ref&gt;https://www.speciesconservation.org/small-grant/greater-big-footed-mouse/6001&lt;/ref&gt; Mirefy manodidina ny 136 513 hektara ny velarany&lt;ref&gt;https://protectedareas.mg/&lt;/ref&gt;.

== Tantara ==
[[Sary:Lake Ravelobe, Ankarafantsika National Park, Madagascar.jpg|vignette|Ny farihin ' i Ravelobe ]]
Tamin’ny fotoanan’ny fanjanahantany, dia nantsoina hoe &quot;Réserve Naturelle Intégrale d’Ampijoroa&quot; ny faritra misy an’Ankarafantsika. Nandritra izany fotoana izany dia nisy fitantanana hentitra natao mba hiarovana ireo karazam-biby sy zava-maniry tsy fahita raha tsy eto&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;https://protectedareas.mg/fr/landscape/show/50&lt;/ref&gt;.

Tamin’ny 07 aogositra 2002, araka ny&quot; Décret n°2002-798&quot;, dia novaina ho Valan-javaboary ofisialy izy, mba hanamafisana ny fiarovana ny tontolo iainana sy hanohanana ny fizahan-tany maharitra&lt;ref&gt;https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/decret-n2002-798-du-07-aout-2002-portant-changement-de-statut-de-la-reserve-naturelle-integrale-n15-dankarafantsika-et-de-la-reserve-forestiere-en-parc-national/&lt;/ref&gt;.

Ankehitriny dia tantanan’ny Madagascar National Parks (MNP) izy, izay misahana ny fitantanana ara-dalàna sy ny fanabeazana ara-tontolo iainana ao amin’ny faritra&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Zavamananaina ==
[[Sary:Coquerel's Sifakas, Ankarafantsika National Park, Madagascar.jpg|vignette|sifaka d ' Ankarafantsika]]
Ny Valan-javaboary Ankarafantsika dia iray amin’ireo toerana manankarena indrindra amin’ny zavamananaina sy biby zanatany eto Madagasikara. Izy io dia ahitana ala maina mikitroka, izay manome fialofana sy toeram-ponenana ho an’ny karazam-biby sy zava-maniry maro tsy hita afa-tsy eto amin’ity faritra ity. Maherin’ny 800 karazana biby sy zava-maniry no voarakitra ao amin’ny valan-javaboary, ka ny ankamaroany dia tsy hita raha tsy eto  Madagasikara&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Anisan’ny mampiavaka an’Ankarafantsika ny fisian’ny biby mampinono marobe toy ny varika. Eo amin’ny fito (7) karazana varika no hita ao, anisan’izany ny* Propithecus coronatus &quot;na Sifaka fotsy, karazana lemur miavaka amin’ny volony fotsy sy volontany ary tandindonin-doza noho ny fahapotehan’ny ala. Hita ao koa ny &quot;Eulemur fulvus rufus&quot;, antsoina hoe gidro volontany, izay hita amin’ny faritra misokatra kokoa, ary ny &quot;Microcebus murinus&quot; na tsitsihy kely, iray amin’ireo Varikamadinika indrindra eto Madagasikara&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Ankoatra izany, ao amin’ny Ankarafantsika ihany no monina tokana ny totozy be tongotra (Macrotarsomys ingens), biby kely tsy fahita afa-tsy eto amin’ity valan-javaboary ity manontolo. Ity karazana totozy ity dia miavaka amin’ny tongony aoriana lava sy ny lohany boribory, ary anisan’ny mariky ny fahasamihafan’ny zavamananaina eto amin’ny faritra&lt;ref&gt;https://www.iucnredlist.org/&lt;/ref&gt;.

Hita ao koa ny&quot; Tenrec ecaudatus &quot;sy&quot; Oryzorictes&quot; ,biby kely mampinono izay mandray anjara amin’ny fifandanjan’ny tontolo iainana amin’ny alalan’ny fikarohana bibikely sy fanodinana ny tany&lt;ref&gt;https://www.wwf.mg/&lt;/ref&gt;.

== Jereo koa ==
'''Valan-javaboary'''

* [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]]

== Loharano ==</text>
      <sha1>p0brkb5en6xsh61pqz8f2oyto0694nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Metical</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288715</id>
    <revision>
      <id>1146403</id>
      <parentid>1100270</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T05:07:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="357" sha1="t22lpu6ow7el0lzuwcmjnh6czf1i306" xml:space="preserve">[[File:5000 Mozambican meticals (meticais) 1991.jpg|thumb|left|Banknote from Mozambique]]'''Metical''' no vola avy any {{Mozambika}}

Ny Metical vaovao iray dia mizara ho 100 centavos. Ny kaody ISO dia MZN.

== Jereo koa ==
* [[Dôlara]]
* [[Ariary]]
* [[Euro]]
* [[Real breziliana]]

{{reflist}}

[[Sokajy:Sandam-bola]]
[[Sokajy:Mozambika]]
[[Sokajy:Vola]]</text>
      <sha1>t22lpu6ow7el0lzuwcmjnh6czf1i306</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vondronosy Marquises</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289884</id>
    <revision>
      <id>1146399</id>
      <parentid>1091429</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1089" sha1="5ah810jvzn2agqpnwrmt2ylje5hplby" xml:space="preserve">[[Sary:Marquesas map-fr.svg|vignette|315x315px|Vondronosy Marquises]]
Ny '''Vondronosy Marqueses''' dia iray amin' ny [[Tamba-nosy|vondronosy]] dimy any [[Polynésie française]]. Atao amin' ny [[Fiteny markiziana|teny markiziana]] hoe '''''Te Fenua Ènata''''' na '''''Te Henua Ènana''''' izay samy midika hoe &quot;Tanin' ny Olombelona&quot; ity vondonosy ity. Ilay Espaniôla Álvaro de Mendaña no niantso ireo nosy ireo toy izany ho fanomezam-boninahitra ny vadin' ny mpiaro azy, atao hoe García Hurtado de Mendoza, mpanjaka-lefitra tany [[Però]] sy marquis any Cañete. Nanatona azy ireo tamin' ny tamin' ny taona 1595 izy. Nitsidika an' i Fatu Hiva aloha i Mendaña, avy eo i Tahuata, vao tonga tany amin' ny Vondonosy Sôlômôna. Ny Vondronosy Marquises dia voasoratra ho Lova Iraisam-Pirenen' ny UNESCO nanomboka tamin' ny taona 2024. Ireto ny nosy lehibebe mivondro na ao: Nuku Hiva, Ua Pou, Ua Huka, Hiva Oa, Tahuata, Fatu Hiva. Tamin' ny taona 2022 dia nisy mponina 9&amp;nbsp;839 ity vondronosy ity izay mirefy 997 &lt;abbr&gt;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt;.

== Jereo koa ==

[[Sokajy:Nosy frantsay]]</text>
      <sha1>5ah810jvzn2agqpnwrmt2ylje5hplby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146400</id>
      <parentid>1146399</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1129" sha1="di29j427l94j4u1r8bipnacr5a53s9y" xml:space="preserve">[[Sary:Marquesas map-fr.svg|vignette|315x315px|Vondronosy Marquises]]
Ny '''Vondronosy Marqueses''' dia iray amin' ny [[Tamba-nosy|vondronosy]] dimy any [[Polynésie française]]. Atao amin' ny [[Fiteny markiziana|teny markiziana]] hoe '''''Te Fenua Ènata''''' na '''''Te Henua Ènana''''' izay samy midika hoe &quot;Tanin' ny Olombelona&quot; ity vondonosy ity. Ilay Espaniôla Álvaro de Mendaña no niantso ireo nosy ireo toy izany ho fanomezam-boninahitra ny vadin' ny mpiaro azy, atao hoe García Hurtado de Mendoza, mpanjaka-lefitra tany [[Però]] sy marquis any Cañete. Nanatona azy ireo tamin' ny tamin' ny taona 1595 izy. Nitsidika an' i Fatu Hiva aloha i Mendaña, avy eo i Tahuata, vao tonga tany amin' ny Vondonosy Sôlômôna. Ny Vondronosy Marquises dia voasoratra ho Lova Iraisam-Pirenen' ny UNESCO nanomboka tamin' ny taona 2024. Ireto ny nosy lehibebe mivondro na ao: Nuku Hiva, Ua Pou, Ua Huka, Hiva Oa, Tahuata, Fatu Hiva. Tamin' ny taona 2022 dia nisy mponina 9&amp;nbsp;839 ity vondronosy ity izay mirefy 997 &lt;abbr&gt;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt;.

== Jereo koa ==

[[Sokajy:Nosy frantsay]]
[[sokajy:Nosy ny Ranomasimbe Pasifika]]</text>
      <sha1>di29j427l94j4u1r8bipnacr5a53s9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vary (kolontsaina malagasy)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291185</id>
    <revision>
      <id>1146404</id>
      <parentid>1146244</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mihaino</username>
        <id>35843</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19875" sha1="3jz4dcmjqkzatkjjozkey0dhgtt5q9b" xml:space="preserve">[[Sary:Riziere terrasses.JPG|vignette|435x435px|Tanimbary malagasy]]
Ny '''vary''' dia zavamaniry manana ny lanjany eo amin' ny [[kolontsaina malagasy|kolontsaina]] sy ny [[Toekaren' i Madagasikara|toekarena malagasy]]. Foto-tsakafon' ny Malagasy ny [[vary]]&lt;ref&gt;https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/&lt;/ref&gt;, ary saika ny mponina amin' ny faritra rehetra eto amin' ny firenena no mihinam-bary isan' andro.

== Aina sy kolontsaina ==
Firenena maro no mivelona amin'ny fambolena ny vary ka anisan'izany i Madagasikara. Eny amin'ny tanimbary mando mandavantaona, na eny an-tanety no toerana ambolena azy.

Mitana ny laharana faharoa maneran-tany izy eo amin'ny voly fanao sakafo. Hita amin'ny endriny maro ny vary ary miavaka amin'ny lokony, ny habeny ary ny tsirony. Raha ho an'ny Malagasy manokana dia hanina intelo isan'andro izy ary ovaovaina araka ny zava-misy ny fomba fahandroana azy

=== Vary: Aina ===
Zava-maniry marani-dravina, miravaka voa madinika famboly any amin'ny tany mafana sy be rano ny vary. Mitondra zana-taho hatrany amin'ny 45 ny fotony iray ary miankina amin'ny hamaroan'ny tahom-bary ny fahavokarany.

Foto-tsakafon'ny Malagasy ny vary ary motana anjara toerana lehibe eo amin'ny fivelomana , noho izy mikolo aina. Tsy mifidy sokajin-taona ihany koa ny fihinana azy. Manampy betsaka amin'ny fiatrehana ny adidy aman'andraikitra takin'ny fiarahamonina ny vary.

Miankina amin'ny asan'ny olona tsirairay ny vary tokony hohaniny mba hisian'ny fifandanjana eo amin'ny hery sy ny fahasalamana. Ny varialoha, ny vary vakiambiaty, ny vary asara, vary jeby, ary ny vary atriatry dia samy karazam-bary famboly eto an-toerana avokoa; saingy miankina amin'ny faritra samihafa ny fambolena azy. Manampy ireo dia dia misy ireo karazam-bary vaovao nohatsaraina novokarin'ny fikarohana siantifika.

== Fambolem-bary ==
Eto [[Madagasikara]] dia mety ho indroa isan-taona ny fambolem-bary ho an' ny tantsaha izay mamboly vary an-tanety. Maro samihafa ny teknika [[fambolem-bary]], arakaraky ny toerana sy ny karazam-bary volena, eto Madagasikara dia ezahin' ny ministera apariaka izao ny [[voly vary maro anaka]] sy ny [[ketsa valo andro]].

=== Karazany ===
Maro karazana ny vary arakaraka ny fomba fijery: raha ny endriny no jerena dia ao ny vary lava, vary botry, vary rojo, sns. Raha ny toerana aniriany kosa dia ao ny vary an-keniheny, ny vary an-tanety, ny vary tomboka. Raha ny fotoana amafazana azy dia ao ny vary aloha, ny vary vakiambiaty, ny vary asara, ny vary jeby, ny vary atriatry.

=== Faritra mpamboly vary ===
Ny faritra [[Alaotra]] izay misy ny [[Sihanaka]] no mitazona ny laharana voalohany amin' ny fambolem-bary. Sompitra faharoa manaraka azy i [[Marovoay]]. Ireo faritra ireo dia miavaka amin' ny [[fambolem-bary]] amin' ny velarana midadasika tokoa. Ho an' ny faritra Alaotra manokana dia manana an' ilay antsoina hoe &quot;valabe tsy taka-basy&quot; izy, izany hoe [[tany lemaka]] midadasika tokoa ka ny fara-vodilanitra no fetrany.

=== Dingana amin' ny fambolem-bary ===
Mandalo dingana maro ny fambolem-bary mandrapahatonga azy any am-bavan'ny mpihinana. Ireto avy izany:

=== Ny fiasana ny tany: ===
Voalohany indrindra ny fanomanana ny tany izay hamafazana ketsa izay tsy atao lavitry ny tanim-bary. Manaraka izany ny fiasana ny tany hamindrana azy ka tsy maintsy asaina lalina tsara ny bainga ary avela hahazo rivotra mandritra ny fotoana elaela.

=== Ny fampidirana sy ny fanosena ny tanimbary: ===
Rehefa vita asa ny tanimbary dia miroso amin'ny fampidirana rano mba hahafahana manosy tanimbary. Izany no natao dia mba hanesoarana ireo fako sy ny ahi-dratsy eo amin'ny tanimbary.

=== Famafazana: ===
Rehefa voakarakara ny tany natokana hasiana ny ketsa dia afafy ny voan'akotry izay efa nomanina mialoha.

=== Ny fanetsana: ===
Afindra mankany amin' ny [[tanim-bary]] indray ireo ketsa ireo, io no atao hoe manetsa.

=== Ny fiavana: ===
Fanalana ireo ahitra eny anelanelan'ny vary maniry. Tsy maintsy atao izany na dia dia tsy misy ahitra aza ny tanimbary.
[[Sary:Le Riz 01.jpg|vignette|Vary]]

=== Ny fijinjana: ===
Rehefa masaka ny vary eny an-tsaha dia miroso amin'ny fijinjana na fanapahana azy amin'ny antsim-bary ny mpamboly.

=== Fitaomana vary ho eny am-pamoloana: ===
Toerana hivelezana sy hanahazana azy mba ho maina tsara ka ahafahana mitahiry azy any an-tsompitra.

=== Vely vary: ===
Rehefa voajinja ny vary dia entina eny am-pamoloana. Eo no toerana ahafahana mively azy mba hahazoana ireo vary akotry.

=== Manahy vary: ===
Ao aorian'ny vely vary dia tsy maintsy ahahy izany mba ho maina tsara. Toerana malalaka sy azon'ny andro tsara no ametrahana azy 

== Fomba sy fikarakarana ny vary ==

=== Fikarakarana sakafo ===
Ho an' ny Malagasy dia ny vary maina sy ny vary sosoa no ampifandimbiasina, fa ny firenena hafa dia manao azy ho [[Paty (sakafo)|paty]] na [[lasopy]] na atao tsindrin-tsakafo koa aza (vary amin-d[[ronono]]).

* Rehefa avy totoina ny akotry avy nahahy dia azo ny atao hoe [[vary fotsy]], izay efa vonona handrahoina sy hohanina. Amin' ny ankapobeny dia manome vary fotsy 600 g eo ho eo ny akotry 1 kg rehefa totoina. Marihina fa ny hoditry ny akotry izay avy nototoina, izay antsoina hoe [[ampombo]] dia mbola azo ampiasaina ho [[Sakafo|sakafom]]-biby ihany koa.
* Ahazoana [[kobam-bary]] ihany koa ny vary fotsy raha mbola totoina ho lasa vovoka, ny kobam-bary dia ahafahana manao mofo toy ny [[mofogasy]] na [[ramanonaka]].

=== Santa-bary ===
[[Fomban-drazana|Fomba]] malagasy anankiray ny santa-bary, izay anateran' ny valalabemandry ny voaloham-boka-bariny ho an' ny mpitondra na mpanjaka na manamboninahitra mifehy azy amin' ny taom-pijinjana. Anomanana lanonana lehibe io fotoana io. Hatramin' ny fahagola no efa nanaovan' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] io fomba iray io, ary amin' izao fotoana izao dia mbola mampihatra izany ny tantsaha manatitra ny santa-bary any amin' ny filoham-pirenena.

== Vary: kolontsaina ==

=== Araka ny lovantsofina ===
Ny vary no anisan'ny nanefy ny fomba fisainana sy ny fitsipi-pitondrantena teo amin'ny mpiara-belona. Mitondra fanabeazana teo amin'ny amin'ny fiarahamonina malagasy izy ka naseho tamin'ny alalan'ireo akamantatra sy ohabolana ary angano izany. Nampivelatra ny sain'ny ankizy eny fa na dia ny olon-dehibe aza.

Mazàna ny angano sy ny lovantsofina dia samy manambara fa avy amin'Andriamanitra na Zanahary ny vary. Io no hevitra iombonany fa ny fomba nahatongavany tety an-tany sy ny niatombohan'ny fihinana azy no mety hiova arakarak'ilay lahabolana. Voalaza àry fa avy any an-danitra ny zanak'Andriamanitra vavy no nitondra ankoholahy sy ankoho vavy ka ny akotry tao anaty takorobabon'ny Akoholahy no nangalana ny vary nambolena rehefa nanatody ny akohovavy.

AKOTRY no niantsona ny vary taloha satria takorobabon'ny akoholahy no nakana azy.

VARY kosa no niantsona azy rehefa navoaka niharihary avy tao amin'ny takorobabon'akoho izy ka nambolena.

FOTSIMBARY indray rehefa nendahina ny hodiny, izany hoe nofotsiana tao an-daona.

Avy amin'io fiavian'ny vary sy ny akoho io no nahatonga ny vary ho foto-tsakafon'ny Malagasy. Ny akoho kosa dia nampiasaina ho fanajana sy fanomezam-boninahitra ny Ray aman-dreny. Manamarina izany ny fanateram-bodiakoho ho an'ny zokiolona sy ny Ray aman-dreny ary ny fen'akoho ho an'ny zaza. Rehefa manam-bahiny na tonga ny havana avy lavitra, amin'ny Malagasy dia mamono akoho ho mariky ny fanajana sy fandraisana azy.

== Oha-pitenenana sy ohabolana ==

=== Fomba fiteny ===

* ''Solon-dranom-bary tsy masaka.'' Amin' ny famangiana manjo, izany hoe rehefa misy maty, dia mitsapa alahelo sy mampionona ny fianakaviana mana-manjo ny mpiara-monina sy havana, ary manolotra vola kely ho an' ny fianakaviana miaraka amin' izay fampiononana izay. Io no atao hoe &quot;solon-dranom-bary tsy masaka&quot;, satria raha tsy nisy ny nanjo dia mbola tokony ho nahavita raharaha toy ny manamasa-bary ilay havana nodimandry.

* ''Vary lena voatoto; ka samy te ho lohany.'' Raha ny tokony ho izy dia hamainina ny vary alohan'ny hitotoana azy. Noho izany, raha totoina lena ny vary dia tapatapaka sy lasa lohany daholo ny ankabeazany fa tsy maventy na matsiraka toy ny vary totoina maina. Ity ohabolana ity dia fampiasa amin' ny fifaninana rehetra.

* ''Aza miantsabotsambotra toy ny vary kely an-daona.'' Ny [[laona]] dia fitaovana fitotoam-bary amin' ny tanana, vita amin' ny hazo, ampiasain' ny ny Malagasy. Raha tsy ampy antsasaky ny laona ny vary totoina dia mitady lalana hivoahana isaky ny milatsaka ny [[fanoto]]. Ity dia ohateny enti-mandrara ny olona mba ho tony hatrany fa tsy ho taitaitra na hiantsambotsambotra lava.

* ''Ny hevitra dia toy ny ketsa, raha lava loatra maningo-tena; ary raha fohy loatra, afatotry ny sasany.'' Ny atao hoe [[ketsa]] dia tsy inona fa zana-bary ambolena. Misy ny zana-bary fohy ary misy ny lava, arakaraka ny tany naniriany. Ny hevitr' izany dia hoe: rehefa miteny na maneho hevitra manoloana ny hafa dia tokony lanjalanjaina sy fakafakaina tsara ary atao amin' ny antonony.

=== Ohabolana ===

* Abidy manely vary; samy manano izay ho efany.
* Adaladala fiandry trano, ka homam-barin-jaza.
* [[Afo]] lavitra tsy azo amindroana; vary zato tsy enti-mandeha.
* Ala-ainan' i Kalo: manoto vary lasaka raika.
* [[Anantsinahy]] va aho ka atao ambony vary?
* Ao, hoy ny vadin' Andriantsileondoza, raha asian-kena ny variny.
* Atao adala ka tezitra: vary misy [[ro]] ka haronina, sisan' Idalo ka hanina.
* Atao ho adala ka tezitra, nefa vary misy ro ka haronina, tanan-tsy mioza ka enti-mitsabaka.
* Aza atao be ny raharaha ka ny voly vary indray no tsy efa.
* Atao mpisorona afo, dia tsy mandà; atao mpaka [[kitay]], dia tsy mandà; atao mpitoto vary, dia mitoto; ary hovonoina, dia maty rahateo; hovelomina, dia izy mpanjaka no mifidy.
* Ataonao ho vilanibe manta vary angaha aho, ka hotabatabain' ny ankizy.
* Ataovy fitia tera-bary : tsy vitan' ny efa nijoro, fa niondrika indray hila saina.
* Aza arianao re ny variko, fa ny mitombo-doha manariva no tsy afako.
* Aza mamokehana ohatra ny [[Fampirafesana|mampirafy]] kely vary.
* Aza mamono reny toa vary ratsy.
* Aza manakora tena ohatra ny vary ho ritra.
* Aza manao fitian-d[[Renikely sy raikely|renikely]]: Ao ny varinao, fa aza vohana ny tranoko.
* Aza manao [[Fody|fodilahy]] mena vary, ka manandrana alohan' ny tompony.
* Aza manaraina misy vary.
* Aza mandelika ny [[farihy]] tsy ho vary hianao, ka mila sahato amy ny [[voay]].
* Aza matoky [[tenda]] ka manao vary aman-[[taolana]].
* Aza miady ho lohany toa vary lena.
* Aza miantsambotsambotra, toy ny vary kely an-daona.
* Aza miteny [[lango]] eo imason' ny vary.
* Aza mitoto vary an-[[trano]] fohy loha.
* Aza ny fahaben' ny vary maina no zahana, fa ny [[taona]] halana heverina.
* Aza ny [[kolokolo]] tsy ho vary no andrariana [[tsihy]] lava.
* Aza tobatobaina ny vary, fa ny misambo-bary manetsa no tsy afaka.
* Aza tobatobaina ny vary, fa ny mitsidika an-tranon-d[[rafy]] no tsy toha.
* Be faniriana kely fila, vary aloha tsy vatran' ny kamo.
* Be mangy mijery vary ka ny aoriana no manjozorobe.
* Be raharaha ka ny voly vary indray no natao saikiny.
* [[Habokana|Boka]] mijinja vary, ka mamorovoro ny efa vita.
* [[Fisoitra afo]]&lt;nowiki/&gt;m-bavy antitra: hita [[alika]], kapohina ; mandroatra ny vary, haroina aminy indray.
* Fitiavako vary tsy ilelafako [[Sotrobe|ondroka]].
* Fitiavam-bary ve no tsy itsimponana [[akotry]]?
* Fotsimbary tsy ilaozan' [[Akotry|akatatra]], lohan' omby tsy ilaozan-[[Lela|delany]], teny maro tsy ilaozan' ny ota.
* Hianao [[voalavo]] mamono ny vary, izaho [[totozy]] mitsimpona ny raraka.
* Hitoto vary, somorina; hiandry omby, olon-dehibe.
* Ilay mitoto vary zato, ka faheniny sisa vao tsy fotsy.
* Ilay osa niandry vary, ka rehefa tsy maharo, dia hoe: Hanombo va izay lasany ?
* Indray mandeha no maty vary, ka handevin-t[[sotrobe]] !
* Indroa maty toa vary rahana.
* Indroa tratry ny aizina toy ny [[tain' omby]] natsentsin-davaka.
* Izay [[Kotroka|kotro]]-mitrena ve no hijinjam-bary manta?
* [[Fahajambana|Jamba]] mively vary, ka tsy maninona na mifanatrika aza.
* Kamboty manao vary amin-t[[Sakay (fanao sakafo)|sakay]]: ny an' ny tena ihany no androtsahan-dranomaso.
* Kapiteny rainazy: mitoto vary ho any ny sahazany.
* Kitoatoa [[vary amin' anana]]: ao ny sendra [[hena]], fa ny sendra sakay dia mirehoka.
* [[Kolokolo]] natao tsy ho vary, [[Erika|erikerika]] natao tsy hahalena: ny kely mba hevero ihany.
* Lany vary tonga [[Fihavanana|havana]], ka ny loha no haotraorina.
* Loza foana homena ny tanjona, fa ny [[heniheny]] tsy azo ho vary.
* Mahamonamonaina toa vary aman-[[takatra]]: tsy somidi-dro, tsy mahafa-d[[ratsiana]].
* Mahandro vary tsaitsainy: ao am-bava mifantina [[akotry]].
* Mahandro vary tsaitsainy : ao am-bava vao mifantina akotry.
* Mahasosotra ohatra ny malahelo misambo-bary: maka mitady ny avo loha, manatitra manao safo vava.
* Indray andro no manao vary amin-[[jabora]] ka manao tsy ho orin-[[Laoka|daoka]] !
* Raha mahazo [[patsa]] indray mahandro, aza manao tsy ho orin-daoka intsony.
* Mamabo tena hoatry ny mitoto vary lena: ny an' ny tena ihany, ka iadiam-po ho lany.
* Manasa ny be kibo, ka ny vary no lany; mananatra ny adala, ka ny vava no vizana.
* Manavinavy dia vary lena, tsy manavinavy, dia mifanoro trano.
* Manetsa mahalana: ny ataon' ny tena ihany no alaina.
* Manetsa vary mahalana, ka ny atao ihany no idiran' ny fatiantoka.
* Manetsa vary mahalana, ka ny atao no alaina.
* Masa-bary maito [[kitoza]] ka ny tiako no tiany.
* Matin-kenamaso, ka homam-barim-[[Habokana|boka]].
* Matin-kenamaso, ka homan-kanina voa [[Famosaviana|mosavy]].
* Matoy vary be [[tsakitsaky]]: tsy olo-mijaly fa manan-kandiasana.
* Miangolangola faharary ka tsy tia vary amim-[[Voavahy|boavahy]].
* Miangolangola mitenda fararano: ny vary tsy lany, ka [[anana]] indray no tadiavina.
* Mihambohambo tsy tia vary mohaka, fa mihinana ny masiso be herinandro.
* Mihambo tsy tia vary mohaka, kanjo nony homana atosika fotsiny.
* Mikotrana foana ny [[sahafa]] sy ny [[fanoto]], fa ny vary ihany no toro.ù
* Mimpody an-tenda, toy ny varin' ny [[Fifanana|mpifana]].
* Mitavandra saimbo tsara, mangaro vary miongana.
* Mitoto vary antoandro: manala [[sahato]] ny akoho.
* Mitoto vary [[diavolana]], ka [[Fakam-panahy|maka fanahy]] ny akoho.
* Mitoto vary lena ka samy miady ho lohany.
* Mitsaha-menimenina, toy ny vary [[sosoa]] voatondraka.
* Mpijiri-bary lavo amin' [[ampombo]], ka potraka amin' ny hoditry ny fanao.
* Mpitsitsy vary tsy manam-panoto, mba isan' ny be fahandro ihany.
* Mpitsitsy vary tsy manam-[[Fanoto|panoto]] mba naman' ny mahandro be ihany.
* Na [[ambaramaina]] aza ny lohako, ka mihodi-[[Valanirana|balanirana]] ny hoditro: vary an-[[Loharano|doharano]] aho ka maitso vatana ihany.
* Nahandro varin-dahiantitra ka masaka ihany fa tsy afa-droatra.
* Na matoky mazava aza tsy hanahy vary [[diavolana]]!
* Nanome zara ny [[Andilana|andilam]]-polaka ny vary lavo.
* Natao ho [[zavona]] hahamasaka ny vary, kanjo nanjary [[fanala]] hamono ny [[mangahazo]].
* Nataoko ity ianao vary rojo fanefan-taona, kanjo hay vary rojo fanefan-trosa.
* Ny alahelo toy ny vary an-t[[sompitra]]: ahafahana iray [[fatambary]] isan' andro, ka ho levona ihany no farany.
* Ny fitia tsy fanao mody voky, na mody iavonana toa varin' [[Alika|amboa]] mahamay.
* Ny haingo natao ho zavatra, verin' ny vary masaka an-tava indray andro.
* Ny [[haingo]] natao lavananandro verin' ny vary masaka an-tava indray andro.
* Ny hanitry ny vary eo an-tokoana tsy mba [[harena]].
* Ny [[kolokolo]] aza vary ka mainka ny azy nafafiny!
* Ny [[lainga]] toy ny vary aloha, mahafatra-po, fa tsy mahavita taona.
* Ny [[roatra]] fotsy ihany na mena aza ny vary nandrahoina.
* Ny roatra no miohatra ny vilany fa ny vary [[akory]] tsy mankaiza.
* Ny vary raraka sakaizan' akoho.
* Odian-tsy tiana ohatra ny varin' amboa mahamay.
* Osa, ka tia vary aloha !
* Raha indray maka no manta vary aza mandevon-t[[sotrobe]].
* Raha indray mandeha no misambo-bary ka tsy mahazo, aza mandoro ny [[fatambary]].
* Raha sarotin-[[Hatsiaka|katsiaka]], aza tia vary aloha.
* Randranobe no maty vary, ka Renindravola no [[Mosary|mosarena]].
* Rano tsy androana tsy mahafa-[[tseroka]], ny lamba tsy atafy tsy mahafana, ny vary tsy hanina tsy mahavoky, ny raharaha tsy atao tsy mety lavorary.
* Ratsy vady nohanin-[[Lambo|dambo]] vary: vinitra an' [[ala]], tsy mazava an-tanàna.
* Sakaiza tiana namadi-[[Velirano|belirano]]; vady renianaka niholy ho an' olona; reniomby nompiana nandaka; nampaka-drano tsy nahatafakatra; nahandro vary namolavola sosoa : koa izany no kanto maizina indrindra.
* Salasala toy ny [[vomanga]] am-body [[hady]]: vidim-bola, kely matsatso, takalozam-bary, vaventy.
* Saro-bary an-t[[sotro]] ka samy miady fo izay ho any am-bavany.
* Sendrasendra vary amin' anana.
* Soa hoatry ny vary fotsy mby am-[[Vilany|bilany]] hianareo, sahala amin' ny hazo be endriky ny [[saha]], ka hoatry ny [[rakitra]] saro-bidy, toy ny [[Lamba (malagasy)|lamba]] isampinako raha miramirana, sy isikinako raha sendra tezitra.
* [[Sompitra]] tsy misy vary, ka sady manety trano no mampihambo toetra ny tompony.
* Te-hoderain' ny [[akoho]], ka mitoto vary hariva.
* Tekotekon' [[Tsikirity|angitra]]: tsy mahalany vary fahiny raika.
* Toy ilay namatra [[isam-pangady]]: raha tsy tonga ny vola, dia vary no afatra.
* Toy ny jinja varin' ilay mondry ka ny tsy tapaka no be, ary ny tapaka indray misavorovoro.
* Toy ny vary sy ny [[rano]]: ka an-tsaha tsy mifanary, an-tanàna tsy mifandao.
* Vary aloha: mahafatra-po fa tsy mahavita taona.
* Vary amin-d[[ronono]] tondrahan-[[tantely]]: ampoky ny mamy, ampoky ny soa.
* Toto vary hariva: manary dia ny [[akoho]].
* Toto vary ka tsy fotsy tsy an-[[Laona|daona]].
* Toto vary maizina: ao am-bava vao mifantina [[akatatra]].
* Tsy ampy tsy lany, ohatra ny vary be [[vato]].
* Tsy mahafoy [[lasiray]] hamidy [[takotra]] ka manta vary.
* Tsy mba nampoizina ho [[fanala]] hamono ny [[mangahazo]], fa natao ho [[zavona]] hahamasaka ny vary.
* Tsy mety raha mamono reny, toa vary ratsy.
* Tsy mety raha manao [[Andevo (teto Madagasikara)|andevovavy]] may trano: ny trano may tsy hitany, fa &quot;Maty aho varin-janako !&quot;
* Tsy mety raha manao sola sarotra, ka miloloha vary mahamay.
* Tsy mety raha manarai-misy vary, fa ny tsy misy aza tsy fidiny.
* Tsy ny [[Tanimbary|tanim-bary]] no madinidini-bary, fa isika roroa no madinidini-[[Fitiavana|pitiavana]].
* Tsy satry ny mialin-[[Horirika|koririka]], fa ny vary hatokona no tsy misy.
* Vary zato andrefan-trano: tsitsina, tsy ho an' iza, fa ho any ny tena ihany; tobaina, tsy ho an' iza, fa ho any ny tena ihany.
* Vary amim-[[Valala|balala]]: tsakoina, madinika; atelina, be faikany.
* Vary be [[vato]], ka tsy ahateleman-koatrinona.
* Vary iray no nafafy, ka vary zato no miakatra.
* Vary lelik' [[antsanga]]: voaterisetra havozona, ka tsy misy hiolanolanana.
* Vary mangatsiaka.
* Vary maniry an-davabary, ka mitaroka anatin' ny maizina.
* Vary manta jinjaina : tsy manampo izay ho faty, fa ny manao no mahery.
* Vary [[sosoa]] nilaofan-[[kitoza]], ka tsy soa fa mifanentana.
* Vary vokatra eo [[Ibetsimitatatra]]: na tompony na tsy tompony, samy mitazana.
* Vary vory amin' abatoraka: totoina tsy miray fotsy, ahandroin-tsy miray masaka.
* Vary zato naharon' ny [[sompitra]].
* Vato natora-[[Fody|pody]] ka tsy mataho-bary ho raraka.
* Vavahady mizaha vary vokatra.
* [[Vinanto]] tsy manam-bary maina: tsy vinanto fa [[vy]] nahantona.
* Vody varin' [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]] ny olona: izay tiany halaina no alainy, ary izay tiany havela no avelany.
* [[Vomanga]] an-[[Hady|kady]]: amidy [[vola]] tsy lafo, atakalo vary tsy foy.
* [[Voninkazo|Vony]] tsy azon' afo, vary tsy hanim-pody.
* Zarazarao ny raharaha: ny tapa-tanana miandry [[ondry]], ny tapa-tongotra mitoto vary.
* Izaho angika, hianao vary hova.

== Jereo koa ==

* [[Vary]]
* [[Fambolem-bary]]

==Jereo koa==
1.https://www.relais-des-plateaux.com/gastronomie-riz-malagasy/
[[Sokajy:Vary]]</text>
      <sha1>3jz4dcmjqkzatkjjozkey0dhgtt5q9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nosy Rodrigues</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293214</id>
    <revision>
      <id>1146401</id>
      <parentid>1104637</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="9irx7o1ynd2n0nlxpjpm6dmzj8w82mc" xml:space="preserve">{{coord|19|43|S|63|24|E}}
{{infobox tanàna
|anarana=Nosy Rodrigues
|tanànan-dehibe=[[Port Mathurin]]
|faritany=
|faritra= 
|isam-ponina=40.000
|velarantany = 109
|firenena={{Maorisy}}
|sary=Rodrigues Strassenkarte de.png
}}


I '''Nosy Rodrigues''' dia nosy an'i Maorisy ao amin'ny Ranomasimbe Indianina, 580 km atsinanan'ny nosy lehibe Maorisy. Ny renivohitry ny nosy 109 km² dia [[Port Mathurin]].

Misy mponina 40.000 mahery io nosy io.

== Port Mathurin==
[[Port Mathurin]] no seranan-tsambo tokana ao amin'ny nosy ary noho izany dia manompo ny nosy Rodrigues manontolo. Sambo roa no miantso azy indray mandeha isam-bolana.

== Rohy ivelany ==


{{reflist}}
{{commonscat|Rodrigues}}
[[sokajy:Nosy maorisy]]
[[Sokajy:Nosy ny ranomasimbe Indiana]]</text>
      <sha1>9irx7o1ynd2n0nlxpjpm6dmzj8w82mc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>USIMINAS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295747</id>
    <revision>
      <id>1146368</id>
      <parentid>1119898</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eloir</username>
        <id>39547</id>
      </contributor>
      <comment>Current logo.</comment>
      <origin>1146368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="tbv63seva67xwqri5opnkgt8yu8pa4f" xml:space="preserve">[[File:Logotipo da Usiminas (2023).svg|thumb|]]
'''Usiminas''' dia orinasa breziliana monina ao [[Belo Horizonte]], {{Minas Gerais}}.

Usiminas dia miasa amin'ny indostrian'ny vy ary iray amin'ireo mpamokatra vy lehibe indrindra any [[Amerika Atsimo]].

Any [[Ipatinga]], 217 km atsinanan’i Belo Horizonte no misy ny foiben’ny orinasa. Usiminas koa dia miasa laboratoara fikarohana any ary nametraka ny patanty faharoa lehibe indrindra tany {{Brazila}} teo anelanelan'ny taona 1992 sy 2008.

Mpiasa: manodidina ny 46.000

[[Sokajy:Orinasa any Minas Gerais]]
[[Sokajy:Fiodinana vy]]
[[Sokajy:Orinasa breziliana]]</text>
      <sha1>tbv63seva67xwqri5opnkgt8yu8pa4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sokajy:Distrikan'i Betioky-Atsimo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>296011</id>
    <revision>
      <id>1146384</id>
      <parentid>1120911</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:29:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="3djay9ldgow0lv9wet29beb318rpghg" xml:space="preserve">
[[Category:Betioky-Atsimo]]</text>
      <sha1>3djay9ldgow0lv9wet29beb318rpghg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146385</id>
      <parentid>1146384</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="4ew3n29zmnwfujwr67avx5wmkk5xyhu" xml:space="preserve">
[[Sokajy:Betioky-Atsimo]]
[[Sokajy:Faritra Atsimo-Andrefana]]</text>
      <sha1>4ew3n29zmnwfujwr67avx5wmkk5xyhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Brovdi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297298</id>
    <revision>
      <id>1146362</id>
      <parentid>1137055</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1148" sha1="6lb59breisri3qhb2xkpi0opiazdffr" xml:space="preserve">
[[File:Robert Madyar Brovdi July 2025.jpg|thumb|Robert Madyar Brovdi]]
'''Robert Yosypovych Brovdi''' ([[fiteny okrainiana|Okrainiana]]: ''Ро́берт Йо́сипович Бро́вді'';[[Fiteny hongariana| Hongroà]]:'' Bródi Róbert''; teraka ny 9 Aogositra 1975 tao [[Uzhhorod]]), fantatra amin'ny anarana hoe ''Madyar'' ([[fiteny okrainiana|Okrainiana]]: ''Мадяр'' avy amin'ny teny [[Fiteny hongariana| Hongroà]]: ''Magyar'', adika hoe: ''Hongroà'') dia miaramila, [[mpanao politika]] ary mpandraharaha Okrainiana izay mpanorina ny vondrona [[drôna]] miaramila Okrainiana ''Madyar's Birds'' ([[fiteny okrainiana|Okrainiana]]:'' Птахи Мадяра'', [[Fiteny hongariana| Hongroà]]: ''Magyar Madarai'').

==Fiainana tany am-boalohany sy ny fanabeazana==
Teraka tao amin'ny tanànan'i Uzhhorod, any amin'ny farany andrefan'i {{Okraina}} akaikin'ny sisin-tanin'i [[Hongaria]] sy [[Okraina]] i Brovdi. Anisan'ny vitsy an'isa Hongroà ao amin'ny faritra izy, izay nahazo aingam-panahy ho an'ny anaram-bosiny ara-[[miaramila]].

==Jereo koa==

{{commonscat}}
[[Sokajy:Miaramila okrainiana]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]</text>
      <sha1>6lb59breisri3qhb2xkpi0opiazdffr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ladina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297915</id>
    <revision>
      <id>1146431</id>
      <parentid>1130398</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T11:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3004" sha1="otwknryc08sohs75rylby13y0fljfy7" xml:space="preserve">[[Sary:Tridax procumbens kotobukigk02.jpg|vignette|362x362px|Angamay (''[[Tridax procumbens]]'')]]
Ny '''ladina''' dia [[Zavamaniry ahitra|zavamaniry]] [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] mandady na [[Zavamaniry mianika|mianika]], maniry isan-taona na mihoatra nefa tsy maharitra an-taonany maro, ary indraindray mety afaka mitsangana ihany. Matetika izy ireo no malefaka sy maitso. Tsy tokony hafangaro amin' ny [[vahy]] izany ny ladina. Ny [[ladim-bahy]] kosa dia zavamaniry ahitra mandady na mianika izay manomboka lasa misy nofon-kazo eo am-potony. Betsaka ny zavamaniry fanafody na fihinana misy rantsana mandady na mihanika, toy ny karazana sasany ao amin' ny ''[[Cucurbitaceae]]'' (voatavo, sns) izay tafiditra ao anatin' io sokajy io.

== Ohatra ==
[[Sary:Alternanthera sessilis 11.jpg|vignette|197x197px|''[[Alternanthera sessilis]]''|ankavia]]
[[Sary:Centella asiatica 04.jpg|vignette|197x197px|''[[Centella asiatica]]'']]
[[Sary:Commelina benghalensis (25338).jpg|vignette|255x255px|''[[Commelina benghalensis]]''|ankavia]]
[[Sary:Dichondra repens kz5.jpg|vignette|298x298px|''[[Dichondra repens]]'']]
[[Sary:N Ipoa D1600.JPG|vignette|199x199px|''[[Ipomoea aquatica]]''|ankavia]]
[[Sary:Ipomoea aquatica flowers.jpg|vignette|200x200px|''[[Ipomoea aquatica]]'']]
[[Sary:海邊 馬鞍藤 (Ipomoea pes-caprae).jpg|vignette|201x201px|''[[Ipomoea pes-caprae]]'']]
[[Sary:Oxalis Corniculata IMG 9065.jpg|vignette|202x202px|''[[Oxalis corniculata]]'']]
[[Sary:Phyla nodiflora (L.) Greene (48918580532).jpg|vignette|203x203px|''[[Phyla nodiflora]]'']]
Indreto misy ohatra momba ny zavamaniry mandadina eto [[Madagasikara]]: 

* ''[[Alternanthera sessilis]]'' &lt;small&gt;(L.) R.Br. ex DC.&lt;/small&gt; (''[[Amaranthaceae]]'') -- anamalaza, anambalaza, felikavola, fotsimbarinakoho, kimaroatody, maroatody, pokaty, tsipoapoaka
* ''[[Centella asiatica]]'' &lt;small&gt;(L.) Urb.&lt;/small&gt; (''[[Apiaceae]]'') -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''[[Commelina benghalensis]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt; (''[[Commelinaceae]]'') -- tsimativonoina
* ''[[Dichondra repens]]'' &lt;small&gt;J.R.Forst. &amp; G.Forst.&lt;/small&gt; (''[[Convolvulaceae]]'') -- fanarondrimbana, telafoetra
* ''[[Ipomoea aquatica]]'' &lt;small&gt;Forssk&lt;/small&gt;. (''[[Convolvulaceae]]'') -- antarika
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' (L.) R. Br. (''[[Convolvulaceae]]'') -- vahedalanda, lalandanjiake
* ''[[Oxalis corniculata]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt; (''[[Oxalidaceae]]'') -- kidiadiamborona, kimamy, kodiadiavorona
* ''[[Phyla nodiflora]]'' &lt;small&gt;(L.) Greene&lt;/small&gt; (''[[Verbenaceae]]'') -- amboalahazo, fitampesamboay
* ''[[Tridax procumbens]]'' &lt;small&gt;(L.) L.&lt;/small&gt; (''[[Asteraceae]]'') -- angamay

== Jereo koa ==

* [[Hazo (zavamaniry)|Hazo]]
* [[Hazobotry]]
* [[Kirihitra]]
* [[Vahy]]
* [[Ladim-bahy]]
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Centella]]''
* ''[[Commelina]]''
* ''[[Dichondra]]''
* ''[[Ipomoea]]''
* ''[[Oxalis]]''
* ''[[Phyla]]''
* ''[[Tridax]]''</text>
      <sha1>otwknryc08sohs75rylby13y0fljfy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Efemerida/4 Jolay</title>
    <ns>4</ns>
    <id>298604</id>
    <revision>
      <id>1146425</id>
      <parentid>1133811</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JianJi</username>
        <id>36396</id>
      </contributor>
      <origin>1146425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="516" sha1="mibdt9ewztu4ypwy572x24v5k837h4t" xml:space="preserve">'''Androany [[4 Jolay|4 jolay]]''':

* '''[[1776]]''' - Fanambaràna ny Fahaleovantenan' i [[Etazonia]] tao [[Philadelphia (vohitra), New York|Philadelphia]].

* '''[[1902]]''' - Nifarana ny ady nifanaovan' i Etazonia sy Filipina. Eo ambany fiarovan'i [[Etazonia]] i [[Filipina]] 

* '''[[1946]]''' - Fahaleovantenan' i [[Filipina]] nivoaka tamin' i Fibodoana [[Japôney|Japoney]].

* '''[[1994]]''' - Androm-panafahana ao [[Rwanda]] ahatsiarovana ny nahazoan'ny Mandan' ny Tia Tanindrazana Rwandey an' i [[Kigali]].</text>
      <sha1>mibdt9ewztu4ypwy572x24v5k837h4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Efemerida/5 Jolay</title>
    <ns>4</ns>
    <id>298605</id>
    <revision>
      <id>1146426</id>
      <parentid>1133813</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JianJi</username>
        <id>36396</id>
      </contributor>
      <origin>1146426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="464" sha1="j57wtfwog1ate835rg6antdgja7w5fx" xml:space="preserve">'''Androany [[5 Jolay|5 jolay]]''':

* '''[[1811]]''' - Nanambara tamin'ny fomba ofisialy ny fahaleovantenany manoloana ny ny [[Espaina|Fanjakana Espaniola]] i [[Venezoela]].

* '''[[1962]]''' - Fanambaràna ampahibemaso ny fahaleovantenan' i [[Alzeria]].

* '''[[2004]]''' - Fifidianana filoham-pirenena mivantana voalohany tao [[Indônezia|Indonezia]]. [[Susilo Bambang Yudhoyono]] no voafidy tamin'izany taorian'ny fihodinana faharoa tamin'ny 20 septambra 2004.</text>
      <sha1>j57wtfwog1ate835rg6antdgja7w5fx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Efemerida/6 Jolay</title>
    <ns>4</ns>
    <id>298606</id>
    <revision>
      <id>1146429</id>
      <parentid>1133814</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T10:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JianJi</username>
        <id>36396</id>
      </contributor>
      <origin>1146429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="411" sha1="pc8q9kpjulrojp7zkigolzhs9skh7om" xml:space="preserve">'''Androany [[6 Jolay|6 jolay]]''':

* '''[[1415]]''' - Nandorana velona an'i [[Jan Hus]], [[Tsekia|Tseky]] mpanavao ara-pivavahana, tao [[Constance]], [[Alemaina]].  

* '''[[1964]]''' - Fahaleovantenan' i Nyassaland manoloana ny [[Fanjakana Mitambatra]] ary nandraisany ny anarana [[Malawi]].

* '''[[1975]]''' - Fahaleovantenan'i [[Kômôro]] manoloana an' i [[Frantsa]]. Mbola notazonina kosa i [[Mayotte]].</text>
      <sha1>pc8q9kpjulrojp7zkigolzhs9skh7om</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298988</id>
    <revision>
      <id>1146411</id>
      <parentid>1144790</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119158" sha1="neoujnkxgm6i5554jzuuracf4vxakgn" xml:space="preserve">[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&amp;nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&amp;nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]&quot;, ''ethnobotanyjournal.org''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Andrianavalonirina A.M. et al, &quot;Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar&quot;, ''RAMReS-PMTA'',  2023.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').

== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==

=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]&quot;, ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]&quot;, ''www.kloranebotanical.foundation''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Ahitana karazana miisa 3&amp;nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]&quot;, ''www.researchgate.net''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Andrianarivelo Miora Henintsoa, &quot;[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]&quot; (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]&quot;, ''www.ethnopharmacologia.org''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]&quot;, ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;R. Pernet et G. Meyer, &quot;[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]&quot;, Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]&quot;, ''moov.mg'' (03/06/2025)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Pierre Rasoanaivo, &quot;[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]&quot; (Thèse), ''ethnobotanika.org''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]&quot;, ''www.who.int''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)&lt;ref&gt;&lt;small&gt;&quot;[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]&quot;, ''www.researchgate.net''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').

=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.

=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana.

== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.

=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, &lt;u&gt;vahimboamena&lt;/u&gt;, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) (rm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' --  lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''&lt;nowiki/&gt;''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. --  akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt; (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, 
* ''Acacia morondavensis'' &lt;small&gt;Viguier&lt;/small&gt;. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy,  rohibontsy,  robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha filiformis]]'' &lt;small&gt;Poir&lt;/small&gt; -- bemangitra, marompototra, &lt;u&gt;tsimbaleotra&lt;/u&gt;, vahizato (rm)
* ''[[Acalypha indica]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Acalypha radula]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; (Tsiety) (rm)
* ''Acalypha reticulata'' &lt;small&gt;Poiret&lt;/small&gt; (→ ''[[Acalypha filiformis]]'' &lt;small&gt;Poir.&lt;/small&gt;) (Fanavy / Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, &lt;u&gt;tsimbaleotra&lt;/u&gt;, vahizato (rm)
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) (''[[Acalypha fasciculata]]''  ?) (rm)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' &lt;small&gt;D.C&lt;/small&gt; (Bakakely) -- bakakely, fatika (rm)
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady atao anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia]] sp.'' (Za)
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]''  &lt;small&gt;--&lt;/small&gt; vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' &lt;small&gt;(L.) Juss&lt;/small&gt; (→ ''[[Ouret lanata]]'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt;) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' &lt;small&gt;Poiret.&lt;/small&gt; (Sindahonimbohitra). (rm)
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' &lt;small&gt;E. Meyer.&lt;/small&gt; (Sindahorindrano). (rm)
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]''  &lt;small&gt;K. Schum.&lt;/small&gt; -- longoza (rm)
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]]'' &lt;small&gt;Hook&lt;/small&gt;  (Angavodiana) (rm)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] &lt;small&gt;Hook&lt;/small&gt; (Angavodiana) (rm)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' &lt;small&gt;(Lamk) Baillon&lt;/small&gt; (Vahy mainty) (rm)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, &lt;u&gt;hanitrimpantsaka&lt;/u&gt;, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso (rm)
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''[[Albizia aurisparsa]]'' &lt;small&gt;Drake&lt;/small&gt;. (Masinanio) (rm)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''[[Albizia fastigiata]]'' &lt;small&gt;Oliver&lt;/small&gt;. -- halamboro, hazomborona, &lt;u&gt;sambalahy&lt;/u&gt;, sambilahy, valomborona, volomboroña (rm)
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''[[Alchemilla cryptantha]]'' &lt;small&gt;Steudel.&lt;/small&gt; (Mahatanandofotsy I) (rm)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''[[Allophylus trichodesmus]]'' &lt;small&gt;Radlkofer&lt;/small&gt;. (Sanatrinamboa) (rm)
* ''[[Aloe capitata]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; 
** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' &lt;small&gt;H. Perr.&lt;/small&gt; (Vahon'olona) (rm)
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, &lt;u&gt;vahona&lt;/u&gt;, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' &lt;small&gt;ADC.&lt;/small&gt; -- fokolahy (rm)
* ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' &lt;small&gt;ADC.&lt;/small&gt; -- mangorodefona, vavonikena (rm)
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. -- fokovavy (rm)
* ''Alysicarpus'' sp. -- tokambody (rm)
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' &lt;small&gt;R. Heim&lt;/small&gt; -- olatainomby (rm)
* ''[[Amaranthus dubius]]'' &lt;small&gt;Martius&lt;/small&gt; -- kiatondrambohira (rm)
* ''[[Amaranthus hybridus]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; -- anamena (rm)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''[[Ambrosia maritima]]'' &lt;small&gt;DC (Damsissa)&lt;/small&gt;
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''[[Amygadalus persica]]'' &lt;small&gt;Linné.&lt;/small&gt; -- paiso (rm)
* ''[[Anacardium occidentale]] --''  abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' &lt;small&gt;Baker.&lt;/small&gt; -- tsangamanitramparihy (rm)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' &lt;small&gt;Merrill&lt;/small&gt; -- fandra, &lt;u&gt;mananasy&lt;/u&gt;, satra.
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''[[Andropogon schoenanthus]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; -- veromanitra (rm)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. -- valily vavy (rm)
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; -- camomille (rm)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' &lt;small&gt;Hooker fils.&lt;/small&gt; -- kimamimamitamabina (rm)
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;. -- ndanidemy (rm)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' &lt;small&gt;A.M. Homolle.&lt;/small&gt; -- ahipoza (rm)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' &lt;small&gt;Baker.&lt;/small&gt; -- alamiainga (rm)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' &lt;small&gt;Tulas.&lt;/small&gt; -- voavony (rm)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' &lt;small&gt;Bennet&lt;/small&gt; ''--'' &lt;u&gt;voafotsy&lt;/u&gt;, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, ravimboafotsy
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt;. -- voanjo (rm)
* ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;. -- hazotohobavy (rm)
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''[[Aristolochia acuminata]]'' &lt;small&gt;Lamarck&lt;/small&gt; (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) 
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (Fanoromena II) (rm)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' &lt;small&gt;Baker.&lt;/small&gt; (Ahitsifantatra) (rm)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' &lt;small&gt;Bojer.&lt;/small&gt; (Roimboalavo) (rm)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' &lt;small&gt;DC&lt;/small&gt; (Ampalimbohitra) (rm)
* ''[[Asplenium]]'' (sensu stricto) (Tsipalo) (rm)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' &lt;small&gt;Hochr&lt;/small&gt; (Ramiary II, Ramizengy) (rm)
* ''[[Athrixia debilis]]'' &lt;small&gt;DC&lt;/small&gt; (Anjavidy lahy) (rm)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo

=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Bacopa monnieri]]''
* ''[[Bakarella baronii]]'' &lt;small&gt;Baker.&lt;/small&gt; (Tongoalahy) (rm)
* ''[[Balanites madagascariensis]]''
* ''[[Bambusa madagascariensis]]''
* ''[[Bambusa vulgaris]]''
* ''[[Baphia madagascariensis]]''
* ''[[Barleria lupulina]]''
* ''[[Barleria madagascariensis]]''
* ''[[Barleria prionitis]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt; (Rointsokina II) (rm)
* ''[[Barringtonia asiatica]]''
* ''[[Barringtonia madagascariensis]]''
* ''[[Barringtonia racemosa]]''
* ''[[Basella alba]]''
* ''[[Baudouinia fluggeiformis]]''
* ''[[Baudouinia rouxevillei]]''
* ''[[Bauhinia grandidieri]]''
* ''[[Bauhinia hildebrandtii]]''
* ''[[Bauhinia madagascariensis]]''
* ''[[Bauhinia monandra]]''
* ''[[Bauhinia purpurea]]''
* ''[[Bauhinia variegata]]''
* ''[[Begonia lyallii]]''
* ''[[Begonia madagascariensis]]''
* ''[[Bertiera madagascariensis]]''
* ''[[Bertiera pervilleana]]''
* ''[[Bidens pilosa]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (Tsipolitra) (rm)
* ''[[Biophytum sensitivum]]'' &lt;small&gt;(Linné) DC.&lt;/small&gt; (Kifohafoha) (rm)
* ''[[Bixa orellana]]''
* ''[[Blechnum tabulare]]'' &lt;small&gt;Thunberg Kuhn&lt;/small&gt; (Tsipahonamalona) (rm)
* ''[[Blepharis bojeriana]]''
* ''[[Blumea balsamifera]]''
* ''[[Blumea lacera]]''
* ''[[Blumea madagascariensis]]''
* ''[[Blumea mollis]]''
* ''[[Boerhavia coccinea]]''
* ''[[Boerhavia diffusa]]''
* ''[[Boerhavia repens]]''
* ''[[Bolbitis madagascariensis]]''
* ''[[Bonamia madagascariensis]]''
* ''[[Borassus madagascariensis]]''
* ''[[Borreria verticillata]]''
* ''[[Boscia madagascariensis]]''
* ''[[Boswellia madagascariensis]]''
* ''[[Brachylaena merana]]''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' &lt;small&gt;Humbert&lt;/small&gt; (Peha) (rm)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' &lt;small&gt;(DC) H. Humbert&lt;/small&gt; ''--'' &lt;u&gt;hazotokana&lt;/u&gt;, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'')
* ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) (rm)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''[[Bridelia micrantha]]''
* ''[[Bridelia pervilleana]]''
* ''[[Bridelia tulasneana]]''
* ''[[Brillantaisia madagascariensis]]''
* ''[[Brochoneura voury]]'' &lt;small&gt;Warburg.&lt;/small&gt; (Raraha) (rm)
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' &lt;small&gt;Hamilt&lt;/small&gt;. (Tamborokijoa) (rm)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''[[Buddleja axillaris]]'' &lt;small&gt;Willd ex Roemer et Schultes.&lt;/small&gt; (Seva Fotsy) (rm)
* ''[[Buddleja fusca]]'' &lt;small&gt;Baker.&lt;/small&gt; (Seva Lahy) (rm)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''[[Burasia gracilis]]'' &lt;small&gt;Decaisne.&lt;/small&gt; (Kotolahy) (rm)
* ''[[Burasia madagascariensis]]'' &lt;small&gt;Duperit Thouars.&lt;/small&gt; (Ody Tohina) (rm)
* ''[[Burmannia madagascariensis]]''
* ''[[Bursera madagascariensis]]''
* ''[[Buxus madagascariensis]]''
* ''[[Byttneria madagascariensis]]''
* ''[[Byttneria melleri]]'' &lt;small&gt;Baker var. triloba J. Ar.&lt;/small&gt; (Fanary) (rm)
* ''[[Byttneria pervillei]]''

=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' &lt;small&gt;Pichon&lt;/small&gt; (Hazotandroka) (rm)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' &lt;small&gt;Markgraff (Hentona)&lt;/small&gt;
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, &lt;u&gt;tsirifota&lt;/u&gt;, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) (rm)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) (rm)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' &lt;small&gt;(L.) Millsp.&lt;/small&gt; na ''Cajanus indicus'' &lt;small&gt;Spreng.&lt;/small&gt; ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja (Ambiatry) (rm)
* ''[[Calantica cerasifolia]]'' &lt;small&gt;Tul&lt;/small&gt;. -- hazoambo, hazoambovavy, hazombato, silambinanto (Hazoambo) (rm)
* ''[[Calliandra alternans]]'' &lt;small&gt;Bentham&lt;/small&gt;. (Mandravasarotra I) (rm)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, &lt;u&gt;vintanina&lt;/u&gt;, vintaninaberavina, voakoly, voakotry, voalavenona (rm)
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''[[Calophyllum parviflorum]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; (Vintanina) (rm)
* ''[[Calopyxis bernieriana]]'' &lt;small&gt;(Tulasne) Perrier de la Bathie&lt;/small&gt; (Voatamenaka) (rm)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (← ''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, &lt;u&gt;ramy&lt;/u&gt; ary tambazotse
* ''[[Cannabis indica]]'' Linné (Rongony) (rm)
* ''[[Canthium baxifolium]]'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) (rm)
* ''[[Canthium erythroxyloides]]'' Baillon. (Ananamboa) (rm)
* ''Canthium'' sp. (Farimay) (rm)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) (rm)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) (rm)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''[[Capsicum annuum]]'' Linné. (Sakaipilo) (rm)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II (rm)
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, &lt;u&gt;voampazalahy&lt;/u&gt;
* ''[[Carissa edulis]] --'' taolana, voakandrina
** ''Carissa edulis'' var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) (rm) -- dipatika, fantsimbala, fantsinakoho, fantsy, fatsimbala, fatsinakoho, fatsitokoho, mokotrala, odi-fanampenana-ra, roifantaka, tambonana, velivato
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) (rm)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) (rm)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) (rm)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (→ ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) (rm)
* ''[[Cassinopsis madagascariensis]]'' H. Bn. (Hazomafaitra) (rm)
* ''[[Cassytha filiformis]]'' Linné. (Tsihiatofotra) (rm)
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''[[Catharanthus trichophyllus]]''
** ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) (rm)
* ''[[Caucalis melanatha]]'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) (rm)
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, &lt;u&gt;katrafay&lt;/u&gt;, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''[[Celosia trigyna]]'' L. (Velomitsotsorika) (rm)
* ''[[Centella asiatica]]'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) (rm)
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''[[Cephalanthus spathelliformis]]'' Baker. (Sidindranto) (rm)
* ''[[Cerastinum africanum]]'' Oliv (Tsivahadrenikely) (rm)
* ''[[Cerasus padus]]'' DC. (Paiso voaloboka) (rm)
* ''[[Cereus]] sp.'' (Raketa) (rm)
* ''[[Chadsia grevei]]'' --  amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''[[Chapeliera madagascariensis]]'' AR. RH. (Ravimbolo) (rm)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, &lt;u&gt;taimborontsiloza&lt;/u&gt;, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (Takasimboloina) (rm)
* ''[[Chenopodium murale]]'' Linné (Anambodihena) (rm)
* ''[[Chlerodendron heretophyllum]]'' &lt;small&gt;R. Br.&lt;/small&gt; (Fantsinakohoy) (rm)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''[[Chrysanthellum indicum]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (Trakambazimba) (rm)
* ''[[Cineraria anampoza]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; (Anampoza) (rm)
* ''[[Cinnamomosma fragrans]]'' &lt;small&gt;Baillon&lt;/small&gt; (Mandravasarotra II) (rm)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' &lt;u&gt;ravintsara&lt;/u&gt;, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' &lt;small&gt;Breyn&lt;/small&gt;. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''[[Cissampelos pareira]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt;. (Vahivoriavina) (rm)
* ''[[Cissampelos perrieri]]'' &lt;small&gt;Diels&lt;/small&gt;. (Vahimavo) (rm)
* ''[[Cissampelos]]'' sp. (Ramilelatra) (rm)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo) (rm)
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) (rm)
* ''[[Claoxylon bakerianum]]'' &lt;small&gt;Baillon&lt;/small&gt; (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''[[Clematis mauritiana]]'' &lt;small&gt;Lamarck.&lt;/small&gt; (Farimaty) (rm)
* ''[[Clematis trifida]]'' &lt;small&gt;Hook&lt;/small&gt;. (Fotsivolomanoka) (rm)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''[[Clerodendron hircinum]]''
** ''Clerodendron hircinum'' var. ''dentatum'' Moldenke. (Vanginamboa) (rm)
* ''[[Clerodendron putre]]'' &lt;small&gt;Sch&lt;/small&gt;. (Tsantsambaitra IV) (rm)
* ''[[Clerodendron pyrifolium]]'' &lt;small&gt;J.G. Baker.&lt;/small&gt; (Vatoana) (rm)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''[[Climatis mauritiana]]'' Lamarck. (Vahintseva) (rm)
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''[[Coffea arabica]]'' &lt;small&gt;Pierre&lt;/small&gt;. (Kafe gasy) (rm)
* ''[[Coffea liberica]]'' &lt;small&gt;Pierre&lt;/small&gt;. (Kafe Liberia) (rm)
* ''[[Coleus aromaticus]]'' &lt;small&gt;Benth&lt;/small&gt; (Ahibitsy) (rm)
* ''[[Coleus bojeri]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; (Bororom-parihy) (rm)
* ''[[Colocasia antiquorum]]'' &lt;small&gt;Sch&lt;/small&gt; (Saonjo) (rm)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' 
** ''[[Colocasia esculenta]]'' var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''[[Quisqualis indica]]'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''[[Combretum micrantum]]'' &lt;small&gt;G. Don&lt;/small&gt; (Kankiliba) (rm)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''[[Commelina madagascariensis]]'' &lt;small&gt;Clarke&lt;/small&gt; (Nifinankanga) (rm)
* ''[[Commelina nudiflora]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (Tsimativonoina) (rm)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''[[Conyza aegyptiaca]]'' &lt;small&gt;Aiton (DC)&lt;/small&gt; (Kelivoloina II) (rm)
* ''[[Conyza garnieri]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt; (Miandramidrika) (rm)
* ''[[Conyza hitella]]'' &lt;small&gt;A. de Candolle&lt;/small&gt; (Dingandingantahalaka) (rm)
* ''[[Cordia myxa]]'' --  lamotinalika, magora, &lt;u&gt;taindelokarana&lt;/u&gt;, tsimiranjo (jm)
* ''[[Cosmos bipinnatus]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; (Cosmos) (rm)
* ''[[Craspidospermum verticillatum]]'' &lt;small&gt;Bojer&lt;/small&gt; (Vandrika) (rm)
* ''[[Crassocephalum bojeri]]'' &lt;small&gt;(DC) Robyns&lt;/small&gt; (Kimalahona) (rm)
* ''[[Crassocephalum rubens]]'' &lt;small&gt;(Jacquin) Sp Moore&lt;/small&gt; (Anandrambo) (rm)
* ''[[Crassocephalum sarcobasis]]'' &lt;small&gt;DC&lt;/small&gt; (Anandrambo) (rm)
* ''[[Crinum asiaticum]]'' &lt;small&gt;Roxb&lt;/small&gt; (Tsitsaontsaona) (rm)
* ''[[Crotalaria diosmaefolia]]'' &lt;small&gt;Bentham&lt;/small&gt;. (Voatelinondry) (rm)
* ''[[Crotalaria fulva]]'' &lt;small&gt;Roxberg&lt;/small&gt;.
* ''[[Crotalaria retusa]]'' &lt;small&gt;Linné&lt;/small&gt; -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, &lt;u&gt;ambiatindolo&lt;/u&gt;, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''[[Crotalaria saltiana]]'' &lt;small&gt;Andrew&lt;/small&gt;. (Ambiatrimbohitra) (rm)
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II) (rm)
* ''[[Crotalaria striata]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt; (Voakirintsana) (rm)
* ''[[Crotalaria tenuis]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;. (Foko) (rm)
* ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' &lt;small&gt;Bojer&lt;/small&gt;. (Maitsoririnina I) (rm)
* ''[[Croton catatii]]'' &lt;small&gt;Baillon&lt;/small&gt;. (Andriambolafotsy) (rm)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo) (rm)
* ''[[Croton stannaeum]]'' &lt;small&gt;Baillon&lt;/small&gt; (Sily) (rm)
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' &lt;small&gt;(Danguy) van der Werff&lt;/small&gt; (← ''Ravensara ovalifolia'' &lt;small&gt;Danguy&lt;/small&gt;) -- (Molaliambo) (rm)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' --  lombiro, lombiry (jm)
* ''[[Cucurbita maxima]]'' Linné (Voatavo) (rm)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) (rm)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) (rm)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, &lt;u&gt;tamotamo&lt;/u&gt;, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''[[Cussonia fraxinifolia]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; (Vatsilana) (rm)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''[[Cyanotis nodiflora]]'' &lt;small&gt;Kunt&lt;/small&gt; (Evonevona) (rm)
* ''[[Cyathula cylindrica]]'' &lt;small&gt;(Bojer) Moquin&lt;/small&gt; (Tangongona) (rm)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''[[Cynanchum andrigitrense]]'' &lt;small&gt;Choux&lt;/small&gt; (Vahinato) (rm)
* ''[[Cynara scolimus]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt; (Artichaut) (rm)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' &lt;small&gt;Pers&lt;/small&gt; -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, &lt;u&gt;horomainty&lt;/u&gt;, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''[[Cynoglossum rochelia]]'' &lt;small&gt;DC&lt;/small&gt; (Anamaoty) (rm)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, &lt;u&gt;mita&lt;/u&gt;, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''[[Cyperus compactus]]'' Lamarck (Fitohizam-balala) (rm)
* ''[[Cyperus distans]]'' L.F. (Kirindrambohitra II) (rm)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''[[Cyperus madagascariensis]]'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) (rm)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, &lt;u&gt;vahy famakientana&lt;/u&gt;

=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--''  (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, &lt;u&gt;mahatanandomena&lt;/u&gt;
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)

=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, &lt;u&gt;robazaha&lt;/u&gt;, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, &lt;u&gt;zanraobera&lt;/u&gt; (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)

=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe 
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo,  adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) 
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)

=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)

=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, &lt;u&gt;harongana&lt;/u&gt;, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, &lt;u&gt;rambiazina&lt;/u&gt;
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)

=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, &lt;u&gt;tenina&lt;/u&gt;, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' &lt;u&gt;aika&lt;/u&gt;, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]''  Lam. -- &lt;u&gt;vomanga&lt;/u&gt;, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''

=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justicia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)

=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|249x249px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'' (← ''Bryophyllum daigremontianum'')
* ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' (← ''Bryophyllum delagoense'')
* ''[[Kalanchoe eriophylla]]'' &lt;small&gt;Hilsenb. &amp; Boj. ex Tul.&lt;/small&gt; -- kimavo, kimavokarana, rengirengy, sofinapaha.
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, &lt;u&gt;lalampobohitsa&lt;/u&gt;, mongy, sofisofy 
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; -- kilenga
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; -- &lt;u&gt;toarenihazo&lt;/u&gt;
* ''Kalanchoe pannosa'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt; (→ ''[[Kalanchoe eriophylla]]'') -- &lt;u&gt;rengirengy&lt;/u&gt; 
* ''[[Kalanchoe pinnata]]'' (←''Bryophyllum pinnatum'')
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' &lt;small&gt;R. Hamet&lt;/small&gt; -- sodifafana
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)

=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, &lt;u&gt;radriaka&lt;/u&gt;, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, &lt;u&gt;lanjambola&lt;/u&gt;
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, &lt;u&gt;fandrikakanga&lt;/u&gt;, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).

=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. --  borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, &lt;u&gt;manga&lt;/u&gt;
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' --  berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --''  hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)

=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. --  bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).

=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe,  rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe,  &lt;u&gt;romban' akoho&lt;/u&gt;, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany 
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' --  japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).

=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' --  (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, &lt;u&gt;vahy famehivala&lt;/u&gt; (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') --  bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') --  bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)

* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)

* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''[[Pistia stratiotes]]'' Linné (Azafy na tsikafonkafona)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty,  samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, &lt;u&gt;kalabotretraka&lt;/u&gt;, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* &lt;u&gt;''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);&lt;/u&gt;

=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''

* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')

=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]''
* ''Ravensara ovalifolia'' &lt;small&gt;Danguy&lt;/small&gt; →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' &lt;small&gt;(Danguy) van der Werff&lt;/small&gt; -- (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, &lt;u&gt;kinana&lt;/u&gt;, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)

=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary,  fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' --  sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') --  sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- &lt;u&gt;ditinangatra&lt;/u&gt;, &lt;u&gt;Fanisindoloratsy&lt;/u&gt;, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy

=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, &lt;u&gt;vakoka&lt;/u&gt; (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) 
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)

=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon --  hazondandy, &lt;u&gt;tapia&lt;/u&gt;, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy,  farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa''  (Diles) Cavaco (Senaseria)

=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo,  vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- &lt;u&gt;ambiaty&lt;/u&gt;
* ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy)
* ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I)
* ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II)
* ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo)
* ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy)
* ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda)
* ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I)
* ''[[Vernonia pectorali]]&lt;nowiki/&gt;s'' Baker (Sakatavilotra)
* ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko)
* ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I)
* [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina)
* ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby)
* ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely).
* ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano

=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--''  arify, lambohenjana

=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).

=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''

* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''

=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) 
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- &lt;u&gt;fahavalonkazo&lt;/u&gt;, &lt;u&gt;hazomiarotena&lt;/u&gt;, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''

== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]

* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
* [[Lisitry ny anaran-javamaniry fanao fanafody amin' ny teny malagasy]]

== Fanovozan-kevitra ==

* Alex Maminiaina Andrianavalonirina &amp; Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&amp;oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&amp;id=zDVtAzN-A9YC&amp;redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. &amp; Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., &quot;[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]&quot;'', Études Médicales,'' 1975 
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). &quot;[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]&quot;, ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau &amp; Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau &amp; Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&amp;TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.

== Loharano ==</text>
      <sha1>neoujnkxgm6i5554jzuuracf4vxakgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Esther Ranirinaharitafika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300596</id>
    <revision>
      <id>1146329</id>
      <parentid>1143333</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adansonia rayanne2</username>
        <id>35884</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ny fototra fiaviany */ Nanitry tsipelina</comment>
      <origin>1146329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4852" sha1="ct3tljqfedl3048lv00iwojhrg7q0gm" xml:space="preserve">{{Infobox olona|anarana=Esther Nirina
|asa=[[Mpanoratra]]
|teraka=17 Novambra 1932
|toerana=Ambohimifangitra
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=Esther Ranirinaharitafika
|Sary=}}

== Mombamomba Azy == 
'''Esther Nirina''' dia teraka tamin'ny 17 Novambra 1932 tany amin'ny Faritanin'[[Antananarivo]] izy. Nandany 30 taona teo ho eo tany Frantsa (Orléans) izy, nanomboka tamin'ny 1953 ka hatramin'ny 1983, ary niasa tamin'ny fitantanana trano famakiam-boky. Tamin'ny taona 1990 dia niverina nipetraka teto Madagasikara izy, ary nodimandry tamin'ny 2004. 
Nantsoina hoe '''Esther Ranirinaharitafika''' tamin'izy mbola tanora, dia iray tamin'ireo '''mpanoratra sy poeta malagasy''' namirapiratra indrindra tamin'ny ''literatiora frankofona''. Na dia matetika tamin'ny teny frantsay aza no nosoratany, dia tsy mba niala tamin'ny kolontsaina sy ny toe-tsain'ny Malagasy ny aingam-panahiny.
https://ecritures.univ-lorraine.fr/publications/divers-editeurs/esther-nirina.-oeuvres-completes {{Wayback|url=https://ecritures.univ-lorraine.fr/publications/divers-editeurs/esther-nirina.-oeuvres-completes |date=20260519140230 }}


== Ny fototra fiaviany ==
Zanak'i Rabetafika sy reniny teratany frantsay izy, ary nanambady an'i Guy Rabemananjara tamin'ny 1952. Nanana zanaka telo izy mivady: Franck, Nicole, ary Josiane. Nandany 37 taona tany Frantsa izy ireo talohan'ny niverenany teto Madagasikara tamin'ny 1990. Tsy nionona tamin'ny fanoratana fotsiny anefa izy, fa nampandroso ny ambanivohitra koa, indrindra tao Ambohimifangitra, ny tanindrazany.https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-10.html Nanangana sekoly, tranomboky, ary tobimpahasalamana tao izy. Mpikambana tao amin'ny Akademia Malagasy izy ary filoha mpanorina ny fikambanana mpanoratra S.E.R.O.I. (Société des Écrivains de la Région de l'Océan Indien) sampana Madagasikara. Nodimandry tamin'ny 19 jona 2004 tao Antananarivo izy, rehefa namela lova sarobidy ho an'ny haisoratra malgache.https://ile-en-ile.org/nirina/

== Ny asa soratra nataony == 
Ireo Boky Tononkalo (''Recueils de poèmes'')
Ny ankamaroan'ny asa sorany dia nosoratany tamin'ny teny frantsay, nefa tena feno toe-tsaina sy fomba fisainana malagasy. Indro ny sasany:

* ''Silencieuse respiration (1975)'' : Boky voalohany navoakany tany [[Frantsa]] tao [[Orléans]]. Tamin'io no nanombohan'ny olona nahafantatra ny fomba fanoratany fohy nefa lalina.
* ''Simple voyelle (1980)'' : Maneho ny fikarohany ny lanjan'ny feo sy ny teny ao anatin'ny tononkalo.
* ''L’arrêt du jour (1991)'' : Nosoratany tamin'ny fotoana niverenany teto Madagasikara, misy ny fahatsiarovany ny tanindrazany.
* ''Mivolana an-tsoratra / Le dire par écrit'' (2004) : Boky farany navoakany talohan'ny nahafatesany. 

===Ny Fomba Fanoratany===
*'''Fohy nefa lalina''': Tsy tia tononkalo lava izy. Ny teny iray na roa fotsiny dia efa mitondra hevitra lalina.
* '''Ny Teny''': Nilaza izy fa ''mpindrana ny teny frantsay fotsiny mba hanehoana ny maha-malagasy azy''.
* '''Ny Mangina''' fanehoanan ny fahanginana ao anaty lahatsoratra.

==Ireo loka sy fankasitrahana==
Nahazo ny Loka lehiben'ny literatiora tany amin'ny Faritry ny Ranomasimbe Indiana. Ny sanganasany dia nadika tamin'ny fiteny maro (Anglisy, Alemanina, sns) ary ampianarina any amin'ny Oniversite ho an'ireo mandalina ny literatiora frankofona.

== Ny Fianarana Nataony ==
Teraka tao Antsirabe izy tamin'ny 1932, ary io rahalahin-drainy mpitsabo io no nitaiza azy teto Antananarivo. Nianatra tany amin'ny sekoly frantsay izy tamin'ny fotoana nahazahoany azy, ka izany no nahatonga ny fianarany teto Madagasikara tamin'ny voalohany. Rehefa nifindra tany Frantsa izy tamin'ny 1953, dia nanohy nianatra ho mpitahiry boky. Niasa tao amin'ny tranombokim-panjakana tao Orléans izy nanomboka tamin'ny 1953 ka hatramin'ny 1983, ary tao no nifankahita tamin'ny tontolon'ny haisoratra sy ny boky, izay nanampy azy betsaka tamin'ny fahaizany manoratra.
https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-10.html

== Mampiavaka Azy == 
Mpikambana tao amin'ny Académie Malgache izy ary filoha mpanorina ny sendikan'ny mpanoratra teto Madagasikara. Ny fomba fanoratany dia fohy nefa lalina, matetika mampifandray ny traikefa tany am-pielezana sy ny fakan-drazana malagasy.https://hal.science/hal-02968313/

== Loharano ==
{{Reflist}}
# https://ecritures.univ-lorraine.fr/publications/divers-editeurs/esther-nirina.-oeuvres-completes{{Wayback|1=url
# https://ecritures.univ-lorraine.fr/publications/divers-editeurs/esther-nirina.-oeuvres-completes |date=20260519140230 |url=https://ecritures.univ-lorraine.fr/publications/divers-editeurs/esther-nirina.-oeuvres-completes }}
# https://ile-en-ile.org/nirina/
# https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-10.html
# https://hal.science/hal-02968313/


== Hijery ihany koa ==
[[Christine Razanamahasoa]]

[[Ranavalona I]]</text>
      <sha1>ct3tljqfedl3048lv00iwojhrg7q0gm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lisitry ny lahatsoratra mandritra ny hetsika Africa Wiki Challenge 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300626</id>
    <revision>
      <id>1146406</id>
      <parentid>1145297</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Farihy */</comment>
      <origin>1146406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4225" sha1="kmxmtfw6xlmwlwxlwf992nblj1kdfun" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona ihany koa dia mampiditra sary ahitana rano, [[renirano]] na [[farihy]] sns. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

== Wiki commons ==
Azo atao ihany koa ny mampiditra sary ao amin'ny wiki commons mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|Lemak'i Alaotra
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|Rano fisotro madio 
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|Rano maloto
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|Ny jono an-dranomamy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>kmxmtfw6xlmwlwxlwf992nblj1kdfun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146408</id>
      <parentid>1146406</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <origin>1146408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4371" sha1="sxijrfxtt3prreuyyxxt8qjuuqe2v5s" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

== Wiki commons ==
Kendrena ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|Lemak'i Alaotra
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|Rano fisotro madio 
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|Rano maloto
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|Ny jono an-dranomamy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>sxijrfxtt3prreuyyxxt8qjuuqe2v5s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146409</id>
      <parentid>1146408</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lahatsoratra azo foronina */</comment>
      <origin>1146409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4374" sha1="t3e0pv09sxaul6pfk5bih4ngskqi61a" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

== Wiki commons ==
Kendrena ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|Lemak'i Alaotra
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|Rano maloto
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|Ny jono an-dranomamy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>t3e0pv09sxaul6pfk5bih4ngskqi61a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146410</id>
      <parentid>1146409</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:50:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lahatsoratra azo foronina */</comment>
      <origin>1146410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="4k7y47ieao4kwrtcwp6ztvcummrrm03" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

== Wiki commons ==
Kendrena ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|Lemak'i Alaotra
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>4k7y47ieao4kwrtcwp6ztvcummrrm03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146413</id>
      <parentid>1146410</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:52:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <origin>1146413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4537" sha1="hdvnjazs3vamux48q4ffr5gjwxcbz16" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

Jereo ihany koa ato fa misy ireo lisitry ny lalan-drano eto [[Madagasikara]] azo hatsaraina sy hamoronana lahatsoratra izay mbola tsy misy lahatsoratra  

== Wiki commons ==
Kendrena ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|Lemak'i Alaotra
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>hdvnjazs3vamux48q4ffr5gjwxcbz16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146415</id>
      <parentid>1146413</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Farihy */</comment>
      <origin>1146415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4574" sha1="3gz5xhzwihth0kkowtnxnw8dflgfhqf" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

Jereo ihany koa ato fa misy ireo lisitry ny lalan-drano eto [[Madagasikara]] azo hatsaraina sy hamoronana lahatsoratra izay mbola tsy misy lahatsoratra  

== Wiki commons ==
Kendrena ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|[[Lemak'i Alaotra]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|Faritra mando Ankarafantsika
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>3gz5xhzwihth0kkowtnxnw8dflgfhqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146416</id>
      <parentid>1146415</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lahatsoratra azo foronina */</comment>
      <origin>1146416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4607" sha1="avyop706s2xd4iw5ckr5qd46qalwto9" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

Jereo ihany koa ato fa misy ireo lisitry ny lalan-drano eto [[Madagasikara]] azo hatsaraina sy hamoronana lahatsoratra izay mbola tsy misy lahatsoratra  

== Wiki commons ==
Kendrena ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|[[Lemak'i Alaotra]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>avyop706s2xd4iw5ckr5qd46qalwto9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146417</id>
      <parentid>1146416</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <origin>1146417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4677" sha1="balzndtkhh3epq9fivm2x89xlgzvu8v" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano, infobox sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

Jereo ihany koa ao amin'ny [[:fr:Liste_des_cours_d'eau_de_Madagascar|lisitry ny lalan-drano]] eto [[Madagasikara]] raha hitady lahatsoratra azo hatsaraina na hamoronana lahatsoratra izay mbola tsy misy   

== Wiki commons ==
Kendrena indrindra ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny rano toy ny renirano, farihy, paompy, tatatra sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|[[Lemak'i Alaotra]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>balzndtkhh3epq9fivm2x89xlgzvu8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146418</id>
      <parentid>1146417</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wiki commons */</comment>
      <origin>1146418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="5noo5vc5smmvjl2wvs52otenmtdb9ye" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano, infobox sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

Jereo ihany koa ao amin'ny [[:fr:Liste_des_cours_d'eau_de_Madagascar|lisitry ny lalan-drano]] eto [[Madagasikara]] raha hitady lahatsoratra azo hatsaraina na hamoronana lahatsoratra izay mbola tsy misy   

== Wiki commons ==
Kendrena indrindra ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny [[rano]] toy ny [[renirano]], [[farihy]], [[paompy]], [[tatatra]] sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|[[Lemak'i Alaotra]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|Paompy
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>5noo5vc5smmvjl2wvs52otenmtdb9ye</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146419</id>
      <parentid>1146418</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mammysou17</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lahatsoratra azo foronina */</comment>
      <origin>1146419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4701" sha1="7ry6ap1w2x7knvwjvgepwt23oda2s11" xml:space="preserve">Ny rano ho an'ny fiainana no lohahevitra amin'ity taona ity. Ny tena tanjona dia mamorona lahatsoratra momba ny renirano, farihy sy izay momba ny rano ary indrindra indrindra manatsara ny lahatsoratra efa misy, amin'ny fampidirana loharano, infobox sy sary. Manao fanentanana momba ny rano mba hikajiana sy hikolokoloana ny rano satria ny rano no fiainana.  

Jereo ihany koa ao amin'ny [[:fr:Liste_des_cours_d'eau_de_Madagascar|lisitry ny lalan-drano]] eto [[Madagasikara]] raha hitady lahatsoratra azo hatsaraina na hamoronana lahatsoratra izay mbola tsy misy   

== Wiki commons ==
Kendrena indrindra ihany koa mba ho maro ny sary mahasika ny rano ho an'ny fiainana ao amin'ny wiki commons, izay rehetra mahakasika ny [[rano]] toy ny [[renirano]], [[farihy]], [[paompy]], [[tatatra]] sy izay rehetra fanentanana momba ny rano  

== '''Renirano''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Nosivolo|Reniranon'i Nosivolo]]
|[[d:Q7061821|Q7061821]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|2
| [[Mangoro]]
|[[d:Q3285771|Q3285771]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|4
| [[Tsiribihina]]
|[[d:Q1419861|Q1419861]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Lalinah
|-
|5
| [[Mangoky]]
|[[d:Q1288223|Q1288223]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|6
| [[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[d:Q2465863|Q2465863]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
| [[Ikopa]]
|[[d:Q3138020|Q3138020]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
| [[Mania]]
|[[d:Q3633526|Q3633526]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|9
| [[Maningory]]
|[[d:Q3285958|Q3285958]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|10
| [[Mahavavy Avaratra|Mahavavy]]
|[[d:Q3277634|Q3277634]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Mammysou17
|-
|}

== '''Farihy''' ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[[Farihin' Alaotra]]
|[[d:Q575679|Q575679]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
| [[Farihy Kinkony]]
|[[d:Q1105705|Q1105705]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|3
| [[Betsiboka (ony)]]
|[[d:Q425|Q425]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|[[Farihin' i Tsimanampetsotsa]]
|[[d:Q2024048|Q2024048]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|5
|[[Farihin' Ihotry|Farihy Ihotry]]
|[[d:Q1249710|Q1249710]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Farihy Anony]]
|[[d:Q35696505|Q35696505]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|7
|[[Farihy Ravelobe]]
|[[d:Q19904453|/Q19904453]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|8
|[[:fr:Lacs_de_Manambolomaty|Farihin'i Manambolomaty]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|9
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|10
|[[Lemak'i Alaotra]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|TinahLuce23
|-
|}

== Lahatsoratra azo foronina ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Ny fitantanana ny rano fisotro madio
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Gasisou
|-
|2
|Ny toerana Ramsar eto Madagasikara
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy(manisy loharano)
|Ezekia 24
|-
|3
|[[Faritra mando ankarafantsika|Faritra mando Ankarafantsika]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|4
|Ny lava-drano
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Ezekia24
|-
|5
|[[Fantsakana|Ny fantsakana]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|Fiavi14
|-
|6
|[[Paompy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy (manisy loharano)
|IrmaA2
|-
|7
|[[Rano fisotro madio]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Gasisou
|-
|8
|[[Rano maloto]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|9
|Water aid Madagascar
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|10
|[[Ny jono an-dranomamy]]
|
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Rufhar
|-
|}</text>
      <sha1>7ry6ap1w2x7knvwjvgepwt23oda2s11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fantsakana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300798</id>
    <revision>
      <id>1146338</id>
      <parentid>1145052</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3298" sha1="0x2g0ybxs4l04ig70eov5u8jb1uuvxi" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Any [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe indrindra izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio ao Madagasikara

== Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Anjara Asa eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>0x2g0ybxs4l04ig70eov5u8jb1uuvxi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146339</id>
      <parentid>1146338</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3298" sha1="kmyrorw12yp6y1ahgpry964pjf1aryt" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe indrindra izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio ao Madagasikara

== Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Anjara Asa eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>kmyrorw12yp6y1ahgpry964pjf1aryt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146340</id>
      <parentid>1146339</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3288" sha1="ram12of4nkupx23yv3swd5s5ew46zos" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio ao Madagasikara

== Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Anjara Asa eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>ram12of4nkupx23yv3swd5s5ew46zos</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146341</id>
      <parentid>1146340</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3289" sha1="2tn816bew48hfzxejoj8td2js6x3yfy" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio eto Madagasikara

== Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Anjara Asa eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>2tn816bew48hfzxejoj8td2js6x3yfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146342</id>
      <parentid>1146341</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3292" sha1="184gqs2i9l0j4a064kk0mq8ixdzlynp" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Ny Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio eto Madagasikara

== Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Anjara Asa eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>184gqs2i9l0j4a064kk0mq8ixdzlynp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146343</id>
      <parentid>1146342</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3295" sha1="97kh8ox3gw92xmlssteszfg2vdochtf" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Ny Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio eto Madagasikara

== Ny Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Anjara Asa eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>97kh8ox3gw92xmlssteszfg2vdochtf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146344</id>
      <parentid>1146343</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3309" sha1="8b6d67yn0p4f1qguk0k67jxp2j7v08w" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Ny Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio eto Madagasikara

== Ny Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Ny Anjara Asany eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Ny Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Ny Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe ihany koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Ny Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>8b6d67yn0p4f1qguk0k67jxp2j7v08w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146345</id>
      <parentid>1146344</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3304" sha1="9g9vmk04g585vudenvlvksd3b7dycib" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Ny Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio eto Madagasikara

== Ny Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Ny Anjara Asany eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Ny Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Ny Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe  koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Ny Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>9g9vmk04g585vudenvlvksd3b7dycib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146346</id>
      <parentid>1146345</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3348" sha1="tmo69202s70z6xtfdqy1ncsog2qvulz" xml:space="preserve">[[File:A bucket of water drawn from a well in Madagascar.jpg|thumb|rano nosintonina tamin'ny vovo fantsakana teto Madagasikara]]
[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Ankizy ampisotroina rano]]
'''Ny fantsakana''' na vovo, na antsoina koe hoe lava-drano dia lavaka atao amin'ny tany mba hahazoana [[rano]] avy amin’ny tahirin-drano ambanin’ny tany. Eto [[Madagasikara]] dia anisan’ny loharanon-drano lehibe izy, indrindra any [[ambanivohitra]] sy any amin’ireo faritra tsy mbola voasahan’ny tambajotran-drano. Mampiasa fantsakana ny [[mponina]] amin’ny fisotroana rano, fanadiovana, fikarakarana [[sakafo]] ary fanondrahana voly.

== Ny Tantara sy Fivoarana ==
Efa hatramin’ny ela no nampiasan’ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny fantsakana ho loharanon-drano. Taloha dia fantsakana tsotra no tena nampiasaina, saingy ankehitriny dia maro ny fantsakana nohavaozina sy nasiana paompy mba hanamorana ny fakana rano sy hiantohana ny fahadiovana&lt;ref&gt;[https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar? https://earthwise.bgs.ac.uk/index.php/Hydrogeology_of_Madagascar?]&lt;/ref&gt; . Na izany aza mbola maro ny toerana tsy misy rano fisotro madio eto Madagasikara

== Ny Toetoetry ny Fantsakana eto Madagasikara ==
Misy karazany maro ny fatsakana eto Madagasikara. Any amin’ny faritra be [[orana]] dia matetika tsy dia lalina loatra ny fantsakana satria akaiky ny velaran-tany ny rano ambanin’ny tany. Any amin’ny faritra maina kosa, indrindra any [[Atsimo]], dia lalina kokoa ny fatsakana noho ny fahasarotan’ny fahazoana rano.&lt;ref&gt;[https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar? https://www.unicef.org/madagascar/en/reports/groundwater-early-warning-system-south-madagascar?]&lt;/ref&gt;

== Ny Anjara Asany eo amin’ny Fiainam-bahoaka ==
[[Sary:Lava-drano.jpg|vignette|Lava-drano]]
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny [[mponina]] ny fatsakana. Izy no manome [[Rano fisotro|rano fisotro,]] rano fanadiovana, rano ampiasaina amin’ny fikarakarana sakafo ary rano fanondrahana voly. Any amin’ny toerana maro dia io no hany loharanon-drano azo antoka mandritra ny vanim-potoana maina.

== Ny Olana Atrehina ==
Maro ny olana mety hitranga amin’ny fampiasana fantsakana. Anisan’izany ny fahalotoan’ny rano vokatry ny [[fako]] sy ny loto manodidina, ny fahamainana maharitra izay mampihena ny tahirin-drano, ary ny tsy fisian’ny fikojakojana sahaza ny [[fotodrafitrasa]].&lt;ref&gt;https://www.basan.mg/mg/slider/fanadiovana-ny-rano-maloto/&lt;/ref&gt;

== Ny Fiarovana sy Fikojakojana ==
Mba hiantohana ny kalitaon’ny rano dia ilaina ny manadio tsy tapaka ny manodidina ny fantsakana, manarona azy tsara, ary misoroka ny fanariana [[fako]] eo akaikiny. Zava-dehibe  koa ny fanentanana ny mponina momba ny fitandroana ny fahadiovan’ny rano.&lt;ref&gt;[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X19301487?]&lt;/ref&gt;

== Ny Fehiny ==
Ny fantsakana dia loharanon-drano tena ilaina eto Madagasikara ary mitana anjara toerana lehibe amin’ny fahasalaman’ny [[mponina]] sy ny fampandrosoana ny [[fiarahamonina]]. Ny fikojakojana sy fiarovana azy dia antoka hahazoana rano madio sy maharitra ho an’ny taranaka ankehitriny sy ny ho avy.

== Loharano ==</text>
      <sha1>tmo69202s70z6xtfdqy1ncsog2qvulz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rano maloto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300834</id>
    <revision>
      <id>1146347</id>
      <parentid>1144497</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nanova voambolana</comment>
      <origin>1146347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3069" sha1="lp173xv1ngg6x40880xbzzj1a6hbw5f" xml:space="preserve">[[Sary:Rano maloto.jpg|vignette|Rano maloto]]
Ny '''rano maloto''' dia rano efa nampiasaina ka misy [[Loto (maloto)|loto]], [[otrikaretina]], akora simika, na [[fako]] hafa mahatonga azy tsy mety hosotroina na averina ampiasaina mivantana tsy misy fanadiovana. Matetika izy io dia avy amin’ny [[tokantrano]], [[indostria]], [[fambolena]], ary [[orana]] mikoriana eny amin’ny  toerana iray na tanàna.

Araka ny filazan'ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fahasalamana]] (OMS), ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka [[aretina]] maro sy fandotoana ny [[tontolo iainana]] raha tsy voatantana tsara.

== Loharanon’ny rano maloto ==
Ny rano maloto dia avy amin’ireto loharano lehibe ireto:

* Toeran-ponenana ( lakozia, fidiovana)
* Indostria (simika, metaly, lamba sns.)
* [[Fambolena]] (zezika, pestisida miditra anaty rano)
* Rano orana mikoriana eny amin’ny arabe sy tanàna
Maro ny mponina mitaraina noho ny fisian'ny rano maloto eny an-tanànan'izy ireo noho ny tsy fandehanan'ny rano amin'ny tatatra vokatry ny loto sy ny fako manentsina azy&lt;ref&gt;https://www.tiatanindrazana.mg/tranga/rano-maloto-eny-andranomanalina-miverina-mampijaly-vahoaka-63698.php&lt;/ref&gt;.

== Fikarakarana sy fanadiovana ==
Ny fanadiovana rano maloto dia atao amin’ny alalan’ny :

* Fanasivanana (filtration)
* Fitsaboana [[Biôlôjia|biolojika]] (bakteria manimba loto)
* Fitsaboana [[Simia|simika]]
* Fampiasana tobim-pitsaboana rano maloto (station d’épuration)

Ny tanjona dia ny hampihenana ny loto eny amin'ny rano any amin’ny renirano na ranomasina&lt;ref&gt;https://www.kalite.com/mg/eurolab/su-emiciligi&lt;/ref&gt;.

== Vokatry ny rano maloto tsy voadio ==
Ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka:

* Aretina toy ny kôlera, typhoid, ary aretin-kibo
* Fandotoana [[renirano]] sy [[farihy]]
* Fahafatesan’ny biby anaty rano
* Fahasimban’ny [[tontolo iainana]]

Araka ny United Nations sy ny programa UN-Water, maherin’ny 80% amin’ny rano maloto eran-tany dia mbola miverina amin’ny tontolo iainana tsy voadio tsara.

== Zava-dehibe amin’ny fitantanana rano maloto ==
Ny fandrosoan’ny teknolojia vaovao sy ny fanatsarana ireo rafitra efa mahazatra dia manolotra fomba mahomby kokoa amin’ny fikarakarana ny rano maloto. Ireo paikady vaovao amin’ny fitantanana ireo dia mikendry indrindra ny hampitombo ny fahombiazan’ny fitsaboana, hanatsara ny kalitaon’ny rano mivoaka, ary hahafahana mamerina na manararaotra ireo loharano sarobidy azo avy amin’ny rano maloto.

Ny fitantanana tsara ny rano maloto dia ilaina amin’ny&lt;ref&gt;https://reefresilience.org/mg/emerging-management-solutions/&lt;/ref&gt;:

* Fiarovana ny fahasalaman’ny olona
* Fiarovana ny [[harena voajanahary]]
* Fampihenana ny loto sy fiovan’ny toetr’andro
* Fanatsarana ny kalitaon’ny [[rano fisotro]]

== Toe-javatra maneran-tany ==
Maneran-tany, mbola maro ny firenena tsy manana rafitra fanadiovana rano maloto ampy. Ny tanàn-dehibe mitombo haingana dia miteraka fanamby lehibe amin’ny fitantanana izany.

== Referansa ==</text>
      <sha1>lp173xv1ngg6x40880xbzzj1a6hbw5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146348</id>
      <parentid>1146347</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3126" sha1="092pjo989gp7pj36z4ncghfgaafmfjr" xml:space="preserve">[[Sary:Rano maloto.jpg|vignette|Rano maloto]]
Ny '''rano maloto''' dia rano efa nampiasaina ka misy [[Loto (maloto)|loto]], [[otrikaretina]], akora simika, na [[fako]] hafa mahatonga azy tsy mety hosotroina na averina ampiasaina mivantana tsy misy fanadiovana. Matetika izy io dia avy amin’ny [[tokantrano]], [[indostria]], [[fambolena]], ary [[orana]] mikoriana eny amin’ny  toerana iray na tanàna.

Araka ny filazan'ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fahasalamana]] (OMS), ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka [[aretina]] maro sy fandotoana ny [[tontolo iainana]] raha tsy voatantana tsara.

== Loharanon’ny rano maloto ==
[[Sary:Rano maloto natsipy teny an-dalana.jpg|vignette]]
Ny rano maloto dia avy amin’ireto loharano lehibe ireto:

* Toeran-ponenana ( lakozia, fidiovana)
* Indostria (simika, metaly, lamba sns.)
* [[Fambolena]] (zezika, pestisida miditra anaty rano)
* Rano orana mikoriana eny amin’ny arabe sy tanàna
Maro ny mponina mitaraina noho ny fisian'ny rano maloto eny an-tanànan'izy ireo noho ny tsy fandehanan'ny rano amin'ny tatatra vokatry ny loto sy ny fako manentsina azy&lt;ref&gt;https://www.tiatanindrazana.mg/tranga/rano-maloto-eny-andranomanalina-miverina-mampijaly-vahoaka-63698.php&lt;/ref&gt;.

== Fikarakarana sy fanadiovana ==
Ny fanadiovana rano maloto dia atao amin’ny alalan’ny :

* Fanasivanana (filtration)
* Fitsaboana [[Biôlôjia|biolojika]] (bakteria manimba loto)
* Fitsaboana [[Simia|simika]]
* Fampiasana tobim-pitsaboana rano maloto (station d’épuration)

Ny tanjona dia ny hampihenana ny loto eny amin'ny rano any amin’ny renirano na ranomasina&lt;ref&gt;https://www.kalite.com/mg/eurolab/su-emiciligi&lt;/ref&gt;.

== Vokatry ny rano maloto tsy voadio ==
Ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka:

* Aretina toy ny kôlera, typhoid, ary aretin-kibo
* Fandotoana [[renirano]] sy [[farihy]]
* Fahafatesan’ny biby anaty rano
* Fahasimban’ny [[tontolo iainana]]

Araka ny United Nations sy ny programa UN-Water, maherin’ny 80% amin’ny rano maloto eran-tany dia mbola miverina amin’ny tontolo iainana tsy voadio tsara.

== Zava-dehibe amin’ny fitantanana rano maloto ==
Ny fandrosoan’ny teknolojia vaovao sy ny fanatsarana ireo rafitra efa mahazatra dia manolotra fomba mahomby kokoa amin’ny fikarakarana ny rano maloto. Ireo paikady vaovao amin’ny fitantanana ireo dia mikendry indrindra ny hampitombo ny fahombiazan’ny fitsaboana, hanatsara ny kalitaon’ny rano mivoaka, ary hahafahana mamerina na manararaotra ireo loharano sarobidy azo avy amin’ny rano maloto.

Ny fitantanana tsara ny rano maloto dia ilaina amin’ny&lt;ref&gt;https://reefresilience.org/mg/emerging-management-solutions/&lt;/ref&gt;:

* Fiarovana ny fahasalaman’ny olona
* Fiarovana ny [[harena voajanahary]]
* Fampihenana ny loto sy fiovan’ny toetr’andro
* Fanatsarana ny kalitaon’ny [[rano fisotro]]

== Toe-javatra maneran-tany ==
Maneran-tany, mbola maro ny firenena tsy manana rafitra fanadiovana rano maloto ampy. Ny tanàn-dehibe mitombo haingana dia miteraka fanamby lehibe amin’ny fitantanana izany.

== Referansa ==</text>
      <sha1>092pjo989gp7pj36z4ncghfgaafmfjr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146349</id>
      <parentid>1146348</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T19:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3139" sha1="pkuau2ixy9rjp96688s068yz7nil98r" xml:space="preserve">[[Sary:Rano maloto.jpg|vignette|Rano maloto]]
Ny '''rano maloto''' dia rano efa nampiasaina ka misy [[Loto (maloto)|loto]], [[otrikaretina]], akora simika, na [[fako]] hafa mahatonga azy tsy mety hosotroina na averina ampiasaina mivantana tsy misy fanadiovana. Matetika izy io dia avy amin’ny [[tokantrano]], [[indostria]], [[fambolena]], ary [[orana]] mikoriana eny amin’ny  toerana iray na tanàna.

Araka ny filazan'ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fahasalamana]] (OMS), ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka [[aretina]] maro sy fandotoana ny [[tontolo iainana]] raha tsy voatantana tsara.

== Loharanon’ny rano maloto ==
[[Sary:Rano maloto natsipy teny an-dalana.jpg|vignette|Rano maloto ]]
Ny rano maloto dia avy amin’ireto loharano lehibe ireto:

* Toeran-ponenana ( lakozia, fidiovana)
* Indostria (simika, metaly, lamba sns.)
* [[Fambolena]] (zezika, pestisida miditra anaty rano)
* Rano orana mikoriana eny amin’ny arabe sy tanàna
Maro ny mponina mitaraina noho ny fisian'ny rano maloto eny an-tanànan'izy ireo noho ny tsy fandehanan'ny rano amin'ny tatatra vokatry ny loto sy ny fako manentsina azy&lt;ref&gt;https://www.tiatanindrazana.mg/tranga/rano-maloto-eny-andranomanalina-miverina-mampijaly-vahoaka-63698.php&lt;/ref&gt;.

== Fikarakarana sy fanadiovana ==
Ny fanadiovana rano maloto dia atao amin’ny alalan’ny :

* Fanasivanana (filtration)
* Fitsaboana [[Biôlôjia|biolojika]] (bakteria manimba loto)
* Fitsaboana [[Simia|simika]]
* Fampiasana tobim-pitsaboana rano maloto (station d’épuration)

Ny tanjona dia ny hampihenana ny loto eny amin'ny rano any amin’ny renirano na ranomasina&lt;ref&gt;https://www.kalite.com/mg/eurolab/su-emiciligi&lt;/ref&gt;.

== Vokatry ny rano maloto tsy voadio ==
Ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka:

* Aretina toy ny kôlera, typhoid, ary aretin-kibo
* Fandotoana [[renirano]] sy [[farihy]]
* Fahafatesan’ny biby anaty rano
* Fahasimban’ny [[tontolo iainana]]

Araka ny United Nations sy ny programa UN-Water, maherin’ny 80% amin’ny rano maloto eran-tany dia mbola miverina amin’ny tontolo iainana tsy voadio tsara.

== Zava-dehibe amin’ny fitantanana rano maloto ==
Ny fandrosoan’ny teknolojia vaovao sy ny fanatsarana ireo rafitra efa mahazatra dia manolotra fomba mahomby kokoa amin’ny fikarakarana ny rano maloto. Ireo paikady vaovao amin’ny fitantanana ireo dia mikendry indrindra ny hampitombo ny fahombiazan’ny fitsaboana, hanatsara ny kalitaon’ny rano mivoaka, ary hahafahana mamerina na manararaotra ireo loharano sarobidy azo avy amin’ny rano maloto.

Ny fitantanana tsara ny rano maloto dia ilaina amin’ny&lt;ref&gt;https://reefresilience.org/mg/emerging-management-solutions/&lt;/ref&gt;:

* Fiarovana ny fahasalaman’ny olona
* Fiarovana ny [[harena voajanahary]]
* Fampihenana ny loto sy fiovan’ny toetr’andro
* Fanatsarana ny kalitaon’ny [[rano fisotro]]

== Toe-javatra maneran-tany ==
Maneran-tany, mbola maro ny firenena tsy manana rafitra fanadiovana rano maloto ampy. Ny tanàn-dehibe mitombo haingana dia miteraka fanamby lehibe amin’ny fitantanana izany.

== Referansa ==</text>
      <sha1>pkuau2ixy9rjp96688s068yz7nil98r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146388</id>
      <parentid>1146349</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <origin>1146388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3157" sha1="hz2edmwzf5l3v1kuusbi0pm91qgyxw0" xml:space="preserve">[[Sary:Rano maloto.jpg|vignette|Rano maloto]]
Ny '''rano maloto''' dia rano efa nampiasaina ka misy [[Loto (maloto)|loto]], [[otrikaretina]], akora simika, na [[fako]] hafa mahatonga azy tsy mety hosotroina na averina ampiasaina mivantana tsy misy fanadiovana. Matetika izy io dia avy amin’ny [[tokantrano]], [[indostria]], [[fambolena]], ary [[orana]] mikoriana eny amin’ny  toerana iray na tanàna.

Araka ny filazan'ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fahasalamana]] (OMS), ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka [[aretina]] maro sy fandotoana ny [[tontolo iainana]] raha tsy voatantana tsara.

== Loharanon’ny rano maloto ==
[[Sary:Rano maloto natsipy teny an-dalana.jpg|vignette|Rano maloto ]]
Ny rano maloto dia avy amin’ireto loharano lehibe ireto:

* Toeran-ponenana ( lakozia, fidiovana)
* Indostria (simika, metaly, lamba sns.)
* [[Fambolena]] (zezika, pestisida miditra anaty rano)
* Rano orana mikoriana eny amin’ny arabe sy tanàna
Maro ny mponina mitaraina noho ny fisian'ny rano maloto eny an-tanànan'izy ireo noho ny tsy fandehanan'ny rano amin'ny tatatra vokatry ny loto sy ny fako manentsina azy&lt;ref&gt;https://www.tiatanindrazana.mg/tranga/rano-maloto-eny-andranomanalina-miverina-mampijaly-vahoaka-63698.php&lt;/ref&gt;.

== Fikarakarana sy fanadiovana ==
Ny fanadiovana rano maloto dia atao amin’ny alalan’ny :

* Fanasivanana (filtration)
* Fitsaboana [[Biôlôjia|biolojika]] (bakteria manimba loto)
* Fitsaboana [[Simia|simika]]
* Fampiasana tobim-pitsaboana rano maloto (station d’épuration)

Ny tanjona dia ny hampihenana ny loto eny amin'ny rano any amin’ny renirano na ranomasina&lt;ref&gt;https://www.kalite.com/mg/eurolab/su-emiciligi&lt;/ref&gt;.

== Vokatry ny rano maloto tsy voadio ==
Ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka:

* Aretina toy ny kôlera, typhoid, ary aretin-kibo
* Fandotoana [[renirano]] sy [[farihy]]
* Fahafatesan’ny biby anaty rano
* Fahasimban’ny [[tontolo iainana]]

Araka ny United Nations sy ny programa UN-Water, maherin’ny 80% amin’ny rano maloto eran-tany dia mbola miverina amin’ny tontolo iainana tsy voadio tsara.

== Zava-dehibe amin’ny fitantanana rano maloto ==
Ny fandrosoan’ny teknolojia vaovao sy ny fanatsarana ireo rafitra efa mahazatra dia manolotra fomba mahomby kokoa amin’ny fikarakarana ny rano maloto. Ireo paikady vaovao amin’ny fitantanana ireo dia mikendry indrindra ny hampitombo ny fahombiazan’ny fitsaboana, hanatsara ny kalitaon’ny rano mivoaka, ary hahafahana mamerina na manararaotra ireo loharano sarobidy azo avy amin’ny rano maloto.

Ny fitantanana tsara ny rano maloto dia ilaina amin’ny&lt;ref&gt;https://reefresilience.org/mg/emerging-management-solutions/&lt;/ref&gt;:

* Fiarovana ny fahasalaman’ny olona
* Fiarovana ny [[harena voajanahary]]
* Fampihenana ny loto sy fiovan’ny toetr’andro
* Fanatsarana ny kalitaon’ny [[rano fisotro]]

== Toe-javatra maneran-tany ==
Maneran-tany, mbola maro ny firenena tsy manana rafitra fanadiovana rano maloto ampy. Ny tanàn-dehibe mitombo haingana dia miteraka fanamby lehibe amin’ny fitantanana izany.

== Referansa ==


[[Sokajy:Rano]]</text>
      <sha1>hz2edmwzf5l3v1kuusbi0pm91qgyxw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rano fisotro mario</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300845</id>
    <revision>
      <id>1146330</id>
      <parentid>1145638</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="1za8kkf5i5r1tet50bg7beisht3wd1f" xml:space="preserve">'''Ny rano fisotro madio''' dia [[rano]] azo sotroina tsy mampidi-doza amin'ny [[Fahasalamana|fahasalaman]]'ny olombelona. Tsy misy loto, mikraoba mampiteraka aretina, na akora simika manimba ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainan'ny olombelona ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fikarakarana sakafo ary fitandroana ny fahadiovana.

Ny fahazoana rano fisotro madio dia manampy amin'ny fisorohana aretina maro ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana sy ny [[kôlerà]]. Ny loharanon-drano fisotro madio dia mety ahitana loharano voajanahary, fantsakana, [[renirano]] voadio, na tambajotran-drano voatsabo.

Ny fikajiana sy ny fitantanana tsara ny rano fisotro madio dia antoka iray amin'ny fanatsarana ny fahasalamam-bahoaka sy ny fiarovana ny tontolo iainana.

==Famaritana==

Ny rano [[fisotro madio]] dia rano azo sotroina tsy mampidi-doza ho an'ny [[fahasalaman'ny]] olombelona. Tsy tokony hisy mikraoba, loto simika, na akora hafa mety hiteraka [[aretina]] ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainana andavanandro ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fandrahoan-tsakafo, ary fanadiovana.

==Antony maha-zava-dehibe azy==

Mitana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny fahasalaman'ny olona ny rano fisotro madio. Manampy amin'ny fisorohana ny aretina ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana, ny kôlera ary ny tazo typhoïde izy. Ilaina koa ny rano madio amin'ny fitandroana ny [[fahadiovana]] sy ny fanatsarana ny fari-piainan'ny mponina.

==Loharanon'ny rano fisotro==
Mety ho avy amin'ny:
[[renirano;]]
[[farihy;]]
[[loharano;]]
[[rano ambanin'ny tany;]]
[[tohodrano.]]
Matetika dia diovina sy tsaboina ny rano alohan'ny hizarana azy amin'ny mponina mba hahazoana antoka fa azo sotroina.

==Fiarovana ny rano==

Anisan'ny fomba hiarovana ny rano ny fisorohana ny fandotoana renirano sy farihy, ny fitantanana tsara ny fako, ary ny fambolen-kazo eny amin'ny faritra  manodidina ny loharanon-drano. Zava-dehibe ihany koa ny fampiasana rano amim-pitandremana mba tsy hisian'ny fandaniana tafahoatra.

==Jereo koa==
[[•Rano]]
[[•Fandotoana rano]]
•[[Fanadiovana rano]]

==Loharano==
[[•World Health Organization]]
•[[United Nations Children's Fund]]</text>
      <sha1>1za8kkf5i5r1tet50bg7beisht3wd1f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146331</id>
      <parentid>1146330</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2212" sha1="f1gjq3yl8dv0i9v9do3ux6iro552is2" xml:space="preserve">'''Ny rano fisotro madio''' dia [[rano]] azo sotroina tsy mampidi-doza amin'ny [[Fahasalamana|fahasalaman]]'ny olombelona. Tsy misy loto, mikraoba mampiteraka aretina, na akora simika manimba ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainan'ny olombelona ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fikarakarana sakafo ary fitandroana ny fahadiovana.

Ny fahazoana rano fisotro madio dia manampy amin'ny fisorohana aretina maro ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana sy ny [[kôlerà]]. Ny loharanon-drano fisotro madio dia mety ahitana loharano voajanahary, fantsakana, [[renirano]] voadio, na tambajotran-drano voatsabo.

Ny fikajiana sy ny fitantanana tsara ny rano fisotro madio dia antoka iray amin'ny fanatsarana ny fahasalamam-bahoaka sy ny fiarovana ny tontolo iainana.

==Famaritana==

Ny rano [[fisotro madio]] dia rano azo sotroina tsy mampidi-doza ho an'ny [[fahasalaman'ny]] olombelona. Tsy tokony hisy mikraoba, loto simika, na akora hafa mety hiteraka [[aretina]] ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainana andavanandro ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fandrahoan-tsakafo, ary fanadiovana.

==Antony maha-zava-dehibe azy==

Mitana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny fahasalaman'ny olona ny rano fisotro madio. Manampy amin'ny fisorohana ny aretina ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana, ny kôlera ary ny tazo typhoïde izy. Ilaina koa ny rano madio amin'ny fitandroana ny [[fahadiovana]] sy ny fanatsarana ny fari-piainan'ny mponina.

==Loharanon'ny rano fisotro==
Mety ho avy amin'ny:
[[renirano;]]
[[farihy;]]
[[loharano;]]
[[rano ambanin'ny tany;]]
[[tohodrano.]]
Matetika dia diovina sy tsaboina ny rano alohan'ny hizarana azy amin'ny mponina mba hahazoana antoka fa azo sotroina.

==Fiarovana ny rano==

Anisan'ny fomba hiarovana ny rano ny fisorohana ny fandotoana renirano sy farihy, ny fitantanana tsara ny fako, ary ny fambolen-kazo eny amin'ny faritra  manodidina ny loharanon-drano. Zava-dehibe  koa ny fampiasana rano amim-pitandremana mba tsy hisian'ny fandaniana tafahoatra.

==Jereo koa==
[[•Rano]]
[[•Fandotoana rano]]
•[[Fanadiovana rano]]

==Loharano==
[[•World Health Organization]]
•[[United Nations Children's Fund]]</text>
      <sha1>f1gjq3yl8dv0i9v9do3ux6iro552is2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146332</id>
      <parentid>1146331</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nampiditra sary</comment>
      <origin>1146332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2275" sha1="197t867mjalb68ytkcuy8amk3trb83i" xml:space="preserve">[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette]]
'''Ny rano fisotro madio''' dia [[rano]] azo sotroina tsy mampidi-doza amin'ny [[Fahasalamana|fahasalaman]]'ny olombelona. Tsy misy loto, mikraoba mampiteraka aretina, na akora simika manimba ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainan'ny olombelona ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fikarakarana sakafo ary fitandroana ny fahadiovana.

Ny fahazoana rano fisotro madio dia manampy amin'ny fisorohana aretina maro ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana sy ny [[kôlerà]]. Ny loharanon-drano fisotro madio dia mety ahitana loharano voajanahary, fantsakana, [[renirano]] voadio, na tambajotran-drano voatsabo.

Ny fikajiana sy ny fitantanana tsara ny rano fisotro madio dia antoka iray amin'ny fanatsarana ny fahasalamam-bahoaka sy ny fiarovana ny tontolo iainana.

==Famaritana==

Ny rano [[fisotro madio]] dia rano azo sotroina tsy mampidi-doza ho an'ny [[fahasalaman'ny]] olombelona. Tsy tokony hisy mikraoba, loto simika, na akora hafa mety hiteraka [[aretina]] ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainana andavanandro ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fandrahoan-tsakafo, ary fanadiovana.

==Antony maha-zava-dehibe azy==

Mitana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny fahasalaman'ny olona ny rano fisotro madio. Manampy amin'ny fisorohana ny aretina ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana, ny kôlera ary ny tazo typhoïde izy. Ilaina koa ny rano madio amin'ny fitandroana ny [[fahadiovana]] sy ny fanatsarana ny fari-piainan'ny mponina.

==Loharanon'ny rano fisotro==
Mety ho avy amin'ny:
[[renirano;]]
[[farihy;]]
[[loharano;]]
[[rano ambanin'ny tany;]]
[[tohodrano.]]
Matetika dia diovina sy tsaboina ny rano alohan'ny hizarana azy amin'ny mponina mba hahazoana antoka fa azo sotroina.

==Fiarovana ny rano==

Anisan'ny fomba hiarovana ny rano ny fisorohana ny fandotoana renirano sy farihy, ny fitantanana tsara ny fako, ary ny fambolen-kazo eny amin'ny faritra  manodidina ny loharanon-drano. Zava-dehibe  koa ny fampiasana rano amim-pitandremana mba tsy hisian'ny fandaniana tafahoatra.

==Jereo koa==
[[•Rano]]
[[•Fandotoana rano]]
•[[Fanadiovana rano]]

==Loharano==
[[•World Health Organization]]
•[[United Nations Children's Fund]]</text>
      <sha1>197t867mjalb68ytkcuy8amk3trb83i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146333</id>
      <parentid>1146332</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2294" sha1="md6wzhhgmppjz8rt9rz6c2mi314af3w" xml:space="preserve">[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Rano fisotro madio]]
'''Ny rano fisotro madio''' dia [[rano]] azo sotroina tsy mampidi-doza amin'ny [[Fahasalamana|fahasalaman]]'ny olombelona. Tsy misy loto, mikraoba mampiteraka aretina, na akora simika manimba ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainan'ny olombelona ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fikarakarana sakafo ary fitandroana ny fahadiovana.

Ny fahazoana rano fisotro madio dia manampy amin'ny fisorohana aretina maro ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana sy ny [[kôlerà]]. Ny loharanon-drano fisotro madio dia mety ahitana loharano voajanahary, fantsakana, [[renirano]] voadio, na tambajotran-drano voatsabo.

Ny fikajiana sy ny fitantanana tsara ny rano fisotro madio dia antoka iray amin'ny fanatsarana ny fahasalamam-bahoaka sy ny fiarovana ny tontolo iainana.

==Famaritana==

Ny rano [[fisotro madio]] dia rano azo sotroina tsy mampidi-doza ho an'ny [[fahasalaman'ny]] olombelona. Tsy tokony hisy mikraoba, loto simika, na akora hafa mety hiteraka [[aretina]] ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainana andavanandro ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fandrahoan-tsakafo, ary fanadiovana.

==Antony maha-zava-dehibe azy==

Mitana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny fahasalaman'ny olona ny rano fisotro madio. Manampy amin'ny fisorohana ny aretina ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana, ny kôlera ary ny tazo typhoïde izy. Ilaina koa ny rano madio amin'ny fitandroana ny [[fahadiovana]] sy ny fanatsarana ny fari-piainan'ny mponina.

==Loharanon'ny rano fisotro==
Mety ho avy amin'ny:
[[renirano;]]
[[farihy;]]
[[loharano;]]
[[rano ambanin'ny tany;]]
[[tohodrano.]]
Matetika dia diovina sy tsaboina ny rano alohan'ny hizarana azy amin'ny mponina mba hahazoana antoka fa azo sotroina.

==Fiarovana ny rano==

Anisan'ny fomba hiarovana ny rano ny fisorohana ny fandotoana renirano sy farihy, ny fitantanana tsara ny fako, ary ny fambolen-kazo eny amin'ny faritra  manodidina ny loharanon-drano. Zava-dehibe  koa ny fampiasana rano amim-pitandremana mba tsy hisian'ny fandaniana tafahoatra.

==Jereo koa==
[[•Rano]]
[[•Fandotoana rano]]
•[[Fanadiovana rano]]

==Loharano==
[[•World Health Organization]]
•[[United Nations Children's Fund]]</text>
      <sha1>md6wzhhgmppjz8rt9rz6c2mi314af3w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146334</id>
      <parentid>1146333</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2338" sha1="5ku4bjxv131u4875i0e185jz9hi4hv9" xml:space="preserve">[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Rano fisotro madio]]
'''Ny rano fisotro madio''' dia [[rano]] azo sotroina tsy mampidi-doza amin'ny [[Fahasalamana|fahasalaman]]'ny olombelona. Tsy misy loto, mikraoba mampiteraka aretina, na akora simika manimba ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainan'ny olombelona ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fikarakarana sakafo ary fitandroana ny fahadiovana.

Ny fahazoana rano fisotro madio dia manampy amin'ny fisorohana aretina maro ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana sy ny [[kôlerà]]. Ny loharanon-drano fisotro madio dia mety ahitana loharano voajanahary, fantsakana, [[renirano]] voadio, na tambajotran-drano voatsabo.

Ny fikajiana sy ny fitantanana tsara ny rano fisotro madio dia antoka iray amin'ny fanatsarana ny fahasalamam-bahoaka sy ny fiarovana ny tontolo iainana.

==Famaritana==

Ny rano [[fisotro madio]] dia rano azo sotroina tsy mampidi-doza ho an'ny [[fahasalaman'ny]] olombelona. Tsy tokony hisy mikraoba, loto simika, na akora hafa mety hiteraka [[aretina]] ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainana andavanandro ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fandrahoan-tsakafo, ary fanadiovana.

==Antony maha-zava-dehibe azy==

Mitana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny fahasalaman'ny olona ny rano fisotro madio. Manampy amin'ny fisorohana ny aretina ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana, ny kôlera ary ny tazo typhoïde izy. Ilaina koa ny rano madio amin'ny fitandroana ny [[fahadiovana]] sy ny fanatsarana ny fari-piainan'ny mponina.

==Loharanon'ny rano fisotro==
[[Sary:Stilles Mineralwasser.jpg|vignette]]
Mety ho avy amin'ny:
[[renirano;]]
[[farihy;]]
[[loharano;]]
[[rano ambanin'ny tany;]]
[[tohodrano.]]
Matetika dia diovina sy tsaboina ny rano alohan'ny hizarana azy amin'ny mponina mba hahazoana antoka fa azo sotroina.

==Fiarovana ny rano==

Anisan'ny fomba hiarovana ny rano ny fisorohana ny fandotoana renirano sy farihy, ny fitantanana tsara ny fako, ary ny fambolen-kazo eny amin'ny faritra  manodidina ny loharanon-drano. Zava-dehibe  koa ny fampiasana rano amim-pitandremana mba tsy hisian'ny fandaniana tafahoatra.

==Jereo koa==
[[•Rano]]
[[•Fandotoana rano]]
•[[Fanadiovana rano]]

==Loharano==
[[•World Health Organization]]
•[[United Nations Children's Fund]]</text>
      <sha1>5ku4bjxv131u4875i0e185jz9hi4hv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146335</id>
      <parentid>1146334</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2357" sha1="kz6xd0y30z2xyvuk3e57pdxhu1dt16e" xml:space="preserve">[[Sary:Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg|vignette|Rano fisotro madio]]
'''Ny rano fisotro madio''' dia [[rano]] azo sotroina tsy mampidi-doza amin'ny [[Fahasalamana|fahasalaman]]'ny olombelona. Tsy misy loto, mikraoba mampiteraka aretina, na akora simika manimba ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainan'ny olombelona ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fikarakarana sakafo ary fitandroana ny fahadiovana.

Ny fahazoana rano fisotro madio dia manampy amin'ny fisorohana aretina maro ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana sy ny [[kôlerà]]. Ny loharanon-drano fisotro madio dia mety ahitana loharano voajanahary, fantsakana, [[renirano]] voadio, na tambajotran-drano voatsabo.

Ny fikajiana sy ny fitantanana tsara ny rano fisotro madio dia antoka iray amin'ny fanatsarana ny fahasalamam-bahoaka sy ny fiarovana ny tontolo iainana.

==Famaritana==

Ny rano [[fisotro madio]] dia rano azo sotroina tsy mampidi-doza ho an'ny [[fahasalaman'ny]] olombelona. Tsy tokony hisy mikraoba, loto simika, na akora hafa mety hiteraka [[aretina]] ao aminy. Zava-dehibe amin'ny fiainana andavanandro ny rano fisotro madio satria ilaina amin'ny fisotroana, fandrahoan-tsakafo, ary fanadiovana.

==Antony maha-zava-dehibe azy==

Mitana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny fahasalaman'ny olona ny rano fisotro madio. Manampy amin'ny fisorohana ny aretina ateraky ny rano maloto, toy ny aretim-pivalanana, ny kôlera ary ny tazo typhoïde izy. Ilaina koa ny rano madio amin'ny fitandroana ny [[fahadiovana]] sy ny fanatsarana ny fari-piainan'ny mponina.

==Loharanon'ny rano fisotro==
[[Sary:Stilles Mineralwasser.jpg|vignette|Rano fisotro madio]]
Mety ho avy amin'ny:
[[renirano;]]
[[farihy;]]
[[loharano;]]
[[rano ambanin'ny tany;]]
[[tohodrano.]]
Matetika dia diovina sy tsaboina ny rano alohan'ny hizarana azy amin'ny mponina mba hahazoana antoka fa azo sotroina.

==Fiarovana ny rano==

Anisan'ny fomba hiarovana ny rano ny fisorohana ny fandotoana renirano sy farihy, ny fitantanana tsara ny fako, ary ny fambolen-kazo eny amin'ny faritra  manodidina ny loharanon-drano. Zava-dehibe  koa ny fampiasana rano amim-pitandremana mba tsy hisian'ny fandaniana tafahoatra.

==Jereo koa==
[[•Rano]]
[[•Fandotoana rano]]
•[[Fanadiovana rano]]

==Loharano==
[[•World Health Organization]]
•[[United Nations Children's Fund]]</text>
      <sha1>kz6xd0y30z2xyvuk3e57pdxhu1dt16e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paompy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300967</id>
    <revision>
      <id>1146337</id>
      <parentid>1145176</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1146337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2579" sha1="t60bj70vd5rdhd9ycbzqotg98drf4b4" xml:space="preserve">[[File:Jet pump.jpg|thumb|Paompy elektrika]]
'''Ny paompy''' dia fitaovana mekanika ampiasaina hamindrana ranoka (toy ny rano, menaka, na akora simika) na entona avy amin'ny toerana iray mankany amin'ny toerana hafa amin'ny alalan'ny famoronana tsindry na fikorianana. Ampiasaina betsaka amin'ny sehatra isan-karazany izy, toy ny famatsian-drano, [[fambolena]], [[indostria]], [[fitsaboana]], ary fitrandrahana harena an-kibon'ny tany.

== Tantara ==
Efa nampiasaina hatramin'ny andro fahiny ny paompy. Anisan'ny paompy tranainy indrindra ny paompy tanana sy ny visin'i Archimedes, izay natao hampiakarana rano ho amin'ny toerana avo kokoa. Nivoatra tsikelikely ny teknolojia ka niteraka paompy mandeha amin'ny herin'aratra, motera fandoroana anatiny, ary rafitra mandeha ho azy.

== Karazana paompy ==
Misy karazany maro ny paompy, ka anisan'izany:

Paompy centrifugal: Mampiasa hery afovoany (force centrifuge) hampandehanana ny ranoka. Izy no be mpampiasa indrindra amin'ny famatsian-drano sy ny indostria.

Paompy piston: Mampiasa piston miverimberina hanosehana ny ranoka, ary mety amin'ny tsindry avo.

Paompy diaphragm: Mampiasa membrane mihetsika ka mety amin'ny ranoka misy poti-javatra na akora simika.

Paompy anaty lavadrano (submersible pump): Atao miasa ao anaty rano, indrindra amin'ny lavadrano lalina.

== Ny fomba fiasany ==
Ny paompy dia miasa amin'ny alalan'ny famoronana fahasamihafan'ny tsindry eo amin'ny fidirana sy ny fivoahan'ny ranoka. Rehefa mihena ny tsindry eo amin'ny fidirana dia misintona ranoka izy, ary rehefa mitombo ny tsindry eo amin'ny fivoahana dia manosika izany hivoaka amin'ny fantsona.

== Ny ilàna azy ==
Ampiasaina amin'ny sehatra maro ny paompy, toy ny:

Famatsian-drano ho an'ny tokantrano sy tanàna.

Fanondrahana amin'ny fambolena.

Rafitra famonoana afo.

Indostrian'ny solika sy entona.

Fampitana akora simika.

Rafitra fanadiovana rano sy rano maloto.

== Tombony ==
Manamora ny fitaterana ranoka amin'ny halavirana lavitra.

Mampitombo ny fahombiazan'ny famatsian-drano.

Misy karazany mifanaraka amin'ny filàna samihafa.

== Fatiantoka ==
Mila fikojakojana tsy tapaka.

Mety handany angovo be ny modely sasany.

Mety ho simba raha ampiasaina amin'ny ranoka tsy mifanaraka aminy.

== Fikojakojana ==
Mba haharetan'ny paompy dia ilaina:

Manadio tsy tapaka ny sivana sy ny fantsona.

Manamarina ny tombo-kase sy ny bearings.

Manosotra ireo faritra mihetsika raha ilaina.

Manolo ireo kojakoja efa tonta.

== Jereo koa ==
* [[Motera]]
* [[Fantsona]]
* [[Rano]]
* [[Tsindry (fizika)|Tsindry]]

[[en:Pump]]
[[Sokajy:Paompy]]</text>
      <sha1>t60bj70vd5rdhd9ycbzqotg98drf4b4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nosy Lampedusa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301150</id>
    <revision>
      <id>1146323</id>
      <timestamp>2026-07-02T12:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Lampedusa location french.jpg|thumb|Lampedusa]] '''Lampedusa''', dia nosy {{italia}}na manana velaran-tany 20.2 km²,  ary mponina 6.299.  Eo anelanelan'i {{Malta}} sy {{Tonizia}} izy io, ary akaikin'i {{Libia}} ihany koa. Anisan'ny vondronosy Pelagia izy io, izay ankoatra an'i Lampedusa dia ahitana an'i Linosa sy ny nosy kely Lampione.  Ny nosy Lampedusa dia anisan'ny kaominina Lampedusa e Linosa.  == Galeria == &lt;gallery&gt; Sary:Lampedusa island.jpg|Lamp... »</comment>
      <origin>1146323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="9k4bfe0c2819yz6jffnvnqva4ujn99x" xml:space="preserve">[[File:Lampedusa location french.jpg|thumb|Lampedusa]]
'''Lampedusa''', dia nosy {{italia}}na manana velaran-tany 20.2 km²,  ary mponina 6.299.

Eo anelanelan'i {{Malta}} sy {{Tonizia}} izy io, ary akaikin'i {{Libia}} ihany koa. Anisan'ny vondronosy Pelagia izy io, izay ankoatra an'i Lampedusa dia ahitana an'i Linosa sy ny nosy kely Lampione.

Ny nosy Lampedusa dia anisan'ny kaominina Lampedusa e Linosa.

== Galeria ==
&lt;gallery&gt;
Sary:Lampedusa island.jpg|Lampedusa
Sary:Rabbit islet (Isola dei Conigli) - Lampedusa - 3.jpg|Îlot de Conigli.
Sary:Lampedusa 12.jpg|Plages turquoise.
Sary:Lampedusa 4.jpg
Sary:Lampedusa 6.jpg
Sary:Lampedusa Nordküste.jpg|Côte Nord.
&lt;/gallery&gt;

{{commonscat||Lampedusa}}
[[fr:Lampedusa]]
[[Sokajy:Nosy italiana]]</text>
      <sha1>9k4bfe0c2819yz6jffnvnqva4ujn99x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lampedusa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301151</id>
    <redirect title="Nosy Lampedusa" />
    <revision>
      <id>1146324</id>
      <timestamp>2026-07-02T12:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy fihodinana mankany [[Nosy Lampedusa]]</comment>
      <origin>1146324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="7n0h0qsz6ebgyw6dnaykxpw4f997re0" xml:space="preserve">#redirect [[Nosy Lampedusa]]</text>
      <sha1>7n0h0qsz6ebgyw6dnaykxpw4f997re0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lisitry ny toerana Ramsar eto Madagasikara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301152</id>
    <revision>
      <id>1146336</id>
      <timestamp>2026-07-02T18:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gaël RALANTONIRINA</username>
        <id>35834</id>
      </contributor>
      <comment>Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i &quot;[[:fr:Special:Redirect/revision/227961256|Liste des sites Ramsar à Madagascar]]&quot;</comment>
      <origin>1146336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7706" sha1="s2ylhvbjx3gb2boodz3ql5t86au32ru" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Site
! scope=&quot;col&quot; |Région
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;25%&quot; |Notes
! scope=&quot;col&quot; |Date
! scope=&quot;col&quot; |Superficie&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(km²)
! scope=&quot;col&quot; |Altitude&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(m)
! scope=&quot;col&quot; |Identifiant&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ramsar
! scope=&quot;col&quot; |Identifiant&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;WDPA
! scope=&quot;col&quot; |Coordonnées
! scope=&quot;col&quot; |Photo
|-
|[[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa|Parc national de Tsimanampetsotsa]]
|[[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
|
|25 septembre 1998
| align=&quot;right&quot; |2 037,40
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|38 - 114}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/962 962]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/166881 166881]
|24° 22′ 41″ sud, 43° 58′ 34″ est
|[[Sary:Pachypodium_geayi_in_Tsimanampetsotsa,_Madagascar.jpg|lien=Fichier:Pachypodium_geayi_in_Tsimanampetsotsa,_Madagascar.jpg|150x150px]]
|-
|Complexe des lacs de Manambolomaty
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|25 septembre 1998
| align=&quot;right&quot; |74,91
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|7 - 200}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/963 963]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/166880 166880]
|19° 01′ 52″ sud, 44° 23′ 53″ est
|
|-
|Le [[Farihin' Alaotra|lac Alaotra]] : les zones humides et bassin versant
|[[Faritra Alaotra-Mangoro|Alaotra-Mangoro]]
|
|9 septembre 2003
| align=&quot;right&quot; |7 225,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|750 - {{formatnum:1250}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1312 1312]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/901296 901296]
|17° 35′ 17″ sud, 48° 20′ 28″ est
|[[Sary:Lake_Alaotra_NASA.jpg|lien=Fichier:Lake_Alaotra_NASA.jpg|150x150px]]
|-
|[[Marais de Torotorofotsy]] avec leurs bassins versants
|[[Faritra Alaotra-Mangoro|Alaotra-Mangoro]]
|
|2 février 2005
| align=&quot;right&quot; |99,93
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|900 - {{formatnum:1040}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1453 1453]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/902404 902404]
|18° 52′ 01″ sud, 48° 21′ 47″ est
|
|-
|[[Parc Tsarasaotra|Parc de Tsarasaotra]]
|[[Faritra Analamanga|Analamanga]]
|
|9 mai 2005
| align=&quot;right&quot; |0,1036
| align=&quot;right&quot; |1 270
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1464 1464]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/902692 902692]
|18° 52′ 05″ sud, 47° 31′ 08″ est
|[[Sary:Parc_Tsarasaotra.jpg|lien=Fichier:Parc_Tsarasaotra.jpg|150x150px]]
|
|-
|[[Zones humides de Bedo]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|12 mai 2007
| align=&quot;right&quot; |19,62
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|3 - 7}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1686 1686]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/903056 903056]
|19° 56′ 28″ sud, 44° 32′ 49″ est
|
|-
|{{Rohy amin'ny teny hafa|Nosivolo}} et affluents
|[[Faritra Atsinanana|Atsinanana]]
|
|17 septembre 2010
| align=&quot;right&quot; |3 585,11
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|400 - {{formatnum:1800}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1916 1916]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555542728 555542728]
|20° 06′ 50″ sud, 47° 58′ 34″ est
|
|-
|[[Farihy Kinkony|Lac Kinkony]]
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|5 juin 2012
| align=&quot;right&quot; |138,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|40 - 104}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2048 2048]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555547960 555547960]
|17° 32′ 28″ sud, 44° 05′ 46″ est
|[[Sary:Lake_Kinkony_NASA.jpg|lien=Fichier:Lake_Kinkony_NASA.jpg|150x150px]]
|-
|[[Zone humide de Mandrozo]]
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|5 juin 2012
| align=&quot;right&quot; |151,45
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|10 - 73}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2049 2049]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555547961 555547961]
|17° 32′ 28″ sud, 44° 05′ 46″ est
|
|-
|Complexe des lacs [[Lac Ambondro|Ambondro]] et [[Lac Sirave|Sirave]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|2 février 2015
| align=&quot;right&quot; |144,815
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 30}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2224 2224]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555626100 555626100]
|20° 54′ 25″ sud, 43° 56′ 10″ est
|
|-
|[[Barrière de corail Nosy Ve - Androka]]
|[[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |914,45
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 200}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2285 2285]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624672 555624672]
|24° 34′ 08″ sud, 43° 52′ 23″ est
|
|-
|[[Site bioculturel d'Antrema]]
|[[Faritra Boeny|Boeny]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |206,20
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 89}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2286 2286]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624666 555624666]
|15° 46′ 08″ sud, 46° 07′ 30″ est
|
|-
|[[Complexe des zones humides de Bemanevika]]
|[[Faritra Sofia|Sofia]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |100,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|510 - {{formatnum:1750}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2287 2287]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624680 555624680]
|14° 20′ 06″ sud, 48° 34′ 16″ est
|
|-
|Zones humides de Sahamalaza
|[[Faritra Sofia|Sofia]], [[Faritra Diana|Diana]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |240,49
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 450}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2288 2288]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624681 555624681]
|14° 12′ 00″ sud, 47° 53′ 53″ est
|
|-
|[[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika|Zones humides Ankarafantsika]]
|[[Faritra Boeny|Boeny]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |331,45
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|250 - 378}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2289 2289]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624671 555624671]
|16° 17′ sud, 46° 53′ est
|[[Sary:Lake_Ravelobe,_Ankarafantsika_National_Park,_Madagascar.jpg|lien=Fichier:Lake_Ravelobe,_Ankarafantsika_National_Park,_Madagascar.jpg|150x150px]]
|-
|[[Zones humides d'Ambondrobe]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |130,00
| align=&quot;right&quot; |
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2300 2300]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624845 555624845]
|19° 13′ 34″ sud, 44° 32′ 31″ est
|
|-
|[[Lac Sofia]]
|[[Faritra Sofia|Sofia]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |16,50
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|{{formatnum:1000}} - {{formatnum:1450}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2301 2301]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624846 555624846]
|14° 35′ 31″ sud, 49° 00′ 32″ est
|
|-
|Mangroves de [[Tsiribihina]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |472,18
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 20}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2302 2302]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624854 555624854]
|19° 44′ 24″ sud, 44° 27′ 32″ est
|[[Sary:Tsiribihina_River.jpg|lien=Fichier:Tsiribihina_River.jpg|150x150px]]
|-
|[[Vondronosy Barren|Îles Barren]]
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |4 632,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 40}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2303 2303]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624855 555624855]
|18° 16′ 05″ sud, 43° 46′ 48″ est
|
|-
|Zones humides de l'[[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |429,50
| align=&quot;right&quot; |0
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2304 2304]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624844 555624844]
|23° 30′ 47″ sud, 44° 02′ 46″ est
|[[Sary:JMLEB_002_StAugustin.JPG|lien=Fichier:JMLEB_002_StAugustin.JPG|150x150px]]
|}</text>
      <sha1>s2ylhvbjx3gb2boodz3ql5t86au32ru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146414</id>
      <parentid>1146336</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T06:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JianJi</username>
        <id>36396</id>
      </contributor>
      <origin>1146414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7718" sha1="pj1tm6wmvqry311dfe98a7hoyvcb65i" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Site
! scope=&quot;col&quot; |Région
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;25%&quot; |Notes
! scope=&quot;col&quot; |Date
! scope=&quot;col&quot; |Superficie&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(km²)
! scope=&quot;col&quot; |Altitude&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(m)
! scope=&quot;col&quot; |Identifiant&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ramsar
! scope=&quot;col&quot; |Identifiant&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;WDPA
! scope=&quot;col&quot; |Coordonnées
! scope=&quot;col&quot; |Photo
|-
|[[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa|Valanjavaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]]
|[[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
|
|25 septambra 1998
| align=&quot;right&quot; |2 037,40
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|38 - 114}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/962 962]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/166881 166881]
|24° 22′ 41″ sud, 43° 58′ 34″ est
|[[Sary:Pachypodium_geayi_in_Tsimanampetsotsa,_Madagascar.jpg|lien=Fichier:Pachypodium_geayi_in_Tsimanampetsotsa,_Madagascar.jpg|150x150px]]
|-
|Fitambaram-parihin' i Manambolomaty
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|25 septambra 1998
| align=&quot;right&quot; |74,91
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|7 - 200}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/963 963]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/166880 166880]
|19° 01′ 52″ sud, 44° 23′ 53″ est
|
|-
|Ny [[Farihin' Alaotra|Farihin' Alaotra]] : Faritra mando sy lemaka ivarinana
|[[Faritra Alaotra-Mangoro|Alaotra-Mangoro]]
|
|9 septambra 2003
| align=&quot;right&quot; |7 225,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|750 - {{formatnum:1250}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1312 1312]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/901296 901296]
|17° 35′ 17″ sud, 48° 20′ 28″ est
|[[Sary:Lake_Alaotra_NASA.jpg|lien=Fichier:Lake_Alaotra_NASA.jpg|150x150px]]
|-
|[[Marais de Torotorofotsy]] avec leurs bassins versants
|[[Faritra Alaotra-Mangoro|Alaotra-Mangoro]]
|
|2 février 2005
| align=&quot;right&quot; |99,93
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|900 - {{formatnum:1040}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1453 1453]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/902404 902404]
|18° 52′ 01″ sud, 48° 21′ 47″ est
|
|-
|[[Parc Tsarasaotra|Parc de Tsarasaotra]]
|[[Faritra Analamanga|Analamanga]]
|
|9 mai 2005
| align=&quot;right&quot; |0,1036
| align=&quot;right&quot; |1 270
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1464 1464]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/902692 902692]
|18° 52′ 05″ sud, 47° 31′ 08″ est
|[[Sary:Parc_Tsarasaotra.jpg|lien=Fichier:Parc_Tsarasaotra.jpg|150x150px]]
|
|-
|[[Zones humides de Bedo]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|12 mai 2007
| align=&quot;right&quot; |19,62
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|3 - 7}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1686 1686]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/903056 903056]
|19° 56′ 28″ sud, 44° 32′ 49″ est
|
|-
|{{Rohy amin'ny teny hafa|Nosivolo}} et affluents
|[[Faritra Atsinanana|Atsinanana]]
|
|17 septembre 2010
| align=&quot;right&quot; |3 585,11
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|400 - {{formatnum:1800}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/1916 1916]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555542728 555542728]
|20° 06′ 50″ sud, 47° 58′ 34″ est
|
|-
|[[Farihy Kinkony|Lac Kinkony]]
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|5 juin 2012
| align=&quot;right&quot; |138,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|40 - 104}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2048 2048]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555547960 555547960]
|17° 32′ 28″ sud, 44° 05′ 46″ est
|[[Sary:Lake_Kinkony_NASA.jpg|lien=Fichier:Lake_Kinkony_NASA.jpg|150x150px]]
|-
|[[Zone humide de Mandrozo]]
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|5 juin 2012
| align=&quot;right&quot; |151,45
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|10 - 73}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2049 2049]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555547961 555547961]
|17° 32′ 28″ sud, 44° 05′ 46″ est
|
|-
|Complexe des lacs [[Lac Ambondro|Ambondro]] et [[Lac Sirave|Sirave]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|2 février 2015
| align=&quot;right&quot; |144,815
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 30}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2224 2224]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555626100 555626100]
|20° 54′ 25″ sud, 43° 56′ 10″ est
|
|-
|[[Barrière de corail Nosy Ve - Androka]]
|[[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |914,45
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 200}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2285 2285]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624672 555624672]
|24° 34′ 08″ sud, 43° 52′ 23″ est
|
|-
|[[Site bioculturel d'Antrema]]
|[[Faritra Boeny|Boeny]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |206,20
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 89}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2286 2286]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624666 555624666]
|15° 46′ 08″ sud, 46° 07′ 30″ est
|
|-
|[[Complexe des zones humides de Bemanevika]]
|[[Faritra Sofia|Sofia]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |100,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|510 - {{formatnum:1750}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2287 2287]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624680 555624680]
|14° 20′ 06″ sud, 48° 34′ 16″ est
|
|-
|Zones humides de Sahamalaza
|[[Faritra Sofia|Sofia]], [[Faritra Diana|Diana]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |240,49
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 450}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2288 2288]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624681 555624681]
|14° 12′ 00″ sud, 47° 53′ 53″ est
|
|-
|[[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika|Zones humides Ankarafantsika]]
|[[Faritra Boeny|Boeny]]
|
|2 février 2017
| align=&quot;right&quot; |331,45
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|250 - 378}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2289 2289]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624671 555624671]
|16° 17′ sud, 46° 53′ est
|[[Sary:Lake_Ravelobe,_Ankarafantsika_National_Park,_Madagascar.jpg|lien=Fichier:Lake_Ravelobe,_Ankarafantsika_National_Park,_Madagascar.jpg|150x150px]]
|-
|[[Zones humides d'Ambondrobe]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |130,00
| align=&quot;right&quot; |
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2300 2300]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624845 555624845]
|19° 13′ 34″ sud, 44° 32′ 31″ est
|
|-
|[[Lac Sofia]]
|[[Faritra Sofia|Sofia]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |16,50
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|{{formatnum:1000}} - {{formatnum:1450}}}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2301 2301]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624846 555624846]
|14° 35′ 31″ sud, 49° 00′ 32″ est
|
|-
|Mangroves de [[Tsiribihina]]
|[[Faritra Menabe|Menabe]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |472,18
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 20}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2302 2302]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624854 555624854]
|19° 44′ 24″ sud, 44° 27′ 32″ est
|[[Sary:Tsiribihina_River.jpg|lien=Fichier:Tsiribihina_River.jpg|150x150px]]
|-
|[[Vondronosy Barren|Îles Barren]]
|[[Faritra Melaky|Melaky]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |4 632,00
| align=&quot;right&quot; |{{Nowrap|0 - 40}}
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2303 2303]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624855 555624855]
|18° 16′ 05″ sud, 43° 46′ 48″ est
|
|-
|Zones humides de l'[[Onilahy (ony)|Onilahy]]
|[[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
|
|22 mai 2017
| align=&quot;right&quot; |429,50
| align=&quot;right&quot; |0
| align=&quot;right&quot; |[https://rsis.ramsar.org/ris/2304 2304]
| align=&quot;right&quot; |[https://protectedplanet.net/555624844 555624844]
|23° 30′ 47″ sud, 44° 02′ 46″ est
|[[Sary:JMLEB_002_StAugustin.JPG|lien=Fichier:JMLEB_002_StAugustin.JPG|150x150px]]
|}</text>
      <sha1>pj1tm6wmvqry311dfe98a7hoyvcb65i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sokajy:Mpilalao amin'ny horonantsary britanika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>301153</id>
    <revision>
      <id>1146355</id>
      <timestamp>2026-07-02T21:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpilalao amin'ny horonantsary]] [[sokajy:mpilalao  britanika]] »</comment>
      <origin>1146355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="n9wiyoo3t9nsoz2k0c1zo2jwl32fscu" xml:space="preserve">[[sokajy:mpilalao amin'ny horonantsary]]
[[sokajy:mpilalao  britanika]]</text>
      <sha1>n9wiyoo3t9nsoz2k0c1zo2jwl32fscu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sokajy:Mpanoratra tantara tsangana britanika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>301154</id>
    <revision>
      <id>1146356</id>
      <timestamp>2026-07-02T21:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy noforonina tamin'ny «  [[sokajy:mpanoratra britanika]] [[sokajy:mpanoratra tantara tsangana]] »</comment>
      <origin>1146356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="t4ouefrwttmkyyd7jmc5wlrf21sydyw" xml:space="preserve">
[[sokajy:mpanoratra britanika]]
[[sokajy:mpanoratra tantara tsangana]]</text>
      <sha1>t4ouefrwttmkyyd7jmc5wlrf21sydyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sokajy:Mpanoratra senariô britanika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>301155</id>
    <revision>
      <id>1146357</id>
      <timestamp>2026-07-02T21:19:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy noforonina tamin'ny «  [[sokajy:mpanoratra senariô ]] [[sokajy:mpanoratra britanika]] »</comment>
      <origin>1146357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="slk6ptrdq75xoiyz8uvq7t3jq40cwue" xml:space="preserve">
[[sokajy:mpanoratra senariô ]]
[[sokajy:mpanoratra britanika]]</text>
      <sha1>slk6ptrdq75xoiyz8uvq7t3jq40cwue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lisitry ny zavamaniry fanao anana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301156</id>
    <revision>
      <id>1146359</id>
      <timestamp>2026-07-02T22:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <comment>Lisitry ny karazan' anana</comment>
      <origin>1146359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14773" sha1="jvcpn6vwfl5c5zjzrtlmdxeiu2xop7j" xml:space="preserve">Inty ny '''lisitry ny zavamaniry fanao anana''' manerana izao tontolo izao. 

== A ==

* Abelmoschus manihot (Malvaceae)
* Abutilon theophrasti (Malvaceae)
* Acacia pennata (Fabaceae)
* Acmella oleracea (Asteraceae)
* Agasyllis latifolia (Apiaceae)
* Althaea officinalis (Malvaceae)
* Amaranthus cruentus (Amaranthaceae)
* Amaranthus retroflexus (Amaranthaceae)
* Amaranthus spinosus (Amaranthaceae)
* Amaranthus tricolor (Amaranthaceae)
* Amaranthus viridis (Amaranthaceae)
* Apium graveolens (Apiaceae)
* Atriplex hortensis (Amaranthaceae)

== B ==

* Barbarea verna (Brassicaceae)
* Barringtonia acutangula (Lecythidaceae)
* Basella alba (Basellaceae)
* Beta cicla (Amaranthaceae)
* Beta vulgaris (Amaranthaceae)
* Borago officinalis (Boraginaceae)
* Brassica carinata (Brassicaceae)
* Brassica juncea (Brassicaceae)
* Brassica napus (Brassicaceae)
* Brassica nigra (Brassicaceae)
* Brassica oleracea (Brassicaceae)
* Brassica rapa (Brassicaceae)

== C ==

* Calamus erectus (Arecaceae)
* Campanula rapunculus (Campanulaceae)
* Campanula versicolor (Campanulaceae)
* Capparis spinosa (Capparaceae)
* Capsicum frutescens (Solanaceae)
* Carica papaya (Caricaceae)
* Celosia argentea (Amaranthaceae)
* Centella asiatica (Apiaceae)
* Chenopodium album (Amaranthaceae)
* Chenopodium ambrosioides (Amaranthaceae)
* Chenopodium berlandieri (Amaranthaceae)
* Chenopodium bonus-henricus (Amaranthaceae)
* Chenopodium giganteum (Amaranthaceae)
* Chenopodium glaucum (Amaranthaceae)
* Chenopodium nuttalliae (Amaranthaceae)
* Chenopodium quinoa (Amaranthaceae)
* Chenopodium rubrum (Amaranthaceae)
* Chrysanthemum coronarium (Asteraceae)
* Cichorium endivia (Asteraceae)
* Cichorium intybus (Asteraceae)
* Cirsium oleraceum (Asteraceae)
* Claytonia perfoliata (Montiaceae)
* Claytonia sibirica (Montiaceae)
* Cleome gynandra (Cleomaceae)
* Cnidoscolus aconitifolius (Euphorbiaceae)
* Coccinia grandis (Cucurbitaceae)
* Colocasia esculenta (Araceae)
* Corchorus olitorius (Malvaceae)
* Coriandrum sativum (Apiaceae)
* Cosmos caudatus (Asteraceae)
* Crambe maritima (Brassicaceae)
* Crassocephalum crepidioides (Asteraceae)
* Cratoxylum formosum (Hypericaceae)
* Crithmum maritimum (Apiaceae)
* Crotalaria longirostrata (Fabaceae)
* Cryptotaenia japonica (Apiaceae)
* Cucumis prophetarum (Cucurbitaceae)
* Cyclanthera pedata (Cucurbitaceae)
* Cynara cardunculus (Asteraceae)

== D ==

* Diplazium esculentum (Athyriaceae)
* Diplotaxis tenuifolia (Brassicaceae)
* Emex spinosa (Polygonaceae)

== E ==

* Eruca sativa (Brassicaceae)
* Eryngium foetidum (Apiaceae)
* Erythrina fusca (Fabaceae)

== F ==

* Foeniculum vulgare (Apiaceae)

== G ==

* Galactites tomentosa (Asteraceae)
* Galinsoga parviflora (Asteraceae)
* Glechoma hederacea (Lamiaceae)
* Glinus lotoides (Molluginaceae)
* Gnetum gnemon (Gnetaceae)
* Gynura crepidioides (Asteraceae)

== H ==

* Halimione portulacoides (Amaranthaceae)
* Hibiscus sabdariffa (Malvaceae)
* Hirschfeldia incana (Brassicaceae)
* Honckenya peploides (Caryophyllaceae)
* Houttuynia cordata (Saururaceae)
* Hydrophyllum canadense (Boraginaceae)
* Hydrophyllum virginianum (Boraginaceae)
* Hyoseris radiata (Asteraceae)
* Hypochaeris maculata (Asteraceae)
* Hypochaeris radicata (Asteraceae)

== I ==

* Inula crithmoides (Asteraceae)
* Inula helenium (Asteraceae)
* Ipomoea aquatica (Convolvulaceae)
* Ipomoea batatas (Convolvulaceae)

== L ==

* Lablab purpureus (Fabaceae)
* Lactuca indica (Asteraceae)
* Lactuca perennis (Asteraceae)
* Lactuca sativa (Asteraceae)
* Lactuca serriola (Asteraceae)
* Lagenaria siceraria (Cucurbitaceae)
* Lallemantia iberica (Lamiaceae)
* Lamium album (Lamiaceae)
* Lamium amplexicaule (Lamiaceae)
* Lamium purpureum (Lamiaceae)
* Lapsana communis (Asteraceae)
* Launaea sarmentosa (Asteraceae)
* Leichhardtia australis (Apocynaceae)
* Leontodon hispidus (Asteraceae)
* Leontodon tuberosus (Asteraceae)
* Lepidium campestre (Brassicaceae)
* Lepidium latifolium (Brassicaceae)
* Lepidium meyenii (Brassicaceae)
* Lepidium sativum (Brassicaceae)
* Lepidium virginicum (Brassicaceae)
* Leucaena leucocephala (Fabaceae)
* Levisticum officinale (Apiaceae)
* Limnocharis flava (Alismataceae)
* Limnophila aromatica (Plantaginaceae)
* Limnophila indica (Plantaginaceae)
* Lysimachia clethroides (Primulaceae)

== M ==

* Malva moschata (Malvaceae)
* Malva neglecta (Malvaceae)
* Malva parviflora (Malvaceae)
* Malva sylvestris (Malvaceae)
* Malva verticillata (Malvaceae)
* Manihot esculenta (Euphorbiaceae)
* Marsilea crenata (Marsileaceae)
* Matteuccia struthiopteris (Onocleaceae)
* Megacarpaea polyandra (Brassicaceae)
* Mentha arvensis piperascens (Lamiaceae)
* Mentha longifolia (Lamiaceae)
* Mertensia maritima (Boraginaceae)
* Mesembryanthemum crystallinum (Aizoaceae)
* Mimulus guttatus (Phrymaceae)
* Mirabilis expansa (Nyctaginaceae)
* Morinda citrifolia (Rubiaceae)
* Moringa oleifera (Moringaceae)
* Moringa ovalifolia (Moringaceae)
* Moringa stenopetala (Moringaceae)
* Mycelis muralis (Asteraceae)
* Myrianthus arboreus (Urticaceae)
* Myriophyllum brasiliense (Haloragaceae)
* Myrrhis odorata (Apiaceae)

== N ==

* Nasturtium officinale (Brassicaceae)
* Neptunia oleracea (Fabaceae)
* Nymphaea odorata (Nymphaeaceae)
* Nymphoides indica (Menyanthaceae)
* Nymphoides peltata (Menyanthaceae)

== O ==

* Ocimum × citriodorum (Lamiaceae)
* Ocimum basilicum (Lamiaceae)
* Oenanthe javanica (Apiaceae)
* Oenothera biennis (Onagraceae)
* Oenothera hookeri (Onagraceae)
* Onoclea sensibilis (Onocleaceae)
* Oroxylum indicum (Bignoniaceae)
* Oryza sativa (Poaceae)
* Osmorhiza aristata (Apiaceae)
* Osmunda cinnamomea (Osmundaceae)
* Osmunda claytoniana (Osmundaceae)
* Oxalis acetosella (Oxalidaceae)
* Oxalis corniculata (Oxalidaceae)
* Oxalis deppei (Oxalidaceae)
* Oxalis oregana (Oxalidaceae)
* Oxalis stricta (Oxalidaceae)
* Oxalis tuberosa (Oxalidaceae)
* Oxalis violacea (Oxalidaceae)
* Oxyria digyna (Polygonaceae)

== P ==

* Pachira aquatica (Malvaceae)
* Pachira insignis (Malvaceae)
* Paederia foetida (Rubiaceae)
* Parkia biglandulosa (Fabaceae)
* Parkia speciosa (Fabaceae)
* Parkinsonia florida (Fabaceae)
* Pastinaca sativa (Apiaceae)
* Patrinia scabiosifolia (Caprifoliaceae)
* Patrinia villosa (Caprifoliaceae)
* Paulownia tomentosaù (Paulowniaceae)
* Pedalium murex (Pedaliaceae)
* Pediomelum esculentum (Fabaceae)
* Peperomia pellucida (Piperaceae)
* Pereskia aculeata (Cactaceae)
* Pergularia daemia (Apocynaceae)
* Perilla frutescens (Lamiaceae)
* Persicaria hydropiper (Polygonaceae)
* Persicaria vulgaris (Polygonaceae)
* Petasites frigidus (Asteraceae)
* Petroselinum crispum (Apiaceae)
* Peucedanum ostruthium (Apiaceae)
* Phaseolus coccineus (Fabaceae)
* Phaseolus lunatus (Fabaceae)
* Phaseolus vulgaris (Fabaceae)
* Phragmites australis (Poaceae)
* Phyla scaberrima (Verbenaceae)
* Phyllanthus acidus (Phyllanthaceae)
* Phyllanthus emblica (Phyllanthaceae)
* Phyteuma orbiculare (Campanulaceae)
* Phytolacca acinosa (Phytolaccaceae)
* Phytolacca americana (Phytolaccaceae)
* Phytolacca dioica (Phytolaccaceae)
* Phytolacca rivinoides (Phytolaccaceae)
* Pilea melastomoides (Urticaceae)
* Pimpinella anisum (Apiaceae)
* Pimpinella saxifraga (Apiaceae)
* Pinus densiflora (Pinaceae)
* Piper auritum (Piperaceae)
* Piper guineense (Piperaceae)
* Piper sarmentosum (Piperaceae)
* Pipturus argenteus (Urticaceae)
* Pisonia grandis (Nyctaginaceae)
* Pistacia chinensis (Anacardiaceae)
* Pistacia terebinthus (Anacardiaceae)
* Pistia stratiotes (Araceae)
* Pisum sativum (Fabaceae)
* Plantago coronopus (Plantaginaceae)
* Plantago lanceolata (Plantaginaceae)
* Plantago major (Plantaginaceae)
* Plantago maritima (Plantaginaceae)
* Pluchea indica (Asteraceae)
* Podophyllum hexandrum (Berberidaceae)
* Poliomintha incana (Lamiaceae)
* Polygonum aviculare (Polygonaceae)
* Polygonum bistorta (Polygonaceae)
* Polygonum bistortoides (Polygonaceae)
* Polygonum punctatum (Polygonaceae)
* Polygonum viviparum (Polygonaceae)
* Polyscias fruticosa (Araliaceae)
* Poncirus trifoliata (Rutaceae)
* Pontederia cordata (Pontederiaceae)
* Portulaca oleracea (Portulacaceae)
* Portulaca pilosa (Portulacaceae)
* Portulacaria afra (Didiereaceae)
* Primula veris (Primulaceae)
* Primula vulgaris (Primulaceae)
* Pringlea antiscorbutica (Brassicaceae)
* Prosopis spicegera (Fabaceae)
* Prunella vulgaris (Lamiaceae)
* Pteris ensiformis (Pteridaceae)
* Ptychosperma elegans (Arecaceae)
* Pulicaria odora (Asteraceae)
* Pulmonaria officinalis (Boraginaceae)
* Puya caerulea (Bromeliaceae)
* Puya chilensis (Bromeliaceae)
* Pyrus betulaefolia (Rosaceae)

== R ==

* Ranunculus ficaria (Ranunculaceae)
* Raphanus raphanistrum (Brassicaceae)
* Raphanus sativus (Brassicaceae)
* Raphia hookeri (Arecaceae)
* Reichardia picroides (Asteraceae)
* Rhamnus dahurica (Rhamnaceae)
* Rheum rhabarbarum (Polygonaceae)
* Rheum tataricum (Polygonaceae)
* Rhexia virginica (Melastomataceae)
* Rhodiola rosea (Crassulaceae)
* Rhododendron arboreum (Campanulaceae / Ericaceae)
* Rhopalostylis sapida (Arecaceae)
* Ribes cereum (Grossulariaceae)
* Ribes divaricatum (Grossulariaceae)
* Ribes nigrum (Grossulariaceae)
* Ribes odoratum (Grossulariaceae)
* Rorippa indica (Brassicaceae)
* Rorippa islandica (Brassicaceae)
* Rosa multiflora (Rosaceae)
* Roystonea elata (Arecaceae)
* Roystonea oleracea (Arecaceae)
* Rubus rosaefolius (Rosaceae)
* Rumex acetosa (Polygonaceae)
* Rumex rugosus (Polygonaceae)

== S ==

* Salicornia europaea (Amaranthaceae)
* Salix babylonica (Salicaceae)
* Salix daphnoides (Salicaceae)
* Salix gracilistyla (Salicaceae)
* Salsola kali (Amaranthaceae)
* Salsola komarovii (Amaranthaceae)
* Salsola soda (Amaranthaceae)
* Salvadora persica (Salvadoraceae)
* Sambucus javanica (Viburnaceae)
* Sambucus sieboldiana (Viburnaceae)
* Sanguisorba canadensis (Rosaceae)
* Sanguisorba minor (Rosaceae)
* Sanguisorba officinalis (Rosaceae)
* Sassafras albidum (Lauraceae)
* Sauropus androgynus (Phyllanthaceae)
* Saxifraga pensylvanica (Saxifragaceae)
* Saxifraga stolonifera (Saxifragaceae)
* Schleichera oleosa (Sapindaceae)
* Scolymus hispanicus (Asteraceae)
* Scolymus maculatus (Asteraceae)
* Scorzonera hispanica (Asteraceae)
* Scutellaria baicalensis (Lamiaceae)
* Sechium edule (Cucurbitaceae)
* Sedum anacampseros (Crassulaceae)
* Sedum divergens (Crassulaceae)
* Sedum reflexum (Crassulaceae)
* Sedum rhodanthum (Crassulaceae)
* Sedum telephium (Crassulaceae)
* Senna occidentalis (Fabaceae)
* Senna siamea (Fabaceae)
* Sesamum alatum (Pedaliaceae)
* Sesamum indicum (Pedaliaceae)
* Sesamum radiatum (Pedaliaceae)
* Sesbania grandiflora (Fabaceae)
* Sesbania sesban (Fabaceae)
* Sesuvium portulacastrum (Aizoaceae)
* Setaria palmifolia (Poaceae)
* Sicyos angulatus (Cucurbitaceae)
* Sida rhombifolia (Malvaceae)
* Sidalcea neomexicana (Malvaceae)
* Silaum silaus (Apiaceae)
* Silene acaulis (Caryophyllaceae)
* Silene vulgaris (Caryophyllaceae)
* Silybum marianum (Asteraceae)
* Sinapis alba (Brassicaceae)
* Sinapis arvensis (Brassicaceae)
* Sisymbrium altissimum (Brassicaceae)
* Sisymbrium crassifolium (Brassicaceae)
* Sisymbrium irio (Brassicaceae)
* Sisymbrium officinale (Brassicaceae)
* Sium cicutaefolium (Apiaceae)
* Smyrnium olusatrum (Apiaceae)
* Solenostemon rotundifolius (Lamiaceae)
* Solidago missouriensis (Asteraceae)
* Sonchus arvensis (Asteraceae)
* Sonchus asper (Asteraceae)
* Sonchus oleraceus (Asteraceae)
* Sophora japonica (Fabaceae)
* Spathiphyllum phryniifolium (Araceae)
* Sphenoclea zeylanica (Sphenocleaceae)
* Sphenostylis stenocarpa (Fabaceae)
* Spilanthes acmella (Asteraceae)
* Spinacia oleracea (Amaranthaceae)
* Spirodela polyrhiza (Araceae)
* Spondias dulcis (Anacardiaceae)
* Stanleya pinnatifida (Brassicaceae)
* Stellaria media (Caryophyllaceae)
* Stenochlaena palustris (Blechnaceae)
* Sterculia foetida (Malvaceae)
* Sterculia tragacantha (Malvaceae)
* Strychnos spinosa (Loganiaceae)
* Suaeda maritima (Amaranthaceae)
* Symphytum × uplandicum (Boraginaceae)
* Symphytum officinale (Boraginaceae)
* Synedrella nodiflora (Asteraceae)
* Syzygium malaccense (Myrtaceae)
* Syzygium polycephalum (Myrtaceae)

== T ==

* Talinum paniculatum (Talinaceae)
* Talinum portulacifolium (Talinaceae)
* Talinum triangulare (Talinaceae)
* Tanacetum vulgare (Asteraceae)
* Taraxacum albidum (Asteraceae)
* Taraxacum officinale (Asteraceae)
* Telfairia occidentalis (Cucurbitaceae)
* Telosma cordata (Apocynaceae)
* Tetracarpidium conophorum (Euphorbiaceae)
* Tetragonia decumbens (Aizoaceae)
* Tetragonia implexicoma (Aizoaceae)
* Tetragonia tetragonioides (Aizoaceae)
* Thlaspi arvense (Brassicaceae)
* Thymus vulgaris (Lamiaceae)
* Tiliacora triandra (Menispermaceae)
* Toddalia asiatica (Rutaceae)
* Tordylium apulum (Apiaceae)
* Tragopogon dubius (Asteraceae)
* Tragopogon porrifolius (Asteraceae)
* Tragopogon pratensis (Asteraceae)
* Trianthema portulacastrum (Aizoaceae)
* Trichodesma zeylanicum (Boraginaceae)
* Trifolium hybridum (Fabaceae)
* Trifolium pratense (Fabaceae)
* Trifolium repens (Fabaceae)
* Trigonella caerulea (Fabaceae)
* Trigonella corniculata (Fabaceae)
* Trillium erectum (Melanthiaceae)
* Trillium grandiflorum (Melanthiaceae)
* Trillium sessile (Melanthiaceae)
* Trillium undulatum (Melanthiaceae)
* Tropaeolum majus (Tropaeolaceae)
* Tropaeolum minus (Tropaeolaceae)
* Tropaeolum tuberosum (Tropaeolaceae)
* Tulbaghia alliacea (Amaryllidaceae)
* Tussilago farfara (Asteraceae)
* Typha capensis (Typhaceae)
* Typha elephantina (Typhaceae)

== U ==

* Ullucus tuberosus (Basellaceae)
* Ulmus pumila (Ulmaceae)
* Urena lobata (Malvaceae)
* Urtica dioica (Urticaceae)
* Urtica urens (Urticaceae)

== V ==

* Valerianella eriocarpa (Caprifoliaceae)
* Valerianella locusta (Caprifoliaceae)
* Vallaris heynei (Apocynaceae)
* Verbena officinalis (Verbenaceae)
* Vernonia amygdalina (Asteraceae)
* Veronica anagallis-aquatica (Plantaginaceae)
* Veronica beccabunga (Plantaginaceae)
* Veronicastrum sibiricum (Plantaginaceae)
* Viola adunca (Violaceae)
* Viola canadensis (Violaceae)
* Viola odorata (Violaceae)
* Viola papilionacea (Violaceae)
* Viola pedata (Violaceae)
* Viola sororia (Violaceae)
* Viola x wittrockiana (Violaceae)
* Vitex doniana (Lamiaceae)
* Vitis amurensis (Vitaceae)
* Vitis californica (Vitaceae)
* Vitis coignetiae (Vitaceae)
* Vitis labrusca (Vitaceae)
* Vitis munsoniana (Vitaceae)
* Vitis shuttleworthii (Vitaceae)
* Vitis vinifera (Vitaceae)
* Wasabia japonica (Brassicaceae)
* Wisteria floribunda (Fabaceae)
* Wolffia arrhiza (Araceae)
* Wollastonia biflora (Asteraceae)

== X ==

* Xanthoceras sorbifolium (Sapindaceae)
* Xanthosoma atrovirens (Araceae)
* Xanthosoma brasiliense (Araceae)
* Xanthosoma sagittifolium (Araceae)
* Xanthosoma violaceum (Araceae)
* Ximenia americana (Ximeniaceae)

== Z ==

* Zanthoxylum piperitum (Rutaceae)
* Zanthoxylum planispinum (Rutaceae)
* Zingiber zerumbet (Zingiberaceae)</text>
      <sha1>jvcpn6vwfl5c5zjzrtlmdxeiu2xop7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sokajy:Mpahay kajimirindr aamerikanina</title>
    <ns>14</ns>
    <id>301157</id>
    <revision>
      <id>1146364</id>
      <timestamp>2026-07-03T01:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpahay aamerikanina]] »</comment>
      <origin>1146364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="mk2l92qpdr17dt9n9j9pposc66x33fo" xml:space="preserve">[[sokajy:mpahay aamerikanina]]</text>
      <sha1>mk2l92qpdr17dt9n9j9pposc66x33fo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sokajy:Betioky-Atsimo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>301158</id>
    <revision>
      <id>1146386</id>
      <timestamp>2026-07-03T02:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HarryWurst</username>
        <id>36292</id>
      </contributor>
      <comment>Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Faritra Atsimo-Andrefana]] »</comment>
      <origin>1146386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="47n7jepm9eh11yv4wfhkthblccylx2b" xml:space="preserve">[[Sokajy:Faritra Atsimo-Andrefana]]</text>
      <sha1>47n7jepm9eh11yv4wfhkthblccylx2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alternanthera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301159</id>
    <revision>
      <id>1146427</id>
      <timestamp>2026-07-03T09:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <comment>Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae</comment>
      <origin>1146427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8580" sha1="thdkkut0l6s3rycmsmfsx8poelwr6ro" xml:space="preserve">[[Sary:Alternanthera.jpg|vignette|482x482px|''[[Alternanthera sessilis]]'']]
Ny '''''Alternanthera''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. izay manana karazana eo anelanelan' ny 80 sy 200. Antoko miely patrana izy io, ary ny ankamaroan' ny karazany dia hita any amin' ny faritra trôpikaly any [[Amerika]], ary ny hafa any [[Azia]] sy atỳ [[Afrika]] ary any [[Aostralia]]. Karazana maromaro no ahidratsy manimba. Azo ampiasaina amin' ny akoariôma na amin' ny môzaikoltora ny sasany amin' izy ireo.

== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Starr 030523-0120 Alternanthera pungens.jpg|vignette|206x206px|''Alternanthera pungens'']]
[[Sary:Alternanthera sessilis in Kadavoor.jpg|vignette|278x278px|''Alternanthera sessilis'']]
[[Sary:Alternanthera reineckii 'Liliacina' kz03.jpg|vignette|289x289px|''Alternanthera reineckii'']]
Mbola tsy mazava tsara hoe karazana firy no tafiditra ao anatin' io vondrona io. Eo anelanelan' ny 80 sy 200 eo ho eo ny tombana. Eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' fa misy karazana 106 ao amin' io antokon-javamaniry io. Tamin' ny volana Avrily 2024 dia manaiky ireto karazana manaraka ireto ny ''Plants of the World Online'':

* ''Alternanthera albida'' &lt;small&gt;(Moq.) Griseb.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera albosquarrosa'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera albotomentosa'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera altacruzensis'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera angustifolia'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera aquatica'' &lt;small&gt;(D.Parodi) Chodat&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera arequipensis'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera areschougii'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera axillaris'' &lt;small&gt;(Willd.) DC.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera bahiensis'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera bettzickiana'' &lt;small&gt;(Regel) G.Nicholson&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera brasiliana'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt; 
** ''Alternanthera brasiliana'' var. ''villosa'' &lt;small&gt;(Moq.) Kuntze&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera dentata'' &lt;small&gt;Stuchlík ex R.E.Fr.&lt;/small&gt;)
* ''Alternanthera calcicola'' &lt;small&gt;Standl&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera cana'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera canescens'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera caracasana'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera cinerella'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera collina'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera congesta'' &lt;small&gt;Suess. &amp; O.Stützer&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera cordobensis'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera corymbiformis'' &lt;small&gt;Eliasson&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera costaricensis'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera crassifolia'' &lt;small&gt;(Standl.) Alain&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera decurrens'' &lt;small&gt;J.C.Siqueira&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera dendrotricha'' &lt;small&gt;C.C.Towns.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera denticulata'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera dominii'' &lt;small&gt;Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera ebracteolata'' &lt;small&gt;Sindhu Arya &amp; V.S.A.Kumar&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera echinocephala'' &lt;small&gt;(Hook.f.) Christoph.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera fasciculata'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera fastigiata'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera ficoidea'' &lt;small&gt;(L.) P.Beauv.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera filifolia'' &lt;small&gt;(Hook.f.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera flava'' &lt;small&gt;(L.) Mears&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera flavescens'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera flavicoma'' &lt;small&gt;(Andersson) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera flavida'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera flosculosa'' &lt;small&gt;J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera galapagensis'' &lt;small&gt;(A.Stewart) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera geniculata'' &lt;small&gt;Urb&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera glaziovii'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera grandis'' &lt;small&gt;Eliasson&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera halimifolia'' &lt;small&gt;(Lam.) Standl. ex Pittier&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera helleri'' &lt;small&gt;(B.L.Rob.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera herniarioides'' &lt;small&gt;Beurl&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera hirtula'' &lt;small&gt;(Mart.) R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera inaccessa'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera indica'' &lt;small&gt;Sindhu Arya, V.S.A.Kumar, Sánch.Pino &amp; Iamonico&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera ingramiana'' &lt;small&gt;(Standl.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera jacquinii'' &lt;small&gt;(Schrad.) Alain&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera januarensis'' &lt;small&gt;J.C.Siqueira&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera kanhae'' &lt;small&gt;Vanzara, Katara &amp; Nagar&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera kurtzii'' &lt;small&gt;Schinz ex Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera laguroides'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera lanceolata'' &lt;small&gt;(Benth.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera laxa'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera littoralis'' &lt;small&gt;P.Beauv.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera lupulina'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera macbridei'' &lt;small&gt;Standl&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera martii'' &lt;small&gt;(Moq.) R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera micrantha'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera microphylla'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera minutiflora'' &lt;small&gt;(Seub.) Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera mollendoana'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera multicaulis'' &lt;small&gt;(Mart.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera nahui'' &lt;small&gt;Heenan &amp; de Lange&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera nesiotes'' &lt;small&gt;I.M.Johnst.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera nodiflora'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera obovata'' &lt;small&gt;(M.Martens &amp; Galeotti) Millsp.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera olivacea'' &lt;small&gt;(Urb.) Urb.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera panamensis'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera paronichyoides'' &lt;small&gt;A.St.-Hil.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera pennelliana'' &lt;small&gt;Mears ex Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera peruviana'' &lt;small&gt;(Moq.) Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera philippo-coburgii'' &lt;small&gt;(Zahlbr. ex Wawra) Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera philoxeroides'' &lt;small&gt;(Mart.) Griseb.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera porrigens'' &lt;small&gt;(Jacq.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera praelonga'' &lt;small&gt;A.St.-Hil.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera puberula'' &lt;small&gt;(Mart.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pubiflora'' &lt;small&gt;(Benth.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pulchella'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pulverulenta'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pumila'' &lt;small&gt;O.Stützer&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pungens'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pycnantha'' &lt;small&gt;(Benth.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera raimondii'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera regelii'' &lt;small&gt;(Seub.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera reineckii'' &lt;small&gt;Briq.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera robinsonii'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera rufa'' &lt;small&gt;(Mart.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera rugulosa'' &lt;small&gt;(B.L.Rob.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera serpens'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera serpyllifolia'' &lt;small&gt;(Poir.) Urb.&lt;/small&gt;
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' &lt;small&gt;(L.) DC.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera snodgrassii'' &lt;small&gt;(B.L.Rob.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera spinosa'' &lt;small&gt;(Hornem.) Schult.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera stellata'' &lt;small&gt;(S.Watson) Uline &amp; W.L.Bray&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera stenophylla'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera suessenguthii'' &lt;small&gt;Covas&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera tetramera'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera tomentosa'' &lt;small&gt;(Moq.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera tubulosa'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera vestita'' &lt;small&gt;(Andersson) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera villosa'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;

=== Napetraka eto taloha ===

* ''Gomphrena subscaposa'' &lt;small&gt;(Hook.f.) T.Ortuño &amp; Borsch&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera subscaposa'' &lt;small&gt;Hook.f&lt;/small&gt;)

=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Alternanthera ficoidea W2 IMG 4185.jpg|vignette|206x206px|''Alternanthera ficoidea'']]
Indreto ny karazana ''Alternanthera'' misy eto [[Madagasikara]]:

* ''Alternanthera bettzickiana'' &lt;small&gt;(Regel) Voss&lt;/small&gt; (''Alternanthera amoena'' &lt;small&gt;(Lem.) Hovey&lt;/small&gt;)
* ''[[Alternanthera ficoidea]]'' &lt;small&gt;(L.) P.Beauv.&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera tenella'' &lt;small&gt;Desf.&lt;/small&gt;)
* ''Alternanthera littoralis'' &lt;small&gt;P. Beauv.&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera maritima'' &lt;small&gt;(Mart.) St.-Hil.&lt;/small&gt;)
* ''Alternanthera philoxeroides'' &lt;small&gt;(Mart.) Griseb.&lt;/small&gt;
* ''[[Alternanthera pungens]]'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera achyrantha'' &lt;small&gt;(L.) Desf.&lt;/small&gt;)
* ''[[Alternanthera reineckii]]'' &lt;small&gt;Briq&lt;/small&gt;.
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' &lt;small&gt;(L.) R.Br. ex DC.&lt;/small&gt; -- anamalaza, anambalaza, felikavola, fotsimbarinakoho, kimaroatody, maroatody, pokaty, tsipoapoaka

== Jereo koa ==</text>
      <sha1>thdkkut0l6s3rycmsmfsx8poelwr6ro</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1146428</id>
      <parentid>1146427</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nandamina sary</comment>
      <origin>1146428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8596" sha1="m9gl0nbt4rsopzbu4h09c5lf025fff8" xml:space="preserve">[[Sary:Alternanthera.jpg|vignette|482x482px|''[[Alternanthera sessilis]]'']]
Ny '''''Alternanthera''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. izay manana karazana eo anelanelan' ny 80 sy 200. Antoko miely patrana izy io, ary ny ankamaroan' ny karazany dia hita any amin' ny faritra trôpikaly any [[Amerika]], ary ny hafa any [[Azia]] sy atỳ [[Afrika]] ary any [[Aostralia]]. Karazana maromaro no ahidratsy manimba. Azo ampiasaina amin' ny akoariôma na amin' ny môzaikoltora ny sasany amin' izy ireo.

== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Starr 030523-0120 Alternanthera pungens.jpg|vignette|206x206px|''[[Alternanthera pungens]]'']]
[[Sary:Alternanthera reineckii 'Liliacina' kz03.jpg|vignette|289x289px|''[[Alternanthera reineckii]]'']]
[[Sary:Alternanthera ficoidea W2 IMG 4185.jpg|vignette|206x206px|''[[Alternanthera ficoidea]]'']]
Mbola tsy mazava tsara hoe karazana firy no tafiditra ao anatin' io vondrona io. Eo anelanelan' ny 80 sy 200 eo ho eo ny tombana. Eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' fa misy karazana 106 ao amin' io antokon-javamaniry io. Tamin' ny volana Avrily 2024 dia manaiky ireto karazana manaraka ireto ny ''Plants of the World Online'':

* ''Alternanthera albida'' &lt;small&gt;(Moq.) Griseb.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera albosquarrosa'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera albotomentosa'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera altacruzensis'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera angustifolia'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera aquatica'' &lt;small&gt;(D.Parodi) Chodat&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera arequipensis'' &lt;small&gt;Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera areschougii'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera axillaris'' &lt;small&gt;(Willd.) DC.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera bahiensis'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera bettzickiana'' &lt;small&gt;(Regel) G.Nicholson&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera brasiliana'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt; 
** ''Alternanthera brasiliana'' var. ''villosa'' &lt;small&gt;(Moq.) Kuntze&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera dentata'' &lt;small&gt;Stuchlík ex R.E.Fr.&lt;/small&gt;)
* ''Alternanthera calcicola'' &lt;small&gt;Standl&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera cana'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera canescens'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera caracasana'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera cinerella'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera collina'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera congesta'' &lt;small&gt;Suess. &amp; O.Stützer&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera cordobensis'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera corymbiformis'' &lt;small&gt;Eliasson&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera costaricensis'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera crassifolia'' &lt;small&gt;(Standl.) Alain&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera decurrens'' &lt;small&gt;J.C.Siqueira&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera dendrotricha'' &lt;small&gt;C.C.Towns.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera denticulata'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera dominii'' &lt;small&gt;Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera ebracteolata'' &lt;small&gt;Sindhu Arya &amp; V.S.A.Kumar&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera echinocephala'' &lt;small&gt;(Hook.f.) Christoph.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera fasciculata'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera fastigiata'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera ficoidea'' &lt;small&gt;(L.) P.Beauv.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera filifolia'' &lt;small&gt;(Hook.f.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera flava'' &lt;small&gt;(L.) Mears&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera flavescens'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera flavicoma'' &lt;small&gt;(Andersson) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera flavida'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera flosculosa'' &lt;small&gt;J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera galapagensis'' &lt;small&gt;(A.Stewart) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera geniculata'' &lt;small&gt;Urb&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera glaziovii'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera grandis'' &lt;small&gt;Eliasson&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera halimifolia'' &lt;small&gt;(Lam.) Standl. ex Pittier&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera helleri'' &lt;small&gt;(B.L.Rob.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera herniarioides'' &lt;small&gt;Beurl&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera hirtula'' &lt;small&gt;(Mart.) R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera inaccessa'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera indica'' &lt;small&gt;Sindhu Arya, V.S.A.Kumar, Sánch.Pino &amp; Iamonico&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera ingramiana'' &lt;small&gt;(Standl.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera jacquinii'' &lt;small&gt;(Schrad.) Alain&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera januarensis'' &lt;small&gt;J.C.Siqueira&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera kanhae'' &lt;small&gt;Vanzara, Katara &amp; Nagar&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera kurtzii'' &lt;small&gt;Schinz ex Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera laguroides'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera lanceolata'' &lt;small&gt;(Benth.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera laxa'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera littoralis'' &lt;small&gt;P.Beauv.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera lupulina'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera macbridei'' &lt;small&gt;Standl&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera martii'' &lt;small&gt;(Moq.) R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera micrantha'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera microphylla'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera minutiflora'' &lt;small&gt;(Seub.) Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera mollendoana'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera multicaulis'' &lt;small&gt;(Mart.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera nahui'' &lt;small&gt;Heenan &amp; de Lange&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera nesiotes'' &lt;small&gt;I.M.Johnst.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera nodiflora'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera obovata'' &lt;small&gt;(M.Martens &amp; Galeotti) Millsp.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera olivacea'' &lt;small&gt;(Urb.) Urb.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera panamensis'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera paronichyoides'' &lt;small&gt;A.St.-Hil.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera pennelliana'' &lt;small&gt;Mears ex Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera peruviana'' &lt;small&gt;(Moq.) Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera philippo-coburgii'' &lt;small&gt;(Zahlbr. ex Wawra) Suess.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera philoxeroides'' &lt;small&gt;(Mart.) Griseb.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera porrigens'' &lt;small&gt;(Jacq.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera praelonga'' &lt;small&gt;A.St.-Hil.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera puberula'' &lt;small&gt;(Mart.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pubiflora'' &lt;small&gt;(Benth.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pulchella'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pulverulenta'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pumila'' &lt;small&gt;O.Stützer&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pungens'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera pycnantha'' &lt;small&gt;(Benth.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera raimondii'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera regelii'' &lt;small&gt;(Seub.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera reineckii'' &lt;small&gt;Briq.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera robinsonii'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera rufa'' &lt;small&gt;(Mart.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera rugulosa'' &lt;small&gt;(B.L.Rob.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera serpens'' &lt;small&gt;Pedersen&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera serpyllifolia'' &lt;small&gt;(Poir.) Urb.&lt;/small&gt;
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' &lt;small&gt;(L.) DC.&lt;/small&gt; 
* ''Alternanthera snodgrassii'' &lt;small&gt;(B.L.Rob.) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera spinosa'' &lt;small&gt;(Hornem.) Schult.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera stellata'' &lt;small&gt;(S.Watson) Uline &amp; W.L.Bray&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera stenophylla'' &lt;small&gt;(Standl.) Standl.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera suessenguthii'' &lt;small&gt;Covas&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera tetramera'' &lt;small&gt;R.E.Fr.&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera tomentosa'' &lt;small&gt;(Moq.) Schinz&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera tubulosa'' &lt;small&gt;Suess&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera vestita'' &lt;small&gt;(Andersson) J.T.Howell&lt;/small&gt;
* ''Alternanthera villosa'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;

=== Napetraka eto taloha ===

* ''Gomphrena subscaposa'' &lt;small&gt;(Hook.f.) T.Ortuño &amp; Borsch&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera subscaposa'' &lt;small&gt;Hook.f&lt;/small&gt;)

=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Alternanthera sessilis in Kadavoor.jpg|vignette|278x278px|''[[Alternanthera sessilis]]'']]
Indreto ny karazana ''Alternanthera'' misy eto [[Madagasikara]]:

* ''Alternanthera bettzickiana'' &lt;small&gt;(Regel) Voss&lt;/small&gt; (''Alternanthera amoena'' &lt;small&gt;(Lem.) Hovey&lt;/small&gt;)
* ''[[Alternanthera ficoidea]]'' &lt;small&gt;(L.) P.Beauv.&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera tenella'' &lt;small&gt;Desf.&lt;/small&gt;)
* ''Alternanthera littoralis'' &lt;small&gt;P. Beauv.&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera maritima'' &lt;small&gt;(Mart.) St.-Hil.&lt;/small&gt;)
* ''Alternanthera philoxeroides'' &lt;small&gt;(Mart.) Griseb.&lt;/small&gt;
* ''[[Alternanthera pungens]]'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt; (← ''Alternanthera achyrantha'' &lt;small&gt;(L.) Desf.&lt;/small&gt;)
* ''[[Alternanthera reineckii]]'' &lt;small&gt;Briq&lt;/small&gt;.
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' &lt;small&gt;(L.) R.Br. ex DC.&lt;/small&gt; -- anamalaza, anambalaza, felikavola, fotsimbarinakoho, kimaroatody, maroatody, pokaty, tsipoapoaka

== Jereo koa ==</text>
      <sha1>m9gl0nbt4rsopzbu4h09c5lf025fff8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alternanthera sessilis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301160</id>
    <revision>
      <id>1146430</id>
      <timestamp>2026-07-03T11:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thelezifor</username>
        <id>15140</id>
      </contributor>
      <comment>Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae</comment>
      <origin>1146430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3288" sha1="9pfpnngiyr1r4n6dx4mqdyu2id398vj" xml:space="preserve">[[Sary:Alternanthera sessilis 11.jpg|vignette|369x369px|''Alternanthera sessilis'']]
Ny '''''Alternanthera sessilis''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. Ambolena manerana izao tontolo izao izy io. Amin' ny teny ùalagasy izy dia atao hoe '''anamalaza''', '''anambalaza''', '''felikavola''', '''fotsimbarinakoho''', '''kimaroatody''', '''maroatody''', '''pokaty''' ary '''tsipoapoaka'''.

== Famariparitana ==
[[Sary:Alternanthera sessilis (69607).jpg|ankavia|vignette|209x209px|''Alternanthera sessilis'']]
Zavamaniry maharitra ela ny ''Alternanthera sessilis'', misy tahony mivelatra amin' ny tany, mahalana ny mijoroa, izay matetika mamaka eo amin' ny fotony. 

=== Ravina ===
[[Sary:Alternanthera sessilis 04399.jpg|vignette|208x208px|''Alternanthera sessilis'']]
Boribory lavalava na salavalava (indraindray lava miendrika lela lefona) ny ravin' ny ''Alternanthera sessilis'', izay manana halava 1 hatramin' ny 15 sm sy sakany 0,3 hatramin' ny 3 sm, tsy misy volovolo na misy kely, manana [[tangozan-dravina]] 1 hatramin' ny 5 mm.

=== Vony ===
[[Sary:Alternanthera sessilis W2 IMG 3422.jpg|ankavia|vignette|208x208px|''Alternanthera sessilis'']]
Mamorona [[vondrombony]] tsy misy [[Tangozam-bony|tangozany]] ny vonin' ny ''Alternanthera sessilis''. Fotsy mamirapiratra, manana halava 0,7 hatramin' ny 1,5 mm, ary tsy misy volovolo ny ny [[braktea]] sy ny brakteôla. Mitovy habe, manana halava 2,5 hatramin' ny 3 mm ny [[ravimbony]], ary ny ivelany dia misy nifinifiny iray na telo eo akaikin' ny fotony. Miisa 5 ny lahimbony, ka ny 2 amin' izy ireo no tsy mamokatra. Raha maniry hoazy ny ''Alternanthera sessilis'' dia mamelana manomboka amin' ny Desambra ka hatramin' ny Marsa.

== Fampiasana ==
[[Sary:Alternanthera sessilis of salem.jpg|vignette|''Alternanthera sessilis'']]
Maniry hoazy ny ''Alternanthera sessilis'', saingy ambolena ihany koa hatao sakafo na fanafody na haingon-tanàna.

== Anarana nahafantarana azy ==
Indreto ny sasany amin' ny anarana nahafantarana azy:

* ''Achyranthes sessilis'' (&lt;small&gt;L.) Besser&lt;/small&gt;

* ''Allaganthera forsskaolei'' &lt;small&gt;Mart&lt;/small&gt;.
* ''Alternanthera achyranthes'' &lt;small&gt;Forssk&lt;/small&gt;.
* ''Bucholzia diffusa'' &lt;small&gt;Mart&lt;/small&gt;.
* ''Gomphrena sessilis'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Illecebrum sessile'' &lt;small&gt;(L.) L.&lt;/small&gt;
* ''Paronychia sessilis'' &lt;small&gt;(L.) Desf.&lt;/small&gt;
* ''Steiremis sessilifolia'' &lt;small&gt;Raf&lt;/small&gt;.
* ''Telanthera polygonoides'' &lt;small&gt;(L.) Moq.&lt;/small&gt;

== Jereo koa ==

* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Achyranthes]]''
* ''[[Allaganthera]]'' 
* ''[[Bucholzia]]''
* ''[[Gomphrena]]''
* ''[[Illecebrum]]''
* ''[[Paronychia]]''
* ''[[Steiremis]]''
* ''[[Telanthera]]''
* [[Anamalaza]]: ''Alternanthera sessilis'' &lt;small&gt;(L.) R. Br. ex DC.&lt;/small&gt; (''[[Amaranthaceae]]''); ''[[Nematostylis loranthoides]]'' &lt;small&gt;Hook. f.&lt;/small&gt; (''[[Rubiaceae]]'').
* [[Fotsimbarinakoho]]: ''Alternanthera sessilis'' &lt;small&gt;(L.) R. Br. Ex DC.&lt;/small&gt; (''Amaranthaceae''); ''[[Polygonum]]'' (''[[Polygonaceae]]'')
* [[Maroatody]]: ''Alternanthera sessilis'' &lt;small&gt;(L.) R. Br. ex DC.&lt;/small&gt; (''Amaranthaceae''); ''[[Medinilla sarcorhiza]]'' &lt;small&gt;(Baill.) Cogn.&lt;/small&gt; (''[[Melastomataceae]]''); ''[[Alberta loranthoides]]'' &lt;small&gt;(Hook. f.). Cavaco&lt;/small&gt; (''[[Rubiaceae]]'').</text>
      <sha1>9pfpnngiyr1r4n6dx4mqdyu2id398vj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>