Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Katowice
0
1990
1146541
1094761
2026-07-04T01:35:54Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146541
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=Martsa 2010}}
{{Coord|50.264167|19.023611}}
{{infobox tanàna
|saina = Katowice Flaga.svg
|aaneva = Katowice Herb.svg
|sary = Katowice collage N.jpg
|tanàna = Katowice
|firenena = {{POL}} ([[Polonia]])
|faritany = [[Voïvodie Silesia]]
|velarantany = 164
|isam-ponina = 315123
|ben'ny tanàna = Piotr Uszok
}}
[[Sary:POL Katowice map.svg|thumb|275px|ankavanana|Tanàna Katowice. ''([[Voïvodie Silesia]])'']]
| '''Katowice''' tanàna lehibe ao atsimon'i [[Pôlônina]], amin'ny reniranon'i Klodnica sy Rawa (fanononana: [[Sary:Loudspeaker.svg]] [[Rakitra:Katowice.ogg|<nowiki>[</nowiki>{{IPA|katɔ'vʲitsɛ}}<nowiki>]</nowiki>]] Tseky: ''Katovice'', Alemana ''Kattowitz''). Manana mponina miisa 315 123 mponina.
== Tantara ==
Nonina teo amin'ireo [[faritra]] manodidina an'i Katowice dia i Silezia ambony izany, ireo Silezianina. Niorina ny taonjato faha-19 ny tanàna, tamin'ny fitondran'ny Prosianina, ary tamin'ny taona [[1865]] i Katowice no nahazo ny sata maha tanàna azy. Raha nonenan'ny alemanina, ny silezianina, jiosy ary pôlôney i Katowice, dia nanjary anisan'ny Repoblika Faharoa an'i Pôlônina, teo anelanelan'ny taona [[1918]] sy [[1921]]. Taorian'izay dia voazara ny tanàna, ka lasa taty amin'ny faritr'i Pôlônina i ''Kattowitz''.
Nampiroborobo fatratra azy ny fisian'ny harena an-kibon'ny tany ([[arina]] indrindra indrindra) teo amin'ireo tendrombohitra manodidina azy. Niankina betsaka tamin'ny fitrandrahana arina sy indostrian'ny <!--todo: translate acier-->acier, izay nisy nanomboka tamin'ny fivoarana ara-indostria, ny fihalehibeazan'ny tanàna sy ny fandrosoany. Tato ho ato anefa dia niova tsikelikely nanjary asa madinika izany indostria goavana izany noho ny fanavaozana ara-ekonomika.
Novain'ny kôminista pôlôney ho ''Stalinogród'' (Tanànan'i [[Joseph Stalin|Stalin]]) ny anarany teo anelanelan'ny taona [[1953]] sy [[1956]].
Niharan'ny fahasimbana mavesatra ny tontolo iainany sy ny natiora nandritra ny fitondran'ny kôminista tamin'ny fotoanan'ny Repoblika entim-bahoaka an'i Pôlônina, taoriana kelin'ny [[Ady Lehibe Faharoa]], nefa efa voaverina ny ampahany betsaka amin'ny simba ankehitriny noho ny fanovana teo amin'ny didy aman-dalàna sy fitsipika natao taorian'ny fitondran'ny kôminista.
== Distrika ==
[[Sary:DzielniceKatowic.svg|thumb|ankavanana|300px|Distrika ao Katowice]]
{|
|width="40%" valign="top" |
'''I. Tanàn-dehibe '''
* 1. Śródmieście
* 2. Koszutka
* 3. Bogucice
* 4. Osiedle Paderewskiego - Muchowiec
''' II. Faritra avaratra '''
* 5. Zaleze
* 6. Osiedle Witosa
* 7. Osiedle Tysiąclecia
* 8. Dąb
* 9. Wełnowiec - Józefowiec]
''' III. Faritra andrefana '''
* 10. Ligota - Panewniki
* 11. Brynów - Osiedle Zgrzebnioka
* 12. Brynów - Załęska Hałda
|width="40%" valign="top" |
''' IV. Faritra atsinanana '''
* 13. Zawodzie
* 14. Dąbrówka Mała
* 15. Szopienice - Burowiec
* 16. Janów - Nikiszowiec
* 17. Giszowiec
'''V. Faritra atsimo '''
* 18. Murcki
* 19. Piotrowice - Ochojec
* 20. Zarzecze
* 21. Kostuchna
* 22. Podlesie
|}
== Kolontsaina sy fialamboly ==
[[Sary:Teatr Wyspiańskiego - Katowice.JPG|thumb|ankavanana|300px|Katowice, Teatr'i Silezia]]
=== Teatra ===
Teatr'i Silezia (Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego)
* Teatra Ateneum (Teatr Ateneum)
* Teatra Korez (Teatr Korez)
* Teatra Cogitatur (Teatr Cogitatur)
* Teatra-cinema Rialto (Kinoteatr Rialto)
=== Mozika ===
* Filharmonian'i Silezia (Filharmonia Śląska)
* Estrada Śląska
* Scena GuGalander
* Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia
=== Sarimihetsika ===
* IMAX
* Punkt rozrywki 44
* Silesia City Center
* Helios (Centrum Filmowe Helios)
* Cosmos (Kino Kosmos)
* Swiatowid (Kino Światowid)
* Teatra/Sarimihetsika Rialto (Kinoteatr Rialto)
=== Mozea ===
[[Sary:Katowice - Silesian Museum 01.jpg|thumb|300px|ankavanana|Katowice, Mozea ao Silezia]]
* Mozea an'i Silezia (Muzeum Śląskie)
* Mozea ara-tantara ao Katowice (Muzeum Historii Katowic)
* Muzeum Archidiecezjalne
* Muzeum Misyjne OO. Franciszkanów
* Muzeum Biograficzne P. Stellera
* Muzeum Prawa i Prawników Polskich
* Muzeum Najmniejszych Książek Świata Zygmunta Szkocnego
* Izba Śląska
* Centrum Scenografii Polskiej
* Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego
=== Haino aman-jery ===
* TVP 3 Katowice
* TVN24 - departemantan'i Katowice (TVN24 - oddzial Katowice)
* Radio Katowice
* Radio Flash
* Radio Roxy FM
* Radio Planeta
* Dziennik Zachodni
* Gazeta Wyborcza - departemantan'i Katowice
* Fakt (gazeta) - oddział Katowice
* Echo Miasta
* Metro (gazeta) Katowice
* Nowy Przeglad Katowicki
* Sport (gazeta)
[[Sary:Katowice - Spodek by night.jpg|thumb|300px|ankavanana|Katowice, Spodek]]
=== Hetsika ara-kolontsaina ===
* Rawa Blues Festiwal
* Metalmania
* Mayday
* Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. G. Fitelberga
* Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Wojskowych
* Międzynarodowa Wystawa Grafiki "Intergrafia"
* Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje"
* Ars Cameralis Silesiae Superioris (Górnośląski Festiwal Sztuki Kameralnej)
=== Fizahan-tany ===
[[Sary:Pomnik powstańców.jpg|thumb|ankavanana|300px|"Silesian Insurgents Monument"]]
[[Sary:Cathedral in Katowice.jpg|ankavanana|thumb|300px|Katedralin'i Katowice]]
Ny [[faritra]] lavitra ny afovoan-tanànan'ny Katowice dia ahitana trano miendrika sy mampatsiahy ny andro kôminista.
* Rynek - no tsena sy ivon'ny tanàna taloha. Maro anefa ny tranobe narodana tamin'ny taona [[1950]] mba hanorenana tranobe manaraka ny fironana kôminista. Ankehitriny indray dia heverina ho ratsy endrika ireo tranobe kôminista ireo ary misy fikasana handrodana azy sy hanorenana vao. Maro ny làlan-kely manodidina ny rynek no nohidiana miaraka amin'ny rynek koa ka natao ho toerana fitsangantsanganan'ny mpiantsena.
* Katedraly ao Katowice
* rondo - <!--todo translate rond-point-->Rond-point lehibe, andàlam-panavaozana.<!--todo: translation
*[[Silesian Insurgents Monument]] (Polish: ''Pomnik Powstanców Slaskich''), situtated next to Rondo, is a large monument dedicated to the memory of the [[Silesian Uprisings]] of early [[1920s]]-->
* Spodek - Lapan'ny fanatanjahantena sy kolontsaina lehibe, midika hoe soucoupe noho ny endriny mitovy amin'ny soucoupe volante (OVNI).
* Dworzec Glówny Katowice - seranan-dàlamby. Kasaina hofongorina sy haverina haorina ihany koa aorian'ny fanamboarana ny rondo sy ny rynek.
== Fanabeazana ==
[[Sary:Katowice 05.15 Altus.JPG|thumb|ankavanana|250px|Altus, Trano manaka-danitra anisan'ny vaovao indrindra ao Katowice.]]
# Anjerimanontolon'i Silesia (Uniwersytet Slaski w Katowicach)
# Akademian'ny toe-karenan'i Katowice (Akademia Ekonomiczna w Katowicach)
# Akademian'ny mozika ao Katowice]] (Akademia Muzyczna w Katowicach)
# Akademian'ny fanatanjahantena ao Katowice]] (Akademia WF w Katowicach)
# Akademian'ny zavakanton'i Katowice]] (Akademia Sztuk Pieknych w Katowicach)
# Akademian'ny zavakanton'i Cracow (Akademia Sztuk Pieknych w Krakowie) - filia
# Akademian'ny fitsaboan'i Silesia (Slaska Akademia Medyczna)
# Anjerimanontolon'ny Teknolojia Silezianina - Fakiolten'ny Siansa Materialy sy ny Asa Vy, Fakiolten'ny Fitaterana
# Akademia pôlôney-n'ny siansa(Polska Akademia Nauk), oddzial
# Slaska Wyzsza Szkola Informatyki w Katowicach
# Slaska Wyzsza Szkola Zarzadzania w Katowicach
# Górnoslaska Wyzsza Szkola Handlowa w Katowicach
# Miedzynarodowa Szkola Bankowosci i Finansów
# Wyzsza Szkola Bankowosci i Finansów w Katowicach
# Wyzsza Szkola Humanistyczna w Katowicach
# Wyzsza Szkola Humanistyczno-Ekonomiczna w Lodzi - wydzial
# Wyzsza Szkola Pedagogiczna TWP w Warszawie, Instytut Pedagogiki
# Wyzsza Szkola Techniczna w Katowicach
# Wyzsza Szkola Technologii Informatycznych w Katowicach
# Wyzsza Szkola Umiejetnosci Spolecznych w Poznaniu - wydzial
# Wyzsza Szkola Zarzadzania Marketingowego i Jezyków Obcych w Katowicach
# Wyzsza Szkola Zarzadzania Ochrona Pracy w Katowicach
# Wyzsze Seminarium Duchowne Braci Mniejszych w Katowicach
# Wyzsze Slaskie Seminarium Duchowne w Katowicach
# Prywatne Nauczycielskie Kolegium Jezyków Obcych w Bielsku-Bialej - wydzial
# Prywatne Nauczycielskie Kolegium Jezyków Obcych w Katowicach
Misy koa:
* sekoly ambony manodidina ny 80 isa
* 35 gymnases eo ho eo
* sekoly ambaratonga fototra miisa hatramin'ny 55
* Tranomboky 50, anisan'ireny ny Tranombokin'i Silezia (Silesian Library)
== Fanatanjahantena ==
* GKS Katowice - ekipa baolina kitra lehilahy ao Pôlônina, (Nandrombaka ny amboaran'i Pôlônina ny taona: [[1986]], [[1991]], [[1993]]; Nandrombaka ny SuperCup-n'i Pôlônina ny taona : [[1991]], [[1995]]; mpikambana amin'ny ligy voalohany (1st league) ny taom-pilalaovana 2003/2004 sy 2004/2005). Ekipa tompon-daka amin'ny taranja hockey sur glace :[[1958]],[[1960]],[[1962]] Gòrnik Katowice / GKS [[1965]],[[1968]],[[1970]].
* AZS AWF Katowice - ekipa handball vehivavy milalao amin'ny Polish Ekstraklasa Women's Handball League: laharana faha-11 tamin'ny taom-pilalaovana 2003/2004; niditra tamin'ny ligy voalohany ny 2004/2005.
* KS Rozwój Katowice - ekipa baolina kitra
* MK Katowice - ekipa baolina kitra
* Kolejarz Katowice - ekipa baolina kitra
* Podlesianka Katowice - ekipa baolina kitra
* AZS US Katowice - taranja maro
* Naprzód Janów Katowice - hockey club
* HKS Szopienice - taranja maro
* Hetman Katowice - ekipa baolina kitra
* Hetman Szopienice - kliobana eseky
* MAKS Murcki Katowice - hockey sur glace & netball club
* Sparta Katowice - rózne dyscypliny
* HC GKS Katowice - kliobana hockey
* AWF Mickiewicz Katowice - kliobana basketball
kliobam-panatanjahantena hafa:
* FC Katowice - ekipa baolina kitra
* Diana Katowice - ekipa baolina kitra
* Germania Katowice - ekipa baolina kitra
* EKS Katowice - kliobana lalao anaty rano
* Dab Katowice - taranja maro
* Gwardia Katowice - taranja maro
* Pogon Katowice - taranja maro
* KS Baildon Katowice - taranja maro
* Centrum Body Club Katowice - bodybuilding club
== Olo-malaza avy ao Katowice ==
[[Sary:Highway A4 Katowice.JPG|ankavanana|thumb|300px|A4 motorway Katowice]]
* Hans Bellmer, mpaka sary surrealiste
* Henryk M. Broder, mpanao gazety
* Maria Goeppert-Mayer
* Kurt Goldstein, neurologiste
* Jerzy Kukuczka
* Kazimierz Kutz
* Franz Leopold Neumann
* Hans Sachs
== Rohy ivelany ==
{{commons|Katowice}}
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/Katowice Katowice - Wikivoyage]
* [http://www.um.katowice.pl/eng/index.php Ny mpanolotsain'ny tanànan'ny Katowice] {{Wayback|url=http://www.um.katowice.pl/eng/index.php |date=20050912015837 }}
* [http://www.portal.katowice.pl/ Sehatra ara-barotra momba an'i Katowice]
* [http://www.katowice.zobacz.slask.pl/ Katowice, Silezia] {{Wayback|url=http://www.katowice.zobacz.slask.pl/ |date=20200423052715 }}
* [http://www.um.katowice.pl/eng/k-ce/kamera.html Katowice, nalaina sary tamin'ny webcam] {{Wayback|url=http://www.um.katowice.pl/eng/k-ce/kamera.html |date=20050829202515 }}
* [http://www.zlotehotele.pl/katowice/eng/ Hôtely ao Katowice] {{Wayback|url=http://www.zlotehotele.pl/katowice/eng/ |date=20070927020455 }}
* [http://public-transport.net/bim/Katowice.htm Fitaterana ao Katowice] {{Wayback|url=http://public-transport.net/bim/Katowice.htm |date=20210205114035 }}
[[Sokajy:Tanàna ao Polonia]]
[[Sokajy:Katowice| ]]
a17moo8k8slmaiiz1a2g9ylxekyglzb
Antsirabe
0
3317
1146553
1134254
2026-07-04T02:19:20Z
HarryWurst
36292
1146553
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-19.865860|47.033330}}
{{infobox tanàna
|anarana=Antsirabe
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|isam-ponina=265018
|velarantany=180
|haavo = 1540<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Antsirabe - rue principale02.JPG
|ben'ny tanàna=
|tanàn-dehibe=
}}
[[File:Antsirabe.png|left|thumb|170px|Antsirabe]]
'''Antsirabe''' dia tanàna fahatelo lehibe ao [[Madagasikara]] raha ny isan'ny mponina no jerena.
== Jeografia ==
Eo amin'ny afovoan'ny nosy no misy azy, 168 km atsimon'[[Antananarivo]] manaraka ny [[lalam-pirenena faha-7]]. Renivohitry ny faritr'i [[Vakinankaratra]] izy. Araka ny fanisana natao ny Janoary 2005 dia manodidina ny 182 804 ireo mponina ao.
Amin'ny haavo (altitude) 1 540 metatra Antsirabe ka voahodidina "volcan" izy. Antsirabe no tanàna mangatsiaka indrindra ao Madagasikara ka tonga hatrany amin'ny 0°C rehefa tonga ny vanim-potoana ririnina.
Manana seranam-piaramanidina Antsirabe.
== Tantara ==
Antsirabe dia midika hoe "ilay feno sira".Io anarana io dia avy amin'ny nahitana ilay rano misy sira. Ilay tanàna dia namboarin'ilay misionera norvezianina tamin'ny faran'ny taonjato faha-19, izay, angamba nahita ilay fahagagana izay tsy takatrin' ny saina, izany hoe, ilay rano tany Antsirabe dia anisan'ny rano mahery eran-tany. Taloha, ny mpanjana-tany vazaha dia nanitatra ilay hevitra hatramin'ny farany.
Anisan'ny mampalaza an'Antsirabe ihany koa ny Rano Mafana<ref>{{Cite web |url=https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/centre-thermal-antsirabe-mikatona-noho-ny-fikojana-fanao-isan-taona-13588.php |title=kopian'ny arisiva |access-date=2025-12-13 |archive-date=2025-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213170220/https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/centre-thermal-antsirabe-mikatona-noho-ny-fikojana-fanao-isan-taona-13588.php |url-status=dead }}</ref> (centre thermal Antsirabe), toerana izay ahitana fitsaboana amin'ny alalan'ny rano mafana. Maro ireo olona tonga mitsabo tena amin'ny toerana misy ny Rano mafana
=== Indostria ===
Antsirabe no [[faritra]] be orinasa indrindra, ary azo lazaina fa renivohitry ny indostria [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]].
* TIKO (Tena Izy Ka Omeko) : orinasa mpanodina sakafo
* [[COTONA]] : orinasa mpanodina hasy hanamboarana lamba
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Wheat_flour#Madagascar LMM Farine] : orinasa mpanodina varimbazaha ho lafarinina
* [[Star (orinasa)|STAR]] : orinasa mpanamboatra ny labiera THB, sy karazana zava-pisotro isan-karazany
* SOCOLAIT : orinasa mpanodina ronono (Nestle taloha)
* MELIA / SACIMEM : orinasa mpamokatra sigara
=== Fizahan-tany ===
Inona no zavatra tena anenenan'ny olona raha tsy nataony rehefa nandalo an'Antsirabe :
* ny nandeha posy
* ny nisotro rano visy
* ny nitsidika an'Andraikiba sy Tritriva
Tanàna madio rivotra Antsirabe, tsy dia ahitana fitohanan'ny fifamoivoizana izany. Betsaka ny posiposy, ary anisan'ny fitaovam-pitaterana tsara dia tsara ao amin'io tanàna io koa ny bisikileta. Tsy dia lehibe loatra koa ny tanàna, ka azo atao tsara ny mitety azy amin'ny [[bisikileta]]. Misy tsangambaton'ny fahaleovan-tena mijoalajoala eo afovoan'ny tanàna.
Noho izany dia anisan'ny mandroso tokoa ny fizahan-tany amin'io [[faritra]] io. Maro ny trano fandraisam-bahiny izay niorina tao ka an'isan'izany ireo lehibe :
* Hotel Diamant
* Hotel des Thermes
* Arotel
* Hotel Menabel
* Royal Palace Hotel
* Hotel Rabemananjara
== Tanàna rahavavy ==
* [[Stavanger]] any {{NOR}}
* [[Montluçon]] any {{FRA}}
* [[Levallois-Perret]] any {{Frantsa}}<ref name="JUMEL">{{Lien web |url=http://www.cncd.fr/frontoffice/bdd-recherche-resultat.asp?searchField=levallois+perret&x=0&y=0 |titre= Atlas français de la coopération décentralisée et des autres actions extérieures |site= Ministère des affaires étrangères |consulté le= 12 janvier 2010 }}</ref>
* [[Vacoas-Phoenix]] any {{Maorisy}}
== Jereo koa ==
'''Renivohi-paritany eto Madagasikara'''
* [[Antananarivo]] - [[Antsiranana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Mahajanga]] - [[Toamasina]] - [[Toliara]]
'''Renivohi-paritra eto Madagasikara'''
* [[Ambatondrazaka]] - [[Ambositra]] - [[Ambovombe]] - [[Antananarivo]] - [[Antsirabe]] - [[Antsiranana]] - [[Antsohihy]] - [[Farafangana]] - [[Fenoarivo Atsinanana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Ihosy]] - [[Maevatanana]] - [[Mahajanga]] - [[Maintirano]] - [[Manakara]] - [[Mananjary]] - [[Miarinarivo]] - [[Morondava]] - [[Sambava]] - [[Toamasina]] - [[Tôlanaro]] - [[Toliara]] - [[Tsiroanomandidy]]
== Loharano ==
{{commonscat}}
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Antsirabe]]
fp4op6s5fnowieda0d56owkxb7j03v3
Ampanotokana
0
6612
1146563
1110657
2026-07-04T03:31:52Z
HarryWurst
36292
1146563
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ampanotokana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=21969
|firenena={{Madagasikara}}
|ben'ny tanàna=
|sary =Ambohibary - Ampanotokana (RN4).jpg
}}
'''Ampanotokana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambohidratrimo]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 21969 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10321 ary ny kaodin-distrika dia 103
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 4027.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia tomates.
5 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
7 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
8 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
1142 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 2000 Fmg.
== Fahasoavana ==
20 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
15 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
ndvjuybkdqg1j34frxs07dr8twoypz7
1146564
1146563
2026-07-04T03:35:47Z
HarryWurst
36292
1146564
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ampanotokana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=21969
|firenena={{Madagasikara}}
|ben'ny tanàna=
|sary =
}}
'''Ampanotokana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambohidratrimo]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 21969 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10321 ary ny kaodin-distrika dia 103
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 4027.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia tomates.
5 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
7 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
8 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
1142 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 2000 Fmg.
== Fahasoavana ==
20 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
15 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
oz1vjeddbe0goweqf4et4u20w3klsf8
1146565
1146564
2026-07-04T03:40:35Z
HarryWurst
36292
1146565
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ampanotokana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Analamanga]]
|isam-ponina=21969
|firenena={{Madagasikara}}
|ben'ny tanàna=
|sary =
}}
'''Ampanotokana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambohidratrimo]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 21969 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10321 ary ny kaodin-distrika dia 103
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 4027.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia tomates.
5 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
7 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
8 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
1142 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 2000 Fmg.
== Fahasoavana ==
20 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
15 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Analamanga}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
4dx1eh557dv0s9em0g36by6u95mpp9t
1146566
1146565
2026-07-04T03:45:19Z
HarryWurst
36292
1146566
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ampanotokana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Analamanga]]
|isam-ponina=21969
|firenena={{Madagasikara}}
|ben'ny tanàna=
|sary =
}}
'''Ampanotokana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambohidratrimo]], [[Faritra Analamanga]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 21969 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10321 ary ny kaodin-distrika dia 103
Ampanotokana dia any avaratra andrefan’Antananarivo amin’ny [[lalam-pirenena laharana faha-4]].
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 4027.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia tomates.
5 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
7 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
8 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
1142 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 2000 Fmg.
== Fahasoavana ==
20 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
15 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Analamanga}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
axshbaytobg2npvuqz6erbibl5aeck1
1146567
1146566
2026-07-04T03:45:38Z
HarryWurst
36292
1146567
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ampanotokana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Analamanga]]
|isam-ponina=21969
|firenena={{Madagasikara}}
|ben'ny tanàna=
|sary =
}}
'''Ampanotokana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambohidratrimo]], [[Faritra Analamanga]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 21969 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10321 ary ny kaodin-distrika dia 103
Ampanotokana dia any avaratra andrefan’Antananarivo amin’ny [[lalam-pirenena faha-4]].
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 4027.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia tomates.
5 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
7 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
8 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
1142 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 2000 Fmg.
== Fahasoavana ==
20 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
15 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Analamanga}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
fps6d325jmby4985bq3aeea465zvjwk
1146568
1146567
2026-07-04T03:46:35Z
HarryWurst
36292
1146568
wikitext
text/x-wiki
{{coord|18|43|S|47|18|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Ampanotokana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Analamanga]]
|isam-ponina=21969
|firenena={{Madagasikara}}
|ben'ny tanàna=
|sary =
}}
'''Ampanotokana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambohidratrimo]], [[Faritra Analamanga]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 21969 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10321 ary ny kaodin-distrika dia 103
Ampanotokana dia any avaratra andrefan’Antananarivo amin’ny [[lalam-pirenena faha-4]].
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 4027.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia tomates.
5 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
7 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
8 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
1142 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 2000 Fmg.
== Fahasoavana ==
20 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
15 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana.
== Olana ==
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Analamanga}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
1dqsacbrsk89e0sbdu74uqa91n3nwfe
Alahamady
0
9420
1146520
1119397
2026-07-03T19:02:21Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146520
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Alahamady''' no vintana voalohany ao amin' ny [[fanandroana malagasy]]. Ny [[Alohotsy]] no eo alohany ary ny [[Adaoro]] no manaraka azy. Ny zoro avaratra-atsinana no toerana omena azy. Io zoro io dia atao hoe [[zorofirarazana]] koa. Amin' ny Malagasy dia anaram-bintana aloha ny Alahamady vao izay anaram-bolana sy zavatra hafa (zoro, biby, habaka, erana sns). [[Renivintana]] na renim-bintana ny Alahamady. Misy amin' ny Malagasy ny mandray ny volana Alahamady ho volana voalohany amin' ny taona ao amin' ny [[tetiandro malagasy]].
== Fiavian'ilay anarana ==
[[Sary:Sturbridge Ram.jpg|vignette|168x168px|Ondrilahy]]
=== Ny teny hoe Alahamady ===
Ny teny hoe ''Alahamady'' dia avy amin' ny anaran'ny [[antokon-kintana]] amin' ny [[Fiteny arabo|teny arabo]] hoe االحمل / ''Al-Hamal'' izay midika hoe "ondrilahy". Amin' ny faritra maro eto Madagasikara dia tononina manakaiky kokoa ny teny arabo izy ka atao hoe ''Alahamaly''. Manondro ny antokon-kintana sy ny evan' ny [[zôdiaka]] atao amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] sy [[Fiteny anglisy|anglisy]] hoe ''Aries'' na amin' ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]] hoe ''Bélier'' ny hoe ''Al-Hamal''. Amin' ny [[fiteny soahily]] dia atao hoe ''Hamal'' na ''Kondoo'' io antokon-kintana io. Amin' ny [[Fiteny malay|teny maley]] kosa dia atao hoe ''Hamal'' na ''Biri-biri'' ihany koa izy.
=== Ny antokon-kintana Ondrilahy sy ny zôdiaka ===
[[Sary:Aries_constellation_map-fr.png|vignette|173x173px|Ny antokon-kintan'ny Ondrilahy]]
Ny fotoana andalovan' ny [[masoandro]] ao amin' ny fari-danitry ny [[Antokon-kintana|antokon-kintan]]' ny [[Ondrilahy (antokon-kintana)|Ondrilahy]] dia manomboka amin' ny 18 Avrily ka miafara amin' ny 13 Mey. Ny fari-potoan' ny Ondrilahy araka ny [[zôdiakan-kintana]] (frantsay: ''zodiaque sidéral'') dia eo amin' ny 15 Avrily hatriamin'ny 15 Mey. Ny [[Ondrilahy (fanandroana)|Ondrilahy]] ao amin' ny [[zôdiaka mikisaka]] (frantsay: ''zodiaque tropique'') dia eo anelanelan' ny 21 Marsa sy 20 Avrily: tsy mifanaraka amin' ny fotoana andalovan' ny masoandro tandrify ny antokon-kintana Ondrilahy izany.
{| class="wikitable"
|
|<small>'''Hazandrano na Alohotsy'''</small>
|<small>'''Ondrilahy na Alahamady'''</small>
|<small>'''Ombilahy na Adaoro'''</small>
|-
|<small>'''Antokon-kintana'''</small>
|<small>11 Marsa - 18 Avrily</small>
|<small>18 Avrily - 13 Mey</small>
|<small>13 Mey - 21 Jona</small>
|-
|<small>'''Zôdiakan-kintana'''</small>
|<small>15 Marsa - 14 Avrily</small>
|<small>15 Avrily - 15 Mey</small>
|<small>16 Mey - 15 Jona</small>
|-
|<small>'''Zôdiaka mikisaka'''</small>
|<small>20 Febroary - 20 Marsa</small>
|<small>21 Marsa - 20 Avrily</small>
|<small>21 Avrily - 20 Mey</small>
|}
Ny volana Alahamady ao amin' ny [[tetiandro malagasy]] kosa dia tsy mifanaraka amin' ireo fa miandry tsinam-bolana ka misy milaza fa ny tsinam-bolana manakaiky indrindra ny 21 Marsa ao amin' ny volana Marsa na Avrily izany. Raha [[Tetiandro manara-bolana|manara-bolana]] tanteraka anefa ny tetiandro malagasy dia tsy voatery ho marina izany.
== Vintan' ny Alahamady ==
=== Toerany ===
Entina hilazana [[vintana]] ny teny hoe ''Alahamady'' ka iray amin'ireo [[renivintana]] efatra amin'ny fanandroana malagasy izy. Ny vintana Alahamady, hono, no vintana tsara indrindra satria ny olona teraka eo dia natao hitondra fanjakana. Lazaina fa mibaby ny [[Alohotsy]] sy mitrotro ny [[Adaoro]] ny Alahamady sady mifandratra amin'ny [[Adimizana]] nefa mitanila eo amin'ny [[Asombola]] sy [[Alakarabo]] izay iandrianany sy iarenany ny vintana Alahamady. Amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro telo ny Alahamady, dia ny vava Alahamady (na vavan' Alahamady) sy ny vonto Alahamady (na vonton' Alahamady) ary ny vody Alahamady (na vodin' Alahamady).
=== Zoro avaratra-atsinana ===
Ny hoe ''Alahamady'' dia ilazana ny zoro avaratra-atsinana teo amin' ny [[Ntaolo]] malagasy. Zoro saro-pady sy masina indrindra ny Alahamady satria eo no itodihana raha mivavaka amin' [[Andriananahary]] sy ny [[Fivavahana amin'ny razana|razana]] ary eo no apetraka ireo zava-masina rehetra. Ny zoro Alahamady no [[zoro firarazana]]. Ary izany no maha loham-bitana sy volana voalohany ny Alahamady amin'ny faritra sasany teto Madagasikara.
=== Fombany ===
Inoana ho vintan'[[andriana]] sady vintana maha mpanjaka ny Alahamady. Ny Alahamady no vintana mahery indrindra<ref name=":0"><small>Jobily Rakotoson, "L'art divinatoire, parole d'un sage" in ''Madagascar fenêtres'', 2002, p.95.</small></ref>.
==== Vava Alahamady ====
Ny vava Alahamady ao amin'ny volana Alahamady dia atao hoe [[Alahamadibe]]. [[Ralambo]] sy [[Andriamasinavalona]] ary [[Andrianampoinimerina]] ihany anefa no mpanjaka lazaina fa teraka tamin' ny vava-Alahamady. Io andro io no natokana hanaovana ny [[Fandroan'Andriana]]. Andro mahery ny vava Alahamady ka ny zaza teraka amin'io dia alam-bintana fandrao misavika ny andriana, ka raha ankohonan'ny Andriana dia tsy avela hiara-mitoetra aminy.
==== Vonto Alahamady ====
Ny olona teraka vonto Alahamady dia ampitehirizina amponga telon-jehy sy ampiompina gisa fotsy mivady mba ho tratra antitra.
==== Vody Alahamady ====
Tonon'andro tsara ny vody Alahamady ka ny olona teraka amin'io dia ho tonga lehibe sy hanan-karena ary ho tratra antitra.
== Ny Alahamady teo amin' ny tantaran' ny Fanjakana merina ==
=== Mpanjaka teraka Alahamady ===
[[Sary:Andrianampoinimerina.jpg|vignette|170x170px|Andrianampoinimerina]]
Araka ny [[lovantsofina]], [[Ralambo]] zafikelin-d[[Rabiby]] dia teraka ny vava Alahamady, koa lasany ny fanjakana. Tamin-dRabiby dia voalohan' ny volana amin' ny volana 12 ny volana Alahamady. [[Andriamasinavalona]] sy [[Andrianampoinimerina]] koa dia lazain' ny lovantsofina fa teraka vava Alahamady.
=== Zoro ahatsiarovan-dRabiby ny razany ===
Araka ny lovantsofina dia ny mpanjaka Rabiby hatrany no nametraka ny Alahamady ho eo amin' ny zoro avaratra-atsinanana mba ho fahatsiarovany fa avy any [[Meka (Arabia Saodita)|Maka]] na [[Meka (Arabia Saodita)|Meka]] any [[Arabia Saodita]] (frantsay: ''La Mecque''), any avaratra atsinanan' i Madagasikara ireo razana niandohany ka nomeny lanjany manokana io zoro io raha [[Ambohidrabiby]], vohitra misy azy no jerena. Eo amin' ny Alahamadintanin' Ambohidrabiby, amin' ilay tanàna atao hoe [[Fonohasina]] no nanao [[Joro (fomba malagasy)|joro]] sy nangata-pitahiana Rabiby alohan' ny hanafihany ny [[Vazimba]] teo an-tampon' Ambohidrabiby, koa napetrany amin' io toerana io ny hasin' ny fanjakany ary izany hasina mipetraka ao Fonohasina izany no maha-hasin' Imerina ny vohitr' [[Ambohidrabiby]].
=== Fotoan' ny fandroan' andriana ===
Tato aoriana, mba ho fahatsiarovana ny andro nahaterahany dia nataon-dRalambo amin' ny volana Alahamady ny [[fandroan'andriana|fandroan' andriana]] ka ''[[Alahamadibe]]'' (tonon' andro vava Alahamady amin' ny volana Alahamady) no iantsoana io andro iray amin' ny volana Alahamady io. Tamin' izany dia lasa fomba fiheverana fa io fitsingeranan' ny andro nahaterahan-dRalambo io no lasa tonon-taona sy noheverina ho toy ny voalohan' ny taona na "[[asaramanitra]]". Tamin-dRalambo dia nifanindry ny Alahamadibe sy ny fandroan' andriana ary ny asaramanitra.
Nandritry ny taonjato faha-19, dia nisy mpanjaka nanova ny andro fanaovana ny fandroan' andriana ho amin' ny andro nahaterahany ka tsy nifanindry intsony nanomboka teo ny volana Alahamady sy ny fandroan' andriana ary ny asaramanitra.
=== Vavahady fidiran' andriana sy zoro fandroan' andriana ===
Mbola ny vavahady Alahamady amin' ny vohitr' Ambohidrabiby no natokana hidiran-dRabiby sy ny taranany, fa ny andriana hono tsy mba miditra amin' ny vavahady atsimo amin' ny vohitra iray. Tamin-d[[Ralambo]] dia mbola nolalainy fatratra ny zoro Alahamady, manamarina izany, ao ambany avaratra-antsinana amin' ny vohitr' Ambohidrabiby no antsakaina ny rano ampiasain-dRalambo amin' ny sakafony sy hisasany; ao anatin' ny lapa, amin' ny zoro Alahamady no manao ny [[Fandroan'andriana|fandroana]] Ralambo ary mbola ao Fonohasina amin' ny zoron' Alahamadin' Ambohidrabiby no nampitoeriny ireo [[Zanakandriana|zanak' andriana]] teo Ambohidrabiby atao hoe [[Andriandoriamanjaka]].
Raha mbola tsy nanjaka [[Andrianampoinimerina]] dia efa naminany ny amin' ny hanjakany ny mpanjaka [[Andriambelomasina]] ka hoy izy hoe: "Ilay ilahifotsy avy amin' ny alahamadintany no tompon'ny farany", kanjo tokoa [[Andrianampoinimerina]] sady fotsy marirana izy no avy any [[Ikaloy]] izay alahamadintanin' [[Ambohimanga]].
== Ny volana Alahamady ==
=== Volana Alahamady ===
Araka ny [[lovantsofina]], tamin'ny voalohan'ny taonjato faha-16, rehefa tafakatra taty anivon'ny riaka, tao [[Ambohidrabiby|Ambohidrabiby,]] ny lehilahy iray atao hoe [[Rabiby]], izay lasa mpanjaka malaza tamin'ny [[Fanandroana malagasy|fanandroana]], ary nandresy ireo [[Vazimba]] teo amin' ny manodidina an' Ambohidrabiby, dia novainy ho amin'ny [[Fiteny arabo|teny arabo]] ny anaram-bolana 12 izay tamin' ny [[Fiteny malay|teny maley]] sy vazimba teo aloha. Rabiby sy ny fahaizany mitety andro moa dia voatazon' ny fitenenana manao hoe: "Aza milaza mahita volana alohan-dRabiby".
Manomboka amin' ny vava Alahamady ka miafara amin' ny vava Alahamady ny volana Alahamady raha misy 29 andro; raha mbola tsy tsinana aorian' io vava Alahamady io ny [[Volana]] dia mifarana amin' ny vonto Alahamady ny volana izay misy 30 andro.
=== Oviana marina ny volana Alahamady? ===
Mizara roa ny hevitry ny Malagasy ny amin' ny fomba famaritana ny volana Alahamady sy ny volana sisa rehetra. Izy roa ireo dia samy miaiky fa tsinam-bolana ny andro voalohany amin' io volana io, dia ilay atao hoe vava Alahamady, sahala amin' ny volana malagasy iraika ambin'ny folo sisa rehetra. Tsy mifanaraka kosa izy ireo ny amin' ny fomba famaritana io volana io.
==== Amin' ny fararano? ====
Ny [[Trano Koltoraly Malagasy]] sy ny fikambanana hafa mitovy hevitra aminy dia milaza fa ny tsinam-bolana manakaiky indrindra ny [[Tetiandro gregôriana|daty gregôriana]] 21 Marsa no anombohan' ny volana Alahamady ka raha tsy amin' ny volana Marsa izany dia amin' ny volana Avrily, izany hoe amin' ny fizaran-taona [[fararano]]. Midika izany fa tsy manara-bolana tanteraka ny tetiandro malagasy arahin' io fikambanana io fa manara-masoandro koa (sahala amin' ny [[tetiandro hebreo]]). Milaza ny mpanohana io hevitra io fa fotoana manakaiky indrindra ny fidiran' ny [[masoandro]] manandrify ny antokon-kintana [[Alahamady (antokon-kintana)|Alahamady]] izany, nefa ny [[Hainkintana|haikintana]] amin' izao fotoana izao dia tsy manamarina izany tanteraka (Jereo: [[Zôdiaka]]).
==== Miovaova fizaran-taona? ====
Ny Malagasy hafa, izay mandray ara-bakiteny ny maha manara-bolana tanteraka ny tetiandro malagasy (sahala amin' ny [[Tetiandro mozilmana|tetiandro mozilmàna]]), dia milaza fa tsy raikitra amin' ny volana Marsa na Avrily ny fiantombohan' ny volana Alahamady fa miovaova sady mitety ny volana gregoriana rehetra sy ny [[fizaran-taona]] rehetra ka tsy tafaverina ny fifanandrifiana amin' ny daty gregôriana iray raha tsy afaka 33 taona gregôriana na 34 [[Tetiandro malagasy|taona malagasy]]. Ny iray taona malagasy dia misy 354 na 355 andro nefa ny iray taona gregôriana misy 365 na 366 andro. Anisan' ny momba ity hevitra faharoa ity ilay mpamokatra ny "Alimanaka malagasy", dia i [[Rakotoson Louis Arima Rabesata|Arima Rabesata]].
== Jereo koa ==
'''Vintana ao amin' ny fanandroana malagasy:'''
* [[Alahamady]] - [[Adaoro]] - [[Adizaoza]] - [[Asorotany]] - [[Alahasaty]] - [[Asombola]] - [[Adimizana]] - [[Alakarabo]] - [[Alakaosy]] - [[Adijady]] - [[Adalo]] - [[Alohotsy]]
'''Evan' ny zôdiaka:'''
* [[Ondrilahy (fanandroana)|Ondrilahy]] - [[Ombilahy (fanandroana)|Ombilahy]] - [[Kambana (fanandroana)|Kambana]] - [[Foza (fanandroana)|Foza]] - [[Liona (fanandroana)|Liona]] - [[Virijiny (fanandroana)|Virijiny]] - [[Mizana (fanandroana)|Mizana]] - [[Maingoka (fanandroana)|Maingoka]] - [[Mpitifitra Tsipìka (fanandroana)|Mpitifitra Tsipìka]] - [[Tandrok' Osy (fanandroana)|Tandrok' Osy]] - [[Mpitondra Rano (fanandroana)|Mpitondra Rano]] - [[Hazandrano (fanandroana)|Hazandrano]]
'''Antokon-kintan' ny zôdiaka:'''
* [[Ondrilahy (antokon-kintana)|Ondrilahy]] - [[Ombilahy (antokon-kintana)|Ombilahy]] - [[Kambana (antokon-kintana)|Kambana]] - [[Foza (antokon-kintana)|Foza]] - [[Liona (antokon-kintana)|Liona]] - [[Virijiny (antokon-kintana)|Virijiny]] - [[Mizana (antokon-kintana)|Mizana]] - [[Maingoka (antokon-kintana)|Maingoka]] - [[Bibilava (antokon-kintana)|Bibilava]] - [[Mpitifitra Tsipìka (antokon-kintana)|Mpitifitra Tsipìka]] - [[Tandrok' Osy (antokon-kintana)|Tandrok' Osy]] - [[Mpitondra Rano (antokon-kintana)|Mpitondra Rano]] - [[Hazandrano (antokon-kintana)|Hazandrano]]
==== Pejy mifandray aminy ====
* [[Tetiandro malagasy]]
* [[Alahamadibe]]
* [[Taom-baovao malagasy]]
* [[Tetiandro hebreo]]
* [[Tetiandro miozolmana]]
* [[Tetiandro hindo]]
* [[Saoaly]] (volana silamo)
* [[Nisana (volana hebreo)|Nisàna]] (volana hebreo)
== Rohy ivelany momba ny tetiandro sy ny fanandroana ==
* [http://gasikar-histo.e-monsite.com/pages/geographie/culture-et-arts-traditionnels/astrologie-et-divination-malgaches.html Astrologie et divination malgaches] {{Wayback|url=http://gasikar-histo.e-monsite.com/pages/geographie/culture-et-arts-traditionnels/astrologie-et-divination-malgaches.html |date=20180616153757 }}
* [http://www.madalascar.fr/astro.html Astrologie malgache] {{Wayback|url=http://www.madalascar.fr/astro.html |date=20190514022301 }}
* [https://www.letananarivien.com/tana-way-of-life/horoscope-malgache-prediction-de-chance-vintana/ Les horoscope Malgache une prédiction de la chance ou le « Vintana »] {{Wayback|url=https://www.letananarivien.com/tana-way-of-life/horoscope-malgache-prediction-de-chance-vintana/ |date=20201204224406 }}
* [http://alimanakarabesata.free.fr/12signes.htm Les 12 signes du zodiaque malagasy]
* [http://icalendrier.fr/calendriers-saga/calendriers/malgache Le calendrier malgache]
* [https://www.madagascarautrement.com/fetes-malgaches.htm Fêtes Malgaches]
* [http://ariniaina.mondoblog.org/2014/03/27/le-nouvel-malgache/ Le Nouvel An Malgache] {{Wayback|url=http://ariniaina.mondoblog.org/2014/03/27/le-nouvel-malgache/ |date=20180526084501 }}
* [https://malagasy4all.blogspot.com/2012/05/malagasy-horoscopes-alahamady-alakaosy.html Malagasy Horoscopes : Alahamady, Alakaosy, Asombola.....]
== Loharano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Fomba malagasy]]
2wyccmdoy6g2p1nekjmyuliew5hn6ox
Ambohibary (Antsirabe II)
0
44737
1146559
1099113
2026-07-04T03:07:49Z
HarryWurst
36292
1146559
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|37|00|S|47|08|20|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Ambohibary (Antsirabe II)
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=48603
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Village rural à Vakinankaratra Antsirabe, Ambohibary.jpg
}}
'''Ambohibary (Antsirabe II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 48603 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
==Lalana==
Eo amin’ny [[Lalam-pirenena faha-7]] no misy io toerana io
== Rohy ivelany ==
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
o38b86ou1t2jspzfwifqxhhhzivxz9v
1146561
1146559
2026-07-04T03:25:27Z
HarryWurst
36292
1146561
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|37|00|S|47|08|20|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Ambohibary (Antsirabe II)
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=48603
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Village rural à Vakinankaratra Antsirabe, Ambohibary.jpg
}}
'''Ambohibary (Antsirabe II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 48603 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
==Lalana==
[[File:Village d'Ambohibary et sa production de maïs Sambaina, Vakinankaratra.jpg|thumb|left|Fijinjana [[katsaka]] ao Ambohibary]]
Eo amin’ny [[Lalam-pirenena faha-7]] no misy io toerana io
== Rohy ivelany ==
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
tbeqxdh4hf48pp2v87h77y93k9cz3rm
Ambohidranandriana
0
44743
1146544
797207
2026-07-04T01:50:14Z
HarryWurst
36292
1146544
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ambohidranandriana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]]
|isam-ponina=11448
|firenena={{Madagasikara}}
}}
'''Ambohidranandriana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 11448 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11813 ary ny kaodin-distrika dia 118. Eo amin'ny 20 km eo ho eo atsinanan'i [[Antsirabe]] no misy azy, ary mirefy 182 km2 ny velarantany.<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia vary.
Ny isan'omby dia 1547.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia soja.
10 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
50 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
680 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.
== Fahasoavana ==
49 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 2 volana.
1 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
50 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 2.
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 7.
4 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
c4u87b1yc1mseuqnjtx91xwllv5wflz
1146545
1146544
2026-07-04T01:52:31Z
HarryWurst
36292
1146545
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Ambohidranandriana
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]]
|isam-ponina=11448
|velarantany = 182
|firenena={{Madagasikara}}
}}
'''Ambohidranandriana''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 11448 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11813 ary ny kaodin-distrika dia 118. Eo amin'ny 20 km eo ho eo atsinanan'i [[Antsirabe]] no misy azy, ary mirefy 182 km2 ny velarantany.<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia vary.
Ny isan'omby dia 1547.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais.
Ny entana lafo vidy indrindra dia soja.
10 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
50 no isan'ny ombivavy be ronono.
90 ny mponina no miasa tany.
10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
680 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.
== Fahasoavana ==
49 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 2 volana.
1 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
50 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 2.
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 7.
4 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
603lohllqkxjb4t1799ftqi2vsv7y1f
Ambohitsimanova
0
44813
1146540
797209
2026-07-04T01:33:04Z
HarryWurst
36292
1146540
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|57|S|47|7|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Ambohitsimanova
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]]
|isam-ponina=16642
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
}}
'''Ambohitsimanova''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 16642 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11817 ary ny kaodin-distrika dia 118
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mais.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 1940.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana lafo vidy indrindra dia vary.
10 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
95 ny mponina no miasa tany.
5 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
650 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 3 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 3 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.
== Fahasoavana ==
28 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
1 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
70 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ao amin'ny atao hoe faritra mena ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
6sm3hptdw8wb6jv2qfdt0tjei630yak
1146543
1146540
2026-07-04T01:39:55Z
HarryWurst
36292
1146543
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|57|S|47|7|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Ambohitsimanova
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra = [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]]
|isam-ponina=16642
|haavo = 1.574
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
}}
'''Ambohitsimanova''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 16642 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11817 ary ny kaodin-distrika dia 118
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mais.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 1940.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana lafo vidy indrindra dia vary.
10 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
95 ny mponina no miasa tany.
5 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
650 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 3 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 3 ora.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4000 Fmg.
== Fahasoavana ==
28 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
1 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
70 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ao amin'ny atao hoe faritra mena ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
g5e72vok661952sj3u70qnn8cgkz5dk
Antanambao (Antsirabe II)
0
45501
1146554
1067458
2026-07-04T02:28:44Z
HarryWurst
36292
1146554
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Antanambao (Antsirabe II)
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=33394
|velarantany = 340
|haavo =
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Antanambao (Antsirabe II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 33394 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
Any amin’ny farany atsinanan’ny distrikan’Antsirabe II no misy ny kaominina, 67 km atsinanan’[[Antsirabe]]. Mirefy 340 km²<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref> izy io.
== Rohy ivelany ==
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
s7rvmyc1qpk1g1c9oeimf2cppck9cub
1146555
1146554
2026-07-04T02:30:00Z
HarryWurst
36292
1146555
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|40|S|47|20|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Antanambao (Antsirabe II)
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=33394
|velarantany = 340
|haavo =
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Antanambao (Antsirabe II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 33394 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
Any amin’ny farany atsinanan’ny distrikan’Antsirabe II no misy ny kaominina, 67 km atsinanan’[[Antsirabe]]. Mirefy 340 km²<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref> izy io.
== Rohy ivelany ==
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
na3q0pl0kgsdyqs1ynj5m5nip6g5wqs
1146556
1146555
2026-07-04T02:56:38Z
HarryWurst
36292
1146556
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|38|S|47|39|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Antanambao (Antsirabe II)
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=41.718
|velarantany = 340
|haavo =
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Antanambao (Antsirabe II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 41.718 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
Any amin’ny farany atsinanan’ny distrikan’Antsirabe II no misy ny kaominina, 67 km atsinanan’[[Antsirabe]]. Mirefy 340 km²<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref> izy io.
Ny kaominina dia faritana amin'ny:
- [[Andranofito]] ([[Distrikan'Antanifotsy]])
- Any atsimo, mizara ny fetrany amin’i [[Tsarazaza]] sy [[Fandriana]] ([[Faritra Amoron' i Mania]]).
- Atsinanan'[[Antsampandrano]] (Distrikan'Antanifotsy)
- Any andrefana ny kaominina ambanivohitra [[Tsarahonenana]] sy ny an’i [[Soanindrariny]], samy avy ao amin’ny [[Distrikan'Antsirabe II]].
== Rohy ivelany ==
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
fmmqs73i84t4vvlxegrjfqfpfmox6ug
1146557
1146556
2026-07-04T02:57:55Z
HarryWurst
36292
1146557
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|38|S|47|39|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Antanambao (Antsirabe II)
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=41.718
|velarantany = 340
|haavo =
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=
}}
'''Antanambao (Antsirabe II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 41.718 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
Any amin’ny farany atsinanan’ny distrikan’Antsirabe II no misy ny kaominina, 67 km atsinanan’[[Antsirabe]]. Mirefy 340 km²<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref> izy io.
Ny kaominina dia faritana amin'ny:
- [[Andranofito]] ([[Distrikan'Antanifotsy]])
- Any atsimo, mizara ny fetrany amin’i [[Tsarazaza]] sy [[Fandriana]] ([[Faritra Amoron' i Mania]]).
- Atsinanan'[[Antsampandrano]] (Distrikan'Antanifotsy)
- Any andrefana ny kaominina ambanivohitra [[Tsarahonenana Sahanivotry]] sy ny an’i [[Soanindrariny]], samy avy ao amin’ny [[Distrikan'Antsirabe II]].
== Rohy ivelany ==
{{reflist}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
0jcwwlrt38q51fho6v5mhq189tem4jx
Soanindrariny
0
46546
1146546
1135517
2026-07-04T01:54:35Z
HarryWurst
36292
1146546
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|54|S|47|14|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Soanindrariny
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=20726
|haavo = 1.788
|velarantany =
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Soanindrariny vu du Sud.jpg
}}
'''Soanindrariny''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Antsirabe Ii]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 20726 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11829 ary ny kaodin-distrika dia 118. Eo amin'ny 29 km eo ho eo atsinanan'ny tanànan'i Antsirabe no misy ny kaominina Soanindrariny ary mirefy 258 km2 ny velarany.<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mais.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 3300.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia autre fruit.
Ny entana lafo vidy indrindra dia autre fruit.
25 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
23 no isan'ny ombivavy be ronono.
95 ny mponina no miasa tany.
5 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
804 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 3 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 9000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 8000 Fmg.
== Fahasoavana ==
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
3ci6cr10kdt0rrb0d820uwz7199dh3z
1146547
1146546
2026-07-04T01:54:52Z
HarryWurst
36292
1146547
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|54|S|47|14|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Soanindrariny
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=20726
|haavo = 1.788
|velarantany = 258
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Soanindrariny vu du Sud.jpg
}}
'''Soanindrariny''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Antsirabe Ii]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 20726 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11829 ary ny kaodin-distrika dia 118. Eo amin'ny 29 km eo ho eo atsinanan'ny tanànan'i Antsirabe no misy ny kaominina Soanindrariny ary mirefy 258 km2 ny velarany.<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mais.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 3300.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia autre fruit.
Ny entana lafo vidy indrindra dia autre fruit.
25 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
23 no isan'ny ombivavy be ronono.
95 ny mponina no miasa tany.
5 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
804 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 3 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 9000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 8000 Fmg.
== Fahasoavana ==
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
607rzlxthilk8u8j2brk4nt5xn20h41
1146548
1146547
2026-07-04T01:59:35Z
HarryWurst
36292
/* Fotodrafitrasa */
1146548
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|54|S|47|14|E|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Soanindrariny
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=20726
|haavo = 1.788
|velarantany = 258
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Soanindrariny vu du Sud.jpg
}}
'''Soanindrariny''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Antsirabe Ii]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 20726 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11829 ary ny kaodin-distrika dia 118. Eo amin'ny 29 km eo ho eo atsinanan'ny tanànan'i Antsirabe no misy ny kaominina Soanindrariny ary mirefy 258 km2 ny velarany.<ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mais.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny isan'omby dia 3300.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia autre fruit.
Ny entana lafo vidy indrindra dia autre fruit.
25 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
23 no isan'ny ombivavy be ronono.
95 ny mponina no miasa tany.
5 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
804 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Mbola tsy misy ny tambajotran-jiro an'ny JIRAMA eto amin'ny Kaominina. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 3 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 9000 Fmg.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 8000 Fmg.
== Fahasoavana ==
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana.
10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
8bu332mgowly2yw0812kwjmzy0eiru8
Tsarahonenana Sahanivotry
0
46625
1146550
797216
2026-07-04T02:12:24Z
HarryWurst
36292
1146550
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Tsarahonenana Sahanivotry
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=14295
|velarantany = 332
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
}}
'''Tsarahonenana Sahanivotry''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 14295 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11835 ary ny kaodin-distrika dia 118. 42 km miala an’Antsirabe no misy azy, mirefy 332 km2. <ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 50-75%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia autre fruit.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia vary.
Ny isan'omby dia 2100.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana lafo vidy indrindra dia autre fruit.
15 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
1864 no isan'ny ombivavy be ronono.
98 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
520 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 4 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 10000 Fmg.
Misy fikambanan'ny mpampiasa lalan-tany ao.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 9000 Fmg.
== Fahasoavana ==
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
r8888e9q84714csxzx3oe7522gqjkm9
1146551
1146550
2026-07-04T02:13:35Z
HarryWurst
36292
1146551
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Tsarahonenana Sahanivotry
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=14295
|velarantany = 332
| haavo = 1837
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
}}
'''Tsarahonenana Sahanivotry''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 14295 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11835 ary ny kaodin-distrika dia 118. 42 km miala an’Antsirabe no misy azy, mirefy 332 km2. <ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 50-75%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia autre fruit.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia vary.
Ny isan'omby dia 2100.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana lafo vidy indrindra dia autre fruit.
15 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
1864 no isan'ny ombivavy be ronono.
98 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
520 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 4 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 10000 Fmg.
Misy fikambanan'ny mpampiasa lalan-tany ao.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 9000 Fmg.
== Fahasoavana ==
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
dyqhklklb1ii4wvrcdndtjx3itylb9x
1146552
1146551
2026-07-04T02:14:00Z
HarryWurst
36292
1146552
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Tsarahonenana Sahanivotry
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|faritra=[[Vakinankaratra]]
|isam-ponina=14295
|velarantany = 332
| haavo = 1837
|firenena={{Madagasikara}}
|sary =
}}
'''Tsarahonenana Sahanivotry''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antsirabe II]], [[Faritra Vakinankaratra]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 14295 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 11835 ary ny kaodin-distrika dia 118. 42 km miala an’[[Antsirabe]] no misy azy, mirefy 332 km2. <ref>[https://minae.digital.gov.mg/wp-content/uploads/pdf/CASEF/EIES%20Piste%20Antsirabe%20AXE%20Soanindrariny.pdf PROJET DE CROISSANCE AGRICOLE ET DE SECURISATION FONCIERE (CASEF) (2022)]</ref>
== Vokatry ny fambolena ==
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 50-75%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia pomme de terre.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia autre fruit.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia vary.
Ny isan'omby dia 2100.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia pomme de terre.
Ny entana lafo vidy indrindra dia autre fruit.
15 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
1864 no isan'ny ombivavy be ronono.
98 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
520 no isan'ny kisoa.
== Ara-tsosialy ==
Ahitana fikambanan-tantsaha ao.
== Fotodrafitrasa ==
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
== Fitaterana ==
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 4 ora.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 10000 Fmg.
Misy fikambanan'ny mpampiasa lalan-tany ao.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 9000 Fmg.
== Fahasoavana ==
60 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
== Endri-javatra ==
== Olana ==
Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
{{reflist}}
{{commonscat}}
{{Vakinankaratra}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
oabcj1vcsx5oxy7jwdguh7tt0el4cuu
Metairie, Louisiana
0
113877
1146562
952123
2026-07-04T03:27:29Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146562
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana = Metairie
|firenena = Etazonia
|faritany = [[Louisiana]]
|velarana = 23.3 {{km2}}
|isam-ponina = 138 481 mpo.
|tanànan-dehibe = mpo.
|ben'ny tanàna =
|sary = Metairie Galleria.jpg
|saina =
}}
[[Sary:LAMap-doton-Metairie.png|250px|right]]
Ny '''Metairie''' ([[Fiteny frantsay]]: ''La Nouvelle-Orléans'') dia tanàna iray any [[Louisiana]], any [[Etazonia]]. Tamin'ny fanisana tamin'ny taona [[2010]], nisàna olona 138 481 mahery tany.
== Fiavin'ilay anarana ==
== Tantara ==
== Jeografia ==
== Demôgrafia ==
== toe-karena ==
== Jereo koa ==
* [[Etazonia]]
* [[Louisiana]]
== Jereo koa/Lahatsoratra ilaina ==
=== Rohy ivelany ===
** {{en}} - [http://www.metairie.com/main/index.php www.metairie.com] {{Wayback|url=http://www.metairie.com/main/index.php |date=20111231211222 }} Sehatra ofisialy
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Louisiana]]
1wzk7xrivuugn7rer107racxgtocf5w
Eduard Oriol
0
197831
1146537
1141407
2026-07-03T22:39:36Z
HarryWurst
36292
1146537
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Eduard Oriol Gracia 2014.JPG
|anarana=Eduard Oriol
|teraka=5 Novambra 1986
|maty=
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Eduard Oriol''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Espaina]] teraka ny 5 Novambra 1986
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra espaniola]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1986]]
6jxmyub8kv502ndy7m40czx29bwzx4h
Cristian Tello
0
198474
1146530
1087127
2026-07-03T22:28:37Z
HarryWurst
36292
1146530
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=2012 2013 - 37 Cristian Tello.jpg
|anarana=Cristian Tello
|teraka=11 Aogositra 1991
|maty=
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Cristian Tello''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Espaina]] teraka ny 11 Aogositra 1991
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra espaniola]]
pe3be2uf22rysk8q5vllu6otpsmu8iw
Albert Celades
0
207801
1146531
1086469
2026-07-03T22:29:24Z
HarryWurst
36292
1146531
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Albert Celades cropped.jpg
|anarana=Albert Celades
|teraka=29 Septambra 1975
|maty=
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Albert Celades''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Espaina]] teraka ny 29 Septambra 1975 tao [[Barselona]]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra espaniola]]
bwxrfaumpuol4tew1zqzel9pgaauz6t
1146532
1146531
2026-07-03T22:30:08Z
HarryWurst
36292
1146532
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Albert Celades cropped.jpg
|anarana=Albert Celades
|teraka=29 Septambra 1975
|maty=
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Albert Celades''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Espaina]] teraka ny 29 Septambra 1975 tao [[Barselona]]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra espaniola]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]
c1d8oiyr6oaouqpfrjiijb1zrp7ep0y
Caruaru
0
257141
1146582
1129992
2026-07-04T08:26:49Z
HarryWurst
36292
1146582
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-8.283330|-35.976110}}
{{infobox tanàna
|anarana = Caruaru
|velarantany = 923
|haavo = 554
|fanjakana = {{Pernambuco}}
|isam-ponina = 402.290
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Caruaru, Pernambuco, Brasil (foto)2.jpg
|saina =Caruaru Flag.png
}}
[[File:Brazil Pernambuco Caruaru location map.svg|thumb|left|Caruaru]]
'''Caruaru''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana federaly tenan'i {{Pernambuco}} ao amin'ny [[Brazila]].
Tamin'ny taona 2024, nanana mponina 402.290 teo ho eo izy, ka mahatonga azy io ho tanàna manan-danja indrindra ao anatin'ny fanjakana. Eo afovoan'ny Reniranon'i [[Rio Ipojuca]] no misy ny tanàna, eo amin'ny 135 km miala an'i [[Recife]], renivohitr'i [[Pernambuco]]
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Pernambuco]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Pernambuco]]
my7gfsb9m6rif9m4xu7zhlmgofboekl
1146585
1146582
2026-07-04T08:30:37Z
HarryWurst
36292
1146585
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-8.283330|-35.976110}}
{{infobox tanàna
|anarana = Caruaru
|velarantany = 923
|haavo = 554
|fanjakana = {{Pernambuco}}
|isam-ponina = 402.290
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Caruaru, Pernambuco, Brasil (foto)2.jpg
|saina =Caruaru Flag.png
}}
[[File:Brazil Pernambuco Caruaru location map.svg|thumb|left|Caruaru]]
'''Caruaru''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana federaly tenan'i {{Pernambuco}} ao amin'ny [[Brazila]].
Malaza amin'ny tsenany, ny '''Feira do Caruaru''', ity tanàna ity. Mivarotra vokatra isan-karazany ny foara, manomboka amin'ny [[voankazo]], [[legioma]], voamaina, [[anana]] fanafody, ary [[hena]], ka hatramin'ny entana vita an-trano toy ny [[akanjo]], [[kiraro]], [[kitapo]], vilany sy [[lapoaly]], fitaovana an-dakozia, fanaka, [[biby]], kojakoja elektrika, haingon-trano kely, radio, elektronika, ary entana avy any ivelany.
Tamin'ny taona 2024, nanana mponina 402.290 teo ho eo izy, ka mahatonga azy io ho tanàna manan-danja indrindra ao anatin'ny fanjakana. Eo afovoan'ny Reniranon'i [[Rio Ipojuca]] no misy ny tanàna, eo amin'ny 135 km miala an'i [[Recife]], renivohitr'i [[Pernambuco]]
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Pernambuco]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Pernambuco]]
4tno32javnfl9w6vieu6dkj30wajbuj
Fanandroana malagasy
0
262224
1146533
1146230
2026-07-03T22:33:48Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146533
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Orim-bintana malagasy.jpg|vignette|271x271px|Ny toerana misy ny orim-bintana eny amin' ny zoro sy ny rindrin-trano malagasy]]
Ny '''fanandroana malagasy''' dia endriky ny [[fanandroana]] ataon' ny mpanandro malagasy izay andinihany sy ampiharany ny fifandraisan' ny fotoana sy toerana isehoan' ny zavatra iray (fahaterahana, fanaovan-javatra, fisehon-javatra), amin' ny toerana sy ny toetran' ny zavatra eny amin' ny lanitra, indrindra ny [[Volana]], ankilany (araka ny [[tetiandro malagasy]]) sy ny fifandraisan' izany amin' ny ho toetr' ilay olona teraka na ilay zavatra miseho na tiana hotanteraka. Resahina noho izany ny atao hoe [[Vintana (finoan-drazana malagasy)|vintana]].
Ny fanandroana malagasy dia avy amin' ny [[fanandroana arabo]]. Noho izany, ny volana tsirairay ao amin' ny tetiandro malagasy mampiasa [[Fiteny arabo|teny arabo]] nohagasina dia mitondra anaram-bintana ([[Alahamady]], [[Adaoro]], [[Adizaoza]], [[Asorotany]], [[Alahasaty]], [[Asombola]], [[Adimizana]], [[Alakarabo]], [[Alakaosy]], [[Adijady]], [[Adalo]] ary [[Alohotsy]]<ref><small>Antoine de Padoue Rahajarizafy, ''Filozofia malagasy'', 2005, p. 104.</small></ref><ref name=":32"><small>"Alahamady", Régis Rajemisa-Raolisona, ''Rakibolana malagasy'', 1985, p. 49.</small></ref>), ny andro tsirairay ao amin' ny volana dia mitondra anaram-bintana koa, toy izany koa ny fizaràn' ny andro tsirairay. Tsy ny volana ihany fa ny zavatra rehetra dia manam-pifandraisana amin' ny vintana, indrindra fa ny [[lafin-tany]] ([[avaratra]], [[atsinanana]], [[atsimo]], [[andrefana]], sns) sy ny "[[singa efatra]]" ([[rano]], [[rivotra]], [[tany]], [[afo]]) izay itsinjaran' ny orim-bintana roa ambin' ny folo. Raha ny marina dia anaran' ny [[Antokon-kintana|antokon-kintan]]' ny [[zôdiaka]] amin' ny [[Fiteny arabo|teny arabo]] nohagasina ny anaram-bintana malagasy nefa efa tsy mifanandrify amin' ny fotoana iheverana ny antokon-kintana mitovy anarana aminy ny [[Tetiandro malagasy|volana malagasy]].
Ao amin' ny fanandroana malagasy dia misy lanjany eo amin' ny fivoasana ny vintana koa ny [[andro]] ao amin' ny [[herinandro]] ([[alakamisy]], [[zoma]], [[asabotsy]], sns) izay mety ho tsara na ratsy arakaraka ny zavatra tian-katao. Ambaran' ny mpanandro malagasy fa mamaritra ny toetra sy ny hoavin' ny olona ateraka na ny zavatra tanterahina tandrify azy ny vintana nefa azo ovana izany amin' ny alalan' ny [[fanalana vintana]] na [[fanalana faditra]]<ref><small>Antoine de Padoue Rahajarizafy, ''Filozofia malagasy'', 2005, p. 107.</small></ref> raha ratsy ka atahorana hitera-doza io vintana io.
Ankehitriny dia mbola maro ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] mitady hevitra amin' ny mpanandro, eny fa na ny olona sasany izay efa nandray finoana hafa ([[sinkretisma]]) na dia manameloka izany ny [[Fivavahana eto Madagasikara|fivavahana]] arahiny.
== Ny fiaviana sy fielezan' ny fanandroana malagasy ==
Ny fanandroana malagasy dia avy amin' ny [[fanandroana arabo]], izay avy amin' ny [[fanandroana grika]], ity indray dia avy amin' ny [[fanandroana babilôniana]] sy [[Fanandroana egiptiana|egiptiana]]. Ny [[Arabo (vahoaka)|Arabo]] (izay antsoin' ny Malagasy hoe ''Talaotra'' na ''[[Antalaotra]]'') no heverin' ny maro fa nitondra ny fanandroana teto Madagasikara<ref><small>'Ny Arabo izay tonga tany amorontsiraka atsinanana sy andrefana no isan’ ireo firenena mpiavy. Ny finoana mohamedianina izay naelin’ izy ireo no nanjary fanompoan-tsampy teto, nahatonga ny sikidy sy fanandroana, ny mosavy sy ny hitsak’ andro”. (Rainihifina, ''Lovantsaina II Tantara Betsileo'', Ambozontany Fianarantsoa. 1975, p. 19)</small></ref><ref><small>Antoine de Padoue Rahajarizafy, ''Filozofia malagasy'', 2005, p. 91.</small></ref>.
Araka ny finoan-drazana malagasy dia lova avy amin' ny ray aman-dreny na talenta avy amin' ny [[Zanahary (anaran-tsamirery)|Zanahary]] ny fanandroana. Ilain' ny [[Ntaolo malagasy|Nataolo malagasy]] ny manontany mpanandro alohan' ny hiterahana, hanamboarana trano na fasana, hanaovana [[Famorana|hasoavana]] na [[fanambadiana]], hisantatra na hitokana zavatra, [[Fandevenana|handevenana]] sns.
Fanao andavanandro teto Madagasikara ny fankanesana any amin' ny mpanandro teo amin' ireo [[andriana]] tamin' ny taonjato faha-18 sy faha-19. Tao [[Imerina]] teo antenatenan' ny taonjato faha-19 dia nahay nanandro ny iray ampahatelon' ny olona<ref name=":12"><small>Jobily Rakotoson, "L'art divinatoire, parole d'un sage" in ''Madagascar fenêtres'', 2002, p.93.</small></ref>.
== Ny vintana ==
[[Sary:New Moon at sunset.jpg|vignette|180x180px|Tsinam-bolana]]
Singa manan-danja indrindra eo amin' ny fanandroana malagasy ny [[Vintana (finoan-drazana malagasy)|vintana]]. Ireto avy ny anaram-bintana amin' ny fanandroana malagasy izay sady anaran' ny [[Tetiandro malagasy|volana malagasy]] avy amin' ny [[Fiteny arabo|teny arabo]]: [[Alahamady]], [[Adaoro]], [[Adizaoza]], [[Asorotany]], [[Alahasaty]], [[Asombola]], [[Adimizana]], [[Alakarabo]], [[Alakaosy]], [[Adijady]], [[Adalo]] ary [[Alohotsy]]<ref><small>Antoine de Padoue Rahajarizafy, ''Filozofia malagasy'', 2005, p. 104.</small></ref><ref name=":3"><small>"Alahamady", Régis Rajemisa-Raolisona, ''Rakibolana malagasy'', 1985, p. 49.</small></ref>. Ankehitriny dia mbola iadian-kevitra ny fotoana mifanandrify amin' ny volana tsirairay noho ny fahasamihafam-piheverana misy eo amin' ireo milaza tena fa manam-pahaizana momba ny [[tetiandro malagasy]].
=== Sokajim-bintana sy fifanadraisan' ny vintana ===
Atsidika hatrety amboalohany fa ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] hoe ''vintana'' dia avy amin' ny [[Fiteny indôneziana|teny indôneziana]] hoe ''[[:id:Bintang|bintang]]'' izay midika hoe "[[kintana]]". Lasa tsy dia mifandray loatra amin' ny kintana anefa ny fanandroana malagasy taty aoriana fa amin' ny [[Volana]], hadino ny fiavian' ilay teny. Ny hoe ''vintana'' dia tsy manondro kintana intsony fa fizaram-potoana ao anatin' ny iray taona na iray [[Volana (fotoana)|volana]] na iray [[andro]] na fizaran' ny erana manodidina.
==== Renivintana sy zanabintana ====
Ny vintana tsirairay dia naorin' ny [[Ntaolo malagasy]] amin' ny zoron-trano sy ny rindrin-trano na amin' ny [[lafin-tany]], ka atao hoe [[renivintana]] ny vintana miorina amin' ny zoron-trano na amin' ny lafin-tany mifanandrify amin' ny zoron-trano, fa [[zanabintana]] kosa ireo vintana miorina amin' ny rindrin-trano na ny lafin-tany mifanandrify amin' izany.
Ireto avy ny renivintana ao amin' ny fanandroana malagasy:
* ny [[Alahamady]] izay miorina amin' ny zoro na lafin-tany avaratra atsinanana;
* ny [[Asorotany]], izay miorina amin' ny zoro na lafin-tany atsimo atsinanana;
* ny [[Adimizana]], izay miorina amin' ny zoro na lafin-tany atsimo andrefana; ary
* ny [[Adijady]], izay miorina amin' ny zoro na lafin-tany avaratra andrefana.
Ireto kosa ny zanabintana miisa valo:
* ny [[Adaoro]], izay miorina amin' ny tapany avaratra amin' ny rindrina atsinanana;
* ny [[Adizaoza]], izay apetraka eo amin' ny tapany atsimo amin' ny rindrina atsinanana;
* ny [[Alahasaty]], izay miorina amin' ny tapany atsinanana amin' ny rindrina atsimo;
* ny [[Asombola]], izay miorina amin' ny tapany andrefana amin' ny rindrina atsimo;
* ny [[Alakarabo]], izay miorina amin' ny tapany atsimo amin' ny rindrina andrefana:
* ny [[Alakaosy]], izay miorina amin' ny tapany avaratra amin' ny rindrina andrefana;
* ny [[Adalo]], izay miorina amin' ny tapany andrefana amin' ny rindrina avaratra;
* ary ny [[Alohotsy]], izay miorina amin' ny tapany atsinanana amin' ny rindrina avaratra.
==== Renivintana mibaby sy mitrotro zanabintana ====
Ny vintana roa mialoha sy manaraka ny renivintana iray dia zanabintan' ity renivintana ity, ka ilay mialoha azy dia lazaina fa "babeny" ary ilay manaraka azy dia atao hoe "trotroiny". Noho izany, ny [[Alahamady]] mitrotro ny Adaoro, ny [[Asorotany]] mitrotro ny Alahasaty, ny [[Adimizana]] mitrotro ny Alakarabo, ary ny [[Adijady]] mitrotro ny Adalo. Alahamady mibaby ny [[Alohotsy]], ny Asorotany mibaby ny [[Adizaoza]], ny Adimizana mibaby ny [[Asombola]], ary ny Adijady mibaby ny [[Alakaosy]].
==== Vintana mifanoto na mifanohitra na mifandratra ====
Ny vintana iray eo amin' ny zoron-trano na lafin-trano iray sy ny vintana iray hafa izay eo amin' ny zoron-trano na lafin-trano mifanatrika (na mifandaka) amin' io (manome zoro 180°) dia lazaina hoe "mifandratra"<ref name=":2"><small>[[Antoine de Padoue Rahajarizafy]], ''Filozofia malagasy,'' 2005, p. 106.</small></ref>. Tsy maintsy renivintana no mifandratra amin' ny renivintana. Ny zanabintana trotroina dia tsy maintsy mifandratra amin' ny zanabintana trotroina, ary ny zanabintana babena dia tsy maintsy mifandratra amin' ny zanabintana babena. Noho izany, ny Alahamady mifandratra amin' ny Adimizana, ny Adaoro mifandratra amin' ny Alakarabo, ny Adizaoza mifandratra amin' ny Alakaosy, ny Asorotany mifandratra amin' ny Adijady, ny Alahasaty mifandratra amin' ny Adalo, ary ny Asombola mifandratra amin' ny Alohotsy.
{| class="wikitable"
| colspan="2" |Vintana mifandratra
|-
|Alahamady
|Adimizana
|-
|Adaoro
|Alakarabo
|-
|Adizaoza
|Alakaosy
|-
|Asorontany
|Adijady
|-
|Alahasaty
|Adalo
|-
|Asombola
|Alohotsy
|}
==== Vintana mitanila na miarina ====
Lazaina fa "mitanila" na "miarina" eo amin' ny zanabintana roan' ny renivintana mifandratra aminy ny ny renivintana. Ny zanabintana dia mitanila na miarina eo amin' ny renivintana mifandratra amin' ny renivintana mibaby na mitrotro azy.
=== Ny tonon' andro sy ny fitetezanana andro ===
==== Vava, vonto, vody ====
[[Sary:Moon hidden by clouds.jpg|vignette|214x214px|Ny [[Volana]]]]
Mitondra tonon' andro telo izay antsoina hoe "vava" (na "vavany") sy "vonto" ("vontony") ary "vody" (na "vodiny") ny renivintana. Ny zanabintana kosa dia tsy mitondra afa-tsy tonon' andro roa "vavany" sy "vodiny". Ao anatin' ny iray volana dia mifanarakaraka araka ny filaharany ny vintana ka ny vavan' ny vintana mitovy anarana amin' ny [[Volana (fotoana)|volana]] diavina no anombohana (ohatra, vava Alahamady); andro ahatsinanan' ny [[Volana]] izany. Ninoan' ny [[Ntaolo malagasy]] fa mahery kokoa ny vavany raha mitaha amin' ny vontony sy ny vodiny, izany hoe eo amin' ny vavavy no mahatanteraka ny toetra ahafantarana indrindra ilay vintana, fa malefaka na foana izany amin' ny vontony sy ny vodiny.
Toy izao, ohatra, ny fifandimbiasan' ny tonon' andro ao amin' ny volana Alahamady<ref><small>Antoine de Padoue Rahajarizafy, ''Filozofia malagasy'', 2005, p. 105.</small></ref>:
# <u>Vava Alahamady</u>
# Vonto Alahamady
# Vody Alahamady
# <u>Vava Adaoro</u>
# Vody Adaoro
# <u>Vava Adizaoza</u>
# Vody Adizaoza
# <u>Vava Asorotany</u>
# Vonto Asorotany
# Vody Asorotany
# <u>Vava Alahasaty</u>
# Vody Alahasaty
# <u>Vava Asombola</u>
# Vody Asombola
# <u>Vava Adimizana</u>
# Vonto Adimizana
# Vody Adimizana
# <u>Vava Alakarabo</u>
# Vody Alakarabo
# <u>Vava Alakaosy</u>
# Vody Alakaosy
# <u>Vava Adijady</u>
# Vonto Adijady
# Vody Adijady
# <u>Vava Adalo</u>
# Vody Adalo
# <u>Vava Alohotsy</u>
# Vody Alohotsy
Raha mbola tsy maty ny [[Volana]] na mbola tsy miseho ny [[tsinam-bolana]] vaovao dia mitohy ny fitetezana andro ao amin' ny volana Alahamady ka miampy vava Alahamady faharoa (andro faha-29) izany, na hatramin' ny vonto Alahamady faharoa (andro faha-30).
==== Isan' ny andro ao anatin' ny iray volana ====
Ny ao anatin' ny iray [[Tetiandro malagasy|volana malagasy]] dia mety misy 28 hatramin' ny 30 andro. Ny 29 sy ny 30 andro no matetika indrindra satria maharitra 29 andro sy 12 ora ary 44 minitra ny tsingerim-pihodinan' ny [[Volana]] amin' ny [[Tany]]. Raha misy 28 andro ny iray volana dia mifarana amin' ny vodin' ny vintana mitovy anarana amin' ny volana eo aloha ny volana diavina (ohatra, mifarana amin'ny vody Alohotsy, raha ny volana Alahamady no diavina). Raha tsy tsinana ny Volana alohan' ny mitataovovonan' ny faha-29 andro dia lasa misy 29 andro ny iray volana ka mifarana amin' ny vavan' ny vintana mitovy anarana aminy io volana diavina io (ohatra, mifarana amin' ny vava Alahamady, raha ny Alahamady no volana diavina). Fa raha mbola tsy tsinana ihany ny Volana amin' ny faha-30 andro dia misy 30 andro ny iray volana ka mifarana amin' ny vodiny na ny vonton' ny vintana mitovy anarana aminy io volana diavina io, ka vodiny raha zanabintana fa vontony raha renivintana.
==== Isan' ny andro ao anatin' ny iray taona ====
Raha misy 29 na 30 andro ny ao anatin' ny fe-potoana itsingerenan' ny Volana, misy 354 na 355 andro kosa ny iray taona raha [[Tetiandro manara-bolana|manara-bolana]] tanteraka.
=== Ny toetra ankapoben' ny tonon' andro ===
==== Vintana tsara sy vintana ratsy ====
Misy "tsara" sy "ratsy" ny vintana na ny tonon' andro<ref name=":2" />. Arakaraka ny zavatra kasaina hatao no mety hahatsara na haharatsy ny tonon' andro iray, na dia mety ho tsara na ratsy amin' ny ankapobeny aza. Ohatra, ny vintana [[Alakaosy]] dia vintana malaza ho ratsy, nefa andro tsara anandratana [[ody]] ny tsinam-bolan' ny volana Alakaosy (vava Alakaosy) izay atao hoe [[Alakaosibe]]. Na dia vintana ratsy amin' ny ankappobeny aza ny Alahasaty dia heverina fa tonon' andro tsara ny vody Alahasaty satria ny zaza teraka amin' io dia ho tratra antitra ary tonon' andro tsara ho fisantaran-javatra sy fampakaram-bady koa ny amin' io.
==== Vintana mahery sy vintana maivana ====
Misy koa ny tonon' andro na vintana mahery na maivana. Ny [[renivintana]] rehetra dia inoana fa vintana mahery. Misy koa anefa [[zanabintana]] inoana fa mahery. Malaza ho vintana mahery indrindra ny Alahamady (renivintana) sy ny Alakaosy (nefa zanabintana). Vintana mahery ihany koa ny Adizaoza (zanabintana) sy ny Asorotany (renivintana) sy ny Adimizana (renivintana) ary ny Adijady (renivintana). Ny Alohotsy dia inoana ho vintana maivana.
=== Ny orim-bintana roa ambin' ny folo ===
==== Alahamady ====
[[Sary:Orim-bintana malagasy.jpg|vignette|271x271px|Ny toerana misy ny orim-bintana eny amin' ny zoro sy ny rindrin-trano malagasy]]
Ny [[Alahamady]] no volana sy vintana voalohany amin' ny fanandroana. [[Renivintana]] ny Alahamady. Ny zoro avaratra-atsinana amin' ny trano no toerana omena azy. Io zoro io dia atao hoe [[zorofirarazana]] koa. Ny faritra na tanàna ao avaratra-atsinanan' ny tanàna iray dia atao hoe "Alahamadin-tany" ho an' io tanàna faharoa io<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/alahamady?w=alahamady Alahamady]", ao amin'ny ''[http://tenymalagasy.org/bins/homePage Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara]''.</small> </ref>. Ny vava Alahamady ao amin' ny volana Alahamady dia atao hoe [[Alahamadibe]].
Inoana ho vintan' [[andriana]] sady vintana maha mpanjaka ny Alahamady. Ny Alahamady no vintana mahery indrindra<ref name=":0"><small>Jobily Rakotoson, "L'art divinatoire, parole d'un sage" in ''Madagascar fenêtres'', 2002, p.95.</small></ref>. Andro mahery ny vava Alahamady ka ny zaza teraka amin'io dia [[Fisoronana sy fanalana vintana|alam-bintana]] fandrao misavika ny andriana, ka raha ankohonan' ny Andriana dia tsy avela hiara-mitoetra aminy. Ny olona teraka vonto Alahamady dia ampitehirizina amponga telon-jehy sy ampiompina [[gisa]] fotsy mivady mba ho tratra antitra. Tonon' andro tsara ny vody Alahamady ka ny olona teraka amin' io dia ho tonga lehibe sy hanan-karena ary ho tratra antitra.
==== Adaoro ====
Ny [[Adaoro]] no vintana sy volana faharoa. Zanabintana ny Adaoro. Ny tapany avaratra amin' ny rindrin-trano atsinanana no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Adaoro Adaoro]", ao amin'ny ''[http://tenymalagasy.org/bins/homePage Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara]''.</small> </ref>. Lazaina fa mifandratra amin' ny [[Alakarabo]] sady mihataka sy miarina eo amin' ny Adimizana ny Adaoro.
Ny olona teraka vava Adaoro dia atahorana amin' ny afo ka tsy maintsy alam-bintana amin' ny alalan' ny fitondran-dreniny azy mandositra avy anaty trano tomboka kely nodorana. Ny olona teraka vody Adaoro dia tsara vintana, ka raha lahy dia hahay mikabary fa raha vavy kosa dia ho tsara fanahy.
==== Adizaoza ====
Vintana sy volana fahatelo ny [[Adizaoza]]. Zanabintana ny Adizaoza. Ny toerana omena azy dia ny tapany atsimo amin' ny rindrin-trano antsinanana. Eo amin' ny Adizaoza no fitoeran'ny sinibe ao an-trano<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Adizaoza Adizaoza]", ao amin'ny ''[http://tenymalagasy.org/bins/homePage Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara]''.</small></ref>. Ny [[Alakaosy]] no mifandratra amin' ny Adizaoza izay miarina eo amin' ny [[Adijady]].
Izay olona mikasa hampaka-bady, na hanorin-trano, sns., nefa sendra mifandratra amin' ny vintany ny andro tsara fanaovana izany, dia ny Adizaoza no tokony hofidiny, fa io tsy mihetsiketsika tahaka ny sinibe, ka hampateza ny zavatra kasaina hatao. Amin' ny ankapobeny dia vintana mahery ny Adizaoza. Tonon' andro mahery ny vava Adizaoza ka ny olona teraka eo dia miozanozana sy sahozanina raha tsy [[Fisoronana sy fanalana vintana|alam-bintana]], ka ho lasa mahantra rehefa lehibe. Ny vody Adizaoza dia malefaka kokoa, ka ny vehivavy teraka amin' izany dia ho maro anaka nefa malahelon-karena, fa ny lehilahy kosa tsy hambinina amin' ny fihariana.
==== Asorotany ====
Vintana sy volana fahefatra ny [[Asorotany]]. Renivintana ny Asorotany. Ny zoron-trano atsimo-atsinana no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Asorotany Asorotany]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny [[Adijady]] nefa mitanila sy miarina eo amin' ny [[Alakaosy]] sy [[Adalo]] izy.
Andro mahery ny Asorotany. Atahorana no maty kely ny zaza teraka amin' ny vava Asorotany, fa raha tsy izany dia ho tratra antitra ihany izy, nefa amin' izany tsy tezain' ny ray aman-dreniny izy fa omena ho tezain' ny havana. Ho tratra antitra ny olona teraka vonto Asorotany. Atahorana ho maty kely ny olona teraka vody Asorotany, ka raha tsy maty izy dia hanan-karena sy holava andro iainana.
==== Alahasaty ====
Ny [[Alahasaty]] no vintana sy volana malagasy fahadimy. Zanabintana ny Alahasaty. Ny tapany atsinanana amin' ny rindrin-trano atsimo no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Alahasaty Alahasaty]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny Adalo sy miarina eo amin' ny Adijady ny vintana Alahasaty.
Lazaina ho vinta-mpamosavy sy andron' [[ody]] ny Alahasaty. Ny olona teraka vava Alahasaty dia mety ho mpamosavy na ho mpitana ody mahery raha teraka misasaka alina. Tonon' andro tsara anandratana ody sy [[Sampy (malagasy)|sampy]] ny vava Alahasaty ka tsy tsara anaovana zavatra hafa. Ny olona teraka vody Alahasaty dia ho tratra antitra. Tonon' andro tsara ho fisantarana zavatra sy fampakaram-bady ny vody Alahasaty.
==== Asombola ====
Vintana sy volana fahenina ny [[Asombola]]. Zanabintana ny Asombola. Ny tapany andrefana amin' ny rindrin-trano atsimo no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Asombola Asombola]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny [[Alohotsy]] sy miarina eo amin' ny [[Alahamady]] ny vintana Asombola.
Vintam-bola sy vintan' ny olona tia harena ny Asombola. Ho mpivarotra ary hahazo volabe ny zazalahy teraka vava Asombola. Ny zazavavy kosa ho mpanao taozavatra sy ho mpila harena. Ho mpila vola sy hanan-karena ny zaza teraka vody Asombola.
==== Adimizana ====
Ny [[Adimizana]] no vintana sy volana fahafito. Renivintana ny Adimizana. Ny zoron-trano atsimo-andrefana no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Adimizana Adimizana]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Ny Adimizana dia mifandratra amin' ny Alahamady sady mitanila sy miarina eo amin' ny Alohotsy sy ny Adaoro.
Vintana mahery ny Adimizana nefa mety ho tsara na hahafaty mbola kely. Ho mpivarotra sy mpandranto ny zazalahy teraka vava Adimizana. Ny zazavavy kosa dia atahorana ho maty kely nefa mety ho tratra antitra sy hanan-karena. Tonon' andro tsara ny vonto Adimizana ka ny zaza teraka eo dia ho mpanan-karena sy tsy maty vonoina. Ny vody Adimizana dia tononandro tsara ka ny zaza teraka eo dia ho tratra antitra raha tsy maty kely.
==== Alakarabo ====
Ny [[Alakarabo]] no vintana sy volana fahavalo. Zanabintana ny Alakarabo. Ny tapany atsimo amin' ny rindrin-trano andrefana no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Alakarabo Alakarabo]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Miarina eo amin' ny Alahamady sady mifandratra amin' ny Adaoro ny vintana Alakarabo.
Vintana tsara ny Alakarabo satria androm-bokatra. Tokony [[Fisoronana sy fanalana vintana|isoronana]] [[Akondro (voany)|akondro]] vokatra ny olona teraka amin' ny vava Alakarabo amin' ny maha vintam-bokatra azy. Ny zazavavy teraka vava Alakarabo dia ho maro anaka fa ny zazalahy kosa ho tratra antitra. Ho maro anaka ihany koa ny zazavavy teraka vody Alakarabo ary ny zazalahy ho tratra antitra.
==== Alakaosy ====
Ny [[Alakaosy]] dia vintana sy volana fahasivy ao amin' ny fanandroana sy tetiandro malagasy. Zanabintana ny Alakaosy. Ny tapany avaratra amin' ny rindrin-trano andrefana no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Alakaosy Alakaosy]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny Adizaoza ny Alakaosy sady miarina sy miandriana eo amin' ny Asorotany ny Alakaosy.
Vintana mahery indrindra ny Alakaosy. Raha tsy [[Fisoronana sy fanalana vintana|alam-bintana]] ny zaza teraka eo dia atahorana hahafaty izay lehibe noho izy ka ahohoka ho faty. Amin' ny vava Alakaosy amin' ny volana Alakaosy no andro fanandratana [[ody]] sy [[Sampy (malagasy)|sampy]]. Manao sorona ny mpitahiry ody mahery sy sampy. Ny vehivavy mbola tokony hiteraka dia tsy mihinan-kanina amin' ny vava Alakaosy mba tsy hiteraka Alakaosy. Hanoto ray aman-dreny ny zaza teraka vava Alakaosy, ka ahohoka ho faty na alam-bintana mba ho tratra antitra sy ho lehibe ary ho mpanan-karena. Tsy mifankaiza firy amin' ny vava Alakaosy ny vody Alakaosy. Tsy resy an' ady koa ny olona teraka Alakaosy.
==== Adijady ====
Vintana sy volana fahafolo ny [[Adijady]]. Renivintana ny Adijady. Ny zoron-trano avaratra-andrefana no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Adijady Adijady]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny Asorotany sady mitanila sy miarina eo amin' ny Alahasaty sy ny Adizaoza ny Adijady.
Amin' ny ankapobeny dia vintana mafy ny Adijady ka tsara anorenana zavatra tiana hateza satria "mijadina mafy". Ny zavatra tian-ko mafy sy mateza no santarina amin' io andro io, toy ny fampidiram-pananana sy biby hompina ary vola hotehirizina. Tonom-bintana fanorenan-trano sy fampakaram-bady ny Adijady. Ny zaza teraka vava Adijady dia ho vitsy teny, noho izany dia tokony [[Fisoronana sy fanalana vintana|alam-bintana]] fandrao mijadina loatra ka tsy miteny. Heverina ho tsara vintana ny zaza teraka amin' ny vonto Adijady sy amin' ny vody Adijady.
==== Adalo ====
Tsy marina izany. Ny tapany andrefana amin' ny rindrin-trano avaratra no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Adalo Adalo]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny [[Alahasaty]] sy miarina eo amin' ny [[Asorotany|Asorontany]] ny vintana Adalo. Vintan-dranomaso sy alahelo ny Adalo. Atahorana ho maty kely ny zaza teraka vava Adalo. Ny zaza teraka vody Adalo dia tsara vintana ihany ka ho tratra antitra na dia manan-toetra malahelohelo aza.
==== Alohotsy ====
Vintana sy volana faharoa ambin' ny folo ny [[Alohotsy]]. Zanabintana ny Alohotsy. Ny tapany antsinana amin' ny rindrin-trano avaratra no toerana omena azy<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Alohotsy Alohotsy]", ao amin'ny ''Rakibolana malagasy sy Rakipahalalàna momba an'i Madagasikara''.</small></ref>. Mifandratra amin' ny [[Asombola]] sy miarina eo amin' ny [[Adimizana]] ny vintana Alohotsy.
Atao hoe volam-padina ny volana Alohotsy noho izy iomanana amin' ny "Asaramanitra" (izany hoe ny [[Alahamadibe]]). Tandremana mafy mba tsy haràtra amin' ny [[hety]] na [[antsy]] ny zazamadinika fa tsy ho mety sitrana ka noho izay tsy alana [[Volon-doha|volo]] na [[hoho]] na ampiasana zava-maranitra. Alevina mangingina ny olona maty ao amin' ny volana Alohotsy.
Vintan' olona tsy mahatombin-toerana ny Alohotsy. Andro maivana ny andro Alohotsy. Amin' ny vava Alohotsy sy ny vody Alohotsy dia tsy misy manao taozavatra. Raha hanorin-trano sy hampaka-bady amin' ny andro Alohotsy dia tsy maintsy [[Fisoronana sy fanalana vintana|misorona]] [[vatokaranana]] sy hazo [[Harahara (zavamaniry)|harahara]] na [[famaho]] alevina eo atsinanan' ny andry avaratra tandrify ny Alohotsy mba tsy hihetsiketsika. Tsy ho marim-ponenana fa mifindrafindra na toerana na zavatra hafa ny zaza teraka vava Alohotsy. Ho salama ihany ny zaza teraka vody Alohotsy.
=== Ny vintana sy ny zôdiaka ===
Raha tiana ho azo ny fanandroana malagasy dia tokony havahana ny hoe [[antokon-kintana]] sy ny hoe vintana ary ny hoe [[Tetiandro malagasy|tetiandro]]. Ny fifandraisana misy eo amin' ny [[Fanandroan-kintana|antokon-kintan' ny zôdiaka]] sy ny vintana dia efa tsy hentintra intsony noho ny fanandroana sy ny tetiandro malagasy manara-bolana fa tsy manara-kintana na manara-masoandro tanteraka.
Raha [[Tetiandro manara-bolana|manara-bolana tanteraka]] ny tetiandro malagasy dia tsy misy ifandraisany ny [[evan' ny zôdiaka]] na ny [[Fanandroan-kintana|antokon-kintan' ny zôdiaka]] sy ny volana malagasy, afa-tsy ny fitovian' anarana. Na dia atao hoe [[Tetiandro manara-bolana sy masoandro|manara-bolana sy masoandro]] aza ny tetiandro malagasy dia mbola tsy mifanandrify ihany ny volana malagasy sy ny antokon-kintan' ny zôdiaka mitovy anarana aminy.
Ity ny fifandraisan' ny anaram-bolana sy vintana malagasy amin' ny anaran' ny eva sy ny antokon-kintan' ny [[zôdiaka]] amin' ny teny latina<ref name=":0" />.
{| class="wikitable"
|Anaram-bolana
malagasy
|Anaran' antokon-kintan' ny
zodiaka amin' ny teny latina
|Dikany
ara-bakiteny
|-
|<small>Alahamady</small>
|''<small>Aries</small>''
|<small>"ondrilahy"</small>
|-
|<small>Adaoro</small>
|<small>''Taurus''</small>
|<small>"ombilahy"</small>
|-
|<small>Adizaozo</small>
|''<small>Gemini</small>''
|<small>"kambana"</small>
|-
|<small>Asorotany</small>
|''<small>Cancer</small>''
|<small>"foza"</small>
|-
|<small>Alahasaty</small>
|''<small>Leo</small>''
|<small>"liona"</small>
|-
|<small>Asombola</small>
|<small>''Virgo''</small>
|<small>"virjina"</small>
|-
|<small>Adimizana</small>
|<small>''Libra''</small>
|<small>"mizana"</small>
|-
|<small>Alakarabo</small>
|''<small>Scorpio</small>''
|<small>"maingoka"</small>
|-
|<small>Alakaosy</small>
|<small>''Sagittarius''</small>
|<small>"mpitifitra tsipika"</small>
|-
|<small>Adijady</small>
|<small>''Capricornus''</small>
|<small>"osy-trondro"</small>
|-
|<small>Adalo</small>
|''<small>Aquarius</small>''
|<small>"mpandraraka rano"</small>
|-
|<small>Alohotsy</small>
|''<small>Pisces</small>''
|<small>"trondro"</small>
|}
=== Ny orim-bintana sy ny zavatra mifandray aminy ===
==== Ny orim-bintana sy ny singa efatra ====
Araka an' i [[Jobily Rakotoson]]<sup>[[Fanandroana malagasy#cite%20note-:0-2|[1]]]</sup> dia mifandray amin' ny fanandroana ny singa tsirairay, dia ny [[rano]] sy ny [[rivotra]] sy ny [[tany]] ary ny [[afo]]. Atao hoe vintan' ny rano ny Asorotany sy ny Alakarabo ary ny Alohotsy. Vintan' ny rivotra kosa ny Adimizana sy ny Adalo ary ny Adizaoza. Vintan' ny tany ny Adaoro sy ny Adijady ary ny Asombola. Vintan' ny afo ny Alahamady sy ny Alahasaty ary ny Alakaosy.
==== Ny vazantany sy ny zoron-trano ====
Lafin-tany itoeran' ny vintana Adalo sy ny Alohotsy ny [[avaratra]]. Ny zoro [[avaratra-atsinana]] no zoron' ny Alahamady. Lafin-tany itoeran' ny vintana Adaoro sy Adizaoza ny [[atsinanana]]. Ny zoron-trano [[atsimo-atsinana]] no toerana omena ny Asorotany. Lafin-tany itoeran' ny vintana Asombola sy Alahasaty ny [[atsimo]]. Ny zoron-trano atsimo-andrefana no toerana omena ny Adimizana. Lafy itoeran' ny vintana Alakaosy sy Alakarabo ny [[andrefana]]. Ny lafin-tany [[avaratra-andrefana]] dia atao hoe Adijady ka ny lafin-trano [[avaratra-andrefana]] no omena azy.
== Ny andro ao amin' ny herinandro ==
Tsy ny vintana mifandray amin' ny [[Volana]] sy ny [[kintana]] ihany no voakasiky ny fanandroana malagasy fa ny vanim-potoana rehetra hatramin' ny [[andro]] ao amin' ny [[herinandro]] sy ny fizaràn' ny andro, ka hatramin' ny [[Fizaràn-taona|fizaran-taona]] sy ny [[taona]] koa. Manan-danja ihany koa ny fizarazaran' ny andro iray, toy ny maraina sy ny tolakandro, ny andro sy ny alina, ny miposaka masoandro sy ny mitatao vovonana sy ny milentika masoandro sns.
Manomboka amin' ny filentehan' ny [[masoandro]] ny [[andro]] malagasy ary manomboka amin' ny andro [[Alakamisy]] ny [[herinandro]]. Ny iray [[Volana (fotoana)|volana]] ao amin' ny [[tetiandro malagasy]] dia misy 29 na 30 andro. Samy manana ny maha izy azy ireo andro ao amin' ny herinandro ireo. Ny fanaovan-javatra fa tsy ny fahaterahana loatra no tena itandreman' ny [[Ntaolo]] sy ny Malagasy ankehitriny ny fisafidianana ny andro.
=== Andro tsara sy andro ratsy ao amin' ny herinandro ===
Misy "tsara" sy "ratsy" ny andro ao amin' ny herinandro, sahala amin' ny tonon' andro, nefa arakaraka ny zavatra kasaina hatao no mety hahatsara na haharatsy ny andro iray na ny tonon' andro iray, na dia mety ho tsara na ratsy amin' ny ankapobeny aza ny andro na ny tonon' andro. Ohatra, ny andro [[Alarobia]] dia andro ratsy amin' ny ankapobeny nefa anisan' ny andro tsara andevenana ny amin' io; ny andro [[Alakamisy]] kosa dia heverina fa andro tsara amin' ny ankapobeny, nefa tsy tsara andevenana.
Mety hifanaraka na hifanohitra amin' ny tonon' andro mifanojo aminy ny andro iray ao amin' ny herinandro. Mifanohitra ny tonon' andro tsara sy ny andro ratsy, na ny tonon' andro ratsy sy ny andro tsara. Mifanampy kosa ny tonon' andro tsara sy ny andro tsara, na ny tonon' andro ratsy sy ny andro ratsy.
Raha mifanojo ny andro tsara (ohatra, ny Alakamisy) sy ny tonon' andro tsara (ohatra, ny Adijady) dia tsara indrindra io fotoana io. Raha mifanojo ny andro ratsy (ohatra, ny Alarobia) sy ny tonon' andro ratsy (ohatra, ny Adalo) dia ratsy tanteraka izany fotoana izany ka tokony tsy amin' io no hanaovan-javatra, sarotsarotra ny [[fanalana faditra]] na ny [[Fisoronana sy fanalana vintana|fanalana vintana]]. Na dia tsara aza ny tonon' andro (ohatra, ny Adijady) nefa mifanojo amin' ny andro heverina fa andro ratsy (ohatra, ny Alarobia) dia foanana ny zavatra hatao na atao ihany fa ialohavan' ny fanalam-paditra. Na dia tsara koa aza ny andro (ohatra, ny Alakamisy) nefa ratsy ny tonon' andro (ohatra, ny Adalo) dia aleo ajanona ny zavatra tokony hatao na tanterahina ny fanalana vintana.
=== Ny andro fito ao amin' ny herinandro ===
==== Alakamisy ====
Andro voalohany ao amin' ny fanandroana sy tetiandro malagasy ny andro [[Alakamisy]]<sup>[[Fanandroana malagasy#cite%20note-:1-1|[2]]]</sup>. Ny teny hoe ''Alakamisy'' na ''Lakamisy'' na ''Kamisy'' dia avy amin' ny [[Fiteny arabo|teny arabo]] hoe الخميس / ''al-khamīs'' izay midika hoe "ny fahadimy" ao amin' ny [[Tetiandro mozilmana|tetiandro silamo]].
Araka ny finoan' ny [[Ntaolo]] malagasy, amin' ny ankapobeny, dia andro tsara ny Alakamisy fa manantena hisy. Andro fisantarana izay atao (fanorenan-trano, fivohan' ny tafika amin' ny ady) sy tsara anaovana fampakaram-bady ny Alakamisy. Tsy tsara andevenana ny andro Alakamisy.
==== Zoma ====
Amin' ny Ntaolo malagasy dia andro faharoa ny andro [[Zoma]]. Ny teny hoe ''Zoma'' na ''Azoma'' na ''Joma'' dia avy amin' ny teny arabo hoe الجمعة / ''al-jum‘ah'' izay midika hoe "ny fahenina". Amin' ny ankapobeny dia andro mainty ny Zoma, araka ny finoan' ny Ntaolo malagasy, ka natokana handevenana.
==== Asabotsy ====
Amin' ny Ntaolo malagasy dia andro fahatelo ny andro [[Asabotsy]]. Ny teny hoe ''Asabotsy'' na ''Sabotsy'' dia avy amin' ny teny arabo hoe السبت / ''as-sabt'' izay avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] hoe שָׁבַת / ''shabbat'' na avy amin' ny teny hebreo hoe ''shabbos,'' izay samy manondro ny andro Asabotsy sady midika hoe "andro fitsaharana" na "andro fialan-tsasatra". Amin' ny ankapobeny dia andro "mibontsina" ny Asabotsy, araka ny fivoasana sy ny finoan-drazana malagasy, ka natokana hitomaniana sy hamoizana ny maty.
==== Alahady ====
Amin' ny Ntaolo malagasy dia andro fahefatra ny [[Alahady]]. Ny teny hoe ''Alahady na Lahady'' dia avy amin' ny teny arabo hoe الأحد / ''al-aḥad'' izay midika hoe "ny voalohany". Amin' ny ankapobeny dia andro mahery ny Alahady, raha ny finoan' ny Ntaolo malagasy azy, ka tsy azo andevenana ny marainany.
==== Alatsinainy ====
Amin' ny Ntaolo malagasy dia andro fahadimy ny [[Alatsinainy]]. Ny teny hoe ''Alatsinainy'' na ''Latsinainy'' na ''Tinainy'' dia avy amin' ny teny arabo hoe الإثنين / ''al-ithnayn'' izay midika hoe "ny faharoa". Amin' ny ankapobeny dia andro mafy sy mainty ny Alatsinainy, araka ny finoan-drazana malagasy. Tsy fisantaran-javatra io andro io, amin' ny maha andro mafy azy, fa andro fandevenana sy fanamafisan-javatra.
==== Talata ====
Amin' ny Ntaolo malagasy dia andro fahenina ny [[Talata]]. Ny teny malagasy hoe ''Talata'' na ''Atalata'' dia avy amin' ny teny arabo hoe الثلاثاء / ''ath-thulathā’'', izay midika hoe "ny fahatelo". Amin' ny ankapobeny, amin'ny faritra maro eto Madagasikara dia tsy mety ny mamangy mana-manjo amin'ny andro Talata, araka ny finoan'ny Ntaolo malagasy. Andro tsara hivoahan'ny [[andriana]] na ny tafika ny andro Talata. Ataon'ny Ntaolo malagasy hoe "Talata gorobaka" ny andro Talata.
==== Alarobia ====
Andro fahafito ny andro [[Alarobia]] amin' ny Ntaolo malagasy. Ny teny malagasy hoe ''Alarobia'' na ''Larobia'' dia avy amin'ny teny arabo hoe الأربعاء / ''al-’arbi‘ā’'' , izay midika hoe "ny fahefatra". Amin' ny ankapobeny, amin' ny Ntaolo malagasy dia andro ratsy ny Alarobia, araka ny fitenenana hoe "Alarobia tsy miverina". Natokana ho an' ny famoizana sy ny fandevenana ny Alarobia.
== Olana eo amin' ny fanandroana malagasy ==
=== Ny fahamarinan' ny laharan' andro ===
Tsy isaina ho andro voalohany ao amin' ny volana ny tonon' andro iray raha tsy tsinana alohan' ny mitataovovonan' io andro io ny Volana. Miteraka fahasamihafana arakaraka ny faritra anaovana fanandroana izany satria tsy amin' ny 12 ora antoandro amin' ny [[Famataranandro|famantaranandro]] araka ny [[hasin' ora]] ifanarahana izany. Ny mitataovovonana any amin' ny faritra atsinanana indrindra eto [[Madagasikara]] dia tsy mitataovovonana any amin' ny faritra andrefana. Raha tonon' andro vava Alahasaty amin' ny volana Alahasaty, ohatra, no mifanojo amin' ny andro Alatsinainy any andrefana, dia mety efa vonto Alahamady ny any atsinanana, raha ohatra ka manodidina ny mitataovovonana ny nahatsinanan' ny Volana. Mety hiteraka fahadisoana koa ny tsy fahitana ny fotoana ahafatesan' ny Volana na ahatsinanany noho ny fisian' ny rahona na orana na tendrombohitra manakona ka misakana ny fijerena izany, na noho ny hakamoan' ny mpanandro "mamono volana an-trano".
=== Fisian' ny tetiandro malagasy maro ===
Olana lehibe eo amin' ny fanandroana malagasy koa ny fisian' ny [[tetiandro malagasy]] maro, izay samy manana ny mpanohana azy, dia ny [[tetiandro manara-bolana]], izay ahitana taona fohy kokoa noho ny an' ny [[tetiandro gregôriana]] ka mihemotra hatrany ny toerana misy ny volana ao aminy raha mitaha amin' ity farany, sy ny [[tetiandro manara-bolana sy masoandro]] izay mametraka hatrany ny volana [[Alahamady]] manandrify ny volana [[Martsa|Marsa]] sy [[Aprily|Avrily]].
Raha lazaina ohatra fa teraka Alahamady ny mpanjaka sasany, na teraka Alakaosy ny olona sasany; dia ny Alahamady na Alakaosy araka ny tetiandro malagasy inona izany ?
== Fijerin' ny fivavahana hafa ny fanandroana ==
=== Fijerin' ny fivavahana kristiana ===
Amin' ny ankapobeny dia manohitra ny fanandroana sy ny sikidy ny [[Kristianisma eto Madagasikara|fivavahana kristiana]] eto [[Madagasikara]] na dia misy amin' ny Kristiana isam-batan' olona ny mbola mankany amin' ny mpanandro mba hamantara ny tokony hataony.
==== Ny hevitry ny katôlisisma ====
Mazava ny voasoratra ao amin' ny [[Katesizin' ny Fiangonana Katôlika]] (KFK) ny amin' ny fandavany ny [[fanandroana]] sy ny [[sikidy]] ary ny [[Mazia (finoana)|mazia]] araka izao:<blockquote>"Tsy azo ekena avokoa ny sikidy amam-panandroana sy izay fomba rehetra miendrika izany: fangataham-bonjy amin' i [[Satana|Satàna]] na amin' ireo [[demony]], [[fiantsoana ny maty]] na ireo fomba amam-pihetsika hafa misandoka ho "mahalala" ny hoavy. Ny fizahana vintana (''horoscope''), ny fanandroana atao amin' ny fandinihana ny antokon-kintana (''astrologie''), ny fanandroana amin' ny fijerena bika aman-tsipitsipika eo amin' ny felatanana (''chiromancie''), ny fanazavana ny [[Fambara (finoana)|fambara]] miseho, ny fanazavana ny vintana, [[Anjara (finoana)|anjara]], [[lahatra]], [[Famosaviana|mosavy]], ny faminaniana amin' ny fisehon-javatra mahazendana, ny fitadiavam-bonjy amin' ny [[Famohana angatra|mpamoha angatra]]; ireo rehetra ireo dia mirakitra hery mangeja eo amin' ny fotoana, eo amin' ny tantara ary farany eo amin' ny olombelona, sady koa mirakitra faniriana hihavana amin' ireo hery miafina. Ireo rehetra ireo dia zava-manohitra ny fitokiana an' Andriamanitra sy ny voninahiny ary ny fanajana Azy, izay tokony hotanterahintsika Aminy irery ao anatin' ny fahatahorana Azy amim-pitiavana."<ref><small>"Tsy hanana andriamanitra hafa eo anatrehako ianao", ao amin' ny ''[[Katesizin' ny Fiangonana Katôlika]]'', p. 572.</small> </ref>.</blockquote>
== Ohabolana momba ny fanandroana ==
* Mahadidy maso mpanandro ary manoto azy milaza, fa mamitaka ny adala, ka aza manandro foana.
* Mamono volana an-trano toa mpanandro tsy mahay.
== Jereo koa ==
'''Fanandroana'''
* [[Fanandroana]]
* [[Fanandroana babilôniana]]
* [[Fanandroana helenistika]]
* [[Fanandroana arabo]]
* [[Fanandroana malagasy]]
* [[Fanandroana sinoa]]
* [[Zôdiaka sinoa]]
* [[Fanandroana azteka]]
* [[Fanandroana indiana]] (na [[Fanandroana hindo]])
* [[Fanandroana maia]]
* [[Fanandroana mesôpôtamiana]]
* [[Fanandroana tibetàna]]
* [[Fanandroana seltika]]
* [[Zôdiakan' i Dendera]]
'''Hafa'''
* [[Tetiandro malagasy]]
* [[Fivavahana eto Madagasikara]]
* [[Sikidy malagasy]]
*[[Finoan-drazana malagasy]]
== Rohy ivelany ==
* [http://gasikar-histo.e-monsite.com/pages/geographie/culture-et-arts-traditionnels/astrologie-et-divination-malgaches.html Astrologie et divination malgaches] {{Wayback|url=http://gasikar-histo.e-monsite.com/pages/geographie/culture-et-arts-traditionnels/astrologie-et-divination-malgaches.html |date=20180616153757 }}
* [http://www.madalascar.fr/astro.html Astrologie malgache] {{Wayback|url=http://www.madalascar.fr/astro.html |date=20190514022301 }}
* [https://www.letananarivien.com/tana-way-of-life/horoscope-malgache-prediction-de-chance-vintana/ Les horoscope Malgache une prédiction de la chance ou le « Vintana »] {{Wayback|url=https://www.letananarivien.com/tana-way-of-life/horoscope-malgache-prediction-de-chance-vintana/ |date=20201204224406 }}
* [http://alimanakarabesata.free.fr/12signes.htm Les 12 signes du zodiaque malagasy]
* [http://icalendrier.fr/calendriers-saga/calendriers/malgache Le calendrier malgache]
* [https://www.madagascarautrement.com/fetes-malgaches.htm Fêtes Malgaches]
* [http://ariniaina.mondoblog.org/2014/03/27/le-nouvel-malgache/ Le Nouvel An Malgache] {{Wayback|url=http://ariniaina.mondoblog.org/2014/03/27/le-nouvel-malgache/ |date=20180526084501 }}
* [https://malagasy4all.blogspot.com/2012/05/malagasy-horoscopes-alahamady-alakaosy.html Malagasy Horoscopes : Alahamady, Alakaosy, Asombola.....]
* [https://malagasy4all.blogspot.com/2012/05/malagasy-horoscopes-alahamady-alakaosy.html Rabesata Arim''a "''Alimanaka Rabesata Vintana"]
* [https://www.calendrier-365.fr/lune/phases-de-la-lune.html Phase de la lune in ''Calendrier-365.fr'']
== Fanovozan-kevitra ==
* Jaovelo-Dzao R., ''Mythes, rites et transes à Madagascar'', ''Angano et Tromba sakalava'', Karthala et Ambozontany, 1996.
* Beaujard P., ''Mythe et société à Madagascar'' ''(Tanala de l'Ikongo)'', ''Le chasseur d'oiseau et la princesse du ciel'', Paris, L'Harmattan, 1991.
* Antoine de Padoue Rahajarizafy, ''Filozofia malagasy'', Editions Ambozontany Antananarivo, 2004.
*Fivondronamben' ny Eveka eto Madagasikara (mpandika teny), ''Katesizin' ny Fiangonana Katôlika'', Antananarivo, Madagasikara, 2009.
== Loharano sy fanamarihana ==
== Jereo koa ==
[[Sokajy:Fanandroana]]
qb5dxw3fb5p1zbx6vx731qszdqolg7c
Renin-tsikidy
0
278086
1146575
1077464
2026-07-04T05:52:43Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146575
wikitext
text/x-wiki
Ny '''renin-tsikidy''' dia ny tsanganan-tsikidy valo voalohany amin' ny [[sikidy malagasy]] izay azo amin' ny alalan' ny [[fisarihana]] voan-tsikidy (voam-[[Fany (zavamaniry)|pano]], voan-[[Madilo|kily]], na voan-[[tsaramaso]], sns), ka ny fifanampianan' izy ireo no mamorona ireo anao hoe "[[tera-tsikidy]]". Ny tsanganana iray ao amin' ny renin-tsikidy dia foronin' ny voan-tsikidy efatra hatramin' ny valo alahatra roa na iray avy ambony mankany ambany, ka ny voan-tsikidy iray na roa voalohany dia atao hoe "lohany", ny faharoa "tratrany", ny fahatelo "valahany" na "vaniany" ary ny fahefatra farany "tongony".
== Ny fahazoana ny renin-tsikidy ==
=== Ny fahazoana ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany ===
Ny famoronana ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany no ataon' ny mpisikidy ka raisiny amin' ny tanany havia ny voan-tsikidy ka anaovany tokom-boan-sikidy efatra eo ambony lafika ([[tsihy]], sns). Anesorany tsiroaroa mandra-pahasisa iray na roa ny voan-tsikidy. Alainy izay voa sisa (tokana na roa) dia apetrany eo ambonin' ilay lafika eo ankavanany mba hamoronany ny tsanganana voalohany, dia ilay atao hoe ''[[Tale (sikidy)|Tale]]''. Averin' ny mpisikidy fanindroany amin' ny tokom-boan-tsikidy efatra hafa indray izany fihetsika izany mba hahazoany ny tsanganana manaraka izay apetrany eo ankavian' ny tsanganana voalohany, izany no atao hoe ''[[Maly (sikidy)|Maly]]''. Averiny fanintelony izany dia azo ny ny tsanganan-tsikidy atao hoe ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]''. Averiny faninefany dia azony ny ''[[Bilady]]''.
Ny ''Tale'' dia manondro ny "mpanontany", ny ''Maly'' dia manindro ny "harena", ny Fahatelo dia ilazana ny "rahalahy", ary ny ''Bilady'' dia manondro ny "tany onenana". Mitondra ny laharana voalohany hatramin' ny fahefatra izy ireo.
=== Ny fahazoana ny tsanganan-tsikidy efatra faharoa ===
Mba hahazoana ny tsanganan-tsikidy efatra faharoa dia jeren' ny mpisikidy avy ankavanana miankavia ireo tsanganana efatra voalohany ireo. Tsy voatery hamorona tsanganana hita maso ny mpisikidy amin' izany fa mety ho ao an-sany ihany no amoronany azy. Ireto ny tsanganan-tsikidy efatra azo avy amin' izany: ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'' izay manondro ny "zanaka", ny ''[[Abily]]'' izay manondro ny "reny", ny ''[[Alisay]]'' izay ilazana ny "vady", ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]'' izay manondro ny "rafy"). Ny ''Fianahana'' dia vokatry ny fanakambanana ny lohan' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady''; ny ''Abily'' dia fanakambanana ny tratran' ireo tsangan-tsikidy voatanisa ireo; ny ''Alisay'' dia vokatry ny fanakambanana ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy efatra ireo, ary ny ''Fahavalo'' dia vokatry ny fanakambanana ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy ireo. Mitondra ny laharana fahadimy hatramin' ny fahavalo izy ireo.
== Fifanampianan' ny renin-tsikidy hahazoana ny tera-tsikidy ==
Ny fifanampian' ny renin-tsikidy mifanila tsiroaroa ny ahazoana ny atao hoe "[[tera-tsikidy]]", izany hoe azo avy fampifanampiana tsiroaroa ny tsanganana valon' ny renin-tsikidy no ahazoana azy. Amin' izany dia ny loha atambatra amin' ny loha, ny tratra amin' ny tratra, sns. Raha ankasa ny isa azo (izany hoe 2 na 4) dia tsorina ho voa roa ny vokatra azo ny farany, fa raha tsy ankasa (izany hoe 3) dia tsorina ho voa tokana.
=== Fahazoana ny tsanganan-tsikidy laharana tsy ankasa ===
Ny fanakambanana ny ''Tale'' sy ny ''Maly'' no manome ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' (faha-15); ny fanakambanana ny ''Fahatelo'' sy ny ''Bilady'' no manome ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'' (faha-13); atambatra ny ''Fianahana'' sy ny ''Abily'' mba hahazoana ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'' (faha-11). Akambana ny ''Alisay'' sy ny ''Fahavalo'' mba hahazoana ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'' (faha-9).
=== Fahazoana ny tsanganan-tsikidy laharana ankasa ===
Atambatra ny tsanganana ''Asorotà'' sy ''Lalana'' dia ahazoana ny tsanganana ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'' (faha-14). Atambatra ny tsanganana ''Fahasivy'' sy ''Haja'' ka manome ny tsanganana ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]]'' (faha-10). Akambana ny tsanganana ''Ombiasa'' sy ''Tovolahy'' mba hahazoana ny tsanganana ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'' (faha-12). Akambana ny tsanganana ''Zanahary'' sy ''Tale'' mba hahazoana ny tsanganana ''[[Trano (sikidy)|Trano]]'' na ''Kiba'' (faha-16).
== Jereo koa ==
* [[Fanandroana malagasy]]
* [[Finoan-drazana malagasy]]
* [[Kolontsaina malagasy]]
* [[Tera-tsikidy]]
* [[Sikidy]]
* [[Sikidy malagasy]]
* [[Sora-tsikidy malagasy]]
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
qlhnrnidf32q9zdfbsndhcxexlj2moy
Maly (sikidy)
0
278089
1146558
1077399
2026-07-04T02:58:03Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146558
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Maly''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy faharoa, iray amin' ny tsanganan-tsikidy enina ambin' ny folo, izay apetraka any amin' ny farany ambony sy laharana faharoa farany avy ankavanan' ny fàfana itambaran' ny tsanganan-tsikidy rehetra. Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Maly''. Anarana iantsoana ny harena ny ''Maly''.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Maly'', ka ny tsanganana, izay samy [[renin-tsikidy]], eo alohany (ankavanany) dia ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'', ary ny hafa manarakarala azy (eo ankavia) dia ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'', ny ''[[Bilady]]'', ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'', ny ''[[Abily]]'', ny ''[[Alisay]]'' ary ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny tsanganana valo manaraka (''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'', ny ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombisa]]'', ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'', ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'', ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'', ny ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'', ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' ary ny ''[[Kiba (sikidy)|Trano]]'' na ''[[Kiba (sikidy)|Kiba]]'') dia lazaina hoe [[tera-tsikidy]].
== Fahazoana ny ''Maly'' ==
Aorian' ny fahazoana ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' no ahazoana ny ''Maly'': manao tokom-boan-tsikidy efatra ny mpisikidy. Anesorany tsiroaroa mandra-pahasisa iray na roa ny tokom-boan-tsikidy voalohany, dia alainy izay voa sisa (tokana na roa) ka apetrany eo ankavanan' ny lohan' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' mba hamoronany ny lohan' ny ''Maly''. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy faharoa indray izany fihetsika izany mba hahazoany ny tratran' ny ''Maly'' izay apetrany eo ambanin' ny lohany. Ampiharina fanintelony amin' ny toko manaraka indray izany mba hahazoana ny vaniany. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy fahefatra farany dia azo ny tongotry ny ''Maly''.
== Ny vokatry ny fanakambanana ny ''Maly'' ==
Ny fanakambanana ny lohan' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' ary ny an' ny ''[[Bilady]]'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]''. Ny fanakambanana ny tratran' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Abily]]''. Ny fanakambanana ny vanian' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Alisay]]''. Ny fanakambanana ny tongotry ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''Fahavalo''. Ny fampifanampiana soratry ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' no ahazoana ny soratry ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]''.
== Hevitry ny hoe ''Maly'' ==
Ny ''Maly'' dia anarana iantsoana ny "harena" amin' ny sikidy. Io no anjara asa faharoa ao amin' ny tsanganan-tsikidy ka ny [[sora-tsikidy]] mety hiaraka aminy no milaza ny mombamomba ny fiharian-karen' ny "mpanontany". Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Maly'' ka misy "lohany" sy "tratrany" sy "vaniany" ary "tongony". Ny ''Maly'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na Haky), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]])
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
iyhoylkbcjg0ynk6hga0hze45iy3eup
Fahatelo (sikidy)
0
278090
1146528
1077326
2026-07-03T22:23:30Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146528
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Fahatelo''''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahatelo, iray amin' ny tsanganan-tsikidy enina ambin' ny folo, izay apetraka any amin' ny farany ambony sy laharana fahatelo avy ankavanana ao amin' ny fàfana itambaran' ny tsanganan-tsikidy rehetra. Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Fahatelo'', izay ilazana ny rahalahy na ny olona tsy manatrika eo amin' ny fisikidiana nefa resahina, na ny olon-kafa.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Fahatelo'', ka ny tsanganana, izay samy renin-tsikidy, eo alohany (ankavanany) dia ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'', ary ny hafa manarakarala azy (eo ankavia) dia ny ''[[Bilady]]'', ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'', ny ''[[Abily]]'', ny ''[[Alisay]]'' ary ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny tsanganana valo manaraka (ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'', ny ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombisa]]'', ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'', ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'', ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'', ny ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'', ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' ary ny ''[[Kiba (sikidy)|Trano]]'' na ''[[Kiba (sikidy)|Kiba]]'') dia lazaina hoe [[tera-tsikidy]].
== Fahazoana ny ''Fahatelo'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Fahatelo'' ka misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' no ahazoana ny ''Fahatelo'': manao tokom-boan-tsikidy efatra ny mpisikidy. Anesorany tsiroaroa mandra-pahasisa iray na roa ny tokom-boan-tsikidy voalohany, dia alainy izay voa sisa (tokana na roa) ka apetrany eo ankavanan' ny lohan' ny ''Maly'' mba hamoronany ny lohan' ny ''Fahatelo''. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy faharoa indray izany fihetsika izany mba hahazoany ny tratran' ny ''Fahatelo'' izay apetrany eo ambanin' ny lohany. Ampiharina fanintelony amin' ny toko manaraka indray izany mba hahazoana ny vaniany. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy fahefatra farany izany dia azo ny tongotry ny ''Fahatelo''.
== Fanakambanana ny ''Fahatelo'' ==
Ny fanakambanana ny lohan' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny an' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''[[Bilady]]'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]''. Ny fanakambanana ny tratran' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Abily]]''. Ny fanakambanana ny vanian' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Alisay]]''. Ny fanakambanana ny tongotry ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny fampifanampiana soratry ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' no ahazoana ny soratry ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]''.
== Hevitry ny hoe ''Fahatelo'' ==
Ny ''Fahatelo'' no iantsoana ny rahalahy na ny olona tsy manatrika nefa resahina na ny olon-kafa, amin' ny [[sikidy malagasy]]. Ny fivoasana ny sora-tsikidy ao amin' ny ''Fahatelo'' no ahafantarana ny mombamomba izany olona izany. Ny ''Fahatelo'' dia mety hiseho ao amin' ny iray amin' ny [[sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]])
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
njnfsr7jws1a5zbp07qs5uxubwxfi0h
Bilady
0
278091
1146524
1077322
2026-07-03T20:25:53Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146524
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Bilady''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahefatra, iray amin'ny tsanganan-tsikidy enina ambin' ny folo, izay apetraka any amin' ny farany ambony sy laharana fahefatra avy ankavanana ao amin' ny fàfana itambaran' ny tsanganan-tsikidy rehetra. Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Bilady''., izay ilazana ny tany na ny toeram-ponenana.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Bilady'', ka ny tsanganana, izay samy renin-tsikidy, eo alohany dia ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' ary ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'', ary ny hafa manarakarala azy dia ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'', ny ''[[Abily]]'', ny ''[[Alisay]]'' ary ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny tsanganana valo manaraka (ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'', ny ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombisa]]'', ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'', ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'', ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'', ny ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'', ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' ary ny ''[[Kiba (sikidy)|Trano]]'' na ''[[Kiba (sikidy)|Kiba]]'') dia lazaina hoe [[tera-tsikidy]].
== Fahazoana ny tsanganana ''Bilady'' ==
Aorian' ny fahazoana ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' no ahazoana ny ''Bilady'': manao tokom-boan-tsikidy efatra ny mpisikidy. Anesorany tsiroaroa mandra-pahasisa iray na roa ny tokom-boan-tsikidy voalohany, dia alainy izay voa sisa (tokana na roa) ka apetrany eo ankavanan' ny lohan'ny ''Fahatelo'' mba hamoronany ny lohan' ny ''Bilady''. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy faharoa indray izany fihetsika izany mba hahazoany ny tratran' ny ''Fahatelo'' izay apetrany eo ambanin' ny lohany. Ampiharina fanintelony amin' ny toko manaraka indray izany mba hahazoana ny vaniany. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy fahefatra farany izany dia azo ny tongotry ny ''Bilady''.
== Fanakambanana ny ''Bilady'' amin' ny tsanganana hafa ==
Ny fanakambanana ny lohan' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny an' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' sy ny an' ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]''. Ny fanakambanana ny tratran' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Abily]]''. Ny fanakambanana ny vanian' ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo'' ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Alisay]]''. Ny fanakambanana ny tongotry ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' sy ny an' ny ''Fahatelo''ary ny an' ny ''Bilady'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny fampifanampiana ny soratry ny ''Tale'' sy ny an' ny ''Maly'' no ahazoana ny soratry ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]''.
== Hevitry ny hoe ''Bilady'' ==
=== Fiforonan-teny ===
Avy amin' ny [[Fiteny arabo|teny arabo]] hoe بلاد / ''balad'' ([[Filaza isa (fitsipiteny)|tokana]]'')'' sy بلاد / ''bilād'' ([[Filaza isa (fitsipiteny)|maro]]), izay midika hoe "tanàna" na "faritra" na "tany" na "firenena", ny hoe ''Bilady''. Hita ao amin' ny andian-teny hoe بلاد الشام / ''Bilad el-Sham'' (vakina hoe ''bilad ush-Sham'', izay midika hoe "tany any avaratra", maniondro an' i [[Siria (faritra)|Siria]] sy i [[Libàna]]), na ao amin' ny hoe بلاد الرافدين / ''bilād ar-rāfidayn'' (izay midika hoe "firenen' ny ony roa", [[Tigrisy]] na Tigra sy [[Eofrata]]), na ao amin' ny hoe بلاد السودان / ''bilād as-sūdān'' (midika hoe "tanin' ny mainty", fiavian' ny anaran' i [[Sodàna]]), sy ny maro hafa.
=== Fanakarana ny hevitry ny ''Bilady'' ===
Ny ''Bilady'' dia anarana iantsoana ny tany na ny toeram-ponenana, amin' ny sikidy malagasy. Ny fanakarana ny hevitry ny sora-tsikidy asehony no manambara ny mombamomba izany tany na tioeram-ponenana sns izany. Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Bilady'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Ny ''Bilady'' dia mety hiseho ao amin' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]],[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]])
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
oqluq4y9oxbzqyw9ic35kuvtov35eju
Fianahana (sikidy)
0
278092
1146538
1077328
2026-07-03T22:46:34Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146538
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Fianahana''''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahadimy, iray amin' ny tsanganan-tsikidy enina ambin' ny folo, izay apetraka any amin' ny farany ambony. Matetika tsy alahatra ho hita maso ny ''Fianahana'' fa ao an-tsain' ny mpisikidy za-draharaha, noho izy vokatry ny famakiana marindrano ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany (ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' sy ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' ary ny ''[[Bilady]]'') manandrify ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy ireo. Ny ''Fianahana'' dia anarana iantsoana ny zanaka.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Fianahana'', ka ny tsanganan-tsikidy manarakaraka azy dia ny ny ''[[Abily]]'', ny ''[[Alisay]]'' ary ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny tsanganana valo manaraka (''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'', ny ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombisa]]'', ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'', ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'', ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'', ny ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'', ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' ary ny ''[[Kiba (sikidy)|Trano]]'' na ''[[Kiba (sikidy)|Kiba]]'') dia lazaina hoe [[tera-tsikidy]].
== Fahazoana ny ''Bilady'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy hafa rehetra ny ''Fianahana'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny ''[[Bilady]]'' no ahazoana ny ''Fianahana'': tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa mijery marindrano ny tsanganam-boan-tsikidy efa misy rahateo ka ny lohan' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' no lohany, ny lohan' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' no tratrany, ny lohan' ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' no vaniany ary ny lohan' ny ''Bilady'' no tongony.
== Fanakambanana ny soratry ny ''Fianahana'' ==
Ny fampifanampiana ny soratry ny ''Fianahana'' sy ny an' ny ''[[Abily]]'' no ahazoana ny soratry ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'' (tsanganana faha-11).
== Hevitry ny hoe ''Fianahana'' ==
Ny ''Fianahana'' dia anarana iantsoana ny zanaka amin' ny sikidy malagasy. Io no anjara asa fahadimy amin' ny sikidy ka ny sora-tsikidy mety hiaraka aminy no milaza ny mombamomba ny "zanaka". Ny ''Fianahana'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]])
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
9yp18lodjq6imupsuma5q6tjiro4gjf
Abily
0
278093
1146518
1077311
2026-07-03T18:56:08Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146518
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Abily''''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahenina, iray amin' ny tsanganan-tsikidy apetraka any amin' ny farany ambony. Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Abily''. Matetika izy io no tsy alahatra ho hita maso fa ao an-tsain' ny mpisikidy efa za-draharaha fotsiny, noho izy vokatry ny famakiana marindrano ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany (ny''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' sy ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' ary ny ''[[Bilady]]'') manandrify ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy ireo. Ny ''Abily'' dia anarana iantsoana ny reny na ny vehivavy antitra.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]]. Ny tsanganan-tsikidy eo alohany dia ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'', fa ny manarakaraka azy dia ny ''[[Alisay]]'' sy ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]''. Ny tsanganana valo manaraka (ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'', ny ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombisa]]'', ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'', ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'', ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'', ny ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'', ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' ary ny ''[[Kiba (sikidy)|Trano]]'' na ''[[Kiba (sikidy)|Kiba]]'') dia lazaina hoe [[tera-tsikidy]].
== Fomba fahazoana ny ''Abily'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Abily'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'' no ahazoana ny ''Abily'': tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa mijery marindrano ny tsanganam-boan-tsikidy efa misy rahateo, ka ny tratran' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' no lohany, ny tratran' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' no tratrany, ny tratran' ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' no vaniany ary ny tratran' ny ''[[Bilady]]'' no tongony.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Abily'' ==
Ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'' sy ny an' ny ''Abily'' no ahazoana ny soratry ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'' (tsanganana faha-11).
== Hevitry ny hoe ''Abily'' ==
Ny ''Abily'' dia anarana iantsoana ny reny na ny eritreri-dratsy na ny vehivavy antitra, amin' ny sikidy malagasy. Ny fanakarana ny hevitry ny soratry ny ''Abily'' no ahalalana ny mombamomba ilay atao hoe "reny" na "vehivavy antitra" na "eritreri-dratsy". Ny ''Abily'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]])
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
rgl4quezni83xp92r5ajijntfxru2a6
Alisay
0
278094
1146521
1077319
2026-07-03T19:07:46Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146521
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Alisay''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahafito, izay mipetraka ao amin' ny fàfana farany ambony, ka anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Alisay'', izay iantsoana ny vady na ny vehivavy sakaiza
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], izay matetika tsy alahatra ho hita maso fa ao an-tsain' ny mpisikidy efa za-draharaha fotsiny, noho izy vokatry ny famakiana marindrano ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany (ny''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' sy ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' ary ny ''[[Bilady]]'') manandrify ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy ireo.
== Fomba atao hahazoana ny ''Alisay'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Alisay,'' misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany " na "vaniany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny ''[[Abily]]'' no ahazoana ny ''Alisay'': tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa mijery marindrano ny tsanganam-boan-tsikidy izay efa misy rahateo, ka ny vanian' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' no lohany, ny vanian' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' no tratrany, ny vanian' ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' no vaniany ary ny vanian' ny ''[[Bilady]]'' no tongony.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Alisay'' ==
Ny fampifanampiana ny soratry ny ''Alisay'' sy ny an' ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]'' no hahazoana ny soratry ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'' (tsanganana faha-9) izay anisan' ireo atao hoe [[tera-tsikidy]].
== Hevitry ny hoe ''Alisay'' ==
Ny ''Alisay'' dia anarana iantsoana ny vady na ny vehivavy tiana na ny vehivavy sakaiza, ao amin' ny sikidy malagasy. Ny fanakarana ny hevitry ny sora-tsikidy miseho ao amin' ny ''Alisay'' no manambara ny mombamomba ireo antsoina hoe "vady" na "vehivavy tiana" sns ireo. Ny ''Abily'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na Haky), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na Saily), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Trano (sikidy)|Trano]] (na Kiba)
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
4ttbcm0qsc2x88u1985if4uxwish0k8
Fahavalo (sikidy)
0
278095
1146529
1077327
2026-07-03T22:23:33Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146529
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Fahavalo''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahavalo, mipetraka eny amin' ny fàfana farany ambony, anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], izay matetika tsy alahatra ho hita maso fa ao an-tsain' ny mpisikidy fotsiny, noho izy vokatry ny famakiana marindrano ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany (ny''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' sy ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' ary ny ''[[Bilady]]'') manandrify ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy ireo. Ny ''Fahavalo'' dia anarana iantsoana ny rafy na ny mpifanandrina amin' ny tena.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]] ny ''Fahavalo''.
== Fomba fahazoana ny ''Fahavalo'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Fahavalo'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny ''[[Alisay]]'' no ahazoana ny ''Fahavalo'': tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa mijery marindrano ny tsanganam-boan-tsikidy efa misy rahateo, ka ny tongotry ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' no lohany, ny tongotry ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' no tratrany, ny tongotry ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' no vaniany ary ny tongotry ny ''[[Bilady]]'' no tongony.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Fahavalo'' ==
Ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Alisay]]'' sy ny an' ny ''Fahavalo'' no ahazoana ny soratry ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'' (tsanganana faha-9) izay anisan' ireo atao hoe [[tera-tsikidy]].
== Hevitry ny hoe ''Fahavalo'' ==
Ny ''Fahavalo'' dia anarana iantsoana ny rafy na ny mpifanandrina amin' ny tena, ao amin' ny sikidy malagasy. Ny fanakarana ny hevitry ny soratry ny ''Fahavalo'' no manambara ny mombamomba ny rafy na ny fahavalo na ny mpifanandrina amin' ny tena. Ny ''Fahavalo'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]])
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
a8tg4nrmc7yidmtsgfnwn38rlgyc0wp
Lalana (sikidy)
0
278096
1146549
1077384
2026-07-04T02:05:55Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146549
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Lalana''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahadimy ambin' ny folo, anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa. Vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny an' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'' ny ''Lalalana'', izay manondro ny lalana, araka io anarany io.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], ny ''Lalana''.
== Fomba fahazoana ny ''Lalana'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Lalana'': "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny tsanganana ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]'' no ahazoana ny tsanganana ''Lalana'': tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa manambatra ny isam-boan-tsikidy ao amin' ny soratry ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' sy ny an' ny ''[[Maly (sikidy)|Maly]]'', ka ny fitambaran' ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no lohany, ny fitambaran' ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tratrany, ny fitambaran' ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no vaniany, ary ny fitambaran' ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tongony. Apetraka somary ankavia kokoa eo ambanin' ny fàfana misy ny renin-tsikidy ny ''Fahavalo''.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Lalana'' ==
Ny fampifanampiana ny isan' ny voan-tsikidy mifanandrify ao amin' ny soratry ny ''[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]'' sy ''Lalana'' no ahazoana ny tsanganana ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'' (faha-14).
== Hevitry ny hoe ''Lalana'' ==
Manondro ny lalana, araka io anarany io, ny ''Lalana''. Ny ''Lalana'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns. Ny fanakarana ny hevitry ny soratry ny ''Lalana'' no ahazoana ny mombamomba ny "lalana".
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]]).
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
l82mu5ib8pfeq8jfeljsazcu1sazyuz
Asorotà (sikidy)
0
278097
1146522
1077321
2026-07-03T19:37:33Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146522
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Asorotà''' na '''Asorotany''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahatelo ambin' ny folo, anisan' ireo tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]]. Vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' sy ny an' ny ''[[Bilady]]'' ny ''Asorotà'', izay manondro ny fanahin' ny havana efa maty na [[Razana (finoana malagasy)|razana]].
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], ny ''Asorotà''.
== Fahazoana ny ''Asorotà'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Asorotany'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "vaniany" ary "tongony". Aorian' ny fahazoana ny tsanganana ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'' no ahazoana ny tsanganana Asorotà na ''Asorotany'': tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa manambatra ny isam-boan-tsikidy ao amin' ny soratry ny ''[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]'' sy ny an' ny ''[[Bilady]]'', ka ny fitambaran' ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no lohany, ny fitambaran' ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tratrany, ny fitambaran' ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no vaniany, ary ny fitambaran' ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tongony.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Asorotà'' ==
Apetraka somary ankavia kokoa eo ambanin' ny fàfana misy ny [[renin-tsikidy]], eo ankavanan' ny ''[[Lalana (sikidy)|Lalana]]'', ny ''Asorotany'' nefa atao misy elanelana izy ireo mba hanatsofohana ny tsanganana ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'' (tsanganana faha-14). Ny fampifanampiana ny isan' ny voan-tsikidy mifanandrify ao amin' ny soratry ny ''Asorotà'' sy ''Lalana'' no ahazoana ny tsanganana ''Tovolahy''.
== Hevitry ny hoe ''Asorotà'' ==
Ny ''Asorotà'' dia manondro ny fanahin' ny havana efa maty na [[Razana (finoana malagasy)|razana]]. Ny ''Asorotany'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns. Ny fanakarana ny hevitry ny sora-tsikidy miseho ao amin' ny ''Asorotà'' no manambara ny mombamomba ny fanahin' ny havana efa maty na razana.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]] (na [[Haja (sikidy)|Haza]]), [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]] (na [[Asorotà (sikidy)|Asorotany]]), [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]]).
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
fhricp9nfyu4ceevjqxtox8w8h22xz7
Fahasivy (sikidy)
0
278098
1146527
1095760
2026-07-03T22:23:14Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146527
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Fahasivy''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahasivy, anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]]. Vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Alisay]]'' sy ny an' ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]'' ny ''Fahasivy'', izay manondro ny fanahy tsy hita maso sy ny [[ody]].
== Fanasokajiana ==
Anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]] ny ''Fahasivy''.
== Fomba fahazoana ny ''Fahasivy'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Fahasivy'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Tsy manao tokom-boan-tsikidy intsony ny mpisikidy fa manambatra ny isam-boan-tsikidy ao amin'ny soratry ny ''[[Alisay]]'' sy ny an' ny ''[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]'', ka ny fitambaran' ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no lohany, ny fitambaran' ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tratrany, ny fitambaran' ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no vaniany, ary ny fitambaran' ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tongony. Apetraka ambany ankavanan' ny fàfana misy ny [[renin-tsikidy]] ny ''Fahasivy''.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Fahasivy'' ==
Ny fampifanampiana ny isan' ny voan-tsikidy mifanandrify ao amin' ny soratry ny ''Fahasivy'' sy ny an' ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'' no manome ny tsanganana ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]]'' (tsanganana faha-12).
== Hevitry ny atao hoe ''Fahasivy'' ==
Ny ''Fahasivy'' dia manondro ny fanahy tsy hita maso sy ny [[ody]]. Ny fanakarana ny hevitry ny sora-tsikidy miseho ao amin' ny ''Fasivy'' no ahalalana ny mombamomba ny fanahy tsy hita maso. Ny ''Fahasivy'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]]).
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
9iyy722xj627kn2xzsnydpz1vqzaxmy
Haja (sikidy)
0
278099
1146539
1077369
2026-07-04T00:00:51Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146539
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Haja''''' na '''''Haza''''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahiraika ambin' ny folo, anisan' ireo tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]]. Vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'' sy ny ''[[Abily]]'' ny ''Haja,'' izay manondro ny hanina na sakafo.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ireo tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], ny ''Haja''.
== Fomba fahazoana ny ''Haja'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Haja'' na ''Haza,'' misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany " na "vaniany" ary "tongony". Mba hahazoany ny soratry ny ''Haja'' dia manambatra ny isam-boan-tsikidy ao amin' ny soratry ny ''[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]'' sy ny ''[[Abily]]'' ny ''Haja'', ka ny fitambaran' ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no lohany, ny fitambaran' ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tratrany, ny fitambaran' ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no vaniany, ary ny fitambaran' ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tongony.
== Fampifahampiana ny soratry ny ''Haja'' ==
Ny fampifanampiana ny isan' ny voan-tsikidy mifanandrify ao amin' ny soratry ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'' sy ny an' ny ''Haja'' no manome ny tsanganana ''[[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]]'' (tsanganana faha-12).
== Hevitry ny hoe ''Haja'' ==
Manondro ny hanina na sakafo ny ''Haja''. Ny ''Haja'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns. Ny fanakarana ny hevitry ny Haja no ahafantarana ny mombamomba izany atao hoe "hanina" na "sakafo" izany.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]] (na [[Haja (sikidy)|Haza]]), [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]]).
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
l66q6aq6yezj4lf0ofqrjzp3j03jvr4
Ombiasa (sikidy)
0
278101
1146570
1077431
2026-07-04T04:31:16Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146570
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Ombiasa''' na '''Ombiasy''' na '''Mbiasa''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahafolo, anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]]. Vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'' sy ny an' ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'' (na ''Haza'') ny ''Ombiasa''. Ny ''Ombiasa'' dia manondro tokoa ny [[ombiasa]] na [[Ombiasa|ombiasy]].
== Fanasokajiana ==
Anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], ny ''Fahasivy''.
== Fomba fahazoana ny soratry ny ''Ombiasa'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Ombiasa'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Mba hahazoany ny soratry ny ''Ombiasa'' dia manambatra ny isam-boan-tsikidy ao amin' ny soratry ny ''[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]'' sy ny an' ny ''[[Haja (sikidy)|Haja]]'' ny mpisikidy, ka ny fitambaran' ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no lohany, ny fitambaran' ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tratrany, ny fitambaran' ny valahana na vanian' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no vaniany, ary ny fitambaran' ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tongony.
== Fampifanampiana ny soratry ny ''Ombiasa'' ==
Ny fampifanampiana ny isan' ny voan-tsikidy mifanandrify ao amin' ny soratry ny ''Ombiasa'' sy ''[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]'' (na ''[[Tovolahy (sikidy)|Saily]]'') no manome ny tsanganana ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'' na ''[[Zanahary (sikidy)|Haky]]'' (tsanganana faha-12).
== Hevitry ny hoe ''Ombiasa'' ==
Ny ''Ombiasa'' dia manondro tokoa ny [[ombiasa]] na [[Ombiasa|ombiasy]]. Ny ''Ombiasa'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[Sora-tsikidy malagasy|sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns. Ny fanakarana ny hevitry ny sora-tsikidy miseho ao amin' ny ''Ombiasa'' no ahafantarana ny mombamomba ny ombiasa.
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Trano]] (na [[Kiba (sikidy)|Kiba]]).
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
oq7nbo84d8cx41x70kerga67u5lpxa3
Kiba (sikidy)
0
278104
1146542
1077383
2026-07-04T01:38:06Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146542
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Kiba''' na '''Akiba''' na '''Trano''', araka ny fanaovana [[sikidy malagasy]], dia ny tsanganan-tsikidy fahenina ambin' ny folo farany, anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]]. Vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'' (na ''[[Zanahary (sikidy)|Haky]]'') sy ny an' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' no ahazoana ny ''Kiba'', izay anondroana ny trano fonenana tokoa na ny trano.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ny tsanganan-tsikidy valo atao hoe [[tera-tsikidy]], izay apetraka any amin' ny fàfana faharoa eo ambanin' ireo atao hoe [[renin-tsikidy]], ny ''Kiba''.
== Fomba fahazoana ny ''Kiba'' ==
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny ''Kiba'' na ''Trano'': misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Mba hahazoany ny soratry ny ''Kiba'' dia manambatra ny isam-boan-tsikidy ao amin' ny soratry ny ''[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]'' sy ny an' ny ''[[Tale (sikidy)|Tale]]'' ny mpisikidy, ka ny fitambaran' ny lohan' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no lohany, ny fitambaran' ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tratrany, ny fitambaran' ny vanian' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no vaniany, ary ny fitambaran' ny tongotr' ireo tsanganan-tsikidy roa ireo no tongony. Tsy misy intsony ny tsanganan-tsikidy vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny ''Trano'' amin' ny an' ny tsanganana hafa. Tsy miteraka ny ''Kiba''.
== Hevitry ny hoe ''Kiba'' ==
Anondroana ny trano fonenana tokoa ny trano ny ''Kiba''. Ny ''Kiba'' dia mety hisehoan' ny iray amin' ny [[sora-tsikidy]] enina ambin' ny folo toy ny ''Tareky'' (1 1''' '''1 1), ny ''Jama'' na ''Asombola'' (2 2 2 2), ny ''Asorasady'' (2''' '''2 1 1), ny ''Alahasady'' (1 1 2 2), ny ''Alitsimay'' (2 1 1 2), sns. Ny fanakarana ny hevitry ny ''Kiba'' no ahalalana ny mombamomba ny "trano fonenana".
== Jereo koa ==
* Tsanganan-tsikidy: [[Tale (sikidy)|Tale]], [[Maly (sikidy)|Maly]], [[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]], [[Bilady]], [[Fianahana (sikidy)|Fianahana]], [[Abily]], [[Alisay]], [[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]], [[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]], [[Ombiasa (sikidy)|Ombiasa]], [[Haja (sikidy)|Haja]], [[Zanahary (sikidy)|Zanahary]] (na [[Zanahary (sikidy)|Haky]]), [[Asorotà (sikidy)|Asorotà]], [[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]] (na [[Tovolahy (sikidy)|Saily]]), [[Lalana (sikidy)|Lalana]], [[Kiba (sikidy)|Kiba]] (na [[Kiba (sikidy)|Trano]]).
== Tahirin-kevitra azo anovozana ==
=== Boky ===
* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, [https://www.pourlascience.fr/sd/histoire-sciences/l-art-des-devins-a-madagascar-5712.php "L'art des devins à Madagascar",] ''Pour la science'' 47 : ''Mathématiques exotiques'' : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in ''Bulletin de l'Académie Malgache'', Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), ''La divination malgache par le sikily'', Paris, Publication du Centre Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.
* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, ''La Divination malgache par le Sikidy''. Paris, Paul Geuthner.
* Rabedimy (Jean François), ''Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe'', Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in ''Bulletin de l’Académie Malgache'', (Vol VI), Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0015587X.1892.9720105 "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny".] ''Folklore''. 3 (2): 193–226.
=== Rohy ivelany ===
* [http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro La divination sikidy à Madagascar] {{Wayback|url=http://culturemath.ens.fr/histoire%20des%20maths/htm/chemillier2010/divination-sikidy-madagascar.html#intro|date=20200130225303}} ()
* [http://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf "Sikidy"], ''Anthropomada.com''
* Skinner, Stephen (1980-01-01). [https://www.rybn.org/ANTI/ADMXI/documentation/ALGORITHM_DOCUMENTATION/GPS-MANTIC/GEOMANCY/PAPERS/1980_Stephen_Skinner_-_Terrestrial_Astrology_Divination_Geomancy.pdf ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF)] (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf Ny sikidy (PDF)] {{Wayback|url=http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/omaly7-8_8_-2.pdf |date=20220806192303 }}", ''madarevues.recherches.gov.mg''
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_1.pdf Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_2.pdf Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_3.pdf Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, [https://www.anthropomada.com/bibliotheque/SIKIDY_Cours_4.pdf Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques "], ''www.anthropomada.com''
* J. F. Rabedimy, [http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf "Pratique de divination à Madagascar (PDF)"] {{Wayback|url=http://madadoc.irenala.edu.mg/documents/v01363_PRA.pdf |date=20240518132941 }}, ''madadoc.irenala.edu.mg''
cd85b0t9s7si5o4goeirqg0flymxvla
Distrikan'Antsirabe II
0
278605
1146560
1110744
2026-07-04T03:14:23Z
HarryWurst
36292
1146560
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-19.865860|47.033330}}
{{infobox tanàna
|anarana=Antsirabe
|faritra = [[Vakinankaratra]]
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]]
|isam-ponina=
|velarantany=
|firenena={{Madagasikara}}
|sary= Antsirabe_-_rue_principale02.JPG
|tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC}}
Ny '''Distrikan'Antsirabe II''' dia distrika eto [[Madagasikara]], ao amin'ny tapany atsimo atsinana'ny [[Faritanin'Antananarivo]], ao amin'ny [[Faritra Vakinankaratra]].
== Lalana ==
Ny [[lalam-pirenena faha-7]] no mandeha amin'ity distrika ity.
==Kaominina==
* [[Alakamisy (Antsirabe II)|Alakamisy]]
* [[Ambano]]
* [[Ambatomena (Antsirabe II)|Ambatomena]]
* [[Ambohibary (Antsirabe II)|Ambohibary]]
* [[Ambohidranandriana]]
* [[Ambohimiarivo]]
* [[Ambohitsimanova]]
* [[Andranomanelatra]]
* [[Antanambao (Antsirabe II)|Antanambao]]
* [[Antanimandry]]
* [[Antsoatany]]
* [[Belazao]]
* [[Ibity]]
* [[Manandoana]]
* [[Mandrosohasina]]
* [[Mangatano]]
* [[Sahanivotry Mandona]]
* [[Soanindrariny]]
* [[Tsarahonenana Sahanivotry]]
* [[Vinaninkarena]]
== Jereo koa ==
Ireo distrika ao amin'ny Faritra Vakinankaratra:
* [[Distrikan'Ambatolampy]]
* [[Distrikan'Antanifotsy]]
* [[Distrikan'Antsirabe I]]
* [[Distrikan'Antsirabe II]]
* [[Distrikan'i Betafo]]
* [[Distrikan'i Faratsiho]]
* [[Distrikan'i Mandoto]]
{{Vakinankaratra}}
{{reflist}}
{{Commonscat|Antsirabe}}
[[Sokajy:Faritra Vakinankaratra]]
[[Sokajy:Distrika ao Madagasikara]]
b150p56cli5qsfi9k7reae4v6ss4t3w
Colocasia esculenta
0
279329
1146519
1141506
2026-07-03T18:57:46Z
Thelezifor
15140
1146519
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:TaroAKL.jpg|vignette|Saonjo|423x423px]]
Ny '''''Colocasia esculenta''''' dia karazan-javamaniry misy vodiny azo hanina izay maniry sy volena amin' ny faritra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''Aroideae''. Amin' ny teny malagasy dia atao hoe '''sahogno''', '''sahonga''', '''sahono''', '''saoña''', '''saonasaona''', '''saonjo''', '''saonjorika''', '''sohono''', '''sonjo''', '''taho''', '''taro''' ary '''tazo''' io zavamaniry io.
Miendrika varingarina na kitsoloha ny vodisaonjo, mifono hoditra mafy, sahala amin' ny an' ny [[mangahazo]]. Sakafo mahavelona any [[Afrika]] sy [[Ôseania]] ary any [[Azia Atsimo]] ny saonjo, indrindra ny vodiny.
Azo hanina atao laoka koa ny taho sy ny ravin-tsaonjo (agnan-tsaôgno) izay tena matsiro kanefa mila ketrehina fotoana maharitra. Mampalailay vava ny mihinana ny vodiny na ny raviny na ny tahony raha mbola tsy nahandroina.
== Famariparitana ==
=== Ankapobeny ===
[[Sary:Coloc escul 140521-0017 tdp.JPG|vignette|''Vodisaonjo''|243x243px]][[Sary:Champ de sahôgno ou saonjo.jpg|vignette|Tanin-tsaonjo|276x276px|ankavia]]Maniry mijoro ny ''Colocasia esculenta'', na saonjo, izay manana haavo hatramin' ny 2 m, ary afaka miteraka zanany vaovao ny fakany be tsiraka sy tsy lalina. Zavamaniry maharitra taona maro izy io noho ny fananany vatana mitahiry otri-kanina manana habe samihafa, atao hoe "vodiny", izay miendrika varingarina na boribory. Mamoaka tsimoka amin' ny sisiny izay miteraka vodiny na zanany ambaratonga faharoa ity "vodiny" ity, izay mety milanja hatramin' ny 4 kg. Na izany aza dia ambolena matetika isan-taona ilay zavamaniry.
=== Ravina ===
[[Sary:Colocasia FR 2012.jpg|vignette|Ravin-tsaonjo]]
Ny ravin' ny saonjo, izay tsotra sy lehibe ary tsara tarehy, dia misy loko manomboka amin' ny maitso tanora ka hatramin' ny maitso antitra, indraindray somary volomparasy, ary mirindra manaraka filaharana miolikolika miakatra, toa mipoitra amin' ny faritra iray. Feno sy matevina ny felan-dravina izay tsy misy volovolo sady misy kirany lehibe telo. Miendrika fo na somary miendrika lela lefona ny fotony. Tsy mandray rano ety ivelany toy ny an' ny [[Nymphaea nouchali|tatamo]] (''Nymphaea nouchali'') ireo ravina ireo. Mety hahatratra 85 sm ny halavany ary 60 sm ny sakany. Manana halava 0,5 hatramin' ny 2 m ny [[tangozan-dravina]] izay maitso na volomparasy sady mivelatra kokoa ary lasa fonosana ny eo am-potony, izay miraikitra amin' ny tendron' ny vatan' ilay zavamaniry. Azo inoana fa manamora ny fifanakalozana etona ny firafitra ananan' ny tangozan-dravina izay toa spaonjy raha maniry eny amin' ny faritra feno honahona na tondraka ilay zavamaniry.
=== Vony ===
[[Sary:Elephant Ear Flower One.jpg|vignette|Vonin-tsaonjo]]
Tsy fahita firy, na tsy misy mihitsy aza, ny famelanana sy ny famoazan' ny ovan-karazana ambolena sasany, indrindra any amin' ny [[nosin' i Pasifika]].
Ny vondrombony dia [[salohy]] voafonon' ny [[braktea]] lehibe miendrika varingarina manana halava 6 ka hatramin' ny 14 sm, miafara amin' ny kambiny tsy mamokatra marani-tendro miloko mavokely. Io vondrom-bony io dia entin' ny [[tangozam-bony]] matanjaka, manana halava 15 hatramin' ny 30 sm, nefa fohy kokoa noho ny [[tangozan-dravina]]. Ny brakte (ravina miendrika felam-bony) lava sy tery, manana halava 20 hatramin' ny 40 sm, somary mifaingoka kely eo amin' ny tendrony, dia mihorona amin' ny endriky tandroka manodidina an' ilay salohy. Mampiavaka ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', ity rafitra ity, indrindra fa amin' ny karazana fanao haingo.
Io ravina miendrika felam-bony io dia maitso amin' ny ampahany ambany, manana halava 3 hatramin' ny 5 sm, izay mandrakotra ny vony izay misy vavimbony, sy mavo amin' ny ampahany ambony, izay lava kokoa, manana halava 15 hatramin' ny 35 sm, boribory lavalava miendrika lela lefona ary mihorona rehefa eny amin' ny tendrony.
Ny tena voniny, izay kely sy tsy misy [[Londona (taovan-javamaniry)|londona]], dia na lahy na vavy. Mipoitra eo am-pototry' ilay salohy ny vony izay manana vavimbony, miloko mavo na maitso, manana halava 2 ka hatramin' ny 5 sm. Manana [[Fihary atodinaina (bôtanika)|fihary atodinaina]] ambony izy ireo, ary tsy misy efitrefitra anatiny, manana savaivo 1 hatramin' ny 1,5 mm, sy [[fandray vovobony]] tokana, saika tsy misy tangozany. Misy atody 36 ka hatramin' ny 67 ny fihary atodin' aina. Miparitaka mifangaro amin' ny vony vavy mahazatra ny vony tsy mamokatra ary manjavona miandalana rehefa mitombo ny voa aorian' ny fandonahana.
Eo ambonin' ny vony vavy no ahitana vony tsy mamokatra manana halava 2 hatramin' ny 5 sm, arahin' ny vony lahy eo an-tampony, manana lahimbony 2 hatramin' ny 6.
=== Voa ===
Mamokatra [[Voa (bôtanika)|voa]] kely be nofony maro izay mitambatra ho [[vondromboa]] ny saonjo. Miloko volomboasary ny voa tsirairay, izay miendrika salavalava, rehefa masaka, manana savaivo 3 hatramin' ny 5 mm ary misy [[vihim-boa]] 2 hatramin' ny 5.
Miendrika atody na salavalava ireo vihy ireo, izay manana halava 1,0 hatramin' ny 1,5 mm sy savaivo 0,7 hatramin' ny 1,0 mm. Mafy izy ireo, miloko mavo tanora, manana [[Foitra (bôtanika)|foitra]] hita mazava eo amin' ny tendrony iray ary [[tangozam-bihy]] mangarahara sy mora tapaka, ary misy [[tahirim-bihy]] be dia be.
== Jereo koa ==
* ''[[Colocasia]]''
* [[Vomanga]]
* [[Mangahazo]]
* [[Saonjo]]: ''Colocasia esculenta'' <small>(L.) Schott</small>; ''[[Colocasia antiquorum]]'' <small>Schott</small>
[[Sokajy:Sakafo]]
9l9tg7t9sqqze83u9genem559ymboeq
Azerbaijàna Iraniana
0
282692
1146573
1050622
2026-07-04T05:10:33Z
HarryWurst
36292
1146573
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Map of the historical region of (Iranian) Azerbaijan.png|vignette|264x264px|Azerbaijàna Iraniana]]
I '''Azerbaijàna Iraniana''' dia faritra any avaratra-andrefana amin' i [[Iràna]], izay a hitana tanàn-dehibe manan-tantara maro ao amin' ity firenena ity toa an' i [[Maragheh|Maragha]], i [[Tabriz]], i [[Zanjan, Iran|Zanjan]], i [[Ardabil]] ary i [[Urmia]]. I Azerbaijàna Iraniana dia onenan’ ny [[Azery (vahoaka)|Azery]] miisa 12 na 15 ka hatramin' ny 30 tapitrisa (araka ny tombantomban' ny CIA, araka ny governemanta iraniana amin' ny tranga voalohany, ary farany araka ny nasiônalista azery amin' ny faharoa). Io faritra io ankehitriny dia tandrify faritany maro (i Azerbaijàna Atsinanana, i Azerbaijàna Andrefana, i Ardabil ary i Zanjan) ary koa tandrify ny ampahany amin' ny faritanin' i [[Hamadān]] sy ny an’ i [[Qazvin]].
== Tantara ==
Nanomboka tamin' ny taonjato faha-11, ity faritr' i Iràna ity, izay faritanin’ i Atropatena teo aloha, dia nonenan' ny vahoaka [[Fiteny persana|miteny persianina]] sy [[Fiteny tiorka|miteny tiorka]].
Ny tapany avaratra-andrefan’ ilay faritra dia anisan’ ny Fanjakan' i Armenia taloha (faritanin’ i Persarmenia), araka ny asehon’ ny [[mônastera]] maro ao Dzordzor, ao Md Stepanos any Jolfa (Saint-Stepanos de Jolfa) ary Kara Kelisa (“fiangonana mainty” amin’ ny teny tiorka), voatanisa ho Lova Iraisam-pirenena.
Ny Tafika imperialy rosiana dia nibodo an' i Azerbaijàna tamin' ny taona 1909, avy eo teo anelanelan' ny taona 1912 sy 1914 ary indray teo anelanelan' ny tana 1915 sy 1918, raha ny [[Empira Ôtômàna|Ôtômana]] kosa nibodo azy teo anelanelan' ny taona 1914 sy 1915 ary ny taona 1918 sy 1919. Nandritra ny [[Ady Lehibe Voalohany|Ady Lehibe I]] dia nandefa fanohanana ho an' ny tafika rosiana i Frantsa, tamin’ ny endriky ny "ambulance alpine du Caucase", napetraka ao [[Urmia]]. Avy eo dia ny tafika ny [[Firaisan' ny Repoblika Sôsialista Sôvietika|Firaisana Sôvietika]] no nibodo azy teo anelanelan' ny taona 1920 sy 1921 ary indray tamin' ny taona 1941, amin' ny famoronana repoblika kely mizaka tena (ny Governeantam-bahoakan’ i Azerbaijàna) teo anelanelan' ny Novambra 1945 sy ny taona 1946, nandritra ny Krizy Iraniana-Sôvietika (Krizy Iranô-Sôvietika).
[[Sokajy:Jeografian' Iràna]]
aqaka7shibqpt8v9l9z4l1uroyh8vvq
Chocolates Garoto
0
290911
1146569
1125036
2026-07-04T04:26:44Z
Eloir
39547
SVG version of the logo.
1146569
wikitext
text/x-wiki
[[File:Garoto (6209599580).jpg|thumb|left|Garoto]]
[[File:Logotipo da Garoto.svg|thumb|Garoto]]
'''Chocolates Garoto''' dia indostrian'ny sakafo [[Brazila|breziliana]], manana ny foibeny ao an-tanànan'i [[Vila Velha]], fanjakan'i Espírito Santo. Iray amin'ireo mpamokatra [[sôkôla]] folo lehibe indrindra eran-tany izy io, ary lehibe indrindra any [[Amerika Latina]]. Mamokatra vokatra 70 eo ho eo ny orinasa.
[[Sokajy:Orinasa breziliana sakafo]]
[[Sokajy:Vila Velha]]
[[Sokajy:Orinasa sôkôla breziliana]]
shelt9422injjiou92ftuwne1b3r39g
Vary (kolontsaina malagasy)
0
291185
1146432
1146404
2026-07-03T12:31:48Z
Mihaino
35843
1146432
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Riziere terrasses.JPG|vignette|435x435px|Tanimbary malagasy]]
Ny '''vary''' dia zavamaniry manana ny lanjany eo amin' ny [[kolontsaina malagasy|kolontsaina]] sy ny [[Toekaren' i Madagasikara|toekarena malagasy]]. Foto-tsakafon' ny Malagasy ny [[vary]]<ref>https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/</ref>, ary saika ny mponina amin' ny faritra rehetra eto amin' ny firenena no mihinam-bary isan' andro.
== Aina sy kolontsaina ==
[[Firenena]] maro no mivelona amin'ny [[fambolena]] ny [[vary]] ka anisan'izany i [[Madagasikara]]. Eny amin'ny [[tanimbary]] mando mandavantaona, na eny an-tanety no toerana ambolena azy.
Mitana ny laharana faharoa maneran-tany izy eo amin'ny voly fanao [[Sakafo malagasy|sakafo]]. Hita amin'ny endriny maro ny vary ary miavaka amin'ny lokony, ny habeny ary ny tsirony. Raha ho an'ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] manokana dia hanina intelo isan'andro izy ary ovaovaina araka ny zava-misy ny fomba fahandroana azy
=== Vary: Aina ===
[[Zavamaniry|Zava-maniry]] marani-dravina, miravaka voa madinika famboly any amin'ny tany mafana sy be rano ny vary. Mitondra zana-taho hatrany amin'ny 45 ny fotony iray ary miankina amin'ny hamaroan'ny tahom-bary ny fahavokarany.
Foto-tsakafon'ny Malagasy ny vary ary motana anjara toerana lehibe eo amin'ny fivelomana , noho izy mikolo aina. Tsy mifidy sokajin-taona ihany koa ny fihinana azy. Manampy betsaka amin'ny fiatrehana ny adidy aman'andraikitra takin'ny fiarahamonina ny vary.
Miankina amin'ny asan'ny olona tsirairay ny vary tokony hohaniny mba hisian'ny fifandanjana eo amin'ny hery sy ny fahasalamana. Ny varialoha, ny vary vakiambiaty, ny vary asara, vary jeby, ary ny vary atriatry dia samy karazam-bary famboly eto an-toerana avokoa; saingy miankina amin'ny faritra samihafa ny fambolena azy. Manampy ireo dia dia misy ireo karazam-bary vaovao nohatsaraina novokarin'ny fikarohana siantifika.
== Fambolem-bary ==
Eto [[Madagasikara]] dia mety ho indroa isan-taona ny fambolem-bary ho an' ny tantsaha izay mamboly vary an-tanety. Maro samihafa ny teknika [[fambolem-bary]], arakaraky ny toerana sy ny karazam-bary volena, eto Madagasikara dia ezahin' ny ministera apariaka izao ny [[voly vary maro anaka]] sy ny [[ketsa valo andro]].
=== Karazany ===
Maro karazana ny vary arakaraka ny fomba fijery: raha ny endriny no jerena dia ao ny vary lava, vary botry, vary rojo, sns. Raha ny toerana aniriany kosa dia ao ny vary an-keniheny, ny vary an-tanety, ny vary tomboka. Raha ny fotoana amafazana azy dia ao ny vary aloha, ny vary vakiambiaty, ny vary asara, ny vary jeby, ny vary atriatry.
=== Faritra mpamboly vary ===
Ny faritra [[Alaotra]] izay misy ny [[Sihanaka]] no mitazona ny laharana voalohany amin' ny fambolem-bary. Sompitra faharoa manaraka azy i [[Marovoay]]. Ireo faritra ireo dia miavaka amin' ny [[fambolem-bary]] amin' ny velarana midadasika tokoa. Ho an' ny faritra Alaotra manokana dia manana an' ilay antsoina hoe "valabe tsy taka-basy" izy, izany hoe [[tany lemaka]] midadasika tokoa ka ny fara-vodilanitra no fetrany.
=== Dingana amin' ny fambolem-bary ===
Mandalo dingana maro ny fambolem-bary mandrapahatonga azy any am-bavan'ny mpihinana. Ireto avy izany:
=== Ny fiasana ny tany: ===
Voalohany indrindra ny fanomanana ny tany izay hamafazana ketsa izay tsy atao lavitry ny tanim-bary. Manaraka izany ny fiasana ny tany hamindrana azy ka tsy maintsy asaina lalina tsara ny bainga ary avela hahazo rivotra mandritra ny fotoana elaela.
=== Ny fampidirana sy ny fanosena ny tanimbary: ===
Rehefa vita asa ny tanimbary dia miroso amin'ny fampidirana rano mba hahafahana manosy tanimbary. Izany no natao dia mba hanesoarana ireo fako sy ny ahi-dratsy eo amin'ny tanimbary.
=== Famafazana: ===
Rehefa voakarakara ny tany natokana hasiana ny ketsa dia afafy ny voan'akotry izay efa nomanina mialoha.
=== Ny fanetsana: ===
Afindra mankany amin' ny [[tanim-bary]] indray ireo ketsa ireo, io no atao hoe manetsa.
=== Ny fiavana: ===
Fanalana ireo ahitra eny anelanelan'ny vary maniry. Tsy maintsy atao izany na dia dia tsy misy ahitra aza ny tanimbary.
[[Sary:Le Riz 01.jpg|vignette|Vary]]
=== Ny fijinjana: ===
Rehefa masaka ny vary eny an-tsaha dia miroso amin'ny fijinjana na fanapahana azy amin'ny antsim-bary ny mpamboly.
=== Fitaomana vary ho eny am-pamoloana: ===
Toerana hivelezana sy hanahazana azy mba ho maina tsara ka ahafahana mitahiry azy any an-tsompitra.
=== Vely vary: ===
Rehefa voajinja ny vary dia entina eny am-pamoloana. Eo no toerana ahafahana mively azy mba hahazoana ireo vary akotry.
=== Manahy vary: ===
Ao aorian'ny vely vary dia tsy maintsy ahahy izany mba ho maina tsara. Toerana malalaka sy azon'ny andro tsara no ametrahana azy
== Fomba sy fikarakarana ny vary ==
=== Fikarakarana sakafo ===
Ho an' ny Malagasy dia ny vary maina sy ny vary sosoa no ampifandimbiasina, fa ny firenena hafa dia manao azy ho [[Paty (sakafo)|paty]] na [[lasopy]] na atao tsindrin-tsakafo koa aza (vary amin-d[[ronono]]).
* Rehefa avy totoina ny akotry avy nahahy dia azo ny atao hoe [[vary fotsy]], izay efa vonona handrahoina sy hohanina. Amin' ny ankapobeny dia manome vary fotsy 600 g eo ho eo ny akotry 1 kg rehefa totoina. Marihina fa ny hoditry ny akotry izay avy nototoina, izay antsoina hoe [[ampombo]] dia mbola azo ampiasaina ho [[Sakafo|sakafom]]-biby ihany koa.
* Ahazoana [[kobam-bary]] ihany koa ny vary fotsy raha mbola totoina ho lasa vovoka, ny kobam-bary dia ahafahana manao mofo toy ny [[mofogasy]] na [[ramanonaka]].
=== Santa-bary ===
[[Fomban-drazana|Fomba]] malagasy anankiray ny santa-bary, izay anateran' ny valalabemandry ny voaloham-boka-bariny ho an' ny mpitondra na mpanjaka na manamboninahitra mifehy azy amin' ny taom-pijinjana. Anomanana lanonana lehibe io fotoana io. Hatramin' ny fahagola no efa nanaovan' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] io fomba iray io, ary amin' izao fotoana izao dia mbola mampihatra izany ny tantsaha manatitra ny santa-bary any amin' ny filoham-pirenena.
== Vary: kolontsaina ==
=== Araka ny lovantsofina ===
Ny vary no anisan'ny nanefy ny fomba fisainana sy ny fitsipi-pitondrantena teo amin'ny mpiara-belona. Mitondra fanabeazana teo amin'ny amin'ny fiarahamonina malagasy izy ka naseho tamin'ny alalan'ireo akamantatra sy ohabolana ary angano izany. Nampivelatra ny sain'ny ankizy eny fa na dia ny olon-dehibe aza.
Mazàna ny angano sy ny lovantsofina dia samy manambara fa avy amin'Andriamanitra na Zanahary ny vary. Io no hevitra iombonany fa ny fomba nahatongavany tety an-tany sy ny niatombohan'ny fihinana azy no mety hiova arakarak'ilay lahabolana. Voalaza àry fa avy any an-danitra ny zanak'Andriamanitra vavy no nitondra ankoholahy sy ankoho vavy ka ny akotry tao anaty takorobabon'ny Akoholahy no nangalana ny vary nambolena rehefa nanatody ny akohovavy.
AKOTRY no niantsona ny vary taloha satria takorobabon'ny akoholahy no nakana azy.
VARY kosa no niantsona azy rehefa navoaka niharihary avy tao amin'ny takorobabon'akoho izy ka nambolena.
FOTSIMBARY indray rehefa nendahina ny hodiny, izany hoe nofotsiana tao an-daona.
Avy amin'io fiavian'ny vary sy ny akoho io no nahatonga ny vary ho foto-tsakafon'ny Malagasy. Ny akoho kosa dia nampiasaina ho fanajana sy fanomezam-boninahitra ny Ray aman-dreny. Manamarina izany ny fanateram-bodiakoho ho an'ny zokiolona sy ny Ray aman-dreny ary ny fen'akoho ho an'ny zaza. Rehefa manam-bahiny na tonga ny havana avy lavitra, amin'ny Malagasy dia mamono akoho ho mariky ny fanajana sy fandraisana azy.
== Oha-pitenenana sy ohabolana ==
=== Fomba fiteny ===
* ''Solon-dranom-bary tsy masaka.'' Amin' ny famangiana manjo, izany hoe rehefa misy maty, dia mitsapa alahelo sy mampionona ny fianakaviana mana-manjo ny mpiara-monina sy havana, ary manolotra vola kely ho an' ny fianakaviana miaraka amin' izay fampiononana izay. Io no atao hoe "solon-dranom-bary tsy masaka", satria raha tsy nisy ny nanjo dia mbola tokony ho nahavita raharaha toy ny manamasa-bary ilay havana nodimandry.
* ''Vary lena voatoto; ka samy te ho lohany.'' Raha ny tokony ho izy dia hamainina ny vary alohan'ny hitotoana azy. Noho izany, raha totoina lena ny vary dia tapatapaka sy lasa lohany daholo ny ankabeazany fa tsy maventy na matsiraka toy ny vary totoina maina. Ity ohabolana ity dia fampiasa amin' ny fifaninana rehetra.
* ''Aza miantsabotsambotra toy ny vary kely an-daona.'' Ny [[laona]] dia fitaovana fitotoam-bary amin' ny tanana, vita amin' ny hazo, ampiasain' ny ny Malagasy. Raha tsy ampy antsasaky ny laona ny vary totoina dia mitady lalana hivoahana isaky ny milatsaka ny [[fanoto]]. Ity dia ohateny enti-mandrara ny olona mba ho tony hatrany fa tsy ho taitaitra na hiantsambotsambotra lava.
* ''Ny hevitra dia toy ny ketsa, raha lava loatra maningo-tena; ary raha fohy loatra, afatotry ny sasany.'' Ny atao hoe [[ketsa]] dia tsy inona fa zana-bary ambolena. Misy ny zana-bary fohy ary misy ny lava, arakaraka ny tany naniriany. Ny hevitr' izany dia hoe: rehefa miteny na maneho hevitra manoloana ny hafa dia tokony lanjalanjaina sy fakafakaina tsara ary atao amin' ny antonony.
=== Ohabolana ===
* Abidy manely vary; samy manano izay ho efany.
* Adaladala fiandry trano, ka homam-barin-jaza.
* [[Afo]] lavitra tsy azo amindroana; vary zato tsy enti-mandeha.
* Ala-ainan' i Kalo: manoto vary lasaka raika.
* [[Anantsinahy]] va aho ka atao ambony vary?
* Ao, hoy ny vadin' Andriantsileondoza, raha asian-kena ny variny.
* Atao adala ka tezitra: vary misy [[ro]] ka haronina, sisan' Idalo ka hanina.
* Atao ho adala ka tezitra, nefa vary misy ro ka haronina, tanan-tsy mioza ka enti-mitsabaka.
* Aza atao be ny raharaha ka ny voly vary indray no tsy efa.
* Atao mpisorona afo, dia tsy mandà; atao mpaka [[kitay]], dia tsy mandà; atao mpitoto vary, dia mitoto; ary hovonoina, dia maty rahateo; hovelomina, dia izy mpanjaka no mifidy.
* Ataonao ho vilanibe manta vary angaha aho, ka hotabatabain' ny ankizy.
* Ataovy fitia tera-bary : tsy vitan' ny efa nijoro, fa niondrika indray hila saina.
* Aza arianao re ny variko, fa ny mitombo-doha manariva no tsy afako.
* Aza mamokehana ohatra ny [[Fampirafesana|mampirafy]] kely vary.
* Aza mamono reny toa vary ratsy.
* Aza manakora tena ohatra ny vary ho ritra.
* Aza manao fitian-d[[Renikely sy raikely|renikely]]: Ao ny varinao, fa aza vohana ny tranoko.
* Aza manao [[Fody|fodilahy]] mena vary, ka manandrana alohan' ny tompony.
* Aza manaraina misy vary.
* Aza mandelika ny [[farihy]] tsy ho vary hianao, ka mila sahato amy ny [[voay]].
* Aza matoky [[tenda]] ka manao vary aman-[[taolana]].
* Aza miady ho lohany toa vary lena.
* Aza miantsambotsambotra, toy ny vary kely an-daona.
* Aza miteny [[lango]] eo imason' ny vary.
* Aza mitoto vary an-[[trano]] fohy loha.
* Aza ny fahaben' ny vary maina no zahana, fa ny [[taona]] halana heverina.
* Aza ny [[kolokolo]] tsy ho vary no andrariana [[tsihy]] lava.
* Aza tobatobaina ny vary, fa ny misambo-bary manetsa no tsy afaka.
* Aza tobatobaina ny vary, fa ny mitsidika an-tranon-d[[rafy]] no tsy toha.
* Be faniriana kely fila, vary aloha tsy vatran' ny kamo.
* Be mangy mijery vary ka ny aoriana no manjozorobe.
* Be raharaha ka ny voly vary indray no natao saikiny.
* [[Habokana|Boka]] mijinja vary, ka mamorovoro ny efa vita.
* [[Fisoitra afo]]<nowiki/>m-bavy antitra: hita [[alika]], kapohina ; mandroatra ny vary, haroina aminy indray.
* Fitiavako vary tsy ilelafako [[Sotrobe|ondroka]].
* Fitiavam-bary ve no tsy itsimponana [[akotry]]?
* Fotsimbary tsy ilaozan' [[Akotry|akatatra]], lohan' omby tsy ilaozan-[[Lela|delany]], teny maro tsy ilaozan' ny ota.
* Hianao [[voalavo]] mamono ny vary, izaho [[totozy]] mitsimpona ny raraka.
* Hitoto vary, somorina; hiandry omby, olon-dehibe.
* Ilay mitoto vary zato, ka faheniny sisa vao tsy fotsy.
* Ilay osa niandry vary, ka rehefa tsy maharo, dia hoe: Hanombo va izay lasany ?
* Indray mandeha no maty vary, ka handevin-t[[sotrobe]] !
* Indroa maty toa vary rahana.
* Indroa tratry ny aizina toy ny [[tain' omby]] natsentsin-davaka.
* Izay [[Kotroka|kotro]]-mitrena ve no hijinjam-bary manta?
* [[Fahajambana|Jamba]] mively vary, ka tsy maninona na mifanatrika aza.
* Kamboty manao vary amin-t[[Sakay (fanao sakafo)|sakay]]: ny an' ny tena ihany no androtsahan-dranomaso.
* Kapiteny rainazy: mitoto vary ho any ny sahazany.
* Kitoatoa [[vary amin' anana]]: ao ny sendra [[hena]], fa ny sendra sakay dia mirehoka.
* [[Kolokolo]] natao tsy ho vary, [[Erika|erikerika]] natao tsy hahalena: ny kely mba hevero ihany.
* Lany vary tonga [[Fihavanana|havana]], ka ny loha no haotraorina.
* Loza foana homena ny tanjona, fa ny [[heniheny]] tsy azo ho vary.
* Mahamonamonaina toa vary aman-[[takatra]]: tsy somidi-dro, tsy mahafa-d[[ratsiana]].
* Mahandro vary tsaitsainy: ao am-bava mifantina [[akotry]].
* Mahandro vary tsaitsainy : ao am-bava vao mifantina akotry.
* Mahasosotra ohatra ny malahelo misambo-bary: maka mitady ny avo loha, manatitra manao safo vava.
* Indray andro no manao vary amin-[[jabora]] ka manao tsy ho orin-[[Laoka|daoka]] !
* Raha mahazo [[patsa]] indray mahandro, aza manao tsy ho orin-daoka intsony.
* Mamabo tena hoatry ny mitoto vary lena: ny an' ny tena ihany, ka iadiam-po ho lany.
* Manasa ny be kibo, ka ny vary no lany; mananatra ny adala, ka ny vava no vizana.
* Manavinavy dia vary lena, tsy manavinavy, dia mifanoro trano.
* Manetsa mahalana: ny ataon' ny tena ihany no alaina.
* Manetsa vary mahalana, ka ny atao ihany no idiran' ny fatiantoka.
* Manetsa vary mahalana, ka ny atao no alaina.
* Masa-bary maito [[kitoza]] ka ny tiako no tiany.
* Matin-kenamaso, ka homam-barim-[[Habokana|boka]].
* Matin-kenamaso, ka homan-kanina voa [[Famosaviana|mosavy]].
* Matoy vary be [[tsakitsaky]]: tsy olo-mijaly fa manan-kandiasana.
* Miangolangola faharary ka tsy tia vary amim-[[Voavahy|boavahy]].
* Miangolangola mitenda fararano: ny vary tsy lany, ka [[anana]] indray no tadiavina.
* Mihambohambo tsy tia vary mohaka, fa mihinana ny masiso be herinandro.
* Mihambo tsy tia vary mohaka, kanjo nony homana atosika fotsiny.
* Mikotrana foana ny [[sahafa]] sy ny [[fanoto]], fa ny vary ihany no toro.ù
* Mimpody an-tenda, toy ny varin' ny [[Fifanana|mpifana]].
* Mitavandra saimbo tsara, mangaro vary miongana.
* Mitoto vary antoandro: manala [[sahato]] ny akoho.
* Mitoto vary [[diavolana]], ka [[Fakam-panahy|maka fanahy]] ny akoho.
* Mitoto vary lena ka samy miady ho lohany.
* Mitsaha-menimenina, toy ny vary [[sosoa]] voatondraka.
* Mpijiri-bary lavo amin' [[ampombo]], ka potraka amin' ny hoditry ny fanao.
* Mpitsitsy vary tsy manam-panoto, mba isan' ny be fahandro ihany.
* Mpitsitsy vary tsy manam-[[Fanoto|panoto]] mba naman' ny mahandro be ihany.
* Na [[ambaramaina]] aza ny lohako, ka mihodi-[[Valanirana|balanirana]] ny hoditro: vary an-[[Loharano|doharano]] aho ka maitso vatana ihany.
* Nahandro varin-dahiantitra ka masaka ihany fa tsy afa-droatra.
* Na matoky mazava aza tsy hanahy vary [[diavolana]]!
* Nanome zara ny [[Andilana|andilam]]-polaka ny vary lavo.
* Natao ho [[zavona]] hahamasaka ny vary, kanjo nanjary [[fanala]] hamono ny [[mangahazo]].
* Nataoko ity ianao vary rojo fanefan-taona, kanjo hay vary rojo fanefan-trosa.
* Ny alahelo toy ny vary an-t[[sompitra]]: ahafahana iray [[fatambary]] isan' andro, ka ho levona ihany no farany.
* Ny fitia tsy fanao mody voky, na mody iavonana toa varin' [[Alika|amboa]] mahamay.
* Ny haingo natao ho zavatra, verin' ny vary masaka an-tava indray andro.
* Ny [[haingo]] natao lavananandro verin' ny vary masaka an-tava indray andro.
* Ny hanitry ny vary eo an-tokoana tsy mba [[harena]].
* Ny [[kolokolo]] aza vary ka mainka ny azy nafafiny!
* Ny [[lainga]] toy ny vary aloha, mahafatra-po, fa tsy mahavita taona.
* Ny [[roatra]] fotsy ihany na mena aza ny vary nandrahoina.
* Ny roatra no miohatra ny vilany fa ny vary [[akory]] tsy mankaiza.
* Ny vary raraka sakaizan' akoho.
* Odian-tsy tiana ohatra ny varin' amboa mahamay.
* Osa, ka tia vary aloha !
* Raha indray maka no manta vary aza mandevon-t[[sotrobe]].
* Raha indray mandeha no misambo-bary ka tsy mahazo, aza mandoro ny [[fatambary]].
* Raha sarotin-[[Hatsiaka|katsiaka]], aza tia vary aloha.
* Randranobe no maty vary, ka Renindravola no [[Mosary|mosarena]].
* Rano tsy androana tsy mahafa-[[tseroka]], ny lamba tsy atafy tsy mahafana, ny vary tsy hanina tsy mahavoky, ny raharaha tsy atao tsy mety lavorary.
* Ratsy vady nohanin-[[Lambo|dambo]] vary: vinitra an' [[ala]], tsy mazava an-tanàna.
* Sakaiza tiana namadi-[[Velirano|belirano]]; vady renianaka niholy ho an' olona; reniomby nompiana nandaka; nampaka-drano tsy nahatafakatra; nahandro vary namolavola sosoa : koa izany no kanto maizina indrindra.
* Salasala toy ny [[vomanga]] am-body [[hady]]: vidim-bola, kely matsatso, takalozam-bary, vaventy.
* Saro-bary an-t[[sotro]] ka samy miady fo izay ho any am-bavany.
* Sendrasendra vary amin' anana.
* Soa hoatry ny vary fotsy mby am-[[Vilany|bilany]] hianareo, sahala amin' ny hazo be endriky ny [[saha]], ka hoatry ny [[rakitra]] saro-bidy, toy ny [[Lamba (malagasy)|lamba]] isampinako raha miramirana, sy isikinako raha sendra tezitra.
* [[Sompitra]] tsy misy vary, ka sady manety trano no mampihambo toetra ny tompony.
* Te-hoderain' ny [[akoho]], ka mitoto vary hariva.
* Tekotekon' [[Tsikirity|angitra]]: tsy mahalany vary fahiny raika.
* Toy ilay namatra [[isam-pangady]]: raha tsy tonga ny vola, dia vary no afatra.
* Toy ny jinja varin' ilay mondry ka ny tsy tapaka no be, ary ny tapaka indray misavorovoro.
* Toy ny vary sy ny [[rano]]: ka an-tsaha tsy mifanary, an-tanàna tsy mifandao.
* Vary aloha: mahafatra-po fa tsy mahavita taona.
* Vary amin-d[[ronono]] tondrahan-[[tantely]]: ampoky ny mamy, ampoky ny soa.
* Toto vary hariva: manary dia ny [[akoho]].
* Toto vary ka tsy fotsy tsy an-[[Laona|daona]].
* Toto vary maizina: ao am-bava vao mifantina [[akatatra]].
* Tsy ampy tsy lany, ohatra ny vary be [[vato]].
* Tsy mahafoy [[lasiray]] hamidy [[takotra]] ka manta vary.
* Tsy mba nampoizina ho [[fanala]] hamono ny [[mangahazo]], fa natao ho [[zavona]] hahamasaka ny vary.
* Tsy mety raha mamono reny, toa vary ratsy.
* Tsy mety raha manao [[Andevo (teto Madagasikara)|andevovavy]] may trano: ny trano may tsy hitany, fa "Maty aho varin-janako !"
* Tsy mety raha manao sola sarotra, ka miloloha vary mahamay.
* Tsy mety raha manarai-misy vary, fa ny tsy misy aza tsy fidiny.
* Tsy ny [[Tanimbary|tanim-bary]] no madinidini-bary, fa isika roroa no madinidini-[[Fitiavana|pitiavana]].
* Tsy satry ny mialin-[[Horirika|koririka]], fa ny vary hatokona no tsy misy.
* Vary zato andrefan-trano: tsitsina, tsy ho an' iza, fa ho any ny tena ihany; tobaina, tsy ho an' iza, fa ho any ny tena ihany.
* Vary amim-[[Valala|balala]]: tsakoina, madinika; atelina, be faikany.
* Vary be [[vato]], ka tsy ahateleman-koatrinona.
* Vary iray no nafafy, ka vary zato no miakatra.
* Vary lelik' [[antsanga]]: voaterisetra havozona, ka tsy misy hiolanolanana.
* Vary mangatsiaka.
* Vary maniry an-davabary, ka mitaroka anatin' ny maizina.
* Vary manta jinjaina : tsy manampo izay ho faty, fa ny manao no mahery.
* Vary [[sosoa]] nilaofan-[[kitoza]], ka tsy soa fa mifanentana.
* Vary vokatra eo [[Ibetsimitatatra]]: na tompony na tsy tompony, samy mitazana.
* Vary vory amin' abatoraka: totoina tsy miray fotsy, ahandroin-tsy miray masaka.
* Vary zato naharon' ny [[sompitra]].
* Vato natora-[[Fody|pody]] ka tsy mataho-bary ho raraka.
* Vavahady mizaha vary vokatra.
* [[Vinanto]] tsy manam-bary maina: tsy vinanto fa [[vy]] nahantona.
* Vody varin' [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]] ny olona: izay tiany halaina no alainy, ary izay tiany havela no avelany.
* [[Vomanga]] an-[[Hady|kady]]: amidy [[vola]] tsy lafo, atakalo vary tsy foy.
* [[Voninkazo|Vony]] tsy azon' afo, vary tsy hanim-pody.
* Zarazarao ny raharaha: ny tapa-tanana miandry [[ondry]], ny tapa-tongotra mitoto vary.
* Izaho angika, hianao vary hova.
== Jereo koa ==
* [[Vary]]
* [[Fambolem-bary]]
==Jereo koa==
1.https://www.relais-des-plateaux.com/gastronomie-riz-malagasy/
[[Sokajy:Vary]]
9agrykxn37t5is879bpo2wt1jyiyij8
1146433
1146432
2026-07-03T12:32:46Z
Mihaino
35843
1146433
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Riziere terrasses.JPG|vignette|435x435px|Tanimbary malagasy]]
Ny '''vary''' dia zavamaniry manana ny lanjany eo amin' ny [[kolontsaina malagasy|kolontsaina]] sy ny [[Toekaren' i Madagasikara|toekarena malagasy]]. Foto-tsakafon' ny Malagasy ny [[vary]]<ref>https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/</ref>, ary saika ny mponina amin' ny faritra rehetra eto amin' ny firenena no mihinam-bary isan' andro.
== Aina sy kolontsaina ==
[[Firenena]] maro no mivelona amin'ny [[fambolena]] ny [[vary]] ka anisan'izany i [[Madagasikara]]. Eny amin'ny [[tanimbary]] mando mandavantaona, na eny an-tanety no toerana ambolena azy.
Mitana ny laharana faharoa maneran-tany izy eo amin'ny voly fanao [[Sakafo malagasy|sakafo]]. Hita amin'ny endriny maro ny vary ary miavaka amin'ny lokony, ny habeny ary ny tsirony. Raha ho an'ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] manokana dia hanina intelo isan'andro izy ary ovaovaina araka ny zava-misy ny fomba fahandroana azy
=== Vary: Aina ===
[[Zavamaniry|Zava-maniry]] marani-dravina, miravaka voa madinika famboly any amin'ny tany mafana sy be rano ny vary. Mitondra zana-taho hatrany amin'ny 45 ny fotony iray ary miankina amin'ny hamaroan'ny tahom-bary ny fahavokarany.
Foto-tsakafon'ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny vary ary motana anjara toerana lehibe eo amin'ny fivelomana , noho izy mikolo aina. Tsy mifidy sokajin-taona ihany koa ny fihinana azy. Manampy betsaka amin'ny fiatrehana ny adidy aman'andraikitra takin'ny fiarahamonina ny vary.
Miankina amin'ny asan'ny olona tsirairay ny vary tokony hohaniny mba hisian'ny fifandanjana eo amin'ny hery sy ny [[fahasalamana]]. Ny varialoha, ny vary vakiambiaty, ny vary asara, vary jeby, ary ny vary atriatry dia samy karazam-bary famboly eto an-toerana avokoa; saingy miankina amin'ny faritra samihafa ny fambolena azy. Manampy ireo dia dia misy ireo karazam-bary vaovao nohatsaraina novokarin'ny fikarohana siantifika.
== Fambolem-bary ==
Eto [[Madagasikara]] dia mety ho indroa isan-taona ny fambolem-bary ho an' ny tantsaha izay mamboly vary an-tanety. Maro samihafa ny teknika [[fambolem-bary]], arakaraky ny toerana sy ny karazam-bary volena, eto Madagasikara dia ezahin' ny ministera apariaka izao ny [[voly vary maro anaka]] sy ny [[ketsa valo andro]].
=== Karazany ===
Maro karazana ny vary arakaraka ny fomba fijery: raha ny endriny no jerena dia ao ny vary lava, vary botry, vary rojo, sns. Raha ny toerana aniriany kosa dia ao ny vary an-keniheny, ny vary an-tanety, ny vary tomboka. Raha ny fotoana amafazana azy dia ao ny vary aloha, ny vary vakiambiaty, ny vary asara, ny vary jeby, ny vary atriatry.
=== Faritra mpamboly vary ===
Ny faritra [[Alaotra]] izay misy ny [[Sihanaka]] no mitazona ny laharana voalohany amin' ny fambolem-bary. Sompitra faharoa manaraka azy i [[Marovoay]]. Ireo faritra ireo dia miavaka amin' ny [[fambolem-bary]] amin' ny velarana midadasika tokoa. Ho an' ny faritra Alaotra manokana dia manana an' ilay antsoina hoe "valabe tsy taka-basy" izy, izany hoe [[tany lemaka]] midadasika tokoa ka ny fara-vodilanitra no fetrany.
=== Dingana amin' ny fambolem-bary ===
Mandalo dingana maro ny fambolem-bary mandrapahatonga azy any am-bavan'ny mpihinana. Ireto avy izany:
=== Ny fiasana ny tany: ===
Voalohany indrindra ny fanomanana ny tany izay hamafazana ketsa izay tsy atao lavitry ny tanim-bary. Manaraka izany ny fiasana ny tany hamindrana azy ka tsy maintsy asaina lalina tsara ny bainga ary avela hahazo rivotra mandritra ny fotoana elaela.
=== Ny fampidirana sy ny fanosena ny tanimbary: ===
Rehefa vita asa ny tanimbary dia miroso amin'ny fampidirana rano mba hahafahana manosy tanimbary. Izany no natao dia mba hanesoarana ireo fako sy ny ahi-dratsy eo amin'ny tanimbary.
=== Famafazana: ===
Rehefa voakarakara ny tany natokana hasiana ny ketsa dia afafy ny voan'akotry izay efa nomanina mialoha.
=== Ny fanetsana: ===
Afindra mankany amin' ny [[tanim-bary]] indray ireo ketsa ireo, io no atao hoe manetsa.
=== Ny fiavana: ===
Fanalana ireo ahitra eny anelanelan'ny vary maniry. Tsy maintsy atao izany na dia dia tsy misy ahitra aza ny tanimbary.
[[Sary:Le Riz 01.jpg|vignette|Vary]]
=== Ny fijinjana: ===
Rehefa masaka ny vary eny an-tsaha dia miroso amin'ny fijinjana na fanapahana azy amin'ny antsim-bary ny mpamboly.
=== Fitaomana vary ho eny am-pamoloana: ===
Toerana hivelezana sy hanahazana azy mba ho maina tsara ka ahafahana mitahiry azy any an-tsompitra.
=== Vely vary: ===
Rehefa voajinja ny vary dia entina eny am-pamoloana. Eo no toerana ahafahana mively azy mba hahazoana ireo vary akotry.
=== Manahy vary: ===
Ao aorian'ny vely vary dia tsy maintsy ahahy izany mba ho maina tsara. Toerana malalaka sy azon'ny andro tsara no ametrahana azy
== Fomba sy fikarakarana ny vary ==
=== Fikarakarana sakafo ===
Ho an' ny Malagasy dia ny vary maina sy ny vary sosoa no ampifandimbiasina, fa ny firenena hafa dia manao azy ho [[Paty (sakafo)|paty]] na [[lasopy]] na atao tsindrin-tsakafo koa aza (vary amin-d[[ronono]]).
* Rehefa avy totoina ny akotry avy nahahy dia azo ny atao hoe [[vary fotsy]], izay efa vonona handrahoina sy hohanina. Amin' ny ankapobeny dia manome vary fotsy 600 g eo ho eo ny akotry 1 kg rehefa totoina. Marihina fa ny hoditry ny akotry izay avy nototoina, izay antsoina hoe [[ampombo]] dia mbola azo ampiasaina ho [[Sakafo|sakafom]]-biby ihany koa.
* Ahazoana [[kobam-bary]] ihany koa ny vary fotsy raha mbola totoina ho lasa vovoka, ny kobam-bary dia ahafahana manao mofo toy ny [[mofogasy]] na [[ramanonaka]].
=== Santa-bary ===
[[Fomban-drazana|Fomba]] malagasy anankiray ny santa-bary, izay anateran' ny valalabemandry ny voaloham-boka-bariny ho an' ny mpitondra na mpanjaka na manamboninahitra mifehy azy amin' ny taom-pijinjana. Anomanana lanonana lehibe io fotoana io. Hatramin' ny fahagola no efa nanaovan' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] io fomba iray io, ary amin' izao fotoana izao dia mbola mampihatra izany ny tantsaha manatitra ny santa-bary any amin' ny filoham-pirenena.
== Vary: kolontsaina ==
=== Araka ny lovantsofina ===
Ny vary no anisan'ny nanefy ny fomba fisainana sy ny fitsipi-pitondrantena teo amin'ny mpiara-belona. Mitondra fanabeazana teo amin'ny amin'ny fiarahamonina malagasy izy ka naseho tamin'ny alalan'ireo akamantatra sy ohabolana ary angano izany. Nampivelatra ny sain'ny ankizy eny fa na dia ny olon-dehibe aza.
Mazàna ny angano sy ny lovantsofina dia samy manambara fa avy amin'Andriamanitra na Zanahary ny vary. Io no hevitra iombonany fa ny fomba nahatongavany tety an-tany sy ny niatombohan'ny fihinana azy no mety hiova arakarak'ilay lahabolana. Voalaza àry fa avy any an-danitra ny zanak'Andriamanitra vavy no nitondra ankoholahy sy ankoho vavy ka ny akotry tao anaty takorobabon'ny Akoholahy no nangalana ny vary nambolena rehefa nanatody ny akohovavy.
AKOTRY no niantsona ny vary taloha satria takorobabon'ny akoholahy no nakana azy.
VARY kosa no niantsona azy rehefa navoaka niharihary avy tao amin'ny takorobabon'akoho izy ka nambolena.
FOTSIMBARY indray rehefa nendahina ny hodiny, izany hoe nofotsiana tao an-daona.
Avy amin'io fiavian'ny vary sy ny akoho io no nahatonga ny vary ho foto-tsakafon'ny Malagasy. Ny akoho kosa dia nampiasaina ho fanajana sy fanomezam-boninahitra ny Ray aman-dreny. Manamarina izany ny fanateram-bodiakoho ho an'ny zokiolona sy ny Ray aman-dreny ary ny fen'akoho ho an'ny zaza. Rehefa manam-bahiny na tonga ny havana avy lavitra, amin'ny Malagasy dia mamono akoho ho mariky ny fanajana sy fandraisana azy.
== Oha-pitenenana sy ohabolana ==
=== Fomba fiteny ===
* ''Solon-dranom-bary tsy masaka.'' Amin' ny famangiana manjo, izany hoe rehefa misy maty, dia mitsapa alahelo sy mampionona ny fianakaviana mana-manjo ny mpiara-monina sy havana, ary manolotra vola kely ho an' ny fianakaviana miaraka amin' izay fampiononana izay. Io no atao hoe "solon-dranom-bary tsy masaka", satria raha tsy nisy ny nanjo dia mbola tokony ho nahavita raharaha toy ny manamasa-bary ilay havana nodimandry.
* ''Vary lena voatoto; ka samy te ho lohany.'' Raha ny tokony ho izy dia hamainina ny vary alohan'ny hitotoana azy. Noho izany, raha totoina lena ny vary dia tapatapaka sy lasa lohany daholo ny ankabeazany fa tsy maventy na matsiraka toy ny vary totoina maina. Ity ohabolana ity dia fampiasa amin' ny fifaninana rehetra.
* ''Aza miantsabotsambotra toy ny vary kely an-daona.'' Ny [[laona]] dia fitaovana fitotoam-bary amin' ny tanana, vita amin' ny hazo, ampiasain' ny ny Malagasy. Raha tsy ampy antsasaky ny laona ny vary totoina dia mitady lalana hivoahana isaky ny milatsaka ny [[fanoto]]. Ity dia ohateny enti-mandrara ny olona mba ho tony hatrany fa tsy ho taitaitra na hiantsambotsambotra lava.
* ''Ny hevitra dia toy ny ketsa, raha lava loatra maningo-tena; ary raha fohy loatra, afatotry ny sasany.'' Ny atao hoe [[ketsa]] dia tsy inona fa zana-bary ambolena. Misy ny zana-bary fohy ary misy ny lava, arakaraka ny tany naniriany. Ny hevitr' izany dia hoe: rehefa miteny na maneho hevitra manoloana ny hafa dia tokony lanjalanjaina sy fakafakaina tsara ary atao amin' ny antonony.
=== Ohabolana ===
* Abidy manely vary; samy manano izay ho efany.
* Adaladala fiandry trano, ka homam-barin-jaza.
* [[Afo]] lavitra tsy azo amindroana; vary zato tsy enti-mandeha.
* Ala-ainan' i Kalo: manoto vary lasaka raika.
* [[Anantsinahy]] va aho ka atao ambony vary?
* Ao, hoy ny vadin' Andriantsileondoza, raha asian-kena ny variny.
* Atao adala ka tezitra: vary misy [[ro]] ka haronina, sisan' Idalo ka hanina.
* Atao ho adala ka tezitra, nefa vary misy ro ka haronina, tanan-tsy mioza ka enti-mitsabaka.
* Aza atao be ny raharaha ka ny voly vary indray no tsy efa.
* Atao mpisorona afo, dia tsy mandà; atao mpaka [[kitay]], dia tsy mandà; atao mpitoto vary, dia mitoto; ary hovonoina, dia maty rahateo; hovelomina, dia izy mpanjaka no mifidy.
* Ataonao ho vilanibe manta vary angaha aho, ka hotabatabain' ny ankizy.
* Ataovy fitia tera-bary : tsy vitan' ny efa nijoro, fa niondrika indray hila saina.
* Aza arianao re ny variko, fa ny mitombo-doha manariva no tsy afako.
* Aza mamokehana ohatra ny [[Fampirafesana|mampirafy]] kely vary.
* Aza mamono reny toa vary ratsy.
* Aza manakora tena ohatra ny vary ho ritra.
* Aza manao fitian-d[[Renikely sy raikely|renikely]]: Ao ny varinao, fa aza vohana ny tranoko.
* Aza manao [[Fody|fodilahy]] mena vary, ka manandrana alohan' ny tompony.
* Aza manaraina misy vary.
* Aza mandelika ny [[farihy]] tsy ho vary hianao, ka mila sahato amy ny [[voay]].
* Aza matoky [[tenda]] ka manao vary aman-[[taolana]].
* Aza miady ho lohany toa vary lena.
* Aza miantsambotsambotra, toy ny vary kely an-daona.
* Aza miteny [[lango]] eo imason' ny vary.
* Aza mitoto vary an-[[trano]] fohy loha.
* Aza ny fahaben' ny vary maina no zahana, fa ny [[taona]] halana heverina.
* Aza ny [[kolokolo]] tsy ho vary no andrariana [[tsihy]] lava.
* Aza tobatobaina ny vary, fa ny misambo-bary manetsa no tsy afaka.
* Aza tobatobaina ny vary, fa ny mitsidika an-tranon-d[[rafy]] no tsy toha.
* Be faniriana kely fila, vary aloha tsy vatran' ny kamo.
* Be mangy mijery vary ka ny aoriana no manjozorobe.
* Be raharaha ka ny voly vary indray no natao saikiny.
* [[Habokana|Boka]] mijinja vary, ka mamorovoro ny efa vita.
* [[Fisoitra afo]]<nowiki/>m-bavy antitra: hita [[alika]], kapohina ; mandroatra ny vary, haroina aminy indray.
* Fitiavako vary tsy ilelafako [[Sotrobe|ondroka]].
* Fitiavam-bary ve no tsy itsimponana [[akotry]]?
* Fotsimbary tsy ilaozan' [[Akotry|akatatra]], lohan' omby tsy ilaozan-[[Lela|delany]], teny maro tsy ilaozan' ny ota.
* Hianao [[voalavo]] mamono ny vary, izaho [[totozy]] mitsimpona ny raraka.
* Hitoto vary, somorina; hiandry omby, olon-dehibe.
* Ilay mitoto vary zato, ka faheniny sisa vao tsy fotsy.
* Ilay osa niandry vary, ka rehefa tsy maharo, dia hoe: Hanombo va izay lasany ?
* Indray mandeha no maty vary, ka handevin-t[[sotrobe]] !
* Indroa maty toa vary rahana.
* Indroa tratry ny aizina toy ny [[tain' omby]] natsentsin-davaka.
* Izay [[Kotroka|kotro]]-mitrena ve no hijinjam-bary manta?
* [[Fahajambana|Jamba]] mively vary, ka tsy maninona na mifanatrika aza.
* Kamboty manao vary amin-t[[Sakay (fanao sakafo)|sakay]]: ny an' ny tena ihany no androtsahan-dranomaso.
* Kapiteny rainazy: mitoto vary ho any ny sahazany.
* Kitoatoa [[vary amin' anana]]: ao ny sendra [[hena]], fa ny sendra sakay dia mirehoka.
* [[Kolokolo]] natao tsy ho vary, [[Erika|erikerika]] natao tsy hahalena: ny kely mba hevero ihany.
* Lany vary tonga [[Fihavanana|havana]], ka ny loha no haotraorina.
* Loza foana homena ny tanjona, fa ny [[heniheny]] tsy azo ho vary.
* Mahamonamonaina toa vary aman-[[takatra]]: tsy somidi-dro, tsy mahafa-d[[ratsiana]].
* Mahandro vary tsaitsainy: ao am-bava mifantina [[akotry]].
* Mahandro vary tsaitsainy : ao am-bava vao mifantina akotry.
* Mahasosotra ohatra ny malahelo misambo-bary: maka mitady ny avo loha, manatitra manao safo vava.
* Indray andro no manao vary amin-[[jabora]] ka manao tsy ho orin-[[Laoka|daoka]] !
* Raha mahazo [[patsa]] indray mahandro, aza manao tsy ho orin-daoka intsony.
* Mamabo tena hoatry ny mitoto vary lena: ny an' ny tena ihany, ka iadiam-po ho lany.
* Manasa ny be kibo, ka ny vary no lany; mananatra ny adala, ka ny vava no vizana.
* Manavinavy dia vary lena, tsy manavinavy, dia mifanoro trano.
* Manetsa mahalana: ny ataon' ny tena ihany no alaina.
* Manetsa vary mahalana, ka ny atao ihany no idiran' ny fatiantoka.
* Manetsa vary mahalana, ka ny atao no alaina.
* Masa-bary maito [[kitoza]] ka ny tiako no tiany.
* Matin-kenamaso, ka homam-barim-[[Habokana|boka]].
* Matin-kenamaso, ka homan-kanina voa [[Famosaviana|mosavy]].
* Matoy vary be [[tsakitsaky]]: tsy olo-mijaly fa manan-kandiasana.
* Miangolangola faharary ka tsy tia vary amim-[[Voavahy|boavahy]].
* Miangolangola mitenda fararano: ny vary tsy lany, ka [[anana]] indray no tadiavina.
* Mihambohambo tsy tia vary mohaka, fa mihinana ny masiso be herinandro.
* Mihambo tsy tia vary mohaka, kanjo nony homana atosika fotsiny.
* Mikotrana foana ny [[sahafa]] sy ny [[fanoto]], fa ny vary ihany no toro.ù
* Mimpody an-tenda, toy ny varin' ny [[Fifanana|mpifana]].
* Mitavandra saimbo tsara, mangaro vary miongana.
* Mitoto vary antoandro: manala [[sahato]] ny akoho.
* Mitoto vary [[diavolana]], ka [[Fakam-panahy|maka fanahy]] ny akoho.
* Mitoto vary lena ka samy miady ho lohany.
* Mitsaha-menimenina, toy ny vary [[sosoa]] voatondraka.
* Mpijiri-bary lavo amin' [[ampombo]], ka potraka amin' ny hoditry ny fanao.
* Mpitsitsy vary tsy manam-panoto, mba isan' ny be fahandro ihany.
* Mpitsitsy vary tsy manam-[[Fanoto|panoto]] mba naman' ny mahandro be ihany.
* Na [[ambaramaina]] aza ny lohako, ka mihodi-[[Valanirana|balanirana]] ny hoditro: vary an-[[Loharano|doharano]] aho ka maitso vatana ihany.
* Nahandro varin-dahiantitra ka masaka ihany fa tsy afa-droatra.
* Na matoky mazava aza tsy hanahy vary [[diavolana]]!
* Nanome zara ny [[Andilana|andilam]]-polaka ny vary lavo.
* Natao ho [[zavona]] hahamasaka ny vary, kanjo nanjary [[fanala]] hamono ny [[mangahazo]].
* Nataoko ity ianao vary rojo fanefan-taona, kanjo hay vary rojo fanefan-trosa.
* Ny alahelo toy ny vary an-t[[sompitra]]: ahafahana iray [[fatambary]] isan' andro, ka ho levona ihany no farany.
* Ny fitia tsy fanao mody voky, na mody iavonana toa varin' [[Alika|amboa]] mahamay.
* Ny haingo natao ho zavatra, verin' ny vary masaka an-tava indray andro.
* Ny [[haingo]] natao lavananandro verin' ny vary masaka an-tava indray andro.
* Ny hanitry ny vary eo an-tokoana tsy mba [[harena]].
* Ny [[kolokolo]] aza vary ka mainka ny azy nafafiny!
* Ny [[lainga]] toy ny vary aloha, mahafatra-po, fa tsy mahavita taona.
* Ny [[roatra]] fotsy ihany na mena aza ny vary nandrahoina.
* Ny roatra no miohatra ny vilany fa ny vary [[akory]] tsy mankaiza.
* Ny vary raraka sakaizan' akoho.
* Odian-tsy tiana ohatra ny varin' amboa mahamay.
* Osa, ka tia vary aloha !
* Raha indray maka no manta vary aza mandevon-t[[sotrobe]].
* Raha indray mandeha no misambo-bary ka tsy mahazo, aza mandoro ny [[fatambary]].
* Raha sarotin-[[Hatsiaka|katsiaka]], aza tia vary aloha.
* Randranobe no maty vary, ka Renindravola no [[Mosary|mosarena]].
* Rano tsy androana tsy mahafa-[[tseroka]], ny lamba tsy atafy tsy mahafana, ny vary tsy hanina tsy mahavoky, ny raharaha tsy atao tsy mety lavorary.
* Ratsy vady nohanin-[[Lambo|dambo]] vary: vinitra an' [[ala]], tsy mazava an-tanàna.
* Sakaiza tiana namadi-[[Velirano|belirano]]; vady renianaka niholy ho an' olona; reniomby nompiana nandaka; nampaka-drano tsy nahatafakatra; nahandro vary namolavola sosoa : koa izany no kanto maizina indrindra.
* Salasala toy ny [[vomanga]] am-body [[hady]]: vidim-bola, kely matsatso, takalozam-bary, vaventy.
* Saro-bary an-t[[sotro]] ka samy miady fo izay ho any am-bavany.
* Sendrasendra vary amin' anana.
* Soa hoatry ny vary fotsy mby am-[[Vilany|bilany]] hianareo, sahala amin' ny hazo be endriky ny [[saha]], ka hoatry ny [[rakitra]] saro-bidy, toy ny [[Lamba (malagasy)|lamba]] isampinako raha miramirana, sy isikinako raha sendra tezitra.
* [[Sompitra]] tsy misy vary, ka sady manety trano no mampihambo toetra ny tompony.
* Te-hoderain' ny [[akoho]], ka mitoto vary hariva.
* Tekotekon' [[Tsikirity|angitra]]: tsy mahalany vary fahiny raika.
* Toy ilay namatra [[isam-pangady]]: raha tsy tonga ny vola, dia vary no afatra.
* Toy ny jinja varin' ilay mondry ka ny tsy tapaka no be, ary ny tapaka indray misavorovoro.
* Toy ny vary sy ny [[rano]]: ka an-tsaha tsy mifanary, an-tanàna tsy mifandao.
* Vary aloha: mahafatra-po fa tsy mahavita taona.
* Vary amin-d[[ronono]] tondrahan-[[tantely]]: ampoky ny mamy, ampoky ny soa.
* Toto vary hariva: manary dia ny [[akoho]].
* Toto vary ka tsy fotsy tsy an-[[Laona|daona]].
* Toto vary maizina: ao am-bava vao mifantina [[akatatra]].
* Tsy ampy tsy lany, ohatra ny vary be [[vato]].
* Tsy mahafoy [[lasiray]] hamidy [[takotra]] ka manta vary.
* Tsy mba nampoizina ho [[fanala]] hamono ny [[mangahazo]], fa natao ho [[zavona]] hahamasaka ny vary.
* Tsy mety raha mamono reny, toa vary ratsy.
* Tsy mety raha manao [[Andevo (teto Madagasikara)|andevovavy]] may trano: ny trano may tsy hitany, fa "Maty aho varin-janako !"
* Tsy mety raha manao sola sarotra, ka miloloha vary mahamay.
* Tsy mety raha manarai-misy vary, fa ny tsy misy aza tsy fidiny.
* Tsy ny [[Tanimbary|tanim-bary]] no madinidini-bary, fa isika roroa no madinidini-[[Fitiavana|pitiavana]].
* Tsy satry ny mialin-[[Horirika|koririka]], fa ny vary hatokona no tsy misy.
* Vary zato andrefan-trano: tsitsina, tsy ho an' iza, fa ho any ny tena ihany; tobaina, tsy ho an' iza, fa ho any ny tena ihany.
* Vary amim-[[Valala|balala]]: tsakoina, madinika; atelina, be faikany.
* Vary be [[vato]], ka tsy ahateleman-koatrinona.
* Vary iray no nafafy, ka vary zato no miakatra.
* Vary lelik' [[antsanga]]: voaterisetra havozona, ka tsy misy hiolanolanana.
* Vary mangatsiaka.
* Vary maniry an-davabary, ka mitaroka anatin' ny maizina.
* Vary manta jinjaina : tsy manampo izay ho faty, fa ny manao no mahery.
* Vary [[sosoa]] nilaofan-[[kitoza]], ka tsy soa fa mifanentana.
* Vary vokatra eo [[Ibetsimitatatra]]: na tompony na tsy tompony, samy mitazana.
* Vary vory amin' abatoraka: totoina tsy miray fotsy, ahandroin-tsy miray masaka.
* Vary zato naharon' ny [[sompitra]].
* Vato natora-[[Fody|pody]] ka tsy mataho-bary ho raraka.
* Vavahady mizaha vary vokatra.
* [[Vinanto]] tsy manam-bary maina: tsy vinanto fa [[vy]] nahantona.
* Vody varin' [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]] ny olona: izay tiany halaina no alainy, ary izay tiany havela no avelany.
* [[Vomanga]] an-[[Hady|kady]]: amidy [[vola]] tsy lafo, atakalo vary tsy foy.
* [[Voninkazo|Vony]] tsy azon' afo, vary tsy hanim-pody.
* Zarazarao ny raharaha: ny tapa-tanana miandry [[ondry]], ny tapa-tongotra mitoto vary.
* Izaho angika, hianao vary hova.
== Jereo koa ==
* [[Vary]]
* [[Fambolem-bary]]
==Jereo koa==
1.https://www.relais-des-plateaux.com/gastronomie-riz-malagasy/
[[Sokajy:Vary]]
2h3bero4p0fewx2rww4ra002b6es2da
Nymphaeaceae
0
292993
1146513
1128466
2026-07-03T17:44:18Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Nympheaceae]] ho [[Nymphaeaceae]] i Thelezifor
1128466
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Nymphaea nouchali5.JPG|vignette|299x299px|''Nymphaea nouchali'']]
Ny '''''Nymphaeaceae''''' dia [[fianakavian-javamaniry]] mamony, ao amin' ny filaharana [[Nymphaeales]]. Ahitra miaina anaty rano sady manana [[rizôma]] izy ireo ary hita any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]] sy toetany mafana eran' izao tontolo izao.
[[Sary:Barclaya longifolia Wall.jpg|vignette|203x203px|''Barclaya longifolia'']]
[[Sary:Gyoda Euryale ferox 1.JPG|vignette|207x207px|''Euryale ferox'']]
[[Sary:Гле́чики жо́вті, лата́ття жо́вте або куби́шка жо́вта (Nuphar lutea) 18.jpg|vignette|199x199px|''Nuphar lutea'']]
Ity fianakaviana ity dia misy karazana fantatra 70 eo ho eo, izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana 5. Ny ''Nymphaeaceae'' dia manorina ny [[faka]]<nowiki/>ny amin' ny tany anaty [[rano]], manana [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] sy [[Voninkazo|vony]] mitsingevana na miakatra eny ambonin' ny [[rano]]. Ny raviny dia somary vory (miendrika atody)ary miendrika fo ao amin' ny vondron-karazana ''[[Barclaya]]''. Ny ravina ao amin' ny ''[[Nymphaea]]'' sy ny ''[[Nuphar]]'' dia boribory, sady misy dimbana mitanamasoandro, fa boribory tsara ao amin' ny ''[[Victoria]]'' sy ny ''[[Euryale]]''.
== Vondron-karazana ==
[[Sary:Nymphaea lotus1XMATT.jpg|vignette|201x201px|[[Tatamokirana]] (''Nymphaea lotus'')]]
[[Sary:South Vietnam's Water Lily.JPG|vignette|204x204px|[[Voahirana|Voahiran]] (''Nymphaea nouchali'' syn ''Nymphaea stellata'')]]
Dimy fotsiny ny vondron-karazana ao amin' ny fianakavian-javamaniry ''Nymphaeaceae'', dia ireto:
* ''[[Barclaya]]''
* ''[[Euryale]]''
* ''[[Nuphar]]''
* ''[[Nymphaea]]''
* ''[[Victoria (zavamaniry)|Victoria]]''
padggbkc6gizg5a1w625ustt8rndmnz
1146516
1146513
2026-07-03T18:34:45Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1146516
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Nymphaea nouchali5.JPG|vignette|361x361px|''[[Nymphaea nouchali]]'']]
Ny '''''Nymphaeaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony, ao amin' ny filaharana [[Nymphaeales]]. Ahitra miaina anaty rano sady manana [[rizôma]] izy ireo ary hita any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]] sy toetany mafana eran' izao tontolo izao.
[[Sary:Barclaya longifolia Wall.jpg|vignette|203x203px|''Barclaya longifolia''|ankavia]]
[[Sary:Гле́чики жо́вті, лата́ття жо́вте або куби́шка жо́вта (Nuphar lutea) 18.jpg|vignette|199x199px|''Nuphar lutea'']]
Ity fianakaviana ity dia misy karazana fantatra 70 eo ho eo, izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana 5. Ny ''Nymphaeaceae'' dia manorina ny [[faka]]<nowiki/>ny amin' ny tany anaty [[rano]], manana [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] sy [[Voninkazo|vony]] mitsingevana na miakatra eny ambonin' ny [[rano]]. Ny raviny dia somary vory (miendrika atody)ary miendrika fo ao amin' ny vondron-karazana ''[[Barclaya]]''. Ny ravina ao amin' ny ''[[Nymphaea]]'' sy ny ''[[Nuphar]]'' dia boribory, sady misy dimbana mitanamasoandro, fa boribory tsara ao amin' ny ''[[Victoria]]'' sy ny ''[[Euryale]]''.
== Antokon-javamaniry ==
[[Sary:South Vietnam's Water Lily.JPG|vignette|204x204px|[[Voahirana|Voahiran]] (''Nymphaea nouchali'')]]
[[Sary:Gyoda Euryale ferox 1.JPG|vignette|207x207px|''Euryale ferox'']]
Dimy fotsiny ny antokon-javamaniry mbola velona ao amin' ny fianakaviana ''Nymphaeaceae'', dia ireto:
* ''[[Barclaya]]''
* ''[[Euryale]]''
* ''[[Nuphar]]''
* ''[[Nymphaea]]''
* ''[[Victoria (zavamaniry)|Victoria]]''
=== Antoko fôsily ===
* †''Allenbya''
* †''Barclayopsis''
* †''Jaguariba''
* †''Notonuphar''
* †''Nuphaea''
* †''Microvictoria''
* †''Monetianthus''
* †''Susiea''
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Nymphaea lotus1XMATT.jpg|vignette|201x201px|[[Tatamokirana]] (''Nymphaea lotus'')]]Ny antoko ''Nymphaea'', izay ahitana ny karazana ''[[Nymphaea lotus]]'' <small>L.</small>, sy ''[[Nymphaea minuta]]'' <small>Landon, Edwards & Nozaic</small>, ary ''[[Nymphaea nouchali]]'' <small>Burm.f.</small>, no fantatra fa misy eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
cftonupnio433xsczs9hv7gz4lxbrx3
Lapoaly
0
293380
1146586
1105261
2026-07-04T08:33:59Z
HarryWurst
36292
1146586
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Pfanne (Edelstahl).jpg|vignette|Lapoaly]]
=== Lapoaly ===
Ny '''lapoaly''' dia fitaovana '''fandrahoan-tsakafo''' '''na [[Fanendazana|fanendasana]] sakafo'''<ref>https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/</ref> amin’ny menaka na afaka mampiasa rano ihany koa amin'ny fandrahoana. Amin’ny teny frantsay dia antsoina hoe [[poêle]], ary aminn’ny teny anglisy hoe [[Frying pan na skillet|''frying pan'' na ''skillet'']].
=== Toetoetra sy firafiny ===
Matetika ny lapoaly dia manify na matevina ary boribory ny endriny, misy sisiny manodidina sy tàhony lava ho an’ny fitondrana azy. Mety ho vita amin’ny vy<ref>[[Vy]]</ref>, alominioma inox, na ceramique, ary indraindray koa misy sarony.
=== Karazany ===
* '''Lapoaly vy''' (''poêle en fer''): be mpampiasa amin’ny fandrahoan-tsakafo malagasy.
* '''[https://www.sante.fr/decryptage/nos-reponses/les-poeles-anti-adhesives-sont-elles-dangereuses Lapoaly antiadhesive]'''<ref>https://www.sante.fr/decryptage/nos-reponses/les-poeles-anti-adhesives-sont-elles-dangereuses</ref> (''poêle antiadhésive''): manampy amin’ny fanaovana sakafo tsy mila menaka be.
[[Sokajy:Kojakoja ao an-tokantrano]]
cosrpjx54imn3cxai4smtrx06wum8wh
Paul Rapatsalahy
0
294237
1146572
1144735
2026-07-04T04:45:18Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146572
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Paul Rapatsalahy|teraka=Taona 1911|toerana=Ambidivato, Antananarivo|maty=Febroary 1988|firenena=Madagasikara|karazana=Malagasy|asa=Mpanao gazety|asa hafa=Mpanoratra}}
'''Paul Rapatsalahy''' dia mpanao gazety, [[mpanoratra]], mpanonta boky ary mpandraharaha ara-[[kolontsaina malagasy]], teraka tamin'ny taona 1911 tao [[Ambidivato]], [[Antananarivo]], ary nodimandry tamin'ny volana Febroary 1988 tao Antananarivo. Anisan'ireo olo-malaza nandray anjara lehibe tamin'ny fampiroboroboana ny asa fanaovan-gazety, ny literatiora ary ny [[kolontsaina malagasy]] nandritra ny taonjato faha-20 izy.[https://www.akademia-malagasy.mg] {{Wayback|url=https://www.akademia-malagasy.mg/ |date=20260521195901 }}
== Fiainana sy asa ==
Fantatra tamin'ny solon'anarana hoe Idealy-Soa na Paul Kambetty i Paul Rapatsalahy. Nanomboka teo amin'ny sehatry ny asa [[fanaovan-gazety]] sy ny famoaham-boky izy, ary lasa iray amin'ireo mpisava lalana tamin'izany sehatra izany teto [[Madagasikara]]. Izy no nanorina ny trano pirinty Takariva sy ny gazety Takariva, izay isan'ireo [[gazety]] nahitana fiantraikany teo amin'ny tontolon'ny asa fanaovan-gazety [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]]. Ankoatra izany dia namoaka gazety maro tamin'ny teny malagasy sy teny frantsay ary nandray anjara tamin'ny fampandrosoana ny fampahalalam-baovao tamin'ny alalan'ny onjam-peo ihany koa izy.
Tsy voafetra tamin'ny asa fanaovan-gazety ny fandraisany anjara. Anisan'ireo tetikasa lehibe notanterahiny ny fananganana ny trano famokarana kapila [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] voalohany, ny fikarakarana ny fifaninanana Miss Madagascar voalohany izay nahafahan'ny kandidà malagasy nandray anjara tamin'ny fifaninanana Miss World, ary ny fananganana ny tranombakoka tsy miankina voalohany teto Madagasikara. Naneho ny fahalianany tamin'ny fifandraisana iraisam-pirenena koa izy tamin'ny naha-solontenan'ny [[UNESCO]] azy teto [[Madagasikara]] sy tamin'ny fanohanany ny fampiasana ny [[Fiteny esperantô|fiteny Esperanto]].[https://www.unesco.org/fr/countries/mg]
== Asa soratra ==
Mpikambana tao amin'ny [[Akademia Malagasy]] i Paul Rapatsalahy. Namokatra sanganasa maro izy, izay tombanana ho maherin'ny enimpolo. Ny asa sorany dia nahitana tantara foronina, lahatsoratra ary fanadihadiana [[Kolontsaina malagasy|ara-kolontsaina]] sy ara-tsosialy. Anisan'ireo sanganasany malaza ny:
* <nowiki>''Ilay tsipika mena''</nowiki>
* <nowiki>''Myra''</nowiki>
* <nowiki>''Fara''</nowiki>
* <nowiki>''Voahangy''</nowiki>
* <nowiki>''Lilia''</nowiki>
* lahatsoratra sy fanadihadiana maro momba ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina malagasy]].
Nampifangaro ny fitiavany ny kolontsaina malagasy sy ny traikefa azony nandritra ny dia maro nataony tany ivelany ny asa sorany. Na dia tsy dia nandray anjara mivantana tamin'ireo hetsika nasiônalista sasany aza izy, dia nankasitrahana noho ny ezaka nataony tamin'ny fiarovana sy fampiroboroboana ny kolontsaina malagasy.
== Fianakaviana ==
Paul Rapatsalahy dia rain'i José Rapatsalahy, izay mpanoratra malagasy ihany koa. José Rapatsalahy dia anisan'ireo [[mpanoratra]] nanana ny lazany teo amin'ny [[Literatioran' i Madagasikara|literatiora malagasy]] talohan'ny nahafatesany tamin'ny taona 1984.
== Marim-pakasitrahana ==
Noho ny asa sy ny fandraisany anjara tamin'ny fampandrosoana ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] sy ny fampahalalam-baovao teto [[Madagasikara]] dia nomena ny mari-boninahitra Commandeur de l'Ordre National Malgache i Paul Rapatsalahy.
Taorian'ny nahafatesany tamin'ny volana Febroary 1988 dia notsaroana hatrany ny lova navelany. Tamin'ny taona 2002 dia nomena ny anarany ny lalana iray ao Antananarivo ho fanomezam-boninahitra azy.
== Loharano ==
* https://www.akademia-malagasy.mg {{Wayback|url=https://www.akademia-malagasy.mg/ |date=20260521195901 }}
* https://www.unesco.org/fr/countries/mg
* https://www.nocomment.mg/storage/app/public/edito/0ovKGP88488687c649d5161280f24580253101.pdf
* https://www.inalco.fr/
== Jereo koa ==
* [[Akademia Malagasy]]
* [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]]
* [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]]
* [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]]
* [[David Jaomanoro]]
* [[Jean-Joseph Rabearivelo]]
* [[Jacques Rabemananjara]]
* [[Jean-Luc Raharimanana]]
* [[Michèle Rakotoson]]
* [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]]
* [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]]
* [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]]
* [[Esther Nirina]]
* [[Hajasoa Vololona Picard]]
* [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]]
* [[Pastora Rahajason]]
* [[Elie Rajaonarison]]
* [[Flavien Ranaivo]]
* [[Esther Razana]]
* [[Samuel Ratany]]
* [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1911]]
[[Sokajy:Mpanoratra Malagasy]]
6vbu7974aztn3t8wfayihh2bdcxlnnd
Dani Rodrik
0
296338
1146526
1122982
2026-07-03T21:39:50Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146526
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Dani Rodrik
|teraka=[[14 Aogositra]] [[1957]]
|toerana=[[Istanbul]], [[Tiorkia]]
|maty=
|firenena=[[Tiorkia]]
|mpiaraka=
|asa= [[Toekarena]]
|taona niasàna=
}}
'''Dani Rodrik''' dia mpahay toekarena [[Tiorkia]] teraka ny [[14 Aogositra]] [[1957]].
== Rohy ivelany ==
{{Commons-inline|Dani Rodrik}}
* {{en}} [http://drodrik.scholar.harvard.edu/ Tranonkala ofisialin'i Dani Rodrik] {{Wayback|url=http://drodrik.scholar.harvard.edu/ |date=20170126150704 }}
* {{en}} [https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers Ny fikarohana farany nataon'i Dani Rodrik] {{Wayback|url=https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers |date=20241110095049 }}
{{vangovango}}
[[Sokajy:Biôgrafia]]
[[Sokajy:Mpahay toekarena tiorka]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1957]]
7xipc2veyfokme5s6r5o92n799thrm9
Amaranthaceae
0
296363
1146434
1145924
2026-07-03T14:02:22Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1146434
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Amaranthus retroflexus full1.jpg|vignette|436x436px|''Amaranthus retroflexus'']]
Ny '''''Amaranthaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Ahitana karazana 800 mahery izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana 75 eo ho eo ity fianakaviana ity. Miseho amin' ny endrika dia [[hazobotry]] na [[zavamaniry ahitra]] izy ireo, izay hita any amin' ny faritra manana toetany antonony sy mafana ary miparitaka be. Ny fianakaviana ''Amaranthaceae'' dia ahitana indrindra ny vondron-karazana ''[[Amaranthus]]'', izay ahitana zavamaniry fanao haingo toy ny ''Amaranthus caudatus'', zavamaniry famboly toy ny ''Beta vulgaris'' subsp. ''vulgaris'' ([[betiravy]]) na [[ahidratsy]], ary koa ny ''[[Salicornia]]'' (ahitana ny [[Salicornia pachystachya|''Salicornia pachystachy''a]] na tombotsamaka), ny ''Spinacia oleracea'' ([[epinara]]) ary ''Beta vulgaris'' (izay tao amin' ny fianakaviana ''[[Chenopodiaceae]]'' taloha).
== Lisitry ny vondron-karazana ==
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[ITIS]]'' <small>(3</small> <small>Jona 2016)</small>:
* ''[[Achyranthes]]'' L.
* ''[[Aerva]]'' Forssk.
* ''[[Allenrolfea]]'' Kuntze
* ''[[Alternanthera]]'' Forssk.
* ''[[Amaranthus]]'' L.
* ''[[Aphanisma]]'' Nutt. ex Moq.
* ''[[Arthrocnemum]]'' Moq.
* ''[[Atriplex]]'' L.
* ''[[Axyris]]'' L.
* ''[[Bassia]]'' All.
* ''[[Beta]]'' L.
* ''[[Blutaparon]]'' Raf.
* ''[[Camphorosma]]'' L.
* ''[[Celosia]]'' L.
* ''[[Centrostachys]]'' Wall.
* ''[[Chamissoa]]'' Kunth
* ''[[Charpentiera]]'' Gaudich.
* ''[[Chenopodium]]'' L.
* ''[[Corispermum]]'' L.
* ''[[Cyathula]]'' Blume
* ''[[Cycloloma]]'' Moq.
* ''[[Deeringia]]'' R. Br.
* ''[[Digera]]'' Forssk.
* ''[[Dysphania]]'' R. Br.
* ''[[Enchylaena]]'' R. Br.
* ''[[Exomis]]'' Fenzl ex Moq.
* ''[[Extriplex]]'' E.H. Zacharias
* ''[[Froelichia]]'' Moench
* ''[[Gomphrena]]'' L.
* ''[[Gossypianthus]]'' Hook.
* ''[[Grayia]]'' Hook. & Arn.
* ''[[Guilleminea]]'' Kunth
* ''[[Halimione]]'' Aellen
* ''[[Halocnemum]]'' M. Bieb.
* ''[[Halogeton]]'' C.A. Mey.
* ''[[Hermbstaedtia]]'' Rchb.
* ''[[Holmbergia]]'' Hicken
* ''[[Iresine]]'' P. Browne
* ''[[Kochia]]'' Roth
* ''[[Krascheninnikovia]]'' Gueldenst.
* ''[[Lithophila]]'' Sw.
* ''[[Maireana]]'' Moq.
* ''[[Micromonolepis]]'' Ulbr.
* ''[[Monolepis]]'' Schrad.
* ''[[Nitrophila]]'' S. Watson
* ''[[Nototrichium]]'' (A. Gray) W.F. Hillebr.
* ''[[Patellifolia]]'' A.J. Scott, Ford-Lloyd & J.T. Williams
* ''[[Pfaffia]]'' Mart.
* ''[[Philoxerus]]'' R. Br.
* ''[[Polycnemum]]'' L.
* ''[[Proatriplex]]'' (W.A. Weber) Stutz & G.L. Chu
* ''[[Psilotrichum]]'' Blume
* ''[[Salicornia]]'' L.
* ''[[Salsola]]'' L.
* ''[[Sarcocornia]]'' A.J. Scott
* ''[[Spinacia]]'' L.
* ''[[Stutzia]]'' E.H. Zacharias
* ''[[Suaeda]]'' Forssk. ex J.F. Gmel.
* ''[[Suckleya]]'' A. Gray
* ''[[Tidestromia]]'' Standl.
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(3</small> <small>Jona 2016)</small> (fampitandremana: ity dia lisitra manta izay mety misy teny mitovy hevitra):
* ''[[Acanthochiton]]'' Torr.
* ''[[Achyrantes]]'' L.
* ''[[Achyranthes]]'' L.
* ''[[Achyropsis]]'' (Moq.) Benth. & Hook. f.
* ''[[Acnida]]'' L.
* ''[[Acnide]]'' Mitch.
* ''[[Acroglochin]]'' Schrad.
* ''[[Adoceton]]'' Raf.
* ''[[Adoketon]]'' Raf.
* ''[[Aellenia]]'' Ulbr.
* ''[[Aerua]]'' Juss.
* ''[[Aerva]]'' Forssk.
* ''[[Agathophora]]'' (Fenzl) Bunge
* ''[[Agathophytum]]'' Moq.
* ''[[Agriophyllum]]'' M. Bieb.
* ''[[Albersia]]'' Kunth
* ''[[Alexandra]]'' Bunge
* ''[[Allaganthera]]'' Mart.
* ''[[Allemania]]'' Endl.
* ''[[Allenrolfea]]'' Kuntze
* ''[[Allmania]]'' R. Br. ex Wight
* ''[[Allmaniopsis]]'' Suess.
* ''[[Allochlamys]]'' Moq.
* ''[[Alternanthera]]'' Forssk.
* ''[[Amarantellus]]'' Speg.
* ''[[Amarantesia]]'' Regel
* ''[[Amaranthoides]]'' Mill.
* ''[[Amaranthus]]'' L.
* ''[[Amblogyna]]'' Raf.
* ''[[Ambrina]]'' Spach
* ''[[Amorgine]]'' Raf.
* ''[[Anabasis]]'' L.
* ''[[Anisacantha]]'' R. Br.
* ''[[Anserina]]'' Dumort.
* ''[[Anthochlamys]]'' Fenzl
* ''[[Aphanisma]]'' Nutt. ex Moq.
* ''[[Apterantha]]'' C.H. Wright
* ''[[Archiatriplex]]'' G.L. Chu
* ''[[Argyrostachys]]'' Lopr.
* ''[[Armola]]'' (Kirschl.) Friche-Joset & Montandon
* ''[[Arthraerua]]'' (Kuntze) Schinz
* ''[[Arthrocnemum]]'' Moq.
* ''[[Arthrophytum]]'' Schrenk
* ''[[Arthrotrichum]]'' F. Muell.
* ''[[Atriplex]]'' L.
* ''[[Austrobassia]]'' Ulbr.
* ''[[Axyris]]'' L.
* ''[[Babbagia]]'' F. Muell.
* ''[[Bajan]]'' Adans.
* ''[[Baolia]]'' H.W. Kung & G.L. Chu
* ''[[Bassia]]'' All.
* ''[[Belowia]]'' Moq.
* ''[[Belutta]]'' Raf.
* ''[[Berzelia]]'' Mart.
* ''[[Beta]]'' L.
* ''[[Bienertia]]'' Bunge ex Boiss.
* ''[[Blackiella]]'' Aellen
* ''[[Blitanthus]]'' Rchb.
* ''[[Bliton]]'' Adans.
* ''[[Blitum]]'' L.
* ''[[Blutaparon]]'' Raf.
* ''[[Borith]]'' Adans.
* ''[[Borsczowia]]'' Bunge
* ''[[Bosea]]'' L.
* ''[[Bosia]]'' Mill.
* ''[[Botrydium]]'' Spach
* ''[[Brachylepis]]'' C.A. Mey. ex Ledeb.
* ''[[Bragantia]]'' Vand.
* ''[[Brandesia]]'' Mart.
* ''[[Brayulinea]]'' Small
* ''[[Brezia]]'' Moq.
* ''[[Cadelari]]'' Adans.
* ''[[Cadelaria]]'' Raf.
* ''[[Calicorema]]'' Hook. f.
* ''[[Calvelia]]'' Moq.
* ''[[Camphorata]]'' Zinn
* ''[[Camphorosma]]'' L.
* ''[[Caroxylon]]'' Thunb.
* ''[[Caspia]]'' Galushko
* ''[[Celosia]]'' L.
* ''[[Centema]]'' Hook. f.
* ''[[Centemopsis]]'' Schinz
* ''[[Centrostachys]]'' Wall.
* ''[[Ceratocarpus]]'' L.
* ''[[Ceratospermum]]'' Pers.
* ''[[Chamissoa]]'' Kunth
* ''[[Charpentiera]]'' Gaudich.
* ''[[Chenolea]]'' Thunb.
* ''[[Chenoleoides]]'' (Ulbr.) Botsch.
* ''[[Chenopodina]]'' (Moq.) Moq.
* ''[[Chenopodium]]'' L.
* ''[[Chionothrix]]'' Hook. f.
* ''[[Chlamyphorus]]'' Klatt
* ''[[Chnoanthus]]'' Phil.
* ''[[Choriptera]]'' Botsch.
* ''[[Cladostachys]]'' D. Don
* ''[[Climacoptera]]'' Botsch.
* ''[[Cocchia]]'' Boehm.
* ''[[Cochliospermum]]'' Lag.
* ''[[Codivalia]]'' Raf.
* ''[[Coilocarpus]]'' Domin
* ''[[Coilosperma]]'' Raf.
* ''[[Coluppa]]'' Adans.
* ''[[Comphrena]]'' Aubl.
* ''[[Copianthus]]'' Hill
* ''[[Corispermum]]'' L.
* ''[[Cornulaca]]'' Delile
* ''[[Cremnophyton]]'' Brullo & Pavone
* ''[[Crucita]]'' L.
* ''[[Cruzita]]'' L.
* ''[[Cyathobasis]]'' Aellen
* ''[[Cyathula]]'' Blume
* ''[[Cycloloma]]'' Moq.
* ''[[Cyphocarpa]]'' Lopr.
* ''[[Cyrilwhitea]]'' Ising
* ''[[Darniella]]'' Maire & Weiller
* ''[[Dasycalyx]]'' F. Muell.
* ''[[Dasysphaera]]'' Volkens ex Gilg
* ''[[Deeringia]]'' R. Br.
* ''[[Dendroportulaca]]'' Eggli
* ''[[Desmochaeta]]'' DC.
* ''[[Dicraurus]]'' Hook. f.
* ''[[Dicrurus]]'' Post & Kuntze
* ''[[Didymanthus]]'' Endl.
* ''[[Digera]]'' Forssk.
* ''[[Dimeiandra]]'' Raf.
* ''[[Dimeianthus]]'' Raf.
* ''[[Diotis]]'' Schreb.
* ''[[Dipteranthemum]]'' F. Muell.
* ''[[Dissocarpus]]'' F. Muell.
* ''[[Duriala]]'' (R.H. Anderson) Ulbr.
* ''[[Dysphania]]'' R. Br.
* ''[[Echinopsilon]]'' Moq.
* ''[[Eclotoripa]]'' Raf.
* ''[[Einadia]]'' Raf.
* ''[[Enchylaena]]'' R. Br.
* ''[[Eremochion]]'' Gilli
* ''[[Eremophea]]'' Paul G. Wilson
* ''[[Eremosemium]]'' Greene
* ''[[Eriochiton]]'' (R.H. Anderson) A.J. Scott
* ''[[Eriostylos]]'' C.C. Towns.
* ''[[Esfandiaria]]'' Charif & Aellen
* ''[[Eurotia]]'' Adans.
* ''[[Euxolus]]'' Raf.
* ''[[Everion]]'' Raf.
* ''[[Exomis]]'' Fenzl ex Moq.
* ''[[Extriplex]]'' E.H. Zacharias
* ''[[Fadenia]]'' Aellen & C.C. Towns.
* ''[[Fredolia]]'' (Coss. & Durieu ex Bunge) Ulbr.
* ''[[Fremontia]]'' Torr.
* ''[[Froehlichia]]'' Endl.
* ''[[Froelichia]]'' Moench
* ''[[Froelichiella]]'' R.E. Fr.
* ''[[Galliaria]]'' Bubani
* ''[[Gamanthus]]'' Bunge
* ''[[Gandola]]'' Raf.
* ''[[Girgensohnia]]'' Bunge ex Fenzl
* ''[[Glomeraria]]'' Cav.
* ''[[Goerziella]]'' Urb.
* ''[[Gomotriche]]'' Turcz.
* ''[[Gomphraena]]'' Jacq.
* ''[[Gomphrena]]'' L.
* ''[[Goniotriche]]'' Turcz.
* ''[[Gonufas]]'' Raf.
* ''[[Gossypianthus]]'' Hook.
* ''[[Grayia]]'' Hook. & Arn.
* ''[[Gromphaena]]'' St.-Lager
* ''[[Grubovia]]'' Freitag & G. Kadereit
* ''[[Guilleminea]]'' Kunth
* ''[[Gyroptera]]'' Botsch.
* ''[[Hablitzia]]'' M. Bieb.
* ''[[Halanthium]]'' K. Koch
* ''[[Halarchon]]'' Bunge
* ''[[Halimione]]'' Aellen
* ''[[Halimocnemis]]'' C.A. Mey.
* ''[[Halimocnemum]]'' Lindemann
* ''[[Halocharis]]'' Moq.
* ''[[Halocnemum]]'' M. Bieb.
* ''[[Halogeton]]'' C.A. Mey.
* ''[[Halopeplis]]'' Bunge ex Ung.-Sternb.
* ''[[Halosarcia]]'' Paul G. Wilson
* ''[[Halostachys]]'' C.A. Mey. ex Schrenk
* ''[[Halothamnus]]'' Jaub. & Spach
* ''[[Halotis]]'' Bunge
* ''[[Haloxanthium]]'' Ulbr.
* ''[[Haloxylon]]'' Bunge
* ''[[Hammada]]'' Iljin
* ''[[Hebanthe]]'' Mart.
* ''[[Hebanthodes]]'' Pedersen
* ''[[Hebeanthe]]'' Rchb.
* ''[[Helicilla]]'' Moq.
* ''[[Hemichroa]]'' R. Br.
* ''[[Hemisteirus]]'' F. Muell.
* ''[[Henonia]]'' Moq.
* ''[[Herbstia]]'' Sohmer
* ''[[Hermbstaedtia]]'' Rchb.
* ''[[Hermstaedtia]]'' Steud.
* ''[[Heterostachys]]'' Ung.-Sternb.
* ''[[Holmbergia]]'' Hicken
* ''[[Hoplotheca]]'' Spreng.
* ''[[Horaninovia]]'' Fisch. & C.A. Mey.
* ''[[Hyparete]]'' Raf.
* ''[[Hypocylix]]'' Woł.
* ''[[Iljinia]]'' Korovin ex Iljin
* ''[[Indobanalia]]'' A.N. Henry & B. Roy
* ''[[Ireneis]]'' Moq.
* ''[[Irenella]]'' Suess.
* ''[[Iresine]]'' P. Browne
* ''[[Isgarum]]'' Raf.
* ''[[Kali]]'' Mill.
* ''[[Kalidiopsis]]'' Aellen
* ''[[Kalidium]]'' Moq.
* ''[[Kentropsis]]'' Moq.
* ''[[Kirilowia]]'' Bunge
* ''[[Kochia]]'' Roth
* ''[[Kranikofa]]'' Raf.
* ''[[Krascheninnikovia]]'' Gueldenst.
* ''[[Krasnikovia]]'' Raf.
* ''[[Lagenantha]]'' Chiov.
* ''[[Lagrezia]]'' Moq.
* ''[[Langia]]'' Endl.
* ''[[Lecanocarpus]]'' Nees, T. Nees & Sinning
* ''[[Lecosia]]'' Pedersen
* ''[[Lepiphaia]]'' Raf.
* ''[[Lestibondesia]]'' Rchb.
* ''[[Lestibudesia]]'' Thouars
* ''[[Leucosphaera]]'' Gilg
* ''[[Lipandra]]'' Moq.
* ''[[Lithophila]]'' Sw.
* ''[[Londesia]]'' Fisch. & C.A. Mey.
* ''[[Lophocarpus]]'' Link
* ''[[Lophoxera]]'' Raf.
* ''[[Lopriorea]]'' Schinz
* ''[[Maireana]]'' Moq.
* ''[[Malacocera]]'' R.H. Anderson
* ''[[Manochlamys]]'' Aellen
* ''[[Marcelliopsis]]'' Schinz
* ''[[Mechowia]]'' Schinz
* ''[[Meiomeria]]'' Standl.
* ''[[Melanocarpum]]'' Hook. f.
* ''[[Mengea]]'' Schauer
* ''[[Microcnemum]]'' Ung.-Sternb.
* ''[[Microgynoecium]]'' Hook. f.
* ''[[Micromonolepis]]'' Ulbr.
* ''[[Micropeplis]]'' Bunge
* ''[[Mogiphanes]]'' Mart.
* ''[[Monolepis]]'' Schrad.
* ''[[Montelia]]'' (Moq.) A. Gray
* ''[[Morrisiella]]'' Aellen
* ''[[Muratina]]'' Maire
* ''[[Nanophyton]]'' Less.
* ''[[Nelsia]]'' Schinz
* ''[[Neobassia]]'' A.J. Scott
* ''[[Neobotrydium]]'' Moldenke
* ''[[Neocentema]]'' Schinz
* ''[[Neopreissia]]'' Ulbr.
* ''[[Nevrolis]]'' Raf.
* ''[[Ninanga]]'' Raf.
* ''[[Nitrophila]]'' S. Watson
* ''[[Nitrosalsola]]'' Tzvelev
* ''[[Noaea]]'' Moq.
* ''[[Nothosaerva]]'' Wight
* ''[[Nototrichium]]'' W.F. Hillebr.
* ''[[Nucularia]]'' Batt.
* ''[[Nyssanthes]]'' R. Br.
* ''[[Obione]]'' Gaertn.
* ''[[Ofaiston]]'' Raf.
* ''[[Omegandra]]'' G.J. Leach & C.C. Towns.
* ''[[Oplotheca]]'' Nutt.
* ''[[Oreobliton]]'' Durieu
* ''[[Orthosporum]]'' (R. Br.) T. Nees
* ''[[Osteocarpum]]'' F. Muell.
* ''[[Ouret]]'' Adans.
* ''[[Oxybasis]]'' Kar. & Kir.
* ''[[Pachycornia]]'' Hook. f.
* ''[[Pachypharynx]]'' Aellen
* ''[[Panderia]]'' Fisch. & C.A. Mey.
* ''[[Pandiaka]]'' (Moq.) Hook. f.
* ''[[Patellifolia]]'' A.J. Scott, Ford-Lloyd & J.T. Williams
* ''[[Pedersenia]]'' Holub
* ''[[Pentrius]]'' Raf.
* ''[[Petrosimonia]]'' Bunge
* ''[[Pfaffia]]'' Mart.
* ''[[Philoxerus]]'' R. Br.
* ''[[Physandra]]'' Botsch.
* ''[[Physogeton]]'' Jaub. & Spach
* ''[[Piptoptera]]'' Bunge
* ''[[Pityranthus]]'' Mart.
* ''[[Pleuropetalum]]'' Hook. f.
* ''[[Pleuropterantha]]'' Franch.
* ''[[Poechia]]'' Endl.
* ''[[Polycnemum]]'' L.
* ''[[Polyrhabda]]'' C.C. Towns.
* ''[[Proatriplex]]'' (W.A. Weber) Stutz & G.L. Chu
* ''[[Pseudocentema]]'' Chiov.
* ''[[Pseudodigera]]'' Chiov.
* ''[[Pseudogomphrena]]'' R.E. Fr.
* ''[[Pseudoplantago]]'' Suess.
* ''[[Pseudosericocoma]]'' Cavaco
* ''[[Psilodigera]]'' Suess.
* ''[[Psilotrichopsis]]'' C.C. Towns.
* ''[[Psilotrichum]]'' Blume
* ''[[Pterocalyx]]'' Schrenk
* ''[[Pterochiton]]'' Torr. & Frém.
* ''[[Ptilothus]]'' Dumort.
* ''[[Ptilotus]]'' R. Br.
* ''[[Pupalia]]'' Juss.
* ''[[Quaternella]]'' Pedersen
* ''[[Rhagodia]]'' R. Br.
* ''[[Rhaphidophyton]]'' Iljin
* ''[[Robynsiella]]'' Suess.
* ''[[Rodetia]]'' Moq.
* ''[[Rosea]]'' Mart.
* ''[[Rosifax]]'' C.C. Towns.
* ''[[Roubieva]]'' Moq.
* ''[[Rovillia]]'' Bubani
* ''[[Roycea]]'' C.A. Gardner
* ''[[Rumicastrum]]'' Ulbr.
* ''[[Salicornia]]'' L.
* ''[[Salsola]]'' L.
* ''[[Saltia]]'' R. Br. ex Moq.
* ''[[Sarcathria]]'' Raf.
* ''[[Sarcocornia]]'' A.J. Scott
* ''[[Sarratia]]'' Moq.
* ''[[Schanginia]]'' C.A. Mey.
* ''[[Schoberia]]'' C.A. Mey.
* ''[[Sclerobassia]]'' Ulbr.
* ''[[Scleroblitum]]'' Ulbr.
* ''[[Sclerocalymma]]'' Asch.
* ''[[Sclerochlamys]]'' F. Muell.
* ''[[Sclerolaena]]'' R. Br.
* ''[[Scleropus]]'' Schrad.
* ''[[Sclerostegia]]'' Paul G. Wilson
* ''[[Sedobassia]]'' Freitag & G. Kadereit
* ''[[Seidlitzia]]'' Bunge ex Boiss.
* ''[[Senniella]]'' Aellen
* ''[[Sericocoma]]'' Fenzl
* ''[[Sericocomopsis]]'' Schinz
* ''[[Sericoma]]'' C. Krauss
* ''[[Sericorema]]'' (Hook. f.) Lopr.
* ''[[Sericostachys]]'' Gilg & Lopr.
* ''[[Sertuernera]]'' Mart.
* ''[[Sevada]]'' Moq.
* ''[[Siamosia]]'' K. Larsen & Pedersen
* ''[[Soda (zavamaniry)|Soda]]'' (Dumort.) Fourr.
* ''[[Spinacia]]'' L.
* ''[[Stachyarpagophora]]'' M. Gómez
* ''[[Steiremis]]'' Raf.
* ''[[Stelligera]]'' A.J. Scott
* ''[[Stilbanthus]]'' Hook. f.
* ''[[Stutzia]]'' E.H. Zacharias
* ''[[Suaeda]]'' Forssk. ex J.F. Gmel.
* ''[[Suckleya]]'' A. Gray
* ''[[Sukana]]'' Adans.
* ''[[Surreya]]'' R. Masson & G. Kadereit
* ''[[Sympegma]]'' Bunge
* ''[[Syoctonum]]'' Bernh.
* ''[[Tecticornia]]'' Hook. f.
* ''[[Tegicornia]]'' Paul G. Wilson
* ''[[Telanthera]]'' R. Br.
* ''[[Teleianthera]]'' Endl.
* ''[[Teloxys]]'' Moq.
* ''[[Teutliopsis]]'' (Dumort.) Čelak.
* ''[[Theleophyton]]'' (Hook. f.) Moq.
* ''[[Threlkeldia]]'' R. Br.
* ''[[Tidestromia]]'' Standl.
* ''[[Traganopsis]]'' Maire & Wilczek
* ''[[Traganum]]'' Delile
* ''[[Trichinium]]'' R. Br.
* ''[[Trichuriella]]'' Bennet
* ''[[Trikalis]]'' Raf.
* ''[[Uretia]]'' Raf.
* ''[[Volkensinia]]'' Schinz
* ''[[Vulvaria]]'' Bubani
* ''[[Woehleria]]'' Griseb.
* ''[[Xeraea]]'' Kuntze
* ''[[Xerandra]]'' Raf.
* ''[[Xerosiphon]]'' Turcz.
* ''[[Xylosalsola]]'' Tzvelev
* ''[[Yervamora]]'' Kuntze
* ''[[Zuckia]]'' Standl.
== Jereo koa ==
lslhkp1vjbceowkr1zgvw0fkv22hur2
Caryophyllales
0
297160
1146601
1126620
2026-07-04T09:08:19Z
Thelezifor
15140
1146601
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Gypsophila repens0.jpg|vignette|396x396px|''Gypsophila repens'' (''Caryophyllaceae'')]]
Ny '''Caryophyllales''' (na '''''Centrospermales''''' sy '''Curvembryales''' teo aloha) dia filaharan-javamaniry [[roa ravin-tsimoka]] ahitana fianakaviana 38 (araka ny [[Fanasokajiana APG IV]] farany) sy karazany 8 600. Ity filaharana ity dia mazava tsara ny maha mônôfiletika azy. Ny ankabeazan' ireo karazana ireo dia zavamaniry tia nofon-tany voakorontana sady tia [[azôta]] sady mamokatra betalainina. Amin' ny hevitr' io anarana io ankehitriny dia ahitana vondrom-pianakaviana izay tsy dia mazava loatra ny fitoviana araka endrika (antsoina hoe [[Polygonales]] taloha), izay tsy mamokatra betalainina mihitsy, ary misy fianakaviana maro ahitana karazana mpihinana biby (toy ny ''[[Droseraceae]]'' sy ny ''[[Nepenthaceae]]''). Anisan' ny fantatra ndrindra ny ''[[Cactaceae]]'' ([[raketa]]), ny ''[[Beta]]'' ([[betiravy]]), ny [[epinara]], ny ''[[Amaranthus]]'', ny ''[[Aizoaceae]]'', ny ''[[Drosera]]'', ny ''[[Dionaea muscipula]]'', ny ''[[Nepenthaceae|Nepenthes]]'', ny ''[[Bougainvillea]]'' (laingomena). Maro amin' ny zavamaniry mpikambana ao no be ranony sy matevin-dravina sy manana taho be nofo malemy.
== Lisitry ny fianakaviana ==
Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG IV]] (2016), dia ampiana ireto fianakaviana vaovao ireto ny lisitry ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Caryophyllales: ''Kewaceae'' ''sy'' ''Macarthuriaceae'' ary ''Microteaceae'', ankoatra izany ny ''Petiveriaceae'' dia nnosarahina amin' ny ''Phytolaccaceae''.
Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG III]] (2009) dia ahitana ireto fianakaviana manaraka ireto io filaharana io:
* ''Achatocarpaceae'' Heimerl (1934)
* ''[[Aizoaceae]]'' Martinov (1820)
* ''[[Amaranthaceae]]'' Juss. (1789)
* ''Anacampserotaceae'' Eggli & Nyffeler (2010, in press)
* ''Ancistrocladaceae'' Planch. ex Walp. (1851)
* ''Asteropeiaceae'' Takht. ex Reveal & Hoogland (1990)
* ''Barbeuiaceae'' Nakai (1942)
* ''[[Basellaceae]]'' Raf. (1837)
* ''[[Cactaceae]]'' Juss. (1789)
* ''Caryophyllaceae'' Juss. (1789)
* ''[[Didiereaceae]]'' Radlk. (1896)
* ''Dioncophyllaceae'' Airy Shaw (1952)
* ''[[Droseraceae]]'' Salisb. (1808)
* ''[[Drosophyllaceae]]'' Chrtek, Slavíková & Studnicka (1989)
* ''Frankeniaceae'' Desv. (1817)
* ''Gisekiaceae'' Nakai (1942)
* ''Halophytaceae'' A.Soriano (1984)
* ''Limeaceae'' Shipunov ex Reveal (2005)
* ''Lophiocarpaceae'' Doweld & Reveal (2008)
* ''[[Molluginaceae]]'' Bartl. (1825)
* ''Montiaceae'' Raf. (1820)
* ''[[Nepenthaceae]]'' Dumort. (1829)
* ''[[Nyctaginaceae]]'' Juss. (1789)
* ''[[Physena|Physenaceae]]'' Takht. (1985)
* ''Phytolaccaceae'' R.Br. (1818)
* ''Plumbaginaceae'' Juss. (1789)
* ''[[Polygonaceae]]'' Juss. (1789)
* ''Portulacaceae'' Juss. (1789)
* ''Rhabdodendraceae'' Prance (1968)
* ''Sarcobataceae'' Behnke (1997)
* ''Simmondsiaceae'' Tiegh. (1900)
* ''Stegnospermataceae'' Nakai (1942)
* ''Talinaceae'' Doweld (2001)
* ''Tamaricaceae'' Link (1821)
31nh8392x4vcb7lgwah4mg2za0uxlb1
Lamiales
0
297363
1146583
1127371
2026-07-04T08:27:47Z
Thelezifor
15140
1146583
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mentha spicata-IMG 6186.jpg|vignette|356x356px|''Mentha spicata'']]
[[Sary:Ocimum basilicum 8zz.jpg|vignette|248x248px|''Ocimum basilicum'']]
Ny '''Lamiales''' dia filaharan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny klady ''Asteranae'' ao an' ny ''[[Eudicotyledoneae]]'' ary ao amin 'ny kilasy [[Magnoliopsida]]'''.''' Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG IV]] dia misy fianakaviana 24 ity filaharana ity, ary misy karazana 23 810 eo ho eo voatsinjara amin' ny vondron-karazany 1 059, misy solontena hita manerana izao tontolo izao. Anisan' ny mpikambana malaza na manan-danja ara-toekarena amin' ity filaharana ny zavamaniry manitra sy fanao sakafo ary fanao fanafody toy ny bazilika na kiranjaivazaha na romba (''[[Ocimum basilicum]]''), ny [[solila]] (''Mentha''), kanda (''[[Salvia]]''), hazonjanahary (''[[Leonotis nepetifolia]]''), [[Ôliva (zavamaniry)|ôliva]] (''[[Olea europaea]]''), ny jasmina (''[[Jasminum]]''), ny tsimbolaotra (''[[Streptocarpus]]''), ny zakaranda (''[[Jacaranda]]''), ny seva (''[[Buddleja]]'') ary ny maho (''[[Sesamum]]'').
== Fanasokajiana ==
=== Lisitry ny fianakaviana ===
Inty ny lisitry ny fianakaviana araka ny fanasokajian' i Conquist (1981) izay misy fianakaviana 4:
* ''[[Boraginaceae]]'' (tsy hita ao amin' ny [[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] fa hita kosa tao amin' ny [[Fanasokajiana APG III|APG III]])
* ''[[Lamiaceae]]''
* ''[[Lennoaceae]]'' (tsy hita ao amin' ny APG II, III, IV)
* ''[[Verbenaceae]]''
Inty ny lisitry ny fianakaviana araka ny [[Fanasokajiana APG IV|fanasokajian' ny APG IV]] (2016) izay misy fianakaviana 26:
* ''[[Acanthaceae]]''
* ''Bignoniaceae''
* ''Byblidaceae''
* ''Calceolariaceae''
* ''Carlemanniaceae''
* ''Gesneriaceae''
* ''[[Lamiaceae]]''
* ''Lentibulariaceae''
* ''Linderniaceae''
* ''Martyniaceae''
* ''Mazaceae''
* ''[[Oleaceae]]''
* ''Orobanchaceae''
* ''Paulowniaceae''
* ''Pedaliaceae''
* ''Peltantheraceae''
* ''Phrymaceae''
* ''Plantaginaceae''
* ''Plocospermataceae''
* ''Schlegeliaceae''
* ''Scrophulariaceae''
* ''Stilbaceae''
* ''Tetrachondraceae''
* ''Thomandersiaceae''
* ''[[Verbenaceae]]''
* ''Wightiaceae''
1xy4es799jrxn379q37mh1zqtn1x2vi
Massoud Pezechkian
0
298388
1146574
1132914
2026-07-04T05:11:18Z
HarryWurst
36292
1146574
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Masoud Pezeshkian 20250202 (cropped).jpg
|anarana=Massoud Pezechkian
|teraka=29 Septambra 1954
|maty=
|firenena= {{Iràna}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''Massoud Pezechkian''' ([[fiteny persana|Persana]]: مسعود پزشکیان Masoud-e Pezhkiyan; teraka ny 29 Septambra 1954 tao Mahabad, [[Azerbaijàna Iraniana]], {{Iran}}) dia [[mpanao politika]] Iraniana ary filohan'ny Repoblika Islamika ao {{Iran}} hatramin'ny taona 2024.
== Filohan' Iran ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany:
![[Sary:State flag of Iran (1964–1980).svg|40px]] Filohan'[[Irana]] [[Sary:Lion_and_Sun.svg|40px]]
!mpandimby:
|-align="center"
| [[Mohammed Mochber]]<br/> (2024) || [[Massoud Pezechkian]]<br/> 2024-2026 || [[Reza Pahlavi]] 2026- <br/>
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
[[de:Massud Peseschkian]]
{{commonscat|Masoud Pezeshkian}}
[[sokajy:mpanao politika iràna]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1954]]
[[Sokajy:Filoham-pirenena irana]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 2026]]
h0gkm30yna1a0cjdc3n0x72b4mettvp
Celosia
0
298959
1146510
1134773
2026-07-03T16:24:04Z
Thelezifor
15140
1146510
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Celosia argentea4.jpg|vignette|422x422px|''Celosia argentea'']]
Ny '''''Celosia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] isan-taona ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. Ambolena hatao haingo (noho ny vondromboniny miendrika sampaho mahavariana) na indraindray hatao sakafo (noho ny raviny azo hanina mitovy amin' ny [[epinara]], na ny vihim-boany) ny karazana sasany. Ahi-dratsy fahita eny an-tanimboly ny karazana sasany. Manome voniny miendrika volom-borona ny vondrona ''Plumosa'', fa ny vondrona ''Olympia'' kosa dia manana vondrombony miendrika sanga miolikolika. Anisan' ny karazana fantatra indrindra ireto tanisaina ireto: ''[[Celosia argentea]]'' (anandasoa, mamiratsy), ''Celosia isertii,'' ''Celosia leptostachya,'' ''Celosia odorata,'' ''[[Celosia trigyna]]'' (ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo) ary ''[[Celosia cristata]]'' (sangasanga, sangasanganakoholahy).
== Fiforonan-teny ==
[[Sary:Celosia spicata.jpg|vignette|316x316px|''Celosia spicata'']]
Ny teny hoe ''Celosia'' dia avy amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe ''keleos'', midika hoe "mirehitra", ilazana ny voniny miendrika lelafo.
== Karazana ==
=== Karazana nofantenana ===
Ahitana karazana 50 eo ho eo, indrindra avy any amin' ny faritra manana toetany mafana sy toetany antonony any [[Amerika]] sy atỳ [[Afrika]], anisan' izany ireto:
* ''Celosia anthelminthica''
* ''[[Celosia argentea]]''
* ''Celosia chiapensis''
* ''[[Celosia cristata]]''
* ''Celosia digynia''
* ''Celosia dioica''
* ''Celosia elegantissima''
* ''Celosia eriantha''
* ''Celosia fadeniorum''
* ''Celosia floribunda''
* ''Celosia globosa''
* ''Celosia grandifolia''
* ''Celosia hastata''
* ''Celosia humbertiana''
* ''Celosia isertii''
* ''Celosia leptostachya''
* ''Celosia linearis''
* ''Celosia longifolia''
* ''Celosia major''
* ''Celosia moquini''
* ''Celosia'' ''nitida''
* ''Celosia odorata''
* ''Celosia orcutti''
* ''Celosia palmeri''
* ''Celosia patentiloba''
* ''Celosia'' ''persicaria''
* ''Celosia polystachia''
* ''Celosia salicifolia''
* ''Celosia schweinfurthiana''
* ''[[Celosia spicata]]''
* ''Celosia splendens''
* ''Celosia taitoensis''
* ''[[Celosia trigyna]]''
* ''Celosia tristata''
* ''Celosia virgata''
* ''Celosia virgata''
* ''Celosia whitei''
=== Karazana natao tao taloha ===
Indreto ny karazana napetraka tao amin' ny ''Celosia'' taloha:
* ''Chamissoa altissima'' <small>(Jacq.) Kunth</small> (←''Celosia tomentosa'' <small>Humb. & Bonpl. ex Schult.</small>)
* ''Deeringia amaranthoides'' <small>(Lam.) Merr.</small> (←''Celosia baccata'' <small>Retz.</small>)
* ''Deeringia polysperma'' <small>(Roxb.) Moq.</small> (←''Celosia polysperma'' <small>Roxb.</small>)
* ''Iresine diffusa'' <small>Humb. & Bonpl. ex Willd.</small> (←''Celosia paniculata'' <small>L.</small>)
=== Lisitry ny karazana ===
Inty ny lisitry ny karazana izay mety misy anarana mitovy hevitra:
* ''Celosia acroprosodes''
* ''Celosia angustifolia''
* ''Celosia anthelminthica''
* ''[[Celosia argentea]]''
* ''Celosia argenteiformis''
* ''Celosia bakeri''
* ''Celosia benguellensis''
* ''Celosia bonnivairii''
* ''Celosia brevispicata''
* ''Celosia castrensis''
* ''Celosia caudata''
* ''Celosia chenopodiifolia''
* ''Celosia coccinea''
* ''Celosia cuneifolia''
* ''Celosia debilis''
* ''Celosia dewevreana''
* ''Celosia digyna''
* ''Celosia echinulata''
* ''Celosia elegantissima''
* ''Celosia exellii''
* ''Celosia expansifila''
* ''Celosia fadenorum''
* ''Celosia falcata''
* ''Celosia fleckii''
* ''Celosia floribunda''
* ''Celosia gnaphaloides''
* ''Celosia gracilenta''
* ''Celosia grandifolia''
* ''Celosia hastata''
* ''Celosia herbacea''
* ''Celosia humilis''
* ''Celosia isertii''
* ''Celosia lanata''
* ''Celosia laxa''
* ''Celosia leptostachya''
* ''Celosia loandensis''
* ''Celosia longifolia''
* ''Celosia longistyla''
* ''Celosia macrocarpa''
* ''[[Celosia madagascariensis]]''
* ''Celosia margaritacea''
* ''Celosia marilandica''
* ''Celosia melanocarpos''
* ''Celosia minutiflora''
* ''Celosia moquinii''
* ''Celosia namaensis''
* ''Celosia nana''
* ''Celosia nervosa''
* ''Celosia nitida''
* ''Celosia oblongocarpa''
* ''Celosia odorata''
* ''Celosia pallida''
* ''Celosia pandurata''
* ''Celosia paniculata''
* ''Celosia patentiloba''
* ''Celosia persicaria''
* ''Celosia pleiogyna''
* ''Celosia polygonoides''
* ''Celosia polystachia''
* ''Celosia procumbens''
* ''Celosia pseudovirgata''
* ''Celosia pulchella''
* ''Celosia pyramidalis''
* ''Celosia recurva''
* ''Celosia richardsiae''
* ''Celosia schaeferi''
* ''Celosia schinzii''
* ''Celosia schweinfurthiana''
* ''Celosia semperflorens''
* ''Celosia spathulifolia''
* ''[[Celosia spicata]]''
* ''Celosia splendens''
* ''Celosia staticodes''
* ''Celosia stuhlmanniana''
* ''Celosia thyrsiflora''
* ''Celosia toenjesii''
* ''Celosia tomentosa''
* ''Celosia tonjesii''
* ''[[Celosia trigyna]]''
* ''Celosia vanderystii''
* ''Celosia welwitschii''
* ''Celosia virgata''
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Celosia argentea]]'' -- anandasoa, mamiratsy
* ''[[Celosia baronii]]'' (tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* ''[[Celosia argentea var. cristata|Celosia cristata]]'' (= ''Celosia argentea var cristata'') -- sangasanga, sangasanganakoholahy
* ''[[Celosia humbertiana]]'' (tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* ''[[Celosia leptostachya]]''
* ''[[Celosia spicata]]''
* ''[[Celosia trigyna]]'' -- ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo
Nafindra ao amin' ny antokon-javamaniry ''[[Lagrezia]]'' ka lasa antsoina hoe ''[[Lagrezia madagascariensis]]'' ny ''[[Celosia madagascariensis]]'' (tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Célosia cristata plante rose-rouge.JPG|vignette|228x228px|''Celosia cristata'' (mena sy volomparasy vony)]]
[[Sary:Célosia cristata plante jaune 2.JPG|vignette|240x240px|''Celosia cristata'' (mavo vony)]]
Toy izao ny tsinjnara toeran' ny karazana sasany ao amin' ny ''Celosia'':
* [[Amerika Afovoany]]: ''Celosia chiapensis, Celosia digynia, Celosia dioica, Celosia floribunda, Celosia moquini, Celosia'' ''nitida, Celosia orcutti, Celosia palmeri, Celosia polystachia, Celosia virgata, Celosia whitei''
* [[Amerika Atsimo]]: ''Celosia eriantha, Celosia grandifolia, Celosia humbertiana, Celosia longifolia, Celosia major, Celosia'' ''persicaria, Celosia salicifolia, Celosia virgata''
* [[Afrika]]: ''Celosia anthelminthica, Celosia elegantissima, Celosia fadeniorum, Celosia globosa, Celosia hastata, Celosia'' ''isertii, Celosia leptostachya, Celosia linearis, Celosia patentiloba, Celosia schweinfurthiana, Celosia splendens, Celosia trigyna''
* Karazana roa fotsiny no hita any [[Karaîba|Karaiba]] ka anisany ny ''Celosia nitida'', ary roa any [[Azia]] ka anisany ny ''Celosia taitoensis''.
== Jereo koa ==
* ''[[Chamissoa]]''
* ''[[Deeringia]]''
* ''[[Iresine]]''
* ''[[Lagrezia]]''
fn8i3a57yh56poyc3sp070irkl0c2h3
1146512
1146510
2026-07-03T16:47:04Z
Thelezifor
15140
Nandamina lahatsoratra
1146512
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Celosia argentea4.jpg|vignette|422x422px|''Celosia argentea'']]
Ny '''''Celosia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] isan-taona ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. Ambolena hatao haingo (noho ny vondromboniny miendrika sampaho mahavariana) na indraindray hatao sakafo (noho ny raviny azo hanina mitovy amin' ny [[epinara]], na ny vihim-boany) ny karazana sasany. Ahi-dratsy fahita eny an-tanimboly ny karazana sasany. Manome voniny miendrika volom-borona ny vondrona ''Plumosa'', fa ny vondrona ''Olympia'' kosa dia manana vondrombony miendrika sanga miolikolika. Anisan' ny karazana fantatra indrindra ireto tanisaina ireto: ''[[Celosia argentea]]'' (anandasoa, mamiratsy), ''Celosia isertii,'' ''Celosia leptostachya,'' ''Celosia odorata,'' ''[[Celosia trigyna]]'' (ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo) ary ''[[Celosia cristata]]'' (sangasanga, sangasanganakoholahy).
== Fiforonan-teny ==
[[Sary:Celosia spicata.jpg|vignette|316x316px|''Celosia spicata'']]
Ny teny hoe ''Celosia'' dia avy amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe ''keleos'', midika hoe "mirehitra", ilazana ny voniny miendrika lelafo.
== Karazana ==
=== Karazana nofantenana ===
Ahitana karazana 50 eo ho eo, indrindra avy any amin' ny faritra manana toetany mafana sy toetany antonony any [[Amerika]] sy atỳ [[Afrika]], anisan' izany ireto:
* ''Celosia anthelminthica''
* ''[[Celosia argentea]]''
* ''Celosia chiapensis''
* ''[[Celosia cristata]]''
* ''Celosia digynia''
* ''Celosia dioica''
* ''Celosia elegantissima''
* ''Celosia eriantha''
* ''Celosia fadeniorum''
* ''Celosia floribunda''
* ''Celosia globosa''
* ''Celosia grandifolia''
* ''Celosia hastata''
* ''Celosia humbertiana''
* ''Celosia isertii''
* ''Celosia leptostachya''
* ''Celosia linearis''
* ''Celosia longifolia''
* ''Celosia major''
* ''Celosia moquini''
* ''Celosia'' ''nitida''
* ''Celosia odorata''
* ''Celosia orcutti''
* ''Celosia palmeri''
* ''Celosia patentiloba''
* ''Celosia'' ''persicaria''
* ''Celosia polystachia''
* ''Celosia salicifolia''
* ''Celosia schweinfurthiana''
* ''[[Celosia spicata]]''
* ''Celosia splendens''
* ''Celosia taitoensis''
* ''[[Celosia trigyna]]''
* ''Celosia tristata''
* ''Celosia virgata''
* ''Celosia virgata''
* ''Celosia whitei''
=== Karazana natao tao taloha ===
Indreto ny karazana napetraka tao amin' ny ''Celosia'' taloha:
* ''Chamissoa altissima'' <small>(Jacq.) Kunth</small> (←''Celosia tomentosa'' <small>Humb. & Bonpl. ex Schult.</small>)
* ''Deeringia amaranthoides'' <small>(Lam.) Merr.</small> (←''Celosia baccata'' <small>Retz.</small>)
* ''Deeringia polysperma'' <small>(Roxb.) Moq.</small> (←''Celosia polysperma'' <small>Roxb.</small>)
* ''Iresine diffusa'' <small>Humb. & Bonpl. ex Willd.</small> (←''Celosia paniculata'' <small>L.</small>)
=== Lisitry ny karazana ===
Inty ny lisitry ny karazana izay mety misy anarana mitovy hevitra:
* ''Celosia acroprosodes''
* ''Celosia angustifolia''
* ''Celosia anthelminthica''
* ''[[Celosia argentea]]''
* ''Celosia argenteiformis''
* ''Celosia bakeri''
* ''Celosia benguellensis''
* ''Celosia bonnivairii''
* ''Celosia brevispicata''
* ''Celosia castrensis''
* ''Celosia caudata''
* ''Celosia chenopodiifolia''
* ''Celosia coccinea''
* ''Celosia cuneifolia''
* ''Celosia debilis''
* ''Celosia dewevreana''
* ''Celosia digyna''
* ''Celosia echinulata''
* ''Celosia elegantissima''
* ''Celosia exellii''
* ''Celosia expansifila''
* ''Celosia fadenorum''
* ''Celosia falcata''
* ''Celosia fleckii''
* ''Celosia floribunda''
* ''Celosia gnaphaloides''
* ''Celosia gracilenta''
* ''Celosia grandifolia''
* ''Celosia hastata''
* ''Celosia herbacea''
* ''Celosia humilis''
* ''Celosia isertii''
* ''Celosia lanata''
* ''Celosia laxa''
* ''Celosia leptostachya''
* ''Celosia loandensis''
* ''Celosia longifolia''
* ''Celosia longistyla''
* ''Celosia macrocarpa''
* ''[[Celosia madagascariensis]]''
* ''Celosia margaritacea''
* ''Celosia marilandica''
* ''Celosia melanocarpos''
* ''Celosia minutiflora''
* ''Celosia moquinii''
* ''Celosia namaensis''
* ''Celosia nana''
* ''Celosia nervosa''
* ''Celosia nitida''
* ''Celosia oblongocarpa''
* ''Celosia odorata''
* ''Celosia pallida''
* ''Celosia pandurata''
* ''Celosia paniculata''
* ''Celosia patentiloba''
* ''Celosia persicaria''
* ''Celosia pleiogyna''
* ''Celosia polygonoides''
* ''Celosia polystachia''
* ''Celosia procumbens''
* ''Celosia pseudovirgata''
* ''Celosia pulchella''
* ''Celosia pyramidalis''
* ''Celosia recurva''
* ''Celosia richardsiae''
* ''Celosia schaeferi''
* ''Celosia schinzii''
* ''Celosia schweinfurthiana''
* ''Celosia semperflorens''
* ''Celosia spathulifolia''
* ''[[Celosia spicata]]''
* ''Celosia splendens''
* ''Celosia staticodes''
* ''Celosia stuhlmanniana''
* ''Celosia thyrsiflora''
* ''Celosia toenjesii''
* ''Celosia tomentosa''
* ''Celosia tonjesii''
* ''[[Celosia trigyna]]''
* ''Celosia vanderystii''
* ''Celosia welwitschii''
* ''Celosia virgata''
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Celosia argentea]]'' -- anandasoa, mamiratsy
* ''[[Celosia baronii]]'' (tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* ''[[Celosia argentea var. cristata|Celosia cristata]]'' (= ''Celosia argentea var cristata'') -- sangasanga, sangasanganakoholahy
* ''[[Celosia humbertiana]]'' (tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* ''[[Celosia leptostachya]]''
* ''[[Celosia spicata]]''
* ''[[Celosia trigyna]]'' -- ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo
Nafindra ao amin' ny antokon-javamaniry ''[[Lagrezia]]'' ka lasa antsoina hoe ''[[Lagrezia madagascariensis]]'' ny ''[[Celosia madagascariensis]]'' (tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Célosia cristata plante rose-rouge.JPG|vignette|228x228px|''Celosia cristata'' (mena sy volomparasy vony)]]
[[Sary:Célosia cristata plante jaune 2.JPG|vignette|240x240px|''Celosia cristata'' (mavo vony)]]
Toy izao ny tsinjnara toeran' ny karazana sasany ao amin' ny ''Celosia'':
* [[Amerika Afovoany]]: ''Celosia chiapensis, Celosia digynia, Celosia dioica, Celosia floribunda, Celosia moquini, Celosia'' ''nitida, Celosia orcutti, Celosia palmeri, Celosia polystachia, Celosia virgata, Celosia whitei''
* [[Amerika Atsimo]]: ''Celosia eriantha, Celosia grandifolia, Celosia humbertiana, Celosia longifolia, Celosia major, Celosia'' ''persicaria, Celosia salicifolia, Celosia virgata''
* [[Afrika]]: ''Celosia anthelminthica, Celosia elegantissima, Celosia fadeniorum, Celosia globosa, Celosia hastata, Celosia'' ''isertii, Celosia leptostachya, Celosia linearis, Celosia patentiloba, Celosia schweinfurthiana, Celosia splendens, Celosia trigyna''
* Karazana roa fotsiny no hita any [[Karaîba|Karaiba]] ka anisany ny ''Celosia nitida'', ary roa any [[Azia]] ka anisany ny ''Celosia taitoensis''.
== Jereo koa ==
* ''[[Chamissoa]]''
* ''[[Deeringia]]''
* ''[[Iresine]]''
* ''[[Lagrezia]]''
* Ananakondro: ''[[Nasturtium barbareaefolium]]'' <small>Baker</small> (''[[Brassicaceae]]''); ''[[Celosia trigyna]]'' <small>L.</small> (''[[Amaranthaceae]]'')
* [[Masintombo]]: ''[[Celosia trigyna]]'' <small>L.</small>; ''[[Digera|Digera muricata]]'' <small>(L.) Mart.</small> (← ''Digera arvensis'' <small>Forssk</small>.) (''[[Amaranthaceae]]'')
* [[Sangasanga]]: ''[[Celosia cristata]]'' <small>L.</small> (''[[Amaranthaceae]]''); ''[[Hydrostachys imbricata]]'' <small>A. Juss.</small> (''[[Hydrostachyaceae]]''); ''[[Mesosphaerum pectinatum]]'' (← ''[[Hyptis pectinata]]'' <small>(L.) Poit.</small>) (''[[Lamiaceae]]''); ''[[Salvia coccinea]]'' <small>Buc'hoz ex Etl.</small> (''Lamiaceae'')
* [[Sangasanganakoholahy]]: ''[[Celosia cristata]]'' L. (''[[Amaranthaceae]]''); ''[[Clerodendrum petunioides]]'' <small>Baker</small> (''[[Lamiaceae]]''); ''[[Cnestis glabra]]'' <small>Lam</small>. (''[[Connaraceae]]''); ''[[Hydrostachys imbricata]]'' <small>A. Juss.</small> (''[[Hydrostachyaceae]]'')
j131puf5usqb85ny8f6e7kkniq8bg0a
Ananakondro
0
298972
1146499
1134762
2026-07-03T15:05:07Z
Thelezifor
15140
1146499
wikitext
text/x-wiki
Ny '''ananakondro''' dia zavamaniry roa samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' sy ''[[Brassicaceae]]'':
* ''[[Celosia trigyna]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Nasturtium africanum]]'' (na ''[[Nasturtium barbareaefolium]]'' teo aloha) (''[[Brassicaceae]]'')
== Jereo koa ==
* ''[[Celosia]]''
* ''[[Nasturtium]]''
rw6xy88x8xnj1slxbkg7brisaf3mpwt
Masintombo
0
298973
1146500
1134763
2026-07-03T15:06:54Z
Thelezifor
15140
1146500
wikitext
text/x-wiki
Ny '''masintombo''' dia zavamaniry roa samihafa izay samy ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'':
* ''[[Celosia trigyna]]''
* ''[[Digera muricata]]'' (na ''[[Digera arvensis]]'' teo aloha)
== Jereo koa ==
* ''[[Celosia]]''
* ''[[Digera]]''
8lv539a4x121p5vzfedpey8kl16pkkj
1146509
1146500
2026-07-03T16:17:45Z
Thelezifor
15140
1146509
wikitext
text/x-wiki
Ny '''masintombo''' dia zavamaniry samihafa izay samy ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'':
* ''[[Celosia trigyna]]''
* ''[[Digera|Digera muricata]]'' (na ''[[Digera|Digera arvensis]]'' teo aloha)
== Jereo koa ==
* ''[[Celosia]]''
* ''[[Digera]]''
om1wfsi2h960uti06wf5a9z5annbr6o
Sangasanga
0
298974
1146511
1134766
2026-07-03T16:46:26Z
Thelezifor
15140
Nandamina lahatsoratra
1146511
wikitext
text/x-wiki
Ny '''sangasanga''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ''[[Cyperaceae]]'', ''[[Hydrostachyaceae]]'' ary ''[[Lauraceae|Lamiaceae]]'':
* ''[[Celosia argentea var. cristata|Celosia cristata]]'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''[[Cyperus papyrus]]'' (''[[Cyperaceae]]'')
* ''[[Hydrostachys imbricata]]'' (''[[Hydrostachyaceae]]'')
* ''[[Mesosphaerum pectinatum]]'' na ''[[Hyptis pectinata]]'' teo aloha (''[[Lauraceae|Lamiaceae]]'')
* ''[[Salvia coccinea]]'' (''Lamiaceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Celosia]]''
* ''[[Cyperus]]''
* ''[[Hydrostachys]]''
* ''[[Mesosphaerum]]''
* ''[[Hyptis]]''
* ''[[Salvia]]''
2s6r9kmrrl4gk4a2tyrez7flt8mnyp2
Christine Razanamahasoa
0
299627
1146525
1146025
2026-07-03T21:07:19Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1146525
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny [[Fiangonana Kristiana sy Fiangonan' i Kristy|Fiangonana Kristiana]] Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.
Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-LM2023-16</ref>
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena.
Tamin'ny volana Martsa 2024, nanambara ny [[Fitsaràna Avo momba ny Lalàmpanorenana (Madagasikara)|Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana]] (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena]] izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-19</ref>.
== Biographie ==
Teraka tamin'ny 29 juillet 1951, tao [[Ambatofinandrahana]]. IChristine Razanamahasoa dia [[Mpahay lalàna|mpisolovava]] tamin’ny fiofanana <ref name="newsmada">{{Cite journal |year=2014 |title=Christine Razanamahasoa: que l'exécutif démissionne |url=http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/ |journal=News Mada |language=fr |archive-date=2016-02-05 |access-date=2026-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/ |url-status=dead }}</ref> . Dia lasa mpitsara <ref name="AfriquePanorama2019">{{Cite journal |year=2019 |title=Madagascar : Christine Razanamahasoa à la tête de l’Assemblée nationale |url=https://afriquepanorama.com/2019/07/17/madagascar-christine-razanamahasoa-a-la-tete-de-lassemblee-nationale/ |journal=Afrique Panorama |language=fr |archive-date=2019-07-17 |access-date=2026-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717080827/https://afriquepanorama.com/2019/07/17/madagascar-christine-razanamahasoa-a-la-tete-de-lassemblee-nationale/ |url-status=dead }}</ref> .
=== Krizy politika tamin'ny taona 2009 sy ny fiakarany ===
== Rohy ivelany ==
https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/16/evenements/sommet-des-presidentes-assemblee/les-presidentes-assemblee/christine-harijaona-razanamahasoa
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1951]]
ikjgthygl9rvpsfmxwrbe3f8ymf23z0
Rano maloto
0
300834
1146571
1146388
2026-07-04T04:42:20Z
Hariniaina14
34924
/* Loharanon’ny rano maloto */ nanampy fitenenena sy sary
1146571
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Rano maloto.jpg|vignette|Rano maloto]]
Ny '''rano maloto''' dia rano efa nampiasaina ka misy [[Loto (maloto)|loto]], [[otrikaretina]], akora simika, na [[fako]] hafa mahatonga azy tsy mety hosotroina na averina ampiasaina mivantana tsy misy fanadiovana. Matetika izy io dia avy amin’ny [[tokantrano]], [[indostria]], [[fambolena]], ary [[orana]] mikoriana eny amin’ny toerana iray na tanàna.
Araka ny filazan'ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fahasalamana]] (OMS), ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka [[aretina]] maro sy fandotoana ny [[tontolo iainana]] raha tsy voatantana tsara.
== Loharanon’ny rano maloto ==
[[Sary:Rano maloto natsipy teny an-dalana.jpg|vignette|Rano maloto ]]
Ny rano maloto dia avy amin’ireto loharano lehibe ireto:
* Toeran-ponenana ( lakozia, fidiovana)
* Indostria (simika, metaly, lamba sns.)
* [[Fambolena]] (zezika, pestisida miditra anaty rano)
* Rano orana mikoriana eny amin’ny arabe sy tanàna
Maro ny mponina mitaraina noho ny fisian'ny rano maloto eny an-tanànan'izy ireo noho ny tsy fandehanan'ny rano amin'ny tatatra vokatry ny loto sy ny fako manentsina azy<ref>https://www.tiatanindrazana.mg/tranga/rano-maloto-eny-andranomanalina-miverina-mampijaly-vahoaka-63698.php</ref>.
*ny rano avy amin'ny trano fonenana (fidiovana, fanasana lamba sy lovia);
*ny rano avoakan'ny [[orinasa]] sy ny toeram-pamokarana;
*ny rano mikoriana avy amin'ny fambolena izay mitondra zezika sy fanafody famonoana bibikely;
ny fako ariana anaty renirano, farihy ary ranomasina.
[[Sary:Rano_maloto_(_eau_polluée).jpg|vignette|alt=rano avy nanasana trano|rano maloto]]
== Fikarakarana sy fanadiovana ==
Ny fanadiovana rano maloto dia atao amin’ny alalan’ny :
* Fanasivanana (filtration)
* Fitsaboana [[Biôlôjia|biolojika]] (bakteria manimba loto)
* Fitsaboana [[Simia|simika]]
* Fampiasana tobim-pitsaboana rano maloto (station d’épuration)
Ny tanjona dia ny hampihenana ny loto eny amin'ny rano any amin’ny renirano na ranomasina<ref>https://www.kalite.com/mg/eurolab/su-emiciligi</ref>.
== Vokatry ny rano maloto tsy voadio ==
Ny rano maloto tsy voadio dia mety hiteraka:
* Aretina toy ny kôlera, typhoid, ary aretin-kibo
* Fandotoana [[renirano]] sy [[farihy]]
* Fahafatesan’ny biby anaty rano
* Fahasimban’ny [[tontolo iainana]]
Araka ny United Nations sy ny programa UN-Water, maherin’ny 80% amin’ny rano maloto eran-tany dia mbola miverina amin’ny tontolo iainana tsy voadio tsara.
== Zava-dehibe amin’ny fitantanana rano maloto ==
Ny fandrosoan’ny teknolojia vaovao sy ny fanatsarana ireo rafitra efa mahazatra dia manolotra fomba mahomby kokoa amin’ny fikarakarana ny rano maloto. Ireo paikady vaovao amin’ny fitantanana ireo dia mikendry indrindra ny hampitombo ny fahombiazan’ny fitsaboana, hanatsara ny kalitaon’ny rano mivoaka, ary hahafahana mamerina na manararaotra ireo loharano sarobidy azo avy amin’ny rano maloto.
Ny fitantanana tsara ny rano maloto dia ilaina amin’ny<ref>https://reefresilience.org/mg/emerging-management-solutions/</ref>:
* Fiarovana ny fahasalaman’ny olona
* Fiarovana ny [[harena voajanahary]]
* Fampihenana ny loto sy fiovan’ny toetr’andro
* Fanatsarana ny kalitaon’ny [[rano fisotro]]
== Toe-javatra maneran-tany ==
Maneran-tany, mbola maro ny firenena tsy manana rafitra fanadiovana rano maloto ampy. Ny tanàn-dehibe mitombo haingana dia miteraka fanamby lehibe amin’ny fitantanana izany.
== Referansa ==
[[Sokajy:Rano]]
qyt0xumsfnsliyirws4meo1x2x2fgmx
Mose Njo
0
301125
1146577
1146143
2026-07-04T07:22:31Z
ZATSY Mitarimy
35840
nanampy
1146577
wikitext
text/x-wiki
'''Mose Njo''' dia mpanoratra [[malagasy]], mpanoratra tantara foronina siantifika, mpanoratra tantara fohy, mpanakanto ara-kevitra ary mpanoratra-mpandrindra [[sarimihetsika]]. Teraka tao [[Antananarivo]] izy araka ny filazan’ny [[Literarisches Colloquium Berlin]], ary fantatra indrindra amin’ny tantara foronina siantifika amin’ny teny malagasy <nowiki>''</nowiki>'''''Lisy Mianjoria'''''<nowiki>''</nowiki><ref><ref name="LCB">Literarisches Colloquium Berlin, « Mose Njo », https://lcb.de/diplomatique-autoren/mose-njo/</ref>.
Araka ny tatitry ny <nowiki>''</nowiki>[[Midi Madagasikara]]<nowiki>''</nowiki>, '''Mose Njo''' dia solonanarana ampiasain’i [[Anjoaniona Ramaroson.]] Voalaza ao amin’io loharano io fa izy no mpanoratra ny tantara amin’ny teny malagasy '''''<nowiki>''</nowiki>Lisy Mianjoria'''''<nowiki>''</nowiki>, ary efa nisolo tena an’i [[Madagasikara]] sy ny [[Ranomasimbe Indianina]] tamin’ny [[Lalaon'ny Frankofonia]] tany [[Abidjan]]<ref><nowiki><ref name="Midi">''Midi Madagasikara'', « Lit-Tana 4e édition : Traduction des classiques de la littérature indienne en malgache », 28 Aogositra 2019, https://midi-madagasikara.mg/lit-tana-4e-edition-traduction-des-classiques-de-la-litterature-indienne-en-malgache/</ref>.
== Fiainana sy asa ==
'''Mose Njo''' dia voalaza ho mpanoratra amin’ny fiteny maro monina sy miasa eto [[Madagasikara]]<ref><ref name="GLLI">Global Literature in Libraries Initiative, « #MadagascarLitMonth: Mose Njo interviewed by Abhay K. », 25 Desambra 2021, https://glli-us.org/2021/12/25/madagascarlitmonth-mose-njo-interviewed-by-abhay-k/</ref>.
Ny sehatra iasany dia ahitana ny [[tantara lava]], [[tantara fohy]], [[fandikan-teny]], sarimihetsika mahaleo tena ary zavakanto ara-kevitra.
Tamin’ny taona 2017 dia nahazo vatsim-pianarana hianatra sarimihetsika mahaleo tena tao amin’ny <nowiki>''</nowiki>'''''Art-on-the-Run Filmschool'''''<nowiki>''</nowiki> any [[Berlin]] izy.
Voalaza ihany koa fa efa nampiranty asa ara-kevitra tao amin’ny [[Institut français de Madagascar]] sy tao amin’ny Hakanto Contemporary izy<ref><ref name="LCB" /></ref>.
Tamin’ny taona 2017 dia nahazo vatsim-pianarana hianatra sarimihetsika mahaleo tena tao amin’ny <nowiki>''</nowiki>[[Art-on-the-Run Filmschool]]<nowiki>''</nowiki> any Berlin izy.
== Lisy Mianjoria ==
'''''Lisy Mianjoria''''' no asa soratra malaza indrindra nosoratan’i '''Mose Njo'''. Navoaka voalohany tamin’ny taona 2016 izy io, ary nosoratana amin’ny [[teny malagasy]].
Araka ny Realities Inc., dia nivoaka tamin’ny RanjaSoa Publishing ny fanontana voalohany tamin’ny 2016<ref><ref name="Realities">Realities Inc., « Mose Njo », 1 Aprily 2019, https://realities-inc.com/mose-njo/</ref>.
Tamin’ny Desambra 2023 dia navoaka indray tamin’ny endrika nohavaozina ny <nowiki>''</nowiki>'''''Lisy Mianjoria'''''<nowiki>''</nowiki> tamin’ny alalan’ny [[éditions Karné]]<ref><nowiki><ref name="Newsmada">''Newsmada'', « Lisy Mianjoria : une réédition assurée par Karné », 19 Desambra 2023, https://newsmada.com/2023/12/19/lisy-mianjoria-une-reedition-assuree-par-karne/</ref></nowiki></ref>.Araka ny <nowiki>''</nowiki>[[Newsmada]]<nowiki>''</nowiki>, mihoatra ny 300 pejy ilay boky ary anisan’ireo tantara foronina amin’ny teny malagasy misongadina tao anatin’ny taona faramparany.
Ny <nowiki>''</nowiki>[[2424.mg]]<nowiki>''</nowiki> dia nanoratra fa ny tantara dia miresaka an’i [[Antananarivo]] amin’ny endrika mifandimby sy apokaliptika, ary miseho ao i Lisy, tovovavy malagasy avy amin’ny Antananarivo hafa, izay mikatsaka ny hamonjy ny tanàna sy ny firenena<ref><nowiki><ref name="2424">''2424.mg'', « Littérature - Lecture et dédicace de Lisy Mianjoria de Mose Njo à Hakanto, le 14 février », 14 Febroary 2024, https://2424.mg/litterature-lecture-et-dedicace-de-lisy-mianjoria-de-mose-njo-a-hakanto-le-14-fevrier/</ref>.
== Loharano nanovozan-kevitra ==
j20dhwbm4t2ldy0efiwm3t3n7ea8vx6
Lisitry ny zavamaniry fanao anana
0
301156
1146523
1146359
2026-07-03T20:10:56Z
Thelezifor
15140
1146523
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:774Spinach leaves 05.jpg|vignette|360x360px|Ravin' [[epinara]] (''Spinacia oleracea'')]]
Inty ny '''lisitry ny zavamaniry fanao anana''' manerana izao tontolo izao.
== A ==
* ''[[Abelmoschus manihot]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Abutilon theophrasti]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Acacia pennata]]'' (''[[Fabaceae]]'')
* ''[[Acmella oleracea]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Agasyllis latifolia]]'' (''[[Apiaceae]]'')
* ''[[Althaea officinalis]]'' (''Malvaceae'')
* Amaranthus cruentus (''[[Amaranthaceae]]'')
* Amaranthus retroflexus (Amaranthaceae)
* Amaranthus spinosus (Amaranthaceae)
* Amaranthus tricolor (Amaranthaceae)
* Amaranthus viridis (Amaranthaceae)
* Apium graveolens (Apiaceae)
* Atriplex hortensis (Amaranthaceae)
== B ==
* ''Barbarea verna'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''Barringtonia acutangula'' (''[[Lecythidaceae]]'')
* ''Basella alba'' (''[[Basellaceae]]'')
* ''Beta cicla'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* Beta vulgaris (''Amaranthaceae'')
* Borago officinalis (''[[Boraginaceae]]'')
* Brassica carinata (''Brassicaceae'')
* Brassica juncea (''Brassicaceae'')
* Brassica napus (''Brassicaceae'')
* Brassica nigra (''Brassicaceae'')
* Brassica oleracea (''Brassicaceae'')
* Brassica rapa (''Brassicaceae'')
== C ==
* Calamus erectus (Arecaceae)
* Campanula rapunculus (Campanulaceae)
* Campanula versicolor (Campanulaceae)
* Capparis spinosa (Capparaceae)
* Capsicum frutescens (Solanaceae)
* Carica papaya (Caricaceae)
* Celosia argentea (Amaranthaceae)
* Centella asiatica (Apiaceae)
* Chenopodium album (Amaranthaceae)
* Chenopodium ambrosioides (Amaranthaceae)
* Chenopodium berlandieri (Amaranthaceae)
* Chenopodium bonus-henricus (Amaranthaceae)
* Chenopodium giganteum (Amaranthaceae)
* Chenopodium glaucum (Amaranthaceae)
* Chenopodium nuttalliae (Amaranthaceae)
* Chenopodium quinoa (Amaranthaceae)
* Chenopodium rubrum (Amaranthaceae)
* Chrysanthemum coronarium (Asteraceae)
* Cichorium endivia (Asteraceae)
* Cichorium intybus (Asteraceae)
* Cirsium oleraceum (Asteraceae)
* Claytonia perfoliata (Montiaceae)
* Claytonia sibirica (Montiaceae)
* Cleome gynandra (Cleomaceae)
* Cnidoscolus aconitifolius (Euphorbiaceae)
* Coccinia grandis (Cucurbitaceae)
* Colocasia esculenta (Araceae)
* Corchorus olitorius (Malvaceae)
* Coriandrum sativum (Apiaceae)
* Cosmos caudatus (Asteraceae)
* Crambe maritima (Brassicaceae)
* Crassocephalum crepidioides (Asteraceae)
* Cratoxylum formosum (Hypericaceae)
* Crithmum maritimum (Apiaceae)
* Crotalaria longirostrata (Fabaceae)
* Cryptotaenia japonica (Apiaceae)
* Cucumis prophetarum (Cucurbitaceae)
* Cyclanthera pedata (Cucurbitaceae)
* Cynara cardunculus (Asteraceae)
== D ==
* Diplazium esculentum (Athyriaceae)
* Diplotaxis tenuifolia (Brassicaceae)
* Emex spinosa (Polygonaceae)
== E ==
* Eruca sativa (Brassicaceae)
* Eryngium foetidum (Apiaceae)
* Erythrina fusca (Fabaceae)
== F ==
* Foeniculum vulgare (Apiaceae)
== G ==
* Galactites tomentosa (Asteraceae)
* Galinsoga parviflora (Asteraceae)
* Glechoma hederacea (Lamiaceae)
* Glinus lotoides (Molluginaceae)
* Gnetum gnemon (Gnetaceae)
* Gynura crepidioides (Asteraceae)
== H ==
* Halimione portulacoides (Amaranthaceae)
* Hibiscus sabdariffa (Malvaceae)
* Hirschfeldia incana (Brassicaceae)
* Honckenya peploides (Caryophyllaceae)
* Houttuynia cordata (Saururaceae)
* Hydrophyllum canadense (Boraginaceae)
* Hydrophyllum virginianum (Boraginaceae)
* Hyoseris radiata (Asteraceae)
* Hypochaeris maculata (Asteraceae)
* Hypochaeris radicata (Asteraceae)
== I ==
* Inula crithmoides (Asteraceae)
* Inula helenium (Asteraceae)
* Ipomoea aquatica (Convolvulaceae)
* Ipomoea batatas (Convolvulaceae)
== L ==
* Lablab purpureus (Fabaceae)
* Lactuca indica (Asteraceae)
* Lactuca perennis (Asteraceae)
* Lactuca sativa (Asteraceae)
* Lactuca serriola (Asteraceae)
* Lagenaria siceraria (Cucurbitaceae)
* Lallemantia iberica (Lamiaceae)
* Lamium album (Lamiaceae)
* Lamium amplexicaule (Lamiaceae)
* Lamium purpureum (Lamiaceae)
* Lapsana communis (Asteraceae)
* Launaea sarmentosa (Asteraceae)
* Leichhardtia australis (Apocynaceae)
* Leontodon hispidus (Asteraceae)
* Leontodon tuberosus (Asteraceae)
* Lepidium campestre (Brassicaceae)
* Lepidium latifolium (Brassicaceae)
* Lepidium meyenii (Brassicaceae)
* Lepidium sativum (Brassicaceae)
* Lepidium virginicum (Brassicaceae)
* Leucaena leucocephala (Fabaceae)
* Levisticum officinale (Apiaceae)
* Limnocharis flava (Alismataceae)
* Limnophila aromatica (Plantaginaceae)
* Limnophila indica (Plantaginaceae)
* Lysimachia clethroides (Primulaceae)
== M ==
* Malva moschata (Malvaceae)
* Malva neglecta (Malvaceae)
* Malva parviflora (Malvaceae)
* Malva sylvestris (Malvaceae)
* Malva verticillata (Malvaceae)
* Manihot esculenta (Euphorbiaceae)
* Marsilea crenata (Marsileaceae)
* Matteuccia struthiopteris (Onocleaceae)
* Megacarpaea polyandra (Brassicaceae)
* Mentha arvensis piperascens (Lamiaceae)
* Mentha longifolia (Lamiaceae)
* Mertensia maritima (Boraginaceae)
* Mesembryanthemum crystallinum (Aizoaceae)
* Mimulus guttatus (Phrymaceae)
* Mirabilis expansa (Nyctaginaceae)
* Morinda citrifolia (Rubiaceae)
* Moringa oleifera (Moringaceae)
* Moringa ovalifolia (Moringaceae)
* Moringa stenopetala (Moringaceae)
* Mycelis muralis (Asteraceae)
* Myrianthus arboreus (Urticaceae)
* Myriophyllum brasiliense (Haloragaceae)
* Myrrhis odorata (Apiaceae)
== N ==
* Nasturtium officinale (Brassicaceae)
* Neptunia oleracea (Fabaceae)
* Nymphaea odorata (Nymphaeaceae)
* Nymphoides indica (Menyanthaceae)
* Nymphoides peltata (Menyanthaceae)
== O ==
* Ocimum × citriodorum (Lamiaceae)
* Ocimum basilicum (Lamiaceae)
* Oenanthe javanica (Apiaceae)
* Oenothera biennis (Onagraceae)
* Oenothera hookeri (Onagraceae)
* Onoclea sensibilis (Onocleaceae)
* Oroxylum indicum (Bignoniaceae)
* Oryza sativa (Poaceae)
* Osmorhiza aristata (Apiaceae)
* Osmunda cinnamomea (Osmundaceae)
* Osmunda claytoniana (Osmundaceae)
* Oxalis acetosella (Oxalidaceae)
* Oxalis corniculata (Oxalidaceae)
* Oxalis deppei (Oxalidaceae)
* Oxalis oregana (Oxalidaceae)
* Oxalis stricta (Oxalidaceae)
* Oxalis tuberosa (Oxalidaceae)
* Oxalis violacea (Oxalidaceae)
* Oxyria digyna (Polygonaceae)
== P ==
* Pachira aquatica (Malvaceae)
* Pachira insignis (Malvaceae)
* Paederia foetida (Rubiaceae)
* Parkia biglandulosa (Fabaceae)
* Parkia speciosa (Fabaceae)
* Parkinsonia florida (Fabaceae)
* Pastinaca sativa (Apiaceae)
* Patrinia scabiosifolia (Caprifoliaceae)
* Patrinia villosa (Caprifoliaceae)
* Paulownia tomentosaù (Paulowniaceae)
* Pedalium murex (Pedaliaceae)
* Pediomelum esculentum (Fabaceae)
* Peperomia pellucida (Piperaceae)
* Pereskia aculeata (Cactaceae)
* Pergularia daemia (Apocynaceae)
* Perilla frutescens (Lamiaceae)
* Persicaria hydropiper (Polygonaceae)
* Persicaria vulgaris (Polygonaceae)
* Petasites frigidus (Asteraceae)
* Petroselinum crispum (Apiaceae)
* Peucedanum ostruthium (Apiaceae)
* Phaseolus coccineus (Fabaceae)
* Phaseolus lunatus (Fabaceae)
* Phaseolus vulgaris (Fabaceae)
* Phragmites australis (Poaceae)
* Phyla scaberrima (Verbenaceae)
* Phyllanthus acidus (Phyllanthaceae)
* Phyllanthus emblica (Phyllanthaceae)
* Phyteuma orbiculare (Campanulaceae)
* Phytolacca acinosa (Phytolaccaceae)
* Phytolacca americana (Phytolaccaceae)
* Phytolacca dioica (Phytolaccaceae)
* Phytolacca rivinoides (Phytolaccaceae)
* Pilea melastomoides (Urticaceae)
* Pimpinella anisum (Apiaceae)
* Pimpinella saxifraga (Apiaceae)
* Pinus densiflora (Pinaceae)
* Piper auritum (Piperaceae)
* Piper guineense (Piperaceae)
* Piper sarmentosum (Piperaceae)
* Pipturus argenteus (Urticaceae)
* Pisonia grandis (Nyctaginaceae)
* Pistacia chinensis (Anacardiaceae)
* Pistacia terebinthus (Anacardiaceae)
* Pistia stratiotes (Araceae)
* Pisum sativum (Fabaceae)
* Plantago coronopus (Plantaginaceae)
* Plantago lanceolata (Plantaginaceae)
* Plantago major (Plantaginaceae)
* Plantago maritima (Plantaginaceae)
* Pluchea indica (Asteraceae)
* Podophyllum hexandrum (Berberidaceae)
* Poliomintha incana (Lamiaceae)
* Polygonum aviculare (Polygonaceae)
* Polygonum bistorta (Polygonaceae)
* Polygonum bistortoides (Polygonaceae)
* Polygonum punctatum (Polygonaceae)
* Polygonum viviparum (Polygonaceae)
* Polyscias fruticosa (Araliaceae)
* Poncirus trifoliata (Rutaceae)
* Pontederia cordata (Pontederiaceae)
* Portulaca oleracea (Portulacaceae)
* Portulaca pilosa (Portulacaceae)
* Portulacaria afra (Didiereaceae)
* Primula veris (Primulaceae)
* Primula vulgaris (Primulaceae)
* Pringlea antiscorbutica (Brassicaceae)
* Prosopis spicegera (Fabaceae)
* Prunella vulgaris (Lamiaceae)
* Pteris ensiformis (Pteridaceae)
* Ptychosperma elegans (Arecaceae)
* Pulicaria odora (Asteraceae)
* Pulmonaria officinalis (Boraginaceae)
* Puya caerulea (Bromeliaceae)
* Puya chilensis (Bromeliaceae)
* Pyrus betulaefolia (Rosaceae)
== R ==
* Ranunculus ficaria (Ranunculaceae)
* Raphanus raphanistrum (Brassicaceae)
* Raphanus sativus (Brassicaceae)
* Raphia hookeri (Arecaceae)
* Reichardia picroides (Asteraceae)
* Rhamnus dahurica (Rhamnaceae)
* Rheum rhabarbarum (Polygonaceae)
* Rheum tataricum (Polygonaceae)
* Rhexia virginica (Melastomataceae)
* Rhodiola rosea (Crassulaceae)
* Rhododendron arboreum (Campanulaceae / Ericaceae)
* Rhopalostylis sapida (Arecaceae)
* Ribes cereum (Grossulariaceae)
* Ribes divaricatum (Grossulariaceae)
* Ribes nigrum (Grossulariaceae)
* Ribes odoratum (Grossulariaceae)
* Rorippa indica (Brassicaceae)
* Rorippa islandica (Brassicaceae)
* Rosa multiflora (Rosaceae)
* Roystonea elata (Arecaceae)
* Roystonea oleracea (Arecaceae)
* Rubus rosaefolius (Rosaceae)
* Rumex acetosa (Polygonaceae)
* Rumex rugosus (Polygonaceae)
== S ==
* Salicornia europaea (Amaranthaceae)
* Salix babylonica (Salicaceae)
* Salix daphnoides (Salicaceae)
* Salix gracilistyla (Salicaceae)
* Salsola kali (Amaranthaceae)
* Salsola komarovii (Amaranthaceae)
* Salsola soda (Amaranthaceae)
* Salvadora persica (Salvadoraceae)
* Sambucus javanica (Viburnaceae)
* Sambucus sieboldiana (Viburnaceae)
* Sanguisorba canadensis (Rosaceae)
* Sanguisorba minor (Rosaceae)
* Sanguisorba officinalis (Rosaceae)
* Sassafras albidum (Lauraceae)
* Sauropus androgynus (Phyllanthaceae)
* Saxifraga pensylvanica (Saxifragaceae)
* Saxifraga stolonifera (Saxifragaceae)
* Schleichera oleosa (Sapindaceae)
* Scolymus hispanicus (Asteraceae)
* Scolymus maculatus (Asteraceae)
* Scorzonera hispanica (Asteraceae)
* Scutellaria baicalensis (Lamiaceae)
* Sechium edule (Cucurbitaceae)
* Sedum anacampseros (Crassulaceae)
* Sedum divergens (Crassulaceae)
* Sedum reflexum (Crassulaceae)
* Sedum rhodanthum (Crassulaceae)
* Sedum telephium (Crassulaceae)
* Senna occidentalis (Fabaceae)
* Senna siamea (Fabaceae)
* Sesamum alatum (Pedaliaceae)
* Sesamum indicum (Pedaliaceae)
* Sesamum radiatum (Pedaliaceae)
* Sesbania grandiflora (Fabaceae)
* Sesbania sesban (Fabaceae)
* Sesuvium portulacastrum (Aizoaceae)
* Setaria palmifolia (Poaceae)
* Sicyos angulatus (Cucurbitaceae)
* Sida rhombifolia (Malvaceae)
* Sidalcea neomexicana (Malvaceae)
* Silaum silaus (Apiaceae)
* Silene acaulis (Caryophyllaceae)
* Silene vulgaris (Caryophyllaceae)
* Silybum marianum (Asteraceae)
* Sinapis alba (Brassicaceae)
* Sinapis arvensis (Brassicaceae)
* Sisymbrium altissimum (Brassicaceae)
* Sisymbrium crassifolium (Brassicaceae)
* Sisymbrium irio (Brassicaceae)
* Sisymbrium officinale (Brassicaceae)
* Sium cicutaefolium (Apiaceae)
* Smyrnium olusatrum (Apiaceae)
* Solenostemon rotundifolius (Lamiaceae)
* Solidago missouriensis (Asteraceae)
* Sonchus arvensis (Asteraceae)
* Sonchus asper (Asteraceae)
* Sonchus oleraceus (Asteraceae)
* Sophora japonica (Fabaceae)
* Spathiphyllum phryniifolium (Araceae)
* Sphenoclea zeylanica (Sphenocleaceae)
* Sphenostylis stenocarpa (Fabaceae)
* Spilanthes acmella (Asteraceae)
* Spinacia oleracea (Amaranthaceae)
* Spirodela polyrhiza (Araceae)
* Spondias dulcis (Anacardiaceae)
* Stanleya pinnatifida (Brassicaceae)
* Stellaria media (Caryophyllaceae)
* Stenochlaena palustris (Blechnaceae)
* Sterculia foetida (Malvaceae)
* Sterculia tragacantha (Malvaceae)
* Strychnos spinosa (Loganiaceae)
* Suaeda maritima (Amaranthaceae)
* Symphytum × uplandicum (Boraginaceae)
* Symphytum officinale (Boraginaceae)
* Synedrella nodiflora (Asteraceae)
* Syzygium malaccense (Myrtaceae)
* Syzygium polycephalum (Myrtaceae)
== T ==
* Talinum paniculatum (Talinaceae)
* Talinum portulacifolium (Talinaceae)
* Talinum triangulare (Talinaceae)
* Tanacetum vulgare (Asteraceae)
* Taraxacum albidum (Asteraceae)
* Taraxacum officinale (Asteraceae)
* Telfairia occidentalis (Cucurbitaceae)
* Telosma cordata (Apocynaceae)
* Tetracarpidium conophorum (Euphorbiaceae)
* Tetragonia decumbens (Aizoaceae)
* Tetragonia implexicoma (Aizoaceae)
* Tetragonia tetragonioides (Aizoaceae)
* Thlaspi arvense (Brassicaceae)
* Thymus vulgaris (Lamiaceae)
* Tiliacora triandra (Menispermaceae)
* Toddalia asiatica (Rutaceae)
* Tordylium apulum (Apiaceae)
* Tragopogon dubius (Asteraceae)
* Tragopogon porrifolius (Asteraceae)
* Tragopogon pratensis (Asteraceae)
* Trianthema portulacastrum (Aizoaceae)
* Trichodesma zeylanicum (Boraginaceae)
* Trifolium hybridum (Fabaceae)
* Trifolium pratense (Fabaceae)
* Trifolium repens (Fabaceae)
* Trigonella caerulea (Fabaceae)
* Trigonella corniculata (Fabaceae)
* Trillium erectum (Melanthiaceae)
* Trillium grandiflorum (Melanthiaceae)
* Trillium sessile (Melanthiaceae)
* Trillium undulatum (Melanthiaceae)
* Tropaeolum majus (Tropaeolaceae)
* Tropaeolum minus (Tropaeolaceae)
* Tropaeolum tuberosum (Tropaeolaceae)
* Tulbaghia alliacea (Amaryllidaceae)
* Tussilago farfara (Asteraceae)
* Typha capensis (Typhaceae)
* Typha elephantina (Typhaceae)
== U ==
* Ullucus tuberosus (Basellaceae)
* Ulmus pumila (Ulmaceae)
* Urena lobata (Malvaceae)
* Urtica dioica (Urticaceae)
* Urtica urens (Urticaceae)
== V ==
* Valerianella eriocarpa (Caprifoliaceae)
* Valerianella locusta (Caprifoliaceae)
* Vallaris heynei (Apocynaceae)
* Verbena officinalis (Verbenaceae)
* Vernonia amygdalina (Asteraceae)
* Veronica anagallis-aquatica (Plantaginaceae)
* Veronica beccabunga (Plantaginaceae)
* Veronicastrum sibiricum (Plantaginaceae)
* Viola adunca (Violaceae)
* Viola canadensis (Violaceae)
* Viola odorata (Violaceae)
* Viola papilionacea (Violaceae)
* Viola pedata (Violaceae)
* Viola sororia (Violaceae)
* Viola x wittrockiana (Violaceae)
* Vitex doniana (Lamiaceae)
* Vitis amurensis (Vitaceae)
* Vitis californica (Vitaceae)
* Vitis coignetiae (Vitaceae)
* Vitis labrusca (Vitaceae)
* Vitis munsoniana (Vitaceae)
* Vitis shuttleworthii (Vitaceae)
* Vitis vinifera (Vitaceae)
* Wasabia japonica (Brassicaceae)
* Wisteria floribunda (Fabaceae)
* Wolffia arrhiza (Araceae)
* Wollastonia biflora (Asteraceae)
== X ==
* Xanthoceras sorbifolium (Sapindaceae)
* Xanthosoma atrovirens (Araceae)
* Xanthosoma brasiliense (Araceae)
* Xanthosoma sagittifolium (Araceae)
* Xanthosoma violaceum (Araceae)
* Ximenia americana (Ximeniaceae)
== Z ==
* Zanthoxylum piperitum (Rutaceae)
* Zanthoxylum planispinum (Rutaceae)
* Zingiber zerumbet (Zingiberaceae)
e2zq041oaunovrmatht4nqmntue7v2d
1146576
1146523
2026-07-04T07:20:06Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1146576
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:774Spinach leaves 05.jpg|vignette|360x360px|Ravin' [[epinara]] (''Spinacia oleracea'')]]
Inty ny '''lisitry ny zavamaniry fanao anana''' manerana izao tontolo izao.
== A ==
* ''[[Abelmoschus manihot]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Abutilon theophrasti]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Acacia pennata]]'' (''[[Fabaceae]]'')
* ''[[Acmella oleracea]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Agasyllis latifolia]]'' (''[[Apiaceae]]'')
* ''[[Althaea officinalis]]'' (''Malvaceae'')
* ''[[Amaranthus cruentus]]'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''[[Amaranthus retroflexus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus spinosus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus tricolor]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus viridis]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Apium graveolens]]'' (''Apiaceae'')
* ''[[Atriplex hortensis]]'' (''Amaranthaceae'')
== B ==
* ''[[Barbarea verna]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Barringtonia acutangula]]'' (''[[Lecythidaceae]]'')
* ''[[Basella alba]]'' (''[[Basellaceae]]'')
* ''Beta cicla'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''Beta vulgaris'' (''Amaranthaceae'')
* Borago officinalis (''[[Boraginaceae]]'')
* Brassica carinata (''Brassicaceae'')
* Brassica juncea (''Brassicaceae'')
* Brassica napus (''Brassicaceae'')
* Brassica nigra (''Brassicaceae'')
* Brassica oleracea (''Brassicaceae'')
* Brassica rapa (''Brassicaceae'')
== C ==
* Calamus erectus (''[[Arecaceae]]'')
* Campanula rapunculus (''[[Campanulaceae]]'')
* Campanula versicolor (''Campanulaceae'')
* Capparis spinosa (''[[Capparaceae]]'')
* Capsicum frutescens (''[[Solanaceae]]'')
* ''[[Carica papaya]]'' (''[[Caricaceae]]'')
* ''Celosia argentea'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* Centella asiatica (''[[Apiaceae]]'')
* Chenopodium album (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium ambrosioides (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium berlandieri (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium bonus-henricus (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium giganteum (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium glaucum (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium nuttalliae (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium quinoa (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium rubrum (''Amaranthaceae'')
* Chrysanthemum coronarium (''[[Asteraceae]]'')
* Cichorium endivia (''Asteraceae'')
* Cichorium intybus (''Asteraceae'')
* Cirsium oleraceum (''Asteraceae'')
* Claytonia perfoliata (''[[Montiaceae]]'')
* Claytonia sibirica (''Montiaceae'')
* Cleome gynandra (''[[Cleomaceae]]'')
* Cnidoscolus aconitifolius (''[[Euphorbiaceae]]'')
* Coccinia grandis (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Colocasia esculenta (''[[Araceae]]'')
* Corchorus olitorius (''[[Malvaceae]]'')
* Coriandrum sativum (''[[Apiaceae]]'')
* Cosmos caudatus (''[[Asteraceae]]'')
* Crambe maritima (''[[Brassicaceae]]'')
* Crassocephalum crepidioides (''Asteraceae'')
* Cratoxylum formosum (''[[Hypericaceae]]'')
* Crithmum maritimum (''Apiaceae'')
* Crotalaria longirostrata (''[[Fabaceae]]'')
* Cryptotaenia japonica (''Apiaceae'')
* Cucumis prophetarum (''Cucurbitaceae'')
* Cyclanthera pedata (''Cucurbitaceae'')
* Cynara cardunculus (''Asteraceae'')
== D ==
* Diplazium esculentum (''[[Athyriaceae]]'')
* Diplotaxis tenuifolia (''[[Brassicaceae]]'')
* Emex spinosa (''[[Polygonaceae]]'')
== E ==
* Eruca sativa (''Brassicaceae'')
* Eryngium foetidum (''[[Apiaceae]]'')
* Erythrina fusca (''[[Fabaceae]]'')
== F ==
* ''[[Foeniculum vulgare]]'' (''[[Apiaceae]]'')
== G ==
* Galactites tomentosa (''[[Asteraceae]]'')
* Galinsoga parviflora (''Asteraceae'')
* Glechoma hederacea (''[[Lamiaceae]]'')
* Glinus lotoides (''[[Molluginaceae]]'')
* Gnetum gnemon (''[[Gnetaceae]]'')
* Gynura crepidioides (''[[Asteraceae]]'')
== H ==
* Halimione portulacoides (''[[Amaranthaceae]]'')
* Hibiscus sabdariffa (''[[Malvaceae]]'')
* Hirschfeldia incana (''[[Brassicaceae]]'')
* Honckenya peploides (''[[Caryophyllaceae]]'')
* Houttuynia cordata (''[[Saururaceae]]'')
* Hydrophyllum canadense (''[[Boraginaceae]]'')
* Hydrophyllum virginianum (''[[Boraginaceae]]'')
* Hyoseris radiata (''[[Asteraceae]]'')
* Hypochaeris maculata (''Asteraceae'')
* Hypochaeris radicata (''Asteraceae'')
== I ==
* Inula crithmoides (''[[Asteraceae]]'')
* Inula helenium (''Asteraceae'')
* Ipomoea aquatica (''[[Convolvulaceae]]'')
* Ipomoea batatas (''Convolvulaceae'')
== L ==
* Lablab purpureus (''[[Fabaceae]]'')
* Lactuca indica (''[[Asteraceae]]'')
* Lactuca perennis (''Asteraceae'')
* Lactuca sativa (''Asteraceae'')
* Lactuca serriola (''Asteraceae'')
* Lagenaria siceraria (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Lallemantia iberica (''[[Lamiaceae]]'')
* Lamium album (''Lamiaceae'')
* Lamium amplexicaule (''Lamiaceae'')
* Lamium purpureum (''Lamiaceae'')
* Lapsana communis (''Asteraceae'')
* Launaea sarmentosa (''Asteraceae'')
* Leichhardtia australis (''[[Apocynaceae]]'')
* Leontodon hispidus (''Asteraceae'')
* Leontodon tuberosus (''Asteraceae'')
* Lepidium campestre (''[[Brassicaceae]]'')
* Lepidium latifolium (''Brassicaceae'')
* Lepidium meyenii (''Brassicaceae'')
* Lepidium sativum (''Brassicaceae'')
* Lepidium virginicum (''Brassicaceae'')
* Leucaena leucocephala (''[[Fabaceae]]'')
* Levisticum officinale (''[[Apiaceae]]'')
* Limnocharis flava (''[[Alismataceae]]'')
* Limnophila aromatica (''[[Plantaginaceae]]'')
* Limnophila indica (''Plantaginaceae'')
* Lysimachia clethroides (''[[Primulaceae]]'')
== M ==
* Malva moschata (''[[Malvaceae]]'')
* Malva neglecta (''Malvaceae'')
* Malva parviflora (''Malvaceae'')
* Malva sylvestris (''Malvaceae'')
* Malva verticillata (''Malvaceae'')
* Manihot esculenta (''[[Euphorbiaceae]]'')
* Marsilea crenata (''[[Marsileaceae]]'')
* Matteuccia struthiopteris (''[[Onocleaceae]]'')
* Megacarpaea polyandra (''[[Brassicaceae]]'')
* Mentha arvensis piperascens (''[[Lamiaceae]]'')
* Mentha longifolia (''Lamiaceae'')
* Mertensia maritima (''[[Boraginaceae]]'')
* Mesembryanthemum crystallinum (''[[Aizoaceae]]'')
* Mimulus guttatus (''[[Phrymaceae]]'')
* Mirabilis expansa (''[[Nyctaginaceae]]'')
* Morinda citrifolia (''[[Rubiaceae]]'')
* Moringa oleifera (''[[Moringaceae]]'')
* Moringa ovalifolia (''Moringaceae'')
* Moringa stenopetala (''Moringaceae'')
* Mycelis muralis (''[[Asteraceae]]'')
* Myrianthus arboreus (''[[Urticaceae]]'')
* Myriophyllum brasiliense (''[[Haloragaceae]]'')
* Myrrhis odorata (''[[Apiaceae]]'')
== N ==
* ''[[Nasturtium officinale]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Neptunia oleracea]]'' (''[[Fabaceae]]'')
* ''[[Nymphaea odorata]]'' (''[[Nymphaeaceae]]'')
* ''[[Nymphoides indica]]'' (''[[Menyanthaceae]]'')
* ''[[Nymphoides peltata]]'' (''Menyanthaceae'')
== O ==
* ''[[Ocimum × citriodorum]]'' (''[[Lamiaceae]]'')
* Ocimum basilicum (''Lamiaceae'')
* Oenanthe javanica (''[[Apiaceae]]'')
* Oenothera biennis (''[[Onagraceae]]'')
* Oenothera hookeri (''Onagraceae'')
* Onoclea sensibilis (''[[Onocleaceae]]'')
* Oroxylum indicum (''[[Bignoniaceae]]'')
* ''[[Oryza sativa]]'' (''[[Poaceae]]'')
* Osmorhiza aristata (''[[Apiaceae]]'')
* Osmunda cinnamomea (''[[Osmundaceae]]'')
* Osmunda claytoniana (''Osmundaceae'')
* Oxalis acetosella (''[[Oxalidaceae]]'')
* Oxalis corniculata (''Oxalidaceae'')
* Oxalis deppei (''Oxalidaceae'')
* Oxalis oregana (''Oxalidaceae'')
* Oxalis stricta (''Oxalidaceae'')
* Oxalis tuberosa (''Oxalidaceae'')
* Oxalis violacea (''Oxalidaceae'')
* Oxyria digyna (''[[Polygonaceae]]'')
== P ==
* Pachira aquatica (''[[Malvaceae]]'')
* Pachira insignis (''Malvaceae'')
* Paederia foetida (''[[Rubiaceae]]'')
* Parkia biglandulosa (''[[Fabaceae]]'')
* Parkia speciosa (''Fabaceae'')
* Parkinsonia florida (''Fabaceae'')
* Pastinaca sativa (''[[Apiaceae]]'')
* Patrinia scabiosifolia (''[[Caprifoliaceae]]'')
* Patrinia villosa (''Caprifoliaceae'')
* Paulownia tomentosa (''[[Paulowniaceae]]'')
* Pedalium murex (''[[Pedaliaceae]]'')
* Pediomelum esculentum (''Fabaceae'')
* Peperomia pellucida (''[[Piperaceae]]'')
* Pereskia aculeata (''[[Cactaceae]]'')
* Pergularia daemia (''[[Apocynaceae]]'')
* Perilla frutescens (''[[Lamiaceae]]'')
* Persicaria hydropiper (''[[Polygonaceae]]'')
* Persicaria vulgaris (''Polygonaceae'')
* Petasites frigidus (''[[Asteraceae]]'')
* Petroselinum crispum (''[[Apiaceae]]'')
* Peucedanum ostruthium (''Apiaceae'')
* Phaseolus coccineus (''[[Fabaceae]]'')
* Phaseolus lunatus (''Fabaceae'')
* Phaseolus vulgaris (''Fabaceae'')
* Phragmites australis (''[[Poaceae]]'')
* Phyla scaberrima (''[[Verbenaceae]]'')
* Phyllanthus acidus (''[[Phyllanthaceae]]'')
* Phyllanthus emblica (''Phyllanthaceae'')
* Phyteuma orbiculare (''[[Campanulaceae]]'')
* Phytolacca acinosa (''[[Phytolaccaceae]]'')
* Phytolacca americana (''Phytolaccaceae'')
* Phytolacca dioica (''Phytolaccaceae'')
* Phytolacca rivinoides (''Phytolaccaceae'')
* Pilea melastomoides (''[[Urticaceae]]'')
* Pimpinella anisum (''[[Apiaceae]]'')
* Pimpinella saxifraga (''Apiaceae'')
* Pinus densiflora (''[[Pinaceae]]'')
* Piper auritum (''[[Piperaceae]]'')
* Piper guineense (''Piperaceae'')
* Piper sarmentosum (''Piperaceae'')
* Pipturus argenteus (''Urticaceae'')
* Pisonia grandis (''[[Nyctaginaceae]]'')
* Pistacia chinensis (''[[Anacardiaceae]]'')
* Pistacia terebinthus (''Anacardiaceae'')
* Pistia stratiotes (''[[Araceae]]'')
* Pisum sativum (''[[Fabaceae]]'')
* Plantago coronopus (''[[Plantaginaceae]]'')
* Plantago lanceolata (''Plantaginaceae'')
* Plantago major (''Plantaginaceae'')
* Plantago maritima (''Plantaginaceae'')
* Pluchea indica (''[[Asteraceae]]'')
* Podophyllum hexandrum (''[[Berberidaceae]]'')
* Poliomintha incana (''[[Lamiaceae]]'')
* Polygonum aviculare (''[[Polygonaceae]]'')
* Polygonum bistorta (''Polygonaceae'')
* Polygonum bistortoides (''Polygonaceae'')
* Polygonum punctatum (''Polygonaceae'')
* Polygonum viviparum (''Polygonaceae'')
* Polyscias fruticosa (''[[Araliaceae]]'')
* Poncirus trifoliata (''[[Rutaceae]]'')
* Pontederia cordata (''[[Pontederiaceae]]'')
* Portulaca oleracea (''[[Portulacaceae]]'')
* Portulaca pilosa (''Portulacaceae'')
* Portulacaria afra (''Portulacaceae'')
* Primula veris (''[[Primulaceae]]'')
* Primula vulgaris (''Primulaceae'')
* Pringlea antiscorbutica (''[[Brassicaceae]]'')
* Prosopis spicegera (''[[Fabaceae]]'')
* Prunella vulgaris (''[[Lamiaceae]]'')
* Pteris ensiformis (''[[Pteridaceae]]'')
* Ptychosperma elegans (''[[Arecaceae]]'')
* Pulicaria odora (''[[Asteraceae]]'')
* Pulmonaria officinalis (''[[Boraginaceae]]'')
* Puya caerulea (''[[Bromeliaceae]]'')
* Puya chilensis (''Bromeliaceae'')
* Pyrus betulaefolia (''[[Rosaceae]]'')
== R ==
* Ranunculus ficaria (''[[Ranunculaceae]]'')
* Raphanus raphanistrum (''[[Brassicaceae]]'')
* Raphanus sativus (''Brassicaceae'')
* Raphia hookeri (''[[Arecaceae]]'')
* Reichardia picroides (''Asteraceae'')
* Rhamnus dahurica (''[[Rhamnaceae]]'')
* Rheum rhabarbarum (''[[Polygonaceae]]'')
* Rheum tataricum (''Polygonaceae'')
* Rhexia virginica (''[[Melastomataceae]]'')
* Rhodiola rosea (''[[Crassulaceae]]'')
* ''[[Rhododendron arboreum]]'' (''[[Ericaceae]]'')
* Rhopalostylis sapida (''[[Arecaceae]]'')
* Ribes cereum (''[[Grossulariaceae]]'')
* Ribes divaricatum (''Grossulariaceae'')
* Ribes nigrum (''Grossulariaceae'')
* Ribes odoratum (''Grossulariaceae'')
* Rorippa indica (''[[Brassicaceae]]'')
* Rorippa islandica (''Brassicaceae'')
* Rosa multiflora (''[[Rosaceae]]'')
* Roystonea elata (''[[Arecaceae]]'')
* Roystonea oleracea (''Arecaceae'')
* Rubus rosaefolius (''[[Rosaceae]]'')
* Rumex acetosa (''[[Polygonaceae]]'')
* Rumex rugosus (''Polygonaceae'')
== S ==
* Salicornia europaea (''[[Amaranthaceae]]'')
* Salix babylonica (''[[Salicaceae]]'')
* Salix daphnoides (''Salicaceae'')
* Salix gracilistyla (''Salicaceae'')
* Salsola kali (''Amaranthaceae'')
* Salsola komarovii (''Amaranthaceae'')
* Salsola soda (''Amaranthaceae'')
* Salvadora persica (''[[Salvadoraceae]]'')
* Sambucus javanica (''[[Viburnaceae]]'')
* Sambucus sieboldiana (''Viburnaceae'')
* Sanguisorba canadensis (''[[Rosaceae]]'')
* Sanguisorba minor (''Rosaceae'')
* Sanguisorba officinalis (''Rosaceae'')
* Sassafras albidum (''[[Lauraceae]]'')
* Sauropus androgynus (''[[Phyllanthaceae]]'')
* Saxifraga pensylvanica (''[[Saxifragaceae]]'')
* Saxifraga stolonifera (''Saxifragaceae'')
* Schleichera oleosa (''[[Sapindaceae]]'')
* Scolymus hispanicus (''[[Asteraceae]]'')
* Scolymus maculatus (''Asteraceae'')
* Scorzonera hispanica (''Asteraceae'')
* Scutellaria baicalensis (''[[Lamiaceae]]'')
* Sechium edule (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Sedum anacampseros (''[[Crassulaceae]]'')
* Sedum divergens (''Crassulaceae'')
* Sedum reflexum (''Crassulaceae'')
* Sedum rhodanthum (''Crassulaceae'')
* Sedum telephium (''Crassulaceae'')
* Senna occidentalis (''[[Fabaceae]]'')
* Senna siamea (''Fabaceae'')
* Sesamum alatum (''[[Pedaliaceae]]'')
* Sesamum indicum (''Pedaliaceae'')
* Sesamum radiatum (''Pedaliaceae'')
* Sesbania grandiflora (''Fabaceae'')
* Sesbania sesban (''Fabaceae'')
* Sesuvium portulacastrum (''[[Aizoaceae]]'')
* Setaria palmifolia (''[[Poaceae]]'')
* Sicyos angulatus (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Sida rhombifolia (''[[Malvaceae]]'')
* Sidalcea neomexicana (''Malvaceae'')
* Silaum silaus (''[[Apiaceae]]'')
* Silene acaulis (''[[Caryophyllaceae]]'')
* Silene vulgaris (''Caryophyllaceae'')
* Silybum marianum (''[[Asteraceae]]'')
* Sinapis alba (''[[Brassicaceae]]'')
* Sinapis arvensis (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium altissimum (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium crassifolium (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium irio (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium officinale (''Brassicaceae'')
* Sium cicutaefolium (''Apiaceae'')
* Smyrnium olusatrum (''Apiaceae'')
* Solenostemon rotundifolius (''[[Lamiaceae]]'')
* Solidago missouriensis (''[[Asteraceae]]'')
* Sonchus arvensis (''Asteraceae'')
* Sonchus asper (''Asteraceae'')
* Sonchus oleraceus (''Asteraceae'')
* Sophora japonica (''[[Fabaceae]]'')
* Spathiphyllum phryniifolium (''[[Araceae]]'')
* Sphenoclea zeylanica (''[[Sphenocleaceae]]'')
* Sphenostylis stenocarpa (''Fabaceae'')
* Spilanthes acmella (''Asteraceae'')
* Spinacia oleracea (''[[Amaranthaceae]]'')
* Spirodela polyrhiza (''Araceae'')
* Spondias dulcis (''[[Anacardiaceae]]'')
* Stanleya pinnatifida (''[[Brassicaceae]]'')
* Stellaria media (''[[Caryophyllaceae]]'')
* Stenochlaena palustris (''[[Blechnaceae]]'')
* Sterculia foetida (''[[Malvaceae]]'')
* Sterculia tragacantha (''Malvaceae'')
* Strychnos spinosa (''Loganiaceae'')
* Suaeda maritima (''[[Amaranthaceae]]'')
* Symphytum × uplandicum (''[[Boraginaceae]]'')
* Symphytum officinale (''Boraginaceae'')
* Synedrella nodiflora (''[[Asteraceae]]'')
* Syzygium malaccense (''[[Myrtaceae]]'')
* Syzygium polycephalum (''Myrtaceae'')
== T ==
* Talinum paniculatum (''[[Talinaceae]]'')
* Talinum portulacifolium (''Talinaceae'')
* Talinum triangulare (''Talinaceae'')
* Tanacetum vulgare (''[[Asteraceae]]'')
* Taraxacum albidum (''Asteraceae'')
* Taraxacum officinale (''Asteraceae'')
* Telfairia occidentalis (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Telosma cordata (''[[Apocynaceae]]'')
* Tetracarpidium conophorum (''[[Euphorbiaceae]]'')
* Tetragonia decumbens (''[[Aizoaceae]]'')
* Tetragonia implexicoma (''Aizoaceae'')
* Tetragonia tetragonioides (''Aizoaceae'')
* Thlaspi arvense (''[[Brassicaceae]]'')
* Thymus vulgaris (''[[Lamiaceae]]'')
* Tiliacora triandra (''[[Menispermaceae]]'')
* ''[[Toddalia asiatica]]'' (''[[Rutaceae]]'')
* Tordylium apulum (''[[Apiaceae]]'')
* Tragopogon dubius (''[[Asteraceae]]'')
* Tragopogon porrifolius (''Asteraceae'')
* Tragopogon pratensis (''Asteraceae'')
* Trianthema portulacastrum (''Aizoaceae'')
* Trichodesma zeylanicum (''[[Boraginaceae]]'')
* Trifolium hybridum (''[[Fabaceae]]'')
* Trifolium pratense (''Fabaceae'')
* Trifolium repens (''Fabaceae'')
* Trigonella caerulea (''Fabaceae'')
* Trigonella corniculata (''Fabaceae'')
* Trillium erectum (''[[Melanthiaceae]]'')
* Trillium grandiflorum (''Melanthiaceae'')
* Trillium sessile (''Melanthiaceae'')
* Trillium undulatum (''Melanthiaceae'')
* Tropaeolum majus (''[[Tropaeolaceae]]'')
* Tropaeolum minus (''Tropaeolaceae'')
* Tropaeolum tuberosum (''Tropaeolaceae'')
* Tulbaghia alliacea (''[[Amaryllidaceae]]'')
* Tussilago farfara (''[[Asteraceae]]'')
* Typha capensis (''[[Typhaceae]]'')
* Typha elephantina (''Typhaceae'')
== U ==
* Ullucus tuberosus (''[[Basellaceae]]'')
* Ulmus pumila (''[[Ulmaceae]]'')
* Urena lobata (''[[Malvaceae]]'')
* Urtica dioica (''[[Urticaceae]]'')
* Urtica urens (''Urticaceae'')
== V ==
* Valerianella eriocarpa (''[[Caprifoliaceae]]'')
* Valerianella locusta (''Caprifoliaceae'')
* Vallaris heynei (''[[Apocynaceae]]'')
* Verbena officinalis (''[[Verbenaceae]]'')
* Vernonia amygdalina (''[[Asteraceae]]'')
* Veronica anagallis-aquatica (''[[Plantaginaceae]]'')
* Veronica beccabunga (''Plantaginaceae'')
* Veronicastrum sibiricum (''Plantaginaceae'')
* Viola adunca (''[[Violaceae]]'')
* Viola canadensis (''Violaceae'')
* Viola odorata (''Violaceae'')
* Viola papilionacea (''Violaceae'')
* Viola pedata (''Violaceae'')
* Viola sororia (''Violaceae'')
* Viola x wittrockiana (''Violaceae'')
* Vitex doniana (''[[Lamiaceae]]'')
* Vitis amurensis (''[[Vitaceae]]'')
* Vitis californica (''Vitaceae'')
* Vitis coignetiae (''Vitaceae'')
* Vitis labrusca (''Vitaceae'')
* Vitis munsoniana (''Vitaceae'')
* Vitis shuttleworthii (''Vitaceae'')
* Vitis vinifera (''Vitaceae'')
* Wasabia japonica (''[[Brassicaceae]]'')
* Wisteria floribunda (''[[Fabaceae]]'')
* Wolffia arrhiza (''[[Araceae]]'')
* Wollastonia biflora (''[[Asteraceae]]'')
== X ==
* Xanthoceras sorbifolium (''[[Sapindaceae]]'')
* Xanthosoma atrovirens (''[[Araceae]]'')
* Xanthosoma brasiliense (''Araceae'')
* Xanthosoma sagittifolium (''Araceae'')
* Xanthosoma violaceum (''Araceae'')
* Ximenia americana (''[[Ximeniaceae]]'')
== Z ==
* ''Zanthoxylum piperitum'' (''[[Rutaceae]]'')
* ''Zanthoxylum planispinum'' (''Rutaceae'')
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' (''[[Zingiberaceae]]'')
hvgeuudjucmgkop3twwzo1leph8x71v
1146618
1146576
2026-07-04T11:49:54Z
Thelezifor
15140
/* D */
1146618
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:774Spinach leaves 05.jpg|vignette|360x360px|Ravin' [[epinara]] (''Spinacia oleracea'')]]
Inty ny '''lisitry ny zavamaniry fanao anana''' manerana izao tontolo izao.
== A ==
* ''[[Abelmoschus manihot]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Abutilon theophrasti]]'' (''[[Malvaceae]]'')
* ''[[Acacia pennata]]'' (''[[Fabaceae]]'')
* ''[[Acmella oleracea]]'' (''[[Asteraceae]]'')
* ''[[Agasyllis latifolia]]'' (''[[Apiaceae]]'')
* ''[[Althaea officinalis]]'' (''Malvaceae'')
* ''[[Amaranthus cruentus]]'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''[[Amaranthus retroflexus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus spinosus]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus tricolor]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Amaranthus viridis]]'' (''Amaranthaceae'')
* ''[[Apium graveolens]]'' (''Apiaceae'')
* ''[[Atriplex hortensis]]'' (''Amaranthaceae'')
== B ==
* ''[[Barbarea verna]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Barringtonia acutangula]]'' (''[[Lecythidaceae]]'')
* ''[[Basella alba]]'' (''[[Basellaceae]]'')
* ''Beta cicla'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* ''Beta vulgaris'' (''Amaranthaceae'')
* Borago officinalis (''[[Boraginaceae]]'')
* Brassica carinata (''Brassicaceae'')
* Brassica juncea (''Brassicaceae'')
* Brassica napus (''Brassicaceae'')
* Brassica nigra (''Brassicaceae'')
* Brassica oleracea (''Brassicaceae'')
* Brassica rapa (''Brassicaceae'')
== C ==
* Calamus erectus (''[[Arecaceae]]'')
* Campanula rapunculus (''[[Campanulaceae]]'')
* Campanula versicolor (''Campanulaceae'')
* Capparis spinosa (''[[Capparaceae]]'')
* Capsicum frutescens (''[[Solanaceae]]'')
* ''[[Carica papaya]]'' (''[[Caricaceae]]'')
* ''Celosia argentea'' (''[[Amaranthaceae]]'')
* Centella asiatica (''[[Apiaceae]]'')
* Chenopodium album (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium ambrosioides (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium berlandieri (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium bonus-henricus (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium giganteum (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium glaucum (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium nuttalliae (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium quinoa (''Amaranthaceae'')
* Chenopodium rubrum (''Amaranthaceae'')
* Chrysanthemum coronarium (''[[Asteraceae]]'')
* Cichorium endivia (''Asteraceae'')
* Cichorium intybus (''Asteraceae'')
* Cirsium oleraceum (''Asteraceae'')
* Claytonia perfoliata (''[[Montiaceae]]'')
* Claytonia sibirica (''Montiaceae'')
* Cleome gynandra (''[[Cleomaceae]]'')
* Cnidoscolus aconitifolius (''[[Euphorbiaceae]]'')
* Coccinia grandis (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Colocasia esculenta (''[[Araceae]]'')
* Corchorus olitorius (''[[Malvaceae]]'')
* Coriandrum sativum (''[[Apiaceae]]'')
* Cosmos caudatus (''[[Asteraceae]]'')
* Crambe maritima (''[[Brassicaceae]]'')
* Crassocephalum crepidioides (''Asteraceae'')
* Cratoxylum formosum (''[[Hypericaceae]]'')
* Crithmum maritimum (''Apiaceae'')
* Crotalaria longirostrata (''[[Fabaceae]]'')
* Cryptotaenia japonica (''Apiaceae'')
* Cucumis prophetarum (''Cucurbitaceae'')
* Cyclanthera pedata (''Cucurbitaceae'')
* Cynara cardunculus (''Asteraceae'')
== D ==
* Diplazium esculentum (''[[Athyriaceae]]'')
* Diplotaxis tenuifolia (''[[Brassicaceae]]'')
* Emex spinosa (''[[Polygonaceae]]'')
== E ==
* Eruca sativa (''[[Brassicaceae]]'')
* Eryngium foetidum (''[[Apiaceae]]'')
* Erythrina fusca (''[[Fabaceae]]'')
== F ==
* ''[[Foeniculum vulgare]]'' (''[[Apiaceae]]'')
== G ==
* Galactites tomentosa (''[[Asteraceae]]'')
* Galinsoga parviflora (''Asteraceae'')
* Glechoma hederacea (''[[Lamiaceae]]'')
* Glinus lotoides (''[[Molluginaceae]]'')
* Gnetum gnemon (''[[Gnetaceae]]'')
* Gynura crepidioides (''[[Asteraceae]]'')
== H ==
* Halimione portulacoides (''[[Amaranthaceae]]'')
* Hibiscus sabdariffa (''[[Malvaceae]]'')
* Hirschfeldia incana (''[[Brassicaceae]]'')
* Honckenya peploides (''[[Caryophyllaceae]]'')
* Houttuynia cordata (''[[Saururaceae]]'')
* Hydrophyllum canadense (''[[Boraginaceae]]'')
* Hydrophyllum virginianum (''[[Boraginaceae]]'')
* Hyoseris radiata (''[[Asteraceae]]'')
* Hypochaeris maculata (''Asteraceae'')
* Hypochaeris radicata (''Asteraceae'')
== I ==
* Inula crithmoides (''[[Asteraceae]]'')
* Inula helenium (''Asteraceae'')
* Ipomoea aquatica (''[[Convolvulaceae]]'')
* Ipomoea batatas (''Convolvulaceae'')
== L ==
* Lablab purpureus (''[[Fabaceae]]'')
* Lactuca indica (''[[Asteraceae]]'')
* Lactuca perennis (''Asteraceae'')
* Lactuca sativa (''Asteraceae'')
* Lactuca serriola (''Asteraceae'')
* Lagenaria siceraria (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Lallemantia iberica (''[[Lamiaceae]]'')
* Lamium album (''Lamiaceae'')
* Lamium amplexicaule (''Lamiaceae'')
* Lamium purpureum (''Lamiaceae'')
* Lapsana communis (''Asteraceae'')
* Launaea sarmentosa (''Asteraceae'')
* Leichhardtia australis (''[[Apocynaceae]]'')
* Leontodon hispidus (''Asteraceae'')
* Leontodon tuberosus (''Asteraceae'')
* Lepidium campestre (''[[Brassicaceae]]'')
* Lepidium latifolium (''Brassicaceae'')
* Lepidium meyenii (''Brassicaceae'')
* Lepidium sativum (''Brassicaceae'')
* Lepidium virginicum (''Brassicaceae'')
* Leucaena leucocephala (''[[Fabaceae]]'')
* Levisticum officinale (''[[Apiaceae]]'')
* Limnocharis flava (''[[Alismataceae]]'')
* Limnophila aromatica (''[[Plantaginaceae]]'')
* Limnophila indica (''Plantaginaceae'')
* Lysimachia clethroides (''[[Primulaceae]]'')
== M ==
* Malva moschata (''[[Malvaceae]]'')
* Malva neglecta (''Malvaceae'')
* Malva parviflora (''Malvaceae'')
* Malva sylvestris (''Malvaceae'')
* Malva verticillata (''Malvaceae'')
* Manihot esculenta (''[[Euphorbiaceae]]'')
* Marsilea crenata (''[[Marsileaceae]]'')
* Matteuccia struthiopteris (''[[Onocleaceae]]'')
* Megacarpaea polyandra (''[[Brassicaceae]]'')
* Mentha arvensis piperascens (''[[Lamiaceae]]'')
* Mentha longifolia (''Lamiaceae'')
* Mertensia maritima (''[[Boraginaceae]]'')
* Mesembryanthemum crystallinum (''[[Aizoaceae]]'')
* Mimulus guttatus (''[[Phrymaceae]]'')
* Mirabilis expansa (''[[Nyctaginaceae]]'')
* Morinda citrifolia (''[[Rubiaceae]]'')
* Moringa oleifera (''[[Moringaceae]]'')
* Moringa ovalifolia (''Moringaceae'')
* Moringa stenopetala (''Moringaceae'')
* Mycelis muralis (''[[Asteraceae]]'')
* Myrianthus arboreus (''[[Urticaceae]]'')
* Myriophyllum brasiliense (''[[Haloragaceae]]'')
* Myrrhis odorata (''[[Apiaceae]]'')
== N ==
* ''[[Nasturtium officinale]]'' (''[[Brassicaceae]]'')
* ''[[Neptunia oleracea]]'' (''[[Fabaceae]]'')
* ''[[Nymphaea odorata]]'' (''[[Nymphaeaceae]]'')
* ''[[Nymphoides indica]]'' (''[[Menyanthaceae]]'')
* ''[[Nymphoides peltata]]'' (''Menyanthaceae'')
== O ==
* ''[[Ocimum × citriodorum]]'' (''[[Lamiaceae]]'')
* Ocimum basilicum (''Lamiaceae'')
* Oenanthe javanica (''[[Apiaceae]]'')
* Oenothera biennis (''[[Onagraceae]]'')
* Oenothera hookeri (''Onagraceae'')
* Onoclea sensibilis (''[[Onocleaceae]]'')
* Oroxylum indicum (''[[Bignoniaceae]]'')
* ''[[Oryza sativa]]'' (''[[Poaceae]]'')
* Osmorhiza aristata (''[[Apiaceae]]'')
* Osmunda cinnamomea (''[[Osmundaceae]]'')
* Osmunda claytoniana (''Osmundaceae'')
* Oxalis acetosella (''[[Oxalidaceae]]'')
* Oxalis corniculata (''Oxalidaceae'')
* Oxalis deppei (''Oxalidaceae'')
* Oxalis oregana (''Oxalidaceae'')
* Oxalis stricta (''Oxalidaceae'')
* Oxalis tuberosa (''Oxalidaceae'')
* Oxalis violacea (''Oxalidaceae'')
* Oxyria digyna (''[[Polygonaceae]]'')
== P ==
* Pachira aquatica (''[[Malvaceae]]'')
* Pachira insignis (''Malvaceae'')
* Paederia foetida (''[[Rubiaceae]]'')
* Parkia biglandulosa (''[[Fabaceae]]'')
* Parkia speciosa (''Fabaceae'')
* Parkinsonia florida (''Fabaceae'')
* Pastinaca sativa (''[[Apiaceae]]'')
* Patrinia scabiosifolia (''[[Caprifoliaceae]]'')
* Patrinia villosa (''Caprifoliaceae'')
* Paulownia tomentosa (''[[Paulowniaceae]]'')
* Pedalium murex (''[[Pedaliaceae]]'')
* Pediomelum esculentum (''Fabaceae'')
* Peperomia pellucida (''[[Piperaceae]]'')
* Pereskia aculeata (''[[Cactaceae]]'')
* Pergularia daemia (''[[Apocynaceae]]'')
* Perilla frutescens (''[[Lamiaceae]]'')
* Persicaria hydropiper (''[[Polygonaceae]]'')
* Persicaria vulgaris (''Polygonaceae'')
* Petasites frigidus (''[[Asteraceae]]'')
* Petroselinum crispum (''[[Apiaceae]]'')
* Peucedanum ostruthium (''Apiaceae'')
* Phaseolus coccineus (''[[Fabaceae]]'')
* Phaseolus lunatus (''Fabaceae'')
* Phaseolus vulgaris (''Fabaceae'')
* Phragmites australis (''[[Poaceae]]'')
* Phyla scaberrima (''[[Verbenaceae]]'')
* Phyllanthus acidus (''[[Phyllanthaceae]]'')
* Phyllanthus emblica (''Phyllanthaceae'')
* Phyteuma orbiculare (''[[Campanulaceae]]'')
* Phytolacca acinosa (''[[Phytolaccaceae]]'')
* Phytolacca americana (''Phytolaccaceae'')
* Phytolacca dioica (''Phytolaccaceae'')
* Phytolacca rivinoides (''Phytolaccaceae'')
* Pilea melastomoides (''[[Urticaceae]]'')
* Pimpinella anisum (''[[Apiaceae]]'')
* Pimpinella saxifraga (''Apiaceae'')
* Pinus densiflora (''[[Pinaceae]]'')
* Piper auritum (''[[Piperaceae]]'')
* Piper guineense (''Piperaceae'')
* Piper sarmentosum (''Piperaceae'')
* Pipturus argenteus (''Urticaceae'')
* Pisonia grandis (''[[Nyctaginaceae]]'')
* Pistacia chinensis (''[[Anacardiaceae]]'')
* Pistacia terebinthus (''Anacardiaceae'')
* Pistia stratiotes (''[[Araceae]]'')
* Pisum sativum (''[[Fabaceae]]'')
* Plantago coronopus (''[[Plantaginaceae]]'')
* Plantago lanceolata (''Plantaginaceae'')
* Plantago major (''Plantaginaceae'')
* Plantago maritima (''Plantaginaceae'')
* Pluchea indica (''[[Asteraceae]]'')
* Podophyllum hexandrum (''[[Berberidaceae]]'')
* Poliomintha incana (''[[Lamiaceae]]'')
* Polygonum aviculare (''[[Polygonaceae]]'')
* Polygonum bistorta (''Polygonaceae'')
* Polygonum bistortoides (''Polygonaceae'')
* Polygonum punctatum (''Polygonaceae'')
* Polygonum viviparum (''Polygonaceae'')
* Polyscias fruticosa (''[[Araliaceae]]'')
* Poncirus trifoliata (''[[Rutaceae]]'')
* Pontederia cordata (''[[Pontederiaceae]]'')
* Portulaca oleracea (''[[Portulacaceae]]'')
* Portulaca pilosa (''Portulacaceae'')
* Portulacaria afra (''Portulacaceae'')
* Primula veris (''[[Primulaceae]]'')
* Primula vulgaris (''Primulaceae'')
* Pringlea antiscorbutica (''[[Brassicaceae]]'')
* Prosopis spicegera (''[[Fabaceae]]'')
* Prunella vulgaris (''[[Lamiaceae]]'')
* Pteris ensiformis (''[[Pteridaceae]]'')
* Ptychosperma elegans (''[[Arecaceae]]'')
* Pulicaria odora (''[[Asteraceae]]'')
* Pulmonaria officinalis (''[[Boraginaceae]]'')
* Puya caerulea (''[[Bromeliaceae]]'')
* Puya chilensis (''Bromeliaceae'')
* Pyrus betulaefolia (''[[Rosaceae]]'')
== R ==
* Ranunculus ficaria (''[[Ranunculaceae]]'')
* Raphanus raphanistrum (''[[Brassicaceae]]'')
* Raphanus sativus (''Brassicaceae'')
* Raphia hookeri (''[[Arecaceae]]'')
* Reichardia picroides (''Asteraceae'')
* Rhamnus dahurica (''[[Rhamnaceae]]'')
* Rheum rhabarbarum (''[[Polygonaceae]]'')
* Rheum tataricum (''Polygonaceae'')
* Rhexia virginica (''[[Melastomataceae]]'')
* Rhodiola rosea (''[[Crassulaceae]]'')
* ''[[Rhododendron arboreum]]'' (''[[Ericaceae]]'')
* Rhopalostylis sapida (''[[Arecaceae]]'')
* Ribes cereum (''[[Grossulariaceae]]'')
* Ribes divaricatum (''Grossulariaceae'')
* Ribes nigrum (''Grossulariaceae'')
* Ribes odoratum (''Grossulariaceae'')
* Rorippa indica (''[[Brassicaceae]]'')
* Rorippa islandica (''Brassicaceae'')
* Rosa multiflora (''[[Rosaceae]]'')
* Roystonea elata (''[[Arecaceae]]'')
* Roystonea oleracea (''Arecaceae'')
* Rubus rosaefolius (''[[Rosaceae]]'')
* Rumex acetosa (''[[Polygonaceae]]'')
* Rumex rugosus (''Polygonaceae'')
== S ==
* Salicornia europaea (''[[Amaranthaceae]]'')
* Salix babylonica (''[[Salicaceae]]'')
* Salix daphnoides (''Salicaceae'')
* Salix gracilistyla (''Salicaceae'')
* Salsola kali (''Amaranthaceae'')
* Salsola komarovii (''Amaranthaceae'')
* Salsola soda (''Amaranthaceae'')
* Salvadora persica (''[[Salvadoraceae]]'')
* Sambucus javanica (''[[Viburnaceae]]'')
* Sambucus sieboldiana (''Viburnaceae'')
* Sanguisorba canadensis (''[[Rosaceae]]'')
* Sanguisorba minor (''Rosaceae'')
* Sanguisorba officinalis (''Rosaceae'')
* Sassafras albidum (''[[Lauraceae]]'')
* Sauropus androgynus (''[[Phyllanthaceae]]'')
* Saxifraga pensylvanica (''[[Saxifragaceae]]'')
* Saxifraga stolonifera (''Saxifragaceae'')
* Schleichera oleosa (''[[Sapindaceae]]'')
* Scolymus hispanicus (''[[Asteraceae]]'')
* Scolymus maculatus (''Asteraceae'')
* Scorzonera hispanica (''Asteraceae'')
* Scutellaria baicalensis (''[[Lamiaceae]]'')
* Sechium edule (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Sedum anacampseros (''[[Crassulaceae]]'')
* Sedum divergens (''Crassulaceae'')
* Sedum reflexum (''Crassulaceae'')
* Sedum rhodanthum (''Crassulaceae'')
* Sedum telephium (''Crassulaceae'')
* Senna occidentalis (''[[Fabaceae]]'')
* Senna siamea (''Fabaceae'')
* Sesamum alatum (''[[Pedaliaceae]]'')
* Sesamum indicum (''Pedaliaceae'')
* Sesamum radiatum (''Pedaliaceae'')
* Sesbania grandiflora (''Fabaceae'')
* Sesbania sesban (''Fabaceae'')
* Sesuvium portulacastrum (''[[Aizoaceae]]'')
* Setaria palmifolia (''[[Poaceae]]'')
* Sicyos angulatus (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Sida rhombifolia (''[[Malvaceae]]'')
* Sidalcea neomexicana (''Malvaceae'')
* Silaum silaus (''[[Apiaceae]]'')
* Silene acaulis (''[[Caryophyllaceae]]'')
* Silene vulgaris (''Caryophyllaceae'')
* Silybum marianum (''[[Asteraceae]]'')
* Sinapis alba (''[[Brassicaceae]]'')
* Sinapis arvensis (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium altissimum (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium crassifolium (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium irio (''Brassicaceae'')
* Sisymbrium officinale (''Brassicaceae'')
* Sium cicutaefolium (''Apiaceae'')
* Smyrnium olusatrum (''Apiaceae'')
* Solenostemon rotundifolius (''[[Lamiaceae]]'')
* Solidago missouriensis (''[[Asteraceae]]'')
* Sonchus arvensis (''Asteraceae'')
* Sonchus asper (''Asteraceae'')
* Sonchus oleraceus (''Asteraceae'')
* Sophora japonica (''[[Fabaceae]]'')
* Spathiphyllum phryniifolium (''[[Araceae]]'')
* Sphenoclea zeylanica (''[[Sphenocleaceae]]'')
* Sphenostylis stenocarpa (''Fabaceae'')
* Spilanthes acmella (''Asteraceae'')
* Spinacia oleracea (''[[Amaranthaceae]]'')
* Spirodela polyrhiza (''Araceae'')
* Spondias dulcis (''[[Anacardiaceae]]'')
* Stanleya pinnatifida (''[[Brassicaceae]]'')
* Stellaria media (''[[Caryophyllaceae]]'')
* Stenochlaena palustris (''[[Blechnaceae]]'')
* Sterculia foetida (''[[Malvaceae]]'')
* Sterculia tragacantha (''Malvaceae'')
* Strychnos spinosa (''Loganiaceae'')
* Suaeda maritima (''[[Amaranthaceae]]'')
* Symphytum × uplandicum (''[[Boraginaceae]]'')
* Symphytum officinale (''Boraginaceae'')
* Synedrella nodiflora (''[[Asteraceae]]'')
* Syzygium malaccense (''[[Myrtaceae]]'')
* Syzygium polycephalum (''Myrtaceae'')
== T ==
* Talinum paniculatum (''[[Talinaceae]]'')
* Talinum portulacifolium (''Talinaceae'')
* Talinum triangulare (''Talinaceae'')
* Tanacetum vulgare (''[[Asteraceae]]'')
* Taraxacum albidum (''Asteraceae'')
* Taraxacum officinale (''Asteraceae'')
* Telfairia occidentalis (''[[Cucurbitaceae]]'')
* Telosma cordata (''[[Apocynaceae]]'')
* Tetracarpidium conophorum (''[[Euphorbiaceae]]'')
* Tetragonia decumbens (''[[Aizoaceae]]'')
* Tetragonia implexicoma (''Aizoaceae'')
* Tetragonia tetragonioides (''Aizoaceae'')
* Thlaspi arvense (''[[Brassicaceae]]'')
* Thymus vulgaris (''[[Lamiaceae]]'')
* Tiliacora triandra (''[[Menispermaceae]]'')
* ''[[Toddalia asiatica]]'' (''[[Rutaceae]]'')
* Tordylium apulum (''[[Apiaceae]]'')
* Tragopogon dubius (''[[Asteraceae]]'')
* Tragopogon porrifolius (''Asteraceae'')
* Tragopogon pratensis (''Asteraceae'')
* Trianthema portulacastrum (''Aizoaceae'')
* Trichodesma zeylanicum (''[[Boraginaceae]]'')
* Trifolium hybridum (''[[Fabaceae]]'')
* Trifolium pratense (''Fabaceae'')
* Trifolium repens (''Fabaceae'')
* Trigonella caerulea (''Fabaceae'')
* Trigonella corniculata (''Fabaceae'')
* Trillium erectum (''[[Melanthiaceae]]'')
* Trillium grandiflorum (''Melanthiaceae'')
* Trillium sessile (''Melanthiaceae'')
* Trillium undulatum (''Melanthiaceae'')
* Tropaeolum majus (''[[Tropaeolaceae]]'')
* Tropaeolum minus (''Tropaeolaceae'')
* Tropaeolum tuberosum (''Tropaeolaceae'')
* Tulbaghia alliacea (''[[Amaryllidaceae]]'')
* Tussilago farfara (''[[Asteraceae]]'')
* Typha capensis (''[[Typhaceae]]'')
* Typha elephantina (''Typhaceae'')
== U ==
* Ullucus tuberosus (''[[Basellaceae]]'')
* Ulmus pumila (''[[Ulmaceae]]'')
* Urena lobata (''[[Malvaceae]]'')
* Urtica dioica (''[[Urticaceae]]'')
* Urtica urens (''Urticaceae'')
== V ==
* Valerianella eriocarpa (''[[Caprifoliaceae]]'')
* Valerianella locusta (''Caprifoliaceae'')
* Vallaris heynei (''[[Apocynaceae]]'')
* Verbena officinalis (''[[Verbenaceae]]'')
* Vernonia amygdalina (''[[Asteraceae]]'')
* Veronica anagallis-aquatica (''[[Plantaginaceae]]'')
* Veronica beccabunga (''Plantaginaceae'')
* Veronicastrum sibiricum (''Plantaginaceae'')
* Viola adunca (''[[Violaceae]]'')
* Viola canadensis (''Violaceae'')
* Viola odorata (''Violaceae'')
* Viola papilionacea (''Violaceae'')
* Viola pedata (''Violaceae'')
* Viola sororia (''Violaceae'')
* Viola x wittrockiana (''Violaceae'')
* Vitex doniana (''[[Lamiaceae]]'')
* Vitis amurensis (''[[Vitaceae]]'')
* Vitis californica (''Vitaceae'')
* Vitis coignetiae (''Vitaceae'')
* Vitis labrusca (''Vitaceae'')
* Vitis munsoniana (''Vitaceae'')
* Vitis shuttleworthii (''Vitaceae'')
* Vitis vinifera (''Vitaceae'')
* Wasabia japonica (''[[Brassicaceae]]'')
* Wisteria floribunda (''[[Fabaceae]]'')
* Wolffia arrhiza (''[[Araceae]]'')
* Wollastonia biflora (''[[Asteraceae]]'')
== X ==
* Xanthoceras sorbifolium (''[[Sapindaceae]]'')
* Xanthosoma atrovirens (''[[Araceae]]'')
* Xanthosoma brasiliense (''Araceae'')
* Xanthosoma sagittifolium (''Araceae'')
* Xanthosoma violaceum (''Araceae'')
* Ximenia americana (''[[Ximeniaceae]]'')
== Z ==
* ''Zanthoxylum piperitum'' (''[[Rutaceae]]'')
* ''Zanthoxylum planispinum'' (''Rutaceae'')
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' (''[[Zingiberaceae]]'')
dz358yz02muah0hwmgbb51i0q2wmev1
Alternanthera sessilis
0
301160
1146493
1146430
2026-07-03T14:46:12Z
Thelezifor
15140
1146493
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Alternanthera sessilis 11.jpg|vignette|369x369px|''Alternanthera sessilis'']]
Ny '''''Alternanthera sessilis''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. Ambolena manerana izao tontolo izao izy io. Amin' ny teny ùalagasy izy dia atao hoe '''anamalaza''', '''anambalaza''', '''felikavola''', '''fotsimbarinakoho''', '''kimaroatody''', '''maroatody''', '''pokaty''' ary '''tsipoapoaka'''.
== Famariparitana ==
[[Sary:Alternanthera sessilis (69607).jpg|ankavia|vignette|209x209px|''Alternanthera sessilis'']]
Zavamaniry maharitra ela ny ''Alternanthera sessilis'', misy tahony mivelatra amin' ny tany, mahalana ny mijoroa, izay matetika mamaka eo amin' ny fotony.
=== Ravina ===
[[Sary:Alternanthera sessilis 04399.jpg|vignette|208x208px|''Alternanthera sessilis'']]
Boribory lavalava na salavalava (indraindray lava miendrika lela lefona) ny ravin' ny ''Alternanthera sessilis'', izay manana halava 1 hatramin' ny 15 sm sy sakany 0,3 hatramin' ny 3 sm, tsy misy volovolo na misy kely, manana [[tangozan-dravina]] 1 hatramin' ny 5 mm.
=== Vony ===
[[Sary:Alternanthera sessilis W2 IMG 3422.jpg|ankavia|vignette|208x208px|''Alternanthera sessilis'']]
Mamorona [[vondrombony]] tsy misy [[Tangozam-bony|tangozany]] ny vonin' ny ''Alternanthera sessilis''. Fotsy mamirapiratra, manana halava 0,7 hatramin' ny 1,5 mm, ary tsy misy volovolo ny ny [[braktea]] sy ny brakteôla. Mitovy habe, manana halava 2,5 hatramin' ny 3 mm ny [[ravimbony]], ary ny ivelany dia misy nifinifiny iray na telo eo akaikin' ny fotony. Miisa 5 ny lahimbony, ka ny 2 amin' izy ireo no tsy mamokatra. Raha maniry hoazy ny ''Alternanthera sessilis'' dia mamelana manomboka amin' ny Desambra ka hatramin' ny Marsa.
== Fampiasana ==
[[Sary:Alternanthera sessilis of salem.jpg|vignette|''Alternanthera sessilis'']]
Maniry hoazy ny ''Alternanthera sessilis'', saingy ambolena ihany koa hatao sakafo na fanafody na haingon-tanàna.
== Anarana nahafantarana azy ==
Indreto ny sasany amin' ny anarana nahafantarana azy:
* ''Achyranthes sessilis'' (<small>L.) Besser</small>
* ''Allaganthera forsskaolei'' <small>Mart</small>.
* ''Alternanthera achyranthes'' <small>Forssk</small>.
* ''Bucholzia diffusa'' <small>Mart</small>.
* ''Gomphrena sessilis'' <small>L.</small>
* ''Illecebrum sessile'' <small>(L.) L.</small>
* ''Paronychia sessilis'' <small>(L.) Desf.</small>
* ''Steiremis sessilifolia'' <small>Raf</small>.
* ''Telanthera polygonoides'' <small>(L.) Moq.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Achyranthes]]''
* ''[[Allaganthera]]''
* ''[[Bucholzia]]''
* ''[[Gomphrena]]''
* ''[[Illecebrum]]''
* ''[[Paronychia]]''
* ''[[Steiremis]]''
* ''[[Telanthera]]''
* [[Anamalaza]]: ''Alternanthera sessilis'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''[[Amaranthaceae]]''); ''[[Nematostylis loranthoides]]'' <small>Hook. f.</small> (''[[Rubiaceae]]'').
* [[Fotsimbarinakoho]]: ''Alternanthera sessilis'' <small>(L.) R. Br. Ex DC.</small> (''Amaranthaceae''); ''[[Polygonum]]'' (''[[Polygonaceae]]'')
* [[Maroatody]]: ''Alternanthera sessilis'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''Amaranthaceae''); ''[[Medinilla sarcorhiza]]'' <small>(Baill.) Cogn.</small> (''[[Melastomataceae]]''); ''[[Nematostylis anthophylla]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) Baill</small> (← ''[[Alberta loranthoides]]'' <small>(Hook. f.). Cavaco</small>) (''[[Rubiaceae]]'').
tou5jk50gaqygh1v0xux23qesna75aj
1146495
1146493
2026-07-03T14:48:28Z
Thelezifor
15140
1146495
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Alternanthera sessilis 11.jpg|vignette|369x369px|''Alternanthera sessilis'']]
Ny '''''Alternanthera sessilis''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]''. Ambolena manerana izao tontolo izao izy io. Amin' ny teny ùalagasy izy dia atao hoe '''anamalaza''', '''anambalaza''', '''felikavola''', '''fotsimbarinakoho''', '''kimaroatody''', '''maroatody''', '''pokaty''' ary '''tsipoapoaka'''.
== Famariparitana ==
[[Sary:Alternanthera sessilis (69607).jpg|ankavia|vignette|209x209px|''Alternanthera sessilis'']]
Zavamaniry maharitra ela ny ''Alternanthera sessilis'', misy tahony mivelatra amin' ny tany, mahalana ny mijoroa, izay matetika mamaka eo amin' ny fotony.
=== Ravina ===
[[Sary:Alternanthera sessilis 04399.jpg|vignette|208x208px|''Alternanthera sessilis'']]
Boribory lavalava na salavalava (indraindray lava miendrika lela lefona) ny ravin' ny ''Alternanthera sessilis'', izay manana halava 1 hatramin' ny 15 sm sy sakany 0,3 hatramin' ny 3 sm, tsy misy volovolo na misy kely, manana [[tangozan-dravina]] 1 hatramin' ny 5 mm.
=== Vony ===
[[Sary:Alternanthera sessilis W2 IMG 3422.jpg|ankavia|vignette|208x208px|''Alternanthera sessilis'']]
Mamorona [[vondrombony]] tsy misy [[Tangozam-bony|tangozany]] ny vonin' ny ''Alternanthera sessilis''. Fotsy mamirapiratra, manana halava 0,7 hatramin' ny 1,5 mm, ary tsy misy volovolo ny ny [[braktea]] sy ny brakteôla. Mitovy habe, manana halava 2,5 hatramin' ny 3 mm ny [[ravimbony]], ary ny ivelany dia misy nifinifiny iray na telo eo akaikin' ny fotony. Miisa 5 ny lahimbony, ka ny 2 amin' izy ireo no tsy mamokatra. Raha maniry hoazy ny ''Alternanthera sessilis'' dia mamelana manomboka amin' ny Desambra ka hatramin' ny Marsa.
== Fampiasana ==
[[Sary:Alternanthera sessilis of salem.jpg|vignette|''Alternanthera sessilis'']]
Maniry hoazy ny ''Alternanthera sessilis'', saingy ambolena ihany koa hatao sakafo na fanafody na haingon-tanàna.
== Anarana nahafantarana azy ==
Indreto ny sasany amin' ny anarana nahafantarana azy:
* ''Achyranthes sessilis'' (<small>L.) Besser</small>
* ''Allaganthera forsskaolei'' <small>Mart</small>.
* ''Alternanthera achyranthes'' <small>Forssk</small>.
* ''Bucholzia diffusa'' <small>Mart</small>.
* ''Gomphrena sessilis'' <small>L.</small>
* ''Illecebrum sessile'' <small>(L.) L.</small>
* ''Paronychia sessilis'' <small>(L.) Desf.</small>
* ''Steiremis sessilifolia'' <small>Raf</small>.
* ''Telanthera polygonoides'' <small>(L.) Moq.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Achyranthes]]''
* ''[[Allaganthera]]''
* ''[[Bucholzia]]''
* ''[[Gomphrena]]''
* ''[[Illecebrum]]''
* ''[[Paronychia]]''
* ''[[Steiremis]]''
* ''[[Telanthera]]''
* [[Anamalaza]]: ''Alternanthera sessilis'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''[[Amaranthaceae]]''); ''[[Nematostylis anthophylla]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) Baill</small> (← ''[[Nematostylis loranthoides]]'' <small>Hook. f.</small>) (''[[Rubiaceae]]'').
* [[Fotsimbarinakoho]]: ''Alternanthera sessilis'' <small>(L.) R. Br. Ex DC.</small> (''Amaranthaceae''); ''[[Polygonum]]'' (''[[Polygonaceae]]'')
* [[Maroatody]]: ''Alternanthera sessilis'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''Amaranthaceae''); ''[[Medinilla sarcorhiza]]'' <small>(Baill.) Cogn.</small> (''[[Melastomataceae]]''); ''[[Nematostylis anthophylla]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) Baill</small> (← ''[[Alberta loranthoides]]'' <small>(Hook. f.). Cavaco</small>) (''[[Rubiaceae]]'').
0o1njcl0fji751mr69ua8098jpgvkx8
Cycloloma
0
301161
1146435
2026-07-03T14:09:53Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146435
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Cycloloma''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
rowf3u1ariqbc7lbwywqr8r0s4408c8
Cyathula
0
301162
1146436
2026-07-03T14:10:02Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146436
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Cyathula''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
9fbtuxzt5xcreneyl46jmbiyio9ykz0
Corispermum
0
301163
1146437
2026-07-03T14:10:10Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146437
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Corispermum''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
24lmekb5u1v04fe2ju0c7a3244a0ur7
Chenopodium
0
301164
1146438
2026-07-03T14:10:15Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146438
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Chenopodium''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
g5duyfowfj7mbpx7avlkv1zfi6rt1y4
Charpentiera
0
301165
1146439
2026-07-03T14:10:19Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146439
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Charpentiera''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
scvw901ouvbiv8f3aqt5xy52seeup07
Chamissoa
0
301166
1146440
2026-07-03T14:10:24Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146440
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Chamissoa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
r415vzzf559hpw1cve98l54mm6fzj7j
1146503
1146440
2026-07-03T15:53:09Z
Thelezifor
15140
Karazana
1146503
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Chamissoa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Indraindray ity antoko ity dia ampidirina ao amin' ny fianakaviana ''[[Chenopodiaceae]]''. Teratany any [[Amerika Atsimo]] sy [[Amerika Avaratra]] izy.
== Karazana ==
Telo ny karazana ekena ao amin' ny ''Chamissoa'' :
* ''Chamissoa acuminata'' <small>{{small|Mart.}}</small>
* ''Chamissoa altissima'' <small>{{small|(Jacq.) Kunth}}</small>
* ''Chamissoa maximiliani'' <small>{{small|Mart. ex Moq.}}</small>
p9hw04vyo6ayvilbahtucw203ygzw5l
1146504
1146503
2026-07-03T15:56:40Z
Thelezifor
15140
Nanisy sary
1146504
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Chamissoa1.jpg|vignette|365x365px|''Chamissoa'']]
Ny '''''Chamissoa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Indraindray ity antoko ity dia ampidirina ao amin' ny fianakaviana ''[[Chenopodiaceae]]''. Teratany any [[Amerika Atsimo]] sy [[Amerika Avaratra]] izy.
== Karazana ==
[[Sary:Chamissoa.jpg|vignette|205x205px|''Chamissoa'']]
Telo ny karazana ekena ao amin' ny ''Chamissoa'':
* ''Chamissoa acuminata'' <small>{{small|Mart.}}</small>
* ''Chamissoa altissima'' <small>{{small|(Jacq.) Kunth}}</small>
* ''Chamissoa maximiliani'' <small>{{small|Mart. ex Moq.}}</small>
== Jereo koa ==
76m8v40oejklzhv88lmrpgu2k5aaf2u
1146505
1146504
2026-07-03T16:14:23Z
Thelezifor
15140
1146505
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Chamissoa1.jpg|vignette|365x365px|''Chamissoa'']]
Ny '''''Chamissoa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Indraindray ity antoko ity dia ampidirina ao amin' ny fianakaviana ''Chenopodiaceae''. izayefa tafiditra ao amin' ny ''Amaranthaceae'' ankehitriny. Teratany any [[Amerika Atsimo]] sy [[Amerika Avaratra]] izy.
== Karazana ==
[[Sary:Chamissoa.jpg|vignette|205x205px|''Chamissoa'']]
Telo ny karazana ekena ao amin' ny ''Chamissoa'':
* ''Chamissoa acuminata'' <small>{{small|Mart.}}</small>
* ''Chamissoa altissima'' <small>{{small|(Jacq.) Kunth}}</small>
* ''Chamissoa maximiliani'' <small>{{small|Mart. ex Moq.}}</small>
== Jereo koa ==
fhwzyiu1sx1xutaouhp1acl4v97l6u3
Centrostachys
0
301167
1146441
2026-07-03T14:10:28Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146441
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Centrostachys''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
35q0t5dsjezbi6zoce2pbpasort97dz
Camphorosma
0
301168
1146442
2026-07-03T14:10:32Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146442
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Camphorosma''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
s5ckvu2pjg990m4wtkbn8gyvoltzkvy
Blutaparon
0
301169
1146443
2026-07-03T14:10:36Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146443
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Blutaparon''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
n9bop1997a5ps6l3yeonxah8bdp4zii
Bassia
0
301170
1146444
2026-07-03T14:10:40Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146444
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Bassia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
qmofzd2su2ygasnh37b2udbbtnccn44
Axyris
0
301171
1146445
2026-07-03T14:10:45Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146445
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Axyris''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
ck2s89a1801yj5390cco0kfspvbhblb
Atriplex
0
301172
1146446
2026-07-03T14:10:49Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146446
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Atriplex''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
hk5hs3kfw6wunz11w8nr7bbojwerc67
Arthrocnemum
0
301173
1146447
2026-07-03T14:10:52Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146447
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Arthrocnemum''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
drrrfd5kbcal9ygdfrxdgp58cc1aln8
Aphanisma
0
301174
1146448
2026-07-03T14:10:56Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146448
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Aphanisma''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
dm1cxu8m26v0rad9ocnl5ul8uzt9vh1
Allenrolfea
0
301175
1146449
2026-07-03T14:11:00Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146449
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Allenrolfea''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
0g7qu49p5ea0sr9udyazr8oyxznhnwe
Lithophila
0
301176
1146450
2026-07-03T14:18:01Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana AmaranthaceaeAntokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146450
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lithophila''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
sccsixlh7jdn16kemg15mrzf7wnv0ep
Krascheninnikovia
0
301177
1146451
2026-07-03T14:18:07Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146451
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Krascheninnikovia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
ghzhhttwcsbb4l38dss9er2yc0khxfi
Kochia
0
301178
1146452
2026-07-03T14:18:11Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146452
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Kochia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
mk1lgw5ilivg9z7a56n33ujbzfoy6mg
Iresine
0
301179
1146453
2026-07-03T14:18:14Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146453
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Iresine''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
74cz694zxhg9kdfl16o59y8senvu1pe
Holmbergia
0
301180
1146454
2026-07-03T14:18:18Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146454
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Holmbergia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
7uu2lq4i0zd06o55tyz6j3633h7sk15
Hermbstaedtia
0
301181
1146455
2026-07-03T14:18:23Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146455
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''HermbstaedtiaAntokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
847l6myktjabhvij7b1xtl5vixb5bjp
1146470
1146455
2026-07-03T14:19:47Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146470
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Hermbstaedtia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
jicnaivohszcs9ub8szal0cjes1vkot
Halogeton
0
301182
1146456
2026-07-03T14:18:27Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146456
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Halogeton''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
ndl6ghx7zp1g1uh1kijt5qsfxidyrk4
Halocnemum
0
301183
1146457
2026-07-03T14:18:31Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146457
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Halocnemum''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
898yt14qp3e50ton6vct7xutnbw3x84
Halimione
0
301184
1146458
2026-07-03T14:18:35Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146458
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Halimione''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
dbngpupkr28pp336vgkdzp7whx9emo2
Guilleminea
0
301185
1146459
2026-07-03T14:18:38Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146459
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Guilleminea''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
sjogd2vm541vo7leyjl31662ervhq7b
Grayia
0
301186
1146460
2026-07-03T14:18:42Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146460
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Grayia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
gkr68tl8lmt5y0qxs89vg5s7njzgw8b
Gossypianthus
0
301187
1146461
2026-07-03T14:18:47Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146461
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Gossypianthus''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
rj70msha9qgwaq6k5fg8a948uwnerrw
Gomphrena
0
301188
1146462
2026-07-03T14:18:50Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146462
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Gomphrena''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
t0xr74g75327hw35gvtsjqcz508554b
Froelichia
0
301189
1146463
2026-07-03T14:18:54Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146463
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Froelichia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
75tbv54ro9npiis13mtlmrgbylin52y
Extriplex
0
301190
1146464
2026-07-03T14:18:58Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146464
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Extriplex''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
r39b17w4gdvcc6lijwh9752h7rus538
Exomis
0
301191
1146465
2026-07-03T14:19:01Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146465
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Exomis''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
9lj988uquozb25o3xy4hjglfrjlqnz1
Enchylaena
0
301192
1146466
2026-07-03T14:19:05Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146466
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Enchylaena''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
2qago0m6wenvavxb4v24l1filfzb4n3
Dysphania
0
301193
1146467
2026-07-03T14:19:08Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146467
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Dysphania''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
e1jpkzoh1fzvv3mw8cpa8aq66f59zjf
Digera
0
301194
1146468
2026-07-03T14:19:12Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146468
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Digera''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
049k91cl5ya0kxu12ibeigao8jcd3l0
1146501
1146468
2026-07-03T15:36:31Z
Thelezifor
15140
Nanitatra votoatiny
1146501
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Digera muricata, a valuable green. A.J.T.Johnsingh.DSCN1541.jpg|vignette|364x364px|''Digera muricata'']]
Ny '''''Digera''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Tsy manana afa-tsy karazana tokana izy io, dia ny '''''Digera muricata'''.'' Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''masintombo'''. Zavamaniry maharitra mihoatra ny roa taona izy. Teratany any amin' ny faritra sasany atỳ [[Afrika]] sy any [[Azia]] izy, manomboka any [[Ejipta]] ka hatrany [[Tanzania]] ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], ary eto [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]], any [[Afganistàna|Afganistana]], any amin' ny [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], any [[Mianmara]], any atsimo atsinanana amin' i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], any [[Sumatra]], any [[Java]], any [[Sulawesi]] ary any amin' ny tangoro-nosy [[Moluka|Maluku]].
== Fizaràn' ny karazana ==
[[Sary:Digera muricata - False Amaranth at Theni (1).jpg|vignette|204x204px|''Digera muricata'']]
[[Sary:Digera muricata kz01.jpg|vignette|276x276px|''Digera muricata'']]
Misy fizarana efatra ekena:
* ''Digera muricata'' var. ''macroptera'' <small>C.C.Towns.</small> – [[Afrika Atsinanana]] (hatrany [[Etiôpia]] sy [[Sômalia]] ka hatrany [[Tanzania]])
* ''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' (← ''Digera alternifolia'' <small>(L.) Asch.</small><small>)</small> – [[Ejipta]], [[Eritrea]], [[Jibotỳ|Jiboty]], [[Sômalia]], [[Kenià]], [[Roanda]], [[Madagasikara]], [[Saikanosin' i Arabia]], [[Afganistàna|Afganistana]], [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], [[Mianmara]], atsimo atsinanana amin' i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Sumatra]], [[Java]], [[Sulawesi]], ary [[Moluka|Maluku]].
* ''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' <small>C.C.Towns.</small> – Sômalia atsimo, Kenià atsinanana, ary [[Socotra]]
* ''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' <small>C.C.Towns.</small> (← ''Digera angustifolia'' <small>Suess</small>.) – tapany avaratra atsinanana sy atsinanana amin' i Afrika trôpikaly hatrany Sodàna ka hatrany Tanzania
== Jereo koa ==
454zicmp3ljj40bck3j2f9oy0p4wy76
1146502
1146501
2026-07-03T15:42:30Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1146502
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Digera muricata, a valuable green. A.J.T.Johnsingh.DSCN1541.jpg|vignette|364x364px|''Digera muricata'']]
Ny '''''Digera''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Tsy manana afa-tsy karazana tokana izy io, dia ny '''''Digera muricata'''.'' Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''masintombo'''. Zavamaniry maharitra mihoatra ny roa taona izy. Teratany any amin' ny faritra sasany atỳ [[Afrika]] sy any [[Azia]] izy, manomboka any [[Ejipta]] ka hatrany [[Tanzania]] ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], ary eto [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]], any [[Afganistàna|Afganistana]], any amin' ny [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], any [[Mianmara]], any atsimo atsinanana amin' i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], any [[Sumatra]], any [[Java]], any [[Sulawesi]] ary any amin' ny tangoro-nosy [[Moluka|Maluku]]. Fantatra amin' ny anarana hoe '''''Digera arvensis''''' <small>Forssk</small>. koa izy teo aloha.
== Fizaràn' ny karazana ==
[[Sary:Digera muricata - False Amaranth at Theni (1).jpg|vignette|204x204px|''Digera muricata'']]
[[Sary:Digera muricata kz01.jpg|vignette|217x217px|''Digera muricata''|ankavia]]
[[Sary:Gorajepalle (Kannada- ಗೊರಜೆಪಲ್ಲೆ) (4663972658).jpg|vignette|206x206px|''Digera muricata'']]
Misy fizarana efatra ekena:
* ''Digera muricata'' var. ''macroptera'' <small>C.C.Towns.</small> – [[Afrika Atsinanana]] (hatrany [[Etiôpia]] sy [[Sômalia]] ka hatrany [[Tanzania]])
* ''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' (← ''Digera alternifolia'' <small>(L.) Asch.</small><small>)</small> – [[Ejipta]], [[Eritrea]], [[Jibotỳ|Jiboty]], [[Sômalia]], [[Kenià]], [[Roanda]], [[Madagasikara]], [[Saikanosin' i Arabia]], [[Afganistàna|Afganistana]], [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], [[Mianmara]], atsimo atsinanana amin' i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Sumatra]], [[Java]], [[Sulawesi]], ary [[Moluka|Maluku]].
* ''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' <small>C.C.Towns.</small> – Sômalia atsimo, Kenià atsinanana, ary [[Socotra]]
* ''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' <small>C.C.Towns.</small> (← ''Digera angustifolia'' <small>Suess</small>.) – tapany avaratra atsinanana sy atsinanana amin' i Afrika trôpikaly hatrany Sodàna ka hatrany Tanzania
== Jereo koa ==
* [[Masintombo]]: ''[[Celosia trigyna]]'' <small>L.</small>; ''Digera muricata'' <small>(L.) Mart.</small> (← ''Digera arvensis'' <small>Forssk</small>.)
jzfr1511eou3v8uhu3diwfdcnu0966g
1146506
1146502
2026-07-03T16:15:23Z
Thelezifor
15140
1146506
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Digera muricata, a valuable green. A.J.T.Johnsingh.DSCN1541.jpg|vignette|364x364px|''Digera muricata'']]
Ny '''''Digera''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Tsy manana afa-tsy karazana tokana izy io, dia ny '''''Digera muricata'''.'' Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''masintombo'''. Zavamaniry maharitra mihoatra ny roa taona izy. Teratany any amin' ny faritra sasany atỳ [[Afrika]] sy any [[Azia]] izy, manomboka any [[Ejipta]] ka hatrany [[Tanzania]] ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], ary eto [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]], any [[Afganistàna|Afganistana]], any amin' ny [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], any [[Mianmara]], any atsimo atsinanana amin' i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], any [[Sumatra]], any [[Java]], any [[Sulawesi]] ary any amin' ny tangoro-nosy [[Moluka|Maluku]]. Fantatra amin' ny anarana hoe '''''Digera arvensis''''' <small>Forssk</small>. koa izy teo aloha.
== Fizaràn' ny karazana ==
[[Sary:Digera muricata - False Amaranth at Theni (1).jpg|vignette|204x204px|''Digera muricata'']]
[[Sary:Digera muricata kz01.jpg|vignette|217x217px|''Digera muricata''|ankavia]]
[[Sary:Gorajepalle (Kannada- ಗೊರಜೆಪಲ್ಲೆ) (4663972658).jpg|vignette|206x206px|''Digera muricata'']]
Misy fizarana efatra ekena:
* ''Digera muricata'' var. ''macroptera'' <small>C.C.Towns.</small> – [[Afrika Atsinanana]] (hatrany [[Etiôpia]] sy [[Sômalia]] ka hatrany [[Tanzania]])
* ''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' (← ''Digera alternifolia'' <small>(L.) Asch.</small><small>)</small> – [[Ejipta]], [[Eritrea]], [[Jibotỳ|Jiboty]], [[Sômalia]], [[Kenià]], [[Roanda]], [[Madagasikara]], [[Saikanosin' i Arabia]], [[Afganistàna|Afganistana]], [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], [[Mianmara]], atsimo atsinanana amin' i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Sumatra]], [[Java]], [[Sulawesi]], ary [[Moluka|Maluku]].
* ''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' <small>C.C.Towns.</small> – Sômalia atsimo, Kenià atsinanana, ary [[Socotra]]
* ''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' <small>C.C.Towns.</small> (← ''Digera angustifolia'' <small>Suess</small>.) – tapany avaratra atsinanana sy atsinanana amin' i Afrika trôpikaly hatrany Sodàna ka hatrany Tanzania
== Anarana hafa nahafantarana azy ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Digera muricata'':
* ''Eclotoripa'' <small>Raf. (1837)</small>
* ''Pseudodigera'' <small>Chiov. (1936)</small>
* ''Achyranthes muricata'' <small>L. (1762)</small>
* ''Amaranthus frutescens'' <small>Dum.Cours. (1802), nom. illeg.</small>
* ''Chamissoa muricata'' <small>(L.) Spreng. (1824)</small>
* ''Cladostachys muricata'' <small>(L.) Moq. (1849)</small>
* ''Desmochaeta muricata'' <small>(L.) DC. (1813)</small>
== Jereo koa ==
* [[Masintombo]]: ''[[Celosia trigyna]]'' <small>L.</small>; ''Digera muricata'' <small>(L.) Mart.</small> (← ''Digera arvensis'' <small>Forssk</small>.)
* ''[[Achyranthes]]''
* ''[[Amaranthus]]''
* ''[[Chamissoa]]''
* ''[[Cladostachys]]''
* ''[[Desmochaeta]]''
a0s72du6s0ck8t06md98siyihd45xnh
Deeringia
0
301195
1146469
2026-07-03T14:19:16Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146469
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Deeringia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
k5r46cztyckglzmfw3qy8srnsgd8i7p
Tidestromia
0
301196
1146471
2026-07-03T14:26:12Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146471
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Tidestromia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
kye6q9ek0t82wiotivsu3b75z0fng6z
Suckleya
0
301197
1146472
2026-07-03T14:26:18Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146472
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Suckleya''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
0qsapetx1ta29t2xh0ngug1502b79ur
Suaeda
0
301198
1146473
2026-07-03T14:26:22Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146473
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Suaeda''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
ng8oylhgssicaic8ubbkg0kn3hbgpls
Stutzia
0
301199
1146474
2026-07-03T14:26:26Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146474
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Stutzia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
qmxc1wxpod74ss0vzsrkqzy95iy27p7
Spinacia
0
301200
1146475
2026-07-03T14:26:30Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146475
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Spinacia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
gim2lrzgbr8iw9trnez5g0bphrahvqn
Sarcocornia
0
301201
1146476
2026-07-03T14:26:34Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146476
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Sarcocornia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
7z4x1qbu42dxftfv4huhqzvv95xl46s
Salsola
0
301202
1146477
2026-07-03T14:26:38Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146477
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Salsola''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
jsbj15o0j4pyc0ymh0dvthustj24w6i
Salicornia
0
301203
1146478
2026-07-03T14:26:43Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146478
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Salicornia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
87kzz0q57tix77zouaxqog11osi3vlg
Psilotrichum
0
301204
1146479
2026-07-03T14:26:46Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146479
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Psilotrichum''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
i5uvhig757nokvijl8lxg0gaaq3bwzs
Proatriplex
0
301205
1146480
2026-07-03T14:26:51Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146480
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Proatriplex''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
eqwibjn9kipda0gef2fqd6f7n8weuc6
Polycnemum
0
301206
1146481
2026-07-03T14:26:55Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146481
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Polycnemum''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
6p51qucyat7sv1dmc9v1abv7dqnmj57
Philoxerus
0
301207
1146482
2026-07-03T14:26:58Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146482
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Philoxerus''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
srklyz4nu1yg40a9qxiv0h31ys95q3h
Pfaffia
0
301208
1146483
2026-07-03T14:27:01Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146483
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Pfaffia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
7x085nb7agrea54o3b0le0avn4h3vlb
Patellifolia
0
301209
1146484
2026-07-03T14:27:04Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146484
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Patellifolia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
bxzzlipa8bnbqg1ee8sv3bvyhrzy5wz
Nototrichium
0
301210
1146485
2026-07-03T14:27:08Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146485
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Nototrichium''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
h84vsp6k0snu65my01lt3znpc3iiq5q
Nitrophila
0
301211
1146486
2026-07-03T14:27:11Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146486
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Nitrophila''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
7uwzazu00jpro7oyok38gjnh18pbukw
Monolepis
0
301212
1146487
2026-07-03T14:27:15Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146487
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Monolepis''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
s8l2lv4repqitq243w2ada7aeg33qvz
Micromonolepis
0
301213
1146488
2026-07-03T14:27:18Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146488
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Micromonolepis''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
jix52zps116l6p5k191hplu8u0omiy3
Maireana
0
301214
1146489
2026-07-03T14:27:21Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Amaranthaceae
1146489
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Maireana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]].
8rr0ledlgnosqizac4uyy0x0vuie37u
Anamalaza
0
301215
1146490
2026-07-03T14:35:53Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry isan-karazany
1146490
wikitext
text/x-wiki
Ny '''anamalaza''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' sy ''[[Rubiaceae]]'':
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''Amaranthaceae'')
* ''[[Nematostylis loranthoides]]'' <small>Hook. f.</small> (''Rubiaceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Nematostylis]]''
az7jzu569d6mzr5mtirdf3vhol29eg4
Fotsimbarinakoho
0
301216
1146491
2026-07-03T14:38:20Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry samihafa
1146491
wikitext
text/x-wiki
Ny '''fotsimbarinakoho''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' sy ''[[Polygonum]]'' (''[[Polygonaceae]]'':
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''Amaranthaceae'')
* ''[[Polygonum]]'' (''Polygonaceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Polygonum]]''
aunhu3k1o227kcbi6nbsip87rnrbk0m
Maroatody
0
301217
1146492
2026-07-03T14:41:54Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry samihafa
1146492
wikitext
text/x-wiki
Ny '''maroatody''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' sy ''[[Melastomataceae]]'' ary ''[[Rubiaceae]]'':
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''Amaranthaceae'')
* ''[[Medinilla sarcorhiza]]'' <small>(Baill.) Cogn.</small> (''Melastomataceae'')
* ''[[Alberta loranthoides]]'' <small>(Hook. f.). Cavaco</small> (''Rubiaceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Medinilla]]''
* ''[[Alberta (zavamaniry)|Alberta]]''
25dre6b6wz2gpxporkkzmsrrdksdb0a
1146494
1146492
2026-07-03T14:46:22Z
Thelezifor
15140
1146494
wikitext
text/x-wiki
Ny '''maroatody''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' sy ''[[Melastomataceae]]'' ary ''[[Rubiaceae]]'':
* ''[[Alternanthera sessilis]]'' <small>(L.) R. Br. ex DC.</small> (''Amaranthaceae'')
* ''[[Medinilla sarcorhiza]]'' <small>(Baill.) Cogn.</small> (''Melastomataceae'')
* ''[[Nematostylis anthophylla]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) Baill</small> (←''Alberta loranthoides'' <small>(Hook. f.). Cavaco</small>) (''Rubiaceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Alternanthera]]''
* ''[[Medinilla]]''
* ''[[Alberta (zavamaniry)|Alberta]]''
* ''[[Nematostylis]]''
he4ydgr6zh2ra3kedu417gr7u3i8nyk
Trakavola
0
301218
1146496
2026-07-03T14:58:33Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry samihafa
1146496
wikitext
text/x-wiki
Ny '''trakavola''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' sy ''[[Asteraceae]]'':
* [[Achyranthes aspera|''Achyranthes aspera'' f. ''excelsa'']] <small>Cavaco</small> (''Amaranthaceae'')
* ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> (''Asteraceae'')
* ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small> (''Asteraceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Achyranthes]]''
* ''[[Bidens]]''
8qcqcbw1ao3fvwampcvnvyn06ytmwcf
Anantsinahy
0
301219
1146497
2026-07-03T15:00:11Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry samihafa
1146497
wikitext
text/x-wiki
Ny '''anantsinahy''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'':
* ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> (''Asteraceae'')
* ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small> (''Asteraceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Bidens]]''
dl4bb4q54gmbawnf4vio5kj4fedqfuj
Voatraka
0
301220
1146498
2026-07-03T15:01:21Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry samihafa
1146498
wikitext
text/x-wiki
Ny '''voatraka''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'':
* ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> (''Asteraceae'')
* ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small> (''Asteraceae'')
== Jereo koa ==
* ''[[Bidens]]''
5pjgd1yoalugck3rlec1btyxd97niok
Digera muricata
0
301221
1146507
2026-07-03T16:16:30Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1146507
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[Digera]]
j6kt7k2zqfvsv20sortwbzmt6e1jxkx
Digera arvensis
0
301222
1146508
2026-07-03T16:17:03Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1146508
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[Digera]]
j6kt7k2zqfvsv20sortwbzmt6e1jxkx
Nympheaceae
0
301223
1146514
2026-07-03T17:44:18Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Nympheaceae]] ho [[Nymphaeaceae]] i Thelezifor
1146514
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Nymphaeaceae]]
mzad2a2sqk7cu6l6b3g9z1vjjcjhout
Nymphaea
0
301224
1146515
2026-07-03T18:00:58Z
Thelezifor
15140
Aantokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Nymphaeaceae
1146515
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Nymphaea alba.001 - Breendonk.jpg|vignette|377x377px|''Nymphaea alba'']]
Ny '''''Nymphaea''''' dia antokon-javamaniry mamony anaty rano ao amin' ny fianakaviana ''[[Nympheaceae|Nymphaeaceae]]'', ao amin' ny flaharana [[Nymphaeales]]. Miely patrana eran-tany ity karazana ity. Maro ny karazana ambolena ho zavamaniry haingo, ary maro ny ovan-karazana novolavolaina. Misy karazana sasany nampidirina tany amin' ny toerana hafa tsy nipoirany, ary ny sasany ahidratsy. Ny zavamaniry ao amin' io antoko io dia fantatra matetika amin' ny anarana hoe '''tatamo'''.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Janoary 2024 dia karazana 65 no eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'':
* ''Nymphaea abhayana'' A.Chowdhury & M.Chowdhury
* ''Nymphaea alba'' L.
* ''Nymphaea alexii'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea amazonum'' Mart. & Zucc.
* ''Nymphaea ampla'' (Salisb.) DC.
* ''Nymphaea atrans'' S.W.L.Jacobs
* ''Nymphaea belophylla'' Trickett
* ''Nymphaea'' × ''borealis'' E.G.Camus
* ''Nymphaea caatingae'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea candida'' C.Presl
* ''Nymphaea carpentariae'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea conardii'' Wiersema
* ''Nymphaea'' × ''daubenyana'' W.T.Baxter ex Daubeny
* ''Nymphaea dimorpha'' I.M.Turner
* ''Nymphaea divaricata'' Hutch.
* ''Nymphaea elegans'' Hook.
* ''Nymphaea elleniae'' S.W.L.Jacobs
* ''Nymphaea francae'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea gardneriana'' Planch.
* ''Nymphaea georginae'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea gigantea'' Hook.
* ''Nymphaea glandulifera'' Rodschied
* ''Nymphaea gracilis'' Zucc.
* ''Nymphaea guineensis'' Schumach. & Thonn.
* ''Nymphaea harleyi'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea hastifolia'' Domin
* ''Nymphaea heudelotii'' Planch.
* ''Nymphaea immutabilis'' S.W.L.Jacobs
* ''Nymphaea jacobsii'' Hellq.
* ''Nymphaea jamesoniana'' Planch.
* ''Nymphaea kakaduensis'' Hellq., A.Leu & M.L.Moody
* ''Nymphaea kimberleyensis'' (S.W.L.Jacobs) S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea lasiophylla'' Mart. & Zucc.
* ''Nymphaea leibergii'' (Morong) Rydb.
* ''Nymphaea lingulata'' Wiersema
* ''Nymphaea loriana'' Wiersema, Hellq. & Borsch
* ''Nymphaea lotus'' L.
* ''Nymphaea lukei'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea macrosperma'' Merr. & L.M.Perry
* ''Nymphaea maculata'' Schumach. & Thonn.
* ''Nymphaea manipurensis'' Asharani & Biseshwori
* ''Nymphaea mexicana'' Zucc.
* ''Nymphaea micrantha'' Guill. & Perr.
* ''Nymphaea noelae'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''[[Nymphaea nouchali]]'' Burm.f.
* ''Nymphaea novogranatensis'' Wiersema
* ''Nymphaea odorata'' Aiton
* ''Nymphaea ondinea'' Löhne, Wiersema & Borsch
* ''Nymphaea oxypetala'' Planch.
* ''Nymphaea paganuccii'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea pedersenii'' (Wiersema) C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea potamophila'' Wiersema
* ''Nymphaea prolifera'' Wiersema
* ''Nymphaea pubescens'' Willd.
* ''Nymphaea pulchella'' DC.
* ''Nymphaea rapinii'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea rubra'' Roxb. ex Andrews
* ''Nymphaea rudgeana'' G.Mey.
* ''Nymphaea siamensis'' Puripany.
* ''Nymphaea stuhlmannii'' (Engl.) Schweinf. & Gilg
* ''Nymphaea sulphurea'' Gilg
* ''Nymphaea'' × ''sundvikii'' Hiitonen
* ''Nymphaea tenuinervia'' Casp.
* ''Nymphaea tetragona'' Georgi
* ''Nymphaea thermarum'' Eb.Fisch.
* ''Nymphaea'' × ''thiona'' D.B.Ward
* ''Nymphaea vanildae'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea vaporalis'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea violacea'' Lehm.
== Jereo koa ==
4lhma3e73lhcaa13cx5dp2r4vhg7ov2
1146517
1146515
2026-07-03T18:50:10Z
Thelezifor
15140
Lisitry ny karazana
1146517
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Nymphaea alba.001 - Breendonk.jpg|vignette|377x377px|''Nymphaea alba'']]
Ny '''''Nymphaea''''' dia antokon-javamaniry mamony anaty rano ao amin' ny fianakaviana ''[[Nympheaceae|Nymphaeaceae]]'', ao amin' ny flaharana [[Nymphaeales]]. Miely patrana eran-tany ity karazana ity. Maro ny karazana ambolena ho zavamaniry haingo, ary maro ny ovan-karazana novolavolaina. Misy karazana sasany nampidirina tany amin' ny toerana hafa tsy nipoirany, ary ny sasany ahidratsy. Ny zavamaniry ao amin' io antoko io dia fantatra matetika amin' ny anarana hoe '''tatamo'''.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Janoary 2024 dia karazana 65 no eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'':
* ''Nymphaea abhayana'' A.Chowdhury & M.Chowdhury
* ''Nymphaea alba'' L.
* ''Nymphaea alexii'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea amazonum'' Mart. & Zucc.
* ''Nymphaea ampla'' (Salisb.) DC.
* ''Nymphaea atrans'' S.W.L.Jacobs
* ''Nymphaea belophylla'' Trickett
* ''Nymphaea'' × ''borealis'' E.G.Camus
* ''Nymphaea caatingae'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea candida'' C.Presl
* ''Nymphaea carpentariae'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea conardii'' Wiersema
* ''Nymphaea'' × ''daubenyana'' W.T.Baxter ex Daubeny
* ''Nymphaea dimorpha'' I.M.Turner
* ''Nymphaea divaricata'' Hutch.
* ''Nymphaea elegans'' Hook.
* ''Nymphaea elleniae'' S.W.L.Jacobs
* ''Nymphaea francae'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea gardneriana'' Planch.
* ''Nymphaea georginae'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea gigantea'' Hook.
* ''Nymphaea glandulifera'' Rodschied
* ''Nymphaea gracilis'' Zucc.
* ''Nymphaea guineensis'' Schumach. & Thonn.
* ''Nymphaea harleyi'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea hastifolia'' Domin
* ''Nymphaea heudelotii'' Planch.
* ''Nymphaea immutabilis'' S.W.L.Jacobs
* ''Nymphaea jacobsii'' Hellq.
* ''Nymphaea jamesoniana'' Planch.
* ''Nymphaea kakaduensis'' Hellq., A.Leu & M.L.Moody
* ''Nymphaea kimberleyensis'' (S.W.L.Jacobs) S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea lasiophylla'' Mart. & Zucc.
* ''Nymphaea leibergii'' (Morong) Rydb.
* ''Nymphaea lingulata'' Wiersema
* ''Nymphaea loriana'' Wiersema, Hellq. & Borsch
* ''[[Nymphaea lotus]]'' L.
* ''Nymphaea lukei'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea macrosperma'' Merr. & L.M.Perry
* ''Nymphaea maculata'' Schumach. & Thonn.
* ''Nymphaea manipurensis'' Asharani & Biseshwori
* ''Nymphaea mexicana'' Zucc.
* ''Nymphaea micrantha'' Guill. & Perr.
* ''Nymphaea noelae'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''[[Nymphaea nouchali]]'' Burm.f.
* ''Nymphaea novogranatensis'' Wiersema
* ''Nymphaea odorata'' Aiton
* ''Nymphaea ondinea'' Löhne, Wiersema & Borsch
* ''Nymphaea oxypetala'' Planch.
* ''Nymphaea paganuccii'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea pedersenii'' (Wiersema) C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea potamophila'' Wiersema
* ''Nymphaea prolifera'' Wiersema
* ''Nymphaea pubescens'' Willd.
* ''Nymphaea pulchella'' DC.
* ''Nymphaea rapinii'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea rubra'' Roxb. ex Andrews
* ''Nymphaea rudgeana'' G.Mey.
* ''Nymphaea siamensis'' Puripany.
* ''Nymphaea stuhlmannii'' (Engl.) Schweinf. & Gilg
* ''Nymphaea sulphurea'' Gilg
* ''Nymphaea'' × ''sundvikii'' Hiitonen
* ''Nymphaea tenuinervia'' Casp.
* ''Nymphaea tetragona'' Georgi
* ''Nymphaea thermarum'' Eb.Fisch.
* ''Nymphaea'' × ''thiona'' D.B.Ward
* ''Nymphaea vanildae'' C.T.Lima & Giul.
* ''Nymphaea vaporalis'' S.W.L.Jacobs & Hellq.
* ''Nymphaea violacea'' Lehm.
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
* ''[[Nymphaea lotus]]'' <small>L.</small> -- agoagaga, agoagamakomby, lazilazy, makamby, tamotamokirana, tatamokirana
* ''[[Nymphaea minuta]]'' <small>Landon, Edwards & Nozaic</small> --
* ''[[Nymphaea nouchali]]'' <small>Burm.f.</small> (''Nymphaea stellata'', <small>Willd.</small>) -- agoagoa, betsimihilana, betsimilina, betsimirana, fantamo, hatrevo, kapaika, kibo, kitatamoka, lazilazy, lefoka, talefaka, tamotamo, tantama, tantano, tatamoka, tsiazonafo, voahirana, voalefoka, vonintatamo
== Jereo koa ==
n1c1qqzezepbwubjrmmbignrt1hd910
Pedro Porro
0
301225
1146534
2026-07-03T22:35:38Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary=Pedro Porro 2021.png |anarana=Pedro Porro |teraka=13 Septambra 1999 |maty= |firenena={{Espaina}} |mpiaraka= |asa= * [[mpilalao baolina kitra]] |taona niasàna= }} '''Pedro Antonio Porro Sauceda''' (teraka ny 13 Septambra 1999 tao [[Don Benito]]) dia [[mpilalao baolina]] kitra [[Espaina|espaniola]]. Nanomboka ny asany tao amin'ny Girona FC izy, izay nilalaovany nandritra ny roa taona nanomboka tamin'ny taona 2017. Amin'izao fotoana izao... »
1146534
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Pedro Porro 2021.png
|anarana=Pedro Porro
|teraka=13 Septambra 1999
|maty=
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Pedro Antonio Porro Sauceda''' (teraka ny 13 Septambra 1999 tao [[Don Benito]]) dia [[mpilalao baolina]] kitra [[Espaina|espaniola]]. Nanomboka ny asany tao amin'ny Girona FC izy, izay nilalaovany nandritra ny roa taona nanomboka tamin'ny taona 2017.
Amin'izao fotoana izao dia manana fifanarahana amin'ny Tottenham Hotspur ilay mpilalao iraisam-pirenena espaniola.
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Porro, Pedro}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra espaniola]]
[[Sokajy:Mpilalao baolina kitra nasionaly espainola]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1999]]
sjdjyh1p1yppej1kqm98y2l2t6joqyl
Sokajy:Mpilalao baolina kitra nasionaly espainola
14
301226
1146535
2026-07-03T22:36:16Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Mpilalao baolina kitra espainola]] [[Sokajy:Mpilalao baolina kitra espainola]] »
1146535
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpilalao baolina kitra espainola]]
[[Sokajy:Mpilalao baolina kitra espainola]]
ff02dztx78ol9qqh469btt3jhlwu3a8
1146536
1146535
2026-07-03T22:38:01Z
HarryWurst
36292
1146536
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpilalao baolina kitra espaniola]]
lfup14b5apo64zmps9ijjqhgzwtehyg
Boraginaceae
0
301227
1146578
2026-07-04T08:05:21Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka
1146578
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Boraginaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Ny Boraginaceae, ny fianakaviana dia manana famaritana roa samy hafa hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny ''Boraginaceae'' dia iray amin' ny fianakaviana 11 ao amin' ny filaharana Boraginales (''Boraginaceae'', ''[[Codonaceae]]'', ''[[Coldeniaceae]]'', ''[[Cordiaceae]]'', ''[[Ehretiaceae]]'', ''[[Heliotropiaceae]]'', ''[[Hoplestigmataceae]]'', ''[[Hydrophyllaceae]]'', ''[[Lennoaceae]]'', ''[[Namaceae]]'', ary ''[[Wellstediaceae]]'') ary misy antokon-javamaniry 90 hatramin' ny 120 eo ho eo. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny ''Boraginaceae'' no hany fianakaviana ao amin' ny filharana Boraginales, ary misy antoko 155 eo ho eo.
== Lisitry ny antokon-javamaniry ==
Tamin' ny Desambra 2025, ny loharano nampiasa famaritana tery ny ''Boraginaceae'' dia napiditra antokon-javamaniry somary hafa. Ny antoko sasany neken' ny loharano iray dia noheverin' ny loharano hafa ho mitovy dika, ka nahatonga ny isan' ny antoko ho kely kokoa. Ny ''[[World Flora Online]]'' dia nanaiky antoko 120 eo ho eo ao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana tery.
* ''Actinocarya'' <small>Benth.</small>
* ''Adelinia'' <small>J.I.Cohen</small>
* ''Adelocaryum'' <small>Brand</small>
* ''Aegonychon'' <small>Gray</small>
* ''Afrotysonia'' <small>Rauschert</small>
* ''Ailuroglossum'' Sutorý
* ''Alkanna'' <small>Tausch</small>
* ''Amblynotus'' <small>(A.DC.) I.M.Johnst.</small>
* ''Amphibologyne'' <small>Brand</small>
* ''Amsinckia'' <small>Lehm.</small>
* ''Amsinckiopsis'' <small>(I.M.Johnst.) Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small>
* ''Anchusa'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Hormuzakia'' Guşul. sy ny ''Phyllocara'' Guşul., eken' ny ''Plants of the World Online''
* ''Ancistrocarya'' <small>Maxim.</small>
* ''Andersonglossum'' <small>J.I.Cohen</small>
* ''Anoplocaryum'' <small>Ledeb.</small>
* ''Antiotrema'' <small>Hand.-Mazz.</small>
* ''Antiphytum'' <small>DC. ex Meisn.</small>
* ''Arnebia'' <small>Forssk.</small>, tafiditra ao ny ''Huynhia'' Greuter, eken' ny ''Plants of the World Online''
* ''Asperugo'' <small>L.</small>
* ''Borago'' <small>L.</small>
* ''Bothriospermum'' <small>Bunge</small>
* ''Brachybotrys'' <small>Maxim. ex Oliv.</small>
* ''Brandella'' <small>R.R.Mill</small>
* ''Brunnera'' <small>Steven</small>
* ''Buglossoides'' <small>Moench</small>
* ''Caccinia'' <small>Savi</small>
* ''Cerinthe'' <small>L.</small>
* ''Chionocharis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Choriantha'' <small>Riedl</small>
* ''Craniospermum'' <small>Lehm.</small>
* ''Crucicaryum'' <small>Brand</small>
* ''Cryptantha'' <small>Lehm. ex G.Don</small>
* ''Cynoglossopsis'' <small>Brand</small>
* ''Cynoglossum'' <small>L.</small>
* ''Cynoglottis'' <small>(Gușul.) Vural & Kit Tan</small>
* ''Cystostemon'' <small>Balf.f.</small>
* ''Dasynotus'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Decalepidanthus'' <small>Riedl</small>
* ''Echiochilon'' <small>Desf.</small>
* ''Echiostachys'' <small>Levyns</small>
* ''Echium'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Megacaryon'' Boiss., eken' ny ''Plants of the World Online''
* ''Embadium'' <small>J.M.Black</small>
* ''Eremocarya'' <small>Greene</small>
* ''Eritrichium'' <small>Schrad. ex Gaudin</small>
* ''Gastrocotyle'' <small>Bunge</small>
* ''Glandora'' <small>D.C.Thomas, Weigend & Hilger</small>
* ''Greeneocharis'' <small>Gürke & Harms</small>
* ''Gyrocaryum'' <small>Valdés</small>
* ''Hackelia'' <small>Opiz</small>
* ''Halacsya'' <small>Dörfl.</small>
* ''Harpagonella'' <small>A.Gray</small>
* ''Heliocarya'' <small>Bunge</small>
* ''Heterocaryum'' <small>A.DC.</small>
* ''Iberodes'' <small>M.Serrano, R.Carbajal & S.Ortiz</small>
* ''Ivanjohnstonia'' <small>Kazmi</small>
* ''Johnstonella'' <small>Brand</small>
* ''Lappula'' <small>Moench</small>
* ''Lasiocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Lepechiniella'' <small>Popov</small>
* ''Lindelofia'' <small>Lehm.</small>
* ''Lithodora'' <small>Griseb.</small>
* ''Lithospermum'' <small>L.</small>
* ''Lobostemon'' <small>Lehm.</small>
* ''Maharanga'' <small>DC.</small>
* ''Mairetis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Mattiastrum'' <small>(Boiss.) Brand</small>
* ''Melanortocarya'' <small>Selvi, Bigazzi, Hilger & Papini</small>
* ''Memoremea'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small>
* ''Mertensia'' <small>Roth</small>
* ''Microcaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Microparacaryum'' <small>(Popov ex Riedl) Hilger & Podlech</small>
* ''Microula'' <small>Benth.</small>
* ''Mimophytum'' <small>Greenm.</small>
* ''Moltkia'' <small>Lehm.</small>
* ''Moltkiopsis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Myosotidium'' <small>Hook.</small>
* ''Myosotis'' <small>L.</small>
* ''Myriopus'' <small>Small</small>
* ''Neatostema'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Nesocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Nihon'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small>
* ''Nogalia'' <small>Verdc.</small>
* ''Nonea'' <small>Medik.</small>
* ''Ogastemma'' <small>Brummitt</small>
* ''Omphalodes'' <small>Mill.</small>
* ''Omphalolappula'' <small>Brand</small>
* ''Omphalotrigonotis'' <small>W.T.Wang</small>
* ''Oncaglossum'' <small>Sutorý</small>
* ''Onosma'' <small>L.</small>
* ''Oreocarya'' <small>Greene</small>
* ''Paracaryum'' <small>Boiss.</small>
* ''Paramoltkia'' <small>Greuter</small>
* ''Pardoglossum'' <small>Barbier & Mathez</small>
* ''Pectocarya'' <small>DC. ex Meisn.</small>
* ''Pentaglottis'' <small>Tausch</small>
* ''Plagiobothrys'' <small>Fisch. & C.A.Mey.</small>
* ''Podonosma'' <small>Boiss.</small>
* ''Pontechium'' <small>Böhle & Hilger</small>
* ''Pseudoheterocaryum'' <small>Kaz.Osaloo & Saadati</small>
* ''Pseudolappula'' Khoshsokhan & Kaz.Osaloo
* ''Pulmonaria'' <small>L.</small>
* ''Rindera'' <small>Pall.</small>
* ''Rochelia'' <small>Rchb.</small>
* ''Rotula'' <small>Lour.</small>
* ''Sauria'' <small>Bajtenov</small>
* ''Selkirkia'' <small>Hemsl.</small>
* ''Simpsonanthus'' <small>Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small>
* ''Sinojohnstonia'' <small>Hu</small>
* ''Solenanthus'' <small>Ledeb.</small>
* ''Stenosolenium'' <small>Turcz.</small>
* ''Stephanocaryum'' <small>Popov</small>
* ''Suchtelenia'' <small>Kar. ex Meisn.</small>
* ''Symphytum'' <small>L.</small>
* ''Thaumatocaryon'' <small>Baill.</small>, tafiditra ao ny ''Moritzia'' DC. ex Meisn., eken' ny ''Plants of the World Online''
* ''Thyrocarpus'' <small>Hance</small>
* ''Tianschaniella'' <small>B.Fedtsch. ex Popov</small>
* ''Tournefortia'' <small>L.</small>
* ''Trachelanthus'' <small>Kunze</small>
* ''Trachystemon'' <small>D.Don</small>
* ''Trichodesma'' <small>R.Br.</small>
* ''Trigonocaryum'' <small>Trautv.</small>
* ''Trigonotis'' <small>Steven</small>
=== Antoko nafindra fianakaviana ===
Tamin' ny Desambra 2025, ny antoko napetraka tao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana malalaka nataon' ny ''Plants of the World Online'', nefa napetraka ao amin' ny fianakaviana hafa araka ny loharano mampiasa ny fanasokajiana ''Boraginales Working Group'' dia ireto:
* Codonaceae<ref name="WFO_7000000914" />
** ''Codon'' L.
* Coldeniaceae<ref name="WFO_4100005358" />
** ''Coldenia'' L.
* Cordiaceae<ref name="WFO_7000001124" />
** ''Cordia'' L.
** ''Varronia'' P.Browne
* Ehretiaceae<ref name="WFO_4100002125" />
** ''Bourreria'' P.Browne
** ''Ehretia'' P.Browne
** ''Halgania'' Gaudich.
** ''Keraunea'' Cheek & Sim.-Bianch.
** ''Lepidocordia'' Ducke
** ''Rochefortia'' Sw.
** ''Tiquilia'' Pers.
* Heliotropiaceae<ref name="WFO_4100001212" />
** ''Euploca'' Nutt.
** ''Heliotropium'' Tourn. ex L.
** ''Ixorhea'' Fenzl
* Hoplestigmataceae<ref name="WFO_7000001127" />
** ''Hoplestigma'' Pierre
* Hydrophyllaceae<ref name="WFO_7000001199" />
** ''Draperia'' Torr.
** ''Ellisia'' L.
** ''Emmenanthe'' Benth.
** ''Eucrypta'' Nutt.
** ''Hesperochiron'' S.Watson
** ''Hydrophyllum'' L.
** ''Nemophila'' Nutt. ex W.P.C.Barton
** ''Phacelia'' Juss.
** ''Pholistoma'' Lilja
** ''Romanzoffia'' Cham.
** ''Tricardia'' Torr. ex S.Watson
* Lennoaceae<ref name="WFO_7000000861" />
** ''Lennoa'' Lex.
** ''Pholisma'' Nutt. ex Hook.
* Namaceae<ref name="WFO_7000000901" />
** ''Eriodictyon'' Benth.
** ''Nama'' L.
** ''Wigandia'' Kunth
* Wellstediaceae<ref name="WFO_4100005776" />
** ''Wellstedia'' Novák
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
Misy antoko vitsivitsy tao amin' ny fianakavana ''Boraginaceae'' araka ny famaritana malalaka nefa tsy misy afa-tsy roa sisa araka ny famaritana tery:
* ''[[Bourreria]]'' (''[[Ehretiaceae]]'')
* ''[[Cordia]]'' (''[[Cordiaceae]]'')
* ''[[Cynoglossum]]'' (''Boraginaceae'')
* ''[[Ehretia]]'' (''Ehretiaceae'')
* ''[[Heliotropium]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'')
* ''[[Tournefortia]]'' (''Heliotropiaceae'')
* ''[[Trichodesma]]'' (''Boraginaceae'')
== Jereo koa ==
* [[Boraginales]]
== Loharano ==
hbxxcoqddejtelvctehe3krsv7blcn8
1146581
1146578
2026-07-04T08:24:26Z
Thelezifor
15140
1146581
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Boraginaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Ny Boraginaceae, ny fianakaviana dia manana famaritana roa samy hafa hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny ''Boraginaceae'' dia iray amin' ny fianakaviana 11 ao amin' ny filaharana Boraginales (''Boraginaceae'', ''[[Codonaceae]]'', ''[[Coldeniaceae]]'', ''[[Cordiaceae]]'', ''[[Ehretiaceae]]'', ''[[Heliotropiaceae]]'', ''[[Hoplestigmataceae]]'', ''[[Hydrophyllaceae]]'', ''[[Lennoaceae]]'', ''[[Namaceae]]'', ary ''[[Wellstediaceae]]'') ary misy antokon-javamaniry 90 hatramin' ny 120 eo ho eo. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny ''Boraginaceae'' no hany fianakaviana ao amin' ny filharana Boraginales, ary misy antoko 155 eo ho eo.
== Lisitry ny antokon-javamaniry ==
Tamin' ny Desambra 2025, ny loharano nampiasa famaritana tery ny ''Boraginaceae'' dia napiditra antokon-javamaniry somary hafa. Ny antoko sasany neken' ny loharano iray dia noheverin' ny loharano hafa ho mitovy dika, ka nahatonga ny isan' ny antoko ho kely kokoa. Ny ''[[World Flora Online]]'' dia nanaiky antoko 120 eo ho eo ao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana tery.
* ''Actinocarya'' <small>Benth.</small>
* ''Adelinia'' <small>J.I.Cohen</small>
* ''Adelocaryum'' <small>Brand</small>
* ''Aegonychon'' <small>Gray</small>
* ''Afrotysonia'' <small>Rauschert</small>
* ''Ailuroglossum'' <small>Sutorý</small>
* ''Alkanna'' <small>Tausch</small>
* ''Amblynotus'' <small>(A.DC.) I.M.Johnst.</small>
* ''Amphibologyne'' <small>Brand</small>
* ''Amsinckia'' <small>Lehm.</small>
* ''Amsinckiopsis'' <small>(I.M.Johnst.) Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small>
* ''Anchusa'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Hormuzakia'' <small>Guşul</small>. sy ny ''Phyllocara'' <small>Guşul</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]''
* ''Ancistrocarya'' <small>Maxim.</small>
* ''Andersonglossum'' <small>J.I.Cohen</small>
* ''Anoplocaryum'' <small>Ledeb.</small>
* ''Antiotrema'' <small>Hand.-Mazz.</small>
* ''Antiphytum'' <small>DC. ex Meisn.</small>
* ''Arnebia'' <small>Forssk.</small>, tafiditra ao ny ''Huynhia'' <small>Greuter</small>, eken' ny ''Plants of the World Online''
* ''Asperugo'' <small>L.</small>
* ''Borago'' <small>L.</small>
* ''Bothriospermum'' <small>Bunge</small>
* ''Brachybotrys'' <small>Maxim. ex Oliv.</small>
* ''Brandella'' <small>R.R.Mill</small>
* ''Brunnera'' <small>Steven</small>
* ''Buglossoides'' <small>Moench</small>
* ''Caccinia'' <small>Savi</small>
* ''Cerinthe'' <small>L.</small>
* ''Chionocharis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Choriantha'' <small>Riedl</small>
* ''Craniospermum'' <small>Lehm.</small>
* ''Crucicaryum'' <small>Brand</small>
* ''Cryptantha'' <small>Lehm. ex G.Don</small>
* ''Cynoglossopsis'' <small>Brand</small>
* ''Cynoglossum'' <small>L.</small>
* ''Cynoglottis'' <small>(Gușul.) Vural & Kit Tan</small>
* ''Cystostemon'' <small>Balf.f.</small>
* ''Dasynotus'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Decalepidanthus'' <small>Riedl</small>
* ''Echiochilon'' <small>Desf.</small>
* ''Echiostachys'' <small>Levyns</small>
* ''Echium'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Megacaryon'' <small>Boiss</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]''
* ''Embadium'' <small>J.M.Black</small>
* ''Eremocarya'' <small>Greene</small>
* ''Eritrichium'' <small>Schrad. ex Gaudin</small>
* ''Gastrocotyle'' <small>Bunge</small>
* ''Glandora'' <small>D.C.Thomas, Weigend & Hilger</small>
* ''Greeneocharis'' <small>Gürke & Harms</small>
* ''Gyrocaryum'' <small>Valdés</small>
* ''Hackelia'' <small>Opiz</small>
* ''Halacsya'' <small>Dörfl.</small>
* ''Harpagonella'' <small>A.Gray</small>
* ''Heliocarya'' <small>Bunge</small>
* ''Heterocaryum'' <small>A.DC.</small>
* ''Iberodes'' <small>M.Serrano, R.Carbajal & S.Ortiz</small>
* ''Ivanjohnstonia'' <small>Kazmi</small>
* ''Johnstonella'' <small>Brand</small>
* ''Lappula'' <small>Moench</small>
* ''Lasiocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Lepechiniella'' <small>Popov</small>
* ''Lindelofia'' <small>Lehm.</small>
* ''Lithodora'' <small>Griseb.</small>
* ''Lithospermum'' <small>L.</small>
* ''Lobostemon'' <small>Lehm.</small>
* ''Maharanga'' <small>DC.</small>
* ''Mairetis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Mattiastrum'' <small>(Boiss.) Brand</small>
* ''Melanortocarya'' <small>Selvi, Bigazzi, Hilger & Papini</small>
* ''Memoremea'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small>
* ''Mertensia'' <small>Roth</small>
* ''Microcaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Microparacaryum'' <small>(Popov ex Riedl) Hilger & Podlech</small>
* ''Microula'' <small>Benth.</small>
* ''Mimophytum'' <small>Greenm.</small>
* ''Moltkia'' <small>Lehm.</small>
* ''Moltkiopsis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Myosotidium'' <small>Hook.</small>
* ''Myosotis'' <small>L.</small>
* ''Myriopus'' <small>Small</small>
* ''Neatostema'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Nesocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Nihon'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small>
* ''Nogalia'' <small>Verdc.</small>
* ''Nonea'' <small>Medik.</small>
* ''Ogastemma'' <small>Brummitt</small>
* ''Omphalodes'' <small>Mill.</small>
* ''Omphalolappula'' <small>Brand</small>
* ''Omphalotrigonotis'' <small>W.T.Wang</small>
* ''Oncaglossum'' <small>Sutorý</small>
* ''Onosma'' <small>L.</small>
* ''Oreocarya'' <small>Greene</small>
* ''Paracaryum'' <small>Boiss.</small>
* ''Paramoltkia'' <small>Greuter</small>
* ''Pardoglossum'' <small>Barbier & Mathez</small>
* ''Pectocarya'' <small>DC. ex Meisn.</small>
* ''Pentaglottis'' <small>Tausch</small>
* ''Plagiobothrys'' <small>Fisch. & C.A.Mey.</small>
* ''Podonosma'' <small>Boiss.</small>
* ''Pontechium'' <small>Böhle & Hilger</small>
* ''Pseudoheterocaryum'' <small>Kaz.Osaloo & Saadati</small>
* ''Pseudolappula'' Khoshsokhan & Kaz.Osaloo
* ''Pulmonaria'' <small>L.</small>
* ''Rindera'' <small>Pall.</small>
* ''Rochelia'' <small>Rchb.</small>
* ''Rotula'' <small>Lour.</small>
* ''Sauria'' <small>Bajtenov</small>
* ''Selkirkia'' <small>Hemsl.</small>
* ''Simpsonanthus'' <small>Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small>
* ''Sinojohnstonia'' <small>Hu</small>
* ''Solenanthus'' <small>Ledeb.</small>
* ''Stenosolenium'' <small>Turcz.</small>
* ''Stephanocaryum'' <small>Popov</small>
* ''Suchtelenia'' <small>Kar. ex Meisn.</small>
* ''Symphytum'' <small>L.</small>
* ''Thaumatocaryon'' <small>Baill.</small>, tafiditra ao ny ''Moritzia'' <small>DC. ex Meisn</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]''
* ''Thyrocarpus'' <small>Hance</small>
* ''Tianschaniella'' <small>B.Fedtsch. ex Popov</small>
* ''Tournefortia'' <small>L.</small>
* ''Trachelanthus'' <small>Kunze</small>
* ''Trachystemon'' <small>D.Don</small>
* ''Trichodesma'' <small>R.Br.</small>
* ''Trigonocaryum'' <small>Trautv.</small>
* ''Trigonotis'' <small>Steven</small>
=== Antoko nafindra fianakaviana ===
Tamin' ny Desambra 2025, ny antoko napetraka tao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana malalaka nataon' ny ''[[Plants of the World Online]]'', nefa napetraka ao amin' ny fianakaviana hafa araka ny loharano mampiasa ny fanasokajiana ''[[Boraginales Working Group]]'' dia ireto:
* Codonaceae
** ''Codon'' L.
* Coldeniaceae
** ''Coldenia'' L.
* Cordiaceae
** ''Cordia'' L.
** ''Varronia'' P.Browne
* Ehretiaceae
** ''Bourreria'' P.Browne
** ''Ehretia'' P.Browne
** ''Halgania'' Gaudich.
** ''Keraunea'' Cheek & Sim.-Bianch.
** ''Lepidocordia'' Ducke
** ''Rochefortia'' Sw.
** ''Tiquilia'' Pers.
* Heliotropiaceae
** ''Euploca'' Nutt.
** ''Heliotropium'' Tourn. ex L.
** ''Ixorhea'' Fenzl
* Hoplestigmataceae
** ''Hoplestigma'' Pierre
* Hydrophyllaceae
** ''Draperia'' Torr.
** ''Ellisia'' L.
** ''Emmenanthe'' Benth.
** ''Eucrypta'' Nutt.
** ''Hesperochiron'' S.Watson
** ''Hydrophyllum'' L.
** ''Nemophila'' Nutt. ex W.P.C.Barton
** ''Phacelia'' Juss.
** ''Pholistoma'' Lilja
** ''Romanzoffia'' Cham.
** ''Tricardia'' Torr. ex S.Watson
* Lennoaceae
** ''Lennoa'' Lex.
** ''Pholisma'' Nutt. ex Hook.
* Namaceae
** ''Eriodictyon'' Benth.
** ''Nama'' L.
** ''Wigandia'' Kunth
* Wellstediaceae
** ''Wellstedia'' Novák
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
Misy antoko vitsivitsy tao amin' ny fianakavana ''Boraginaceae'' araka ny famaritana malalaka nefa tsy misy afa-tsy roa sisa araka ny famaritana tery:
* ''[[Bourreria]]'' (''[[Ehretiaceae]]'')
* ''[[Cordia]]'' (''[[Cordiaceae]]'')
* ''[[Cynoglossum]]'' (''Boraginaceae'')
* ''[[Ehretia]]'' (''Ehretiaceae'')
* ''[[Heliotropium]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'')
* ''[[Tournefortia]]'' (''Heliotropiaceae'')
* ''[[Trichodesma]]'' (''Boraginaceae'')
== Jereo koa ==
* [[Boraginales]]
== Loharano ==
e0kfc0v7uno65p3runavtwuvkzjthdo
1146584
1146581
2026-07-04T08:28:10Z
Thelezifor
15140
1146584
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Boraginaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Ny Boraginaceae, ny fianakaviana dia manana famaritana roa samy hafa hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny ''Boraginaceae'' dia iray amin' ny fianakaviana 11 ao amin' ny filaharana Boraginales (''Boraginaceae'', ''[[Codonaceae]]'', ''[[Coldeniaceae]]'', ''[[Cordiaceae]]'', ''[[Ehretiaceae]]'', ''[[Heliotropiaceae]]'', ''[[Hoplestigmataceae]]'', ''[[Hydrophyllaceae]]'', ''[[Lennoaceae]]'', ''[[Namaceae]]'', ary ''[[Wellstediaceae]]'') ary misy antokon-javamaniry 90 hatramin' ny 120 eo ho eo. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny ''Boraginaceae'' no hany fianakaviana ao amin' ny filharana Boraginales, ary misy antoko 155 eo ho eo. Taloha koa ity fianakaviana ity dia napetraka tao amin' ny filaharana [[Lamiales]].
== Lisitry ny antokon-javamaniry ==
Tamin' ny Desambra 2025, ny loharano nampiasa famaritana tery ny ''Boraginaceae'' dia napiditra antokon-javamaniry somary hafa. Ny antoko sasany neken' ny loharano iray dia noheverin' ny loharano hafa ho mitovy dika, ka nahatonga ny isan' ny antoko ho kely kokoa. Ny ''[[World Flora Online]]'' dia nanaiky antoko 120 eo ho eo ao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana tery.
* ''Actinocarya'' <small>Benth.</small>
* ''Adelinia'' <small>J.I.Cohen</small>
* ''Adelocaryum'' <small>Brand</small>
* ''Aegonychon'' <small>Gray</small>
* ''Afrotysonia'' <small>Rauschert</small>
* ''Ailuroglossum'' <small>Sutorý</small>
* ''Alkanna'' <small>Tausch</small>
* ''Amblynotus'' <small>(A.DC.) I.M.Johnst.</small>
* ''Amphibologyne'' <small>Brand</small>
* ''Amsinckia'' <small>Lehm.</small>
* ''Amsinckiopsis'' <small>(I.M.Johnst.) Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small>
* ''Anchusa'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Hormuzakia'' <small>Guşul</small>. sy ny ''Phyllocara'' <small>Guşul</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]''
* ''Ancistrocarya'' <small>Maxim.</small>
* ''Andersonglossum'' <small>J.I.Cohen</small>
* ''Anoplocaryum'' <small>Ledeb.</small>
* ''Antiotrema'' <small>Hand.-Mazz.</small>
* ''Antiphytum'' <small>DC. ex Meisn.</small>
* ''Arnebia'' <small>Forssk.</small>, tafiditra ao ny ''Huynhia'' <small>Greuter</small>, eken' ny ''Plants of the World Online''
* ''Asperugo'' <small>L.</small>
* ''Borago'' <small>L.</small>
* ''Bothriospermum'' <small>Bunge</small>
* ''Brachybotrys'' <small>Maxim. ex Oliv.</small>
* ''Brandella'' <small>R.R.Mill</small>
* ''Brunnera'' <small>Steven</small>
* ''Buglossoides'' <small>Moench</small>
* ''Caccinia'' <small>Savi</small>
* ''Cerinthe'' <small>L.</small>
* ''Chionocharis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Choriantha'' <small>Riedl</small>
* ''Craniospermum'' <small>Lehm.</small>
* ''Crucicaryum'' <small>Brand</small>
* ''Cryptantha'' <small>Lehm. ex G.Don</small>
* ''Cynoglossopsis'' <small>Brand</small>
* ''Cynoglossum'' <small>L.</small>
* ''Cynoglottis'' <small>(Gușul.) Vural & Kit Tan</small>
* ''Cystostemon'' <small>Balf.f.</small>
* ''Dasynotus'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Decalepidanthus'' <small>Riedl</small>
* ''Echiochilon'' <small>Desf.</small>
* ''Echiostachys'' <small>Levyns</small>
* ''Echium'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Megacaryon'' <small>Boiss</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]''
* ''Embadium'' <small>J.M.Black</small>
* ''Eremocarya'' <small>Greene</small>
* ''Eritrichium'' <small>Schrad. ex Gaudin</small>
* ''Gastrocotyle'' <small>Bunge</small>
* ''Glandora'' <small>D.C.Thomas, Weigend & Hilger</small>
* ''Greeneocharis'' <small>Gürke & Harms</small>
* ''Gyrocaryum'' <small>Valdés</small>
* ''Hackelia'' <small>Opiz</small>
* ''Halacsya'' <small>Dörfl.</small>
* ''Harpagonella'' <small>A.Gray</small>
* ''Heliocarya'' <small>Bunge</small>
* ''Heterocaryum'' <small>A.DC.</small>
* ''Iberodes'' <small>M.Serrano, R.Carbajal & S.Ortiz</small>
* ''Ivanjohnstonia'' <small>Kazmi</small>
* ''Johnstonella'' <small>Brand</small>
* ''Lappula'' <small>Moench</small>
* ''Lasiocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Lepechiniella'' <small>Popov</small>
* ''Lindelofia'' <small>Lehm.</small>
* ''Lithodora'' <small>Griseb.</small>
* ''Lithospermum'' <small>L.</small>
* ''Lobostemon'' <small>Lehm.</small>
* ''Maharanga'' <small>DC.</small>
* ''Mairetis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Mattiastrum'' <small>(Boiss.) Brand</small>
* ''Melanortocarya'' <small>Selvi, Bigazzi, Hilger & Papini</small>
* ''Memoremea'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small>
* ''Mertensia'' <small>Roth</small>
* ''Microcaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Microparacaryum'' <small>(Popov ex Riedl) Hilger & Podlech</small>
* ''Microula'' <small>Benth.</small>
* ''Mimophytum'' <small>Greenm.</small>
* ''Moltkia'' <small>Lehm.</small>
* ''Moltkiopsis'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Myosotidium'' <small>Hook.</small>
* ''Myosotis'' <small>L.</small>
* ''Myriopus'' <small>Small</small>
* ''Neatostema'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Nesocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small>
* ''Nihon'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small>
* ''Nogalia'' <small>Verdc.</small>
* ''Nonea'' <small>Medik.</small>
* ''Ogastemma'' <small>Brummitt</small>
* ''Omphalodes'' <small>Mill.</small>
* ''Omphalolappula'' <small>Brand</small>
* ''Omphalotrigonotis'' <small>W.T.Wang</small>
* ''Oncaglossum'' <small>Sutorý</small>
* ''Onosma'' <small>L.</small>
* ''Oreocarya'' <small>Greene</small>
* ''Paracaryum'' <small>Boiss.</small>
* ''Paramoltkia'' <small>Greuter</small>
* ''Pardoglossum'' <small>Barbier & Mathez</small>
* ''Pectocarya'' <small>DC. ex Meisn.</small>
* ''Pentaglottis'' <small>Tausch</small>
* ''Plagiobothrys'' <small>Fisch. & C.A.Mey.</small>
* ''Podonosma'' <small>Boiss.</small>
* ''Pontechium'' <small>Böhle & Hilger</small>
* ''Pseudoheterocaryum'' <small>Kaz.Osaloo & Saadati</small>
* ''Pseudolappula'' Khoshsokhan & Kaz.Osaloo
* ''Pulmonaria'' <small>L.</small>
* ''Rindera'' <small>Pall.</small>
* ''Rochelia'' <small>Rchb.</small>
* ''Rotula'' <small>Lour.</small>
* ''Sauria'' <small>Bajtenov</small>
* ''Selkirkia'' <small>Hemsl.</small>
* ''Simpsonanthus'' <small>Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small>
* ''Sinojohnstonia'' <small>Hu</small>
* ''Solenanthus'' <small>Ledeb.</small>
* ''Stenosolenium'' <small>Turcz.</small>
* ''Stephanocaryum'' <small>Popov</small>
* ''Suchtelenia'' <small>Kar. ex Meisn.</small>
* ''Symphytum'' <small>L.</small>
* ''Thaumatocaryon'' <small>Baill.</small>, tafiditra ao ny ''Moritzia'' <small>DC. ex Meisn</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]''
* ''Thyrocarpus'' <small>Hance</small>
* ''Tianschaniella'' <small>B.Fedtsch. ex Popov</small>
* ''Tournefortia'' <small>L.</small>
* ''Trachelanthus'' <small>Kunze</small>
* ''Trachystemon'' <small>D.Don</small>
* ''Trichodesma'' <small>R.Br.</small>
* ''Trigonocaryum'' <small>Trautv.</small>
* ''Trigonotis'' <small>Steven</small>
=== Antoko nafindra fianakaviana ===
Tamin' ny Desambra 2025, ny antoko napetraka tao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana malalaka nataon' ny ''[[Plants of the World Online]]'', nefa napetraka ao amin' ny fianakaviana hafa araka ny loharano mampiasa ny fanasokajiana ''[[Boraginales Working Group]]'' dia ireto:
* Codonaceae
** ''Codon'' L.
* Coldeniaceae
** ''Coldenia'' L.
* Cordiaceae
** ''Cordia'' L.
** ''Varronia'' P.Browne
* Ehretiaceae
** ''Bourreria'' P.Browne
** ''Ehretia'' P.Browne
** ''Halgania'' Gaudich.
** ''Keraunea'' Cheek & Sim.-Bianch.
** ''Lepidocordia'' Ducke
** ''Rochefortia'' Sw.
** ''Tiquilia'' Pers.
* Heliotropiaceae
** ''Euploca'' Nutt.
** ''Heliotropium'' Tourn. ex L.
** ''Ixorhea'' Fenzl
* Hoplestigmataceae
** ''Hoplestigma'' Pierre
* Hydrophyllaceae
** ''Draperia'' Torr.
** ''Ellisia'' L.
** ''Emmenanthe'' Benth.
** ''Eucrypta'' Nutt.
** ''Hesperochiron'' S.Watson
** ''Hydrophyllum'' L.
** ''Nemophila'' Nutt. ex W.P.C.Barton
** ''Phacelia'' Juss.
** ''Pholistoma'' Lilja
** ''Romanzoffia'' Cham.
** ''Tricardia'' Torr. ex S.Watson
* Lennoaceae
** ''Lennoa'' Lex.
** ''Pholisma'' Nutt. ex Hook.
* Namaceae
** ''Eriodictyon'' Benth.
** ''Nama'' L.
** ''Wigandia'' Kunth
* Wellstediaceae
** ''Wellstedia'' Novák
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
Misy antoko vitsivitsy tao amin' ny fianakavana ''Boraginaceae'' araka ny famaritana malalaka nefa tsy misy afa-tsy roa sisa araka ny famaritana tery:
* ''[[Bourreria]]'' (''[[Ehretiaceae]]'')
* ''[[Cordia]]'' (''[[Cordiaceae]]'')
* ''[[Cynoglossum]]'' (''Boraginaceae'')
* ''[[Ehretia]]'' (''Ehretiaceae'')
* ''[[Heliotropium]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'')
* ''[[Tournefortia]]'' (''Heliotropiaceae'')
* ''[[Trichodesma]]'' (''Boraginaceae'')
== Jereo koa ==
* [[Boraginales]]
== Loharano ==
tsb63km17rnvyxpwpln689db0ncdebu
Boraginales
0
301228
1146579
2026-07-04T08:19:07Z
Thelezifor
15140
Filaharan-javamaniry roa ravin-tsimoka
1146579
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Echium vulgare 190605.JPG|vignette|410x410px|''Echium vulgare'']]
Ny '''Boraginales''' dia filaharan-javamaniry roa ravin-tsimoka. Misy antokon-javamaniry 125 eo ho eo sy karazany 2 700 eo ho eo ity filaharana ity. Ahitra, hazobotry, hazo ary vahy izay miely patrana eran-tany ny zavamaniry ao aminy. Manana famaritana roa samy hafa ny Boraginales hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny Boraginales dia manana fianakaviana 11. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny Boraginales dia tsy manana fianakviana afa-tsy ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Lisitry ny fianakaviana ==
[[Sary:224 Borrago officinalis L.jpg|ankavia|vignette|326x326px|''Borrago officinalis'']]
Inty ny lisitry ny fianakaviana ao amin' ny filaharana araka ny ''[[Global Biodiversity Information Facility|GBIF]]'' <small>(6</small> <small>Oktobra 2024)</small>:
* ''Boraginaceae''
* ''Codonaceae''
* ''Coldeniaceae''
* ''Cordiaceae''
* ''Ehretiaceae''
* ''Heliotropiaceae''
* ''Hoplestigmataceae''
* ''Hydrophyllaceae''
* ''Lennoaceae''
* ''Namaceae''
* ''Wellstediaceae''
=== Fianakaviana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny fianakaviana ao amin' ny Boraginales izay lisy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Boraginaceae]]''
* ''[[Coldeniaceae]]''
* ''[[Cordiaceae]]''
* ''[[Ehretiaceae]]''
* ''[[Heliotropiaceae]]''
svq83s88sh70h5hhffkohtxxpoqqw58
1146580
1146579
2026-07-04T08:20:59Z
Thelezifor
15140
1146580
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Echium vulgare 190605.JPG|vignette|410x410px|''Echium vulgare'']]
Ny '''Boraginales''' dia filaharan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]]. Misy antokon-javamaniry 125 eo ho eo sy karazany 2 700 eo ho eo ity filaharana ity. Ahitra, hazobotry, hazo ary vahy izay miely patrana eran-tany ny zavamaniry ao aminy. Manana famaritana roa samy hafa ny Boraginales hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny Boraginales dia manana fianakaviana 11. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny Boraginales dia tsy manana fianakviana afa-tsy ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Lisitry ny fianakaviana ==
[[Sary:224 Borrago officinalis L.jpg|ankavia|vignette|326x326px|''Borrago officinalis'']]
Inty ny lisitry ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Boraginales ny ''[[Global Biodiversity Information Facility|GBIF]]'' <small>(6</small> <small>Oktobra 2024)</small>:
* ''Boraginaceae''
* ''Codonaceae''
* ''Coldeniaceae''
* ''Cordiaceae''
* ''Ehretiaceae''
* ''Heliotropiaceae''
* ''Hoplestigmataceae''
* ''Hydrophyllaceae''
* ''Lennoaceae''
* ''Namaceae''
* ''Wellstediaceae''
=== Fianakaviana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny fianakaviana ao amin' ny Boraginales izay lisy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Boraginaceae]]''
* ''[[Coldeniaceae]]''
* ''[[Cordiaceae]]''
* ''[[Ehretiaceae]]''
* ''[[Heliotropiaceae]]''
px4gi8z30jyuojkcq8bcaaoa1o5sjtt
1146602
1146580
2026-07-04T09:09:45Z
Thelezifor
15140
1146602
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Echium vulgare 190605.JPG|vignette|410x410px|''Echium vulgare'']]
Ny '''Boraginales''' dia filaharan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]]. Misy antokon-javamaniry 125 eo ho eo sy karazany 2 700 eo ho eo ity filaharana ity. Ahitra, hazobotry, hazo ary vahy izay miely patrana eran-tany ny zavamaniry ao aminy. Manana famaritana roa samy hafa ny Boraginales hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny Boraginales dia manana fianakaviana 11. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny Boraginales dia tsy manana fianakviana afa-tsy ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Lisitry ny fianakaviana ==
[[Sary:224 Borrago officinalis L.jpg|ankavia|vignette|326x326px|''Borrago officinalis'']]
Inty ny lisitry ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Boraginales ny ''[[Global Biodiversity Information Facility|GBIF]]'' <small>(6</small> <small>Oktobra 2024)</small>:
* ''[[Boraginaceae]]''
* ''[[Codonaceae]]''
* ''[[Coldeniaceae]]''
* ''[[Cordiaceae]]''
* ''[[Ehretiaceae]]''
* ''[[Heliotropiaceae]]''
* ''[[Hoplestigmataceae]]''
* ''[[Hydrophyllaceae]]''
* ''[[Lennoaceae]]''
* ''[[Namaceae]]''
* ''[[Wellstediaceae]]''
=== Fianakaviana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny fianakaviana ao amin' ny Boraginales izay lisy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Boraginaceae]]''
* ''[[Coldeniaceae]]''
* ''[[Cordiaceae]]''
* ''[[Ehretiaceae]]''
* ''[[Heliotropiaceae]]''
bwnv80vl2rmoydsyfzgi3l174a0rr1r
Tranombakokan'ny Piraty
0
301229
1146587
2026-07-04T08:38:13Z
Quinze2001
34461
Pejy noforonina tamin'ny « {{Infobox museum | anarana = Tranombakokan'ny Piraty | sary = | haben-tsary = | fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara. | toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara | karazana = Tranombakoka ara-tantara | naorina = 18 Desambra 2008 | mpanorina = Franz Stadelmann }} »
1146587
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
k3ertk66ilc5ab47r2c2l08xdicxdci
1146588
1146587
2026-07-04T08:43:32Z
Quinze2001
34461
1146588
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
jfe78512y89ytvin1t4joob9axwzsk6
1146589
1146588
2026-07-04T08:44:03Z
Quinze2001
34461
1146589
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
cmyvqfa0g7j3q9uj48lwcfcb77fc9bu
1146590
1146589
2026-07-04T08:45:08Z
Quinze2001
34461
1146590
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
hvwx6gq0spxsarwo89mqys3o63uvoq4
1146591
1146590
2026-07-04T08:46:31Z
Quinze2001
34461
1146591
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
d57y0s8303o8yv1golpkczg9v5vym2u
1146592
1146591
2026-07-04T08:47:30Z
Quinze2001
34461
1146592
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
jnyjbhqr0gkgb82ttknm8tse1h4xhry
1146593
1146592
2026-07-04T08:48:25Z
Quinze2001
34461
1146593
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
Ao amin'ny rihana fahefatra amin'ny trano iray eny amin'ny '''103 Rue de Liège, Tsaralalàna''', ao afovoan-tanànan'Antananarivo no misy ny Tranombakokan'ny Piraty. Mora idirana izy noho ny maha akaikin'ny gara Soarano sy ireo toerana manan-tantara maro ao an-drenivohitra azy.<ref>https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo</ref>
ltwuqyhwh7jpburo7lg6xtllsbvfwzp
1146594
1146593
2026-07-04T08:49:03Z
Quinze2001
34461
1146594
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
Ao amin'ny rihana fahefatra amin'ny trano iray eny amin'ny '''103 Rue de Liège, Tsaralalàna''', ao afovoan-tanànan'Antananarivo no misy ny Tranombakokan'ny Piraty. Mora idirana izy noho ny maha akaikin'ny gara Soarano sy ireo toerana manan-tantara maro ao an-drenivohitra azy.<ref>https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo</ref>
== Anjara toerany ==
Mandray anjara amin'ny fampiroboroboana ny fizahan-tany ara-kolontsaina sy ny fikajiana ny lova ara-tantara malagasy ny Tranombakokan'ny Piraty. Ankoatra ny fampirantiana dia manolotra fitsidihana tarihin'ny mpanazava sy fampahafantarana momba ny tantaran'ny piraty eto Madagasikara amin'ny fiteny maro, toy ny teny malagasy, frantsay, anglisy ary alemàna.
ph1i1iaodfp11n5xvr3vp397k57kdq1
1146595
1146594
2026-07-04T08:50:54Z
Quinze2001
34461
1146595
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
Ao amin'ny rihana fahefatra amin'ny trano iray eny amin'ny '''103 Rue de Liège, Tsaralalàna''', ao afovoan-tanànan'Antananarivo no misy ny Tranombakokan'ny Piraty. Mora idirana izy noho ny maha akaikin'ny gara Soarano sy ireo toerana manan-tantara maro ao an-drenivohitra azy.<ref>https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo</ref>
== Anjara toerany ==
Mandray anjara amin'ny fampiroboroboana ny fizahan-tany ara-kolontsaina sy ny fikajiana ny lova ara-tantara malagasy ny Tranombakokan'ny Piraty. Ankoatra ny fampirantiana dia manolotra fitsidihana tarihin'ny mpanazava sy fampahafantarana momba ny tantaran'ny piraty eto Madagasikara amin'ny fiteny maro, toy ny teny malagasy, frantsay, anglisy ary alemàna.
== Jereo koa ==
* [[Antananarivo]]
* [[Nosy Boraha]]
* [[Piraty]]
* [[Tranombakoka]]
== Loharano ==
<references/>
* https://piratenmuseum.ch/
* https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo
* https://www.tripadvisor.fr/Attraction_Review-g293809-d2401111-Reviews-Pirate_Museum_of_Antananarivo-Antananarivo_Antananarivo_Province.html
thu4smy0zogrmv66hafp2sjo0roy8i4
1146596
1146595
2026-07-04T08:50:57Z
Quinze2001
34461
1146596
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
Ao amin'ny rihana fahefatra amin'ny trano iray eny amin'ny '''103 Rue de Liège, Tsaralalàna''', ao afovoan-tanànan'Antananarivo no misy ny Tranombakokan'ny Piraty. Mora idirana izy noho ny maha akaikin'ny gara Soarano sy ireo toerana manan-tantara maro ao an-drenivohitra azy.<ref>https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo</ref>
== Anjara toerany ==
Mandray anjara amin'ny fampiroboroboana ny fizahan-tany ara-kolontsaina sy ny fikajiana ny lova ara-tantara malagasy ny Tranombakokan'ny Piraty. Ankoatra ny fampirantiana dia manolotra fitsidihana tarihin'ny mpanazava sy fampahafantarana momba ny tantaran'ny piraty eto Madagasikara amin'ny fiteny maro, toy ny teny malagasy, frantsay, anglisy ary alemàna.
== Jereo koa ==
* [[Antananarivo]]
* [[Nosy Boraha]]
* [[Piraty]]
* [[Tranombakoka]]
0h4o9n8x3nw9c7v834zj5o3scuczj55
1146597
1146596
2026-07-04T08:51:55Z
Quinze2001
34461
1146597
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
Ao amin'ny rihana fahefatra amin'ny trano iray eny amin'ny '''103 Rue de Liège, Tsaralalàna''', ao afovoan-tanànan'Antananarivo no misy ny Tranombakokan'ny Piraty. Mora idirana izy noho ny maha akaikin'ny gara Soarano sy ireo toerana manan-tantara maro ao an-drenivohitra azy.<ref>https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo</ref>
== Anjara toerany ==
Mandray anjara amin'ny fampiroboroboana ny fizahan-tany ara-kolontsaina sy ny fikajiana ny lova ara-tantara malagasy ny Tranombakokan'ny Piraty. Ankoatra ny fampirantiana dia manolotra fitsidihana tarihin'ny mpanazava sy fampahafantarana momba ny tantaran'ny piraty eto Madagasikara amin'ny fiteny maro, toy ny teny malagasy, frantsay, anglisy ary alemàna.
== Jereo koa ==
* [[Antananarivo]]
* [[Nosy Boraha]]
* [[Piraty]]
* [[Tranombakoka]]
[[Sokajy:Tranombakoka eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Antananarivo]]
[[Sokajy:Fizahan-tany eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Tantara eto Madagasikara]]
fzf09nxeonz5d0nvycqpcastv4gdaav
1146599
1146597
2026-07-04T09:00:54Z
Quinze2001
34461
1146599
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
'''Ny Tranombakokan'ny Piraty''' dia tranombakoka ara-tantara ao amin'ny faritr'i '''Tsaralalàna''', ao [[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]]. Nosokafana tamin'ny 18 Desambra 2008 izy io, ary izy no tranombakoka voalohany eto Madagasikara natokana manokana ho an'ny tantaran'ny piraty sy ny fifamoivoizana an-dranomasina nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18.
Ny tanjon'ny tranombakoka dia ny hampahafantatra ny tantaran'ireo piraty izay nifindra sy nonina teny amin'ny morontsiraka malagasy, indrindra tao amin'ny Nosy Boraha (Île Sainte-Marie), izay anisan'ny toerana malaza indrindra nisy azy ireo tao amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
== Tantara ==
Natsangan'ilay etnôlôgy soisa '''Franz Stadelmann''' ny Tranombakokan'ny Piraty, taorian'ny fikarohana nataony nandritra ny taona maro momba ny tantaran'ny piraty sy ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Madagasikara. Tamin'ny 18 Desambra 2008 no notokanana tamin'ny fomba ofisialy ny tranombakoka, izay natao ho toerana iray hitahirizana sy hampahafantarana ny vakoka ara-tantara mifandray amin'ny piraty sy ny fifanakalozana ara-barotra teo amin'ny Ranomasimbe Indianina.<ref>https://piratenmuseum.ch/</ref>
Hatramin'ny nisokafany dia lasa iray amin'ireo toerana fizahan-tany ara-kolontsaina ao Antananarivo izy, ka mandray mpitsidika avy eto an-toerana sy avy any ivelany.
== Fampirantiana ==
Ahitana sary hosodoko, sarintany tranainy, maodelin-tsambo, fitaovana nampiasain'ny piraty, tahirin-kevitra ara-tantara ary zavatra arkeôlôjika hita teny amin'ny morontsirak'i Madagasikara ny tranombakoka. Mampiseho ihany koa izy ny tantaran'ireo piraty malaza sy ny fiantraikan'ny fisian'izy ireo teo amin'ny tantaran'i Madagasikara sy ny Ranomasimbe Indianina.
Misy efitrano natokana hanehoana ny angano sy ny tantara momba an'i '''Libertalia''', tanàna lazaina fa naorin'ireo piraty tao amin'ny morontsiraka avaratra atsinanan'i Madagasikara, na dia mbola iadian-kevitra eo amin'ny mpahay tantara aza ny fisiany marina.
== Toerana ==
Ao amin'ny rihana fahefatra amin'ny trano iray eny amin'ny '''103 Rue de Liège, Tsaralalàna''', ao afovoan-tanànan'Antananarivo no misy ny Tranombakokan'ny Piraty. Mora idirana izy noho ny maha akaikin'ny gara Soarano sy ireo toerana manan-tantara maro ao an-drenivohitra azy.<ref>https://madaonsort.com/products/musee-des-piratesantananarivo</ref>
== Anjara toerany ==
Mandray anjara amin'ny fampiroboroboana ny fizahan-tany ara-kolontsaina sy ny fikajiana ny lova ara-tantara malagasy ny Tranombakokan'ny Piraty. Ankoatra ny fampirantiana dia manolotra fitsidihana tarihin'ny mpanazava sy fampahafantarana momba ny tantaran'ny piraty eto Madagasikara amin'ny fiteny maro, toy ny teny malagasy, frantsay, anglisy ary alemàna.
== Jereo koa ==
* [[Antananarivo]]
* [[Nosy Boraha]]
* [[Piraty]]
* [[Tranombakoka]]
[[Sokajy:Tranombakoka eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Antananarivo]]
[[Sokajy:Fizahan-tany eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Tantara eto Madagasikara]]
3z29uju88brcccb8rt2tn0mhce0sy42
Endrika:Infobox museum
10
301230
1146598
2026-07-04T08:54:00Z
Quinze2001
34461
Pejy noforonina tamin'ny « {{Infobox | anarana = Tranombakokan'ny Piraty | sary = | haben-tsary = | fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara. | toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara | karazana = Tranombakoka ara-tantara | naorina = 18 Desambra 2008 | mpanorina = Franz Stadelmann }} »
1146598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| anarana = Tranombakokan'ny Piraty
| sary =
| haben-tsary =
| fanazavana = Tranombakoka natokana ho an'ny tantaran'ny piraty tao Madagasikara.
| toerana = Tsaralalàna, Antananarivo, Madagasikara
| karazana = Tranombakoka ara-tantara
| naorina = 18 Desambra 2008
| mpanorina = Franz Stadelmann
}}
r70vp63q9havrf8uv0v6w3wlfxndnfv
Basellaceae
0
301231
1146600
2026-07-04T09:06:45Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka
1146600
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:(MHNT) Anredera cordifolia inflorescences immatures.jpg|vignette|''Anredera cordifolia'']]
Ny '''''Basellaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[Roa ravin-tsimoka|dikôtiledôna]] ao anatin' ny filaharana [[Caryophyllales]], misy karazany maherin' ny roapolo mitsinjara amin' ny antokon-javamaniry telo na efatra. Ahitra maniry maharitra an-taonany maro izy ireo, misy fakany lasa vodiny - teratany any amin' ny faritra trôpikaly atỳ [[Afrika]] sy any [[Amerika]] ary any [[Azia]].
== Lisitry ny antokon-javamaniry ==
Inty ny lisitry ny antokon-javamaniry ao amin' ny ''Basellaceae'' araka ny ''[[Angiosperm Phylogeny Website]]'' <small>(2</small> <small>Fev. 2017)</small> sy ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(2</small> <small>Fev. 2017)</small> ary ny ''[[DELTA Angio]]'' <small>(2</small> <small>Fev. 2017)</small>:
* ''[[Anredera]]'' <small>Juss. (1789)</small> (karazana 12)
* ''[[Basella]]'' <small>L. (1753)</small> (karazana 5)
* ''Tournonia'' <small>Moq. (1849)</small> (karazana 1)
* ''Ullucus'' <small>Caldas (1809)</small> (karazana 1)
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
* ''[[Anredera]]'' Juss.
* ''[[Basella]]'' L.
== Jereo koa ==
ahcjjipd9w4yi4vnsf0x5tmacqqswt8
Alcides Fernandes
0
301232
1146603
2026-07-04T09:29:21Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « '[[File:2022 ALCIDES FERNANDES CANDIDATO DEPUTADO ESTADUAL CE (60001633829).jpg|thumb|Alcides Fernandes (2022)]] '''Alcides Fernandes da Silva''' (teraka ny 1 Oktobra 1967 tao [[Cariús]], [[Brezila]]) dia [[pasitera]] sady [[mpanao politika]] breziliana mpikambana ao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Voafidy ho [[solombavambahoaka]]n'i {{Ceará}} izy.<ref>(pt) [https://www.al.ce.gov.br/deputados/alcides-fernandes Al.ce.gov.br]</ref> Pejy web:... »
1146603
wikitext
text/x-wiki
'[[File:2022 ALCIDES FERNANDES CANDIDATO DEPUTADO ESTADUAL CE (60001633829).jpg|thumb|Alcides Fernandes (2022)]]
'''Alcides Fernandes da Silva''' (teraka ny 1 Oktobra 1967 tao [[Cariús]], [[Brezila]]) dia [[pasitera]] sady [[mpanao politika]] breziliana mpikambana ao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Voafidy ho [[solombavambahoaka]]n'i {{Ceará}} izy.<ref>(pt) [https://www.al.ce.gov.br/deputados/alcides-fernandes Al.ce.gov.br]</ref>
Pejy web: [https://www.depalcidesfernandes.com.br/ Alcides Fernandes Homepage]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Fernandes, Alcides}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1967]]
[[pt:Alcides Fernandes]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Ceará]]
isqv0n1he4sl9hx6vcfacv0prnafr20
1146609
1146603
2026-07-04T09:42:56Z
HarryWurst
36292
1146609
wikitext
text/x-wiki
'[[File:2022 ALCIDES FERNANDES CANDIDATO DEPUTADO ESTADUAL CE (60001633829).jpg|thumb|Alcides Fernandes (2022)]]
'''Alcides Fernandes da Silva''' (teraka ny 1 Oktobra 1967 tao [[Cariús]], [[Brezila]]) dia [[pasitera]] sady [[mpanao politika]] breziliana mpikambana ao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Voafidy ho [[solombavambahoaka]]n'i {{Ceará}} izy.<ref>(pt) [https://www.al.ce.gov.br/deputados/alcides-fernandes Al.ce.gov.br]</ref><ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/03/pralcides-fernandes-deputado-estadual.htm Eleiçoes: Alcides Fernandes é eleito]</ref>
Pejy web: [https://www.depalcidesfernandes.com.br/ Alcides Fernandes Homepage]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Fernandes, Alcides}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1967]]
[[pt:Alcides Fernandes]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Ceará]]
ptgyo0tx0fmjm8qdg60gmf2ylmaoaf6
1146610
1146609
2026-07-04T09:43:32Z
HarryWurst
36292
1146610
wikitext
text/x-wiki
'[[File:2022 ALCIDES FERNANDES CANDIDATO DEPUTADO ESTADUAL CE (60001633829).jpg|thumb|Alcides Fernandes (2022)]]
'''Alcides Fernandes da Silva''' (teraka ny 1 Oktobra 1967 tao [[Cariús]], [[Brezila]]) dia [[pasitera]] sady [[mpanao politika]] breziliana mpikambana ao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Voafidy ho [[solombavambahoaka]]n'i {{Ceará}} izy.<ref>(pt) [https://www.al.ce.gov.br/deputados/alcides-fernandes Al.ce.gov.br]</ref><ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/03/pralcides-fernandes-deputado-estadual.htm Eleiçoes: Alcides Fernandes é eleito]</ref>
Pejy web: [https://www.depalcidesfernandes.com.br/ Alcides Fernandes Homepage]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Fernandes, Alcides}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1967]]
[[pt:Alcides Fernandes]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Ceará]]
[[Sokajy:Pasitera breziliana]]
49bj991ya11hjpl1fxyo4rsxrmmr35p
Sokajy:Mpanao politika ao Ceará
14
301233
1146604
2026-07-04T09:30:48Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Politika ao Ceará]] [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] »
1146604
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Politika ao Ceará]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
eh4edlwbm7qkktj731bpiy7oeq174lz
Campanulaceae
0
301234
1146605
2026-07-04T09:36:04Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka
1146605
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Campanula cespitosa (Rasen-Glockenblume) 1.jpg|vignette|370x370px|''Campanula cespitosa'']]
Ny '''''Campanulaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[Roa ravin-tsimoka|dikôtiledôna]] misy karazany 2 000 mitsinjara amin' ny antoko 90 eo ho eo. Zavamaniry ahitra maharitra ela izy ireo amin' ny ankapobeny —na dia misy ihany ny hazo na [[hazobotry]]— ary miely patrana any amin' ny faritra rehetra, manomboka amin' ny faritra mangatsiaka ka hatramin' ny faritra trôpikaly (ankoatra an' i Afrika troôpikaly). Ny [[fanasokajian' i Cronquist]] dia mametraka ity fianakaviana ity ao amin' ny filaharana [[Campanulales]] fa ny [[fanasokajiana APG II]] (2003) sy ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) kosa mametraka azy ao amin' ny filaharana [[Asterales]].
== Lisitry ny antokon-javamaniry ==
Inty ny lisitry ny antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''Campanulaceae'' ny ''[[Angiosperm Phylogeny Website]]'' <small>(9 J</small><small>ol 2010)</small>:
* Adenophora Fisch.
* Apetahia Baill.
* Asyneuma Griseb. & Schenck
* Azorina Feer
* Berenice Tul.
* Brighamia A.Gray
* Burmeistera H.Karst. & Triana
* Campanula L.
* Canarina L.
* Centropogon C.Presl
* Clermontia Gaudich.
* Codonopsis Wall.
* Craterocapsa Hilliard & B.L.Burtt
* Cryptocodon Fed.
* Cyananthus Wall. ex Benth.
* Cyanea Gaudich.
* Cylindrocarpa Regel
* Cyphia Bergius
* Cyphocarpus Miers
* Delissea Gaudich.
* Dialypetalum Benth.
* Diastatea Scheidw.
* Dielsantha E.Wimm.
* Diosphaera Buser
* Dominella E.Wimm.
* Downingia Torr.
* Echinocodon D.Y.Hong
* Edraianthus (A.DC.) DC.
* Feeria Buser
* Githopsis Nutt.
* Grammatotheca C.Presl
* Gunillaea Thulin
* Hanabusaya Nakai
* Heterochaenia A.DC.
* Heterocodon Nutt.
* Heterotoma Zucc.
* Howellia A.Gray
* Hypsela C.Presl
* Jasione L.
* Laurentia Adans.
* Legenere McVaugh
* Legousia Durande
* Leptocodon (Hook.f.) Lem.
* Lobelia L.
* Lysipomia Kunth
* Merciera A.DC.
* Michauxia L'Her.
* Microcodon A.DC.
* Monopsis Salisb.
* Musschia Dumort.
* Namacodon Thulin
* Nemacladus Nutt.
* Nesocodon Thulin
* Ostrowskia Regel
* Parishella A.Gray
* Peracarpa Hook.f. & Thomson
* Petromarula Vent. ex R.Hedw.
* Physoplexis (Endl.) Schur
* Phyteuma L.
* Platycodon A.DC.
* Popoviocodonia Fed.
* Pratia Gaudich.
* Prismatocarpus L'Her.
* Pseudonemacladus McVaugh
* Rhigiophyllum Hochst.
* Rhizocephalum Wedd.
* Roella L.
* Rollandia Gaudich.
* Ruthiella Steenis
* Sclerotheca A.DC.
* Sergia Fed.
* Siphocampylus Pohl
* Siphocodon Turcz.
* Sphenoclea Gaertn.
* Symphyandra A.DC.
* Theilera E.Phillips
* Trachelium L.
* Treichelia Vatke
* Trematocarpus Zahlbr.
* Trimeris C.Presl
* Triodanis Raf.
* Unigenes E.Wimm.
* Wahlenbergia Schrad. ex Roth
* Zeugandra P.H.Davis
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
* ''[[Dialypetalum]]'' Benth.
* ''[[Gunillaea]]'' Thulin
* ''[[Lobelia]]'' L.
* ''[[Wahlenbergia]]'' Schrad. ex Roth
4lcd9lerdtuciapdtmqil5gl7epxsfh
Cariús
0
301235
1146606
2026-07-04T09:38:31Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|06|32|S|39|30|W}} {{infobox tanàna |anarana = Cariús |velarantany = 583,5 |faritany = {{Ceará}} |isam-ponina = 17.015 |firenena = {{Brazila}} |ben'ny tanàna = |sary = |saina =Images (18).png }} [[File:Ceara Municip Carius.svg|thumb|left|Cariús]] '''Cariús''' dia tanàna ao amin'ny fanjankana federaly tenan'i [[Ceará]] ao amin'ny [[Brazila]], 411 km miala an’i [[Fortaleza]]. == Jeografia == Ny isam-ponina... »
1146606
wikitext
text/x-wiki
{{coord|06|32|S|39|30|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Cariús
|velarantany = 583,5
|faritany = {{Ceará}}
|isam-ponina = 17.015
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =
|saina =Images (18).png
}}
[[File:Ceara Municip Carius.svg|thumb|left|Cariús]]
'''Cariús''' dia tanàna ao amin'ny fanjankana federaly tenan'i [[Ceará]] ao amin'ny [[Brazila]], 411 km miala an’i [[Fortaleza]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 17.015 mponina.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Ceará]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[pt:Cariús]]
[[sokajy:Tanàna ao Ceará]]
pxu9ed17zwd5nh1mco04a92yr8k2uhc
1146607
1146606
2026-07-04T09:38:49Z
HarryWurst
36292
1146607
wikitext
text/x-wiki
{{coord|06|32|S|39|30|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Cariús
|velarantany = 583,5
|fanjakana = {{Ceará}}
|isam-ponina = 17.015
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =
|saina =Images (18).png
}}
[[File:Ceara Municip Carius.svg|thumb|left|Cariús]]
'''Cariús''' dia tanàna ao amin'ny fanjankana federaly tenan'i [[Ceará]] ao amin'ny [[Brazila]], 411 km miala an’i [[Fortaleza]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 17.015 mponina.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Ceará]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[pt:Cariús]]
[[sokajy:Tanàna ao Ceará]]
j1tq3hzamho1r2epgeb0vy7tv0n6ihj
1146608
1146607
2026-07-04T09:39:31Z
HarryWurst
36292
1146608
wikitext
text/x-wiki
{{coord|06|32|S|39|30|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Cariús
|velarantany = 1.061,82
|fanjakana = {{Ceará}}
|isam-ponina = 17.015
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =
|saina =Images (18).png
}}
[[File:Ceara Municip Carius.svg|thumb|left|Cariús]]
'''Cariús''' dia tanàna ao amin'ny fanjankana federaly tenan'i [[Ceará]] ao amin'ny [[Brazila]], 411 km miala an’i [[Fortaleza]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 17.015 mponina.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Ceará]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[pt:Cariús]]
[[sokajy:Tanàna ao Ceará]]
r9s4sgfsxmhm4ghjn1q4jxfgt5az5wi
Maginha Malta
0
301236
1146611
2026-07-04T09:56:05Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « '''Magda Santos Malta''', fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Maguinha Malta''', dia teraka tamin'ny 24 Aogositra 1983, tao [[Vitória]] (ES). Mpanao gazety sy [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]] mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL) izy. Kandida mialoha ho an'ny Antenimieran-doholona breziliana misolo tena ny fanjakan'i [[Espírito Santo]] izy. Zanakavavin'ny Senatera [[Magno Malta]] izy. ==Jereo koa== {{commonscat}} Sokajy... »
1146611
wikitext
text/x-wiki
'''Magda Santos Malta''', fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Maguinha Malta''', dia teraka tamin'ny 24 Aogositra 1983, tao [[Vitória]] (ES). Mpanao gazety sy [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]] mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL) izy. Kandida mialoha ho an'ny Antenimieran-doholona breziliana misolo tena ny fanjakan'i [[Espírito Santo]] izy.
Zanakavavin'ny Senatera [[Magno Malta]] izy.
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:Senatera ao Espírito Santo]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
7ma88bcgh3hzmivrx71r5so2e3300h1
1146612
1146611
2026-07-04T09:58:03Z
HarryWurst
36292
1146612
wikitext
text/x-wiki
'''Magda Santos Malta''', fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Maguinha Malta''', dia teraka tamin'ny 24 Aogositra 1983, tao [[Vitória]] (ES). Mpanao gazety sy [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]] mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL) izy. Kandida mialoha ho an'ny Antenimieran-doholona breziliana misolo tena ny fanjakan'i [[Espírito Santo]] izy.<ref>(pt) [https://exame.com/brasil/quem-sao-os-pre-candidatos-ao-senado-em-cada-estado-confira/ Quem sao os pre-candidatos ao senado ?]</ref>
Zanakavavin'ny Senatera [[Magno Malta]] izy.
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:Senatera ao Espírito Santo]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
f4dosn8xfu4235576ifctgk3apffodc
José Antonio Medeiros
0
301237
1146613
2026-07-04T10:12:49Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « '''José Antonio dos Santos Medeiros''', na '''José Medeiros''' tsotra fotsiny, (teraka ny 19 Martsa 1970 tao [[Caicó]]) dia manamboninahitra federaly misahana ny fisafoana ny lalambe breziliana, profesora ary mpanao [[politika]] mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Voafidy ho solombavambahoaka ho an'i {{Mato Grosso}} ho an'ny Antenimieram-pirenena faha-57 (2023-2027) izy. == Tantaram-piainana == José Medeiros dia nahazo diplaoma mo... »
1146613
wikitext
text/x-wiki
'''José Antonio dos Santos Medeiros''', na '''José Medeiros''' tsotra fotsiny, (teraka ny 19 Martsa 1970 tao [[Caicó]]) dia manamboninahitra federaly misahana ny fisafoana ny lalambe breziliana, profesora ary mpanao [[politika]] mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL).
Voafidy ho solombavambahoaka ho an'i {{Mato Grosso}} ho an'ny Antenimieram-pirenena faha-57 (2023-2027) izy.
== Tantaram-piainana ==
José Medeiros dia nahazo diplaoma momba ny [[Matematika]] avy amin'ny Oniversite Federaly ao {{Mato Grosso}} sy Lalàna avy amin'ny Foibe Fampianarana Ambony ao [[Rondonópolis]], ary niasa ho profesora sy masoivoho ho an'ny [[Polisy]] Federaly misahana ny lalambe.
== Jereo koa ==
[[pt:José Antonio Medeiros]]
{{CLEFDETRI:Medeiros, José}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1970]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Solombavambahoakan'i Mato Grosso]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
9ysv87syc0dmx2uu6d6a7p3b3hukx96
1146615
1146613
2026-07-04T10:15:02Z
HarryWurst
36292
1146615
wikitext
text/x-wiki
[[File:CAE - Comissão de Assuntos Econômicos (18129192251).jpg|thumb|José Antonio Medeiros]]
'''José Antonio dos Santos Medeiros''', na '''José Medeiros''' tsotra fotsiny, (teraka ny 19 Martsa 1970 tao [[Caicó]]) dia manamboninahitra federaly misahana ny fisafoana ny lalambe breziliana, profesora ary mpanao [[politika]] mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL).
Voafidy ho solombavambahoaka ho an'i {{Mato Grosso}} ho an'ny Antenimieram-pirenena faha-57 (2023-2027) izy.
== Tantaram-piainana ==
José Medeiros dia nahazo diplaoma momba ny [[Matematika]] avy amin'ny Oniversite Federaly ao {{Mato Grosso}} sy Lalàna avy amin'ny Foibe Fampianarana Ambony ao [[Rondonópolis]], ary niasa ho profesora sy masoivoho ho an'ny [[Polisy]] Federaly misahana ny lalambe.
== Jereo koa ==
[[pt:José Antonio Medeiros]]
{{CLEFDETRI:Medeiros, José}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1970]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Solombavambahoakan'i Mato Grosso]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
azm8yc4tcexa4rvj9fwpm0f3sqkn21j
Sokajy:Solombavambahoakan'i Mato Grosso
14
301238
1146614
2026-07-04T10:13:10Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]] [[Sokajy:Politika ao Mato Grosso]] »
1146614
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Politika ao Mato Grosso]]
jvzsntzj5wpj6yo5slaubauwkyho1em
Campanulales
0
301239
1146616
2026-07-04T10:37:17Z
Thelezifor
15140
Filaharan-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka
1146616
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Campanula portenschlagiana 03.jpg|vignette|367x367px|''Campanula portenschlagiana'']]
Ny '''Campanulales''' dia filaharan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]], araka ny [[fanasokajian' i Cronquist]] (1981), izay ahitana fianakaviana fito.
* ''Brunoniaceae'' (antoko sy karazana iray: ''Brunonia australis'')
* ''Campanulaceae'' (antoko 28)
* ''Donatiaceae''
* ''Goodeniaceae'' (antoko iray)
* ''Pentaphragmataceae'' (antoko iray, ''Pentaphragma'' sy karazana 30)
* ''Sphenocleaceae'' (antoko iray)
* ''Stylidiaceae'' (antoko 5 sy karazana 150)
Tsy misy ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003) sy [[Fanasokajiana APG III|APG III]] (2009), izay naletraka ny ankamaroan' ny fianakaviana ao amin' ny filaharana [[Asterales]], ity filaharana ity. Nampidirina ao amin' ny ''[[Goodeniaceae]]'' ny ''[[Brunoniaceae]]'' (ao amin' ny Asterales), ary ao amin' ny [[Solanales]] ny ''[[Sphenocleaceae]]''.
=== Faianakaviana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Sphenoclea zeylanica 05946.jpg|vignette|''Sphenoclea zeylanica'']]
Indreto ny fianakaviana misy eto Madagasikara:
* ''[[Campanulaceae]]'' (ahitana ny karazana ''[[Gunillaea emirnensis]]'')
* ''[[Goodeniaceae]]'' (ahitana ny karazana ''[[Scaevola plumieri]]'' sy ''[[Scaevola taccada]]'')
* ''[[Sphenocleaceae]]'' (ahitana ny karazana ''[[Sphenoclea zeylanica]]'')
ixnxje2q4155f8rxmo3bos9mlfhcd5z
Cleomaceae
0
301240
1146617
2026-07-04T11:34:26Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka
1146617
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cleome rutidosperma.jpg|vignette|409x409px|''Cleome rutidosperma'']]
Ny '''''Cleomaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ahitana karazana eo amin' ny 300 eo ho eo izay mitsinjara amin' ny antoko 6 ka hatramin' ny 20, ao amin' ny filaharana [[Brassicales]]. Fianakaviana zavamaniry nampidirin' ny ''[[Angiosperm Phylogeny Website]]'' ([[Fanasokajiana APG III|APG III]]) izy io ka sy hita ao amin' ny [[fanasokajiana klasika]]. Ahitra izy ireo amin' ny ankapobeny—na dia misy ihany ny hazobotry sy ny hazo ary ny vahy—ary miely patrana any amin' ny faritra sobtrôpikaly sy trôpikaly.
Tsy misy io fianakaviana io ao amin' ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajian']] [[Fanasokajian' i Cronquist|i Cronquist]] (1981), izay mametraka ireo zavamaniry ireo ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003) kosa, dia tafiditra ao anatin' ny ''[[Brassicaceae]]'' ireo zavamaniry ireo (miaraka amin' ny ''Capparaceae''). Eken' ny Angiosperm Phylogeny Website (25 Aogositra 2006) ny fisian' ny fianakaviana telo miavaka tsara (''Brassicaceae'', ''Capparaceae'', ''Cleomaceae'').
== Lisitry ny antokon-javamaniry ==
[[Sary:VioletQueen.JPG|vignette|''Cleome hassleriana'']]
Inty ny lisitry ny antokon-javamairy ao amin' ny ''Cleomaceae'' araka ny ''[[National Center for Biotechnology Information|NCBI]]'' <small>(16</small> <small>Jona 2010)</small>:
* ''Cleome''
* ''Cleomella''
* ''Oxystylis''
* ''Podandrogyne''
* ''Polanisia''
* ''Wislizenia''
Inty ny lisitry ny antokon-javamairy ao amin' ny ''Cleomaceae'' araka ny ''[[Angiosperm Phylogeny Website]]'' <small>(16</small> <small>Jona 2010)</small>:
* Beautempsia Gaudich.
* Belencita H.Karst.
* Borthwickia (en) W.W.Sm.
* Buhsia Bunge
* [[Cleome]] L. (tafifitra ao ny ''[[Gynandropsis]]'' <small>DC.</small> sy ny ''[[Sieruela]]'' <small>Raf.</small>)
* Cleomella DC.
* Cristatella Nutt.
* Dactylaena Schult.f.
* Dipterygium Decaisne
* Haptocarpum Ule
* Isomeris Nutt.
* Neothorelia Gagnep.
* Niebuhria DC.
* Oxystylis Torr. & Frem.
* Podandrogyne Ducke
* Poilanedora Gagnep.
* Polanisia Rafinesque
* Puccionia Chiov.
* Steriphoma Spreng.
* Wislizenia Engelm.
=== Antokon-javamairy misy eto Madagasikara ===
Indreto ny antokon-javamairy ao amin' ny ''Cleomaceae'' misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Cleome]]'' <small>L.</small> (tafiditra ao ny ''Gynandropsis'' <small>DC.</small> sy ny ''Sieruela'' <small>Raf.</small> arakaraka ny famaritana)
* ''[[Gynandropsis]]'' <small>DC.</small>
* ''[[Sieruela]]'' <small>Raf.</small>
gb3frh1s6ypwyzbwe6t00kbzho9uql6