Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Samuel Ratany 0 1203 1147628 1147058 2026-07-13T17:09:42Z ~2026-39539-50 40328 1147628 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Samuël Ratany|asa=mpitana bokim-bola|teraka=16 jolay 1901|toerana=Ankadimbevava Antananarivo|maty=10 oktobra 1926|firenena=Madagasikara|asa hafa=Mpanoratra|seha-pitiavana=Rasoazananohatra}}'''Samuel Ratany''', fantatra amin’ny solon’anarana hoe Tanicus (1901–1926), dia [[Pôeta|poeta]] sy [[mpanoratra]] [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] nanan-kaja, niavaka tamin’ny fampitahana ny [[soratra]] malagasy amin’ny aingam-panahy avy amin’ny fomba ara-pomba nentim-paharazana. == Ny fiainany sy ny ankohonany == Teraka tamin’ny 16 jolay 1901 tao Ankadibevava [[Antananarivo]] i Samuël Ratany.<ref name=":0">[http://plateforme.education.mg/bibliotheque-numerique/course/view.php?id=524 Cours : Samuel RATANY]</ref> Zana-dRatsimamakitany (Ratany no niantsoana azy), komandy mpampandry tany sy mpampianatra tao amin’ny Mission Protestante Française (MPF) tao Ambatobevanja sy Ramariavero. Nanambady an-dRasoazananohatra tamin'ny Marsa 1926, ary niteraka ny zanany vavy tokana, atao hoe Rasoaveromanana.Izy dia anisan'ireo mpanoratra kalaza tamin'ny fahavelony ary ireo namany indray nihira niaraka taminy dia niaiky izany. Maty tamin' ny 10 oktobra 1926 i Samuël Ratany, ary nalevina ao Lazaina [[Avaradrano]] Antananarivo.<ref>[https://vetso.serasera.org/mpanoratra/samuel-ratany Takelak'i Samuël Ratany mpanoratra - Tononkalo Malagasy]</ref> == Fianarana nataony == * Ambatobevanja: toerana nanombohany nianatra. * Paul-Minault Ambohijatovo: nanohizany nianatra ary nanombohany nandalina ny [[haisoratra]].<ref name=":0" /> * [[Tononkalo]] sy [[soratra]]: Andrianjafitrimo anadahin-dreniny no nikolokolo azy. * [[Hira|Nampianarin'ny rariny hira sy zava-maneno izy.]] * Finoana kristianina no nitaizana azy: protestanta.<ref name=":0" />[https://ile-en-ile.org/ratany/#:~:text=Po%C3%A8te%20et%20nouvelliste%2C%20Samuel%20Ratany,n'en%20est%20pas%20moindre.] == Ny asany == Mpitana bokim-bola tao amin’ny tranombarotra “Vassiliou” Antananarivo taorian'ny fahavitany ny fianarana i Samuel Ratany.<ref name=":0" /> == Ny maha-mpanoratra azy == Vao dimy ambin' ny folo taona monja i Samuel Ratany dia efa nanomboka nanoratra ary sarotiny tokoa, <ref name=":1">[https://www.ile-en-ile.org/ratany/ Samuel Ratany - Île en île]</ref>ka nisy niverenany intelo, inefatra ny fandrafetana sy fanaovana ny asa soratra navoakany. ''Tanicus'' no nataony solon'anarany. Hanandratra ny [[Literatioran' i Madagasikara|literatiora malagasy]] no zava-kendreny, ary TANICUS no solon'anarana nentiny voalohany teo amin’ny fanoranatana.[https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-70.html] == Tononkalo == * “Izay ho feoko eo am-pialana aina” * “Irery teo akaikin’ny fasana” * “Embona” ( natolony ho an-dRabearivelo) * “Mba rotsirotsio” * “Tafaverina” * “Elégie de minuit” (natolony ho an’i Jean Joseph Rabearivelo)<ref name=":1" /> * “In memoriam”(natolony ho an’i Albert Ranaivo) * Izay ho feoko eo am-pialana aina * Femme ? Izay navoakan'ny Revue de Madagascar, lah. 28, Janoary 1941. * Nofiko hono ... * Raozy sy vonimboasary izay nosoratany volana vitsy monja talohan'ny nahafatesany == Sombin-tantara == * ''Imbalanony'' * ''Nandevina'' * ''Vita ho azy'' == Sombin'eritreritra == Mitovitovy endrika amin’ny ohapitenenana sy [[ohabolana]]. Ohatra: “Ranovelona tsy miditra any am-pasana ny ranomaso nefa vavolombelon’ny maha tany ny tany”. == Hainteny == * ''Hono, ray tsiriry'' * ''Fanaovam-beloma ny maty.'' == Gazety sy gazetiboky nanoratany == * ''Tanamasoandro'' * ''Akon’Iarivo'' * ''Journal de Madagascar'' * ''Ny Mpandinika'' * ''Fandrosoam-baovao'' * ''Tsarahafatra'' * ''Sakaizan’ny tanora'' * ''Telegrafy'' * ''Mifoha i Madagasikara'' * ''Fehizoro'' * ''Masoandro'' * Mpanolontsaina * Revue de Madagascar == Ny mpanoratra sakaizany == [[Jean-Joseph Rabearivelo|Rabearivelo]] no [[Pôeta|poeta]] nifanerasera sy nifankatia taminy, ka anisan' izany koa ireto: [[Ny Avana Ramanantoanina|Ny Avana]], [[Ignace Ratsimbazafy]], Fredy Rajaofera, Meteora, Joseph Rajaonah, Eliza Feda, Rafanoharana, [[Jean Narivony]], Lusio. B, Rodlish. == Tara-kevitra ao anaty asa sorany == [[Vanim-potoana fiforetana anaty]] no nahitana ny asany izay ahitana ireto tara-kevitra ireto: * ny sorisorin-tsaina, * ny alahelo tsy fanta-piaviana * ny fikaloana ny zavaboary * ny lasa sy ny fahazazana * ny fahafatesana sy ny fasana * ny embona sy hanina * ny fahadisoam-panantenana * ny fahakambotiana * ny fasana == Jereo koa == * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] == Loharano azo anovozana == {{Reflist}} [https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=ratany&p=samuel https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=ratany&p=] http://plateforme.education.mg/bibliotheque-numerique/course/view.php?id=524 https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-70.html [[Category:1926]] [[Category:Mpanoratra]] 7eggskfnkrfkkt4ux50bpqqxpjvdwyb Toamasina 0 1718 1147618 1147238 2026-07-13T14:52:34Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1147618 wikitext text/x-wiki {{coord|-18.149200|49.402340}} {{infobox tanàna |anarana=Toamasina |faritany=[[Faritanin' i Toamasina|Toamasina]] |isam-ponina=325857 |velarantany= 30.9 |firenena={{Madagasikara}} |faritra=[[Faritra Atsinanana]] |sary= Tamatave.jpg |tanàna=Toamasina|fanjakana=NC}} [[File:Tamatave - panoramio.jpg|thumb|left|Toamasina]] I '''Toamasina''' dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'i [[Distrikan'i Toamasina I|Toamasina-I]] sy [[Distrikan'i Toamasina II|Toamasina-II]] , ao amin'ny [[Faritra Atsinanana]], ao amin'ny [[Faritanin' i Toamasina|Faritanin'i Toamasina]]. ==Klioba baolina kitra== * [[Tia Kitra FC]] ==Toekarena== *[[Fizahàn-tany]] *[[Seranan-tsambo mizakatenan' i Toamasina]] *[[Les Minoteries de l'Océan Indien]] *[[Société Ciment de Madagascar]] *[[Savonnerie Tropicale]]/ [[HITA (orinasa)]] ==Fivavahana== *[[Arsidiôsezin' i Toamasina]] == Fizahan-tany == Mitahiry ny sisa tavela talohan'ny fahaleovantena i Toamasina, izay misy toerana fizahan-tany maro azon' ny rehetra tsidihina. I Toamasina taloha, ny Place Bien Aimé, ny seranan-tsambon' i Toamasina na ny morontsiraka avaratra ary ny tora-pasika mahafinaritra ao aminy dia toerana azo zahana ao amin' ity tanàna. Mahafinaritra ireo zavatra isan-karazany ireo, raha mitaibgina posy sy môtô telo kodiarana (atao hoe "tuc tuc") ary ny koady, na koa ny fandriana ambanin' ny elobe. == Jeografia == Toamasina dia tanàna amoron-tsiraka miorina amin'ny tany lemaka.Toerana misy azy: Ao amin'ny morontsiraka atsinanan'i Madagasikara, manatrika ny Ranomasimbe Indiana. Ny tany sy ny tontolo iainana: Tany lemaka sy fasika no niforonany. Izany no antony mampisy rano miandrona matetika rehefa avy ny orana. Manodidina azy dia misy ny lakandranon'ny Pangalanes. Ny Toetany: Toetany mafana sy mando (tropikaly). Avy ny orana saika mandritra ny taona iray manontolo, fa ny volana janoary ka hatramin'ny martsa no tena feno orana sy mampidi-doza amin'ny rivodoza. == Fandriampahalemana == Ny fandriampahalemana ao Toamasina dia azo lazaina ho mifandanja nefa mila fitandremana, tahaka ny tanon-dehibe rehetra. Ny sinto-mahery sy ny halatra: Misy ny tany mafana amin'ny resaka asa ratsy (toy ny eny amin'ny faritry ny Bazar Be na ny moron-dranomasina amin'ny alina). Betsaka ny mpangarom-paosy sy mpisintona finday. Ny fandehanana amin'ny alina: Tsy lazaina ho azo antoka tanteraka ny mandeha irery amin'ny alina, indrindra amin'ny lalan-kely maizina. == Fiainan'ny mponina: == Mavitrika sy mifangaro kolontsaina maro ny fiainana ao Toamasina. === Asa fivelomana: === Ny asa seranan-tsambo (Port de Toamasina) no mampihodina ny toekarena lehibe indrindra any. Eo koa ny orinasa lehibe toy ny Ambatovy. Ny varotra, ny fanjonoana, ary ny fambolena (indrindra ny jirofo sy ny litchis amin'ny vanim-potoany) no fiveloman'ny maro.[./Https_://midi-madagasikara.mg https ://midi-madagasikara.mg] === Fitaterana === Ny posiposy (pousse-pousse) sy ny moto-pousse (tuk-tuk) no fitaovam-pitaterana mampiavaka sy be mpampiasa indrindra ao an-tanàna.[https://newsmada.com] === Fomba fiaina === Ny mponina any dia malaza amin'ny fandraisana vahiny sy ny fitiavana fety. Ny sakafo any dia matetika misy fofona voaniho, ary ny hazan-dranomasina no tena mora hita. Satria mafana ny andro, dia tia mitsangantsangana eny amin'ny "Bord de la mer" (moron-dranomasina) ny olona rehefa hariva ny andro mba hifofofofo rivotra sy hihaino mozika.[https://newsmada.com] ==Tanàna rahavavy== * [[Saint-Étienne]] any {{FRA}} * [[Le Port]] any [[La Réunion]] {{FRA}} ==Jereo koa== *[[Madagasikara]] **[[Kaominina any Madagasikara]] ***Toamasina '''Renivohi-paritany eto Madagasikara''' * [[Antananarivo]] - [[Antsiranana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Mahajanga]] - [[Toamasina]] - [[Toliara]] '''Renivohi-paritra eto Madagasikara''' * [[Ambatondrazaka]] - [[Ambositra]] - [[Ambovombe]] - [[Antananarivo]] - [[Antsirabe]] - [[Antsiranana]] - [[Antsohihy]] - [[Farafangana]] - [[Fenoarivo Atsinanana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Ihosy]] - [[T|Maevatanana]] - [[Mahajanga]] - [[Maintirano]] - [[Manakara]] - [[Mananjary]] - [[Miarinarivo]] - [[Morondava]] - [[Sambava]] - [[Toamasina]] - [[Tôlanaro]] - [[Toliara]] - [[Tsiroanomandidy]] ==Rohy ivelany == {{reflist}} {{commonscat}} {{vangovango|Madagasikara}}  [[sokajy:Kaominina any Faritra Atsinanana]] [[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]] [[Sokajy:Toamasina]] [[Sokajy:Faritra Atsinanana]] [[Sokajy:Faritanin'i Toamasina]] jx8ty5n328scp03rgzb15jvudwniu2o Fady (malagasy) 0 261970 1147662 1147545 2026-07-14T07:20:46Z Mihaino 35843 1147662 wikitext text/x-wiki Firenena manana ny fototra ijoroany i Madagasikara eo amin'ny Kolontsaina ananany. Iray amin'ireny ny fady izay mbola hajaina sy kajiana fatratra tokoa noho izy ireny sokajiana ho manan-kasina. Samy manana ny fady misy eo amininy ny faritra tsirairay eto Madagasikara ary mbola manaja izany amin'izao vanim-potoana izao. Miseho amin'ny endriny maro samihafa izany izay hita amin'ny alalan'ny fiteny, fihetsika ary ny fomba fanao. == Teny fampidirana == Ny '''fady''' na '''faly''', eo amin' ny [[kolontsaina malagasy]], dia ireo zavatra raràna tsy azo tanterahina araka ny fepetra napetraky ny fomba amam-panao<ref><small>Dahl, Øyvind (1999). ''Meanings in Madagascar: Cases of Intercultural Communication'' (1st ed.). Westport: Bergin & Garvey.<nowiki>ISBN 9780897896429</nowiki>., p. 64.</small></ref>. Mety hisy fady momba azy ny olona na ny toerana na ny asa atao na ny zavatra iray, ka miovaova isaky ny faritra eto [[Madagasikara]] izany<ref><small>Dahl, Øyvind (1999). ''Meanings in Madagascar: Cases of Intercultural Communication'' (1st ed.). Westport: Bergin & Garvey.<nowiki>ISBN 9780897896429</nowiki>., pp. 64-5.</small></ref>. Araka ny finoana dia vokatry ny hery tsy hita maso sady mifandray amin' ny [[fivavahana amin' ny razana]] ny fady. Na dia misy ny fady iraisan' ny Malagasy rehetra dia misy ny fady tsy mahakasika afa-tsy faritra na tanàna na fianakaviana sasany ihany<ref name=":0"><small>Tyson, Peter (2013). ''Madagascar, the Eighth Continent: Life, Death and Discovery'' in a Lost World (Rev. ed.). Chalfont St. Peter: Bradt. <nowiki>ISBN 978-1-84162-441-9</nowiki>., p. 40.</small></ref>. Anisan' ny maha malagasy ny Malagasy ny fananana fady sady mandray anjara amin' ny fiforonan' ny fiarahamonina sy ny maha izy ny tena<ref name=":0" />. Ny fady fahita matetika dia momba ny fonondroana amin' ny fanondro ny [[fasana]], ny fihinanan' ny vehivavy bevohoka [[amalona]]<ref name=":0" />. Misy fady mipoitra hatrany hatrany. Rehefa misy zavatra vaovao atomboka dia tsy maintsy manao [[joro]] (fanatitra) mba hanalana ny fady<ref name=":1"><small>Tyson, Peter (2013). ''Madagascar, the Eighth Continent: Life, Death and Discovery in a Lost World'' (Rev. ed.). Chalfont St. Peter: Bradt. <nowiki>ISBN 978-1-84162-441-9</nowiki>. p. 65.</small></ref>. Izay manota fady dia heverina ho maloto<ref name=":0" /> sy manohintohina ny filaminana ara-panahin' ny [[fiarahamonina]], na tanteraka ny fanotam-pady na tsy tanteraka<ref name=":1" />. Ny vahiny avy any ivelan' i Madagasikara dia asaina koa mba hanaja ny fady isan-toerana sady hanova ny fitondrany ny fiainany hifanaraka amin' izany<ref><small>"Foreign Travel Advice: Madagascar, safety and security". ''Gov.uk. Foreign and Commonwealth Office''. Notsidihina 17/16/2014.</small></ref>. Hita taratra amin' ny lafin-javatra momba ny [[kolontsaina malagasy]] ny fady. Izany no andrenasana ny Malagasy manao hoe "aza fady"<ref name=":0" />. Ny mpanoratra sasany milaza fa ny fady dia mitovy amin' ny zavatra andraràna nefa tsy voasoratra ao amin' ny kolontsaina tandrefana, izay miteraka tsy firaharahan' ny fiarahamonina ilay mpandika lalàna<ref><small>Tyson, Peter (2013). ''Madagascar, the Eighth Continent: Life, Death and Discovery in a Lost World'' (Rev. ed.). Chalfont St. Peter: Bradt. <nowiki>ISBN 978-1-84162-441-9</nowiki>., pp. 40-1.</small></ref>. == Fiforonan-teny == Ny teny hoe ''fady'' na ''faly'' dia avy amin' ny [[Fiteny daiàka|teny daiàka]] ([[fiteny aostroneziana]]) hoe ''pali''. == Ny niavian'ny finoana ny fady == [[Finoana]] nentim-paha[[razana]] efa raiki-tapisaka hatramin'ny ela teo amin'ny fiainan'ny [[Olombelona|zanak'olombelona]] ny '''fady'''. Araka ny fiheveran'i [[Sigmund Freud]] dia avy any amin'ny faritr'i [[Azia Atsimo-Atsinanana|Azia Atsimo Atsinanana]] iny no niaingan'ny fady, izany hoe avy any amin'ny faritry [[Pôlinezia|Polinezia]] sy [[Indônezia|Indonezia]] ary [[Aostralia]] iny. Na ny voambolana ilazan'ny ankamaroan'ny [[Eorôpeana (vahoaka)|Eoropeanina]] ny '''fady''' aza dia avy amin'ny teny [[Pôlineziana|Polinezianina]] hoe: "tapu". Araka ny nambara y ihany ao amin'ny bokiny "[[Totem et tabou]]" dia ny fisian'ny lalantsaina "totémisme" no loharano lehibe niteraka ny fady. Nisy ny rafitra nifampifehezan'ireo [[Olombelona|olona]] tao anaty vondrona manana " totem" iraisana ka ny lehibe amin'izany dia ny tsy fahazoan'ny mpiray "totem " mivady sy miray ara-nofo na ny antsoina hoe: [[lalàna]] momba ny " exogamie". Isan'ny '''fady''' voalohany teo amin'ny [[olombelona]] izany. Raha ifotorana ny [[tantara]] dia hita fa misy ifandraisany amin'ny [[kolontsaina]] [[Aostrôneziana (vahoaka)|Aostrônezianina]] izay kolontsaina niandohan'ny [[kolontsaina malagasy]] ny finoany ny '''fady'''. Azo heverina fa nolovaina avy amin'ireo [[Razana|razambeny]] tany aloha ny '''fady''' izany hoe avy amin'ny [[Pôlineziana|Pôlinezianina]], ny [[Malay, Saône-et-Loire|Malay]], ny [[Indôneziana (vahoaka)|Indonezianina]] , ny [[Afrikanera (vahoaka)|Afrikanina]]. Manamafy izany i [[Van Gennep]] (1904: 4) tamin'ny fandinihana nataony mahakasika ny fady teto [[Madagasikara]]. Ambarany fa misy ifandraisany akaiky amin'ny [[finoana]] sy ny [[kolontsaina Polinezianina]] sy [[Arabo (vahoaka)|Arabo]] ny an'ny Malagasy, indrindra fa ny finoana ny fady. Hita soritra tokoa izany eo amin'ny fomba fiheveran'ny Malagasy sy ny fifandraisany amin'ny [[Tontolo iainana eto Madagasikara|tontolo]] manodidina sy amin'ny [[Zavaboary|natiora]] izay miteraka ireny fady marobe hajainy ireny. Niresaka mikasika izany koa [[Randriamamonjy Frédéric]] raha nikaroka ny momba ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantaran'i Madagasikara]] sy ny fiavian'ny Malagasy. Voambarany fa avy any [[Indônezia|Indonezia]] sy ireo [[Saikanosy|Saikinosy]] manodidina azy no niavian'ny fomba sy ny finoana malagasy satria misy itoviany amin'ny amin'ny [[finoana]] misy ao amin'ireo [[Nosy]] ireo sy ny [[finoana malagasy]]. Hoy indrindra ny voalaza: "Fa ny zava-dehibe itoviany amin'ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] dia ny finoana sy ny fomba momba ny olona na ny [[Fahafatesana|maty]] na ny velona". ( Randriamamonjy, 2006: 17). == Karazana fady == * Fady momba ny fifandraisan' ny olona samy olona * Fady momba ny sakafo * Fady momba ny fotoana * Fady momba ny toerana * Fady momba ny fiharian-karena * Fady arakaraka ny sokajin' olona == Fady isam-poko == === Fady eo amin' ny Antambahoaka === Amin' ny [[Antambahoaka]] dia fady ny mitaiza [[zaza kambana]], indrindra ao [[Mananjary]] sy ny manodidina. Inoan' izy ireo fa mitondra [[Vintana (finoan-drazana malagasy)|vintana]] ratsy ho an' ny fianakaviana mitaiza azy sy ny fiarahamonina ny zaza kambana. Noho izany, raha miteraka zaza kambana ny vehivavy iray, dia tokony handao azy ireo any an-tany tsy misy na inona na inona. === Fady eo amin' ny Antemoro === Fady ho an' ny [[Antemoro]] ny miompy sy ny mikasika [[alika]] izay heveriny ho biby maloto, toy izany koa ny fihinanana henan-[[kisoa]]. === Fady eo amin' ny Tanala === Eo amin' ny [[Tanala]] dia rarana tsy hitondra ny zanany lahy handeha an-tongotra, na hihinana eo am-pandriany na miafina, na hihinana [[kitoza]] amin' ny henan' inona na inona, na ny henan' ny [[omby]] novonoina ny renin' ny zaza hoforaina. Amin' ny Tanala sasany dia tsy azo vonoina na hanina ny [[babakoto]], ary raha voafandrika dia tsy maintsy afahana; raha maty na voavono tsy nahy, dia tsy maintsy alevina toy ny olona. Tsy mahazo mikasika kisoa ny Tanala. === Fady eo amin' ny Antesaka === Eo amin' ny [[Antesaka]] mandala ny fomban-drazana dia fady ny mitaiza [[Kambana|zaza kambana]], ary araka fomba taloha dia novonoina rehefa teraka na navela tany anaty ala mba ho faty. Tsy azo alevina miaraka amin' ny fianakaviany ny kambana<ref name=":2"><small>Bradt & Austin 2007, p. 14.</small></ref>. === Fady eo amin' ny Antankarana === Maro ny fady miaro ny tany tsy falehan' ny olona, indrindra fa ny [[tangorom-bohitra]] Ankarana. Fady ny mihaza [[Akiho|antsantsa]] sy [[Fay (hazandrano)|fay]] [[voay]]. Fady ho an' ny zazavavy ny manasa ny fitafian' ny anadahiny. === Fady eo amin' ny Betsimisaraka === Amin' ny [[Betsimisaraka]] sasany dia fady ny amin' ny mpianadahy sy mpianabavy ny mifampikasika tanana. Fady amin' ny tovolahy ny manao [[kapa]] raha mbola velona ny rainy. Fady ny mikasika sy ny manjono ary ny mihinana [[amalona]]. === Fady eo amin' ny Bezanozano === Any amin' ny [[Bezanozano]] sasany dia fady ny fihinanana henan-[[kisoa]]. Fady ny tanàna bezanozano maro ny mamono na mihinana [[babakoto]]. Tsy maintsy afahana ireo biby ireo raha voafandrika, ary tsy maintsy alevina araka ny fombafomba mitovy amin' ny an' ny olona. === Fady eo amin' ny Sihanaka === Ny fady tsy azo leferina sy toa hajain' ny [[Sihanaka]] rehetra dia ny fiasana tanimbary amin' ny andro [[Talata]]. Fady iray hafa mahazatra ny tsy fahazoana mijery ny fiposahan' ny [[masoandro]] na ny filentehany, ny fibanjinana zavatra mena, na ny torimaso amin' ny filentehan' ny masoandro. Ny [[haihay]] dia misy fady sy angano maro momba azy eo amin' ny Sihanaka. Toy izany koa, ny [[babakoto]] dia heverina ho masina ary tsy azo hazaina, na vonoina na hanina. === Fady eo amin' ny Antandroy === Manaja karazana fady maro napetraky ny razana ny [[Antandroy]]. Anisan' izany ny tsy fahazoan' ny vehivavy mitery [[ronono]]<nowiki/>n' omby. Fadin' ny Antandroy rehetra ny famonoana sy fihinanana === Fady eo amin' ny Mahafaly === Hatry ny ela no nitana anjara toerana lehibe teo amin' ny kolontsain' ny [[Mahafaly]] ny fady. Tsy azon' ny vehivavy atao ny misotro amin' ny [[zinga]] iray amin' ny vadiny, ny mipetraka amin' ny tsihy miaraka amin' ny vadiny. Tsy azon' ny [[olona fotsy hoditra]] atao ny miditra amin' ny faritra misy ny Mahafaly. Fadin' ny Mahafaly ny mamono sy mihinana [[sokatra]]. === Fady eo amin' ny Vezo === Fady ny lehilahy [[vezo]] ny mihinana zavatra azon' ny olom-pady tamin' ny lehilahy nandry aminy nefa tsy vadiny, raha tsy mitandrina izany izy dia hivozihi-kibo, izany no atao hoe ''hanimboky,'' Fady amin' ny Vezo koa ny fandatsahana ny ran' ny [[sokatra]] amin' ny tany. === Fady eo amin' ny Bara === Miovaova arakaraka ny saranga, ny tanàna, na ny fianakaviana ny fady eo amin' ny [[Bara]]. Any amin' ny tanàna bara sasany dia fady ny mitondra entana irery. Fady koa ny mandingana olona mipetraka na mandry amin' ny tany, manainga na mitondra entana eo ambonin' ny lohan' ny sasany na ny vatan' ny sasany, mirakotra ny olon-kafa amin' ny [[Lambamena|lamba]]<nowiki/>n' ny tena, na mipetraka na miankina amin' ny fandrian' ny hafa. == Ny akony eo amin'ny fiarahamonina == [[Finoana]] mbola hita taratra hatrany eo amin'ny andavanandron'ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny '''fady'''. Mivelatra amina lafin-javatra maro izany ary ny ankamaroan'ny fanao dia isehoan'ny finoana ny fady avokoa. Tsy finoanoanm-poana araka ny fiheveran'ny maro azy anefa ny fady fa misy ireo antony nametrahan'ny [[Ntaolo malagasy|Ntaolo]] azy ireny. Azo itarafana ny fahendrena sy ny fahaizana nananany izany. Amin'ny ankapobeny dia miteraka loza ny vokatry ny tsy fanajana ny fady ary saina mitovy avokoa ny fiantraikan'izy ireny manerana ny lafy valon'ny nosy. Niezaka fatratra ho azy ireo teo amin'ny fiainany izany. === Fanabeazana ny fiarahamonina : === Antom-pisian'ny fady ny [[fanabeazana]] ny olona hahay hiaina sy hahay hitondra tena satria tsy vitsy ny fady no mifono [[soatoavina]] maro. Tafiditra ao anatin'ireo fitsipi-piarahamonina ny fady. Misy fihetsika maromaro tokony tandreman'ny [[Olombelona|olona]] ao anatin'izany fitsipika izany. Ireto avy izany fihetsika izany: ny fihetsika filamatra, ny fihetsika azo leferina, ny fihetsika voarara. Ny fihetsika voarara no mifanandrify indrindra amin'ny fady. Mba hahafantarana misimisy kokoa ny amin'izany. Fady ny mandaka rindrina fa mahafaty [[ray aman-dreny]]: rehefa zohina dia tsy ny fiantsoana loza ho an'ny [[loharano]] nipoitana akory no ny tanjon'ny Ntaolo raha nametraka io fady io fa fampitandremana ny amin'ny hanajana ny fahadiovana. Ny fampitahorana amin'ny alalan'ny fady no fomba mahomby hampitana [[fahendrena]] amin'ny taranaka. Tsy azon'ny [[ankizy]] atao ny misotro [[rano]] alohan'ny [[zoky]] sy ny [[ray aman-dreny]] fa mahafolaka an-datony. Fanabeazana ny ankizy mba hahay hanaja ny ray aman-dreny sy ny zoky no anton'izany. Koa ilaina hatrany ny fametrahana ny hajan'ny ray aman-dreny izay nahitana masoandro. Tsapa tamin'ireo voalaza ireo fa mifono soatoavina maro ny fady. Azo lazaina ho sekolyy am-bavan'ny Ntaolo sy ny fiarahamonina taloha izy ireny, eny fa na ny an'ny fiarahamonina sasany . Ankehitriny aza dia mbola mipetraka ho fitaovam-panabeazana hatrany izany. === Fitandroana zava-masina sy fiarovana tontolo iainana: === Nanana anjara toerana teo amin'ny fafiny [[tontolo iainana]] ihany koa ny fady satria nanjary voahaja ireo zava-mananan'aina isan-karazany izay hita na an-tsaha na an-tanàna sy ireo toerana nanan-tantara. Niteraka fifampifehezana ho an'ny mpiara-belona ihany koa izany. Azo ambara avy amin'izany fa singa iray miaro ny tontolo iainana tsy ho simba ny fanajana ny fady. Eto am-pamaranana dia tsapa fa samy manana ny fomba entiny mikajy ny Kolontsainy ny faritra tsirairay eto Madagasikara. Iray ihany anefa ny tanjona dia ny hanindrahindra ilay [[Kolontsaina]] izay tena mampiavaka ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ary tsy azo zimbazimbaina satria voafehy ao anatin'ireo karazana fady maro misy isam-paritra. Miteraka vokatsoa maro ho an'ny fiaraha-monina ny fisiany. Azo heverina araka izany ny mbola hitazonana azy ireny ary hamadihana azy ireny ho lasa fitsipi-pifehezana eo amin'ny samy Malagasy mba hampandrosoana ny [[firenena]]. == Ireo voambolana ahitana ny teny hoe "fady" == '''Aza fady:''' teny entina [[Tsiny|manala-tsiny]] ny tena mialoha na aorian'ny anaovan-javatra heverina ho fanomezan-kaja ny hafa, atao hiangaviana olona ihany koa. Fialan-tsiny noho ny fanaovana hadisoana toy ny teny amam-pihetsika mifanohitra amin'ny fitsipiky ny fiarahamonina fanaovan-javatra nanafintohana ny hafa. '''Fady fotsy na fady mantsasaka:''' Enti-maneso sy manebaka ny [[Olombelona|olona]] milaza ho fady zavatra iray nefa mampiasa na mihinana ny ampahany na ny vokatra azo avy amin'ilay tondroiny ho fady azy, mitovy amin'ny hoe mifady ny ventiny fa misotro ny rony sy ny hoe mifady [[vary]] mohaka fa manao sosa be rano. '''Andro fady:''' Andro voatondron'ny [[Ombiasa|ombiasy]] ho andro manana hasina manokana miohatra amin'ny andro hafa ka tandremana tsy iasana sy anaovan-draharaha. '''Ala fady:''' [[Vola]] omena ny mpandevina '''Fadin-dambo amin'amboa:''' Tsy fanao ary tsy azo dikaina mihitsy na amin'ny toerana aiza na amin'ny toerana aiza na amin'ny fotoana inona na amin'ny fotoana inona '''Fady izany! :''' Sanatria izany! '''Ilay fady:''' ilay ratsy; ilay tsy valahara '''Mamoa fady:''' Enti-milaza zavatra mahamenatra loatra '''Mandry fady:''' Olona mamoheha-doza satria miara-matory amin'ny olom-pady '''Manota fady:''' Mandika na tsy manaraka izay tsy azo atao '''Olom-pady:''' Olona tsy azo alaina ho [[vady]] fa havana akaiky. == Jereo koa == * [[Anjara (finoana)|Anjara]] * [[Lahatra]] * [[Sampy (malagasy)|Sampy]] * [[Zanahary]] == Loharano == fp9uujq8gljitk82na183eoyul5uc3x Soanambo 0 278777 1147653 1042560 2026-07-13T22:41:18Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1147653 wikitext text/x-wiki [[Sary:Artocarpus_altilis.jpg|thumb|369x369px|Soanambo na tsirapay]] [[Sary:Artocarpus altilis (fruit).jpg|vignette|278x278px]] Ny '''''Artocarpus altilis''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Moraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lema''', '''rima''', '''soavanambo''', '''voakoromanga''', '''voankoromanga''' ary '''voankotra'''. Teratany any [[Ôseania]] ary volena ao amin' io faritra io hahazoana ny voany azo hanina. Miely patrana manerana ny faritra trôpikaly izy io ankehitriny. Karazana iray akaiky ny ampalibe (''[[Ampalibe|Artocarpus heterophyllus]]'') izy io. Anarana ahalalana ity karazana ity koa ny hoe ''Artocarpus communis'' <small>J. R. Forst. & G. Forst.</small> sy ''Artocarpus incisa'' <small>L.</small> ary ''Radermachia incisa'' <small>Thunb</small>.. == Jereo koa == * ''[[Artocarpus]]'' it5dt2k4ubmodhg6tqnc9gelibrhxfs Betsiboka (ony) 0 279024 1147669 1146922 2026-07-14T10:30:21Z Mammysou17 34685 1147669 wikitext text/x-wiki [[Sary:Madagascar - Betsiboka - 2024.svg|vignette|Ny faritra misy an ' i Betsiboka eo amin ' ny saritanin ' I Madagasikara]] '''Betsiboka''' dia ony any amin' ny tapany avaratr' i [[Madagasikara]], mivarina any amin' ny [[Lakandranon' i Môzambika]] any [[Mahajanga]] ao amin' ny vavaranon' i Bombetoka. Misongadina izy noho ny lokon-dranony mena, vokatry ny fiangonanan' ny potika vatolampy miloko mena voasary .Ny toerana misy ny ony Betsiboka eto [[Madagasikara]]. Misy fitrangana [[fikao-tany]] tsikaritra any amin' ny faritra avaratra-andrefana amin' i Madagasikara, vokatry ny fanapahana ny hazo any an' [[ala]] hahampitomboana ny tany fambolena sy ho an' ny [[fiompiana]] nandritra ny 50 taona lasa. Ny ony Betsiboka dia azon' ny sambo handehanana ary mahazaka hatramin' ny 20 taonina hatrany [[Ambato-Boeny]]. == Fiandohana sy velaran’ny sahan-dranon’i Betsiboka == Ny ony Betsiboka dia miforona avy amin’ny fihaonan’ny [[renirano]] Jabo sy Amparihibe, izay samy avy any amin’ny faritra avaratr’Antananarivo. Ny Jabo dia voalaza fa miandoha any amin’ny tendrombohitra Iangana, amin’ny haavo manodidina ny 1 550 metatra. Raha refesina avy amin’ny loharanon’i Jabo ka hatrany an-dranomasina, dia manodidina ny 531 km ny halavan’ny Betsiboka; ary mety hahatratra 605 km izany raha isaina avy amin’ny loharanon’ny Mananara. Mandrakotra velarana eo amin’ny 49 000 km² eo ho eo ny sahan-dranony, tsy anisan’izany ny faritra ambonin’ny Mahajamba<ref>horizon.documentation.Ird</ref>.<ref /> == Fifandraisana amin’ny Ikopa sy Kamoro == Anisan’ny sampan-drano lehibe mifandray amin’ny Betsiboka ny [[Ikopa]]. Ny fihaonan’ny Ikopa sy Betsiboka dia ao anatin’ny faritra mando sy honahona, ka miovaova matetika ny fandrian’ny renirano. Eo amin’i Ambato-Boeny kosa no ihaonan’ny Betsiboka amin’ny Kamoro eo amin’ny morony ankavanana. Ity fifandraisan’ny Betsiboka, Ikopa ary Kamoro ity no mahatonga ny rafitra Betsiboka–Mahajamba ho iray amin’ireo sahan-drano lehibe indrindra eto Madagasikara<ref>horizon.documentation.ird.fr</ref>. == Ny antsanga sy ny fiovan’ny vavaranon’i Bombetoka == [[Sary:Bombetoka Bay, April 2005.jpg|vignette|Bombetoka]] Rehefa manakaiky an’i Mahajanga ny Betsiboka dia mamorona antsanga lehibe ao anatin’ny ala honko matevina, indrindra eo amin’ny faritra Marovoay sy Bombetoka. Araka ny fanazavan’ny NASA, dia efa mameno ampahany lehibe amin’ny vavaranon’i Bombetoka ny antsaga ankehitriny, ary tombanana ho manodidina ny 35 km ny halavany taorian’ny firoboroboan’ny fitateran’ny renirano potika tany nandritra ny am-polony taona maro<ref>science.nasa.gov</ref> Ny fiangonan’ny fasika sy fotaka entin’ny Betsiboka dia nahatonga nosy kely sy sisin-tany vaovao hiforona ao amin’ny vavaranon’i Bombetoka. Misy amin’ireo nosy vaovao ireo no efa rakotra zavamaniry sy ala honko, ka manova tsikelikely ny endriky ny helodrano sy ny lalana ikorianan’ny rano mankany amin’ny Lakandranon’i Mozambika. == Ala honko sy zava-mananaina == [[Sary:BetsibokaBridge RN4.JPG|vignette|Tetezan' i Betsiboka eo amin' ny lalam-pirenena faha-4]]Ao amin’ny vavaranon’i Bombetoka sy ny morony dia betsaka ny ala honko, izay anisan’ny lehibe sy manan-danja eto Madagasikara. Ireo ala honko ireo dia miaro ny morontsiraka, mitazona ny potika tany entin’ny renirano, ary manome fonenana ho an’ny biby anaty rano sy amoron-dranomasina, toy ny sokatra an-dranomasina, vorona, hazandrano, makamba, foza ary dugong. [[Sary:Pichavaram Mangrove Forests.jpg|vignette|Ala honko ( Mangrove)]] Ankoatra izany, ny vavaranon’i Betsiboka dia manan-danja amin’ny tontolo iainana satria mamelona karazam-biby maromaro. Voalaza ao amin’ny NASA fa manampy amin’ny famatsiana sakafo ho an’ny sokatra maitso sy ny dugong ny faritra estuarienne ao amin’ny antsangan ' i Betsiboka, na dia misy aza ny olana ateraky ny fitohanana sy ny fiangonan’ny fotaka<ref>Science.nasa.gov</ref> == Trondro miavaka ao amin’ny sahan-dranon’i Betsiboka == Misy karazan-trondro manokana hita ao amin’ny sahan-dranon’i Betsiboka, anisan’izany ny" Paretroplus" tsimoly, karazana trondro "cichlidé' malagasy. Ity trondro ity dia monina amin’ny rano mikoriana misy lavadrano madinika, vato ary vatokely, ary sokajian’ny" IUCN" ho atahorana ho lany tamingana. == Jereo koa == * [[Lisitry ny renirano eto Madagasikara]] {{reflist}} {{Renirano malagasy}} [[Sokajy:Reniranon'i Madagasikara]] [[Sokajy:Faritra Boeny]] ngpvp7y2p10zdkvrm6sitds28p7igau Ny Avana Ramanantoanina 0 286868 1147659 1147229 2026-07-14T07:01:25Z ~2026-39804-33 40333 Fanaovana kely 1147659 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Ny Avana RAMANANTOANINA|teraka=26 febroary 1891|toerana=Ambatofotsy Avaradrano|maty=1940|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra, poeta|seha-pitiavana=Manambady|asa hafa=Mpitolona}} I '''Ny Avana Ramanantoanina''' (1891–1940) dia [[pôeta]] sy mpanoratra [[tantara an-tsehatra]]. Anisan' ny mpanoratra malaza eto [[Madagasikara]] . Nalaza tamin' ny [[tononkalo]], ary koa ny tantara nosoratany koa izy. Nanoratra tamin' ny andron' ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|fanjanahantany]] izy ary heverina ho mpanoratra malagasy voalohany nandefa hafatra pôlitika ao anatin' ny asasorany. Nanoratra tamin' ny teny maro izy, indrindra ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Niaraka tamin' i [[Jean-Joseph Rabearivelo]], izay lazaina fa pôeta afrikanina voalohany nanoratra araka ny fanao tandrefana. == Ny mombamomba azy == Michel Ramanantoanina no tena anarany fa Ny Avana Ramanantoanina kosa no anarana maha mpanoratra, teraka tamin' ny 26 febroary 1891 tao Ambatofotsy<ref name=":0">[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12421580n Notice de personne "Ny Avana Ramanantoanina (1891-1940)" | BnF Catalogue général - Bibliothèque nationale de France]</ref>, tanàna ambanivohitr' [[Antananarivo]], ao amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara, tao amin' ny fianakavian' ny aristôkrasia merina taloha izay rava tamin' ny fanjanahantany frantsay tamin' ny taona 1896<ref name=":1">[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Ramanantoanina_dit_Ny_Avana/171142 Ramanantoanina dit Ny Avana - LAROUSSE]</ref>. Maty izy tamin'ny 5 Martsa 1940.<ref name=":0" /> == Ny asa sorany == Rehefa vita ny fianarany tao amin' ny sekoly tsy miankina [[Prôtestantisma|prôtestanta]], Ramanantoanina dia nanomboka nanoratra sy namoaka ny sanganasany tamin' ny gazety literatiora maromaro teo an-toerana teo amin' ny faha-16 taonany tamin' ny anarana hoe ''Ny Avana''. Nanomboka nalaza izy tamin' ny famoahany voalohany ny ''Chant de fiancailles'' ("Hiran' ny fifamofoana") tamin' ny taona 1907. dia nanakiana mafy ny fahefana mpanjanaka frantsay. Mpikambana tao amin' ny fikambanana [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalista]] miafina [[Vy Vato Sakelika]] (VVS) izy, ary natao sesitany tany [[Mayotte]] any [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] rehefa noraran' ny mpanjanatany frantsay ilay fikambanana tamin' ny taona 1917<ref name=":1" />. Voarara ny asasorany noho izany ary tsy naverina navoaka raha tsy tamin' ny taompolo 1980 teto Madagasikara. Vokatra izany dia tsy dia fatatra loatra teo amin' ny tontolon' ny literatiora iraisam-pirenena ny asasorany raha mitaha amin' ny an-dRabearivelo. Ramanantoanina dia anisan' ny andiana pôeta malagasy voalohany nanandrana namolavola rafitra sy teôria momba ny [[tononkalo]] amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]], izay nantsoin' ny taranaka mpanotra malagasy taty aoriana hoe ''Ny Mpanoratra zokiny''. Nahazo aingam-panahy avy amin' ny ''[[hainteny]]'' asasorany, izay nampiditra toetra filamatra amin' ny endrika toy ny "embona" sy "hanina" ao anatin' ny tononkalony ho fitaovana ho enti-mampiroborobo ny firaisan' ny samy [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy hamporisihana ny fiverenana amin' ny soatoavina nentin-drazana.<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/202009300702.html Madagascar: Littérature - Ny Avana Ramanantoanina, le prophète d'une nostalgie moderne - allAfrica.com]</ref> Rehefa niverina avy tany an-tsesitany tany [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] izy tamin' ny taona 1922 dia nesorina taminy ny fahafahana hahazo asa be karama ao amin' ny governemanta mpanjanaka, fa afaka mahazo fivelomana antonony kosa tao amin' ny trano fivarotam-boky tao an-drenivohitra. Ny asasorany nandritra io vanim-potoana io dia nanjary nitombo hatrany tamin' ny fivoizana ny lohahevitra momba ny fahadisoam-panantenana. Nanangana hetsika ara-literatiora antsoina hoe ''Mitady ny Very'' izy, ary tamin' ny 5 Aogositra 1931 dia namoaka [[gazety]] <ref name=":2">[https://everything.explained.today/Ny_Avana_Ramanantoanina/ Ny Avana Ramanantoanina Explained]</ref> Taorian' ny fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nampidirina teto amin' ny firenena ny asasorany ho porofon' ny [[fitiavan-tanindrazana]] nananan' ny Malagasy avara-pianarana tao Antananarivo nandritra ny fanjanahantany. Misy lalana mitondra ny anarany ny ao Antananarivo.<ref name=":2" /> Ny Avana Ramanantoanina (1891–1940) dia pôeta, mpanoratra tantara an-tsehatra ary isan'ireo olo-malaza teo amin'ny literatiora malagasy tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-20. Anisan'ny mpanoratra nanamarika ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany frantsay teto Madagasikara izy noho ny fahaizany mampiditra hevitra ara-tsosialy sy ara-pôlitika tao anatin'ny asa sorany. Nalaza indrindra tamin'ny fanoratana tononkalo i Avana Ramanantoanina. Ny tononkalony dia naneho matetika ny fitiavan-tanindrazana, ny kolontsaina malagasy, ny fiainan'ny vahoaka ary ny faniriana fahafahana. Na dia teo aza ny fanaraha-maso nataon'ny fitondrana mpanjanaka tamin'izany fotoana izany, dia nahay nampita hafatra miafina sy fanehoan-kevitra momba ny zava-misy ara-pôlitika izy tamin'ny alalan'ny haisoratra. Ankoatra ny tononkalo dia nanoratra tantara an-tsehatra sy lahatsoratra maro ihany koa izy. Ny asany dia nandray anjara tamin'ny fampandrosoana ny literatiora malagasy maoderina ary nanampy tamin'ny fanomezana lanja ny teny malagasy ho fitaovana enti-maneho hevitra sy mamorona zavakanto. Matetika i Avana Ramanantoanina no ampitahaina amin'i Jean-Joseph Rabearivelo, izay niara-belona taminy ary anisan'ireo mpanorina ny literatiora malagasy maoderina. Samy nampiasa ny teny malagasy sy ny teny frantsay izy ireo ary samy nitady fomba vaovao hampivoarana ny haisoratra malagasy. Na dia nodimandry tamin'ny taona 1940 aza i Avana Ramanantoanina, dia mbola anisan'ireo mpanoratra lehibe tsaroana ao amin'ny tantaran'ny literatiora malagasy izy. Mbola vakiana sy dinihina any an-tsekoly sy eny amin'ny sehatra akademika ny sasany amin'ireo asa sorany noho ny lanjany ara-kolontsaina sy ara-tantara. ==Toetra mampiavaka ny asa sorany== *Fitiavan-tanindrazana sy fahatsiarovan-tena maha-Malagasy. *Fampiasana teny sy fomba fiteny manakaiky ny fiainan'ny vahoaka. *Fampidirana hafatra ara-tsosialy sy ara-pôlitika. *Fandinihana ny fiainan'olombelona sy ny fiarahamonina. *Fampiroboroboana ny teny malagasy amin'ny sehatry ny literatiora. ==Anjara toerana eo amin'ny literatiora malagasy== Heverina ho iray amin'ireo mpialoha lalana tamin'ny [[literatiora malagasy maoderina]] i Avana Ramanantoanina. Ny asa sorany dia nandray anjara tamin'ny fananganana literatiora afaka maneho ny maha-izy azy ny vahoaka malagasy sy ny zava-misy niainany nandritra ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany. == Loharano == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] * [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] [[sokajy:mpanoratra malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1891]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1940]] 4k1u03doiquonk8dbt3nue57mcnpi4b 1147660 1147659 2026-07-14T07:08:29Z ~2026-39804-33 40333 Nampiditra loharano 1147660 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Ny Avana RAMANANTOANINA|teraka=26 febroary 1891|toerana=Ambatofotsy Avaradrano|maty=1940|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra, poeta|seha-pitiavana=Manambady|asa hafa=Mpitolona}} I '''Ny Avana Ramanantoanina''' (1891–1940) dia [[pôeta]] sy mpanoratra [[tantara an-tsehatra]]. Anisan' ny mpanoratra malaza eto [[Madagasikara]] . Nalaza tamin' ny [[tononkalo]], ary koa ny tantara nosoratany koa izy. Nanoratra tamin' ny andron' ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|fanjanahantany]] izy ary heverina ho mpanoratra malagasy voalohany nandefa hafatra pôlitika ao anatin' ny asasorany. Nanoratra tamin' ny teny maro izy, indrindra ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Niaraka tamin' i [[Jean-Joseph Rabearivelo]], izay lazaina fa pôeta afrikanina voalohany nanoratra araka ny fanao tandrefana. == Ny mombamomba azy == Michel Ramanantoanina no tena anarany fa Ny Avana Ramanantoanina kosa no anarana maha mpanoratra, teraka tamin' ny 26 febroary 1891 tao Ambatofotsy<ref name=":0">[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12421580n Notice de personne "Ny Avana Ramanantoanina (1891-1940)" | BnF Catalogue général - Bibliothèque nationale de France]</ref>, tanàna ambanivohitr' [[Antananarivo]], ao amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara, tao amin' ny fianakavian' ny aristôkrasia merina taloha izay rava tamin' ny fanjanahantany frantsay tamin' ny taona 1896<ref name=":1">[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Ramanantoanina_dit_Ny_Avana/171142 Ramanantoanina dit Ny Avana - LAROUSSE]</ref>. Maty izy tamin'ny 5 Martsa 1940.<ref name=":0" /> == Ny asa sorany == Rehefa vita ny fianarany tao amin' ny sekoly tsy miankina [[Prôtestantisma|prôtestanta]], Ramanantoanina dia nanomboka nanoratra sy namoaka ny sanganasany tamin' ny gazety literatiora maromaro teo an-toerana teo amin' ny faha-16 taonany tamin' ny anarana hoe ''Ny Avana''. Nanomboka nalaza izy tamin' ny famoahany voalohany ny ''Chant de fiancailles'' ("Hiran' ny fifamofoana") tamin' ny taona 1907. dia nanakiana mafy ny fahefana mpanjanaka frantsay. Mpikambana tao amin' ny fikambanana [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalista]] miafina [[Vy Vato Sakelika]] (VVS) izy, ary natao sesitany tany [[Mayotte]] any [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] rehefa noraran' ny mpanjanatany frantsay ilay fikambanana tamin' ny taona 1917<ref name=":1" />. Voarara ny asasorany noho izany ary tsy naverina navoaka raha tsy tamin' ny taompolo 1980 teto Madagasikara. Vokatra izany dia tsy dia fatatra loatra teo amin' ny tontolon' ny literatiora iraisam-pirenena ny asasorany raha mitaha amin' ny an-dRabearivelo. Ramanantoanina dia anisan' ny andiana pôeta malagasy voalohany nanandrana namolavola rafitra sy teôria momba ny [[tononkalo]] amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]], izay nantsoin' ny taranaka mpanotra malagasy taty aoriana hoe ''Ny Mpanoratra zokiny''. Nahazo aingam-panahy avy amin' ny ''[[hainteny]]'' asasorany, izay nampiditra toetra filamatra amin' ny endrika toy ny "embona" sy "hanina" ao anatin' ny tononkalony ho fitaovana ho enti-mampiroborobo ny firaisan' ny samy [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy hamporisihana ny fiverenana amin' ny soatoavina nentin-drazana.<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/202009300702.html Madagascar: Littérature - Ny Avana Ramanantoanina, le prophète d'une nostalgie moderne - allAfrica.com]</ref> Rehefa niverina avy tany an-tsesitany tany [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] izy tamin' ny taona 1922 dia nesorina taminy ny fahafahana hahazo asa be karama ao amin' ny governemanta mpanjanaka, fa afaka mahazo fivelomana antonony kosa tao amin' ny trano fivarotam-boky tao an-drenivohitra. Ny asasorany nandritra io vanim-potoana io dia nanjary nitombo hatrany tamin' ny fivoizana ny lohahevitra momba ny fahadisoam-panantenana. Nanangana hetsika ara-literatiora antsoina hoe ''Mitady ny Very'' izy, ary tamin' ny 5 Aogositra 1931 dia namoaka [[gazety]] <ref name=":2">[https://everything.explained.today/Ny_Avana_Ramanantoanina/ Ny Avana Ramanantoanina Explained]</ref> Taorian' ny fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nampidirina teto amin' ny firenena ny asasorany ho porofon' ny [[fitiavan-tanindrazana]] nananan' ny Malagasy avara-pianarana tao Antananarivo nandritra ny fanjanahantany. Misy lalana mitondra ny anarany ny ao Antananarivo.<ref name=":2" /> Ny Avana Ramanantoanina (1891–1940) dia pôeta, mpanoratra tantara an-tsehatra ary isan'ireo olo-malaza teo amin'ny literatiora malagasy tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-20. Anisan'ny mpanoratra nanamarika ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany frantsay teto Madagasikara izy noho ny fahaizany mampiditra hevitra ara-tsosialy sy ara-pôlitika tao anatin'ny asa sorany. Nalaza indrindra tamin'ny fanoratana tononkalo i Avana Ramanantoanina. Ny tononkalony dia naneho matetika ny fitiavan-tanindrazana, ny kolontsaina malagasy, ny fiainan'ny vahoaka ary ny faniriana fahafahana. Na dia teo aza ny fanaraha-maso nataon'ny fitondrana mpanjanaka tamin'izany fotoana izany, dia nahay nampita hafatra miafina sy fanehoan-kevitra momba ny zava-misy ara-pôlitika izy tamin'ny alalan'ny haisoratra. Ankoatra ny tononkalo dia nanoratra tantara an-tsehatra sy lahatsoratra maro ihany koa izy. Ny asany dia nandray anjara tamin'ny fampandrosoana ny literatiora malagasy maoderina ary nanampy tamin'ny fanomezana lanja ny teny malagasy ho fitaovana enti-maneho hevitra sy mamorona zavakanto. Matetika i Avana Ramanantoanina no ampitahaina amin'i Jean-Joseph Rabearivelo, izay niara-belona taminy ary anisan'ireo mpanorina ny literatiora malagasy maoderina. Samy nampiasa ny teny malagasy sy ny teny frantsay izy ireo ary samy nitady fomba vaovao hampivoarana ny haisoratra malagasy. Na dia nodimandry tamin'ny taona 1940 aza i Avana Ramanantoanina, dia mbola anisan'ireo mpanoratra lehibe tsaroana ao amin'ny tantaran'ny literatiora malagasy izy. Mbola vakiana sy dinihina any an-tsekoly sy eny amin'ny sehatra akademika ny sasany amin'ireo asa sorany noho ny lanjany ara-kolontsaina sy ara-tantara. ==Toetra mampiavaka ny asa sorany== *Fitiavan-tanindrazana sy fahatsiarovan-tena maha-Malagasy. *Fampiasana teny sy fomba fiteny manakaiky ny fiainan'ny vahoaka. *Fampidirana hafatra ara-tsosialy sy ara-pôlitika. *Fandinihana ny fiainan'olombelona sy ny fiarahamonina. *Fampiroboroboana ny teny malagasy amin'ny sehatry ny literatiora. ==Anjara toerana eo amin'ny literatiora malagasy== Heverina ho iray amin'ireo mpialoha lalana tamin'ny [[literatiora malagasy maoderina]] i Avana Ramanantoanina. Ny asa sorany dia nandray anjara tamin'ny fananganana literatiora afaka maneho ny maha-izy azy ny vahoaka malagasy sy ny zava-misy niainany nandritra ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany. == Loharano == 1-https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-5.html<nowiki/>{{Reflist}} == Jereo koa == * [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] * [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] [[sokajy:mpanoratra malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1891]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1940]] m0v72y5vt31pvfuhhjfm9qyqmduamwo 1147661 1147660 2026-07-14T07:11:10Z NDG 35988 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-39804-33|~2026-39804-33]] ([[User talk:~2026-39804-33|talk]]) to last version by Gaël RALANTONIRINA: unnecessary links or spam 1147229 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Ny Avana RAMANANTOANINA|teraka=26 febroary 1991|toerana=Ambatofotsy|maty=1940|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra, poeta|seha-pitiavana=Manambady|asa hafa=Mpitolona}} I '''Ny Avana Ramanantoanina''' (1891–1940) dia [[pôeta]] sy mpanoratra [[tantara an-tsehatra]]. Anisan' ny mpanoratra malaza eto [[Madagasikara]] . Nalaza tamin' ny [[tononkalo]], ary koa ny tantara nosoratany koa izy. Nanoratra tamin' ny andron' ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|fanjanahantany]] izy ary heverina ho mpanoratra malagasy voalohany nandefa hafatra pôlitika ao anatin' ny asasorany. Nanoratra tamin' ny teny maro izy, indrindra ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Niaraka tamin' i [[Jean-Joseph Rabearivelo]], izay lazaina fa pôeta afrikanina voalohany nanoratra araka ny fanao tandrefana. == Ny mombamomba azy == Michel Ramanantoanina no tena anarany fa Ny Avana Ramanantoanina kosa no anarana maha mpanoratra, teraka tamin' ny 26 febroary 1891 tao Ambatofotsy<ref name=":0">[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12421580n Notice de personne "Ny Avana Ramanantoanina (1891-1940)" | BnF Catalogue général - Bibliothèque nationale de France]</ref>, tanàna ambanivohitr' [[Antananarivo]], ao amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara, tao amin' ny fianakavian' ny aristôkrasia merina taloha izay rava tamin' ny fanjanahantany frantsay tamin' ny taona 1896<ref name=":1">[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Ramanantoanina_dit_Ny_Avana/171142 Ramanantoanina dit Ny Avana - LAROUSSE]</ref>. Maty izy tamin'ny 5 Martsa 1940.<ref name=":0" /> == Ny asa sorany == Rehefa vita ny fianarany tao amin' ny sekoly tsy miankina [[Prôtestantisma|prôtestanta]], Ramanantoanina dia nanomboka nanoratra sy namoaka ny sanganasany tamin' ny gazety literatiora maromaro teo an-toerana teo amin' ny faha-16 taonany tamin' ny anarana hoe ''Ny Avana''. Nanomboka nalaza izy tamin' ny famoahany voalohany ny ''Chant de fiancailles'' ("Hiran' ny fifamofoana") tamin' ny taona 1907. dia nanakiana mafy ny fahefana mpanjanaka frantsay. Mpikambana tao amin' ny fikambanana [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalista]] miafina [[Vy Vato Sakelika]] (VVS) izy, ary natao sesitany tany [[Mayotte]] any [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] rehefa noraran' ny mpanjanatany frantsay ilay fikambanana tamin' ny taona 1917<ref name=":1" />. Voarara ny asasorany noho izany ary tsy naverina navoaka raha tsy tamin' ny taompolo 1980 teto Madagasikara. Vokatra izany dia tsy dia fatatra loatra teo amin' ny tontolon' ny literatiora iraisam-pirenena ny asasorany raha mitaha amin' ny an-dRabearivelo. Ramanantoanina dia anisan' ny andiana pôeta malagasy voalohany nanandrana namolavola rafitra sy teôria momba ny [[tononkalo]] amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]], izay nantsoin' ny taranaka mpanotra malagasy taty aoriana hoe ''Ny Mpanoratra zokiny''. Nahazo aingam-panahy avy amin' ny ''[[hainteny]]'' asasorany, izay nampiditra toetra filamatra amin' ny endrika toy ny "embona" sy "hanina" ao anatin' ny tononkalony ho fitaovana ho enti-mampiroborobo ny firaisan' ny samy [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy hamporisihana ny fiverenana amin' ny soatoavina nentin-drazana.<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/202009300702.html Madagascar: Littérature - Ny Avana Ramanantoanina, le prophète d'une nostalgie moderne - allAfrica.com]</ref> Rehefa niverina avy tany an-tsesitany tany [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] izy tamin' ny taona 1922 dia nesorina taminy ny fahafahana hahazo asa be karama ao amin' ny governemanta mpanjanaka, fa afaka mahazo fivelomana antonony kosa tao amin' ny trano fivarotam-boky tao an-drenivohitra. Ny asasorany nandritra io vanim-potoana io dia nanjary nitombo hatrany tamin' ny fivoizana ny lohahevitra momba ny fahadisoam-panantenana. Nanangana hetsika ara-literatiora antsoina hoe ''Mitady ny Very'' izy, ary tamin' ny 5 Aogositra 1931 dia namoaka [[gazety]] <ref name=":2">[https://everything.explained.today/Ny_Avana_Ramanantoanina/ Ny Avana Ramanantoanina Explained]</ref> Taorian' ny fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nampidirina teto amin' ny firenena ny asasorany ho porofon' ny [[fitiavan-tanindrazana]] nananan' ny Malagasy avara-pianarana tao Antananarivo nandritra ny fanjanahantany. Misy lalana mitondra ny anarany ny ao Antananarivo.<ref name=":2" /> Ny Avana Ramanantoanina (1891–1940) dia pôeta, mpanoratra tantara an-tsehatra ary isan'ireo olo-malaza teo amin'ny literatiora malagasy tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-20. Anisan'ny mpanoratra nanamarika ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany frantsay teto Madagasikara izy noho ny fahaizany mampiditra hevitra ara-tsosialy sy ara-pôlitika tao anatin'ny asa sorany. Nalaza indrindra tamin'ny fanoratana tononkalo i Avana Ramanantoanina. Ny tononkalony dia naneho matetika ny fitiavan-tanindrazana, ny kolontsaina malagasy, ny fiainan'ny vahoaka ary ny faniriana fahafahana. Na dia teo aza ny fanaraha-maso nataon'ny fitondrana mpanjanaka tamin'izany fotoana izany, dia nahay nampita hafatra miafina sy fanehoan-kevitra momba ny zava-misy ara-pôlitika izy tamin'ny alalan'ny haisoratra. Ankoatra ny tononkalo dia nanoratra tantara an-tsehatra sy lahatsoratra maro ihany koa izy. Ny asany dia nandray anjara tamin'ny fampandrosoana ny literatiora malagasy maoderina ary nanampy tamin'ny fanomezana lanja ny teny malagasy ho fitaovana enti-maneho hevitra sy mamorona zavakanto. Matetika i Avana Ramanantoanina no ampitahaina amin'i Jean-Joseph Rabearivelo, izay niara-belona taminy ary anisan'ireo mpanorina ny literatiora malagasy maoderina. Samy nampiasa ny teny malagasy sy ny teny frantsay izy ireo ary samy nitady fomba vaovao hampivoarana ny haisoratra malagasy. Na dia nodimandry tamin'ny taona 1940 aza i Avana Ramanantoanina, dia mbola anisan'ireo mpanoratra lehibe tsaroana ao amin'ny tantaran'ny literatiora malagasy izy. Mbola vakiana sy dinihina any an-tsekoly sy eny amin'ny sehatra akademika ny sasany amin'ireo asa sorany noho ny lanjany ara-kolontsaina sy ara-tantara. ==Toetra mampiavaka ny asa sorany== *Fitiavan-tanindrazana sy fahatsiarovan-tena maha-Malagasy. *Fampiasana teny sy fomba fiteny manakaiky ny fiainan'ny vahoaka. *Fampidirana hafatra ara-tsosialy sy ara-pôlitika. *Fandinihana ny fiainan'olombelona sy ny fiarahamonina. *Fampiroboroboana ny teny malagasy amin'ny sehatry ny literatiora. ==Anjara toerana eo amin'ny literatiora malagasy== Heverina ho iray amin'ireo mpialoha lalana tamin'ny [[literatiora malagasy maoderina]] i Avana Ramanantoanina. Ny asa sorany dia nandray anjara tamin'ny fananganana literatiora afaka maneho ny maha-izy azy ny vahoaka malagasy sy ny zava-misy niainany nandritra ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany. == Loharano == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] * [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] [[sokajy:mpanoratra malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1891]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1940]] mm7s1luzbogxg12ajfe3eif5zvarjkv 1147663 1147661 2026-07-14T07:38:53Z Nitokiana 40334 1147663 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Ny Avana RAMANANTOANINA|teraka=26 febroary 1891|toerana=Ambatofotsy Avaradrano|maty=1940|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra, poeta|seha-pitiavana=Manambady|asa hafa=Mpitolona}} I '''Ny Avana Ramanantoanina''' (1891–1940) dia [[pôeta]] sy mpanoratra [[tantara an-tsehatra]]. Anisan' ny mpanoratra malaza eto [[Madagasikara]] . Nalaza tamin' ny [[tononkalo]], ary koa ny tantara nosoratany koa izy. Nanoratra tamin' ny andron' ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|fanjanahantany]] izy ary heverina ho mpanoratra malagasy voalohany nandefa hafatra pôlitika ao anatin' ny asasorany. Nanoratra tamin' ny teny maro izy, indrindra ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Niaraka tamin' i [[Jean-Joseph Rabearivelo]], izay lazaina fa pôeta afrikanina voalohany nanoratra araka ny fanao tandrefana. == Ny mombamomba azy == Michel Ramanantoanina no tena anarany fa Ny Avana Ramanantoanina kosa no anarana maha mpanoratra, teraka tamin' ny 26 febroary 1891 tao Ambatofotsy<ref name=":0">[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12421580n Notice de personne "Ny Avana Ramanantoanina (1891-1940)" | BnF Catalogue général - Bibliothèque nationale de France]</ref>, tanàna ambanivohitr' [[Antananarivo]], ao amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara, tao amin' ny fianakavian' ny aristôkrasia merina taloha izay rava tamin' ny fanjanahantany frantsay tamin' ny taona 1896<ref name=":1">[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Ramanantoanina_dit_Ny_Avana/171142 Ramanantoanina dit Ny Avana - LAROUSSE]</ref>. Maty izy tamin'ny 5 Martsa 1940.<ref name=":0" /> == Ny asa sorany == Rehefa vita ny fianarany tao amin' ny sekoly tsy miankina [[Prôtestantisma|prôtestanta]], Ramanantoanina dia nanomboka nanoratra sy namoaka ny sanganasany tamin' ny gazety literatiora maromaro teo an-toerana teo amin' ny faha-16 taonany tamin' ny anarana hoe ''Ny Avana''. Nanomboka nalaza izy tamin' ny famoahany voalohany ny ''Chant de fiancailles'' ("Hiran' ny fifamofoana") tamin' ny taona 1907. dia nanakiana mafy ny fahefana mpanjanaka frantsay. Mpikambana tao amin' ny fikambanana [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalista]] miafina [[Vy Vato Sakelika]] (VVS) izy, ary natao sesitany tany [[Mayotte]] any [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] rehefa noraran' ny mpanjanatany frantsay ilay fikambanana tamin' ny taona 1917<ref name=":1" />. Voarara ny asasorany noho izany ary tsy naverina navoaka raha tsy tamin' ny taompolo 1980 teto Madagasikara. Vokatra izany dia tsy dia fatatra loatra teo amin' ny tontolon' ny literatiora iraisam-pirenena ny asasorany raha mitaha amin' ny an-dRabearivelo. Ramanantoanina dia anisan' ny andiana pôeta malagasy voalohany nanandrana namolavola rafitra sy teôria momba ny [[tononkalo]] amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]], izay nantsoin' ny taranaka mpanotra malagasy taty aoriana hoe ''Ny Mpanoratra zokiny''. Nahazo aingam-panahy avy amin' ny ''[[hainteny]]'' asasorany, izay nampiditra toetra filamatra amin' ny endrika toy ny "embona" sy "hanina" ao anatin' ny tononkalony ho fitaovana ho enti-mampiroborobo ny firaisan' ny samy [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy hamporisihana ny fiverenana amin' ny soatoavina nentin-drazana.<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/202009300702.html Madagascar: Littérature - Ny Avana Ramanantoanina, le prophète d'une nostalgie moderne - allAfrica.com]</ref> Rehefa niverina avy tany an-tsesitany tany [[Tamba-nosin' i Kômôro|Kômôro]] izy tamin' ny taona 1922 dia nesorina taminy ny fahafahana hahazo asa be karama ao amin' ny governemanta mpanjanaka, fa afaka mahazo fivelomana antonony kosa tao amin' ny trano fivarotam-boky tao an-drenivohitra. Ny asasorany nandritra io vanim-potoana io dia nanjary nitombo hatrany tamin' ny fivoizana ny lohahevitra momba ny fahadisoam-panantenana. Nanangana hetsika ara-literatiora antsoina hoe ''Mitady ny Very'' izy, ary tamin' ny 5 Aogositra 1931 dia namoaka [[gazety]] <ref name=":2">[https://everything.explained.today/Ny_Avana_Ramanantoanina/ Ny Avana Ramanantoanina Explained]</ref> Taorian' ny fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nampidirina teto amin' ny firenena ny asasorany ho porofon' ny [[fitiavan-tanindrazana]] nananan' ny Malagasy avara-pianarana tao Antananarivo nandritra ny fanjanahantany. Misy lalana mitondra ny anarany ny ao Antananarivo.<ref name=":2" /> Ny Avana Ramanantoanina (1891–1940) dia pôeta, mpanoratra tantara an-tsehatra ary isan'ireo olo-malaza teo amin'ny literatiora malagasy tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-20. Anisan'ny mpanoratra nanamarika ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany frantsay teto Madagasikara izy noho ny fahaizany mampiditra hevitra ara-tsosialy sy ara-pôlitika tao anatin'ny asa sorany. Nalaza indrindra tamin'ny fanoratana tononkalo i Avana Ramanantoanina. Ny tononkalony dia naneho matetika ny fitiavan-tanindrazana, ny kolontsaina malagasy, ny fiainan'ny vahoaka ary ny faniriana fahafahana. Na dia teo aza ny fanaraha-maso nataon'ny fitondrana mpanjanaka tamin'izany fotoana izany, dia nahay nampita hafatra miafina sy fanehoan-kevitra momba ny zava-misy ara-pôlitika izy tamin'ny alalan'ny haisoratra. Ankoatra ny tononkalo dia nanoratra tantara an-tsehatra sy lahatsoratra maro ihany koa izy. Ny asany dia nandray anjara tamin'ny fampandrosoana ny literatiora malagasy maoderina ary nanampy tamin'ny fanomezana lanja ny teny malagasy ho fitaovana enti-maneho hevitra sy mamorona zavakanto. Matetika i Avana Ramanantoanina no ampitahaina amin'i Jean-Joseph Rabearivelo, izay niara-belona taminy ary anisan'ireo mpanorina ny literatiora malagasy maoderina. Samy nampiasa ny teny malagasy sy ny teny frantsay izy ireo ary samy nitady fomba vaovao hampivoarana ny haisoratra malagasy. Na dia nodimandry tamin'ny taona 1940 aza i Avana Ramanantoanina, dia mbola anisan'ireo mpanoratra lehibe tsaroana ao amin'ny tantaran'ny literatiora malagasy izy. Mbola vakiana sy dinihina any an-tsekoly sy eny amin'ny sehatra akademika ny sasany amin'ireo asa sorany noho ny lanjany ara-kolontsaina sy ara-tantara. ==Toetra mampiavaka ny asa sorany== *Fitiavan-tanindrazana sy fahatsiarovan-tena maha-Malagasy. *Fampiasana teny sy fomba fiteny manakaiky ny fiainan'ny vahoaka. *Fampidirana hafatra ara-tsosialy sy ara-pôlitika. *Fandinihana ny fiainan'olombelona sy ny fiarahamonina. *Fampiroboroboana ny teny malagasy amin'ny sehatry ny literatiora. ==Anjara toerana eo amin'ny literatiora malagasy== Heverina ho iray amin'ireo mpialoha lalana tamin'ny [[literatiora malagasy maoderina]] i Avana Ramanantoanina. Ny asa sorany dia nandray anjara tamin'ny fananganana literatiora afaka maneho ny maha-izy azy ny vahoaka malagasy sy ny zava-misy niainany nandritra ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany. == Loharano == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] * [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] [[sokajy:mpanoratra malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1891]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1940]] 4k1u03doiquonk8dbt3nue57mcnpi4b Tsinefo 0 291033 1147630 1100947 2026-07-13T17:50:30Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147630 wikitext text/x-wiki Ny '''tsinefo''' dia zavamaniry samy hafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Celastraceae]]'' sy ''[[Rhamnaceae]]'': * ''[[Elaeodendron humbertii]]'' <small>H.Perrier</small> (''Celastraceae'') -- fanindravina, tsinefo * ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, mokonazy, mosinavosinavo, tsinefo, voandamoty == Jereo koa == * ''[[Elaeodendron]]'' * ''[[Ziziphus]]'' fbg2i8g8ttzp1tai5gbnlav0srhxumw Elaeodendron humbertii 0 291034 1147633 1096458 2026-07-13T18:01:43Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Fanindravina]] ho [[Elaeodendron humbertii]] i Thelezifor 1096458 wikitext text/x-wiki Ny '''fanindravina''' dia hazo mamony, ao amin' ny fianakaviana ''Celastraceae'', teratany eto [[Madagasikara]], izay maniry any amin' ny faritra mafana trôpikaly manana [[Fizaràn-taona|fizaran-taona]] maina. '''''Elaeodendron humbertii''''' no anarany ara-tsiansa<ref name=":0"><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A160678-1?utm_source=chatgpt.com ''Elaeodendron humbertii'' H.Perrier]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Ity karazan-javamaniry ity dia nofariparitan' ilay bôtanista frantsay Henri Perrier de la Bâthie voalohany tamin' ny taona 1942 tao amin' ny lahatsoratra "''Notulae Systematicae''"<ref><small>World Flora Online, "[https://wfoplantlist.org/taxon/wfo-0000664958-2024-12?utm_source=chatgpt.com&page=1 Elaeodendron humbertii H.Perrier]", ''wfoplantlist.org''</small></ref>. Araka ny voalazan' ny Lisitra Menan' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|International Union for Conservation of Nature]] (IUCN), ny ''Elaeodendron humbertii'' dia sokajiana ho karazana atahorana ho lany tamingana<ref name=":0" />. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia '''tsinefo''' koa ny anarana iantsoana ity zavamaniry ity, nefa tsy tokony hafangaro amin' ilay zavamaniry [[tsinefo]] manana anarana ara-tsiansa hoe ''Ziziphus spina-christi''. Ny vondrona ''Elaeodendron'' dia ahitana karazana misa 39 eo ho eo miparitaka manerana ny faritra trôpikaly any [[Amerika]], aty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]], any [[Azia]], any [[Aostralia]] ary any Pasifika Atsimo<ref><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:6553-1 ''Elaeodendron'' Jacq.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Nisy tapian' ny ''Elaeodendron humbertii'' dia nangonina tamin' ny taona 1928 tany akaikin' i [[Toliara]], teo amin' ny havoana [[vatosokay]] antsoina hoe Andatabo, amin' ny haavo eo anelanelan' ny 25 sy 200 m<ref><small>Global Plants, "[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.p00460958?utm_source=chatgpt.com Type of ''Elaeodendron humbertii H.Perrier'']", ''plants.jstor.org''</small></ref>. Ny fitsakoana ny ravin' ity zavamaniry ity dia lazaina fa miteraka hafaninana<ref><small>Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy, "[https://tenymalagasy.org/bins/teny2/fanindravina?w=fanindravina Fanindravina]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Elaeodendron]]'' == Rohy ivelany == * iNaturalist, "''[https://www.inaturalist.org/taxa/1520720-Elaeodendron-humbertii Elaeodendron humbertii]''", ''www.inaturalist.org'' == Loharano sy fanamarihana == m3ys8k49i4we1ucz43o991ii46r5w6v 1147635 1147633 2026-07-13T18:09:58Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1147635 wikitext text/x-wiki Ny '''''Elaeodendron humbertii''''' dia karazan-javamairy mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Celastraceae]]'', teratany eto [[Madagasikara]], izay maniry any amin' ny faritra mafana trôpikaly manana [[Fizaràn-taona|fizaran-taona]] maina. ''Elaeodendron humbertii'' <small>H. Perrier</small> no anarany ara-tsiansa feno<ref name=":0"><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A160678-1?utm_source=chatgpt.com ''Elaeodendron humbertii'' H.Perrier]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Ity karazan-javamaniry ity dia nofariparitan' ilay bôtanista frantsay Henri Perrier de la Bâthie voalohany tamin' ny taona 1942 tao amin' ny lahatsoratra "''Notulae Systematicae''"<ref><small>World Flora Online, "[https://wfoplantlist.org/taxon/wfo-0000664958-2024-12?utm_source=chatgpt.com&page=1 Elaeodendron humbertii H.Perrier]", ''wfoplantlist.org''</small></ref>. Araka ny voalazan' ny Lisitra Menan' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|International Union for Conservation of Nature]] (IUCN), ny ''Elaeodendron humbertii'' dia sokajiana ho karazana atahorana ho lany tamingana<ref name=":0" />. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia '''fanindravina''' sy '''tsinefo''' ny anarana iantsoana ity zavamaniry ity. Ny tapian' ny ''Elaeodendron humbertii'' dia nangonina tamin' ny taona 1928 tany akaikin' i [[Toliara]], teo amin' ny havoana [[vatosokay]] antsoina hoe Andatabo, amin' ny haavo eo anelanelan' ny 25 sy 200 m<ref><small>Global Plants, "[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.p00460958?utm_source=chatgpt.com Type of ''Elaeodendron humbertii H.Perrier'']", ''plants.jstor.org''</small></ref>. Ny fitsakoana ny ravin' ity zavamaniry ity dia lazaina fa miteraka hafaninana<ref><small>Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy, "[https://tenymalagasy.org/bins/teny2/fanindravina?w=fanindravina Fanindravina]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Elaeodendron]]'' * [[Tsinefo]]: ''Elaeodendron humbertii'' <small>H.Perrier</small> (''[[Celastraceae]]''); ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') == Rohy ivelany == * ''iNaturalist'', "''[https://www.inaturalist.org/taxa/1520720-Elaeodendron-humbertii Elaeodendron humbertii]''", ''www.inaturalist.org'' == Loharano sy fanamarihana == dskn8tyfi759pe2h6307nsm4tgz5pe7 Capurodendron ankaranense 0 291038 1147641 1100948 2026-07-13T20:02:52Z Thelezifor 15140 1147641 wikitext text/x-wiki Ny '''natovavy''', izay atao hoe '''''Capurodendron ankaranense''''', dia karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'', any amin' ny ilany avaratra sy avaratra-andrefan' i [[Madagasikara]]. Maniry voalohany indrindra amin' ny faritra trôpikaly manana [[Fizaràn-taona|fizaran-taona]] maina ity karazana ity<ref name=":0"><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A786219-1?utm_source=chatgpt.com ''Capurodendron ankaranense'' Aubrév.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Tsy misy afa-tsy eto Madagasikara ny vondron-karazana ''Capurodendron'' izay misy an' io karazana io ary ahitana karazana miisa 50 mahery. Io no karazana faharoa lehibe indrindra eto amin' ny Nosy, aorian' ny ''[[Dypsis]]'', raha ny tsy fahitana azy afa-tsy eto Madagasikara no heverna. Atahorana ho lany tamingana ny ankamaroan' ireo karazana ireo noho ny fitrandrahana hazo voafantina sy ny [[fandripahana ala]] be izay hita eto Madagasikara<ref><small>Aubréville, André. 1974. ''[https://www.biodiversitylibrary.org/page/9179784#page/70/mode/1up "Capurodendron]"''. ''Flore de Madagascar et des Comores'' 164: 68-106,</small> </ref>. Nofariparitin' ilay bôtanista André Aubréville voalohany tamin' ny taona 1974 tao amin' ny ''Flore of Madagascar and the Comores'' ny ''Capurodendron ankaranense''<ref name=":0" />. Nisy ny tapiany amin' ity zavamaniry ity nalaina avy any amin' ny faritra avaratra amin' Ankarana, eo anelanelan' [[Ambilobe]] sy [[Anivorano Nord|Anivorano]]<ref><small>Tropicos, "[https://www.tropicos.org/name/28700106?utm_source=chatgpt.com ''Capurodendron'' ''ankaranense'' '''Aubrév.''']", ''www.tropicos.org''</small></ref>. == Jereo koa == Indreto ny zavamaniry hafa antsoina amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] hoe ''natovavy'': * ''[[Capurodendron]]'' (vondrona ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'') ** ''[[Capurodendron ankaranense]]'' ** ''[[Capurodendron rubrocostatum]]'' * ''[[Labramia]]'' (vondrona ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'') ** ''[[Labramia bojeri]]'' ** ''[[Labramia boivinii]]'' ** ''[[Labramia ankaranaensis]]'' ** ''[[Labramia sambiranensis]]'' * ''[[Manilkara]]'' (vondrona ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'') ** ''[[Manilkara capuronii]]'' ** ''[[Manilkara sohihy]]'' ** ''[[Manilkara perrieri]]'' ** ''[[Manilkara boivinii]]'' * ''[[Mimusops]]'' (vondrona ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'') ** ''[[Mimusops commersonii]]'' == Loharano sy fanamarihana == 8fgq8zh0xct7xm4z5e4cpslvocvvyjv 1147642 1147641 2026-07-13T20:16:05Z Thelezifor 15140 1147642 wikitext text/x-wiki Ny '''''Capurodendron ankaranense''''', dia karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'', any amin' ny ilany avaratra sy avaratra-andrefan' i [[Madagasikara]]. Maniry voalohany indrindra amin' ny faritra trôpikaly manana [[Fizaràn-taona|fizaran-taona]] maina ity karazana ity<ref name=":0"><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A786219-1?utm_source=chatgpt.com ''Capurodendron ankaranense'' Aubrév.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''hazobe''', '''lamoty''', '''natovavy''', ary '''voandamoty'''. Tsy misy afa-tsy eto Madagasikara ny vondron-karazana ''Capurodendron'' izay misy an' io karazana io ary ahitana karazana miisa 50 mahery. Io no karazana faharoa lehibe indrindra eto amin' ny Nosy, aorian' ny ''[[Dypsis]]'', raha ny tsy fahitana azy afa-tsy eto Madagasikara no heverna. Atahorana ho lany tamingana ny ankamaroan' ireo karazana ireo noho ny fitrandrahana hazo voafantina sy ny [[fandripahana ala]] be izay hita eto Madagasikara<ref><small>Aubréville, André. 1974. ''[https://www.biodiversitylibrary.org/page/9179784#page/70/mode/1up "Capurodendron]"''. ''Flore de Madagascar et des Comores'' 164: 68-106,</small> </ref>. Nofariparitin' ilay bôtanista André Aubréville voalohany tamin' ny taona 1974 tao amin' ny ''Flore of Madagascar and the Comores'' ny ''Capurodendron ankaranense''<ref name=":0" />. Nisy ny tapiany amin' ity zavamaniry ity nalaina avy any amin' ny faritra avaratra amin' Ankarana, eo anelanelan' [[Ambilobe]] sy [[Anivorano Nord|Anivorano]]<ref><small>Tropicos, "[https://www.tropicos.org/name/28700106?utm_source=chatgpt.com ''Capurodendron'' ''ankaranense'' '''Aubrév.''']", ''www.tropicos.org''</small></ref>. == Jereo koa == * [[Hazobe]]: ''Capurodendron ankaranense'' <small>Aubrév.</small> (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Terminalia monoceros]]'' <small>H.Perrier</small> (''[[Combretaceae]]''). * [[Lamoty]]: ''Capurodendron ankaranense'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''[[Flacourtia ramontchi]]'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''[[Ericaceae]]'') ; ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>. (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Natovavy]]: ''Capurodendron ankaranense'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Capurodendron rubrocostatum]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Labramia bojeri]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Labramia boivinii]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Labramia ankaranaensis]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Labramia sambiranensis]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Manilkara capuronii]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Manilkara sohihy]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Manilkara perrieri]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Manilkara boivinii]]'' (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Mimusops commersonii]]'' (''[[Sapotaceae]]'') * [[Voandamoty]]: ''Capurodendron ankaranense'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''Salicaceae''); ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''[[Ericaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') == Loharano sy fanamarihana == 5upbdu9dq7vv299mo9nug2y1mytrabu Natovavy 0 291040 1147644 1100949 2026-07-13T20:32:15Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1147644 wikitext text/x-wiki Ny '''natovavy''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapotaceae]]'': * ''[[Capurodendron ankaranense]]'' -- hazobe, lamoty, natovavy, voandamoty. * ''[[Capurodendron rubrocostatum]]'' -- kironono, kirononovavy, nanto, nato, natomadinidravina, natovavy, pirono * ''[[Labramia ankaranaensis]]'' -- nanto, nato, natovavy * ''[[Labramia boivinii]]'' -- nanto, natoboka, natovavy * ''[[Labramia bojeri]]'' -- felambarika, fotajana, nanto, nantovasihy, natoberavina, natobohaka, natovasihy, natovavy, natovoasihy, natovoasohihy, vaimantsina, vasihy, voasohihy * ''[[Labramia sambiranensis]]'' -- nato, natovavy, voajabo * ''[[Manilkara boivinii]]'' -- nanto, nantomena, natovavy * ''[[Manilkara capuronii]]'' -- nato, natovavy * ''[[Manilkara perrieri]]'' -- nanto, natoboronkahaka, natovavy, natovoraka * ''[[Manilkara sohihy]]'' -- nanto, natoboka, natovavy, <u>sohihy</u> * ''[[Mimusops commersonii]]'' -- nanto, natovavy, varanto, voaranto, voarantondriaka, vogotany == Jereo koa == * ''[[Capurodendron]]'' * ''[[Labramia]]'' * ''[[Manilkara]]'' * ''[[Mimusops]]'' c4migvuzjgoksl3txk9cygzf36lwr2o Senecio madagascariensis 0 294935 1147656 1115371 2026-07-13T23:10:08Z Thelezifor 15140 1147656 wikitext text/x-wiki [[Sary:Senecio madagascariensis DSCN9704.jpg|vignette|363x363px|''Senecio madagascariensis'']] Ny '''''Senecio madagascariensis''''', dia karazana zavamaniry misy voniny, ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', hita ao [[Faritra Atsimo ao Afrika|faritra atsimo amin' i Afrika]] sy eto [[Madagasikara]]. Izy io dia [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] maniry iray taona, izay manana haavo hatramin' ny 60 sm, mavo ny voniny. Ity karazana ity dia nentina tany [[Aostralia]] sy tany [[Amerika Atsimo]] ka maniry tsara any ary lasa zavamaniry manafika any amin' ny faritra sasany. [[Sary:Fireweed Groundsel flower (8663628665).jpg|ankavia|vignette|''Senecio madagascariensis'']] Tahaka ny karazana hafa ao amin' ny vondron-karazana ''Senecio'', ity zavamaniry ity dia misy karazana [[alkalôida]] izay poizina ho an' ny biby fiompy. [[Sary:Fireweed seedhead (16030869867).jpg|vignette|''Senecio madagascariensis'' misy voany]] Ny mpanoratra sasany dia mihevitra ny ''Senecio madagascariensis'' ho mitovy amin' ny ''Senecio inaequidens''. Sarotra ny manavaka ireo karazana roa ireo, izay samy teratany any amin' ny faritra atsimon' i Afrika, amin' ny toetra ara-môrfôlôjia azy, izay miavaka indrindra nooho ny sitôtipa, diplôida ho an' ny ''S. madagascariensis'' fa tetraplôida ho an' ny ''S. inaequidens''. == Jereo koa == * ''[[Senecio]]'' 4sxorsthnhhwmycj8lvwrpecj2vgbzq Nepenthaceae 0 297203 1147658 1126616 2026-07-13T23:34:39Z ~2026-39119-14 40302 Namafa soratra tsy ilaina 1147658 wikitext text/x-wiki [[Sary:Nepenthes madagascariensis.jpg|vignette|383x383px]] Ny '''''Nepenthaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Ity fianakaviana ity dia ahitana karazana 86 farafahakeliny. Ny ankamaroany dia vahy, ny sasany amin' izy ireo dia maniry ambonin' ny zavamaniry hafa sady mivelona amin' ny nofom-biby. Fianakaviana tsy manana afa-tsy vondron-karazana tokana izy io, dia ny '''''Nepenthes'''''; nisy ihany ny vondron-karazana ''Anurosperma'' izay tsy manana afa-tsy karazana tokana (''Anurosperma pervillei'') nefa nampidirina ho anisan' ny vondron-karazana ''Nepenthes'' sady nomena ny anarana hoe ''Nepenthes pervillei''. Amin' ny faritra trôpikaly no ahitana azy: [[Seisely]] (''Nepenthes pervillei''), Madagasikara (''[[Nepenthes masoalensis]]'' sy ''[[Nepenthes madagascariensis]]''), [[India]] (''Nepenthes khasiana''), Saikanosy Indômalaiana, [[Bôrneô|Borneo]], [[Sumatra]], [[Java]], [[Srilanka]], [[Aostralia]], ary [[Kaledônia-Vaovao|Kaledônia Vaovao]]. == Lisitry ny karazana == Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[National Center for Biotechnology Information]]'' (NCBI'')'' <small>(3</small> <small>Mey 2010)</small>: * ''Nepenthes adnata'' * ''Nepenthes alata'' * ''Nepenthes albomarginata'' * ''Nepenthes ampullaria'' * ''Nepenthes anamensis'' * ''Nepenthes aristolochioides'' * ''Nepenthes bellii'' * ''Nepenthes benstonei'' * ''Nepenthes bicalcarata'' * ''Nepenthes bongso'' * ''Nepenthes boschiana'' * ''Nepenthes burbidgeae'' * ''Nepenthes burkei'' * ''Nepenthes clipeata'' * ''Nepenthes danseri'' * ''Nepenthes densiflora'' * ''Nepenthes diatas'' * ''Nepenthes distillatoria'' * ''Nepenthes dubia'' * ''Nepenthes edwardsiana'' * ''Nepenthes ephippiata'' * ''Nepenthes eustachya'' * ''Nepenthes eymae'' * ''Nepenthes faizaliana'' * ''Nepenthes fusca'' * ''Nepenthes glabrata'' * ''Nepenthes gracilis'' * ''Nepenthes gracillima'' * ''Nepenthes gymnanphora'' * ''Nepenthes hamata'' * ''Nepenthes hirsuta'' * ''Nepenthes inermis'' * ''Nepenthes insignis'' * ''Nepenthes kampotiana'' * ''Nepenthes khasiana'' * ''Nepenthes lamii'' * ''Nepenthes lavicola'' * ''Nepenthes longifolia'' * ''Nepenthes lowii'' * ''Nepenthes macfarlanei'' * ''Nepenthes macrophylla'' * ''Nepenthes macrovulgaris'' * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' ''-'' amponga, ampongandrano, ampozandrano, betakotra, kapoaka, kopoka, oramitako, ponga, ravinkapoaka, takotra * ''Nepenthes mapuluensis'' * ''[[Nepenthes masoalensis]]'' - tsiveravera * ''Nepenthes maxima'' * ''Nepenthes merrilliana'' * ''Nepenthes mikei'' * ''Nepenthes mira'' * ''Nepenthes mirabilis'' * ''Nepenthes muluensis'' * ''Nepenthes murudensis'' * ''Nepenthes neoguineensis'' * ''Nepenthes northiana'' * ''Nepenthes ovata'' * ''Nepenthes pectinata'' * ''Nepenthes pervillei'' * ''Nepenthes cf. petiolata HM-2001'' * ''Nepenthes pilosa'' * ''Nepenthes rafflesiana'' * ''Nepenthes rajah'' * ''Nepenthes ramispina'' * ''Nepenthes reinwardtiana'' * ''Nepenthes rhombicaulis'' * ''Nepenthes sanguinea'' * ''Nepenthes sibuyanensis'' * ''Nepenthes singalana'' * ''Nepenthes smilesii'' * ''Nepenthes spathulata'' * ''Nepenthes spectabilis'' * ''Nepenthes stenophylla'' * ''Nepenthes sumatrana'' * ''Nepenthes talangensis'' * ''Nepenthes tentaculata'' * ''Nepenthes thorelii'' * ''Nepenthes tobaica'' * ''Nepenthes tomoriana'' * ''Nepenthes treubiana'' * ''Nepenthes truncata'' * ''Nepenthes veitchii'' * ''Nepenthes ventricosa'' * ''Nepenthes vieillardii'' * ''Nepenthes villosa'' * ''Nepenthes'' ×''henryana'' * ''Nepenthes'' ×''intermedia'' * ''Nepenthes'' ×''superba'' * ''Nepenthes xiphioides'' * ''Nepenthes sp. 'Kosobe''' * ''Nepenthes sp. HHM 2001-2'' * ''Nepenthes sp. HHM 2001-3'' * ''Nepenthes sp. HHM-2001-1'' * ''Nepenthes sp. HHM-2001-2'' * ''Nepenthes sp. Jobson 1049'' * ''Nepenthes sp. Nickrent 3056'' q74o7nzbo2lqgyvu3w9ca9k61vjeb5i Mokonazy 0 299421 1147629 1137089 2026-07-13T17:42:24Z Thelezifor 15140 Nanova votoatiny: anarana maro dika 1147629 wikitext text/x-wiki Ny '''mokonazy''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny ''[[Malvaceae]]'' sy ''[[Rhamnaceae]]'': * [[Dombeya greveana|''Dombeya greveana'' var. ''metameropsis'']] <small>(Hochr.). Arènes</small> (''Malvaceae'') -- ambiatibe, hafopotsy, mokomazy, mokonazy, samoro, valobaka * ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>. (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, lamoty, mokonazy, voandamoty * ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, mokonazy, mosinavosinavo, tsinefo, voandamoty == Jereo koa == * ''[[Dombeya]]'' * ''[[Ziziphus]]'' hpo31dv7ccrcxfozb176ssh5m58d77w Maytenus 0 299674 1147638 1138522 2026-07-13T19:51:04Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1147638 wikitext text/x-wiki [[Sary:Maitén.JPG|vignette|402x402px|''Maytenus boaria'']] Ny '''''Maytenus''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Celastraceae]]''. Miparitaka manerana any [[Amerika Afovoany]], any [[Amerika Atsimo]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]], any [[Mikrônezia]], ary any [[Aostralazia]], aty amin' ny nosin' ny [[Ranomasimbe Indianina]] ary ao [[Afrika]] ny karazana ao aminy. Maniry amin' ny faritra manana toetany isan-karazany izy ireo, manomboka amin' ny faritra trôpikaly ka hatramin' ny faritra manakaiky ny [[tendrontany]]. Ny famaritana nentim-paharazana ny ''Maytenus'' dia parafiletika, noho izany dia maro ny karazana nafindra any amin' ny ''[[Denhamia]]'' sy any amin' ny ''[[Gymnosporia]]''. == Lisitry ny karazana == Inty ny lisitry ny karazana miisa 176 ekena ao amin' ny antoko ''Maytenus'': * ''Maytenus abbottii'' <small>A.E.van Wyk</small> * ''Maytenus acanthophylla'' Reissek * ''Maytenus acuminata'' <small>(L.f.) Loes.</small> * ''Maytenus agostinii'' Steyerm. * ''Maytenus alaternoides'' Reissek * ''Maytenus albata'' (N.E.Br.) E.Schmidt bis & Jordaan * ''Maytenus amazonica'' Mart. ex Reissek * ''Maytenus angolensis'' Exell & Mendonça * ''Maytenus apiculata'' Steyerm. * ''Maytenus apurimacensis'' Loes. * ''Maytenus aquifolium'' <small>(Mart.)</small> * ''Maytenus ardisiifolia'' Reissek * ''Maytenus basidentata'' Reissek * ''Maytenus belizensis'' Standl. * ''Maytenus boaria'' <small>Molina</small> (type species) * ''Maytenus boarioides'' Loes. * ''Maytenus brasiliensis'' Mart. * ''Maytenus buxifolia'' <small>(A.Rich.) Griseb.</small> (West Indies) * ''Maytenus cajalbanica'' (Borhidi & O.Muñiz) Borhidi & O.Muñiz * ''Maytenus cassineformis'' Reissek * ''Maytenus cassinoides'' (Lam.) Urb. * ''Maytenus catingarum'' Reissek * ''Maytenus cestrifolia'' Reissek * ''Maytenus chapadensis'' Carv.-Okano ex Biral & Groppo * ''Maytenus chasei'' N.Robson * ''Maytenus calzadae J.S.Ma'' * ''Maytenus chiapensis'' Lundell * ''Maytenus chubutensis'' (Speg.) Lourteig, O'Donell & Sleumer * ''Maytenus clarendonensis'' <small>Britton</small> * ''Maytenus cochlearifolia'' Griseb. * ''Maytenus communis'' Reissek * ''Maytenus comocladiiformis'' Reissek * ''Maytenus conferta'' (Ruiz & Pav.) Loes. * ''Maytenus cordata'' (E.Mey. ex Sond.) Loes. * ''Maytenus corei'' Lundell * ''Maytenus coriacea'' Steyerm. * ''Maytenus crassipes'' <small>Urb.</small> * ''Maytenus curranii'' S.F.Blake * ''Maytenus cuzcoina'' Loes. * ''Maytenus cymosa'' <small>Krug & Urb.</small> * ''Maytenus dasyclados'' Mart. * ''Maytenus disticha'' (Hook.f.) Urb. * ''Maytenus distichophylla'' Mart. ex Reissek * ''Maytenus domingensis'' Krug & Urb. * ''Maytenus duqueana'' Cuatrec. * ''Maytenus durifolia'' Briq. * ''Maytenus ebenifolia'' Reissek * ''Maytenus eggersii'' <small>Loes.</small> * ''Maytenus elaeodendroides'' Griseb. * ''Maytenus elongata'' <small>(Urb.) Britton</small> * ''Maytenus erythroxylon'' Reissek * ''Maytenus evonymoides'' Reissek * ''Maytenus ficiformis'' Reissek * ''Maytenus flagellata'' Rusby * ''Maytenus floribunda'' Reissek * ''Maytenus fugax'' Biral & Lombardi * ''Maytenus glaucescens'' Reissek * ''Maytenus gonoclados'' <small>Mart.</small> * ''Maytenus gracilis'' Loes. * ''Maytenus grenadensis'' Urb. * ''Maytenus grisea'' Lundell * ''Maytenus guatemalensis'' Lundell * ''Maytenus guyanensis'' Klotzsch ex Reissek * ''Maytenus haitiensis'' Urb. * ''Maytenus harrisii'' <small>Krug & Urb.</small> * ''Maytenus horrida'' Reissek * ''Maytenus hotteana'' Urb. * ''Maytenus huberi'' Steyerm. * ''Maytenus ilicifolia'' <small>Mart. ex Reissek</small> * ''Maytenus imbricata'' Mart. ex Reissek * ''Maytenus inflata'' S.J.Pei & Y.H.Li * ''Maytenus insculpta'' Steyerm. * ''Maytenus jamaicensis'' Krug & Urb. * ''Maytenus jamesonii'' <small>Briq.</small> * ''Maytenus jefeana'' <small>Lundell</small> * ''Maytenus jelskii'' Szyszył. * ''Maytenus kanukuensis'' A.C.Sm. * ''Maytenus karstenii'' Reissek * ''Maytenus laevigata'' <small>(Vahl) Griseb. ex Eggers</small> * ''Maytenus laevis'' <small>Reissek</small> * ''Maytenus laurina'' Briq. * ''Maytenus laxiflora'' Triana & Planch. * ''Maytenus lineata'' C.Wright ex Griseb. * ''Maytenus listeri'' (Prain) D.C.S.Raju & Babu * ''Maytenus littoralis'' Carv.-Okano * ''Maytenus loeseneri'' Urb. * ''Maytenus longifolia'' Reissek ex Loes. * ''Maytenus longistipitata'' Steyerm. * ''Maytenus lucayana'' Britton * ''Maytenus lucida'' (L.) Loes. * ''Maytenus macrocarpa'' <small>(Ruiz & Pav.) Briq.</small> * ''Maytenus magellanica'' <small>(Lam.) Hook.f.</small> * ''Maytenus manabiensis'' <small>Loes.</small> * ''Maytenus matudae'' <small>Lundell</small> * ''Maytenus mayana'' Lundell * ''Maytenus megalocarpa'' Groppo & Lombardi * ''Maytenus meguillensis'' Rusby * ''Maytenus meridensis'' (Pittier) Cuatrec. * ''Maytenus microcarpa'' <small>Fawc. & Rendle</small> * ''Maytenus microphylla'' Urb., Ekman & Loes. * ''Maytenus monodii'' Exell * ''Maytenus monticola'' Sandwith * ''Maytenus mornicola'' Urb. & Ekman * ''Maytenus mucugensis'' Carv.-Okano ex Biral & Groppo * ''Maytenus myrsinoides'' Reissek * ''Maytenus neblinae'' Steyerm. * ''Maytenus nitida'' Mart. * ''Maytenus oblongata'' Reissek * ''Maytenus obtusifolia'' Mart. * ''Maytenus ocoensis'' M.M.Mejía & Zanoni * ''Maytenus oleoides'' <small>Loes.</small> * ''Maytenus oleosa'' <small>A.E.van Wyk & R.H.Archer</small> * ''Maytenus opaca'' Reissek * ''Maytenus orbicularis'' (Humb. & Bonpl. ex Schult.) Loes. * ''Maytenus parvifolia'' Steyerm. * ''Maytenus patens'' Reissek * ''Maytenus pavonii'' Briq. * ''Maytenus peduncularis'' (Sond.) Loes. * ''Maytenus peruana'' (Loes.) Liesner * ''Maytenus phyllanthoides'' <small>Benth.</small> * ''Maytenus pittieriana'' Steyerm. * ''Maytenus planifolia'' A.C.Sm. * ''Maytenus ponceana'' <small>Britton</small> * ''Maytenus procumbens'' <small>(L.f.) Loes.</small> * ''Maytenus pruinosa'' Reissek * ''Maytenus prunifolia'' C.Presl * ''Maytenus psammophila'' Biral & Lombardi * ''Maytenus pseudoboaria'' Loes. * ''Maytenus purpusii'' Lundell * ''Maytenus pustulata'' Steyerm. * ''Maytenus quadrangulata'' <small>(Schrad.) Loes.</small> * ''Maytenus radlkoferiana'' Loes. * ''Maytenus recondita'' Hammel * ''Maytenus reflexa'' Urb. * ''Maytenus repanda'' Turcz. * ''Maytenus retusa'' (Poir.) Briq. * ''Maytenus revoluta'' Alain * ''Maytenus reynosioides'' <small>Urb.</small> * ''Maytenus rigida'' Mart. * ''Maytenus robustoides'' Loes. * ''Maytenus rupestris'' Pirani & Carv.-Okano * ''Maytenus salicifolia'' Reissek * ''Maytenus samydiformis'' Reissek * ''Maytenus saxicola'' Britton & P.Wilson * ''Maytenus schippii'' Lundell * ''Maytenus schumanniana'' Loes. * ''Maytenus segoviarum'' Standl. & L.O.Williams * ''Maytenus serpentini'' (Borhidi & O.Muñiz) Borhidi & O.Muñiz * ''Maytenus sieberiana'' Krug & Urb. * ''Maytenus spinosa'' (Griseb.) Lourteig & O'Donell * ''Maytenus splendens'' Urb. * ''Maytenus sprucei'' Briq. * ''Maytenus stipitata'' <small>Lundell</small> * ''Maytenus subalata'' Reissek * ''Maytenus suboppositifolia'' Cuatrec. * ''Maytenus tetragona'' Griseb. * ''Maytenus theoides'' (Benth.) Urb. * ''Maytenus tikalensis'' Lundell * ''Maytenus trianae'' Briq. * ''Maytenus truncata'' (Nees) Reissek * ''Maytenus tunarina'' Loes. * ''Maytenus umbellata'' (R.Br.) Mabb. * ''Maytenus undata'' <small>(Thunb.) Blakelock</small> * ''Maytenus urbaniana'' Loes. * ''Maytenus urbanii'' Alain * ''Maytenus urquiolae'' Mory * ''Maytenus versluysii'' Bold. * ''Maytenus verticillata'' (Ruiz & Pav.) DC. * ''Maytenus vexata'' Briq. * ''Maytenus virens'' Urb. * ''Maytenus viscifolia'' Griseb. * ''Maytenus vitis-idaea'' Griseb. * ''Maytenus wendtii'' Lundell * ''Maytenus williamsii'' <small>A.Molina</small> * ''Maytenus woodsonii'' Lundell Karazana tsy voafariparitra: * ''Maytenus'' sp. nov. A <small>Miller</small> (any [[Iemena]]) === Karazana napetraka tao taloha === * ''Denhamia bilocularis'' <small>(F.Muell.) M.P.Simmons</small> (← ''M. bilocularis'' (F.Muell.) Loes.) * ''Denhamia cunninghamii'' <small>(Hook.) M.P.Simmons</small> (← ''M. cunninghamii'' (Hook.) Loes.) * ''Denhamia disperma'' <small>(F.Muell.) M.P.Simmons</small> (← ''M. disperma'' (F.Muell.) Loes.) * ''Denhamia fasciculiflora'' <small>(Jessup) M.P.Simmons</small> (← ''M. fasciculiflora'' Jessup) * ''Denhamia muelleri'' <small>(Benth.) Jessup</small> (← ''M. ferdinandi'' Jessup) * ''Denhamia silvestris'' <small>(Lander & L.A.S.Johnson) M.P. Simmons</small> (← ''M. silvestris'' Lander & L.A.S.Johnson) * ''Gymnosporia addat'' <small>Loes.</small> (← ''M. addat'' (Loes.) Sebsebe) * ''Gymnosporia austroyunnanensis'' <small>(S.J. Pei & Y.H. Li) M.P. Simmons</small> (← ''M. austroyunnanensis'' S.J.Pei & Y.H.Li) * ''Gymnosporia cassinoides'' (L'Hér.) Masf. (← ''M. canariensis'' (Loes.) G.Kunkel & Sunding na ''M. dryandri'' var. ''canariensis'' Loes.) * ''Gymnosporia dhofarensis'' <small>(Sebsebe) Jordaan</small> (← ''M. dhofarensis'' Sebsebe) * ''Gymnosporia diversifolia'' <small>Maxim.</small> (← ''M. diversifolia'' <small>(Maxim.) Ding Hou</small>) * ''Gymnosporia harenensis'' <small>(Sebsebe) Jordaan</small> (as ''M. harenensis'' Sebsebe) * ''Gymnosporia heterophylla'' <small>(Eckl. & Zeyh.) Loes.</small> (← ''M. heterophylla'' <small>(Eckl. & Zeyh.) N. Robson</small>) * ''Gymnosporia nemorosa'' <small>(Eckl. & Zeyh.) Szyszyl.</small> (← ''M. nemorosa'' <small>(Eckl. & Zeyh.) Marais</small>) * ''Gymnosporia rothiana'' <small>(Walp.) Wight & Arn. ex M.A.Lawson</small> (← ''M. rothiana'' <small>(Walp.) Lobr.-Callen</small>) * ''Gymnosporia royleana'' <small>Wall. ex M.A.Lawson</small> (← ''M. royleana'' <small>(Wall. ex M. A. Lawson) Cufod.</small>) * ''Gymnosporia senegalensis'' <small>(Lam.) Loes.</small> (← ''M. senegalensis'' <small>(Lam.) Exell</small>) * ''Gymnosporia stylosa'' Pierre (← ''M. stylosa'' (Pierre) Lobr.-Callen or ''M. curtisii'' <small>(King) Ding Hou</small>) * ''Gymnosporia thomsonii'' <small>Kurz</small> (← ''M. thomsonii'' <small>(Kurz) V.S.Raju & Babu</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === Saika ny karazana rehetra tao amin' ny antoko ''Maytenus'' nisy eto Madagasikara no nafindra, afa-tsy ny [[Maytenus undata|''Maytenus'' ''undata'']]. * ''Maytenus alaternifolia → [[Gymnosporia alaternifolia]]'' * ''Maytenus capuronii '''→''' [[Gymnosporia capuronii]]'' * ''Maytenus fasciculata → [[Gymnosporia fasciculata]]'' * ''Maytenus humbertii '''→''' [[Gymnosporia humbertii]]'' * ''Maytenus linearis '''→''' [[Gymnosporia linearis]]'' * ''Maytenus pyria '''→''' [[Gymnosporia pyria]]'' * ''Maytenus senegalensis '''→''' [[Gymnosporia senegalensis]]'' == Jereo koa == * ''[[Denhamia]]'' * ''[[Gymnosporia]]'' * ''[[Monteverdia]]'' * [[Fandramanana]]: ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>(Vahl) Benn.</small> (''[[Aphloiaceae]]''); ''[[Maytenus fasciculata]]'' <small>(Tul.) Loes.</small> (''[[Celastraceae]]'') * [[Hompy]]: ''[[Astrotrichilia pouponii]]'' <small>J.-F.Leroy ined.</small> (''[[Meliaceae]]''); ''[[Maytenus fasciculata]]'' <small>(Tul.) Loes.</small> (''[[Celastraceae]]'') gui2pxw1h02yu2pkl7ntxuvih4oxjrm Vaccinium secundiflorum 0 301419 1147623 1147570 2026-07-13T16:07:33Z Thelezifor 15140 Jereo koa 1147623 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vaccinium secundiflorum''''' <small>Hook</small>. dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Vacciniaceae]]'' na ''[[Ericaceae]]''. Tsy hita raha tsy eto [[Madagasikara]] izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''hazombohoka''', '''kitata''', '''kitiboka''', '''kitonda''', '''tsitakajaza''', '''voakelonda''', '''voamantsitainakoho''', '''voantsiririotra''', '''voaramontsana''', '''voaramontsina''' ary '''voatsitakajaza'''. == Famariparitana == Hazobotry na kirihitra manana ravina maitso mandrakariva sy henjana ny ''Vaccinium secundiflorum''. Ny voniny, izay matetika miloko fotsy na misy somary mavokely, dia mitambatra ho vondrona kely amantarana azy. Mamokatra voany kely miloko mena antitra izy rehefa masaka. Hita indrindra any amin' ny faritra mafana sy mando any amin' ny Lembalemba Afovoany sy Avaratra aeto Madagasikara izy io (indrindra any amin' ny alan-tapia sy kirihitrala an-tendrombohitra). Maniry amin' ny toerana avo izy io, matetika eo anelanelan' ny 1&nbsp;000 sy 2&nbsp;500 m ambonin' ny ranomasina. == Fampiasana == Otazana sy hanin' ny mponina eny an-toerana noho ny tsirony mamy ny voan' ny ''Vaccinium secundiflorum''. Eto [[Madagasikara]] dia ampiasaina betsaka hitsaboana ny [[diabeta]] karazany faha-2 ny fisotrona ny fangaro azo avy amin' ny fampangotrahana na fandomana ny raviny na ny tahony. == Jereo koa == * ''[[Vaccinium]]'' * [[Kitata]]: ''[[Bridelia pervilleana]]'' <small>Baill</small>. (''[[Euphorbiaceae]]''); ''Vaccinium secundiflorum'' <small>Hook</small>. (''[[Vacciniaceae]]'' ''/ [[Ericaceae]]''). * [[Kitonda]]: ''Vaccinium secundiflorum'' <small>Hook</small>. (''([[Vacciniaceae]]'' / ''[[Ericaceae]])''); ''[[Medinilla torrentum]]'' <small>Jum. et H.Perrier</small>; ''[[Medinilla decaryi]]'' <small>H.Perrier</small>; ''[[Medinilla sphaerocarpa]]'' <small>Hochr.</small> (''[[Melastomataceae]]''). * [[Voaramontsina]]: ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] fo2jx58ozeq64pi7ngdwbvyo0t78dd5 Vaccinium 0 301420 1147619 1147608 2026-07-13T14:54:13Z Thelezifor 15140 1147619 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vaccinium.jpg|vignette|365x365px|''Vaccinium parvifolium, Vaccinium oxycoccos, Vaccinium vitis-idaea'' ary ''Vaccinium caesariense'']] Ny '''''Vaccinium''''' dia antokon-javamaniry mamony [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]'' (zana-pianakaviana ''[[Vaccinioideae]]''). Miparitaka saika manerana izao tontolo izao izy io ary ahitana karazany ekena eo amin' ny 450 eo ho eo. Any amin' ny faritra misy toetany antonony, dia kirihitra madinika maniry an-tendrombohitra ny karazana ao amn' ny ''Vaccinium''. Hazobotry madinika izay manana haavo mirefy 20 ka hatramin' ny 50 sm izy ireo. == Fambolena == [[Sary:Några_lingon.jpg|vignette|''Airelle rouge'' (''Vaccinium vitis-idaea'']] [[Sary:Vaccinium_vitis-idaea_L..jpg|vignette|''Vaccinium vitis-idaea'' ]] Ny karazana mahazatra indrindra any [[Eorôpa]] dia ny ''Vaccinium myrtillus'' sy ny ''Vaccinium vitis-idaea''). Ny karazana ''Vaccinium'' ambolena matetika hita any amin' ny toeram-pivarotana lehibe eorôpeana anefa dia tsy avy amin' ny karazana ''Vaccinium'' eorôpeana teratany, fa avy amin' ny ''Vaccinium corymbosum'' sy ny karazana hafa any [[Amerika Avaratra]]. Satria mazava ny lokon' ny nofony, dia tsy miloko manga ny vava raha mihinana azy manta. Ny ''Vaccinium'' dia mitaky tany tsy dia misy fotony loatra, loko mena, ary pH ambany (4-5.5 ph). == Karazana == Ny karazana ''Vaccinium'' 450 ka hatramin' ny 500 dia hita indrindra any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. Indreto misy karazana notsongaina: * ''Vaccinium angustifolium'' * ''Vaccinium macrocarpon'' * ''Vaccinium microcarpum'' * ''Vaccinium corymbosum'' * ''Vaccinium myrtilloides'' * ''Vaccinium myrtillus'' * ''Vaccinium oxycoccos'' * ''Vaccinium uliginosum'' * ''Vaccinium vitis-idaea'' === Karazana misy eto Madagasikara === Roa fara fahabeny ny karazana ''Vaccinium'' misy eto [[Madagasikara]]:, raha manodidina ny 10 izany tany aloha noho ny fiheverana ny ovan-karazana maro ho karazana mahaleo tena: * ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> -- lamoty, voafamontsina, voandamoty, voantsikitra, voaramontsina * ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook.</small> -- hazombohoka, kitata, kitiboka, kitonda, tsitakajaza, voakelonda, voamantsitainakoho, voantsiririotra, voaramontsana, voaramontsina, voatsitakajaza Ireto anarana manaraka ireto dia manondro ny ''Vaccinium madagascariense'' avokoa: * ''Vaccinium andringitrense'' <small>H.Perrier</small> (karazana manana voany lehibe, hita eny amin' ny toerana avo) * ''Vaccinium dichotomum'' <small>Bojer ex Dunal</small> * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. (mirefy 2 ka hatramin' ny 3 m ny haavony, any amin' ny faritra avaratra sy afovoany eto Madagasikara, amin' ny haabo 800 hatramin' ny 2&nbsp;500 m, atao hoe voantsikitra amin' ny fiteny [[fiteny betsimisaraka]]) * ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer ex Dunal</small> * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium littorale'' <small>H.Perrier.</small> (hazo hita eny amin' ny fasika amorontsiraka atsinanana<ref>[https://www.persee.fr/doc/jatba_0370-3681_1924_num_4_38_4224 H. Perrier de la Bathi, 1924. Sur quelques Plantes non cultivées de Madagascar à fruits comestibles ou utiles et sur la possibilité de leur culture. - Journal d'agriculture traditionnelle et de botanique appliquée Année 1924 38 pp. 652-663]</ref>) == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Vaccinium|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Vaccinium'']] o0ngx9chwsfcawe9yw02nmqhbywhzuc 1147620 1147619 2026-07-13T14:55:22Z Thelezifor 15140 1147620 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vaccinium.jpg|vignette|365x365px|''Vaccinium parvifolium, Vaccinium oxycoccos, Vaccinium vitis-idaea'' ary ''Vaccinium caesariense'']] Ny '''''Vaccinium''''' dia antokon-javamaniry mamony [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]'' (zana-pianakaviana ''Vaccinioideae''). Miparitaka saika manerana izao tontolo izao izy io ary ahitana karazany ekena eo amin' ny 450 eo ho eo. Any amin' ny faritra misy toetany antonony, dia kirihitra madinika maniry an-tendrombohitra ny karazana ao amn' ny ''Vaccinium''. Hazobotry madinika izay manana haavo mirefy 20 ka hatramin' ny 50 sm izy ireo. == Fambolena == [[Sary:Några_lingon.jpg|vignette|''Airelle rouge'' (''Vaccinium vitis-idaea'']] [[Sary:Vaccinium_vitis-idaea_L..jpg|vignette|''Vaccinium vitis-idaea'' ]] Ny karazana mahazatra indrindra any [[Eorôpa]] dia ny ''Vaccinium myrtillus'' sy ny ''Vaccinium vitis-idaea''). Ny karazana ''Vaccinium'' ambolena matetika hita any amin' ny toeram-pivarotana lehibe eorôpeana anefa dia tsy avy amin' ny karazana ''Vaccinium'' eorôpeana teratany, fa avy amin' ny ''Vaccinium corymbosum'' sy ny karazana hafa any [[Amerika Avaratra]]. Satria mazava ny lokon' ny nofony, dia tsy miloko manga ny vava raha mihinana azy manta. Ny ''Vaccinium'' dia mitaky tany tsy dia misy fotony loatra, loko mena, ary pH ambany (4-5.5 ph). == Karazana == Ny karazana ''Vaccinium'' 450 ka hatramin' ny 500 dia hita indrindra any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. Indreto misy karazana notsongaina: * ''Vaccinium angustifolium'' * ''Vaccinium macrocarpon'' * ''Vaccinium microcarpum'' * ''Vaccinium corymbosum'' * ''Vaccinium myrtilloides'' * ''Vaccinium myrtillus'' * ''Vaccinium oxycoccos'' * ''Vaccinium uliginosum'' * ''Vaccinium vitis-idaea'' === Karazana misy eto Madagasikara === Roa fara fahabeny ny karazana ''Vaccinium'' misy eto [[Madagasikara]]:, raha manodidina ny 10 izany tany aloha noho ny fiheverana ny ovan-karazana maro ho karazana mahaleo tena: * ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> -- lamoty, voafamontsina, voandamoty, voantsikitra, voaramontsina * ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook.</small> -- hazombohoka, kitata, kitiboka, kitonda, tsitakajaza, voakelonda, voamantsitainakoho, voantsiririotra, voaramontsana, voaramontsina, voatsitakajaza Ireto anarana manaraka ireto dia manondro ny ''Vaccinium madagascariense'' avokoa: * ''Vaccinium andringitrense'' <small>H.Perrier</small> (karazana manana voany lehibe, hita eny amin' ny toerana avo) * ''Vaccinium dichotomum'' <small>Bojer ex Dunal</small> * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. (mirefy 2 ka hatramin' ny 3 m ny haavony, any amin' ny faritra avaratra sy afovoany eto Madagasikara, amin' ny haabo 800 hatramin' ny 2&nbsp;500 m, atao hoe voantsikitra amin' ny fiteny [[fiteny betsimisaraka]]) * ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer ex Dunal</small> * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium littorale'' <small>H.Perrier.</small> (hazo hita eny amin' ny fasika amorontsiraka atsinanana<ref>[https://www.persee.fr/doc/jatba_0370-3681_1924_num_4_38_4224 H. Perrier de la Bathi, 1924. Sur quelques Plantes non cultivées de Madagascar à fruits comestibles ou utiles et sur la possibilité de leur culture. - Journal d'agriculture traditionnelle et de botanique appliquée Année 1924 38 pp. 652-663]</ref>) == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Vaccinium|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Vaccinium'']] eimo10vp647ocn9t0xykdb6md73f9sf 1147622 1147620 2026-07-13T15:34:07Z Thelezifor 15140 1147622 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vaccinium.jpg|vignette|365x365px|''Vaccinium parvifolium, Vaccinium oxycoccos, Vaccinium vitis-idaea'' ary ''Vaccinium caesariense'']] Ny '''''Vaccinium''''' dia antokon-javamaniry mamony [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]'' (zana-pianakaviana ''Vaccinioideae''). Miparitaka saika manerana izao tontolo izao izy io ary ahitana karazany ekena eo amin' ny 450 eo ho eo. Any amin' ny faritra misy toetany antonony, dia kirihitra madinika maniry an-tendrombohitra ny karazana ao amn' ny ''Vaccinium''. Hazobotry madinika izay manana haavo mirefy 20 ka hatramin' ny 50 sm izy ireo. == Fambolena == [[Sary:Några_lingon.jpg|vignette|''Airelle rouge'' (''Vaccinium vitis-idaea'']] [[Sary:Vaccinium_vitis-idaea_L..jpg|vignette|''Vaccinium vitis-idaea'' ]] Ny karazana mahazatra indrindra any [[Eorôpa]] dia ny ''Vaccinium myrtillus'' sy ny ''Vaccinium vitis-idaea''). Ny karazana ''Vaccinium'' ambolena matetika hita any amin' ny toeram-pivarotana lehibe eorôpeana anefa dia tsy avy amin' ny karazana ''Vaccinium'' eorôpeana teratany, fa avy amin' ny ''Vaccinium corymbosum'' sy ny karazana hafa any [[Amerika Avaratra]]. Satria mazava ny lokon' ny nofony, dia tsy miloko manga ny vava raha mihinana azy manta. Ny ''Vaccinium'' dia mitaky tany tsy dia misy fotony loatra, loko mena, ary pH ambany (4-5.5 ph). == Karazana == Ny karazana ''Vaccinium'' 450 ka hatramin' ny 500 dia hita indrindra any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. Indreto misy karazana notsongaina: * ''Vaccinium angustifolium'' * ''Vaccinium macrocarpon'' * ''Vaccinium microcarpum'' * ''Vaccinium corymbosum'' * ''Vaccinium myrtilloides'' * ''Vaccinium myrtillus'' * ''Vaccinium oxycoccos'' * ''Vaccinium uliginosum'' * ''Vaccinium vitis-idaea'' === Karazana misy eto Madagasikara === Roa fara fahabeny ny karazana ''Vaccinium'' misy eto [[Madagasikara]]:, raha manodidina ny 10 izany tany aloha noho ny fiheverana ny ovan-karazana maro ho karazana mahaleo tena: * ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> -- lamoty, voafamontsina, voandamoty, voantsikitra, voaramontsina * ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook.</small> -- hazombohoka, kitata, kitiboka, kitonda, tsitakajaza, voakelonda, voamantsitainakoho, voantsiririotra, voaramontsana, voaramontsina, voatsitakajaza Ireto anarana manaraka ireto dia manondro ny ''Vaccinium madagascariense'' avokoa: * ''Vaccinium andringitrense'' <small>H.Perrier</small> (karazana manana voany lehibe, hita eny amin' ny toerana avo) * ''Vaccinium dichotomum'' <small>Bojer ex Dunal</small> * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. (mirefy 2 ka hatramin' ny 3 m ny haavony, any amin' ny faritra avaratra sy afovoany eto Madagasikara, amin' ny haabo 800 hatramin' ny 2&nbsp;500 m, atao hoe voantsikitra amin' ny fiteny [[fiteny betsimisaraka]]) * ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer ex Dunal</small> * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium littorale'' <small>H.Perrier.</small> (hazo hita eny amin' ny fasika amorontsiraka atsinanana<ref>[https://www.persee.fr/doc/jatba_0370-3681_1924_num_4_38_4224 <small>H. Perrier de la Bathi, 1924. Sur quelques Plantes non cultivées de Madagascar à fruits comestibles ou utiles et sur la possibilité de leur culture. - Journal d'agriculture traditionnelle et de botanique appliquée Année 1924 38 pp. 652-663</small>]</ref>) == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Vaccinium|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Vaccinium'']] == Loharano == k9q6cna7t41tv6nbhacsteucx1vbadv Bridelia 0 301431 1147617 2026-07-13T12:27:54Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Phyllanthaceae 1147617 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bridelia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Phyllanthaceae]],'' ao amin' ny filaharana [[Malpighiales]], izay voalaza voalohany ho antokon-javamairy tamin' ny taona 1806. Miely patrana manerana an' i [[Afrika]], [[Aostralia]], [[Azia Atsimo|Azia]] [[Azia Atsimo|Atsimo]], ary any amin' ny nosy maro samihafa atỳ amin' ny [[Ranomasimbe Indiana]] sy any amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]] izy io. Karazana maro ao amin' ny ''Bridelia'' no ampiasaina ho sakafon' ny olitra amin' ny karazana lolo (''[[Lepidoptera]]'') sasany anisan' izany ny ''Endoclita malabaricus''. Ny antoko ''Bridelia'' dia nomen' ilay bôtanista alemàna Carl Ludwig Willdenow anarana ho fanomezam-boninahitra an' i Samuel Elisée Bridel-Brideri. == Karazana == Tamin' ny Febroary 2023 ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky ireto karazana manaraka ireto:* * ''Bridelia adusta'' * ''Bridelia affinis'' * ''Bridelia alnifolia'' * ''Bridelia assamica'' * ''Bridelia atroviridis'' * ''Bridelia balansae'' * ''Bridelia brideliifolia'' * ''Bridelia cathartica'' * ''Bridelia cinnamomea'' * ''Bridelia curtisii'' * ''Bridelia duvigneaudii'' * ''Bridelia eranalis'' * ''Bridelia erapensis'' * ''Bridelia exaltata'' * ''Bridelia ferruginea'' * ''Bridelia finalis'' * ''Bridelia fordii'' * ''Bridelia glauca'' * ''Bridelia grandis'' * ''Bridelia harmandii'' * ''Bridelia insulana'' * ''Bridelia leichhardtii'' * ''Bridelia macrocarpa'' * ''Bridelia micrantha'' * ''Bridelia microphylla'' * ''Bridelia mollis'' * ''Bridelia montana'' * ''Bridelia moonii'' * ''Bridelia ndellensis'' * ''Bridelia nicobarica'' * ''Bridelia oligantha'' * ''Bridelia ovata'' * ''Bridelia parvifolia'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''Bridelia pustulata'' * ''Bridelia retusa'' * ''Bridelia rhomboidalis'' * ''Bridelia ripicola'' * ''Bridelia scleroneura'' * ''Bridelia sikkimensis'' * ''Bridelia somalensis'' * ''Bridelia speciosa'' * ''Bridelia stipularis'' * ''Bridelia taitensis'' * ''Bridelia tenuifolia'' * ''Bridelia tomentosa'' * ''Bridelia triplocarya'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''Bridelia verrucosa'' * ''Bridelia whitmorei'' * ''Bridelia wilksii'' === Karazana nafindra antoko === Ireto karazana manaraka ireto dia nafindra anoko (''Aporosa'', ''Cleistanthus'', ''Damnacanthus'', ''Phyllanthus'', ''Scleropyrum''): * ''B. acuminata - Phyllanthus triandrus'' * ''B. attenuata - Cleistanthus oblongifolius'' * ''B. buxifolia - Cleistanthus stipitatus'' * ''B. chartacea - Cleistanthus oblongifolius'' * ''B. collina - Cleistanthus collinus'' * ''B. diversifolia - Cleistanthus diversifolius'' * ''B. heterantha - Phyllanthus glomerulatus'' * ''B. horrida - Scleropyrum pentandrum'' * ''B. laurina - Cleistanthus stipitatus'' * ''B. loureiroi - Cleistanthus monoicus'' * ''B. monoica - Cleistanthus monoicus'' * ''B. oblongifolius - Cleistanthus oblongifolius'' * ''B. patula - Cleistanthus patulus'' * ''B. polystachya - Cleistanthus polystachyus'' * ''B. rufa - Cleistanthus rufus'' * ''B. rugosa - Aporosa lunata'' * ''B. sinica - Phyllanthus hohenackeri'' * ''B. spinosa'' DC. 1833 not (Roxb.) Willd. 1806 - ''Damnacanthus indicus'' * ''B. stipitata - Cleistanthus stipitatus'' * ''B. stipularis'' <small>Hook. & Arn. 1837 not (L.) Blume 1826</small> - ''Cleistanthus stipularis'' === Karazana misy eto Madagasikara === Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Bridelia pervilleana]]'' <small>Baill</small>. -- hary, kara, kitaka, kitata, kotana, kotata * ''[[Bridelia rhomboidalis]]'' <small>Baill</small>. -- * ''[[Bridelia tulasneana]]'' <small>Baill</small>. -- arina, ary, harina, hazoafo, hazonafo == Jereo koa == m9ia45a3yq65z5todfau7dt4qegg6lw Vaccinium madagascariense 0 301432 1147621 2026-07-13T15:31:41Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Ericaceae 1147621 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vaccinium madagascariense''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]''. Ny bôtanista Hermann Sleumer no namoaka azy io am-boky tamin' ny taona 1941. Ity hazobotry ity dia foehony trôpikaly sy atsimo min' ny ''Vaccinum'' izay fahita matetika any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> no anarany feno. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lamoty''', '''voafamontsina''', '''voandamoty''', '''voantsikitra''' ary '''voaramontsina'''. == Famariparitana == Hazobotry kely maro rantsana izay manana haavo 2 ka hatramin' ny 3 m sy tsy misy volovolo amin' ireo rantsany ireo ny ''Vaccinium madagascariense''. Maitso mandavan-taona ny raviny mifandimby sy mibikan' atody na marani-tendro, izay manana halava mirefy 3 ka hatramin' ny 4,5 sm eo ho eo sy sisiny misy nifinifiny manify sy misy fihary. Mivondrona ho sampaho kely misy voniny 3 ka hatramin' ny 5 izy. Mamokatra voa kely boribory misy nofony izay mivadika mena antitra na mainty manopy volomparasy rehefa masaka. == Faritra aniriany == Maniry indrindra any amin' ny faritra sobtrôpikaly ny ''Vaccinium madagascariense''. Ny faritra voajanahary aniriany dia voafetra atỳ Afrika Atsimo Atsinanana. Eto [[Madagasikara]] dia hita indrindra any amin' ny ala mando sy somary mando any avaratra sy atsinanana ilay zavamaniry; hita any amin' ny faritra avo izy io, matetika eo anelanelan' ny 1&nbsp;000 sy 2&nbsp;500 m, ao anatin' ny vondron-kirihitra sy eny amin' ny sisin' ala. Ao Moôzambika kosa dia ahitana azy io vitsy any amin' ny faritra avaratr' ilay firenena. == Anarana == Ny tantaran' ny taksônômian' ny ''Vaccinium madagascariense'' dia niteraka anarana mitovy dika maro nandritra ny fikarohana bôtanika nifanesy: * ''Cavinium madagascariense'' <small>Thouars ex Poir.</small> (narana fototra) * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium secundiflorum'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Agapetes madagascariensis'' <small>(Thouars ex Poir.) Dunal</small>. == Jereo koa == * ''[[Agapetes]]'' * ''[[Cavinium]]'' * ''[[Vaccinium]]'' njjj7ynimvretbeigzp3at8q75m7lgj 1147624 1147621 2026-07-13T16:08:08Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Ericaceae 1147624 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vaccinium madagascariense''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]''. Ny bôtanista Hermann Sleumer no namoaka azy io am-boky tamin' ny taona 1941. Ity hazobotry ity dia foehony trôpikaly sy atsimo min' ny ''Vaccinum'' izay fahita matetika any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> no anarany feno. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lamoty''', '''voafamontsina''', '''voandamoty''', '''voantsikitra''' ary '''voaramontsina'''. == Famariparitana == Hazobotry kely maro rantsana izay manana haavo 2 ka hatramin' ny 3 m sy tsy misy volovolo amin' ireo rantsany ireo ny ''Vaccinium madagascariense''. Maitso mandavan-taona ny raviny mifandimby sy mibikan' atody na marani-tendro, izay manana halava mirefy 3 ka hatramin' ny 4,5 sm eo ho eo sy sisiny misy nifinifiny manify sy misy fihary. Mivondrona ho sampaho kely misy voniny 3 ka hatramin' ny 5 izy. Mamokatra voa kely boribory misy nofony izay mivadika mena antitra na mainty manopy volomparasy rehefa masaka. == Faritra aniriany == Maniry indrindra any amin' ny faritra sobtrôpikaly ny ''Vaccinium madagascariense''. Ny faritra voajanahary aniriany dia voafetra atỳ Afrika Atsimo Atsinanana. Eto [[Madagasikara]] dia hita indrindra any amin' ny ala mando sy somary mando any avaratra sy atsinanana ilay zavamaniry; hita any amin' ny faritra avo izy io, matetika eo anelanelan' ny 1&nbsp;000 sy 2&nbsp;500 m, ao anatin' ny vondron-kirihitra sy eny amin' ny sisin' ala. Ao Moôzambika kosa dia ahitana azy io vitsy any amin' ny faritra avaratr' ilay firenena. == Anarana == Ny tantaran' ny taksônômian' ny ''Vaccinium madagascariense'' dia niteraka anarana mitovy dika maro nandritra ny fikarohana bôtanika nifanesy: * ''Cavinium madagascariense'' <small>Thouars ex Poir.</small> (narana fototra) * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium secundiflorum'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Agapetes madagascariensis'' <small>(Thouars ex Poir.) Dunal</small>. == Jereo koa == * ''[[Agapetes]]'' * ''[[Cavinium]]'' * ''[[Vaccinium]]'' * [[Lamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia ramontchi]]'' <small>L'Hér.</small> (''[[Salicaceae]]''); ''[[Vaccinium emirnense]]'' <small>Hook</small>. (''[[Ericaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>. (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voaramontsina]]: ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. * [[Voandamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''Salicaceae''); ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''[[Ericaceae]]'') ; ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small> ; ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voaramontsina]]: ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. 5aqgj0fu6clfbdoth9ipj3mzi5co8zs 1147625 1147624 2026-07-13T16:10:19Z Thelezifor 15140 1147625 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vaccinium madagascariense''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]''. Ny bôtanista Hermann Sleumer no namoaka azy io am-boky tamin' ny taona 1941. Ity hazobotry ity dia foehony trôpikaly sy atsimo min' ny ''Vaccinum'' izay fahita matetika any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> no anarany feno. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lamoty''', '''voafamontsina''', '''voandamoty''', '''voantsikitra''' ary '''voaramontsina'''. == Famariparitana == Hazobotry kely maro rantsana izay manana haavo 2 ka hatramin' ny 3 m sy tsy misy volovolo amin' ireo rantsany ireo ny ''Vaccinium madagascariense''. Maitso mandavan-taona ny raviny mifandimby sy mibikan' atody na marani-tendro, izay manana halava mirefy 3 ka hatramin' ny 4,5 sm eo ho eo sy sisiny misy nifinifiny manify sy misy fihary. Mivondrona ho sampaho kely misy voniny 3 ka hatramin' ny 5 izy. Mamokatra voa kely boribory misy nofony izay mivadika mena antitra na mainty manopy volomparasy rehefa masaka. == Faritra aniriany == Maniry indrindra any amin' ny faritra sobtrôpikaly ny ''Vaccinium madagascariense''. Ny faritra voajanahary aniriany dia voafetra atỳ Afrika Atsimo Atsinanana. Eto [[Madagasikara]] dia hita indrindra any amin' ny ala mando sy somary mando any avaratra sy atsinanana ilay zavamaniry; hita any amin' ny faritra avo izy io, matetika eo anelanelan' ny 1&nbsp;000 sy 2&nbsp;500 m, ao anatin' ny vondron-kirihitra sy eny amin' ny sisin' ala. Ao Moôzambika kosa dia ahitana azy io vitsy any amin' ny faritra avaratr' ilay firenena. == Anarana == Ny tantaran' ny taksônômian' ny ''Vaccinium madagascariense'' dia niteraka anarana mitovy dika maro nandritra ny fikarohana bôtanika nifanesy: * ''Cavinium madagascariense'' <small>Thouars ex Poir.</small> (narana fototra) * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium secundiflorum'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Agapetes madagascariensis'' <small>(Thouars ex Poir.) Dunal</small>. == Jereo koa == * ''[[Agapetes]]'' * ''[[Cavinium]]'' * ''[[Vaccinium]]'' * [[Lamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''[[Flacourtia ramontchi]]'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''[[Vaccinium emirnense]]'' <small>Hook</small>. (''[[Ericaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>. (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voaramontsina]]: ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. * [[Voandamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''Salicaceae''); ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''[[Ericaceae]]'') ; ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small> ; ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voaramontsina]]: ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. ldxezsi7z2i2ed15d1l3prt61t3ucct 1147626 1147625 2026-07-13T16:13:05Z Thelezifor 15140 1147626 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vaccinium madagascariense''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]''. Ny bôtanista Hermann Sleumer no namoaka azy io am-boky tamin' ny taona 1941. Ity hazobotry ity dia foehony trôpikaly sy atsimo min' ny ''Vaccinum'' izay fahita matetika any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> no anarany feno. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lamoty''', '''voafamontsina''', '''voandamoty''', '''voantsikitra''' ary '''voaramontsina'''. == Famariparitana == Hazobotry kely maro rantsana izay manana haavo 2 ka hatramin' ny 3 m sy tsy misy volovolo amin' ireo rantsany ireo ny ''Vaccinium madagascariense''. Maitso mandavan-taona ny raviny mifandimby sy mibikan' atody na marani-tendro, izay manana halava mirefy 3 ka hatramin' ny 4,5 sm eo ho eo sy sisiny misy nifinifiny manify sy misy fihary. Mivondrona ho sampaho kely misy voniny 3 ka hatramin' ny 5 izy. Mamokatra voa kely boribory misy nofony izay mivadika mena antitra na mainty manopy volomparasy rehefa masaka. == Faritra aniriany == Maniry indrindra any amin' ny faritra sobtrôpikaly ny ''Vaccinium madagascariense''. Ny faritra voajanahary aniriany dia voafetra atỳ Afrika Atsimo Atsinanana. Eto [[Madagasikara]] dia hita indrindra any amin' ny ala mando sy somary mando any avaratra sy atsinanana ilay zavamaniry; hita any amin' ny faritra avo izy io, matetika eo anelanelan' ny 1&nbsp;000 sy 2&nbsp;500 m, ao anatin' ny vondron-kirihitra sy eny amin' ny sisin' ala. Ao Moôzambika kosa dia ahitana azy io vitsy any amin' ny faritra avaratr' ilay firenena. == Anarana == Ny tantaran' ny taksônômian' ny ''Vaccinium madagascariense'' dia niteraka anarana mitovy dika maro nandritra ny fikarohana bôtanika nifanesy: * ''Cavinium madagascariense'' <small>Thouars ex Poir.</small> (narana fototra) * ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium secundiflorum'' <small>Hook</small>. * ''Vaccinium forbesii'' <small>Hook</small>. * ''Agapetes madagascariensis'' <small>(Thouars ex Poir.) Dunal</small>. == Jereo koa == * ''[[Agapetes]]'' * ''[[Cavinium]]'' * ''[[Vaccinium]]'' * [[Lamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''[[Flacourtia ramontchi]]'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''[[Ericaceae]]'') ; ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>. (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voaramontsina]]: ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. * [[Voandamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''Salicaceae''); ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''[[Ericaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voaramontsina]]: ''Vaccinium madagascariense'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>; ''Vaccinium fasciculatum'' <small>Bojer</small>); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' <small>Hook</small>. h8cre47p7b27zhnfjlhspum6g2pkjgk Voandamoty 0 301433 1147627 2026-07-13T16:24:05Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147627 wikitext text/x-wiki Ny '''voandamoty''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]'', ''[[Rhamnaceae]]'', ''[[Salicaceae]]'' ary ''[[Sapotaceae]]'': * ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''Sapotaceae'') * ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''Salicaceae'') * ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''Ericaceae'') * ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small> (''Rhamnaceae'') * ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') == Jereo koa == * ''[[Capurodendron]]'' * ''[[Flacourtia]]'' * ''[[Vaccinium]]'' * ''[[Ziziphus]]'' 1z2i57xnzw4erz8t1ws1dhqt3y0h3ya 1147632 1147627 2026-07-13T17:59:47Z Thelezifor 15140 Anarana amin' ny teny malagasy 1147632 wikitext text/x-wiki Ny '''voandamoty''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Ericaceae]]'', ''[[Rhamnaceae]]'', ''[[Salicaceae]]'' ary ''[[Sapotaceae]]'': * ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''Sapotaceae'') -- hazobe, lamoty, natovavy, voandamoty * ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''Salicaceae'') -- hazombavy, jingaoma, jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy, tsingoma, songoma, voalamoty, voandamoty, voaramontsy, voatronaka, voatronaka ary voavoa. * ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''Ericaceae'') -- hoe lamoty, voafamontsina, voandamoty, voantsikitra, voaramontsina. * ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small> (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, lamoty, mokonazy, voandamoty. * ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, mokonazy, mosinavosinavo, tsinefo, voandamoty. == Jereo koa == * ''[[Capurodendron]]'' * ''[[Flacourtia]]'' * ''[[Vaccinium]]'' * ''[[Ziziphus]]'' 7lr399ysep4z6ywwjeu9mhj6ioa987r Ziziphus spina-christi 0 301434 1147631 2026-07-13T17:54:38Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Rhamnaceae 1147631 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ziziphus-areva-israel.jpg|vignette|362x362px|''Ziziphus spina-christi'']]Ny '''''Ziziphus spina-christi''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rhamnaceae]]'', zana-pianakaviana ''Ziziphoideae'', teratany atỳ amin' ny [[Tontolo Tranainy]] ([[Afrika]] sy [[Azia Andrefana]]). Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lamotifotsy''', '''mokonazy''', '''mosinavosinavo''', '''tsinefo''' ary '''voandamoty'''. Hazomadinika na hazo izay manana haavo mety mahatratra 15 m, matetika misy tsilo, ny tsinefo. Mahatanty hain-tany ity zavamaniry ity, tena mahatohitra ny hafanana ary mety maniry any amin' ny [[tany efitra]] sy karakaina, afaka mionona amin' ny [[Rotsa-drano|rotsak' orana]] 50 mm hatramin' ny 500 mm isan-taona. Mamokatra voany azo hanina izy io.[[Sary:میوه درخت کنار، بهبهان.jpg|vignette|199x199px|Voan-tsinefo]]Ny hoe "''spina-christi''", dia avy amin' ny finoana fa ny satroka tsilo napetraka teo amin' ny lohan' i [[Jesoa]] talohan' ny [[Fanomboana an' i Jesoa|nanomboana]] azy tamin' ny [[hazo fijaliana]] dia avy amin' io zavamaniry io. == Jereo koa == * ''[[Ziziphus]]'' * [[Lamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''[[Tamarindus indica]]'' (''[[Fabaceae]]''); ''[[Vaccinium madagascariense]]'' (← ''Vaccinium emirnens,Vaccinium fasciculatum''); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' (''[[Ericaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''Ziziphus spina-christi'' (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Lamotifoty]]: ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae''). * [[Mokonazy]]: [[Dombeya greveana|''Dombeya greveana'' var. ''metameropsis'']] <small>(Hochr.). Arènes</small> (''[[Malvaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>.; ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') -- lamotifotsy, mokonazy, mosinavosinavo, tsinefo, voandamoty * [[Tsinefo]]: ''[[Elaeodendron humbertii]]'' <small>H.Perrier</small> (''[[Celastraceae]]''); ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voandamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''Sapotaceae''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''Ericaceae''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') cyjptay4dkywd4pufnrs1rpv1056zg6 1147645 1147631 2026-07-13T20:33:42Z Thelezifor 15140 1147645 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ziziphus-areva-israel.jpg|vignette|362x362px|''Ziziphus spina-christi'']]Ny '''''Ziziphus spina-christi''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rhamnaceae]]'', zana-pianakaviana ''Ziziphoideae'', teratany atỳ amin' ny [[Tontolo Tranainy]] ([[Afrika]] sy [[Azia Andrefana]]). Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''lamotifotsy''', '''mokonazy''', '''mosinavosinavo''', '''tsinefo''' ary '''voandamoty'''. Hazomadinika na hazo izay manana haavo mety mahatratra 15 m, matetika misy tsilo, ny tsinefo. Mahatanty hain-tany ity zavamaniry ity, tena mahatohitra ny hafanana ary mety maniry any amin' ny [[tany efitra]] sy karakaina, afaka mionona amin' ny [[Rotsa-drano|rotsak' orana]] 50 mm hatramin' ny 500 mm isan-taona. Mamokatra voany azo hanina izy io.[[Sary:میوه درخت کنار، بهبهان.jpg|vignette|199x199px|Voan-tsinefo]]Ny hoe "''spina-christi''", dia avy amin' ny finoana fa ny satroka tsilo napetraka teo amin' ny lohan' i [[Jesoa]] talohan' ny [[Fanomboana an' i Jesoa|nanomboana]] azy tamin' ny [[hazo fijaliana]] dia avy amin' io zavamaniry io. == Jereo koa == * ''[[Ziziphus]]'' * [[Lamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''[[Sapotaceae]]''); ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''[[Tamarindus indica]]'' (''[[Fabaceae]]''); ''[[Vaccinium madagascariense]]'' (← ''Vaccinium emirnens,Vaccinium fasciculatum''); ''[[Vaccinium secundiflorum]]'' (''[[Ericaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''Ziziphus spina-christi'' (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Lamotifotsy]]: ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae''). * [[Mokonazy]]: [[Dombeya greveana|''Dombeya greveana'' var. ''metameropsis'']] <small>(Hochr.). Arènes</small> (''[[Malvaceae]]''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill</small>.; ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') -- lamotifotsy, mokonazy, mosinavosinavo, tsinefo, voandamoty * [[Tsinefo]]: ''[[Elaeodendron humbertii]]'' <small>H.Perrier</small> (''[[Celastraceae]]''); ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''[[Rhamnaceae]]'') * [[Voandamoty]]: ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév</small>. (''Sapotaceae''); ''[[Flacourtia indica]]'' <small>(Burm f.) Merr.</small> (← ''Flacourtia ramontchi'' <small>L'Hér.</small>) (''[[Salicaceae]]''); ''[[Vaccinium madagascariense]]'' <small>(Thouars ex Poir.) Sleumer</small> (← ''Vaccinium emirnense'' <small>Hook</small>.) (''Ericaceae''); ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small>; ''Ziziphus spina-christi'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') k2jzbs69uvx0b4wznxv6wcxnqtqwlpy Fanindravina 0 301435 1147634 2026-07-13T18:01:43Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Fanindravina]] ho [[Elaeodendron humbertii]] i Thelezifor 1147634 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Elaeodendron humbertii]] e7w6btjmsl4cgb225qnrvwexdv7wps1 Elaeodendron 0 301436 1147636 2026-07-13T19:40:06Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Celastraceae 1147636 wikitext text/x-wiki [[Sary:Elaeodendron croceum.jpg|vignette|358x358px|''Elaeodendron croceum'']] Ny '''''Elaeodendron''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Celastraceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Celastrales]], izay hita any amin' ny nosy [[Antilia]], ao [[Afrika]], eto [[Madagasikara]], ao [[La Réunion]], ao [[Maorisy]] ary any [[Aostralia]]. Ny antoko ''Elaeodendron'' dia ahitana karazana misa 40 eo ho eo miparitaka manerana ny faritra trôpikaly any [[Amerika]], aty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]], any [[Azia]], any [[Aostralia]] ary any Pasifika Atsimo<ref><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:6553-1 ''Elaeodendron'' Jacq.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. == Karazana == Indreto ny karazana 40 ao amin' ny antoko ''Elaeodendron'', araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny Marsa 2025: * ''Elaeodendron anjouanense'' H.Perrier * ''Elaeodendron aquifolium'' (Fiori) Chiov. * ''Elaeodendron australe'' Vent. * ''Elaeodendron brachycremastron'' Guillaumin * ''Elaeodendron buchananii'' (Loes.) Loes. * ''Elaeodendron bupleuroides'' (Guillaumin) R.H.Archer * ''Elaeodendron croceum'' (Thunb.) DC. * ''Elaeodendron cunninghamii'' Montrouz. * ''Elaeodendron curtipendulum'' Endl. * ''Elaeodendron ehrenbergii'' Urb. * ''Elaeodendron ellipticum'' Decne. * ''Elaeodendron fruticosum'' N.Robson * ''Elaeodendron glaucum'' (Rottb.) Pers. * ''Elaeodendron gymnosporoides'' Baker * ''Elaeodendron humbertii'' H.Perrier * ''Elaeodendron kamerunense'' (Loes.) Villiers * ''Elaeodendron lanceolatum'' Urb. & Ekman * ''Elaeodendron laneanum'' A.H.Moore * ''Elaeodendron lycioides'' Baker * ''Elaeodendron matabelicum'' Loes. * ''Elaeodendron melanocarpum'' F.Muell. * ''Elaeodendron nipense'' Bisse * ''Elaeodendron nitidulum'' Baker * ''Elaeodendron orientale'' Jacq. * ''Elaeodendron paniculatum'' Wight & Arn. * ''Elaeodendron papillosum'' Hochst. * ''Elaeodendron parvifolium'' R.H.Archer * ''Elaeodendron pauciflorum'' Tul. * ''Elaeodendron pilosum'' Baker * ''Elaeodendron pininsulare'' Hürl. * ''Elaeodendron schinoides'' Spreng. * ''Elaeodendron schlechterianum'' (Loes.) Loes. * ''Elaeodendron schweinfurthianum'' (Loes.) Loes. * ''Elaeodendron trachycladum'' Baker * ''Elaeodendron transvaalense'' (Burtt Davy) R.H.Archer * ''Elaeodendron vaccinioides'' Baker * ''Elaeodendron viburnifolium'' (Juss.) Merr. * ''Elaeodendron vitiense'' A.C.Sm. * ''Elaeodendron xylocarpum'' (Vent.) DC. * ''Elaeodendron zeyheri'' Turcz. === Karazana napetraka tao taloha === * ''Cassine laneana'' <small>(A.H.Moore) J.Ingram</small> (← ''E. laneanum'') * ''Euonymus fortunei'' <small>(Turcz.) Hand.-Mazz.</small> (← ''E. fortunei'' <small>Turcz.</small>) * ''Flindersia maculosa'' <small>(Lindl.) F.Muell.</small> (← ''E. maculosum'' <small>Lindl.</small>) * ''Maytenus quadrangulata'' <small>(Schrad.) Loes.</small> (← ''E. quadrangulatum'' <small>(Schrad.) Reissek</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]: * ''Elaeodendron alluaudianum'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron cowanii'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron griseum'' <small>Baker</small> * ''Elaeodendron gymnosporoides'' <small>Baker</small> * ''[[Elaeodendron humbertii]]'' <small>H.Perrier</small> * ''[[Elaeodendron lycioides]]'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron micranthum'' <small>Tul</small>. * ''Elaeodendron nitidulum'' <small>Baker</small> * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' <small>Baker</small> * ''Elaeodendron pachypodum'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron pauciflorum'' <small>Tul.</small> * ''Elaeodendron pilosum'' <small>Baker</small> * ''Elaeodendron trachycladum'' <small>Baker</small> == Jereo koa == * ''[[Cassine]]'' * ''[[Euonymus]]'' * ''[[Flindersia]]'' * ''[[Maytenus]]'' * ''[[Mystroxylon]]'' 24vzmn8s1n0q3vu9lakgg6d8rndaflw 1147637 1147636 2026-07-13T19:41:16Z Thelezifor 15140 Loharano 1147637 wikitext text/x-wiki [[Sary:Elaeodendron croceum.jpg|vignette|358x358px|''Elaeodendron croceum'']] Ny '''''Elaeodendron''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Celastraceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Celastrales]], izay hita any amin' ny nosy [[Antilia]], ao [[Afrika]], eto [[Madagasikara]], ao [[La Réunion]], ao [[Maorisy]] ary any [[Aostralia]]. Ny antoko ''Elaeodendron'' dia ahitana karazana misa 40 eo ho eo miparitaka manerana ny faritra trôpikaly any [[Amerika]], aty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]], any [[Azia]], any [[Aostralia]] ary any Pasifika Atsimo<ref><small>Plants of the World Online, "[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:6553-1 ''Elaeodendron'' Jacq.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. == Karazana == Indreto ny karazana 40 ao amin' ny antoko ''Elaeodendron'', araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny Marsa 2025: * ''Elaeodendron anjouanense'' H.Perrier * ''Elaeodendron aquifolium'' (Fiori) Chiov. * ''Elaeodendron australe'' Vent. * ''Elaeodendron brachycremastron'' Guillaumin * ''Elaeodendron buchananii'' (Loes.) Loes. * ''Elaeodendron bupleuroides'' (Guillaumin) R.H.Archer * ''Elaeodendron croceum'' (Thunb.) DC. * ''Elaeodendron cunninghamii'' Montrouz. * ''Elaeodendron curtipendulum'' Endl. * ''Elaeodendron ehrenbergii'' Urb. * ''Elaeodendron ellipticum'' Decne. * ''Elaeodendron fruticosum'' N.Robson * ''Elaeodendron glaucum'' (Rottb.) Pers. * ''Elaeodendron gymnosporoides'' Baker * ''Elaeodendron humbertii'' H.Perrier * ''Elaeodendron kamerunense'' (Loes.) Villiers * ''Elaeodendron lanceolatum'' Urb. & Ekman * ''Elaeodendron laneanum'' A.H.Moore * ''Elaeodendron lycioides'' Baker * ''Elaeodendron matabelicum'' Loes. * ''Elaeodendron melanocarpum'' F.Muell. * ''Elaeodendron nipense'' Bisse * ''Elaeodendron nitidulum'' Baker * ''Elaeodendron orientale'' Jacq. * ''Elaeodendron paniculatum'' Wight & Arn. * ''Elaeodendron papillosum'' Hochst. * ''Elaeodendron parvifolium'' R.H.Archer * ''Elaeodendron pauciflorum'' Tul. * ''Elaeodendron pilosum'' Baker * ''Elaeodendron pininsulare'' Hürl. * ''Elaeodendron schinoides'' Spreng. * ''Elaeodendron schlechterianum'' (Loes.) Loes. * ''Elaeodendron schweinfurthianum'' (Loes.) Loes. * ''Elaeodendron trachycladum'' Baker * ''Elaeodendron transvaalense'' (Burtt Davy) R.H.Archer * ''Elaeodendron vaccinioides'' Baker * ''Elaeodendron viburnifolium'' (Juss.) Merr. * ''Elaeodendron vitiense'' A.C.Sm. * ''Elaeodendron xylocarpum'' (Vent.) DC. * ''Elaeodendron zeyheri'' Turcz. === Karazana napetraka tao taloha === * ''Cassine laneana'' <small>(A.H.Moore) J.Ingram</small> (← ''E. laneanum'') * ''Euonymus fortunei'' <small>(Turcz.) Hand.-Mazz.</small> (← ''E. fortunei'' <small>Turcz.</small>) * ''Flindersia maculosa'' <small>(Lindl.) F.Muell.</small> (← ''E. maculosum'' <small>Lindl.</small>) * ''Maytenus quadrangulata'' <small>(Schrad.) Loes.</small> (← ''E. quadrangulatum'' <small>(Schrad.) Reissek</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]: * ''Elaeodendron alluaudianum'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron cowanii'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron griseum'' <small>Baker</small> * ''Elaeodendron gymnosporoides'' <small>Baker</small> * ''[[Elaeodendron humbertii]]'' <small>H.Perrier</small> * ''[[Elaeodendron lycioides]]'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron micranthum'' <small>Tul</small>. * ''Elaeodendron nitidulum'' <small>Baker</small> * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' <small>Baker</small> * ''Elaeodendron pachypodum'' <small>H.Perrier</small> * ''Elaeodendron pauciflorum'' <small>Tul.</small> * ''Elaeodendron pilosum'' <small>Baker</small> * ''Elaeodendron trachycladum'' <small>Baker</small> == Jereo koa == * ''[[Cassine]]'' * ''[[Euonymus]]'' * ''[[Flindersia]]'' * ''[[Maytenus]]'' * ''[[Mystroxylon]]'' == Loharano == hid1rswozgbjxxqtbqa70sye0zkp6kf Fandramanana 0 301437 1147639 2026-07-13T19:55:19Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147639 wikitext text/x-wiki Ny '''fandramanana''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Aphloiaceae]]'' sy ''[[Celastraceae]]'': * ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>(Vahl) Benn.</small> (''Aphloiaceae'') -- fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, voafotsy * ''[[Maytenus fasciculata]]'' <small>(Tul.) Loes.</small> (''Celastraceae'') -- fandramanana, hompy == Jereo koa == * ''[[Aphloia]]'' * ''[[Maytenus]]'' s3wyyktitok726wn3o5t9skjyorwvqo Hompy 0 301438 1147640 2026-07-13T19:59:33Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147640 wikitext text/x-wiki Ny '''hompy''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Celastraceae]]'' sy ''[[Meliaceae]]'': * ''[[Astrotrichilia pouponii]]'' <small>J.-F.Leroy ined.</small> (''Meliaceae'') * ''[[Maytenus fasciculata]]'' <small>(Tul.) Loes.</small> (''Celastraceae'') == Jereo koa == * ''[[Astrotrichilia]]'' * ''[[Maytenus]]'' kgu2vq2gwdtf0isysw181x17epstpjc Hazobe 0 301439 1147643 2026-07-13T20:20:05Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147643 wikitext text/x-wiki Ny '''hazobe''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Combretaceae]]'') sy ''[[Sapotaceae]]'': * ''[[Capurodendron ankaranense]]'' <small>Aubrév.</small> (''Sapotaceae'') -- hazobe, lamoty, natovavy, voandamoty * ''[[Terminalia monoceros]]'' <small>H.Perrier</small> (''Combretaceae'') -- hazobe, kobahy, taly == Jereo koa == * ''[[Capurodendron]]'' * ''[[Terminalia]]'' t5ckoc11nlraymsan1shilof7jzvlt7 Lamotifotsy 0 301440 1147646 2026-07-13T20:37:22Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147646 wikitext text/x-wiki Ny '''lamotifotsy''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Rhamnaceae]]'': * ''[[Ziziphus jujuba]]'' <small>Mill.</small> (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, lamoty, mokonazy, voandamoty * ''[[Ziziphus spina-christi]]'' <small>(L.) Desf.</small> (''Rhamnaceae'') -- lamotifotsy, mokonazy, mosinavosinavo, tsinefo, voandamoty == Jereo koa == * ''[[Ziziphus]]'' t1vo1f7e93jp3gmt46o3g7yrdftcg4e Terminalia 0 301441 1147647 2026-07-13T21:44:38Z Thelezifor 15140 Antokon-javamairy ao amin' ny fianakaviana Combretaceae 1147647 wikitext text/x-wiki [[Sary:Terminalia-catappa-Réunion.jpg|vignette|443x443px|''[[Terminalia catappa]]'']] Ny '''''Terminalia''''' dia antokon-javamairy mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Combretaceae]]'' ao amin' ny filaharana [[Myrtales]]. Matetika izy io no hazo lehibe, misy karazany eo anelanelan' ny 100 sy 300, miely patrana manerana ny faritra trôpikaly eran-tany. == Karazana == Araka ny ''[[Plants of the World Online]]'', dia misy karazana ''Terminalia'' miisa 278 ekena tramin' ny volana Jolay 2024. Anisany ireto karazana voafantina ireto: * ''Terminalia acuminata'' <small>(Fr. Allem.) Eichl.</small> * ''Terminalia albida'' <small>Scott-Elliot</small> * ''Terminalia amazonia'' <small>(J.F.Gmel.) Exell</small> * ''Terminalia anogeissiana'' <small>Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia arbuscula'' <small>Sw.</small> * ''Terminalia archipelagi'' <small>Coode</small> * ''Terminalia arenicola'' <small>Byrnes</small> * ''Terminalia arjuna'' <small>(Roxb. ex DC.) Wight & Arn.</small> * ''Terminalia arostrata'' <small>Ewart & O.B.Davies</small> * ''Terminalia australis'' <small>Cambess</small> * ''Terminalia avicennioides'' <small>Guill. & Perr.</small> * ''Terminalia bellirica'' <small>(Gaertn.) Roxb.</small> * ''Terminalia bentii'' <small>(Baker) Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia bialata'' <small>(Roxb.) Steud.</small> * ''Terminalia buceras'' <small>(L.) C.Wright</small> * ''Terminalia bucidoides'' <small>Standley & L.O.Williams</small> * ''Terminalia bursarina'' &#x2013; * ''Terminalia calamansanai'' <small>(Blanco) Rolfe</small> * ''Terminalia cambodiana'' <small>Gagnep</small>. * ''Terminalia canescens'' <small>(DC.) Radlk.</small> * ''Terminalia carolinensis'' <small>Kaneh.</small> * ''[[Terminalia catappa]]'' <small>L.</small> * ''Terminalia chebula'' <small>Retz.</small> * ''Terminalia cherrieri'' <small>McKee</small> * ''Terminalia circumalata'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia cunninghamii'' <small>C.A.Gardner</small> * ''Terminalia dhofarica'' <small>(A.J.Scott) Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia eddowesii'' <small>Coode</small> * ''Terminalia engleri'' <small>Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia elliptica'' <small>Willd.</small> * ''Terminalia eriostachya'' <small>A.Rich.</small> * ''Terminalia ferdinandiana'' <small>Exell</small> * ''Terminalia fitzgeraldii'' <small>C.A.Gardner</small> * ''Terminalia glabrata'' <small>G.Forst.</small> * ''Terminalia grandiflora'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia hadleyana'' <small>W.Fitzg.</small> * ''Terminalia ivorensis'' <small>A.Chev.</small> * ''Terminalia januariensis'' <small>DC.</small> * ''Terminalia kaernbachii'' <small>Warb.</small> * ''Terminalia kangeanensis'' <small>Slooten</small> * ''Terminalia kuhlmannii'' <small>Alwan & Stace</small> * ''Terminalia kumpaja'' <small>R.L.Barrett</small> * ''Terminalia latifolia'' <small>Sw.</small> * ''Terminalia latipes'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia leiocarpa'' <small>(DC.) Baill.</small> * ''Terminalia littoralis'' <small>L.</small> * ''Terminalia macroptera'' <small>Guill. & Perr.</small> * ''Terminalia megalocarpa'' <small>Exell</small> * ''Terminalia microcarpa'' <small>Decne.</small> * ''Terminalia muelleri'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia myriocarpa'' <small>Van Heurck & Müll.Arg.</small> * ''[[Terminalia neotaliala]]'' * ''Terminalia nitens'' <small>C.Presl</small> * ''Terminalia novocaledonica'' <small>Däniker</small> * ''Terminalia oblongata'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia paniculata'' <small>Roth</small> * ''Terminalia parviflora'' <small>Thwaites</small> * ''Terminalia pellucida'' <small>C.Presl</small> * ''Terminalia pendula'' <small>(Edgew.) Gere & Boatwr.</small> (anisany ny ''Terminalia phillyreifolia'') * ''Terminalia petiolaris'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia platyphylla'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia platyptera'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia polycarpa'' <small>Engl. & Diels</small> * ''Terminalia porphyrocarpa'' <small>F.Muell. ex Benth.</small> * ''Terminalia prunioides'' <small>M.A.Lawson</small> * ''Terminalia reitzii'' <small>Excell</small> * ''Terminalia rerei'' <small>Coode</small> * ''Terminalia richii'' <small>A.Gray</small> * ''Terminalia rostrata'' <small>Fosberg & Falanruw</small> * ''Terminalia schimperiana'' <small>Hochst.</small> * ''Terminalia sericea'' <small>Burch. ex DC.</small> * ''Terminalia superba'' <small>Engl. & Diels</small> * ''Terminalia triptera'' <small>Stapf</small>. (← ''Terminalia nigrovenulosa'' <small>Pierre</small>) * ''Terminalia volucris'' <small>Benth.</small> === Karazana sasany misy eto Madagasikara === Indreto ny karazana sasany misy eto Madagasikara: * ''Terminalia badamia'' -- atafana * ''Terminalia calcicola'' -- sariramy * ''[[Terminalia catappa]]'' -- antafana, atafa, atafana, hafafo, hatafa, hatafamena, hatafana, hatofa * ''Terminalia leandriana'' -- tanatanandimoha * ''Terminalia mantaly'' -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo * ''Terminalia monoceros'' -- hazobe, kobahy, taly * ''Terminalia namorokensis'' -- mantaly * ''Terminalia pumila'' -- fatra, atrea, piriokitra, voafatra, voafatrea, voafatsindakana, voafatsy, voampatra, voampirokitra, vopirakitra * ''Terminalia taliala'' -- talia, taliala, talinala * ''Terminalia tropophylla'' --taliala * ''Terminalia ulexoides'' -- hamaninombilahy, hamaniomby, hamanipombilahy == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Terminalia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Terminalia'']] 7f72z3pntttxi5psa74ah4w1j9yj6eq 1147664 1147647 2026-07-14T08:06:04Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1147664 wikitext text/x-wiki [[Sary:Terminalia-catappa-Réunion.jpg|vignette|443x443px|''[[Terminalia catappa]]'']] Ny '''''Terminalia''''' dia antokon-javamairy mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Combretaceae]]'' ao amin' ny filaharana [[Myrtales]]. Matetika izy io no hazo lehibe, misy karazany eo anelanelan' ny 100 sy 300, miely patrana manerana ny faritra trôpikaly eran-tany. == Karazana == Araka ny ''[[Plants of the World Online]]'', dia misy karazana ''Terminalia'' miisa 278 ekena tramin' ny volana Jolay 2024. Anisany ireto karazana voafantina ireto: * ''Terminalia acuminata'' <small>(Fr. Allem.) Eichl.</small> * ''Terminalia albida'' <small>Scott-Elliot</small> * ''Terminalia amazonia'' <small>(J.F.Gmel.) Exell</small> * ''Terminalia anogeissiana'' <small>Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia arbuscula'' <small>Sw.</small> * ''Terminalia archipelagi'' <small>Coode</small> * ''Terminalia arenicola'' <small>Byrnes</small> * ''Terminalia arjuna'' <small>(Roxb. ex DC.) Wight & Arn.</small> * ''Terminalia arostrata'' <small>Ewart & O.B.Davies</small> * ''Terminalia australis'' <small>Cambess</small> * ''Terminalia avicennioides'' <small>Guill. & Perr.</small> * ''Terminalia bellirica'' <small>(Gaertn.) Roxb.</small> * ''Terminalia bentii'' <small>(Baker) Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia bialata'' <small>(Roxb.) Steud.</small> * ''Terminalia buceras'' <small>(L.) C.Wright</small> * ''Terminalia bucidoides'' <small>Standley & L.O.Williams</small> * ''Terminalia bursarina'' &#x2013; * ''Terminalia calamansanai'' <small>(Blanco) Rolfe</small> * ''Terminalia cambodiana'' <small>Gagnep</small>. * ''Terminalia canescens'' <small>(DC.) Radlk.</small> * ''Terminalia carolinensis'' <small>Kaneh.</small> * ''[[Terminalia catappa]]'' <small>L.</small> * ''Terminalia chebula'' <small>Retz.</small> * ''Terminalia cherrieri'' <small>McKee</small> * ''Terminalia circumalata'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia cunninghamii'' <small>C.A.Gardner</small> * ''Terminalia dhofarica'' <small>(A.J.Scott) Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia eddowesii'' <small>Coode</small> * ''Terminalia engleri'' <small>Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia elliptica'' <small>Willd.</small> * ''Terminalia eriostachya'' <small>A.Rich.</small> * ''Terminalia ferdinandiana'' <small>Exell</small> * ''Terminalia fitzgeraldii'' <small>C.A.Gardner</small> * ''Terminalia glabrata'' <small>G.Forst.</small> * ''Terminalia grandiflora'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia hadleyana'' <small>W.Fitzg.</small> * ''Terminalia ivorensis'' <small>A.Chev.</small> * ''Terminalia januariensis'' <small>DC.</small> * ''Terminalia kaernbachii'' <small>Warb.</small> * ''Terminalia kangeanensis'' <small>Slooten</small> * ''Terminalia kuhlmannii'' <small>Alwan & Stace</small> * ''Terminalia kumpaja'' <small>R.L.Barrett</small> * ''Terminalia latifolia'' <small>Sw.</small> * ''Terminalia latipes'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia leiocarpa'' <small>(DC.) Baill.</small> * ''Terminalia littoralis'' <small>L.</small> * ''Terminalia macroptera'' <small>Guill. & Perr.</small> * ''Terminalia megalocarpa'' <small>Exell</small> * ''Terminalia microcarpa'' <small>Decne.</small> * ''Terminalia muelleri'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia myriocarpa'' <small>Van Heurck & Müll.Arg.</small> * ''[[Terminalia neotaliala]]'' * ''Terminalia nitens'' <small>C.Presl</small> * ''Terminalia novocaledonica'' <small>Däniker</small> * ''Terminalia oblongata'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia paniculata'' <small>Roth</small> * ''Terminalia parviflora'' <small>Thwaites</small> * ''Terminalia pellucida'' <small>C.Presl</small> * ''Terminalia pendula'' <small>(Edgew.) Gere & Boatwr.</small> (anisany ny ''Terminalia phillyreifolia'') * ''Terminalia petiolaris'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia platyphylla'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia platyptera'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia polycarpa'' <small>Engl. & Diels</small> * ''Terminalia porphyrocarpa'' <small>F.Muell. ex Benth.</small> * ''Terminalia prunioides'' <small>M.A.Lawson</small> * ''Terminalia reitzii'' <small>Excell</small> * ''Terminalia rerei'' <small>Coode</small> * ''Terminalia richii'' <small>A.Gray</small> * ''Terminalia rostrata'' <small>Fosberg & Falanruw</small> * ''Terminalia schimperiana'' <small>Hochst.</small> * ''Terminalia sericea'' <small>Burch. ex DC.</small> * ''Terminalia superba'' <small>Engl. & Diels</small> * ''Terminalia triptera'' <small>Stapf</small>. (← ''Terminalia nigrovenulosa'' <small>Pierre</small>) * ''Terminalia volucris'' <small>Benth.</small> === Karazana misy eto Madagasikara === Eto Madagasikara dia misy karazana ''Terminalia'' eo anelanelan' ny 40 sy 45, ary ny maro aminy dia tdy fahita afa-tsy eto amin' ny Nosy: * Terminalia ankaranensis Capuron * Terminalia belini Capuron * Terminalia bentzoe (L.) L. fil. * Terminalia boivinii Tul. * ''[[Terminalia calcicola]]'' <small>H.Perrier</small> -- sariramy * Terminalia calophylla Tul. * Terminalia capuronii Gere & Boatwr. * ''[[Terminalia catappa]]'' <small>L.</small> (←''Terminalia badamia'') -- antafana, atafa, atafana, hafafo, hatafa, hatafamena, hatafana, hatofa * Terminalia cephalota McPherson * Terminalia crenata Tul. * Terminalia cyanocarpa Capuron * Terminalia disjuncta Capuron * Terminalia diversipilosa Capuron * Terminalia exelliana Capuron * Terminalia exsculpta Tul. * Terminalia fatraea (Poir.) DC. * Terminalia geayi H.Perrier * Terminalia gracilipes Capuron * ''[[Terminalia leandriana]]'' <small>Capuron</small> -- tanatanandimoha * Terminalia mantaliopsis Capuron * ''[[Terminalia mantaly]]'' <small>H.Perrier</small> -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo * ''[[Terminalia monoceros]]'' <small>Capuron</small> -- hazobe, kobahy, taly * Terminalia namorokensis Capuron -- mantaly * ''[[Terminalia neotaliala]]'' <small>Capuron</small> (← ''Terminalia taliala'') -- talia, taliala, talinala * Terminalia neouliginosa Gere & Boatwr. * Terminalia neraudifolia Tul. * Terminalia ombrophila Capuron * Terminalia parvifolia Baker * Terminalia pauciflora Capuron * Terminalia pellucida Gere & Boatwr. * Terminalia perrieri Capuron * Terminalia phanerophlebia Baker * ''[[Terminalia pumila]]'' <small>Tul.</small> -- fatra, atrea, piriokitra, voafatra, voafatrea, voafatsindakana, voafatsy, voampatra, voampirokitra, vopirakitra * Terminalia rhopalophora Capuron * Terminalia rubricarpa Capuron * Terminalia rufovestita Capuron * Terminalia sambiranensis H.Perrier * Terminalia septentrionalis Capuron * Terminalia seyrigii (H.Perrier) Capuron * Terminalia suarezensis H.Perrier * Terminalia tetrandra (P.Danguy) Capuron * Terminalia tricristata (H.Perrier) Capuron * ''[[Terminalia tropophylla]]'' <small>H.Perrier</small> --taliala * ''[[Terminalia ulexoides]]'' <small>H.Perrier</small> -- hamaninombilahy, hamaniomby, hamanipombilahy * Terminalia urschii H.Perrier '''Anarana''' Indreto ny anarana malagasy iantsoana ny karazana sasany: antafana, atafa, atafana, atafana, atrea, fatra, hafafo, hamaninombilahy, hamaniomby, hamanipombilahy, hatafa, hatafamena, hatafana, hatofa, hazobe, kobahy, mantalia, mantaliala, mantaly, mantaly, piriokitra, sariramy, talia, taliala, taliala, talinala, talio, taly, taly, tanatanandimoha, tsihazo, voafatra, voafatrea, voafatsindakana, voafatsy, voampatra, voampirokitra, vopirakitra. == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Terminalia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Terminalia'']] 06yn3idkn6tlqmqjdh2ni20lr79wltu 1147665 1147664 2026-07-14T08:17:32Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1147665 wikitext text/x-wiki [[Sary:Terminalia-catappa-Réunion.jpg|vignette|443x443px|''[[Terminalia catappa]]'']] Ny '''''Terminalia''''' dia antokon-javamairy mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Combretaceae]]'' ao amin' ny filaharana [[Myrtales]]. Matetika izy io no hazo lehibe, misy karazany eo anelanelan' ny 100 sy 300, miely patrana manerana ny faritra trôpikaly eran-tany. == Karazana == [[Sary:Terminalia catappa 1.jpg|vignette|208x208px|''Terminalia catappa'']] [[Sary:Terminalia australis.jpg|vignette|210x210px|''Terminalia australis'']] Araka ny ''[[Plants of the World Online]]'', dia misy karazana ''Terminalia'' miisa 278 ekena tramin' ny volana Jolay 2024. Anisany ireto karazana voafantina ireto: * ''Terminalia acuminata'' <small>(Fr. Allem.) Eichl.</small> * ''Terminalia albida'' <small>Scott-Elliot</small> * ''Terminalia amazonia'' <small>(J.F.Gmel.) Exell</small> * ''Terminalia anogeissiana'' <small>Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia arbuscula'' <small>Sw.</small> * ''Terminalia archipelagi'' <small>Coode</small> * ''Terminalia arenicola'' <small>Byrnes</small> * ''Terminalia arjuna'' <small>(Roxb. ex DC.) Wight & Arn.</small> * ''Terminalia arostrata'' <small>Ewart & O.B.Davies</small> * ''Terminalia australis'' <small>Cambess</small> * ''Terminalia avicennioides'' <small>Guill. & Perr.</small> * ''Terminalia bellirica'' <small>(Gaertn.) Roxb.</small> * ''Terminalia bentii'' <small>(Baker) Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia bialata'' <small>(Roxb.) Steud.</small> * ''Terminalia buceras'' <small>(L.) C.Wright</small> * ''Terminalia bucidoides'' <small>Standley & L.O.Williams</small> * ''Terminalia bursarina'' &#x2013; * ''Terminalia calamansanai'' <small>(Blanco) Rolfe</small> * ''Terminalia cambodiana'' <small>Gagnep</small>. * ''Terminalia canescens'' <small>(DC.) Radlk.</small> * ''Terminalia carolinensis'' <small>Kaneh.</small> * ''[[Terminalia catappa]]'' <small>L.</small> * ''Terminalia chebula'' <small>Retz.</small> * ''Terminalia cherrieri'' <small>McKee</small> * ''Terminalia circumalata'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia cunninghamii'' <small>C.A.Gardner</small> * ''Terminalia dhofarica'' <small>(A.J.Scott) Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia eddowesii'' <small>Coode</small> * ''Terminalia engleri'' <small>Gere & Boatwr.</small> * ''Terminalia elliptica'' <small>Willd.</small> * ''Terminalia eriostachya'' <small>A.Rich.</small> * ''Terminalia ferdinandiana'' <small>Exell</small> * ''Terminalia fitzgeraldii'' <small>C.A.Gardner</small> * ''Terminalia glabrata'' <small>G.Forst.</small> * ''Terminalia grandiflora'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia hadleyana'' <small>W.Fitzg.</small> * ''Terminalia ivorensis'' <small>A.Chev.</small> * ''Terminalia januariensis'' <small>DC.</small> * ''Terminalia kaernbachii'' <small>Warb.</small> * ''Terminalia kangeanensis'' <small>Slooten</small> * ''Terminalia kuhlmannii'' <small>Alwan & Stace</small> * ''Terminalia kumpaja'' <small>R.L.Barrett</small> * ''Terminalia latifolia'' <small>Sw.</small> * ''Terminalia latipes'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia leiocarpa'' <small>(DC.) Baill.</small> * ''Terminalia littoralis'' <small>L.</small> * ''Terminalia macroptera'' <small>Guill. & Perr.</small> * ''Terminalia megalocarpa'' <small>Exell</small> * ''Terminalia microcarpa'' <small>Decne.</small> * ''Terminalia muelleri'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia myriocarpa'' <small>Van Heurck & Müll.Arg.</small> * ''[[Terminalia neotaliala]]'' * ''Terminalia nitens'' <small>C.Presl</small> * ''Terminalia novocaledonica'' <small>Däniker</small> * ''Terminalia oblongata'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia paniculata'' <small>Roth</small> * ''Terminalia parviflora'' <small>Thwaites</small> * ''Terminalia pellucida'' <small>C.Presl</small> * ''Terminalia pendula'' <small>(Edgew.) Gere & Boatwr.</small> (anisany ny ''Terminalia phillyreifolia'') * ''Terminalia petiolaris'' <small>Benth.</small> * ''Terminalia platyphylla'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia platyptera'' <small>F.Muell.</small> * ''Terminalia polycarpa'' <small>Engl. & Diels</small> * ''Terminalia porphyrocarpa'' <small>F.Muell. ex Benth.</small> * ''Terminalia prunioides'' <small>M.A.Lawson</small> * ''Terminalia reitzii'' <small>Excell</small> * ''Terminalia rerei'' <small>Coode</small> * ''Terminalia richii'' <small>A.Gray</small> * ''Terminalia rostrata'' <small>Fosberg & Falanruw</small> * ''Terminalia schimperiana'' <small>Hochst.</small> * ''Terminalia sericea'' <small>Burch. ex DC.</small> * ''Terminalia superba'' <small>Engl. & Diels</small> * ''Terminalia triptera'' <small>Stapf</small>. (← ''Terminalia nigrovenulosa'' <small>Pierre</small>) * ''Terminalia volucris'' <small>Benth.</small> === Karazana misy eto Madagasikara === Eto Madagasikara dia misy karazana ''Terminalia'' eo anelanelan' ny 40 sy 45, ary ny maro aminy dia tdy fahita afa-tsy eto amin' ny Nosy: * Terminalia ankaranensis <small>Capuron</small> * Terminalia belini <small>Capuron</small> * Terminalia bentzoe <small>(L.) L. fil.</small> * Terminalia boivinii <small>Tul.</small> * ''[[Terminalia calcicola]]'' <small>H.Perrier</small> -- sariramy * Terminalia calophylla <small>Tul.</small> * Terminalia capuronii <small>Gere & Boatwr.</small> * ''[[Terminalia catappa]]'' <small>L.</small> (←''Terminalia badamia'') -- antafana, atafa, atafana, hafafo, hatafa, hatafamena, hatafana, hatofa * Terminalia cephalota <small>McPherson</small> * Terminalia crenata <small>Tul</small>. * Terminalia cyanocarpa <small>Capuron</small> * Terminalia disjuncta <small>Capuron</small> * Terminalia diversipilosa <small>Capuron</small> * Terminalia exelliana <small>Capuron</small> * Terminalia exsculpta <small>Tul</small>. * Terminalia fatraea <small>(Poir.) DC.</small> * Terminalia geayi <small>H.Perrier</small> * Terminalia gracilipes <small>Capuron</small> * ''[[Terminalia leandriana]]'' <small>Capuron</small> -- tanatanandimoha * Terminalia mantaliopsis Capuron * ''[[Terminalia mantaly]]'' <small>H.Perrier</small> -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo * ''[[Terminalia monoceros]]'' <small>Capuron</small> -- hazobe, kobahy, taly * Terminalia namorokensis <small>Capuron</small> -- mantaly * ''[[Terminalia neotaliala]]'' <small>Capuron</small> (← ''Terminalia taliala'') -- talia, taliala, talinala * Terminalia neouliginosa <small>Gere & Boatwr.</small> * Terminalia neraudifolia <small>Tul.</small> * Terminalia ombrophila <small>Capuron</small> * Terminalia parvifolia <small>Baker</small> * Terminalia pauciflora <small>Capuron</small> * Terminalia pellucida <small>Gere & Boatwr.</small> * Terminalia perrieri <small>Capuron</small> * Terminalia phanerophlebia <small>Baker</small> * ''[[Terminalia pumila]]'' <small>Tul.</small> -- fatra, atrea, piriokitra, voafatra, voafatrea, voafatsindakana, voafatsy, voampatra, voampirokitra, vopirakitra * Terminalia rhopalophora <small>Capuron</small> * Terminalia rubricarpa <small>Capuron</small> * Terminalia rufovestita <small>Capuron</small> * Terminalia sambiranensis <small>H.Perrier</small> * Terminalia septentrionalis <small>Capuron</small> * Terminalia seyrigii <small>(H.Perrier) Capuron</small> * Terminalia suarezensis <small>H.Perrier</small> * Terminalia tetrandra <small>(P.Danguy) Capuron</small> * Terminalia tricristata <small>(H.Perrier) Capuron</small> * ''[[Terminalia tropophylla]]'' <small>H.Perrier</small> --taliala * ''[[Terminalia ulexoides]]'' <small>H.Perrier</small> -- hamaninombilahy, hamaniomby, hamanipombilahy * Terminalia urschii <small>H.Perrier</small> '''Anarana amin' ny teny malagasy''' Indreto ny anarana malagasy iantsoana ny karazana sasany: antafana, atafa, atafana, atafana, atrea, fatra, hafafo, hamaninombilahy, hamaniomby, hamanipombilahy, hatafa, hatafamena, hatafana, hatofa, hazobe, kobahy, mantalia, mantaliala, mantaly, mantaly, piriokitra, sariramy, talia, taliala, taliala, talinala, talio, taly, taly, tanatanandimoha, tsihazo, voafatra, voafatrea, voafatsindakana, voafatsy, voampatra, voampirokitra, vopirakitra. == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Terminalia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Terminalia'']] hi22anvxc1dk04yzwf3akmmec5f0e20 Urceolina × grandiflora 0 301442 1147648 2026-07-13T21:56:50Z Thelezifor 15140 Zavamaniry ao min' ny fianakaviana Amaryllidaceae 1147648 wikitext text/x-wiki [[Sary:Eucharis grandiflora 01.jpg|vignette|358x358px|''Eucharis × grandiflora'']] Ny '''''Urceolina × grandiflora''''' na '''''Urceolina grandiflora''''', fantatra taloha amin' ny anarana hoe '''''Eucharis × grandiflora''''', dia safiotra voajanahary izay heverina vokatryny fampivadiana ny ''Urceolina moorei'' sy ny ''Urceolina sanderi'' avy amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'', teratany any andrefan' i [[Kôlômbia]] sy andrefana amin' i [[Ekoadôra]]. == Jereo koa == * ''[[Eucharis]]'' * ''[[Urceolina]]'' o74oo8uvol3yzwzy12xem0zbgwvigls 1147649 1147648 2026-07-13T21:57:19Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Eucharis grandiflora]] ho [[Urceolina × grandiflora]] i Thelezifor 1147648 wikitext text/x-wiki [[Sary:Eucharis grandiflora 01.jpg|vignette|358x358px|''Eucharis × grandiflora'']] Ny '''''Urceolina × grandiflora''''' na '''''Urceolina grandiflora''''', fantatra taloha amin' ny anarana hoe '''''Eucharis × grandiflora''''', dia safiotra voajanahary izay heverina vokatryny fampivadiana ny ''Urceolina moorei'' sy ny ''Urceolina sanderi'' avy amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'', teratany any andrefan' i [[Kôlômbia]] sy andrefana amin' i [[Ekoadôra]]. == Jereo koa == * ''[[Eucharis]]'' * ''[[Urceolina]]'' o74oo8uvol3yzwzy12xem0zbgwvigls 1147651 1147649 2026-07-13T22:12:53Z Thelezifor 15140 1147651 wikitext text/x-wiki [[Sary:Eucharis grandiflora 01.jpg|vignette|358x358px|''Eucharis × grandiflora'']] Ny '''''Urceolina × grandiflora''''' na '''''Urceolina grandiflora''''', fantatra taloha amin' ny anarana hoe '''''Eucharis × grandiflora''''', dia zavamaniry safiotra voajanahary izay heverina vokatryny fampivadiana ny ''Urceolina moorei'' sy ny ''Urceolina sanderi'' avy amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'', teratany any andrefan' i [[Kôlômbia]] sy andrefana amin' i [[Ekoadôra]]. == Jereo koa == * ''[[Eucharis]]'' * ''[[Urceolina]]'' 6ylnj27p3id8h03m8l98dtbwpbbwttm Eucharis grandiflora 0 301443 1147650 2026-07-13T21:57:19Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Eucharis grandiflora]] ho [[Urceolina × grandiflora]] i Thelezifor 1147650 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Urceolina × grandiflora]] 22ta5xw5xyeb8g3mi8tmsjzwrkaoy4o Episcia cupreata 0 301444 1147652 2026-07-13T22:21:49Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Gesneriaceae 1147652 wikitext text/x-wiki [[Sary:Episcia cupreata 'Silver Sceen' OB10.jpg|vignette|366x366px|''Episcia cupreata'' 'Silver Sceen']] [[Sary:Lamiales - Episcia cupreata 3.jpg|vignette|''Episcia cupreata'']] Ny '''''Episcia cupreata''''' dia karazan-javamaniry mamony sy maharitra taona maro ao amin' ny fianakaviana ''[[Gesneriaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Lamiales]], izay hita any [[Brezila]] sy any [[Kôlômbia]] ary any [[Venezoela]]. Maro ny karazana safiotra noforonina. == Jereo koa == * ''[[Episcia]]'' 0tb086i7r3k224gyvavk8osyq3ugu7z Casuaria equisetifolia 0 301445 1147654 2026-07-13T22:53:50Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Casuarinaceae 1147654 wikitext text/x-wiki [[Sary:Casuarina equesitifolia tree.jpg|vignette|369x369px|''Casuarina equesitifolia'']] [[Sary:Casuarina equisetifolia 0010.jpg|vignette|206x206px|Voan' ny ''Casuarina equisetifolia'']] [[Sary:Filao-Réunion.JPG|vignette|277x277px|Ravin' ny ''Casuarina equisetifolia'']] Ny '''''Casuarina equisetifolia''''' dia karazan-javamaniry mamony [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Casuarinaceae]]'', izay avy any [[Azia Atsimo-Atsinanana]] sy any [[Aostralia]]. Hazo maitso mandrakariva izy io, afaka mahatratra 35 m ny haavony sady manana hazo mafy dia mafy, ary mahay mifanaraka amin' ny karazana tany rehetra sady mahazaka sira. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''akao''', '''filao''', '''filaotra''', ary '''fiofio'''. == Jereo koa == * ''[[Casuarina]]'' 5y01mguyrorkqals8iskndx23xqyoda Nepenthes madagascariensis 0 301446 1147655 2026-07-13T23:06:35Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Nepenthaceae 1147655 wikitext text/x-wiki [[Sary:Nepenthes madagascariensis plants.jpg|vignette|377x377px|''Nepenthes madagascariensis'']] Ny '''''Nepenthes madagascariensis''''' dia karazan-javamaniry mivelona amin' ny nofom-biby sady teratany eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Nepenthaceae]]''. Hita any amin' ny morontsiraka atsinanana amin' i Madagasikara izy, indrindra fa any amin' ny [[Saikinosy Masoala]]. Io no karazana ''Nepenthes'' voalohany voafariparitra, rehefa avy noraketin' i [[Étienne de Flacourt]] an-tsoratra tamin' ny taona 1658. Ity zavamaniry ity ihany koa no karazana andrefana indrindra hita hatramin' izay, lavitra ny foibe lehibe indrindra amin' ity antoko ity any [[Azia Atsimo-Atsinanana|Azia Atsimo Atsinanana]]. Amin' ny teny malagasy izydia atao hoe '''amponga''', '''ampongandrano''', '''ampozandrano''', '''betakotra''', '''kapoaka''', '''kopoka''', '''oramitako''', '''ponga''', '''ravinkapoaka''', ary '''takotra'''. == Jereo koa == * ''[[Nepenthes]]'' d91nlxhibu3z0n800h86jn1697rkcml Synedrella nodiflora 0 301447 1147657 2026-07-13T23:15:02Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae 1147657 wikitext text/x-wiki [[Sary:Synedrella nodiflora (L.) Gaertn. (49005737327).jpg|vignette|360x360px|''Synedrella nodiflora'']] Ny '''''Synedrella nodiflora''''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' sy ny antoko ''[[Synedrella]]''. == Jereo koa == * ''[[Synedrella]]'' q1getqov8zt142d5y9u3olti398y016 Lisitry ny karazana ao amin' ny Terminalia 0 301448 1147666 2026-07-14T08:24:15Z Thelezifor 15140 Lisitra karazan-javamaniry 1147666 wikitext text/x-wiki Ity ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Terminalia''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' izay nanaiky karazana miisa 282 tamin' ny volana Avrily 2021: * ''Terminalia actinophylla'' Mart. * ''Terminalia acuminata'' (Allemão) Eichler * ''Terminalia adamantium'' Cambess. * ''Terminalia adenopoda'' Miq. * ''Terminalia albida'' Scott Elliot * ''Terminalia amazonia'' (J.F.Gmel.) Exell * ''Terminalia anisoptera'' (Welw. ex M.A.Lawson) Gere & Boatwr. * ''Terminalia ankaranensis'' Capuron * ''Terminalia anogeissiana'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia apetala'' (Vollesen) Gere & Boatwr. * ''Terminalia arbuscula'' Sw. * ''Terminalia archboldiana'' Exell * ''Terminalia archipelagi'' Coode * ''Terminalia arenicola'' Byrnes * ''Terminalia argentea'' Mart. * ''Terminalia aridicola'' Domin * ''Terminalia arjuna'' (Roxb. ex DC.) Wight & Arn. * ''Terminalia aroldoi'' Bisse * ''Terminalia arostrata'' Ewart & O.B.Davies * ''Terminalia aubletii'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia australis'' Cambess. * ''Terminalia avicapitis'' Coode * ''Terminalia avicennioides'' Guill. & Perr. * ''Terminalia barbosae'' (Exell) Gere & Boatwr. * ''Terminalia basilei'' Chiov. * ''Terminalia beccarii'' Exell * ''Terminalia belini'' Capuron * ''Terminalia bellirica'' (Gaertn.) Roxb. * ''Terminalia bentii'' (Baker) Gere & Boatwr. * ''Terminalia bentzoe'' (L.) L.f. * ''Terminalia bialata'' (Roxb.) Steud. * ''Terminalia bipleura'' Borhidi & O.Muñiz * ''Terminalia boivinii'' Tul. * ''Terminalia brachystemma'' Welw. ex Hiern * ''Terminalia brassii'' Exell * ''Terminalia brevipes'' Pamp. * ''Terminalia brownii'' Fresen. * ''Terminalia buceras'' (L.) C.Wright * ''Terminalia bucidoides'' Standl. & L.O.Williams * ''Terminalia burmanica'' King ex Prain * ''Terminalia bursarina'' F.Muell. * ''Terminalia calamansanai'' (Blanco) Rolfe * ''Terminalia calcicola'' H.Perrier * ''Terminalia calogemma'' Coode * ''Terminalia calophylla'' Tul. * ''Terminalia cambodiana'' Gagnep. * ''Terminalia camuxa'' Pickel * ''Terminalia canaliculata'' Exell * ''Terminalia canescens'' (DC.) Radlk. * ''Terminalia capitanea'' A.C.Sm. * ''Terminalia capitulata'' Exell * ''Terminalia carolinensis'' Kaneh. * ''Terminalia catappa'' L. * ''Terminalia celebica'' Exell * ''Terminalia cephalota'' McPherson * ''Terminalia chebula'' Retz. * ''Terminalia cherrieri'' MacKee * ''Terminalia citrina'' (Gaertn.) Roxb. * ''Terminalia clemensae'' Exell * ''Terminalia complanata'' K.Schum. * ''Terminalia congesta'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia coronata'' (Stapf) Gere & Boatwr. * ''Terminalia corrugata'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia corticosa'' Pierre ex Laness. * ''Terminalia costaricensis'' (Stace) Gere & Boatwr. * ''Terminalia crassipes'' Kaneh. & Hatus. * ''Terminalia creaghii'' Ridl. * ''Terminalia crebrifolia'' A.C.Sm. * ''Terminalia crenata'' Tul. * ''Terminalia crispialata'' (Ducke) Alwan & Stace * ''Terminalia cunninghamii'' C.A.Gardner * ''Terminalia cyanocarpa'' Capuron * ''Terminalia darfeuillana'' Pierre ex Laness. * ''Terminalia darlingii'' Merr. * ''Terminalia densiflora'' Craib * ''Terminalia dhofarica'' (A.J.Scott) Gere & Boatwr. * ''Terminalia dichotoma'' G.Mey. * ''Terminalia diptera'' (Sagra) Greuter & R.Rankin * ''Terminalia disjuncta'' H.Perrier * ''Terminalia divaricata'' H.Perrier * ''Terminalia diversipilosa'' H.Perrier * ''Terminalia domingensis'' Urb. * ''Terminalia duckei'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia eddowesii'' Coode * ''Terminalia eichleriana'' Alwan & Stace * ''Terminalia elliptica'' Willd. * ''Terminalia engleri'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia erici-rosenii'' R.E.Fr. * ''Terminalia eriostachya'' A.Rich. * ''Terminalia erythrocarpa'' F.Muell. * ''Terminalia exelliana'' Capuron * ''Terminalia exsculpta'' Tul. * ''Terminalia fagifolia'' Mart. * ''Terminalia fanshawei'' (Exell & Maguire) Gere & Boatwr. * ''Terminalia fatraea'' (Poir.) DC. * ''Terminalia ferdinandiana'' Exell * ''Terminalia fitzgeraldii'' C.A.Gardner * ''Terminalia flavicans'' Tul. * ''Terminalia foetidissima'' Griff. * ''Terminalia franchetii'' Gagnep. * ''Terminalia gatopensis'' Guillaumin * ''Terminalia gazensis'' Baker f. * ''Terminalia glabrata'' G.Forst. * ''Terminalia glabrescens'' Mart. * ''Terminalia glaucifolia'' Craib * ''Terminalia gossweileri'' Exell & J.G.García * ''Terminalia gracilipes'' Capuron * ''Terminalia gracilis'' Tul. * ''Terminalia grandiflora'' Benth. * ''Terminalia grandis'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia griffithsiana'' Liben * ''Terminalia guaiquinimae'' Maguire & Exell * ''Terminalia guyanensis'' Eichler * ''Terminalia habeensis'' (Aubrév. ex Keay) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hadleyana'' W.Fitzg. * ''Terminalia harmandii'' Gagnep. * ''Terminalia hoehneana'' (N.F.Mattos) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hylobates'' Eichler * ''Terminalia hylodendron'' (Mildbr.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hypargyrea'' K.Schum. & Lauterb. * ''Terminalia impediens'' Coode * ''Terminalia ivorensis'' A.Chev. * ''Terminalia januarensis'' DC. * ''Terminalia kaernbachii'' Warb. * ''Terminalia kaiseriana'' F.Hoffm. * ''Terminalia kajewskii'' Exell * ''Terminalia kanchii'' Dhabe * ''Terminalia kangeanensis'' Slooten * ''Terminalia katikii'' Coode * ''Terminalia kilimandscharica'' Engl. * ''Terminalia kjellbergii'' Exell * ''Terminalia kleinii'' (Exell) Gere & Boatwr. * ''Terminalia kuhlmannii'' Alwan & Stace * ''Terminalia kumpaja'' R.L.Barrett * ''Terminalia laeteviridis'' Gilg & Ledermann ex Engl. * ''Terminalia latifolia'' Sw. * ''Terminalia latipes'' Benth. * ''Terminalia laxiflora'' Engl. * ''Terminalia leandriana'' H.Perrier * ''Terminalia leiocarpa'' (DC.) Baill. * ''Terminalia litoralis'' Seem. * ''Terminalia longespicata'' Slooten * ''Terminalia lucida'' Hoffmanns. ex Mart. * ''Terminalia lundquistii'' Exell * ''Terminalia luteola'' A.C.Sm. * ''Terminalia macadamii'' Exell * ''Terminalia macrantha'' Rojo * ''Terminalia macrophylla'' (Spruce ex Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia macroptera'' Guill. & Perr. * ''Terminalia macrostachya'' (Standl.) Alwan & Stace * ''Terminalia maestrensis'' Bisse * ''Terminalia mameluco'' Pickel * ''Terminalia mantaliopsis'' Capuron * ''Terminalia mantaly'' H.Perrier * ''Terminalia maoi'' Dhabe * ''Terminalia megalocarpa'' Exell * ''Terminalia megalophylla'' (Van Heurck & Müll.Arg.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia melanocarpa'' F.Muell. * ''Terminalia menezesii'' Mendes & Exell * ''Terminalia microcarpa'' Decne. * ''Terminalia modesta'' Tul. * ''Terminalia molii'' Exell * ''Terminalia molinetii'' M.Gómez * ''Terminalia mollis'' M.A.Lawson * ''Terminalia morobensis'' Coode * ''Terminalia muelleri'' Benth. * ''Terminalia myanmarensis'' W.J.Kress & DeFilipps * ''Terminalia myriocarpa'' Van Heurck & Müll.Arg. * ''Terminalia myrtifolia'' (M.A.Lawson) Gere & Boatwr. * ''Terminalia narnorokensis'' H.Perrier * ''Terminalia neglecta'' Bisse * ''Terminalia neotaliala'' Capuron * ''Terminalia nigrovenulosa'' Pierre * ''Terminalia nipensis'' Alain * ''Terminalia nitens'' C.Presl * ''Terminalia nitidissima'' Rich. * ''Terminalia novocaledonica'' Däniker * ''Terminalia obidensis'' Ducke * ''Terminalia oblonga'' (Ruiz & Pav.) Steud. * ''Terminalia oblongata'' F.Muell. * ''Terminalia ochroprumna'' (Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia oliveri'' Brandis * ''Terminalia ombrophila'' H.Perrier * ''Terminalia orbicularis'' Engl. & Diels * ''Terminalia oreadum'' Diels * ''Terminalia orientensis'' Monach. * ''Terminalia oryzetorum'' Craib * ''Terminalia oxycarpa'' Mart. * ''Terminalia oxyphylla'' Miq. * ''Terminalia pachystyla'' Borhidi * ''Terminalia pallida'' Brandis * ''Terminalia pallidovirens'' (Cuatrec.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia paniculata'' Roth * ''Terminalia papuana'' Exell * ''Terminalia parvifolia'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia parvula'' Pamp. * ''Terminalia pedicellata'' Nanakorn * ''Terminalia pellucida'' C.Presl * ''Terminalia pendula'' (Edgew.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia pennyana'' Anozie * ''Terminalia perrieri'' Capuron * ''Terminalia petiolaris'' A.Cunn. ex Benth. * ''Terminalia phaeocarpa'' Eichler * ''Terminalia phanerophlebia'' Engl. & Diels * ''Terminalia phellocarpa'' King * ''Terminalia phillyreifolia'' (Van Heurck & Müll.Arg.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia plagata'' Merr. * ''Terminalia platyphylla'' F.Muell. * ''Terminalia platyptera'' F.Muell. * ''Terminalia polyantha'' C.Presl * ''Terminalia polycarpa'' Engl. & Diels * ''Terminalia porphyrocarpa'' F.Muell. ex Benth. * ''Terminalia procera'' Roxb. * ''Terminalia prostrata'' Pedley * ''Terminalia prunioides'' M.A.Lawson * ''Terminalia psilantha'' A.C.Sm. * ''Terminalia pteleopsoides'' Exell * ''Terminalia pterocarpa'' Melville & P.S.Green * ''Terminalia pterocarya'' F.Muell. * ''Terminalia pulcherrima'' (Exell & Stace) Gere & Boatwr. * ''Terminalia quintalata'' Maguire * ''Terminalia ramatuella'' Alwan & Stace * ''Terminalia randii'' Baker f. * ''Terminalia reitzii'' Exell * ''Terminalia rerei'' Coode * ''Terminalia rhopalophora'' Capuron * ''Terminalia richii'' A.Gray * ''Terminalia riedelii'' Eichler * ''Terminalia rivularis'' (Gagnep.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia rostrata'' Fosberg & Falanruw * ''Terminalia rubiginosa'' K.Schum. * ''Terminalia rubricarpa'' Baker f. * ''Terminalia rufovestita'' Capuron * ''Terminalia sambesiaca'' Engl. & Diels * ''Terminalia samoensis'' Rech. * ''Terminalia schimperiana'' Hochst * ''Terminalia scutifera'' Planch. ex M.A.Lawson * ''Terminalia sepicana'' Diels * ''Terminalia septentrionalis'' Capuron * ''Terminalia sericea'' Burch. ex DC. * ''Terminalia seyrigii'' (H.Perrier) Capuron * ''Terminalia shankarraoi'' Dhabe * ''Terminalia × silozensis'' Gibbs * ''Terminalia simulans'' A.C.Sm. * ''Terminalia slooteniana'' Exell * ''Terminalia soembawana'' Slooten * ''Terminalia solomonensis'' Exell * ''Terminalia spinosa'' Engl. * ''Terminalia steenisiana'' Exell * ''Terminalia stenostachya'' Engl. & Diels * ''Terminalia strigillosa'' A.C.Sm. * ''Terminalia stuhlmannii'' Engl. * ''Terminalia suaveolens'' (Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia subacroptera'' Domin * ''Terminalia subserrata'' H.Perrier * ''Terminalia subspathulata'' King * ''Terminalia sulcata'' Tul. * ''Terminalia superba'' Engl. & Diels * ''Terminalia supitiana'' Koord. * ''Terminalia supranitifolia'' Byrnes * ''Terminalia surigaensis'' Merr. * ''Terminalia tetrandra'' (Danguy) Capuron * ''Terminalia tetraphylla'' (Aubl.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia tetraptera'' (Wickens) Gere & Boatwr. * ''Terminalia travancorensis'' Wight & Arn. * ''Terminalia trichopoda'' Diels * ''Terminalia tricristata'' Capuron * ''Terminalia triflora'' (Griseb.) Lillo * ''Terminalia tristis'' Gilg & Ledermann ex Engl. * ''Terminalia tropophylla'' H.Perrier * ''Terminalia uleana'' Engl. ex Alwan & Stace * ''Terminalia ulexoides'' H.Perrier * ''Terminalia urschii'' H.Perrier * ''Terminalia valverdeae'' A.H.Gentry * ''Terminalia vermae'' M.Gangop. & Chakrab. * ''Terminalia virens'' (Spruce ex Eichler) Alwan & Stace * ''Terminalia viridiflora'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia vitiensis'' A.C.Sm. * ''Terminalia welwitschii'' * ''Terminalia whitmorei'' Coode * ''Terminalia yapacana'' Maguire * ''Terminalia zeylanica'' Van Heurck & Müll.Arg. * ''Terminalia zollingeri'' Exell == Jereo koa == * ''[[Terminalia]]'' ht3w8nuysaacebd8qtg3xwqx737aed6 1147667 1147666 2026-07-14T08:32:06Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1147667 wikitext text/x-wiki [[Sary:Terminalia bentzoe - Bois Benjoin - Mauritian tree 1.jpg|vignette|472x472px|''Terminalia bentzoe'']] Ity ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Terminalia''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' izay nanaiky karazana miisa 282 tamin' ny volana Avrily 2021: * ''Terminalia actinophylla'' Mart. * ''Terminalia acuminata'' (Allemão) Eichler * ''Terminalia adamantium'' Cambess. * ''Terminalia adenopoda'' Miq. * ''Terminalia albida'' Scott Elliot * ''Terminalia amazonia'' (J.F.Gmel.) Exell * ''Terminalia anisoptera'' (Welw. ex M.A.Lawson) Gere & Boatwr. * ''Terminalia ankaranensis'' Capuron * ''Terminalia anogeissiana'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia apetala'' (Vollesen) Gere & Boatwr. * ''Terminalia arbuscula'' Sw. * ''Terminalia archboldiana'' Exell * ''Terminalia archipelagi'' Coode * ''Terminalia arenicola'' Byrnes * ''Terminalia argentea'' Mart. * ''Terminalia aridicola'' Domin * ''Terminalia arjuna'' (Roxb. ex DC.) Wight & Arn. * ''Terminalia aroldoi'' Bisse * ''Terminalia arostrata'' Ewart & O.B.Davies * ''Terminalia aubletii'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia australis'' Cambess. * ''Terminalia avicapitis'' Coode * ''Terminalia avicennioides'' Guill. & Perr. * ''Terminalia barbosae'' (Exell) Gere & Boatwr. * ''Terminalia basilei'' Chiov. * ''Terminalia beccarii'' Exell * ''Terminalia belini'' Capuron * ''Terminalia bellirica'' (Gaertn.) Roxb. * ''Terminalia bentii'' (Baker) Gere & Boatwr. * ''Terminalia bentzoe'' (L.) L.f. * ''Terminalia bialata'' (Roxb.) Steud. * ''Terminalia bipleura'' Borhidi & O.Muñiz * ''Terminalia boivinii'' Tul. * ''Terminalia brachystemma'' Welw. ex Hiern * ''Terminalia brassii'' Exell * ''Terminalia brevipes'' Pamp. * ''Terminalia brownii'' Fresen. * ''Terminalia buceras'' (L.) C.Wright * ''Terminalia bucidoides'' Standl. & L.O.Williams * ''Terminalia burmanica'' King ex Prain * ''Terminalia bursarina'' F.Muell. * ''Terminalia calamansanai'' (Blanco) Rolfe * ''Terminalia calcicola'' H.Perrier * ''Terminalia calogemma'' Coode * ''Terminalia calophylla'' Tul. * ''Terminalia cambodiana'' Gagnep. * ''Terminalia camuxa'' Pickel * ''Terminalia canaliculata'' Exell * ''Terminalia canescens'' (DC.) Radlk. * ''Terminalia capitanea'' A.C.Sm. * ''Terminalia capitulata'' Exell * ''Terminalia carolinensis'' Kaneh. * ''Terminalia catappa'' L. * ''Terminalia celebica'' Exell * ''Terminalia cephalota'' McPherson * ''Terminalia chebula'' Retz. * ''Terminalia cherrieri'' MacKee * ''Terminalia citrina'' (Gaertn.) Roxb. * ''Terminalia clemensae'' Exell * ''Terminalia complanata'' K.Schum. * ''Terminalia congesta'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia coronata'' (Stapf) Gere & Boatwr. * ''Terminalia corrugata'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia corticosa'' Pierre ex Laness. * ''Terminalia costaricensis'' (Stace) Gere & Boatwr. * ''Terminalia crassipes'' Kaneh. & Hatus. * ''Terminalia creaghii'' Ridl. * ''Terminalia crebrifolia'' A.C.Sm. * ''Terminalia crenata'' Tul. * ''Terminalia crispialata'' (Ducke) Alwan & Stace * ''Terminalia cunninghamii'' C.A.Gardner * ''Terminalia cyanocarpa'' Capuron * ''Terminalia darfeuillana'' Pierre ex Laness. * ''Terminalia darlingii'' Merr. * ''Terminalia densiflora'' Craib * ''Terminalia dhofarica'' (A.J.Scott) Gere & Boatwr. * ''Terminalia dichotoma'' G.Mey. * ''Terminalia diptera'' (Sagra) Greuter & R.Rankin * ''Terminalia disjuncta'' H.Perrier * ''Terminalia divaricata'' H.Perrier * ''Terminalia diversipilosa'' H.Perrier * ''Terminalia domingensis'' Urb. * ''Terminalia duckei'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia eddowesii'' Coode * ''Terminalia eichleriana'' Alwan & Stace * ''Terminalia elliptica'' Willd. * ''Terminalia engleri'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia erici-rosenii'' R.E.Fr. * ''Terminalia eriostachya'' A.Rich. * ''Terminalia erythrocarpa'' F.Muell. * ''Terminalia exelliana'' Capuron * ''Terminalia exsculpta'' Tul. * ''Terminalia fagifolia'' Mart. * ''Terminalia fanshawei'' (Exell & Maguire) Gere & Boatwr. * ''Terminalia fatraea'' (Poir.) DC. * ''Terminalia ferdinandiana'' Exell * ''Terminalia fitzgeraldii'' C.A.Gardner * ''Terminalia flavicans'' Tul. * ''Terminalia foetidissima'' Griff. * ''Terminalia franchetii'' Gagnep. * ''Terminalia gatopensis'' Guillaumin * ''Terminalia gazensis'' Baker f. * ''Terminalia glabrata'' G.Forst. * ''Terminalia glabrescens'' Mart. * ''Terminalia glaucifolia'' Craib * ''Terminalia gossweileri'' Exell & J.G.García * ''Terminalia gracilipes'' Capuron * ''Terminalia gracilis'' Tul. * ''Terminalia grandiflora'' Benth. * ''Terminalia grandis'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia griffithsiana'' Liben * ''Terminalia guaiquinimae'' Maguire & Exell * ''Terminalia guyanensis'' Eichler * ''Terminalia habeensis'' (Aubrév. ex Keay) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hadleyana'' W.Fitzg. * ''Terminalia harmandii'' Gagnep. * ''Terminalia hoehneana'' (N.F.Mattos) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hylobates'' Eichler * ''Terminalia hylodendron'' (Mildbr.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hypargyrea'' K.Schum. & Lauterb. * ''Terminalia impediens'' Coode * ''Terminalia ivorensis'' A.Chev. * ''Terminalia januarensis'' DC. * ''Terminalia kaernbachii'' Warb. * ''Terminalia kaiseriana'' F.Hoffm. * ''Terminalia kajewskii'' Exell * ''Terminalia kanchii'' Dhabe * ''Terminalia kangeanensis'' Slooten * ''Terminalia katikii'' Coode * ''Terminalia kilimandscharica'' Engl. * ''Terminalia kjellbergii'' Exell * ''Terminalia kleinii'' (Exell) Gere & Boatwr. * ''Terminalia kuhlmannii'' Alwan & Stace * ''Terminalia kumpaja'' R.L.Barrett * ''Terminalia laeteviridis'' Gilg & Ledermann ex Engl. * ''Terminalia latifolia'' Sw. * ''Terminalia latipes'' Benth. * ''Terminalia laxiflora'' Engl. * ''Terminalia leandriana'' H.Perrier * ''Terminalia leiocarpa'' (DC.) Baill. * ''Terminalia litoralis'' Seem. * ''Terminalia longespicata'' Slooten * ''Terminalia lucida'' Hoffmanns. ex Mart. * ''Terminalia lundquistii'' Exell * ''Terminalia luteola'' A.C.Sm. * ''Terminalia macadamii'' Exell * ''Terminalia macrantha'' Rojo * ''Terminalia macrophylla'' (Spruce ex Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia macroptera'' Guill. & Perr. * ''Terminalia macrostachya'' (Standl.) Alwan & Stace * ''Terminalia maestrensis'' Bisse * ''Terminalia mameluco'' Pickel * ''Terminalia mantaliopsis'' Capuron * ''Terminalia mantaly'' H.Perrier * ''Terminalia maoi'' Dhabe * ''Terminalia megalocarpa'' Exell * ''Terminalia megalophylla'' (Van Heurck & Müll.Arg.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia melanocarpa'' F.Muell. * ''Terminalia menezesii'' Mendes & Exell * ''Terminalia microcarpa'' Decne. * ''Terminalia modesta'' Tul. * ''Terminalia molii'' Exell * ''Terminalia molinetii'' M.Gómez * ''Terminalia mollis'' M.A.Lawson * ''Terminalia morobensis'' Coode * ''Terminalia muelleri'' Benth. * ''Terminalia myanmarensis'' W.J.Kress & DeFilipps * ''Terminalia myriocarpa'' Van Heurck & Müll.Arg. * ''Terminalia myrtifolia'' (M.A.Lawson) Gere & Boatwr. * ''Terminalia narnorokensis'' H.Perrier * ''Terminalia neglecta'' Bisse * ''Terminalia neotaliala'' Capuron * ''Terminalia nigrovenulosa'' Pierre * ''Terminalia nipensis'' Alain * ''Terminalia nitens'' C.Presl * ''Terminalia nitidissima'' Rich. * ''Terminalia novocaledonica'' Däniker * ''Terminalia obidensis'' Ducke * ''Terminalia oblonga'' (Ruiz & Pav.) Steud. * ''Terminalia oblongata'' F.Muell. * ''Terminalia ochroprumna'' (Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia oliveri'' Brandis * ''Terminalia ombrophila'' H.Perrier * ''Terminalia orbicularis'' Engl. & Diels * ''Terminalia oreadum'' Diels * ''Terminalia orientensis'' Monach. * ''Terminalia oryzetorum'' Craib * ''Terminalia oxycarpa'' Mart. * ''Terminalia oxyphylla'' Miq. * ''Terminalia pachystyla'' Borhidi * ''Terminalia pallida'' Brandis * ''Terminalia pallidovirens'' (Cuatrec.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia paniculata'' Roth * ''Terminalia papuana'' Exell * ''Terminalia parvifolia'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia parvula'' Pamp. * ''Terminalia pedicellata'' Nanakorn * ''Terminalia pellucida'' C.Presl * ''Terminalia pendula'' (Edgew.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia pennyana'' Anozie * ''Terminalia perrieri'' Capuron * ''Terminalia petiolaris'' A.Cunn. ex Benth. * ''Terminalia phaeocarpa'' Eichler * ''Terminalia phanerophlebia'' Engl. & Diels * ''Terminalia phellocarpa'' King * ''Terminalia phillyreifolia'' (Van Heurck & Müll.Arg.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia plagata'' Merr. * ''Terminalia platyphylla'' F.Muell. * ''Terminalia platyptera'' F.Muell. * ''Terminalia polyantha'' C.Presl * ''Terminalia polycarpa'' Engl. & Diels * ''Terminalia porphyrocarpa'' F.Muell. ex Benth. * ''Terminalia procera'' Roxb. * ''Terminalia prostrata'' Pedley * ''Terminalia prunioides'' M.A.Lawson * ''Terminalia psilantha'' A.C.Sm. * ''Terminalia pteleopsoides'' Exell * ''Terminalia pterocarpa'' Melville & P.S.Green * ''Terminalia pterocarya'' F.Muell. * ''Terminalia pulcherrima'' (Exell & Stace) Gere & Boatwr. * ''Terminalia quintalata'' Maguire * ''Terminalia ramatuella'' Alwan & Stace * ''Terminalia randii'' Baker f. * ''Terminalia reitzii'' Exell * ''Terminalia rerei'' Coode * ''Terminalia rhopalophora'' Capuron * ''Terminalia richii'' A.Gray * ''Terminalia riedelii'' Eichler * ''Terminalia rivularis'' (Gagnep.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia rostrata'' Fosberg & Falanruw * ''Terminalia rubiginosa'' K.Schum. * ''Terminalia rubricarpa'' Baker f. * ''Terminalia rufovestita'' Capuron * ''Terminalia sambesiaca'' Engl. & Diels * ''Terminalia samoensis'' Rech. * ''Terminalia schimperiana'' Hochst * ''Terminalia scutifera'' Planch. ex M.A.Lawson * ''Terminalia sepicana'' Diels * ''Terminalia septentrionalis'' Capuron * ''Terminalia sericea'' Burch. ex DC. * ''Terminalia seyrigii'' (H.Perrier) Capuron * ''Terminalia shankarraoi'' Dhabe * ''Terminalia × silozensis'' Gibbs * ''Terminalia simulans'' A.C.Sm. * ''Terminalia slooteniana'' Exell * ''Terminalia soembawana'' Slooten * ''Terminalia solomonensis'' Exell * ''Terminalia spinosa'' Engl. * ''Terminalia steenisiana'' Exell * ''Terminalia stenostachya'' Engl. & Diels * ''Terminalia strigillosa'' A.C.Sm. * ''Terminalia stuhlmannii'' Engl. * ''Terminalia suaveolens'' (Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia subacroptera'' Domin * ''Terminalia subserrata'' H.Perrier * ''Terminalia subspathulata'' King * ''Terminalia sulcata'' Tul. * ''Terminalia superba'' Engl. & Diels * ''Terminalia supitiana'' Koord. * ''Terminalia supranitifolia'' Byrnes * ''Terminalia surigaensis'' Merr. * ''Terminalia tetrandra'' (Danguy) Capuron * ''Terminalia tetraphylla'' (Aubl.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia tetraptera'' (Wickens) Gere & Boatwr. * ''Terminalia travancorensis'' Wight & Arn. * ''Terminalia trichopoda'' Diels * ''Terminalia tricristata'' Capuron * ''Terminalia triflora'' (Griseb.) Lillo * ''Terminalia tristis'' Gilg & Ledermann ex Engl. * ''Terminalia tropophylla'' H.Perrier * ''Terminalia uleana'' Engl. ex Alwan & Stace * ''Terminalia ulexoides'' H.Perrier * ''Terminalia urschii'' H.Perrier * ''Terminalia valverdeae'' A.H.Gentry * ''Terminalia vermae'' M.Gangop. & Chakrab. * ''Terminalia virens'' (Spruce ex Eichler) Alwan & Stace * ''Terminalia viridiflora'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia vitiensis'' A.C.Sm. * ''Terminalia welwitschii'' * ''Terminalia whitmorei'' Coode * ''Terminalia yapacana'' Maguire * ''Terminalia zeylanica'' Van Heurck & Müll.Arg. * ''Terminalia zollingeri'' Exell == Jereo koa == * ''[[Terminalia]]'' ohiwkbzwydigflgkn5qrvlu7n809r6f 1147668 1147667 2026-07-14T08:38:15Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1147668 wikitext text/x-wiki [[Sary:Terminalia bentzoe - Bois Benjoin - Mauritian tree 1.jpg|vignette|472x472px|''Terminalia bentzoe'']] Ity ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Terminalia''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' izay nanaiky karazana miisa 282 tamin' ny volana Avrily 2021: * ''Terminalia actinophylla'' Mart. * ''Terminalia acuminata'' (Allemão) Eichler * ''Terminalia adamantium'' Cambess. * ''Terminalia adenopoda'' Miq. * ''Terminalia albida'' Scott Elliot * ''Terminalia amazonia'' (J.F.Gmel.) Exell * ''Terminalia anisoptera'' (Welw. ex M.A.Lawson) Gere & Boatwr. * ''[[Terminalia ankaranensis]]'' Capuron * ''Terminalia anogeissiana'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia apetala'' (Vollesen) Gere & Boatwr. * ''Terminalia arbuscula'' Sw. * ''Terminalia archboldiana'' Exell * ''Terminalia archipelagi'' Coode * ''Terminalia arenicola'' Byrnes * ''Terminalia argentea'' Mart. * ''Terminalia aridicola'' Domin * ''Terminalia arjuna'' (Roxb. ex DC.) Wight & Arn. * ''Terminalia aroldoi'' Bisse * ''Terminalia arostrata'' Ewart & O.B.Davies * ''Terminalia aubletii'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia australis'' Cambess. * ''Terminalia avicapitis'' Coode * ''Terminalia avicennioides'' Guill. & Perr. * ''Terminalia barbosae'' (Exell) Gere & Boatwr. * ''Terminalia basilei'' Chiov. * ''Terminalia beccarii'' Exell * ''Terminalia belini'' Capuron * ''Terminalia bellirica'' (Gaertn.) Roxb. * ''Terminalia bentii'' (Baker) Gere & Boatwr. * ''Terminalia bentzoe'' (L.) L.f. * ''Terminalia bialata'' (Roxb.) Steud. * ''Terminalia bipleura'' Borhidi & O.Muñiz * ''Terminalia boivinii'' Tul. * ''Terminalia brachystemma'' Welw. ex Hiern * ''Terminalia brassii'' Exell * ''Terminalia brevipes'' Pamp. * ''Terminalia brownii'' Fresen. * ''Terminalia buceras'' (L.) C.Wright * ''Terminalia bucidoides'' Standl. & L.O.Williams * ''Terminalia burmanica'' King ex Prain * ''Terminalia bursarina'' F.Muell. * ''Terminalia calamansanai'' (Blanco) Rolfe * ''Terminalia calcicola'' H.Perrier * ''Terminalia calogemma'' Coode * ''Terminalia calophylla'' Tul. * ''Terminalia cambodiana'' Gagnep. * ''Terminalia camuxa'' Pickel * ''Terminalia canaliculata'' Exell * ''Terminalia canescens'' (DC.) Radlk. * ''Terminalia capitanea'' A.C.Sm. * ''Terminalia capitulata'' Exell * ''Terminalia carolinensis'' Kaneh. * ''[[Terminalia catappa]]'' L. * ''Terminalia celebica'' Exell * ''Terminalia cephalota'' McPherson * ''Terminalia chebula'' Retz. * ''Terminalia cherrieri'' MacKee * ''Terminalia citrina'' (Gaertn.) Roxb. * ''Terminalia clemensae'' Exell * ''Terminalia complanata'' K.Schum. * ''Terminalia congesta'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia coronata'' (Stapf) Gere & Boatwr. * ''Terminalia corrugata'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia corticosa'' Pierre ex Laness. * ''Terminalia costaricensis'' (Stace) Gere & Boatwr. * ''Terminalia crassipes'' Kaneh. & Hatus. * ''Terminalia creaghii'' Ridl. * ''Terminalia crebrifolia'' A.C.Sm. * ''Terminalia crenata'' Tul. * ''Terminalia crispialata'' (Ducke) Alwan & Stace * ''Terminalia cunninghamii'' C.A.Gardner * ''Terminalia cyanocarpa'' Capuron * ''Terminalia darfeuillana'' Pierre ex Laness. * ''Terminalia darlingii'' Merr. * ''Terminalia densiflora'' Craib * ''Terminalia dhofarica'' (A.J.Scott) Gere & Boatwr. * ''Terminalia dichotoma'' G.Mey. * ''Terminalia diptera'' (Sagra) Greuter & R.Rankin * ''Terminalia disjuncta'' H.Perrier * ''Terminalia divaricata'' H.Perrier * ''Terminalia diversipilosa'' H.Perrier * ''Terminalia domingensis'' Urb. * ''Terminalia duckei'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia eddowesii'' Coode * ''Terminalia eichleriana'' Alwan & Stace * ''Terminalia elliptica'' Willd. * ''Terminalia engleri'' Gere & Boatwr. * ''Terminalia erici-rosenii'' R.E.Fr. * ''Terminalia eriostachya'' A.Rich. * ''Terminalia erythrocarpa'' F.Muell. * ''Terminalia exelliana'' Capuron * ''Terminalia exsculpta'' Tul. * ''Terminalia fagifolia'' Mart. * ''Terminalia fanshawei'' (Exell & Maguire) Gere & Boatwr. * ''Terminalia fatraea'' (Poir.) DC. * ''Terminalia ferdinandiana'' Exell * ''Terminalia fitzgeraldii'' C.A.Gardner * ''Terminalia flavicans'' Tul. * ''Terminalia foetidissima'' Griff. * ''Terminalia franchetii'' Gagnep. * ''Terminalia gatopensis'' Guillaumin * ''Terminalia gazensis'' Baker f. * ''Terminalia glabrata'' G.Forst. * ''Terminalia glabrescens'' Mart. * ''Terminalia glaucifolia'' Craib * ''Terminalia gossweileri'' Exell & J.G.García * ''Terminalia gracilipes'' Capuron * ''Terminalia gracilis'' Tul. * ''Terminalia grandiflora'' Benth. * ''Terminalia grandis'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia griffithsiana'' Liben * ''Terminalia guaiquinimae'' Maguire & Exell * ''Terminalia guyanensis'' Eichler * ''Terminalia habeensis'' (Aubrév. ex Keay) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hadleyana'' W.Fitzg. * ''Terminalia harmandii'' Gagnep. * ''Terminalia hoehneana'' (N.F.Mattos) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hylobates'' Eichler * ''Terminalia hylodendron'' (Mildbr.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia hypargyrea'' K.Schum. & Lauterb. * ''Terminalia impediens'' Coode * ''Terminalia ivorensis'' A.Chev. * ''Terminalia januarensis'' DC. * ''Terminalia kaernbachii'' Warb. * ''Terminalia kaiseriana'' F.Hoffm. * ''Terminalia kajewskii'' Exell * ''Terminalia kanchii'' Dhabe * ''Terminalia kangeanensis'' Slooten * ''Terminalia katikii'' Coode * ''Terminalia kilimandscharica'' Engl. * ''Terminalia kjellbergii'' Exell * ''Terminalia kleinii'' (Exell) Gere & Boatwr. * ''Terminalia kuhlmannii'' Alwan & Stace * ''Terminalia kumpaja'' R.L.Barrett * ''Terminalia laeteviridis'' Gilg & Ledermann ex Engl. * ''Terminalia latifolia'' Sw. * ''Terminalia latipes'' Benth. * ''Terminalia laxiflora'' Engl. * ''Terminalia leandriana'' H.Perrier * ''Terminalia leiocarpa'' (DC.) Baill. * ''Terminalia litoralis'' Seem. * ''Terminalia longespicata'' Slooten * ''Terminalia lucida'' Hoffmanns. ex Mart. * ''Terminalia lundquistii'' Exell * ''Terminalia luteola'' A.C.Sm. * ''Terminalia macadamii'' Exell * ''Terminalia macrantha'' Rojo * ''Terminalia macrophylla'' (Spruce ex Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia macroptera'' Guill. & Perr. * ''Terminalia macrostachya'' (Standl.) Alwan & Stace * ''Terminalia maestrensis'' Bisse * ''Terminalia mameluco'' Pickel * ''Terminalia mantaliopsis'' Capuron * ''[[Terminalia mantaly]]'' H.Perrier * ''Terminalia maoi'' Dhabe * ''Terminalia megalocarpa'' Exell * ''Terminalia megalophylla'' (Van Heurck & Müll.Arg.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia melanocarpa'' F.Muell. * ''Terminalia menezesii'' Mendes & Exell * ''Terminalia microcarpa'' Decne. * ''Terminalia modesta'' Tul. * ''Terminalia molii'' Exell * ''Terminalia molinetii'' M.Gómez * ''Terminalia mollis'' M.A.Lawson * ''Terminalia morobensis'' Coode * ''Terminalia muelleri'' Benth. * ''Terminalia myanmarensis'' W.J.Kress & DeFilipps * ''Terminalia myriocarpa'' Van Heurck & Müll.Arg. * ''Terminalia myrtifolia'' (M.A.Lawson) Gere & Boatwr. * ''Terminalia narnorokensis'' H.Perrier * ''Terminalia neglecta'' Bisse * ''Terminalia neotaliala'' Capuron * ''Terminalia nigrovenulosa'' Pierre * ''Terminalia nipensis'' Alain * ''Terminalia nitens'' C.Presl * ''Terminalia nitidissima'' Rich. * ''Terminalia novocaledonica'' Däniker * ''Terminalia obidensis'' Ducke * ''Terminalia oblonga'' (Ruiz & Pav.) Steud. * ''Terminalia oblongata'' F.Muell. * ''Terminalia ochroprumna'' (Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia oliveri'' Brandis * ''Terminalia ombrophila'' H.Perrier * ''Terminalia orbicularis'' Engl. & Diels * ''Terminalia oreadum'' Diels * ''Terminalia orientensis'' Monach. * ''Terminalia oryzetorum'' Craib * ''Terminalia oxycarpa'' Mart. * ''Terminalia oxyphylla'' Miq. * ''Terminalia pachystyla'' Borhidi * ''Terminalia pallida'' Brandis * ''Terminalia pallidovirens'' (Cuatrec.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia paniculata'' Roth * ''Terminalia papuana'' Exell * ''Terminalia parvifolia'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia parvula'' Pamp. * ''Terminalia pedicellata'' Nanakorn * ''Terminalia pellucida'' C.Presl * ''Terminalia pendula'' (Edgew.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia pennyana'' Anozie * ''[[Terminalia perrieri]]'' Capuron * ''Terminalia petiolaris'' A.Cunn. ex Benth. * ''Terminalia phaeocarpa'' Eichler * ''Terminalia phanerophlebia'' Engl. & Diels * ''Terminalia phellocarpa'' King * ''Terminalia phillyreifolia'' (Van Heurck & Müll.Arg.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia plagata'' Merr. * ''Terminalia platyphylla'' F.Muell. * ''Terminalia platyptera'' F.Muell. * ''Terminalia polyantha'' C.Presl * ''Terminalia polycarpa'' Engl. & Diels * ''Terminalia porphyrocarpa'' F.Muell. ex Benth. * ''Terminalia procera'' Roxb. * ''Terminalia prostrata'' Pedley * ''Terminalia prunioides'' M.A.Lawson * ''Terminalia psilantha'' A.C.Sm. * ''Terminalia pteleopsoides'' Exell * ''Terminalia pterocarpa'' Melville & P.S.Green * ''Terminalia pterocarya'' F.Muell. * ''Terminalia pulcherrima'' (Exell & Stace) Gere & Boatwr. * ''Terminalia quintalata'' Maguire * ''Terminalia ramatuella'' Alwan & Stace * ''Terminalia randii'' Baker f. * ''Terminalia reitzii'' Exell * ''Terminalia rerei'' Coode * ''Terminalia rhopalophora'' Capuron * ''Terminalia richii'' A.Gray * ''Terminalia riedelii'' Eichler * ''Terminalia rivularis'' (Gagnep.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia rostrata'' Fosberg & Falanruw * ''Terminalia rubiginosa'' K.Schum. * ''Terminalia rubricarpa'' Baker f. * ''Terminalia rufovestita'' Capuron * ''Terminalia sambesiaca'' Engl. & Diels * ''Terminalia samoensis'' Rech. * ''Terminalia schimperiana'' Hochst * ''Terminalia scutifera'' Planch. ex M.A.Lawson * ''Terminalia sepicana'' Diels * ''Terminalia septentrionalis'' Capuron * ''Terminalia sericea'' Burch. ex DC. * ''Terminalia seyrigii'' (H.Perrier) Capuron * ''Terminalia shankarraoi'' Dhabe * ''Terminalia × silozensis'' Gibbs * ''Terminalia simulans'' A.C.Sm. * ''Terminalia slooteniana'' Exell * ''Terminalia soembawana'' Slooten * ''Terminalia solomonensis'' Exell * ''Terminalia spinosa'' Engl. * ''Terminalia steenisiana'' Exell * ''Terminalia stenostachya'' Engl. & Diels * ''Terminalia strigillosa'' A.C.Sm. * ''Terminalia stuhlmannii'' Engl. * ''Terminalia suaveolens'' (Eichler) Gere & Boatwr. * ''Terminalia subacroptera'' Domin * ''Terminalia subserrata'' H.Perrier * ''Terminalia subspathulata'' King * ''Terminalia sulcata'' Tul. * ''Terminalia superba'' Engl. & Diels * ''Terminalia supitiana'' Koord. * ''Terminalia supranitifolia'' Byrnes * ''Terminalia surigaensis'' Merr. * ''Terminalia tetrandra'' (Danguy) Capuron * ''Terminalia tetraphylla'' (Aubl.) Gere & Boatwr. * ''Terminalia tetraptera'' (Wickens) Gere & Boatwr. * ''Terminalia travancorensis'' Wight & Arn. * ''Terminalia trichopoda'' Diels * ''Terminalia tricristata'' Capuron * ''Terminalia triflora'' (Griseb.) Lillo * ''Terminalia tristis'' Gilg & Ledermann ex Engl. * ''Terminalia tropophylla'' H.Perrier * ''Terminalia uleana'' Engl. ex Alwan & Stace * ''Terminalia ulexoides'' H.Perrier * ''Terminalia urschii'' H.Perrier * ''Terminalia valverdeae'' A.H.Gentry * ''Terminalia vermae'' M.Gangop. & Chakrab. * ''Terminalia virens'' (Spruce ex Eichler) Alwan & Stace * ''Terminalia viridiflora'' (Ducke) Gere & Boatwr. * ''Terminalia vitiensis'' A.C.Sm. * ''Terminalia welwitschii'' * ''Terminalia whitmorei'' Coode * ''Terminalia yapacana'' Maguire * ''Terminalia zeylanica'' Van Heurck & Müll.Arg. * ''Terminalia zollingeri'' Exell == Jereo koa == * ''[[Terminalia]]'' 5s6h92tj5b6hl7v0ln7s13w65wgskvp