Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 870 5588467 5566749 2026-07-07T08:46:13Z Buli 2648 5588467 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] Киро Глигоров [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] |image = Киро Глигоров 03 (28-01-1993).jpg |office = [[Претседател на Македонија|1. Претседател на Македонија]] |deputy = [[Љупчо Георгиевски]] (според [[Устав на Република Македонија|уставот на Р.М.]]) |term_start = [[27 јануари]] [[1991]] |term_end = [[19 ноември]] [[1999]] |predecessor = нема |successor = [[Борис Трајковски]] |office1 = Претседател на [[Собрание на СФРЈ|Собранието на СФРЈ]] |term_start1 = 1974 |term_end1 = 1978 |predecessor1= [[Мијалко Тодоровиќ]] |successor1 = [[Драгослав Марковиќ]] |office2 = Сојузен секретар за финансии |term_start2 = 1962 |term_end2 = 1967 |predecessor2= [[Никола Минчев]] |successor2 = [[Јанко Смоле]] |birth_date = {{birth date|1917|05|03|df=y}} |birth_place = [[Штип]], [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|Окупирана Македонија]] |death_date = {{Death date and age|2012|01|01|1917|05|03|df=y}} |death_place = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] |profession = [[Правник]] |party = [[Сојуз на комунистите на Македонија]] (реформирани комунисти), [[СДСМ]] |spouse = {{marriage|[[Нада Глигорова]]|1943|2009|end=починала}} |children = {{hlist|[[Владимир Глигоров|Владимир]]|Лилјана|Донка}} |alma_mater = |occupation={{hlist|[[Економија|Економист]]|[[Политика|политичар]]|[[Држава|државник]]}} |signature = Kiro Gligorov signature.svg }} {{multiple image<!-- begin stack of images, scroll down for article --> |direction = vertical | width = 250 |image1 = Makedonija obedineta ASNOMci.jpg|caption1 = Документ со кој Глигоров се посочува како деец на групата (т.н сепаратисти и автономисти) која се залагала за ослободување и обединување на Македонија.<br> |image2 = | image3 =|caption3 =<br> }}<!-- End stack of images, article text starts below --> '''Киро Глигоров''', родено име '''Киро Панчев''' ([[Штип]], {{роден на|3|мај|1917}} — {{починат во|Скопје}}, {{починат на|1|јануари|2012}}) — [[Македонија|македонски]] активист на македонското студентско и комунистичко движење, записничар на [[Прво заседание на АСНОМ|Првото заседание]] на [[АСНОМ]] во 1944 година, македонски и [[Југославија|југословенски]] економист, [[политичар]] и државник, прв претседател на самостојна и независна [[Република Македонија]]. Во [[февруари]] [[1990]] година се вклучил во Македонскиот форум за подготовка на македонска национална програма. Глигоров активно учествувал во работата на овој форум на кој се разгледувала ситуацијата во југословенската федерација и можностите за разврската со осамостојување на [[Социјалистичка Република Македонија]]. По изгласувањето на [[Ден на независноста на Македонија|Декларацијата за сувереност на државата]], на [[25 јануари (настани)|25 јануари]] 1991 година, Глигоров бил избран за прв претседател на самостојна и суверена [[Република Македонија]] од страна на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]] на [[27 јануари (настани)|27 јануари]] 1991 година. На [[7 март (настани)|7 март]] му го доверил мандатот на [[Никола Кљусев]] за образување на првата влада. Глигоров имал активна улога во процесот на политичкото осамостојување на Македонија и нејзиното меѓународно признавање. Така тој бил автор на прашањето поставено на [[Референдум во Македонија, 1991|референдумот]] одржан на [[8 септември]] [[1991]] година: „''Дали сте за суверена и самостојна држава Македонија со право да стапи во иден Сојуз на суверените држави на Југославија?''“<ref name="ReferenceA">Стојан Андов, „Зошто Глигоров инсистираше на вториот дел од референдумското прашање?“, Фокус, број 1058, 15.1. 2015, стр. 44-45.</ref> Според тврдењето на тогашниот претседател на Собранието на Република Македонија, [[Стојан Андов]], во [[август]] 1991 година тој имал долг и тежок разговор со претседателот на Република Македонија, Киро Глигоров (кој бил автор на референдумското прашање), убедувајќи го да го избрише вториот дел од [[референдум]]ското прашање. Плашејќи се од воената интервенција од страна на [[ЈНА]], Глигоров останал на својата формулација на референдумското прашање.<ref>Стојан Андов, „Зошто Глигоров инсистираше на вториот дел од референдумското прашање?“, Фокус, број 1058, 15.1. 2015, стр. 45-46.</ref> По успешно одржаниот референдум, Глигоров излегол на [[Плоштад Македонија|плоштадот „Македонија“]] и со восхит ги поздравил насобраните граѓани. По донесувањето на [[Устав на Македонија|Уставот]], сите активности за меѓународното признавање на Македонија ги презел претседателот Киро Глигоров. На [[16 декември]] [[1991]] година, Советот на министрите на [[Европска заедница|Европската заедница]] (сегашната [[Европска комисија]]) донел одлука да ја признае независноста на оние републики од [[СФРЈ]] кои ќе побараат признавање, но кои ги исполнуваат условите поставени од страна на Европската заедница. Притоа, републиките на СФРЈ кои барале меѓународно прзнавање, со помош на претседавачот на Конференцијата за Југославија, ги проследиле пријавите до Арбитражната комисија (предводена од франускиот правен експерт [[Робер Бадентер]]), која требало да даде мислење пред да се донесе дефинитивната одлука за признавање. [[Претседател на Република Македонија|Претседателот на Република Македонија]], Киро Глигоров, навреме ја поднесол пријавата за меѓународно признавање, а Арбитражната комисија подготвила прелиминарен текст којшто го испратила до Република Македонија. Во мислењето на Арбитражната комисија (точката 2а) се изразувала одреден сомнеж во однос на желбата на Македонија за стекнување независност, предизвикан од вториот дел на референдумското прашање. Поради тоа, на [[11 декември]], во весникот „[[Нова Македонија]]“, претседателот Глигоров објавил реакција поради прелиминарното решение на Арбитражната комисија. Во писмото испратено до Бадентер, Глигоров го опишал доследното, последователно донесување правни акти за независноста на Македонија и дал објаснување за вториот дел од референдумското прашање - неговото убедување дека состојбата во СФРЈ ќе се смири со посредство на меѓународната заедница и дека ќе се создаде нов сојуз на републиките.<ref name="ReferenceA"/> При приемот на [[Република Македонија]] во членство во [[Обединети Нации|Обединетите Нации]], под референцата ''Поранешна Југословенска Република Македонија'', го одржал првиот говор пред Генералното собрание на [[Обединети Нации|Обединетите Нации]] на [[7 април (настани)|7 април]] [[1993]] година. На општите претседателски избори со мнозинство гласови повторно бил избран за претседател на Републиката, [[16 октомври]] [[1994]] година. На [[13 септември]] [[1995]] година во седиштето на [[Обединети Нации|Обединетите Нации]] била потпишана Привремената спогодба за нормализација на односите со Грција. На [[2 октомври (настани)|2 октомври]], во Белград го потпишал договоор за признавање со [[Сојузна Република Југославија]], а следниот ден, на [[3 октомври (настани)|3 октомври]] 1995 година, врз [[Атентат врз Киро Глигоров|Глигоров бил извршен атентат]] во Скопје. По неколкумесечното лекување, на [[10 јануари (настани)|10 јануари]] [[1996]] година Глигоров се вратил на својата претседателска должност. Во [[Хелсинки]] со свечена изјава на Глигоров било потврдено пристапувањето на [[Република Македонија]] кон Завршниот документ на [[КЕБС]], на [[29 мај (настани)|29 мај]] 1996 година. Глигоров за своето успешно, конструктивно водење и регулирањето на меѓународните односи на македонската држава бил добитник на бројни меѓународни награди и признанија. По говорот на Универзитетот во [[Питсбург]], [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] бил прогласен за почесен доктор на Универзитетот, на [[21 септември (настани)|21 септември]] [[1997]] година. На [[5 јануари]] [[1998]] година во [[Неапол]] му била врачена Средоземната награда за мир. По истекот на вториот претседателски мандат, го отстапил претседателското место на новоизбраниот кандидат [[Борис Трајковски]]. Глигоров бил оженет со [[Нада Глигорова]], ќерка на [[Стојан Мишев]]. Киро Глигоров бил најстариот македонски политички функционер. На [[17 ноември (настани)|17 ноември]] 1999 година, кога завршил неговиот втор претседателски мандат, тој имал 82 години, а во 2000 година Гинисовата книга на рекорди го забележала Глигоров како најстар претседател на држава во светот. Глигоров починал во длабока старост — 94 години, на [[1 јануари (починале)|1 јануари]] 2012 година во својот дом во [[Скопје]]. ==Потекло== {{Triple image|center|Stip-kraiXIXv.jpg|310|Emir Kucuk Sultanov Most vo 1919.jpg|330|Štip stara razglednica.jpg|350|Штип кон крајот на 19 век|[[Емир Ќучук Султанов мост]]|Стара разгледница од Штип}} ===Штип === {{Главна|Штип}} [[Штип]] е еден од најстарите градови во Македонија. Градот е сместен меѓу висините на Исарот, Мерите и Кумлакот. Малата река [[Отиња]] (долга 3 км) тече низ центарот на Штип и го дели на два дела. Исто така, низ Штип поминува и реката [[Брегалница]]. Отиња се влева во реката [[Брегалница]], во југозападниот дел на градот, во Штипско [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]. Составен дел на градот Штип е [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], кое се наоѓа во јужниот дел на градот, во клисурата на Брегалница, веднаш зад Исарот, на патниот правец кон [[Радовиш]]. Во [[1837]] година, Штип веќе имал 17 000 жители, а во [[1899]] година, 20 900 жители.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40 и 46.</ref>. Во [[1830]] година, во Штип било отворено првото училиште на македонски народен јазик, а во [[1868]] година, [[Јосиф Ковачев]] ([[1839]]-[[1898]]) го отворил првото педагошко училиште. Нешто подоцна, во [[1872]] година започнало со работа првото народно читалиште ''"Дејателност"''. При крајот на [[19 век]], од [[1894]] до [[1896]] година, во училиштето (изградено во [[1872]] година) во [[Ново Село (Штип)|Ново Село]] предавал [[Гоце Делчев]], идеологот на македонското националноослободително револуционерно движење.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10.</ref><ref>[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=243 Историја на Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Семејство === [[Податотека:Mihailo Apostolski with his wife Cveta and Kiro Gligorov in Ljubljana.jpg|мини|Киро Глигоров со својата сестра [[Цвета Апостолска|Цвета]] и нејзиниот сопруг [[Михајло Апостолски]] во Љубљана, околу 1940/41|лево|284x284пкс]] Киро Глигоров е роден на [[3 мај]] [[1917]] година во [[Штип]]. Потекнува од просечно македонско семејство за тоа време. Татко му бил занаетчија а мајка му домаќинка. По презиме, Глигоров е роден како ''Панчев'', но бидејќи татко му бил бојаџија честопати во градот неговото семејство ги нарекувале и како ''Бојаџиески''. Кога наполнил доволно години за да посетува училиште, односно во [[1924]] година, директорот на тогашното српско основно училиште во [[Штип]] му го променил името и презимето како ''Ќирило Глигоровиќ''. Со такво име тој се задржал сè до [[1941]] година. Од [[1928]] година се запишал на тогашната прогимназија во [[Штип]], каде некое време работел како библиотекар. Истото го завршил во [[1932]] година. Своето средно образование го продолжил во [[Скопје]] на Машката гимназија (1932-1936), каде станал и член на гимназискиот кружок. По матурирањето, Глигоров се запишал на [[Правен факултет - Белград|Правниот факултет во Белград]], каде што студирал во периодот помеѓу [[1936]]–[[1940]] година. Во престолнината на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]], тој се вклучил како член, а извесно време и како секретар на [[Културно-уметничко друштво „Вардар“|Културно-уметничкото друштво „Вардар“]]. Заедно со загрепските членови на [[Културно-уметничко друштво „Вардар“|Културно-уметничкото друштво „Вардар“]] учествувал во [[МАНАПО|Македонското народно движење]], а за време на летниот одмор и во дејноста на Студентската колонија во [[Охрид]]. Како студент од трета година, во настанатата провала од страна полицијата, тој за првпат бил уапсен, но поради немање докази бил ослободен. Во затворот ја составил песната ''„Ленка“'' што останала многу популарна и во текот на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|Народноослободителната борба во Вардарска Македонија]]. == Во време на Втората светска војна == === Влегување во КПЈ === [[Податотека:Štab X srpske brigade.jpg|мини|десно|Штабот на X-тата српска бригада, Црна Трева, 25 август 1944. Трет од десно е Киро Глигоров, борец од [[Трета македонска ударна бригада|III македонска бригада]].]] По завршувањето на студиите во [[Белград]], Глигоров кратко време работел како приправник во некоја канцеларија во [[Белград]]. Но, кога на [[6 април]] [[1941]] година [[Белград]] бил бомбардиран од страна на [[Нацистичка Германија]], Глигоров се вратил во [[Скопје]]. Овде, се вработил во „Вардар Банка“ како правник, а потоа и сам отворил адвокатска канцеларија. На оваа позиција се задржал многу малку, бидејќи бил наклеветен од страна на некој соработник дека бил опасен „србин“. Така, по вторпат тој бил приведен како [[комунизам|комунист]]. По пуштањето од притвор, Глигоров активно се вклучил во антифашистичкиот илегален отпор, соработувајќи со [[Кузман Јосифовски - Питу]]. === Формирање на АНОК === Во есента [[1943]] година бил формиран [[Антифашистички народноослободителен комитет|Антифашистичкиот народноослободителен комитет]], по иницијатива на [[КПЈ]]. Глигоров во [[АНОК]] се вклучил преку [[Кузман Јосифовски - Питу]]. Оваа организација дејствувала како еден вид прв зачеток на подоцнежната власт. На состаноците кои ги одржувале заедно со другите членови на [[АНОК]], тематски најмногу се разгледувало прашањето околу создавање на македонска држава во составот на [[Југославија]]. По разгледувањето на објавувањето на [[Манифест на Главниот штаб на НОВ и ПОМ|Манифестот на Главниот штаб на НОВ и ПОМ]], во октомври 1943 година, АНОК изразил несогласност со југословенската концепција и целите на борбата, застапувајќи се за [[Обединета Македонија|обединување на деловите на Македонија]] во единствена борба за слобода. Приговорот на АНОК на Манифестот, во вид на писмо до [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]) го формулираат Глигоров и [[Благој Хаџипанзов]] во декември 1943 година. Негативната реакција на овој ''Приговор'' членовите на АНОК ја чувствувале и долго по [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободувањето на Македонија]]. Истата година Глигоров се оженил со Нада, со која имал две ќерки и еден син. ===Антифашистичко Собрание за Народно Ослободување на Македонија=== {{Главна|Антифашистичко Собрание за Народно Ослободување на Македонија}} {{double image|right|GEDC1219.JPG|160|Споменик на АСНОМ.JPG|280|Детаљ од споменикот - Глигоров |Поглед кон споменикот АСНОМ, Глигоров првиот од лево во горниот ред}} [[Податотека:Монастырь Прохор Пчиньский.JPG|мини|десно| Прохор Пчински]] Во почетокот на мај [[1944]] година, Киро Глигоров за првпат излегол во партизани. Истовремено, како член на [[АНОК]], заедно со уште осум членови, бил повикан да се вклучи во подготовката за [[АСНОМ]]. Така, Глигоров станал член а подоцна и секретар на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]], каде работел во подготовка за изготвување на политичкиот реферат.<ref>„Список на членови на АСНОМ во дневниот весник „Нова Македонија“ од 3 август 2004.“</ref> На Првото заседание на [[АСНОМ]], кое се одржало на [[2 август]] [[1944]] година во [[Манастир Свети Прохор Пчински|манастирот Прохор Пчински]], тој го водел записникот од истото заседание, а бил избран и за член на [[АВНОЈ]]. Истата година присуствувал на островот [[Вис]] како претставник на [[Македонија]] на заседанието на [[АВНОЈ]]. По враќањето од Вис, тој прво се упатил во [[Белград]], кој веќе бил ослободен, а потоа во [[Скопје]]. На Второто заседание на [[АСНОМ]], кое се одржало од [[28 декември]] до [[31 декември]] [[1944]] година во [[Скопје]], Глигоров исто така зел учество. На тоа заседание тој прво бил избран во [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]] а потоа и како повереник за финансии при [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]].<ref>„Интервју на Киро Глигоров за Утрински Весник“</ref> == Во времето на Југославија == Во Белград, бил определен за помошник на генералниот секретар на Претседателството на Владата на [[Федеративна Народна Република Југославија]], во периодот помеѓу [[1945]]–[[1947]] година, а потоа бил помошник-министер за финансии во перидот 1947–1952 година. По оваа година извршувал повеќе функции: помошник-претседател на Стопанскиот совет на Владата на [[Федеративна Народна Република Југославија]] (1952–1953), заменик-директор на Сојузниот завод за стопанско планирање (1953–1955), секретар за стопанство – координатор во Сојузната влада (1956), секретар на Секретаријатот на СИС за општостопански работи и истовремено бил избран за член на Централниот комитет на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Сојузот на комунистите на Југославија]] (1956–1962). Станал сојузен секретар за финансии (1962–1967), а по [[Земјотрес во Скопје, 1963|земјотресот во Скопје]] бил задолжен од СИС за изработка на програма за обновата на разурнатиот град, како и за спроведување на првите стопански реформи во 1965 година. Во периодот помеѓу 1967-1969 година ја извршувал должноста потпретседател на СИС, а потоа станал член Претседателството на ЦК на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Сојузот на комунистите на Југославија]] и на Извршното биро, во периодот помеѓу 1969–1971 година. Од 1971 до 1972 година бил член на Претседателството на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]], а во периодот помеѓу 1974 – 1978 година бил претседател на Собранието на [[СФРЈ]]. Пред пензионирањето во периодот помеѓу 1978 – 1987 година бил член на Советот на Федерацијата. Во 1987 година се пензионирал, меѓутоа бил ангажиран во тимот за реферми на претседателот на СИС [[Анте Марковиќ]]. == Враќање во Македонија == По завршувањето на ангаржманите на Киро Глигоров во комисијата на [[Анте Марковиќ]] за реформи, на Денот на републиката, [[29 ноември]] во [[Белград]], покрај повеќето политички лидери од цела република, на таа церемонија присуствувале Глигоров и членот на [[Централен Комитет на СКМ|Централниот Комитет на СКМ]], [[Петар Гошев]]. Таму тој официјално го поканил на Глигоров да членува во неговата ''Комисија'' и ''Форум'' за спроведување на веќе започнатите реформи најавени во [[Македонија]]. Така, тој ја прифатил оваа понуда, чија работа завршила безуспешно во целина поради недостаток на време. Во тоа време веќе бил започнат процесот за воведување на повеќепартиски систем во [[Македонија]]. == Претседател на Република Македонија == {{главна|Претседател на Република Македонија}} {{quote|'''„Да бидеме свои на своето. Да бидеме широко отворени кон светот, како целосно независен, рамноправен и творечки субјект.“'''|''Киро Глигоров''}} Во [[1989]]-[[1990]] година, кога завршува [[социјализам|социјалистичкото уредување]], кога [[СФРЈ]] се распаднала и кога на просторите на [[СФРЈ]] имало воени дејствија, во [[Република Македонија]] се втемелуво партиски плурализам и се одржале првите повеќепартиски избори. Пред да биде составена експертската влада на [[Никола Кљусев]], во [[Македонија]] за прв претседател бил избран Киро Глигоров. === Избор за прв претседател на Република Македонија ([[1991]]-[[1994]]) === Со воведување на повеќепартискиот систем во [[Македонија]], започнало мегупартиските консултации околу предлагање на личност за кандидат за [[претседател на Република Македонија]]. Таква функција дотогаш во [[Македонија]] не постоело. Така, биле установени Амандмани на Уставот на [[СР Македонија]], кои го навестиле конституирањето на [[Македонија]] како суверена држава. Тогаш било одржана седница помеѓу трите најголеми политички партии во [[Македонија]]: [[СКМ]]-[[ПДП]] (реформирани комунисти), [[ВМРО-ДПМНЕ]] и [[Сојуз на Рефромски сили на Македонија|Сојузот на Рефромските сили на Македонија]]. По неуспешната идеја кандидат за [[претседател на Република Македонија]] да биде митрополитот Скопски и Повардарски ''Михаил'', тоа му било понудено на Киро Глигоров. Така, во почетокот на новата [[1991]] година, односно десет дена по конституирањето на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Македонија]], на дневен ред дошло и расправата околу изборот за претседател на [[Социјалистичка Република Македонија]]. По првото тајно гласење, Киро Глигоров не ги добил потребните две третини од гласовите, поради немање поддршка од страна на [[ВМРО-ДПМНЕ]] и [[ПДП]]. Тогаш, тој добил 60 од потребните 80 гласови за избор на претседател. Но, по само три дена, [[ВМРО-ДПМНЕ]] излегла со соопштение дека ќе ја подржи кандидатурата на Глигоров само доколку за потпреседател и премиер на државата биде избран личност кој е член на нивната партија. Така, на [[27 јануари]] [[1991]] година, на седницата на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]], со 114 гласови “''ЗА''“ , Киро Глигоров бил избран за прв [[претседател на Република Македонија]]. На [[7 март]] му го доверил мандатот на експертската влада на [[Никола Кљусев]]. === Започнување на немирите и војната во СР Југославија === Во почетокот на [[1991]] година дошло до тотално распаѓање на комунистичка [[СФРЈ]]. Но, целата југословенска јавност станувала се позагрижена поради конфликтите кои се заострувале помеѓу јужнословенските народи. Со избувнуивањето на немирите на [[Косово]], а подоцна и на [[Плитвички Езера|Плитвичките Езера]] во [[Хрватска]] и [[Вуковар]], во залудна ситуација влезе и [[Македонија]] со испраќање на војници на бојните полиња. Подоцна започнал и протестот на мајките кои нивните синови ги испратиле во [[Босна]], каде Киро Глигоров се залагал и ги уверувал дека македонските војници ќе бидат вратени назад во својата матична земја. Самиот Глигоров во овој конфликт се залагал за што е можно побрзо повлекување на [[ЈНА]] од просториите на [[Македонија]], и сето тоа да протече без никакви инциденти. На [[28 март]] Глигоров учествувал на самитот на претседателите на југословенските републики во врска со зачувување на пријателските односи помеѓу словенскиот народ, а подоцна, на [[6 јуни]] [[1991]] година била предложена Платформа помеѓу Глигоров и [[Алија Изетбеговиќ|Изетбеговиќ]]. Истоивремено, Глигоров, како претседател на Македонија директно учествувал со генералот Анџиќ во врска со начинот за повлекување на [[ЈНА]] од [[Македонија]]. Така, бил постигнат договор според кој дислокацијата на [[ЈНА]] од [[Македонија]] требало да се заврши до [[15 април]] [[1992]] година. Во овој поглед, Глигоров имал голем придонес околу зачувувањето на мирот и стабилноста во [[Македонија]]. === Референдум за независност === {{главна|Референдум 1991}} [[Република Македонија]] со референдумот кој се одржал на [[8 септември]] прогласи независност. По овој повод претседателот на [[Република Македонија]] Киро Глигоров ги поздравил насобраната толпа луѓе со следниве зборови: ''„Граѓани и граѓанки на Македонија дозволете вечерва на вас и на сите граѓани и граѓанки на Македонија, да ви ја честитам слободна, суверена и самостојна Македонија“''. === Домашна и меѓународна политика === [[Податотека:Киро Глигоров и Жак Делор 03 (28-01-1993).jpg|мини|десно|Претседателот Глигоров со [[Претседател на Европската комисија|претседателот на Европската комисија]], Жак Делор, 28 јануари 1993]] * Веднаш по прогласувањето на независноста на [[Република Македонија]], Киро Глигоров, како [[претседател на Република Македонија]], кон крајот на септември и почетокот на октомври учествувал на Конференцијата за Југославија која се одржала во [[Хаг]], [[Холандија]], каде се расправало повторно околу можноста за зачувување на мирот и стабилноста на [[Балкан]]от. * По усвојувањето на новиот [[Устав на Република Македонија]] на [[17 ноември]], претседателот Глигоров веќе на [[2 декември]] упатил писмо до шефовите на странските држави и влади со барање да ја признаат независноста на [[Република Македонија]] * На [[26 јануари]] [[1992]] година претседателот Глигоров за првпат, како претседател ги посетил [[САД]] и [[Канада]], а притоа учествувал и на состанок во [[ООН]] каде била разгледувана можноста околу влегувањето на [[Република Македонија]] во таа организација * На [[1 април]] [[1992]] година повторен собир на претседателите на поранешните југословенски републики во [[Брисел]] * На [[26 август]] [[1992]] година Глигоров ја предводил македонската делегација на [[Лондонска мировна конференција|Лондонската мировна конференција]] * На [[7 април]] [[Република Македонија]] стана полноправна членка на [[ООН]], каде претседателот Глигоров одржал говор на седницата на Генералното собрание на ООН * На [[6 август]] во [[Њу Орлеанс]], [[САД]], на Глигоров му било врачено одликувањето на ''Американската адвокатска асоцијација'' за придонес во унапреднувањето на правото и за развој на демократијата. Оваа награда претставувала и прва за еден претседател или политичар од источноевропските земји. === Улога на Глигоров во преговорите за името со Република Грција === {{главна|Спор за името помеѓу Македонија и Грција}} Веднаш по осамостојувањето и прогласувањето на независност на [[Република Македонија]], во[[Република Грција]] се кренала тензија околу новата држава на [[Балкан]]от, посебно околу нејзиното матично име и знаме. Во овие преговори, активно учество заземал и Киро Глигоров. Така, кон крајот на [[1992]] и почетокот на [[1993]] година, тој, по покана од францускиот претседател [[Франсоа Митеран]], бил во работа на [[Франција]], каде на францускиот претседател директно му го објаснил проблемот околу името на [[Република Македонија]]. Веднаш по преговорите со францускиот претседател, Киро Глигоров имал состанок со министерот за надворешни работи на [[Австрија]], [[Алојз Мок]], кој „сакал“ [[Австрија]] да биде ставена како посредник меѓу преговорите за името. Но, преговорите престанале, откако од [[Република Македонија]], на чело со претседателот Глигоров, бил одбиен предлогот на Мок државата да се вика ''„Централна Балканска Република“''. На [[12 април]] [[1993]] година, согласно мандатот даден од Генералниот Секретар на ООН, [[Бутрос Гали]], [[Сајрус Венс]] и [[Лордот Овен]] ја започнале посредничката улога во преговорите за името. Подоцна, на [[11 мај]] Глигоров се сретнал со [[Бутрос Гали]], каде во присуство на медијаторите Овен и Венс било понудено решението ''„Поранешна југословенска Република Македонија (ПЈРМ)“''. По изборите во [[Грција]], кон [[Македонија]] било воведено економско ембарго, на кој претседателот Глигоров остро ги осудил овие постапки кон јужниот сосед, повикувајќи се во генералното собрание на ООН за изнаоѓање на решение. Подоцна, на [[13 септември]], била склучена времена спогодба за нормализација на односите со [[Грција]]. По поништувањето на ембаргото, од страна на [[Бела куќа|Белата куќа]] во [[САД]] бил предложен нов медијатор, [[Метју Нимиц]], со кој Глигоров директно имал преговори во [[Рим]], [[Италија]]. Подоцна, Глигоров го преживеал и атентатот извршен врз него во [[Скопје]], каде неговата функција, извесно време ја презел [[Стојан Андов]], кој присуствувал во преговорите. === Втор претседателски мандат (1994-1999) === {{Поврзано|1=Македонски претседателски избори, 1994}} Во текот на октомври [[1994]] година во [[Република Македонија]] по првпат се одржале претседателски избори. Киро Глигоров, како кандидат за претседател од [[СДСМ]], повторно бил избран за [[Претседател на Република Македонија]], со освоени 78,4% од гласовите. Негов противкандидат бил познатиот македонски режисер Љубиша Георгиевски, како претседателски кандидат од [[ВМРО-ДПМНЕ]]. Опозициската [[ВМРО ДПМНЕ]] не ги прифатила резултатите од изборите. === Атентат врз претседателот Глигоров === {{главна|Атентат врз Киро Глигоров}} На [[3 октомври]] [[1995]] година врз претседателот на [[Република Македонија]] бил извршен неуспешен обид за атентат. Глигоров го преживеал атентатот со тешки повреди во пределот на главата. На местото на атентатот загинал неговиот возач [[Александар Спировски]], а бил повреден телохранителот на Глигоров, [[Илчо Теовски]]. Исто така, на повредите подоцна им подлегнал и [[Ристо Хаџиманов]], пензионер, кој бил случаен минувач покрај местото на настанот. [[Податотека:Атентат врз Киро Глигоров.jpg|мини|десно|Автомобилот на претседателот по обидот за атентат]] Нападот бил извршен со автомобил-бомба на [[3 октомври]] во 9:50 часот на улицата „Македонија“ пред хотелот "''Бристол''" во [[Скопје]], кога Глигоров со службено возило се движел од неговата резиденција на работното место во [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]]. Бомбата, поставена во автомобил [[АМИ 8]], експлодирала кога автомобилот на претседателот минувал покрај неа. Од силината на експлозијата, ситроенот бил целосно распарчен, а делови од возилото се разлетале наоколу. Експлозивната направа била производство на [[ЈНА]], а содржела еден [[килограм]] [[пластичен експлозив]], со стотици [[Челик|челични]] топчиња кои имаат смртоносно дејство во [[полупречник]] од околу 50 [[Метар|метри]]. [[Автомобил]]от бил намерно избран за поставување на бомба, затоа што има тенок лим кој може од експлозијата да се распадне во повеќе смртоносни шрапнели. Еден таков шрапнел и го убил возачот на претседателот. Нападот дошол по само еден ден откако во [[Скопје]] претстојувал претседателот на [[Србија]], [[Слободан Милошевиќ]], при што претседателите на двете земји постигнале договор за мегусебно признавање на двете земји.<ref>„Атентат-ден потоа“, Киро Глигоров (2002)</ref><ref name="ReferenceB">Стојан Андов, „Голем срам е што не се открија организаторите на атентатот врз Глигоров“, ''Фокус'', број 1043, 2.10.2015, стр. 40-43.</ref><ref>Гроздан Цветковски, „Неодговорната истрага ги сокри атентаторите“, ''Фокус'', број 1043, 2.10.2015, стр. 40-43.</ref> <br /> Ниту нарачателите ниту извршителите на атентатот врз Глигоров сѐ уште не се познати. Во [[1995]] година, по неколку месеци од атентатот, како еден од можните атентатори, разузнавачката служба ги посочила ''„Ослободителната војска на Македонија“'' со седиште во [[Австралија]]. Потоа, тогашниот министер за внатрешни работи како нарачатели ги посочил бугарската „[[Мултигруп]]“, југословенската „[[КОС]]“ итн. „Братиславска врска“, но не се пронајдени тврди докази околу нивната вмешеност во атентатот. Подоцна, водството на бугарската организација ''„Мултигруп“'' лично дошло во посета кај Глигоров за да ги отфрли тие шпекулации.<ref name="ReferenceB"/> Во април [[2008]] година во [[Република Македонија]] дошла информација преку дневните медиуми дека организатор на атентатот била албанската организација ''„Кос“'', но оваа информација не е потврдена.<ref>Извештај на телевизија Канал 5 околу атентатот</ref> За обидот за атентат врз него, Глигоров напишал и автобиографска книга ''„Атентат - ден потоа“'', што ја промовирал во [[2002]] година. === Политика на Глигоров по атентатот === * За време на закрепнување на Киро Глигоров од повредите со кој се здобил, неговата должност ја вршел, според [[Устав на Република Македонија|Уставот на Република Македонија]], тогашниот [[Претседател на Собранието на Република Македонија]], [[Стојан Андов]]. Киро Глигоров официјално на функцијата [[претседател на Република Македонија]] се вратил на [[10 јануари]] [[1996]] година. * На [[8 април]] [[1996]] година била потпишана најавената спогодба помеѓу [[Република Македонија]] и [[СР Југославија]] * На [[25 април]] на меѓународниот форум ''Кан Монтана'' во [[Букурешт]] на Глигоров му била врачена ''Големата награда на Форумот'' * Од 15 до 21 јуни [[1997]] година, Киро Глигоров бил на официјална посета на [[Соединетите Американски Држави]], по покана од претседателот [[Бил Клинтон]] * На [[5 јануари]] [[1998]] година, на Глигоров во [[Неапол]] официјално му била врачена ''Средоземната награда за мир'' * На [[26 јануари]] [[1998]] година, Киро Глигоров бил во официјална посета на [[Русија|Руската Федерација]] по покана од претседателот [[Борис Елцин]] == По завршување на мандатот == Незадоволен од внатрешната и надворешната политика на новата [[Влада на Македонија од 1998|Влада на Македонија]], Глигоров повеќепати јавно реагирал. Во текот на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|Воениот конфликт во Македонија]] тој имал средба со претседателот [[Борис Трајковски]], на која истакнал: ''„Ова е класична окупација и работата треба да се препушти на Армијата – само Армијата е надлежна, има потенцијал и подготвеност да се справи со состојба на окупација на територијата.“'' Во [[2001]] година, бил обновен [[Форум за Македонија|Форумот за Македонија]] во чија активност Глигоров се вклучил. Во повеќе јавни настапи го изразил своето незадоволство од потпишувањето на компромисниот [[Рамковен договор]] и преку Форумот настојувал да се изменат предложените амандмани на [[Устав на Македонија|Уставот]]. Тие состојби свое место нашле во неговите мемоари „[[Македонија е сè што имаме]]“, промовирани во [[Македонска академија на науките и уметностите|Македонската академија на науките и уметностите]] на [[26 април (настани)|26 април]] 2001 година. Ова дело на Глигоров било преведувано и промовирано во повеќе земји од [[Балканот]] и во [[Европа]]. По пензионирањето од активниот политички живот, претседателот Глигоров бил активен преку Фондацијата која го носи неговото име и беше автор на повеќе книги. Заедно со [[Борис Трајковски]], Глигоров во [[2005]] година станал прв носител на „[[Орден на Република Македонија]]. == Смрт== [[Податотека:Kiro-gligorov-povorka-500.jpg|мини|десно|Погребот на Глигоров]] [[Податотека:The grave of Macedonian President Kiro Gligorov at the Butel city cemetery in Skopje.jpg|лево|мини|Гробот на Глигоров во Алејата на великаните на Градските гробишта Бутел во Скопје]] Киро Глигоров починал на возраст од 94 години, на [[1 јануари (починале)|1 јануари]] [[2012]] година, спиејќи во својот дом во [[Скопје]]. Погребот бил извршен на [[3 јануари (починале)|3 јануари]] на градските [[гробишта]] [[Бутел]] во [[Скопје]].<ref>[http://www.plusinfo.mk/vest/28462/Pochina-Kiro-Gligorov Почина Киро Глигоров]</ref> Притоа, била испочитувана неговата последна желба - да има граѓански погреб, без државнички и црковни церемонии. Така, тој бил погребан без високи државни и црковни почести, на [[3 јануари (починале)|3 јануари]] 2012 година, во 13 часот, во Алејата на великаните на градските гробишта ''„Бутел“'' во [[Скопје]]. Претходно, неговото тело било изложено во капелата, а последна почит му оддале стотина луѓе. До ковчегот стоеле неговите најблиски, синот Владимир и ќерките Лилјана и Донка, како и членови од потесното семејство. Во капелата, со Глигоров се простиле и претседателот [[Ѓорге Иванов]], како и началникот на Генералштабот на [[АРМ]], [[Горанчо Котески]], американскиот [[амбасадор]], [[Пол Волерс]], лидерот на [[СДСМ]], [[Бранко Црвенковски]], претставници од сојузот на борците, како и многу граѓани. Ковчегот со посмртните останки од капелата го изнеле најблиските соработници на Глигоров. Покрај синот, двете ќерќи и останатите членови на семејството, во поворката која го испратила до неговиот вечен дом имало многу јавни личности од политичкиот и општествениот живот, дипломати, пратеници, академици. Во негова чест, [[3 јануари (настани)|3 јануари]] бил прогласен за ден на жалост, а знамињата биле спуштени на половина копје. Во спомен на првиот претседател, Киро Глигоров, биле отворени [[Книга|книги]] на жалост на повеќе места, меѓу кои во претседателската вила на [[Водно]], во канцелариите на претседателот, како и во седиштето на [[СДСМ]] и во општинските организации на партијата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=CC4486BB666AC143B07261904C2FA802 |title=„Последна почит за првиот претседател“, ''Утрински весник'' |accessdate=2013-01-06 |archive-date=2012-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120713024523/http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=CC4486BB666AC143B07261904C2FA802 |url-status=dead }}</ref> == Творештво == === Мисли, говори и др. === ==== За раѓањето на македонската држава: ==== {{Цитат|''Како што споменав нејзиното раѓање е дело, за првпат можеби во нашата историја, на нејзиниот народ и ослободителна војска. После Самоила и обидот во средниот век да се формира македонска војска и после низата востанија да се ослободи македонскиот народ и да создаде своја држава тоа се случи со помош на 120 илјадна македонска војска за време на Втората светска војна.''}} ==== За одлуките на АСНОМ, како секретар на иницијативниот одбор: ==== {{Цитат|''Уште тогаш кажавме дека, без оглед на вера, националност и традиции, граѓаните треба да бидат еднакви во сите права и обврски кои ќе ги имаат во новата држава и дека тука не треба да се прави никаква разлика. Се повикувавме на оној познат Проглас на првиот Илинден во Крушево и Крушевската Република, каде што се повикуваа во борба не само малцинствата во Македонија туку и Турците, затоа што и тие беа угнетени од агите и беговите. Така, во асномските одлуки има една многу јасна демократска содржина, дури нема ништо од она што потоа, за жал, стана реалност - да имаме една партија. Со донесените одлуки се обезбедуваше слобода на мислењето, слобода на печатот и слобода на секого да ги кажува своите гледања и мислења и во една демократска атмосфера да можеме да изградиме едно цивилизирано општество.''}} ==== Од претседателскиот инаугуративен говор на 27 јануари 1991 година: ==== {{Цитат|''... ќе бидеме разбрани и почитувани, а нашите интереси респектирани од светот доколку се развиваме како демократско општество, способно да ги уредува внатрешните односи по мирен пат, развивајќи секој вид толеранција - верска, национална, политичка. Ние живееме на балканските простори, на кои се испреплетени многу народи. Секој сака да ја сочува својата самобитност, својата историја и национален дух, а тоа е можно само низ висок степен на разбирање и толеранција и без каков било обид да се загрози соседот, просторите на кои живее и неговите длабоко всадени корени.''}} ==== На прославата по референдумот на 8 септември 1991: ==== {{Цитат|''Да ви честитам слободна суверена и самостојна Македонија''}} ==== За односите со соседите и опседнатоста со историјата: ==== {{Цитат|''Ние со сите наши соседи сакаме да имаме добри, пријателски односи, да имаме што поотворени граници, и да се свртиме кон оние проблеми кои не обединуваат, кои бараат заемна соработка – економска, политичка, и друга... И да ја оставиме историјата на страна. На Балканот, за жал, многу се живее од историјата...'' <ref>(1993)</ref>}} ==== За достоинството:==== {{Цитат|''Најголемо достоинство на нашиот народ е што го сочува мирот, што не влезе во никаква војна, што не носи никаква вина за се она што се случи и што го згрозува целиот свет...'' <ref>10.04.1993, по повод приемот на Р.М. во ОН како „поранешната југословенска Република Македонија</ref>}} ==== За правото на народот да се изјасни дали е за промени: ==== {{Цитат|''Никој не може да му го оспори правото на народот да се изјасни дали е за промени. Од тоа демократско начело не треба никој да стравува. Не гледам кого би го загрозил референдумот. Можеби не за сите амандмани, но можеби за еден добар дел народот ќе каже дека ги прифаќа. Во тоа, инаку, не верувам'' <ref>(2001, Киро Глигоров повика да се одржи референдум за уставните промени)</ref>}} ==== За додавката „поранешната југословенска“: ==== {{Цитат|''Тогаш Велика Британија имаше амбасадор во ОН кој таму бил подолго време. Имал голем авторитет. Се трудел во такви тешки ситуации да најде прифатливо решение. И тој констатирал дека името Македонија не може да се брише, тоа нема да помине и ќе ја искомплицира ситуацијата. Да остане името Македонија, ама нешто мора да се направи и за другата страна за да не изгледаат поразени. И тогаш рекол, еве, ние ништо нема да кажеме неточно, сега се растура Југославија, дека Македонија е поранешна југословенска Република Македонија, ама Република Македонија. Така што, отстапката е многу значајна од грчка страна. А, од наша страна е повеќе чувство дека ете, не сме успеале да го одбраниме нашето уставно име. Тогаш на генералното собрание ние ниту тоа не можеше да го добиеме. Затоа што, мнозинството беше под големо влијание од грчката не само пропаганда, туку и од историски факти кои тие ги пласираа на свој начин. Дека цела Македонија е нивна. Дека ние сме натрапници. Дека сакаме да им го присвоиме културното наследство, имаме територијални претензии, а Грција е членка на НАТО и ЕУ, а таму владее и принцип на солидардност. Така што, ние со тоа не можевме да пробиеме по никоја цена да нема некоја додавка, но додавка која нам не може да ни пречи да се викаме Република Македонија'' <ref>2005</ref>.}} ==== За квазиисториските небулози:==== {{Цитат|''Сериозните историчари се смеат на она што се случува во мојата земја во изминатите години. Историјата е светско богатство, тоа јасно значи дека историското и културното богатство не смее да биде само грчко. Грците сметаат дека ние сакаме да земеме еден дел од нивното историско и културно наследство. Не велам дека овие грижи се неосновани бидејќи има претерувања и од наша страна. Има историчари во мојата земја кои велат дека ние на оваа територија сме биле 2000 години пред Александар Велики. За смеење. Му реков на еден мој пријател дека како што тргнало ќе докажеме дека сме директни потомци на Адам и Ева и ќе докажеме дека Рајот е наш, македонски'' <ref>2009</ref>.}} ==== За подобрувањето на бугарско-македонските односи и нивната иднина:==== {{Цитат|''Пречат разни луѓе на кои не им се бендисува таа работа. За жал. Јас мислам дека тие отношенија ќе бидат и мора да бидат многу блиски. Братски. Има многу Македонци во Бугарија. Се преселувале таму, те од Турци, те од едно, те од друго, те од Грци. И сега е тоа значајно население на Бугарија'' <ref>“ – во интервју за агенцијата БГНЕС, јануари 2010.</ref>.}} ==== Од инаугуралното претседателско обраќање, 27.01.1991 ==== {{Цитат|''...треба да се донесе што побрзо новиот Устав за што јас дадов иницијатива до Собранието, со еден збор да ја престроиме македонската држава и да ја оспособиме да мине низ овие тешки времиња и да биде способен партнер на кој може да се смета, на кој може да му се верува, во кој може да се вложува, да се ризикува, а не да стоиме на периферијата на сите овие настани.''}} ==== 9 мај 1991 година ==== {{Цитат|''Мислам дека со мирна совест можеме да заклучиме дека ниедна Република во Југославија не може ништо да ни забележи дека сме направиле некој потег, да сме сториле нешто што е на нивна штета. Ние ништо друго не бараме, освен во иднина сите други републики да се однесуваат кон позицијата на Македонија и кон нашите цели за кои ќе расправаме на таа маса на таа мировна конференција да се однесуваат со исто почитување и внимание кон сите наши барања.''}} ==== Обраќање во Собранието на 2 септември 1991 ==== {{Цитат|''Ние не сме створени во некоја реторта од некоја коминтерновска, алхемиска работилница и по тој начин создадена некаква нација.... Ние сме тоа што сме со сета наша историја, со сè она што се белези на еден народ кој опстојува со векови, кој денес претставува пример на една модерна нација, и од никого не бараме да тоа да мора да го признае.''}} ==== 10 јануари 1992 ==== {{Цитат|''Република Македонија не може да прифати промена на името со која во него нема да се содржи зборот Македонија... Не се откажуваме од името Македонија. Никој нема право, ниту претседателот на Републиката, ниту Владата, ниту Парламентот да се откажат од името Македонија. За тоа не постои ниту уставна основа ниту политичко или морално право. Последиците од таквата одлука би биле закана за идентитетот на македонскиот народ, за стабилноста на државата и нејзиниот опстанок во реалното опкружување.''}} ==== Од претседателското обраќање, 9 декември 1992 ==== {{Цитат|''...во било која солуција името Република Македонија си останува. Не се менува уставот. Во случај да нè признае Заедницата, што значи тоа признавање да биде од страна на 12-те членови во тој случај и само за надворешна употреба после името Република Македонија во заграда би следела додавката (Скопје). Тоа е отстапката која, во тој случај, би можела да се направи за разрешувањето не само на проблемот на непосредното признавање, брзото и непосредно признавање на нашата држава, туку и за трајни добрососедски односи и соработка со Република Грција.''}} ==== Писмена изјава испратена до лидерите на 12-те земји-членки на ЕЗ ==== {{Цитат|''Подготвеноста на ЕЗ да ја признае Македонија е нешто што само по себе се разбира и претставува обврска на Заедницата кон себе и начелата од кои се раководи. Нејзиното задоцнување го толкуваме како обид да ја увери Грција како своја членка во нужноста на ова признание и да ѝ даде време да се подготви на еден таков чин, имајќи го предвид и консензусот како метод на одлучување, договорен во Мастрихт. Меѓутоа, условувањето на тоа признание со името на нашата држава што ќе биде прифатливо за сите страни е прво, без преседан, потоа води кон одложување на признавањето со сите неповолни последици и опасности на зовриениот простор на бивша Југославија и пошироко, а нашата Република и нашиот народ ги става во неизвесност и во положба што не може ниеден народ да си ја дозволи бидејќи ги доведува во прашање неговиот ИДЕНТИТЕТ и достоинство. Лицитација околу името на една држава, како услов за нејзино меѓународно признавање, е надвор од сите норми на меѓународното право и практика што досега важеле и важат за признавањето на независноста на една држава. Арбитрарноста и лицитирањето околу името значат преземање голема одговорност на дванаесеттемина. Една мала држава со мирољубив народ очекува ЕЗ да си остане верна на самата себе. Би сакал во оваа пригода уште еднаш да подвлечам дека никој не треба да стравува дека однадвор ќе ни биде наметната каква било одлука што не би била прифатлива за нашиот народ.'' <ref>Писмена изјава испратена до лидерите на 12-те земји-членки на ЕЗ (сегашна ЕУ) на 3 мај 1992 година, по состанокот во Гимараеш, кога нивните министри повторно го одложија признавањето на Македонија</ref>}} ==== Од претседателското обраќање, 19 декември 1998 ==== {{Цитат|''Поучени од историското искуство и антиципирајќи ги големодржавните претензии и национални стратегии на соседите било за освојување и за политичко влијание за просторот на кој денес е Република Македонија, се определивме за политика на еквидистанца кон соседите... Голем дел од проблемите во регионот се резултат на историски хипотеки. Република Македонија се залага за откажување од големодржавните аспирации, со почитување на европските стандарди, особено во областа на човековите права и правата на националните малцинства... Владата на Република Македонија со одлуката од 8 февруари го потврди она што го означив како нелегален и нелегитимен чин воспоставување на дипломатски односи со Тајван... Демократијата не е самоволие и анархија... Донесено е решение со кое се откажавме од еден докажан пријател, како што е Народна Република Кина, која во најтешките моменти во нашето меѓународно оспорување, во ниеден момент не го доведе во прашање ни нашето суверено право да имаме држава, нација име и идентитет. Влетавме во неизвесност... Си дозволувам да изнесам оценка: во овој момент во Република Македонија институциите на системот не функионираат така како што треба а нивните меѓусебни односи се нарушени. Затоа беше мојата констатација во јавноста дека во Република Македонија е извршен ’мал државен удар’. Настаните што следеа, само го потврдија тоа''}} ==== Вонредно претседателско обраќање на 23 февруари 1999 ==== {{Цитат|''Република Македонија може да биде горда што се издигна над балканскиот синдром да создава држави со крвта на своите деца.''}} ==== Од претседателското обраќање, 15 април 1999 ==== {{Цитат|''Планираниот и изведен масовен егзодус на Албанците беше со цел да се дестабилизира Република Македонија.}} ===Дела=== Глигоров е автор и на неколку дела, главно пишувани по завршувањето на неговиот мандат како претседател: * ''Македонија е сè што имаме'', 2001 * ''Атентат - ден потоа'', 2002 * ''Виорни времиња : Република Македонија реалност на Балканот'', 2004 * ''Сите југословенски (стопански) реформи'', 2006 ==Одликувања== Во текот на неговата политичка активност, Киро Глигоров бил одликуван со повеќе ордени: * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Orden jugoslovenske zastave1(traka).png|50п]] Орден на југословенското знаме со лента * {{знамеикона|Југославија}}[[Податотека:Order Republic Golden wreath RIB.png|50п]] Орден на Републиката со златен венец * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Order of the brotherhood and unity with golden wreath Rib.png|50п]] Орден Братство и единство со златен венец * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Order of Labour with the red flag RIB.gif|50п]] Орден на трудот со црвено знаме * {{знамеикона|Португалија}}[[Податотека:PRT Order of Prince Henry - Grand Cross BAR.png|50п]] Голем крст на Орденот Принц Хенри * {{знамеикона|Русија}} [[Податотека:Jubilee Medal "65 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945" ribbon.png|50п]] Јубилеен медал 65 години од победата во Големата Татковинска војна 1941-1945 - 16 април 2010 * {{знамеикона|Македонија}} [[Податотека:MKD Order of the Republic of Macedonia BAR.svg|50п]] [[Орден на Република Македонија]] - 2005 * {{знамеикона|Австрија}} [[Податотека:AUT Honour for Services to the Republic of Austria - 3rd Class BAR.png|50п]] Голем сребрен медал со лента за заслуги за Австрија == Занимливости == Поранешниот [[претседател на Република Македонија]], Киро Глигоров бил најстариот македонски политичар, со околу 70 години активност во современата историја на [[Македонија]]. На [[17 ноември]] [[1999]] година, кога завршил неговиот втор претседателски мандат, тој имал 82 години, а во [[2000]] година [[Гинисовата книга]] на рекорди го забележал Глигоров како најстар претседател на држава во светот. Додека бил претседател на [[Република Македонија]], Киро Глигоров бил политичар со убедливо највисок рејтинг во сите анкети на јавното мислење на граѓаните на [[Република Македонија]]. == Цитати за Глигоров == {{Цитат|''Длабоко жалам за смртта на Киро Глигоров, првиот претседател на независна Македонија. Тој беше патриот и вистински државник. Неговата посветеност за самостојноста на Македонија доведе до мирната транзиција во 1990-1991 година, а неговото цврсто водство беше инспирација во годините кога земјата ги надмина огромните потешкотии. Претседателот Глигоров беше пријател на САД и лидер кој имаше визија за својата земја, кој и понатаму ќе служи како пример во Македонија и регионот. Моите мисли и молитви се со неговото семејство и со сите граѓани на Македонија''|'''Хилари Клинтон''' }} {{Цитат|''Киро Глигоров, како учесник во Народноослободителната и Антифашистичка борба и секретар на иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ а подоцна и член на Президиумот на АСНОМ, и како прв претседател на самостојната и независна држава, ќе остане запаметен како човек и политичар кој имал сериозни заслуги и придонеси во ослободувањето, создавањето, меѓународната етаблираност и развојот на Република Македонија. Неговите дела ќе останат запишани во македонската историја и во колективната меморија на нашиот народ и граѓаните на Република Македонија. Нека му е вечна слава!''|'''Никола Груевски'''}} {{Цитат|''Како никој друг со својот придонес ги поврза двата столба на современата македонска државност, АСНОМ 1944 година и 8 Септември 1991 година. Република Македонија под водство на Глигоров се избори за својата независност и меѓународно признавање без војна и крвопролевање, единствена од сите поранешните републики на Југославија...Го обвинуваа дека референдумското прашање од 8 Септември било југоносталгичарски, а мотивите беа сосема спротивни, прашањето беше така поставено за да референдумот успее со сигурност и Македонија со сигурност да стане независна држава. Го обвинуваа и него, а и нас дека сме предавници и плашливци затоа што дозволивме ЈНА да ја напушти Македонија со сето оружје. Неговиот одговор беше толку човечен и логичен: Колку тенкови или камиони вреди еден човечки живот. Нема да дозволам заради куп железо да ни гинат луѓето и да ни страда народот... Впрочем има ли поголем доказ за патриотизмот и храброста од фактот што на претседателот Глигоров му се случи атентат. Обид да му се одземе животот не заради него, туку заради Македонија.''|'''Бранко Црвенковски'''}} {{Цитат|''Киро Глигоров беше политичар, државник, анти-фашист и пред сè голем човек кој работеше за доброто на сите граѓани. Тој не ги затвораше очите пред најтешките одлуки во 90-тите години...Неговото огромно искуство и државничката мудрост се заслужни што единствено Македонија од сите екс ју републики не беше вовлечена во војната. Верувам дека граѓаните на Македонија ќе знаат да го ценат таквиот став на Киро Глигоров. Се сеќавам дека нетолеранцијата и насилството како и национализмот кој произведуваше омраза го доведуваше до очај Киро Глигоров''|'''Богиќ Богичевиќ''' }} {{Цитат|''Киро Глигоров беше државник, политичар. Киро беше политичар, еден од најистакнатите државници од редовите на македонскиот народ во Југославија. И негова огромна заслуга е што Македонија успеа мирно да го преброди распадот на Југославија на мирен начин и во тој период тој настојуваше да се сочува некој вид на заедништво во Југославија да се преобрази од атипичен федеретивен систем во Конфедерација за да се сочува тоа што беше заеднички интереси но за жал беше доцна и не се успеа.''|'''Раиф Диздаревиќ''' }} {{Цитат|''Првиот претседател на независна Македонија има големи заслуги за целосното и мирно отцепување на Република Македонија од поранешната Југославија без конфликт што несомнено придонесе кон конечниот распад на Југославија. Претседателот Глигоров и по осамостојувањето, се залагаше за понатамошното градење на независна држава како и за зачленувањето на Република Македонија во меѓународни организации. Дозволете ми уште еднаш да го изразам моeтo искренo сочувство за загубата на претседателот Глигоров, чие име и дело ќе остане заслужно запишано во историјата на Република Македонија.''|'''Али Ахмети''' }} {{Цитат|''Смртта на поранешниот претседател на Република Македонија, Киро Глигоров е голема загуба за Македонија и за нејзините пријатели во регионот и светот.''|'''Сали Бериша''' }} {{Цитат|''Смртта на поранешниот претседател на Република Македонија, Киро Глигоров е голема загуба за Македонија и за нејзините пријатели во регионот и светот.''|'''Атифете Јахјага''' }} {{Цитат|''Глигоров беше борец за национална кауза кој водеше мудра политика.''|'''Жељу Желев''' }} == Хронолошки преглед на поважните настани од животот на Киро Глигоров== {| style="text-align:center;" class="wikitable" |- ! style="text-align: left;" | Година ! style="text-align: left;" | Месец ! style="text-align: centar;" | Настани |- |align=left|'''<big>1917</big>'''||<small>3 мај</small>||<small>Роден Киро Глигоров во [[Штип]]</small> |- |align=left|<big>'''1924'''</big>||<small>септември</small>||<small>Запишан во прво одделение</small> |- |<big>'''1924-1928'''</big>|| ||<small>Глигоров учи основно училиште во Штип</small> |- |align=left|<big>'''1928-1932'''</big>|| ||<small>Учи во Прогиманзијата во Штип</small> |- |<big>'''1932-1936'''</big>|| ||<small>Учи во машката гиманзија во [[Скопје]]</small> |- |<big>'''1936-1940'''</big>|| ||<small>Студира на Правниот факултет во [[Белград]]</small> |- |<big>'''1939'''</big>||октомври ||<small>Се вработил како правник во адвокатската канцеларија на Михајло Николиќ во Белград</small> |- |<big>'''1941'''</big>||6 април ||<small>Бомбардирањето на Белград, Глигоров го напушта Белград и заминува за Скопје</small> |- |<big>'''1941-1943'''</big>|| ||<small>Глигоров работел како правник во Вардар-банка во Скопје, а подоцна отворил адвокатска канцеларија, во овој период дејствувал како илегалец во соработка со [[Кузман Јосифовски - Питу]]</small> |- | rowspan="5" |<big>'''1943'''</big>||есента ||<small>Формиран [[Антифашистички народноослободителен комитет|Антифашистичкиот народноослободителен комитет]] (АНОК) во Скопје</small> |- |октомври||<small>Објавен Манифестот на [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија]]</small> |- |октомври||<small>Глигоров се оженил со [[Нада Глигорова|Нада Мишева]], која што студирала на медицинскиот факултет во Белград</small> |- |ноември||<small> Формиран [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]</small> |- |декември||<small>Приговор на АНОК на Манифестот на [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главниот штаб]], автори на приговорот биле Киро Глигоров и [[Благој Хаџи Панзов]]</small> |- |<big>'''1944'''</big> ||мај||<small>Глигоров излегол во партизаните, во овој период бил член и секретар на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]. Глигоров работел во подготовката на политичкиот реферат</small> |- |} == Поврзано == * [[Цвета Апостолска]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{рв|Kiro Gligorov}} *[http://okno.mk/node/16185 Зен будист на балканската крчма] *[http://okno.mk/node/16044 Легендата никогаш не заминува] *[http://okno.mk/node/19475 Ревизија на Глигоров] *[http://www.idividi.com.mk/vesti/makedonija/801066/index.html 17 години од атентатот врз претседателот Глигоров] * [https://www.youtube.com/watch?v=C9OcxOVJoC0 Киро Глигоров (1917-2012) "Во центар" АлфаТВ 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=QwT4PlccThI Киро Глигоров за односите меѓу Р Македонија и Бугарија] * [https://www.youtube.com/watch?v=KSEaKfoRIkI Интервју со Киро Глигоров] * [https://www.youtube.com/watch?v=AekZAAdw0dQ&feature=endscreen&NR=1 Što je Kiro Gligorov rekao 31 siječnja 2007] * [https://www.youtube.com/watch?v=NlQKWEEtF2w Независноста на Македонија] {{S-start}} {{S-off}} {{S-bef|before=[[Мијалко Тодоровиќ]]}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Сојузното собрание на СФРЈ]]|years=1974–1978}} {{S-aft|after=[[Драгослав Марковиќ]]}} {{S-bef|before=нова функција}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Република Македонија]]|years=1991–1999}} {{S-aft|after=[[Борис Трајковски]]}} {{S-end}} {{Орден на Република Македонија}} {{PretMak}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседатели на Собранието на СФР Југославија}} {{Избрана}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Глигоров, Киро}} [[Категорија:Претседатели на Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Политичари од Штип]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] [[Категорија:Носители на Орденот на трудот]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Носители на Орденот на Република Македонија]] f42sjf90c6ffspexiadfrekk3l2jh9g 10 1649 5588220 5584551 2026-07-06T21:36:30Z Bjankuloski06 332 5588220 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{/Заглавие}}</noinclude> <!-----------------СОДРЖИНАТА НА ПРЕДЛОШКАТА Е ПОД ОВОЈ РЕД-----------------------> [[Податотека:Arachis hypogaea - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-163.jpg|десно|180п|Кикиритка]] * ... дека '''[[кикиритки]]те''' потекнуваат од [[Јужна Америка]]? * ... дека '''[[Белски даб|Белскиот даб]]''' во манастирот „[[Белски манастир|Св. Илија]]“ на [[Осогово]] е прогласен за [[Список на споменици на природата на Македонија|споменик на природата]]? * ... дека островот '''[[Калата]]''' во езерото [[Калиманци (езеро)|Калиманци]] е дел од антички [[тврдина|утврден]] град? * ... дека '''[[Пафнутиј Чебишов]]''' (1821 – 1894) се смета за татко на [[Русија|руската]] [[математика]]? * ... дека '''[[Југословенска академија на науките и уметностите|Југословенската академија на науките и уметностите]] (ЈАЗУ)''' во [[Загреб]] е основана во 1861&nbsp;г. како матична културно-научна установа на сите [[Јужни Словени]]? * ... дека поимот '''[[хигиена]]''' доаѓа од '''[[Хигија]]''', старогрчка божица на чистотата и здравјето? * ... дека името на денешната скопска населба [[Црниче]] потекнува од средновековната тврдина '''[[Маркови Кули (Водно)|Чрнче]]''' на [[Водно]]? * ... дека според [[Барбарос#Историја|една легенда]], поречкото село '''[[Барбарос]]''' (Барбарас) е наречено според светиот римски цар [[Фридрих I Барбароса]]? * ... дека на [[сончева светлина|сончевата светлината]] ѝ требаат '''[[брзина на светлината|нешто над 8 минути]]''' да стаса до [[Земја]]та? * ... дека како најбрзо животно на светот, '''[[сив сокол|сивиот сокол]]''' при спуст може да развие брзина од 389&nbsp;км/ч? <!-----------------СОДРЖИНАТА НА ПРЕДЛОШКАТА Е НАД ОВОЈ РЕД-----------------------> <noinclude> ---- [[Категорија:Главна страница|Дали сте знаеле]] </noinclude> 5df4c9mrroyrjf3rmcwrxr0aag294qf 5588221 5588220 2026-07-06T21:36:47Z Bjankuloski06 332 5588221 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{/Заглавие}}</noinclude> <!-----------------СОДРЖИНАТА НА ПРЕДЛОШКАТА Е ПОД ОВОЈ РЕД-----------------------> [[Податотека:Arachis hypogaea - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-163.jpg|десно|160п|Кикиритка]] * ... дека '''[[кикиритки]]те''' потекнуваат од [[Јужна Америка]]? * ... дека '''[[Белски даб|Белскиот даб]]''' во манастирот „[[Белски манастир|Св. Илија]]“ на [[Осогово]] е прогласен за [[Список на споменици на природата на Македонија|споменик на природата]]? * ... дека островот '''[[Калата]]''' во езерото [[Калиманци (езеро)|Калиманци]] е дел од антички [[тврдина|утврден]] град? * ... дека '''[[Пафнутиј Чебишов]]''' (1821 – 1894) се смета за татко на [[Русија|руската]] [[математика]]? * ... дека '''[[Југословенска академија на науките и уметностите|Југословенската академија на науките и уметностите]] (ЈАЗУ)''' во [[Загреб]] е основана во 1861&nbsp;г. како матична културно-научна установа на сите [[Јужни Словени]]? * ... дека поимот '''[[хигиена]]''' доаѓа од '''[[Хигија]]''', старогрчка божица на чистотата и здравјето? * ... дека името на денешната скопска населба [[Црниче]] потекнува од средновековната тврдина '''[[Маркови Кули (Водно)|Чрнче]]''' на [[Водно]]? * ... дека според [[Барбарос#Историја|една легенда]], поречкото село '''[[Барбарос]]''' (Барбарас) е наречено според светиот римски цар [[Фридрих I Барбароса]]? * ... дека на [[сончева светлина|сончевата светлината]] ѝ требаат '''[[брзина на светлината|нешто над 8 минути]]''' да стаса до [[Земја]]та? * ... дека како најбрзо животно на светот, '''[[сив сокол|сивиот сокол]]''' при спуст може да развие брзина од 389&nbsp;км/ч? <!-----------------СОДРЖИНАТА НА ПРЕДЛОШКАТА Е НАД ОВОЈ РЕД-----------------------> <noinclude> ---- [[Категорија:Главна страница|Дали сте знаеле]] </noinclude> mkc3i2621vmnlnno2p81hs1fg8ueyst 0 5499 5588212 5544291 2026-07-06T20:32:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588212 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name = шпански јазик<br />кастиљски јазик |nativename = {{јаз|es|''español'', ''castellano''}} |pronunciation = {{IPA-es|espaˈɲol|}}, {{IPA-es|kasteˈʎano|}} |region = Јужна Европа, Латинска Америка |speakers =Мајчин јазик: 329<ref name=Ethnologue1>[http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size Spanish language total] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size |date=2011-08-07 }}. Ethnologue. Retrieved 14 August 2009.</ref> милиони до 400 милиони.<br />500 милиони како прв или втор јазик. |familycolor = Indo-European |fam2 = [[италски јазици|италски]] |fam3 = [[романски јазици|романски]] |fam4 = [[западноромански јазици|западноромански]] |fam5 = [[Галоибериски јазици|галоибериски]] |fam6 = [[Ибероромански јазици|ибероромански]] |fam7 = [[западноибериски јазици|западноибериски]] |script = [[шпанска азбука]] |nation = {{Collapsible list |titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;|title=21 земја| [[де јуре]]:| {{знаме|Bolivia}}| {{знаме|Colombia}}| {{знаме|Costa Rica}}| {{знаме|Cuba}}| {{знаме|Ecuador}}| {{знаме|El Salvador}}| {{знаме|Equatorial Guinea}}| {{знаме|Guatemala}}| {{знаме|Honduras}}| {{знаме|Panama}}| {{знаме|Paraguay}}| {{знаме|Peru}}| {{знаме|Puerto Rico}}| {{знаме|Spain}}| {{знаме|Venezuela}}| <br />[[де факто]]:| {{знаме|Argentina}}| {{знаме|Chile}}| {{знаме|Dominican Republic}}| {{знаме|Mexico}}| {{знаме|Nicaragua}}| {{знаме|Uruguay}}| }} <br />{{Collapsible list |titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;|title=Меѓународни организации:| *[[ООН]] *[[Андска заедница]] *[[Европска Унија]] *[[Меркосур]] *Организација на американски држави *Сојуз на јужноамерикански нации и многу други}} |agency = Здружение на академии за шпанскиот јазик |iso1 = es |iso2 = spa |iso3 = spa |lingua = 51-AAA-b |map = Detailed SVG map of the Hispanophone world.svg |mapcaption = }} {{Шпански јазик}} '''Шпански јазик''' ({{јаз|es|''español''}}) или познат како '''кастиљски јазик''' ({{јаз|es|''lengua castellana''}}) — [[романски јазици|романски јазик]] од групата на [[ибероромански јазици]]. Јазикот се развил од неколку јазици и дијалекти кои се зборувале во централниот дел на [[Пиринејскиот Полуостров]] во [[IX век]]<ref>[http://www.elmundo.es/elmundo/2010/11/07/castillayleon/1289123856.html La RAE avala que Burgos acoge las primeras palabras escritas en castellano (Castilian).] www.elmundo.es</ref>. Јазикот постепено се зголемувал и се приширувал со експанзијата на [[Кралство Кастиља|Кралството Кастиља]]. Соврмениот кастиљски јазик се развил со прераспоредување на согласките, процес кој започнал во [[XV век]]. Јазикот постепено почнал да создава нови зборови, како од домашно, така и од странско потекло. Јазикот станал значаен со шпанската колонизација на [[Америка]], [[Африка]] и делови од [[Азија]] - колонизација која била предводена од [[Шпанска империја|Шпанската империја]] во периодот од 15 до [[XIX век]]. Во тој период јазикот станал најзначаен јазик за владата и трговијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://sejours-linguistiques-en-espagne.com/index.html|title=Spanish languages "Becoming the language for trade" in Spain and|publisher=sejours-linguistiques-en-espagne.com/index.html|date=|accessdate=2010-05-11|archive-date=2013-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130118163355/http://sejours-linguistiques-en-espagne.com/index.html}}</ref> == Географска распространетост == Кастиљскиот е признат како службен во над 20 држави и поголем број меѓународни организации. Во следната табела е наведено присуството на шпанскиот по држави. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! style="width:18%;"|држава ! style="width:12%;"|население<ref name="UN 2009 estimate">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf |title=UN 2009 estimate |format=PDF |date= |accessdate=2010-04-21}}</ref> ! style="width:16%;"|шпанскиот како мајчин јазик<ref>Britannica Books of the years 2003 to 2009 [[:es:Anexo:Hablantes de español como lengua materna en el 2003 (según el Britannica Book)]]. Sources used by the Encyclopaedia Britannica (Ethnologue -14th edition, Joshua Project 2000 —People's List, U.S. Census Bureau.)</ref> ! style="width:24%;"|шпанскиот како втор јазик во држави каде шпанскиот е службен<ref name=Eurob2006>[http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf eurobarometer (2006)], [[:es:Anexo:Hablantes de español en la U.E. según el Eurobarómetro (2006)]] for Europe countries</ref>, или како странски јазик во држави каде не е службен<ref name=SpanishStudents>Spanish students for countries out of Europe according to [http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/cifras.pdf Instituto Cervantes 06-07] (There aren't concrete sources about Spanish speakers as a second language except to Europe and Latin America countries).</ref> ! style="width:16%;"|Процент на шпански говорници од населението<ref name="DemografíaLengEsp">[http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }} (page 28) to countries with official spanish status.</ref> ! style="width:14%;"|Вкупно шпански говорници |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Mexico}} | 112.336.538 <ref>[http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=36&Itemid=234 CONAPO] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110527065510/http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=36&Itemid=234 |date=2011-05-27 }} (2010).</ref> | {{formatnum:{{#expr: 112336538 / 100 * 92.7 round 0}}}} <ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mx.html cia.gov] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180129161335/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mx.html |date=2018-01-29 }}: Spanish only 92,7%</ref> | {{formatnum:{{#expr: 112336538 / 100 * 98.5 - 112336538 / 100 * 92.7 round 0}}}} | 98,5% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 112336538 / 100 * 98.5 round 0}}}} |- style="background:#fff;" | {{знаме|United States}} | 307.006.550 <ref name=USpopfinder>Population figure for 2009 from [http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation U.S. Population in 1990, 2000, and 2009] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110624024924/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation |date=2011-06-24 }}, U.S. Census Bureau</ref> |35.468.501 <ref>Hispanics older than 5 years old ([http://factfinder.census.gov/servlet/STTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S1601&-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false US Census Bureau 2009] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110606173334/http://factfinder.census.gov/servlet/STTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S1601&-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false |date=2011-06-06 }})</ref> | 14.531.499 | {{#expr: 50000000 / 307006550 * 100 round 1}}% | 50.000.000<ref>[[Academia Norteamericana de la Lengua Española]]: [http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=1113 elcastellano.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160224203228/http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=1113 |date=2016-02-24 }}, José Ma. Ansón: [http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=685 noticias elcastellano.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160224203229/http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=685 |date=2016-02-24 }}, Jorge Ramos Avalos: [http://www.univision.com/content/content.jhtml?cid=1145765 univision.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111011094833/http://www.univision.com/content/content.jhtml?cid=1145765 |date=2011-10-11 }}, Elbio Rodríguez Barilari: [http://congresosdelalengua.es/valparaiso/ponencias/lengua_comunicacion/rodriguez_elbio.htm congresosdelalengua.es] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130715164424/http://congresosdelalengua.es/valparaiso/ponencias/lengua_comunicacion/rodriguez_elbio.htm |date=2013-07-15 }} , [http://www.abcdesevilla.es/hemeroteca/historico-29-03-2008/sevilla/Cultura/mas-de-70-expertos-participaran-en-la-iii-acta-internacional-de-la-lengua-espa%C3%B1ola-en-la-rabida_1641753752939.html III Acta Internacional de la Lengua Española] {{Семарх|url=https://archive.today/20120526195110/http://www.abcdesevilla.es/hemeroteca/historico-29-03-2008/sevilla/Cultura/mas-de-70-expertos-participaran-en-la-iii-acta-internacional-de-la-lengua-espa%C3%B1ola-en-la-rabida_1641753752939.html |date=2012-05-26 }}, [http://www.nytimes.com/2011/03/13/arts/television/cnn-en-espanol-restructures-its-programming.html nytimes.com] (The United States is now the second-largest Spanish-speaking country in the world, with more Spanish speakers than Spain, and exceeded only by Mexico).</ref><ref>There are 50.477.594 Hispanic people from a total US population of more than 308 million according to the [https://web.archive.org/web/20110102165602/http://www.census.gov/popest/states/asrh/tables/SC-EST2009-04.xls Census Bureau 2010]. 35.468.501 Hispanics older than 5 speak Spanish at home, so there are 15 million posible Spanish speakers as a second language with differents knowladges. In addition, there are 6 ([http://www.cervantes.es/docs/Enciclopedia_del_espa%C3%B1ol_en_el_mundo.pdf cervantes.es]) или 7,8 ([http://www.fundacionsiglo.com/espanol/cap1.pdf fundacionsiglo.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120527180733/http://www.fundacionsiglo.com/espanol/cap1.pdf |date=2012-05-27 }}) million Spanish students in USA, many of them are not Hispanics. Finally, there are 9 million illegal Hispanics in USA, some of them aren't in the census ([http://www.impre.com/laraza/opinion/editorial/2009/4/19/palidos-de-hambre-120230-1.html impre.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120111083239/http://www.impre.com/laraza/opinion/editorial/2009/4/19/palidos-de-hambre-120230-1.html |date=2012-01-11 }}).</ref> |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Spain}} | 47.150.819 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ine.es/ |title=INE Datos básicos ... acceso directo (1/1/2010) |publisher=Ine.es |date=2001-05-28 |accessdate=2011-02-05}}</ref> | {{formatnum:{{#expr: 47150819 / 100 * 89.0 round 0}}}} <ref>89,0% speak Spanish as a first language ([http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf eurobarometer (2006)])</ref> | {{formatnum:{{#expr: 47150819 / 100 * 98.8 - 47150819 / 100 * 89.0 round 0}}}} | 98,8% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 47150819 / 100 * 98.8 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Colombia}} | 46.240.000 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |title=DANE |publisher=DANE |date= |accessdate=2010-09-01 |archive-date=2012-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114091321/http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |url-status=dead }}</ref> |{{formatnum:{{#expr: 46240000 - 500000}}}} <ref>There are 500.000 speakers of American Indian languages ([http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CO Ethnologue])</ref> | 130.080 | 99,2% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 46240000 / 100 * 99.2 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Argentina}} | 40.900.496 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/proyecyestimaciones_1950-2015.pdf |title=SINTITUL-7 |format=PDF |date= |accessdate=2011-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051109220415/http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/proyecyestimaciones_1950-2015.pdf |archivedate=2005-11-09 |url-status=live }}</ref> | 36.333.605 <ref>There are 4.566.891 people who speak other language as their mother tongue (main languages: 1.500.000 Italian, 1.000.000 Arabic, 855.000 Quechua, 400.000 German, 200.000 Paraguayan Guaraní, 200.000 Eastern Yiddish): [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=AR Ethnologue]. Spanish is the only official language and is spoken by nearly all the population. Italian, Arabic and the indigenous South American language Quechua are also spoken by about 1 million or more people each.[http://spanish.about.com/cs/culture/p/argentinapr.htm spanish.about.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120328191237/http://spanish.about.com/cs/culture/p/argentinapr.htm |date=2012-03-28 }}</ref> | 4.321.488 | 99,4% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 40900496 / 100 * 99.4 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Venezuela}} | 29.434.660 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ine.gov.ve/ |title=(30 Aug., 2010) |publisher=INE |date= |accessdate=2010-07-01 |archive-date=2019-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190912233212/http://www.ine.gov.ve/ |url-status=dead }}</ref> |{{formatnum:{{#expr: 29434660 - 1076953}}}} <ref>There are 1.076.953 people who speak other language as their mother tongue (main languages: Chinese 400.000, Portuguese 254.000, Wayuu 170.000, Arabic 110.000): [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ve Ethnologue].</ref> | 725.281 | 98,8% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 29434660 / 100 * 98.8 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Peru}} | 29.797.694 <ref>{{Наведена мрежна страница |author=Ezio Quispe Fernández |url=http://www.inei.gob.pe/perucifrasHTM/inf-dem/cuadro.asp?cod=11228&name=po16&ext=gif |title=(2011) |publisher=INEI |date= |accessdate=2010-04-21 |archive-date=2012-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120406031016/http://www.inei.gob.pe/perucifrasHTM/inf-dem/cuadro.asp?cod=11228&name=po16&ext=gif |url-status=dead }}</ref> | {{formatnum:{{#expr: 29797694 / 100 * 84.1 round 0}}}} <ref>Spanish (official) 84,1%, Quechua (official) 13%, Aymara 1,7%, Ashaninka 0,3%, other native languages (includes a large number of minor Amazonian languages) 0,7%, other 0,2% (2007 Census): [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html cia.gov] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161105025708/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html |date=2016-11-05 }}. There are 5.782.260 people who speak other language as mother tongue (main languages: Quechua (among 32 Quechua's varieties) 4.773.900 , Aymara (2 varieties) 661 000, Chinese 100.000). [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=pe Ethnologue]</ref> | 744.942 | 86,6% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 29797694 / 100 * 86.6 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Chile}} | 17.291.300 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones/Informes/Microsoft%20Word%20-%20InforP_T.pdf |title=INE (Chile - 10/10/2011, page 36)|format=PDF |date= |accessdate=2010-04-21}}</ref> | 17.041.797 <ref>There are 249.503 people who speak another language, mainly Mapudungun (200,000): [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CL Ethnologue]</ref> | 85.914 | 99,3% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 17248450 / 100 * 99.3 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Ecuador}} | 14.306.000 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ecuadorencifras.com/cifras-inec/main.html |title=Ecuador en Cifras |publisher=INEC |date= |accessdate=2010-09-01}}</ref> | 11.907.200 <ref>There are 2.398.800 people who speak another language, mainly American Indian languages (2.300.000).: [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=EC Ethnologue]</ref> | 2.126.986 | 98,1% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 14306000 / 100 * 98.1 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Guatemala}} | 14.361.666 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ine.gob.gt/index.php/demografia-y-poblacion/42-demografiaypoblacion/207-infodemo2010 |title=Información Demógrafica 2010 |publisher=INE |date=2007-09-21 |accessdate=2011-02-05 |archive-date=2010-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100316080509/http://www.ine.gob.gt/index.php/demografia-y-poblacion/42-demografiaypoblacion/207-infodemo2010 |url-status=dead }}</ref> | {{formatnum:{{#expr: 14361666 / 100 * 60.0 round 0}}}} <ref>Spanish (official) 60%, Amerindian languages 40%: [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gt.html cia.gov] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151002082023/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gt.html |date=2015-10-02 }}</ref> | {{formatnum:{{#expr: 14361666 / 100 * 86.4 - 14361666 / 100 * 64.7 round 0}}}} | 86,4% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 14361666 / 100 * 86.4 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Cuba}} | 11.235.863 <ref name="autogenerated1">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.one.cu/aec2009/datos/3,1.xls |title=UN (2010) |date= |accessdate=2011-02-05 }}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 11.235.863 <ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CU ethnologue.com]</ref> | | 99,4% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 11235863 / 100 * 99.4 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Dominican Republic}} | 10.225.000 <ref name="autogenerated1"/> | 10.006.500 <ref>There are 218.500 people who speak other language as mother tongue (main language: Haitian with 159.000 speakers). [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=DO Ethnologue]</ref> | 177.600 | 99,6% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 10225000/ 100 * 99.6 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Bolivia}} | 10.426.154 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ine.gov.bo/indice/visualizador.aspx?ah=PC20410.HTM |title=(2010) |publisher=INE |date= |accessdate=2010-04-21 |archive-date=2010-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100517144246/http://www.ine.gov.bo/indice/visualizador.aspx?ah=PC20410.HTM |url-status=dead }}</ref> | {{formatnum:{{#expr: 10426154 / 100 * 58.00 round 0}}}} <ref>According to the 1992 Census, 58 per cent of the population speaks Spanish as its mother tongue. [http://www.unicef.org/bolivia/resources_2334.htm unicef.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120119104453/http://www.unicef.org/bolivia/resources_2334.htm |date=2012-01-19 }}</ref> | {{formatnum:{{#expr: 10426154 / 100 * 87.9 - 10426154 / 100 * 58.00 round 0}}}} | 87,9% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 10426154 / 100 * 87.9 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Honduras}} | 8.215.313 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ine.gob.hn/drupal/sites/default/files/Resumen%20de%20la%20Proyeccion%20de%20Poblacion%20de%20Honduras%202001-2015_0.xls|title=INE (2011)|date=|accessdate=2011-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519232641/http://www.ine.gob.hn/drupal/sites/default/files/Resumen%20de%20la%20Proyeccion%20de%20Poblacion%20de%20Honduras%202001-2015_0.xls|archivedate=2011-05-19|url-status=live}}</ref> | 8.007.563 <ref>There are 207.750 people who speak another language, mainly Garifuna (98.000).: [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=HN Ethnologue]</ref> | 125.597 | 99,0% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 8215313 / 100 * 99.0 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|El Salvador}} | 6.183.002 <ref>[https://web.archive.org/web/20090919205554/http://www.digestyc.gob.sv/Portada/Presentacion%20Poblacion.pdf Census 2010 estimation] (page 32)</ref> | 6.168.902 <ref>There are 14.100 people who speak other language as their mother tongue (main language, Kekchí with 12.300 speakers): [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ve Ethnologue].</ref> | | 99,7% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 6183002 / 100 * 99.7 round 0}}}} |- style="background:#fff;" | {{знаме|France}} | 65.821.885 <ref>[http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_id=ip1332#inter1 Official INSEE estimate to 1/1/2011]</ref> | 440.106 <ref>1% of 44.010.619 (population of France older than 15 years in 2005). Source: Eurobarometer 2006. There are 189.909 immigrants from Spain according to [http://www.ine.es/jaxi/tabla.do INE (1/1/2011)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151207003047/http://www.webcitation.org/5dzZdiz9T |date=2015-12-07 }}</ref> | 5.721.380 | 9,4% | 6.161.486 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Nicaragua}} | 5.822.000 <ref name="autogenerated1"/> | 5.331.876 <ref>There are 490.124 people who speak another language, mainly Mískito (154.000).: [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=NI Ethnologue]</ref> | 315.464 | 97,0% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 5822000 / 100 * 97.0 round 0}}}} |- style="background:#fff;" | {{знаме|Morocco}} | 31.759.997<ref>[http://www.hcp.ma/ Morocco census]</ref> | 20.000 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=MA |title=ethnologue.com |publisher=ethnologue.com |date= |accessdate=2010-04-21}}</ref> | 5.480.000 | 17,32% | 5.500.000 <ref>there are between 4 and 7 million Spanish speakers in Morocco (Ammadi, 2002) [http://www.educacion.es/exterior/ma/es/File/MI%20ARTICULO%20PDF%20OK.pdf educacion.es] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110205011123/http://www.educacion.es/exterior/ma/es/File/MI%20ARTICULO%20PDF%20OK.pdf |date=2011-02-05 }}</ref><ref>According to a survey made in 2005 by CIDOB, 21,6% of the population speak Spanish ([http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/elcano/elcano_es/zonas_es/lengua+y+cultura/ari116-2008 realinstitutoelcano.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160718084050/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Felcano%2Felcano_es%2Fzonas_es%2Flengua+y+cultura%2Fari116-2008 |date=2016-07-18 }}, [http://www.afapredesa.org/index.php?option=com_content&task=view&id=195&Itemid=2 afapredesa.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101202204552/http://www.afapredesa.org/index.php?option=com_content&task=view&id=195&Itemid=2 |date=2010-12-02 }}). According to the Morocco Census of 2004, the Morocco population is 29.680.069 ([http://www.hcp.ma/ hcp.ma])</ref> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Brazil}} | 190.732.694 <ref>[http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=1766&id_pagina=1 IBGE 2010]</ref> | 460.018 <ref>50% of 733.000 foreigners in Brazil are from [[Mercosur]] (Page 32 [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }} + 92.260 spanish immigrants ([http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 INE (1/1/2011)]) + 1.258 ([http://www.eclac.cl/migracion/imila/seleccion.asp?parametro=M%C9XICO_%7CN%7CM%C9XICO in 2000]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref> | 5.000.000<ref>[http://www.cervantes.es/imagenes/File/prensa/anuario2009.pdf 2009 Annuary of the Instituto Cervantes]: More than 5 million students are learning Spanish. [http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=775 elcastellano.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090615014710/http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=775 |date=2009-06-15 }},[http://editor.elespectador.com/brasil/articulo43526-presidente-brasileno-espera-los-ninos-hablen-espanol elespectador.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140408173436/http://editor.elespectador.com/brasil/articulo43526-presidente-brasileno-espera-los-ninos-hablen-espanol |date=2014-04-08 }}, [http://www.oei.org.co/noticias/noticia12042007_1.htm oei.org.co] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080724204308/http://www.oei.org.co/noticias/noticia12042007_1.htm |date=2008-07-24 }}: Luiz Inácio Lula da Silva, president of Brazil: Near 9 million students are learning Spanish and the forecast is 12 million in 2010. [http://www.cervantes.es/docs/Espanol_en_Brasil.pdf Instituto Cervantes]: More than 1 million of spanish students in the private school and almost 11 million estimated for 2010 in the public school.</ref> | 2,86% | 5.460.018 |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Costa Rica}} | 4.615.646 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.inec.go.cr/Web/Home/GeneradorPagina.aspx |title=Primera variación del año registró un 0.68% |publisher=INEC |date= |accessdate=2011-02-05 |archive-date=2015-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120125018/http://www.inec.go.cr/Web/Home/GeneradorPagina.aspx |url-status=dead }}</ref> | 4.530.228 <ref>[There are 85.418 people who speak another language.: http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CR Ethnologue]</ref> | 48.493 | 99,2% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 4615646 / 100 * 99.2 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Paraguay}} | 6.460.000 | 3.682.200 <ref>According to the 1992 census, 50% use both Spanish and the indigenous language Guarani at home, 37% speak Guarani only, 7% speak Spanish only.[http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3876/is_199806/ai_n8805121/ findarticles.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130907120032/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3876/is_199806/ai_n8805121/ |date=2013-09-07 }}. About 75 percent can speak Spanish.[http://www.pressreference.com/No-Sa/Paraguay.html pressreference.com]</ref> | 446.145 | 69,5% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 6460000 / 100 * 69.5 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Puerto Rico}} | 3.998.000 <ref name="autogenerated1"/> | {{formatnum:{{#expr: 3998000 / 100 * 95.10 round 0}}}} <ref>95,10% of the population speaks Spanish ([http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-_box_head_nbr=R1602&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=true&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0504_US30&-CONTEXT=grt U.S. Census Bureau] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110606220348/http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-_box_head_nbr=R1602&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=true&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0504_US30&-CONTEXT=grt |date=2011-06-06 }})</ref> | {{formatnum:{{#expr: 3998000 / 100 * 98.8 - 3998000 / 100 * 95.10 round 0}}}} | 98,8% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 3998000 / 100 * 98.8 round 0}}}} |- style="background:#fff;" | {{знаме|United Kingdom}} | 62.041.708 <ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Eurostat 2010]</ref> | 184.867 <ref>90.000 Colombians ([http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=344 in 2003]) + 64.317 Spanish ([http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 in 2011]) + 10.455 Mexicans ([https://web.archive.org/web/20070614014552/http://www.london.gov.uk/gla/publications/factsandfigures/dmag-update-2006-09.pdf in 2009]) + 7.554 Argentinians ([http://publications.iom.int/bookstore/free/argentina_profile.pdf in 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120112004330/http://publications.iom.int/bookstore/free/argentina_profile.pdf |date=2012-01-12 }}) + 5.131 chileans ([http://www.chilesomostodos.gov.cl/descargas/cat_view/50-registro-de-chilenos.html in 2004] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111006181906/http://www.chilesomostodos.gov.cl/descargas/cat_view/50-registro-de-chilenos.html |date=2011-10-06 }}) + 7.410 Peruvians ([http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm en 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111104191352/http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm |date=2011-11-04 }})</ref> | 3.737.633 | 6,4% | 3.922.500 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Uruguay}} | 3.372.000 <ref name="autogenerated1"/> | 3.221.800 <ref>There are 150.200 people who speak another language as mother tongue [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=UY Ethnologue]</ref> | 113.108 | 98,9% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 3372000 / 100 * 98.9 round 0}}}} |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Panama}} | 3.508.000 <ref name="autogenerated1"/> | 3.006.957 <ref>There are 501.043 people who speak another language as mother tongue.: [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=PA Ethnologue]</ref> | 258.991 | 93,1% <ref name="DemografíaLengEsp"/> | {{formatnum:{{#expr: 3508000 / 100 * 93.1 round 0}}}} |- style="background:#fff;" | {{знаме|Philippines}} | 94.013.200 <ref>[http://www.census.gov.ph/data/sectordata/popproj_tab1r.html National Statistics Office medium projection (Mid-2010)]</ref> | 2.930 <ref>There are 2.930 immigrants from Spain according to [http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 INE (1/1/2011)]</ref> | 3.013.843 | 3,2% | 3.016.773 <ref>1.816.773 Spanish + 1.200.000 Spanish creole: Antonio Quilis "La lengua española en Filipinas", 1996 pag,234 [http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/01350553135573500088680/209438_0013.pdf cervantesvirtual.com], [http://www.mepsyd.es/exterior/au/es/File/Ten_Reasons_low-res(1).pdf mepsyd.es] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091224061318/http://www.mepsyd.es/exterior/au/es/File/Ten_Reasons_low-res(1).pdf |date=2009-12-24 }} (page 23), [http://www.mepsyd.es/redele/Biblioteca2006/DavidSanchez/Memoria.pdf mepsyd.es] (page 249), [http://spanish-differences.com/Spanish/Philippines-Spanish.php spanish-differences.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090817015943/http://spanish-differences.com/Spanish/Philippines-Spanish.php |date=2009-08-17 }}, [http://www.aresprensa.com/cms/cms/front_content.php?idart=208 aresprensa.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20081223115032/http://www.aresprensa.com/cms/cms/front_content.php?idart=208 |date=2008-12-23 }}. The figure 2.900.000 Spanish speakers, we can find in [http://books.google.es/books?ei=vCXASpS0LqXkmwO0lZnlBg&ct=result&q=Pluricentric+languages%3A+differing+norms+in+different+nations+spanish+philippines+speakers&btnG=Buscar+libros "Pluricentric languages: differing norms in different nations"] (page 45 by R.W.Thompson), or in [http://www.sispain.org/spanish/language/worldwid.html sispain.org]./ More than 2 million Spanish speakers and around 3 million with Chavacano speakers according to "Instituto Cervantes de Manila" ([http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=505 elcastellano.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100629084919/http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=505 |date=2010-06-29 }})</ref> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Germany}} | 81.802.000 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Zeitreihen/LangeReihen/Bevoelkerung/Content75/lrbev03a,templateId=renderPrint.psml |title=German census (1/1/2011) |accessdate=2011-11-23 |archive-date=2011-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128174957/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Zeitreihen/LangeReihen/Bevoelkerung/Content75/lrbev03a,templateId=renderPrint.psml |url-status=dead }}</ref> | 178.976 <ref>108.469 Spanish ([http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 INE 1/1/2011]) + 27.108 Peruvians ([http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm en 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111104191352/http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm |date=2011-11-04 }}) + 13.313 Colombians ([http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=344 in 2003]) + 12.520 Mexicans ([http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund/Tabellen/Content100/MigrationshintergrundStaatsangehoerigkeit,templateId=renderPrint.psml] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101229095012/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund/Tabellen/Content100/MigrationshintergrundStaatsangehoerigkeit,templateId=renderPrint.psml |date=2010-12-29 }}) + 7.140 Argentinians ([http://publications.iom.int/bookstore/free/argentina_profile.pdf in 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120112004330/http://publications.iom.int/bookstore/free/argentina_profile.pdf |date=2012-01-12 }}) + 6.704 chileans ([http://www.chilesomostodos.gov.cl/descargas/cat_view/50-registro-de-chilenos.html] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111006181906/http://www.chilesomostodos.gov.cl/descargas/cat_view/50-registro-de-chilenos.html |date=2011-10-06 }}) + 3.724 Ecuatorians ([http://tukuymigra.com/images/normativa/cat_est_tab_ecd_flacso1.pdf] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141006112601/http://tukuymigra.com/images/normativa/cat_est_tab_ecd_flacso1.pdf |date=2014-10-06 }})</ref> | 2.527.996 | 3,3% | 2.706.972 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Italy}} | 60.605.053 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://demo.istat.it/bilmens2010gen/index_e.html |title=ISTAT 1/1/2011 |accessdate=2011-11-23 |archive-date=2011-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111119141856/http://demo.istat.it/bilmens2010gen/index_e.html |url-status=dead }}</ref> | 422.249 <ref>201.934 Peruvians ([http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm in 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111104191352/http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm |date=2011-11-04 }}) + 120.000 Ecuatorians ([http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=591]) + 64.000 Colombians ([http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=344 en 2003]) + 18.116 Spanish ([http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 INE 2011]) + 11.576 Argentinians ([http://publications.iom.int/bookstore/free/argentina_profile.pdf en 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120112004330/http://publications.iom.int/bookstore/free/argentina_profile.pdf |date=2012-01-12 }}) + 3.485 Mexicanos + 3.138 Chileans</ref> | 1.968.320 | 3,5% | 1.635.976 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#efefef;" | {{знаме|Equatorial Guinea}} | 1.170.308 <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.population-statistics.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=es&dat=32&srt=pnan&col=dq&geo=-91 |title=Equatorial Guinea census (2010) |publisher=Population-statistics.com |date= |accessdate=2010-04-21 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927024614/http://www.population-statistics.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=es&dat=32&srt=pnan&col=dq&geo=-91 |url-status=dead }}</ref> | 1.683 <ref>Spanish according to INE 2011</ref> | 1.057.446 | 90,5% <ref name="DemografíaLengEsp"/><ref>13.7% of the population speaks Spanish with native knowladge and other 74% as a second language [http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/paises_08.pdf cvc.cervantes.es].</ref> | {{formatnum:{{#expr: 1170308 / 100 * 90.5 round 0}}}} |- style="background:#fff;" | {{знаме|Canada}} | 33.212.696 | 909.000 <ref>PMB Statistics 2006 [http://www.mediaincanada.com/articles/mic/20061011/profile.html?page=2 mediaincanada.com]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Spanish-speaking people over the age of 12). Although Canada Census told about 345.345 people who speaks Spanish in 2006, Hispanic organizations claim about 520.260 Hispanics in 2001, and more than 700.000 in 2006 ([http://hispanosencanada.ca/portal/content/view/651/ hispanosencanada.ca]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://dialogos.ca/revista/numero3/articulo2.htm dialogos.ca] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071113073613/http://dialogos.ca/revista/numero3/articulo2.htm |date=2007-11-13 }}), and currently there are near 1 million: ([https://web.archive.org/web/20071109125024/http://www.tlntv.com/pressReleases/2007/TLN%20EN%20ESPANOL%20is%20born.pdf tlntv.com].</ref> | 92.853 <ref name="SpanishStudents"/> | 3% | 1.001.853 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Portugal}} | 10.636.888 <ref>Eurostat 1/1/2010</ref> | 9.570 <ref>Spanish immigrants ([http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 INE 1/1/2011])</ref> | 727.282 | 6,9% | 737.026 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Netherlands}} | 16.665.900 <ref>[http://www.cbs.nl/en-GB/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm Netherland Census ClockPop]</ref> | 59.578 <ref>30.300 colombians ([http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=344 in 2003]), Spanish residents ([http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01001.px&type=pcaxis&L=0 INE 1/1/2011]) + 7,804 Peruvians ([http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm en 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111104191352/http://www.boletindenewyork.com/registroperuanos.htm |date=2011-11-04 }} + 1,206 mexicans + 918 Chileans)</ref> | 622.516 | 4,1% | 682.094 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Belgium}} | 10.918.405 <ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Eurostat estimate to 1/1/2011]</ref> | 85.990 <ref>1% of 8.598.982 (population of Belgium older than 15 years in 2005). Source: Eurobarometer 2006</ref> | 515.939 | 5,5% | 601.929 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Romania}} | 22.246.862 | | 544.531 | 2,4% | 544.531 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Sweden}} | 9.045.389 | 101.472 <ref>Sweden Census SCB (2002)</ref> | 442.601 | 6% | 544.073 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Australia}} | 21.007.310 | 106.517 <ref>Page 32 of the [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf "Demogeafía de la lengua española"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}. 104.000 according to Britannica Book of the Year 2003</ref> | 374.571 <ref>Page 32 of the [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española "Demografía de la lengua española"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}</ref> | 2,3% | 481.088 <ref name="SpanishStudents"/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Poland}} | 38.500.696 | | 316.104 | 0,8% | 316.104 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Austria}} | 8.205.533 | | 267.177 | 3,3% | 267.177 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Ivory Coast}} | 20.179.602 | | 235.806 <ref name="SpanishStudents"/> | 1,2% | 235.806 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Algeria}} | 33.769.669 | | 223.000 <ref>Between 150.000 and 200.000 in Tinduf ([http://www.aprendemas.com/Noticias/html/N1960_F17012007.HTML aprendemas.com]) + 48.000 in Wilaya of Oran (page 31 of [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}</ref> | 0,7% | 223.379 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Denmark}} | 5.484.723 | | 219.003 | 4% | 219.003 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Israel}} | 7.112.359 | 130.000 <ref>50.000 sefardíes (Britannica Book of the Year 1998)[http://cvc.cervantes.es/obref/anuario/anuario_99/otero/p03.htm] + 80.000 from Iberoamerica [http://cvc.cervantes.es/obref/congresos/sevilla/comunicacion/ponenc_shadas.htm]</ref> | 45.231 | 2,5% | 175.231 <ref>Pages 34, 35 of the [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf "Demografía de la lengua española"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}.</ref> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Japan}} | 127.288.419 | 78.952 <ref>[http://www.enlatino.com/portada/america-latina/los-latinos-representan-la-segunda-comunidad-emigrante-en-japon-37940 enlatino.com] (There are in 2009 344.932 immigrants from latin america - 267.456 from Brazil + 1.476 from Spain in 2010 accordind to INE)</ref> | 60.000 <ref name="SpanishStudents"/> | 0,1% | 138.952 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Switzerland}} | 7.581.520 | 123.000 <ref>{{Наведена мрежна страница|author=Centro Virtual Cervantes |url=http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_99/otero/p03.htm#7 |title=Britannica Book of the Year 1998 |publisher=Cvc.cervantes.es |date= |accessdate=2010-04-21}}</ref> | 14.420 | 1,7% <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.all-about-switzerland.info/swiss-population-languages.html |title=all-about-switzerland.info |publisher=all-about-switzerland.info |date= |accessdate=2010-04-21}}</ref> | 137.420 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Bulgaria}} | 7.262.675 | | 133.910 | 1,8% | 133.910 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Belize}} | 301.270 | 106.795 <ref name="Demografía de la lengua española">Page 32 of [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}</ref> | 21.848 | 42,7% | 128.643 <ref name="Demografía de la lengua española"/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Netherlands Antilles}} | 223.652 | 10.699 | 114.835 | 56,1% | 125.534 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Ireland}} | 4.156.119 | | 123.591 | 3% | 123.591 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Senegal}} | 12.853.259 | | 101.455 <ref name="SpanishStudents"/> | 0,8% | 101.455 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Greece}} | 10.722.816 | | 86.742 | 0,8% | 86.742 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Finland}} | 5.244.749 | | 85.586 | 1,6% | 85.586 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Hungary}} | 9.930.915 | | 85.034 | 0,9% | 85.034 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Aruba}} | 100.018 | 6.800 | 68.602 | 75,3% | 75.402 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Croatia}} | 4.491.543 | | 73.656 | 1,6% | 73.656 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Andorra}} | 84.484 | 29.907 <ref>35,4% speak Spanish as a first language [http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/llengua3trimestre2005.htm www.iea.ad] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100529044524/http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/llengua3trimestre2005.htm |date=2010-05-29 }}</ref> | 25.356 | 68,7% <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/llengua3trimestre2005.htm |title=www.iea.ad |publisher=www.iea.ad |date= |accessdate=2010-04-21 |archive-date=2010-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529044524/http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/llengua3trimestre2005.htm |url-status=dead }}</ref> | 58.040 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Slovakia}} | 5.455.407 | | 43.164 | 0,8% | 43.164 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Norway}} | 4.644.457 | 12.573 | 23.677 | 0,8% | 36.250 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Russia}} | 140.702.094 | 3.320 | 20.000 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cervantes.es/imagenes/File/prensa/anuario2009.pdf |title=ANUARIO IC 2009 |format=PDF |date= |accessdate=2010-11-06}}</ref> | 0,01% | 23.320 |- style="background:#fff;" | {{знаме|New Zealand}} | 4.173.460 | 21.645 <ref>New Zealand census (2006)</ref> | | 0,5% | 21.645 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Guam}} | 154.805 | | 19.092 | 12,3% | 19.092 <ref>Page 34 of the [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la Lengua Española] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}</ref> |- style="background:#fff;" | {{знамеикона|United States Virgin Islands}} [[Американски Девствени Острови]] | 108.612 | 16.788 | | 15,5% | 16.788 |- style="background:#fff;" | {{знаме|China}} | 1.345.751.000 | 2.292<ref>Spanish residents in China ([http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fp85001&file=inebase&L= INE, 2009] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101207025255/http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fp85001&file=inebase&L= |date=2010-12-07 }})</ref> | 12.835 <ref name="SpanishStudents"/> | 0,001124% | 15.127 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Lithuania}} | 3.565.205 | | 13.943 | 0,4% | 13.943 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Gibraltar}} | 27.967 | 13.857 | | 49,5% | 13.857 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Cyprus}} | 792.604 | | | 1,4% | 11.044 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Turkey}} | 71.892.807 | 380 | 8.000 <ref>Page 37 of the [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}</ref> | 0,01% | 8.380 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Jamaica}} | 2.804.322 | 8.000 | | 0,3% | 8.000 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Luxembourg}} | 486.006 | 3.000 | 4.344 | 1,5% | 7.344 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Malta}} | 403.532 | 6.458 | | 1,6% | 6.458 <ref name=Eurob2006/> |- style="background:#fff;" | {{знаме|Trinidad and Tobago}} | 1.047.366 | 4.100 | | 0,4% | 4.100 |- style="background:#fff;" | {{знаме|Western Sahara}} | 513.000 <ref name="UN 2009 estimate"/> | н/п<ref>The Spanish 1970 census claims 16,648 Spanish speakers in Western Sahara ([http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_99/otero/p03.htm#7]) but probably most of them were people born in Spain who left after the Moroccan annexation</ref> | н/п | н/п | н/п |- style="background:#fff;" | останати имигранти во ЕУ | | {{formatnum:{{#expr: 2397380 - 440106 - 184867 - 178976 - 422249 - 9570 - 59578 - 85990 - 101472 - 4756 - 3000 }}}} <ref>According to [http://www.padi.cat:8080/wayback/20090525134822/www.ucm.es/info/icei/pdf/DT%2003-06.pdf Demografía de la lengua española (page 37)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150504060058/http://www.padi.cat:8080/wayback/20090525134822/www.ucm.es/info/icei/pdf/DT%2003-06.pdf |date=2015-05-04 }}, there are 2.397.380 Spanish or Latinoamerican immigrants in the E.U., but 1.490.564 are already counted</ref> | | | |- style="background:#fff;" |останати шпански ученици | | | | |{{formatnum:{{#expr: 20000000 - 6000000 - 3385000 - 5000000 - 58382 - 20492 - 92853 - 33913 - 235806 - 14420 - 60000 - 101455 - 25800 - 25677 - 23677 - 20492 - 20000 - 20000}}}} <ref>According to the Instituto Cervantes, there are 20.000.000 Spanish students ([http://www.cervantes.es/sobre_instituto_cervantes/prensa/2011/noticias/nota_resumen_conferencia_sevilla.htm cervantes.es], [http://www.elpais.com/articulo/cultura/Queretaro/palabra/bonita/espanol/elpepucul/20110618elpepucul_2/Tes elpais.com]), but 15.137.967 are already counted, like 5 million students in Brazil. To avoid double counting, 6.000.000 students from U.S. are cosidered into the 14.531.499 second language speakers, 3.385.000 students are considered into the 18.922.281 speakers in the EU out of Spain according to the [[:es:Anexo:Hablantes de español en la U.E. según el Eurobarómetro (2006)|Eurobarometer]], and 58.382 and 20.492 students are considered counted into the Morocco and Philippines Spanish speakers as a secondary language. [[:es:Anexo:Estudiantes de español]]</ref> |- style="background:#efefef;" | '''Вкупно говорници како мајчин јазик + говорници како втор јазик во држави каде е службен:''' |rowspan=2| 6.974.970.386 (вкупно светско население)<ref>[http://www.census.gov/population/international/ census.gov]</ref> |rowspan=2| {{formatnum:{{#expr: 104135971 + 35468501 + 41964229 + 45740000 + 36333605 + 28357707 + 25059861 + 17041797 + 12084699 + 460018 + 8617000 + 11235863 + 10006500 + 6047169 + 8007563 + 6168902 + 440106 + 5331876 + 6586 + 4530228 + 3682200 + 3802098 + 184867 + 3221800 + 3006957 + 2930 + 178976 + 422249 + 909000 + 9570 + 59578 + 85990 + 101472 + 106517 + 130000 + 123000 + 78952 + 10699 + 6800 + 33305 + 21645 + 12573 + 3320 + 3055 + 16788 + 13857 + 8000 + 3000 + 4100 + 906816 round 0}}}} <ref name=demogr>[http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }} (page 38). 359,5 million people where Spanish is official and 40,5 where it is not official with native knowladges of Spanish, and another 40 million with limited knowladges. The figures of the census used are from 2000 to 2005.</ref> | 29.242.608 |{{formatnum:{{#expr: 45304953900 / 6974970386 round 2}}}}% |''' {{formatnum:{{#expr: 110651490 + 35468501 + 46585009 + 45870080 + 40655093 + 29081444 + 25804803 + 17170261 + 14208313 + 12460018 + 11168448 + 10184100 + 9164589 + 8133160 + 6164453 + 440106 + 5647340 + 6586 + 448689 + 4578721 + 4489700 + 3950024 + 184867 + 3334908 + 3265948 + 2930 + 178976 + 422249 + 909000 + 1059129 + 9570 + 59578 + 85990 + 101472 + 106517 + 130000 + 78952 + 123000 + 10699 + 6800 + 33305 + 21645 + 12573 + 3320 + 16788 + 3055 + 16788 + 8000 + 3000 + 4100 + 906816 round 0}}}} ''' <ref>450 million Spanish speakers ([http://www.fundacionblu.org/actaslengua/acta_conclusiones_lengua_espanola.asp?id=1 I] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110129052910/http://www.fundacionblu.org/actaslengua/acta_conclusiones_lengua_espanola.asp?id=1 |date=2011-01-29 }} and [http://www.fundacionblu.org/actaslengua/acta_lengua_espanola.asp?id=7 IV] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101015030418/http://www.fundacionblu.org/actaslengua/acta_lengua_espanola.asp?id=7 |date=2010-10-15 }} International minutes of the Spanish language, and [http://www.cervantes.es/sobre_instituto_cervantes/prensa/2009/noticias/caffarel_casa_america.htm Instituto Cervantes]). 460 million Spanish speakers ([http://pdf.diariohoy.net/2007/03/25/pdf/10-c.pdf diariohoy.net] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110205011131/http://pdf.diariohoy.net/2007/03/25/pdf/10-c.pdf |date=2011-02-05 }}, [http://www.lne.es/sociedad-cultura/1583/colombia-convierte-capital-lengua-espanola/503977.html lne.es])</ref> |- style="background:#fff;" | '''Вкупно шпански говорници како втор јазик:''' | 78.109.665 |{{formatnum:{{#expr: 50426443100 / 6974970386 round 2}}}}% | ''' {{formatnum:{{#expr: 110651490 + 50000000 + 46585009 + 45870080 + 40655093 + 29081444 + 25804803 + 17170261 + 14208313 + 5460018 + 12408479 + 11168448 + 10184100 + 9164589 + 8133160 + 6164453 + 6161486 + 5647340 + 5500000 + 4578721 + 4489700 + 3950024 + 3922500 + 3334908 + 3265948 + 3016773 + 2706972 + 2058225 + 1059129 + 1001853 + 737026 + 682094 + 601929 + 544351 + 544073+ 481088 + 316.104 + 267.177 + 235806 + 223422 + 219003 + 175231 + 138952 + 137420 + 133910 + 125534 + 123591 + 101455 + 86742 + 85586 + 85034 + 75402 + 73656 + 54906+ 47322 + 43164 + 36250 + 33277 + 23320 + 23175 + 23055 + 19092 + 16788 + 13943 + 14720 + 11044 + 8000 + 7344 + 6458 + 5106 + 227 + 4862033 round 0}}}} '''<ref name=Es2009 /><ref>In addition to 453.430.903 speakers with native knowledges, there are other Spanish speakers as a second language: 14.531.499 speakers as a second language in USA. There are 18.922.281 speakers in the EU without Spain ([[:es:Anexo:Hablantes de español en la U.E. según el Eurobarómetro (2006)]]), but 2.397.380 as a first language ([http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf page 37] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100923081035/http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf |date=2010-09-23 }}) are already counted. There are 5.480.000 and 3.014.115 speakers as a secondary language in Morocco and Philippines. There are 20.000.000 students according to the Instituto Cervantes ([http://www.cervantes.es/sobre_instituto_cervantes/prensa/2011/noticias/nota_resumen_conferencia_sevilla.htm cervantes.es]).</ref> |} == Граматика == {{Јазик-пример |име= Шпански јазик |писмо= [[шпанска азбука|латиница]] |пример= Прв член од „Декларацијата за човекови права“ |текст= Todos los seres humanos nacen libres e iguales en dignidad y derechos y, dotados como están de razón y conciencia, deben comportarse fraternalmente los unos con los otros. |превод=Сите човечки суштествa се раѓaaт слободни и еднакви по достоинство и правa. Tиe се обдарени со разум и совест и требa да се однесувaaт еден кон друг во дуxот на општо човечкaтa припaдност. }} === Глаголи === Глаголите во шпанскиот јазик се потешко подрачје за странците. Има три главни конјугации, а преку 50 конјугирани форми по глагол. Меѓутоа, трите конјугации се слични, и има релативно малку неправилни глаголи. ==== Правилни -ar глаголи (''amar'', љуби) ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !bgcolor="#E0E0FF"|Безлични (''Formas no personales'')||colspan="6"|(м. едн.,ж. едн., м. мн., ж мн.) |- |Инфинитив (''Infinitivo'') ||colspan="6"| ''amar'' |- |Герунд (''Gerundio'') ||colspan="6"| ''amando'' |- |Минат партицип (''Participio'') ||colspan="6"|''amado (amado, amada, amados, amadas)'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Индикатив (''Indicativo'')||''yo''||''tú''||''él, ella, usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos, ellas, ustedes'' |- |Сегашно (''Presente'')||''amo''||''amas''||''ama''||''amamos''||''amáis''||''aman'' |- |Свршено (''Pretérito imperfecto'' или ''copretérito)''||''amaba''||''amabas''||''amaba''||''amábamos''||''amabais''||''amaban'' |- |Минато прераскажано (''Pretérito perfecto simple'' или ''Pretérito'')||''amé''||''amaste''||''amó''||''amamos''||''amasteis''||''amaron'' |- |Идно (''Futuro simple'' o ''Futuro'')||''amaré''||''amarás''||''amará''||''amaremos''||''amaréis''||''amarán'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Услов (''Condicional simple'' или ''Pospretérito'')||''yo''||''tú''||''él, ella, usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos, ellas, ustedes'' |- |&nbsp;||''amaría''||''amarías''||''amaría''||''amaríamos''||''amaríais''||''amarían'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Субјунтив (''Subjuntivo'')||''yo''||''tú''||''él, ella, usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos, ella, ustedes'' |- |Сегашно (''Presente'')||''ame''||''ames''||''ame''||''amemos''||''améis''||''amen'' |- |Несвршено 1 (''Pretérito imperfecto'' или ''Pretérito'')||''amara''||''amaras''||''amara''||''amáramos''||''amarais ''||''amaran'' |- |Минато прераскажано||''amase''||''amases''||''amase''||''amásemos''||''amaseis''||''amasen'' |- |Идно (''Futuro simple'' или ''Futuro'')||''amare''||''amares''||''amare''||''amáremos''||''amareis''||''amaren'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Заповедно (''Imperativo'')||&nbsp;||''tú''||''usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ustedes'' |- |потврдно||&nbsp;||''ama''||''ame''||''amemos''||''amad''||''amen'' |- |одречно||&nbsp;||''no ames''||''no ame''||''no amemos''||''no améis''||''no amen'' |} ==== Правилни -er глаголи (''temer'', се плаши) ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !bgcolor="#E0E0FF"|Безлични||colspan="6"| (м. едн.,ж. едн., м. мн., ж мн.) |- |Инфинитив ||colspan="6"| ''temer'' |- |Герунд ||colspan="6"| ''temiendo'' |- |Минат партицип ||colspan="6"|''temido (temido, temida, temidos, temidas)'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Индикатив||''yo''||''tú / vos ''||''él''||''nosotros''||''vosotros / ustedes''||''ellos'' |- |Сегашно||''temo''||''temes / temés''||''teme''||''tememos''||''teméis / temen''||''temen'' |- |Имерфект||''temía''||''temías''||''temía''||''temíamos''||''temíais /temían''||''temían'' |- |Претерит||''temí''||''temiste''||''temió''||''temimos''||''temisteis / temieron''||''temieron'' |- |Идно||''temeré''||''temerás''||''temerá''||''temeremos''||''temeréis / temerán''||''temerán'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Услов||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros / ustedes''||''ellos'' |- |&nbsp;||''temería''||''temerías''||''temería''||''temeríamos''||''temeríais / temerían''||''temerían'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Субхунтив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros / ustedes''||''ellos'' |- |Сегашно||''tema''||''temas''||''tema''||''temamos''||''temáis / teman''||''teman'' |- |Имперфект 1||''temiera''||''temieras''||''temiera''||''temiéramos''||''temierais / temieran''||''temieran'' |- |Имперфект 2||''temiese''||''temieses''||''temiese''||''temiésemos''||''temieseis / temiesen''||''temiesen'' |- |Идно||''temiere''||''temieres''||''temiere''||''temiéremos''||''temiereis''||''temieren'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Заповеден||&nbsp;||''tú / vos''||''usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ustedes'' |- |потврдно||&nbsp;||''teme / temé''||''tema''||''temamos''||''temed''||''teman'' |- |одречно||&nbsp;||''no temas''||''no tema''||''no temamos''||''no temáis''||''no teman'' |} ==== Правилни -ir глаголи (''partir'', разделува/тргнува) ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !bgcolor="#E0E0FF"|Безлични||colspan="6"|(м. едн.,ж. едн., м. мн., ж мн.) |- |Инфинитив ||colspan="6"| ''partir'' |- |Герунд ||colspan="6"| ''partiendo'' |- |Минат партицип ||colspan="6"|''partido (partido, partida, partidos, partidas)'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Индикатив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos'' |- |Сегашно||''parto''||''partes / partís''||''parte''||''partimos''||''partís''||''parten'' |- |Имперфект||''partía''||''partías''||''partía''||''partíamos''||''partíais''||''partían'' |- |Претерит||''partí''||''partiste''||''partió''||''partimos''||''partisteis''||''partieron'' |- |Идно||''partiré''||''partirás''||''partirá''||''partiremos''||''partiréis''||''partirán'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Услов||''yo / vos''||''tú''||''él''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos'' |- |&nbsp;||''partiría''||''partirías''||''partiría''||''partiríamos''||''partiríais''||''partirían'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Субхунтив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos'' |- |Сегашно||''parta''||''partas''||''parta''||''partamos''||''partáis''||''partan'' |- |Имперфект 1||''partiera''||''partieras''||''partiera''||''partiéramos''||''partierais''||''partieran'' |- |Имперфект 2||''partiese''||''partieses''||''partiese''||''partiésemos''||''partieseis''||''partiesen'' |- |Идно||''partiere''||''partieres''||''partiere''||''partiéremos''||''partiereis''||''partieren'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Заповеден||&nbsp;||''tú / vos''||''usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ustedes'' |- |потврдно||&nbsp;||''parte / partí''||''parta''||''partamos''||''partid''||''partan'' |- |одречно||&nbsp;||''no partas''||''no parta''||''no partamos''||''no partáis''||''no partan'' |} ==== ''ser'', сум ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !bgcolor="#E0E0FF"|Безлични||colspan="6"|&nbsp; |- |Инфинитив ||colspan="6"| ''ser'' |- |Герунд ||colspan="6"| ''siendo'' |- |Минат партицип ||colspan="6"|''sido'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Индикатив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros / ustedes''||''ellos'' |- |Сегашно||''soy''||''eres / sos''||''es''||''somos''||''sois / son''||''son'' |- |Имперфект||''era''||''eras''||''era''||''éramos''||''erais / eran''||''eran'' |- |Претерит||''fui''||''fuiste''||''fue''||''fuimos''||''fuisteis / fueron''||''fueron'' |- |Идно||''seré''||''serás''||''será''||''seremos''||''seréis / serán''||''serán'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Услов||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros / ustedes''||''ellos'' |- |&nbsp;||''sería''||''serías''||''sería''||''seríamos''||''seríais / serían''||''serían'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Субхунтив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros / ustedes''||''ellos'' |- |Сегашно||''sea''||''seas''||''sea'' ||''seamos''||''seáis / sean''||''sean'' |- |Имперфект 1||''fuera''||''fueras''||''fuera''||''fuéramos''||''fuerais / fueran''||''fueran'' |- |Имперфект 2||''fuese''||''fueses''||''fuese''||''fuésemos''||''fueseis / fuesen''||''fuesen'' |- |Идно||''fuere''||''fueres''||''fuere''||''fuéremos''||''fuereis''||''fueren'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Заповеден||&nbsp;||''tú / vos''||''usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ustedes'' |- |потврдно||&nbsp;||''sé''||''sea''||''seamos''||''sed''||''sean'' |- |одречно||&nbsp;||''no seas''||''no sea''||''no seamos''||''no seáis''||''no sean'' |} ==== ''estar'', сум ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !bgcolor="#E0E0FF"|Безлични||colspan="6"|&nbsp; |- |Инфинитив ||colspan="6"| ''estar'' |- |Герунд ||colspan="6"| ''estando'' |- |Минат партицип ||colspan="6"|''estado'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Индикатив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos'' |- |Сегашно||''estoy''||''estás''||''está''||''estamos''||''estáis''||''están'' |- |Имперфект||''estaba''||''estabas''||''estaba''||''estábamos''||''estabais''||''estaban'' |- |Претерит||''estuve''||''estuviste''||''estuvo''||''estuvimos''||''estuvisteis''||''estuvieron'' |- |Идно||''estaré''||''estarás''||''estará''||''estaremos''||''estaréis''||''estarán'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Услов||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos'' |- |&nbsp;||''estaría''||''estarías''||''estaría''||''estaríamos''||''estaríais''||''estarían'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Субхунтив||''yo''||''tú / vos''||''él''||''nosotros''||''vosotros''||''ellos'' |- |Сегашно||''esté''||''estés''||''esté'' ||''estemos''||''estéis''||''estén'' |- |Имперфект 1||''estuviera''||''estuvieras''||''estuviera''||''estuviéramos''||''estuvierais''||''estuvieran'' |- |Имперфект 2||''estuviese''||''estuvieses''||''estuviese''||''estuviésemos''||''estuvieseis''||''estuviesen'' |- |Идно||''estuviere''||''estuvieres''||''estuviere''||''estuviéremos''||''estuviereis''||''estuvieren'' |- !bgcolor="#E0E0FF"|Заповеден†||&nbsp;||''tú / vos''||''usted''||''nosotros''||''vosotros''||''ustedes'' |- |потврдно||&nbsp;||''está'' ИЛИ ''estate''||''esté'' ИЛИ ''estese''||''estemos'' ИЛИ ''estemonos''||''estad'' ИЛИ ''estaos''||''estén'' ИЛИ ''estense'' |- |одречно||&nbsp;||''no estés''||''no esté''||''no estemos''||''no estéis''||''no estén'' |} == Споредба на зборови == Шпанскиот и италијанскиот споделуваат сличен фонолошки систем. Денес се проценува дека сличноста на зборовите меѓу италијанскиот и шпанскиот е 82%.<ref name="ethnologue">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=spa|title=Spanish|publisher=ethnologue}}</ref> Истата сличност со португалскиот е проценета на 89%. Сличноста меѓу шпанскиот од една страна и францускиот и романскиот од друга страна е помала, па така лексичката сличност се проценува на 75% и 71%<ref name="ethnologue"/>. {| class="wikitable" |- ! [[латински]] ! шпански ! [[галисиски јазик|галисиски]] ! [[португалски]] ! [[Астуро-леонски јазици|астуро-леонски]] ! [[аргонски јазик|аргонски]] ! [[каталонски јазик|каталонски]] ! [[италијански јазик|италијански]] ! [[француски]] ! [[романски јазик|романски]] ! [[македонски]] |- | {{јаз|la|''nos''}} | {{јаз|es|''nosotros''}} | {{јаз|gl|''nós''}}(''outros'') | {{јаз|pt|''nós''}} | {{јаз|ll|''nós'', ''nosotros''}} | {{јаз|an|''nusatros''}} | {{јаз|ca|''nosaltres''}} <br />(архаично {{јаз|ca|''nós''}}) | {{јаз|it|''noi''}} (''altri'') | {{јаз|fr|''nous''}} (''autres'') | {{јаз|ro|''noi''}} | ние |- | {{јаз|la|''frater germanum''}} (буквално „вистински брат“) | {{јаз|es|''hermano''}} | {{јаз|gl|''irmán''}} | {{јаз|pt|''irmão''}} | {{јаз|ll|''hermanu''}} | {{јаз|an|''chirmán''}} | {{јаз|ca|''germà''}} <br />(архаично {{јаз|ca|''frare''}}) | {{јаз|it|''fratello''}} | {{јаз|fr|''frère''}} | {{јаз|ro|''frate''}} | брат |- | {{јаз|la|''dies Martis''}} (класичен латински) {{јаз|la|''feria tertia''}} | {{јаз|es|''martes''}} | {{јаз|gl|''martes''}} | {{јаз|pt|''terça-feira''}} | {{јаз|ll|''martes''}} | {{јаз|an|''martes''}} | {{јаз|ca|''dimarts''}} | {{јаз|it|''martedì''}} | {{јаз|fr|''mardi''}} | {{јаз|ro|''marţi''}} | вторник |- | {{јаз|la|''cantiō'' (''nem'', acc.), ''canticum''}} | {{јаз|es|''canción''}} | {{јаз|gl|''canción''}}/''cançom'' | {{јаз|pt|''canção''}} | {{јаз|ll|''canción'' (на астурски ''canciu'')}} | {{јаз|an|''canta''}} | {{јаз|ca|''cançó''}} | {{јаз|it|''canzone''}} | {{јаз|fr|''chanson''}} | {{јаз|ro|''cântec''}} | песна |- | {{јаз|la|''magis''}} или {{јаз|la|''plus''}} | {{јаз|es|''más''}} <br />(архаично {{јаз|es|''plus''}}) | {{јаз|gl|''máis''}} | {{јаз|pt|''mais''}} <br />(архаично {{јаз|pt|''chus/plus''}}) | {{јаз|ll|''más''}} | {{јаз|an|''más'',"més"}} | {{јаз|ca|''més''}} <br />(архаично {{јаз|ca|''pus''}}) | {{јаз|it|''più''}} | {{јаз|fr|''plus''}} | {{јаз|ro|''mai/plus''}} | повеќе |- | {{јаз|la|''manum sinistram'' (acc.)}} | {{јаз|es|''mano izquierda''}} <br />(исто така {{јаз|es|''mano siniestra''}}) | {{јаз|gl|''man esquerda''}} | {{јаз|pt|''mão esquerda''}} <br />(архаично {{јаз|pt|''sẽestra''}}) | {{јаз|ll|''mano esquierda'' (на астурски ''manzorga'')}} | {{јаз|an|''man cucha''}} | {{јаз|ca|''mà esquerra''}} | {{јаз|it|''mano sinistra''}} | {{јаз|fr|''main gauche''}} | {{јаз|ro|''mâna stângă''}} | лева рака |- | {{јаз|la|''nihil''}} или {{јаз|la|''nullam rem natam'' (acc.)}} | {{јаз|es|''nada''}} | {{јаз|gl|''nada''}}/{{јаз|gl|''ren''}} | {{јаз|pt|''nada''}} <br />(''neca'' and ''nula rés'' во некои изрази; архаично {{јаз|pt|''rem''}}) | {{јаз|ll|''nada'' (''un res'' е исто со ''nada'')}} | {{јаз|an|''cosa''}} | {{јаз|ca|''res''}} | {{јаз|it|''niente''}}/{{јаз|it|''nulla''}} | {{јаз|fr|''rien''}}/{{јаз|fr|''nul''}} | {{јаз|ro|''nimic/nul''}} | ништо |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{InterWiki|code=es}} {{Wiktionary|Category:Spanish Language}} {{Wikibooks|Subject:Spanish language}} {{Wikiversity|Spanish}} * [http://buscon.rae.es/draeI/ Речник на шпанскиот јазик] {{es}} * [http://www.bbc.co.uk/languages/spanish/ Шпански јазик] – [[BBC]] јазици * [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Spanish Јазичен курс за шпанскиот јазик] * [http://www.mylovespanish.com/ Основна шпанска граматика] * [http://mertsahinoglu.com/research/spanish-for-speakers-of-latin/ Шпанската еволуција од латинскиот] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130719135319/http://mertsahinoglu.com/research/spanish-for-speakers-of-latin/ |date=2013-07-19 }} * [[Wikivoyage:Spanish phrasebook|Шпански фрази]] на [[Wikivoyage]] {{Романски јазици}} {{Официјални јазици во Јужна Америка}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Романски јазици]] [[Категорија:Шпански јазик]] [[Категорија:Флективни јазици]] [[Категорија:Јазици во Шпанија]] [[Категорија:Јазици во САД]] [[Категорија:Јазици во Аргентина]] m9bx9fdff1wsl9m5ej3pgmizjq3rnov 0 5506 5588542 5586465 2026-07-07T09:59:49Z Buli 2648 /* Публикации на Михајло Апостолски */ 5588542 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Михајло Апостолски | image = Mihailo Apostolski (WW II).JPG | image_size = | alt = | caption = Апостолски во воена униформа | nickname = | birth_date = {{birth date|1906|11|08|df=y}} | birth_place = [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Османлиска Империја]] | death_date = {{death date and age|1987|08|07|1906|11|08|df=y}} | death_place = [[Дојран]], [[СР Македонија]], [[СФР Југославија]] | placeofburial = | allegiance = СФР Југославија | branch = [[Војска на Кралство Југославија]]; <br>[[Народноослободителна војска на Југославија|Народноослободителна војска]]<br>и [[Југословенска народна армија]] | serviceyears = | rank = [[Генерал]] | unit = | commands = | battles = [[Втора светска војна]] | awards = | laterwork = | relations = }} '''Михајло Апостолски''' ([[Ново Село (Штипско)|Ново Село]], [[8 ноември]] [[1906]] - [[Дојран]], [[7 август]] [[1987]]) — [[СР Македонија|македонски]] [[партизан]], [[генерал]], командант на [[НОВ]] и [[ПОМ]], воен теоретичар, [[политичар]], [[историчар]] и [[народен херој на Македонија|народен херој]].<ref name= "NH">Народни хероји Југославије, „Младост“, Београд, 1975.</ref><ref name="ME">Блаже Ристески (уредник), Македонска енциклопедија (том I), МАНУ, 2009, Скопје.</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|title=Македонски историски речник|first=д-р Стојан Киселиновски и др.|publisher=ИНИ|year=2000|isbn=9989-624-46-1|location=Скопје|pages=41-42}}</ref> == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Куќа на Михајло Апостолски (2).jpg|мини|лево|230п|[[Куќа на Михајло Апостолски (Штип)|Родната куќа]] на Михајло Апостолски.]] Михајло Апостолски е роден на 8 ноември 1906 година во [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], Штип. Уште како дете ги доживувал револуционерните вриежи настанати по Илинденското востание и премрежијата по [[Балкански војни|Балканските војни]] и [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Искуствата за кои главно слушал во своето семејство од дедото Апостол, оставале кај него силен впечаток и биле главната причина да ја засака историјата, а таа пак, силно влијаела да се определи за воените науки. Историјата и воените науки целиот живот ќе му бидат основен мотив на неговото живеење и творештво. Основното и средното училиште ги завршил во градот Штип кој во тоа време се наоѓал во рамките на Кралството СХС. === Воено образование и служба === По завршувањето на седми клас гимназија во 1924 година, на 1 октомври истата година стапил во Нижата школа на Воената академија во Белград. Школата ја завршил на 1 април 1927 година и тогаш бил произведен во чинот пешадиски потпоручник, а потоа бил одреден за водник во Дваесет и третиот пешадиски полк во Штип. На оваа должност се наоѓа до 28 септември 1931 година, иако од 1 март до 1 септември истата година бил слушател на курсот за врска во [[Земун]]. Во меѓувреме, стекнувајќи се со чинот пешадиски поручник на 3 април 1931 година, од 11 јуни оваа година е одреден за в.д. командир на Првата чета на Четириесет и третиот пешадиски полк.<ref name=":1">{{Наведено списание|last=Симоновски|first=Александар|last2=Жикиќ|first2=Милош|date=2023|title=Персоналниот картон на Михаило Апостолски како офицер на војската на Кралството Југославија|url=https://ini.ukim.edu.mk/documents/177/Glasnik_67_1_2_2023_str_201_231.pdf|journal=Гласник|volume=67|issue=1-2|pages=201-231}}</ref> Судејќи по сè, таа должност не ја прифатил со оглед на тоа што на 22 септември 1931 година бил примен за слушател на Вишата школа на Воената академија. На Вишата школа стапил на 1 октомври 1931 година и ја завршил на 7 ноември 1933 година. Претходно, од 9 октомври 1933 година бил одреден за в. д. командир на Првата чета на Тринаесеттиот планински баталјон, за што од 11 јануари до 1 февруари 1934 година завршил зимски планински курс. На оваа должност, на 3 април 1935 година е унапреден во чинот капетан II класа. Во октомври 1935 година бил примен за приправник за генералштабна струка, а приправничкиот период успешно го завршил во март 1938 година. Потоа е распореден на служба во Генералштабот на Дравската дивизиска област во [[Љубљана]]. На оваа должност се задржал до почетокот на Априлската војна (1941).<ref name=":1" /> === Во текот на НОБ === [[Втората светска војна]] го затекнала во чинот генералштабен мајор на служба во [[Љубљана]], на должноста началник на штаб на дивизија.<ref name="Херои">„Народни херои од Македонија“, Скопје, Наша книга, 1973 г., стр. ​25-30</ref> [[Податотека:Kičevo muzej 07.JPG|мини|лево|Работната соба на Апостолски за време на престојот на ГШ на НОВ и ПОМ во ослободено Кичево во септември 1943]]Во текот на кратката [[Априлска војна]] во 1941 година командувал со планинските единици на Алпите. Кога [[Германци]]те ја нападнале Југославија, тој наредил да се урнат сите [[мост]]ови за да се забави нивното напредување.<ref name="KG">Киро Глигоров, ''Македонија е сè што имаме'', Издавачки центар ТРИ, 2001, Скопје</ref> По капитулацијата на Југославија заробен е од италијанската војска и одведен е во логорот Вестоне. На [[23 јуни]] [[1941]] година неговиот татко испраќа молба до бугарскиот министер за одбрана за негово ослободување и таа е одобрена.<ref>Македония: история и политическа съдба, Том 3, Петър Христов Петров Издател Изд-во "Знание" ООД, 1998, стр. 30.</ref><ref name="m">Мите Апостолов Матовски. Молба вх. № 194 до Министра на Войната</ref> Тој потоа бил префрлен во [[Риека]], каде што бил ослободен со група [[Македонци]].<ref name="NH" /> [[Податотека:Ченто и Михајло Апостолски во ослободена Битола.jpg|мини|[[Методија Андонов-Ченто]] и Михајло Апостолски во штотуку ослободената Битола, ноември 1944.]] По враќањето во Македонија окупирана од бугарска фашистичка чизма,<ref>Растислав Терзиовски, ''Михајло Апостолски. Погледи врз југословенско-бугарските односи во Втората светска војна'' "Наша книга", Скопје, 1982.</ref> во септември [[1941]] година се поврзува со народноослободителното движење во Македонија. Во септември истата година бил назначен за член на Покраинскиот воен штаб на Македонија, а од јуни [[1942]] година за командант на Главниот штаб на народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Во мај [[1943]] година бил назначен за генерал мајор. На [[Второ заседание на АВНОЈ|Второто заседание на АВНОЈ]] бил избран за член на [[Претседателство на АВНОЈ|Претседателството на АВНОЈ]]. Од [[февруари]] [[1944]] година покрај 33 македонски оперативни бригади, под команда на Апостолски се наоѓаат и бригади од [[Косово]] и од [[јужна Србија]]. Член е на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]. Учествува на Првото заседание на [[АСНОМ]] и е избран во неговиот [[Президиум на АСНОМ|Президиум]]. === По војната === {{Infobox Officeholder |name = |honorific-suffix = |image = Михаило Апостолски.tif |imagesize = 200px |office2 = [[МАНУ|Претседател на МАНУ]] |term_start2 = 1975 |term_end2 = 1983 |predecessor2 = [[Блаже Конески]] |successor2 = [[Јордан Поп Јорданов (академик)|Јордан Поп Јорданов]] }} [[Податотека:Михајло Апостолски говори на Второ заседание на АСНОМ.jpg|мини|лево|Михајло Апостолски говори на Второ заседание на [[АСНОМ]], Скопје, 30 декември 1944]] Во февруари [[1945]] година бил назначен за началник на [[Врховен штаб на НОВ|Врховниот штаб на НОВ]] (односно на [[Генералштаб на Југословенската армија|Генералштабoт на Југословенската армија]]). Извршувал и други одговорни функции во ЈНА. Помеѓу 1946 и 1952 година бил командант на сараевската воена област и началник на високата воената академија на ЈНА. Се пензионирал со чин генералполковник. По престанувањето на неговата активна воена служба, започнал интензивно да се занимава со [[историја]]. Во периодот од 1965 до 1970 година бил директор на [[Институт за национална историја|Институтот за национална историја]]. Во својата научна работа напишал повеќе библиографски едници, а ја објавил и првата ''Историја на ослободителната војна на македонскиот народ 1941-1945'' (издадена во Скопје, 1967 година).<ref name=":0" /> При основањето на [[Македонската академија на науките и уметностите]] (на [[18 август]] [[1967]] година) е избран за нејзин прв редовен член. Во [[1968]] година е избран за дописен член на Српската академија на науките и уметностите. Подоцна е избран и за член на Југословенската (денес: [[Хрватска академија на науките и уметностите]]), Словенечката, на Академијата за науки и уметности на Босна и Херцеговина и на Академијата на Косово.<ref name="ME"/> Од [[1976]] година до [[1983]] година бил претседател на [[МАНУ]]. Во периодот од [[1978]] до [[1981]] година бил претседател на Советот на академиите на науки и уметности на [[СФРЈ]]. Бил и член на и Советот на федерацијата. На [[11 октомври]] [[1953]] година бил одликуван со орденот [[Народен херој]].<ref>„Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 29</ref> Добитник е и на наградата АВНОЈ во 1978 година - највисоката награда која ја доделувала СФРЈ, како и многу други награди и општествени признанија.<ref name=":0" /> == Укажани почести во независна Македонија== Денес [[Воена академија Генерал Михајло Апостолски|Воената академија „Генерал Михајло Апостолски“]] во [[Скопје]] и [[Орден Михајло Апостолски|орденот „Михајло Апостолски“]] го носат неговото име. == Одликувања == Носител е на следниве одликувања: {| class="wikitable" |- style="background:#ccf; text-align:center;" | colspan="2" |'''Југословенски одликувања''' |- |{{ribbon devices|ribbon=Commemorative Medal of the Partisans - 1941 RIB.png|width=60}} |Партизанска споменица 1941 |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the National Hero - ribbon.svg|width=60}} |Орден Народен херој на Југославија |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the National liberation Rib.png|width=60}} |Орден на Народното ослободување |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the Battle flag Rib.png|width=60}} |Орден на военото знаме |- |{{ribbon devices|ribbon=Orden Republike1(traka).png|width=60}} |Орден на Републиката со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the brotherhood and unity with golden wreath Rib.png|width=60}} |Орден братство-единство со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of merits for the people with golden star Rib.png|width=60}} |Орден за заслуги за народот со златна ѕвезда |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the partisan star with golden wreath Rib.png|width=60}} |Орден Партизанска ѕвезда со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the National army with laurer wreath Rib.png|width=60}} |Орден на народната армија со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of Labour with the red flag RIB.gif|width=60}} |Орден на трудот со црвено знаме |- |{{ribbon devices|ribbon=Medal for Bravery RIB.gif|width=60}} |Медал за храброст |- style="background:#ccf; text-align:center;" | colspan="2" |'''Странски одликувања''' |- |{{ribbon devices|ribbon=Noribbon.svg|width=60}} |Орден Св. Олав (Норвешка) |- |{{ribbon devices|ribbon=SU Order of Suvorov 2nd class ribbon.svg|width=60}} |Орден Суворов, II степен (СССР) |- |{{ribbon devices|ribbon=POL Order Krzyża Grunwaldu 2 Klasy BAR.svg|width=60}} |Орден Грунвалдски крст, II класа (Полска) |- |{{ribbon devices|ribbon=St.AlexanderOrder-ribbon.svg|width=60}} |Орден Свети Александар (Бугарија) |- |{{ribbon devices|ribbon=Noribbon.svg|width=60}} |Орден на Народната слобода, I степен (Чехословачка) |- |{{ribbon devices|ribbon=GRE Order of George I - Commander BAR.png|width=60}} |Орден Георги I, класа на командант (Грција) |} == Публикации на Михајло Апостолски == * Михајло Апостолски, Благоја Симоновски, ''Пет години слободно Скопје'', Градски одбор на народен фронт, 1949, Скопје. * Михајло Апостолски, Митко Панов, ''Радовиш и Радовишко'', Општински одбор на здружението на борците од НОБ, 1984. * Mihajlo Apostolski, Dančo Zografski, Александар Стојановски, Gligor Todorovski, Graham W. Reid (eds.), ''A history of the Macedonian people'' Macedonian Review, Skopje, 1979. * Михајло Апостолски, Ацо Алексиевски (уредници), ''Из прошлости македонского народа'', Радио-телевизија, Skopje, 1969. * Михајло Апостолски, Кочанско и Виничко во Февруарскиот поход, статија од монографијата: ''Кочани и Кочанско во НОВ 1941-1945'', Ванчо Андонов (уредник,), Општински одбор на Сојузот на здруженијата на борците од НОВ, 1985. стр. 347-357. '''Статии''' <ref>{{Наведено списание|date=1981|title=Титовата стратегија во НОВ и револуцијата на народите и народностите на Југославија|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.1.04.-Apostolski-M.-Titovata-strategija-vo-NOV-i-revolucijata-na-narodite-i-narodnostite-na-Jugoslavija.pdf|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=1|pages=69-90}}</ref> * {{Наведено списание|date=1983|title=40 години од формирањето на крупните воени единици во Македонија|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1983.1.04-Apostoloski-M.-40-godini-od-formiranjeto-na-krupnite-voeni-edinici-vo-Makedonija.pdf|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=19|issue=1|pages=43-51}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Етничките промени во Македонија во XX век|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1984.2.04-Apostoloski-M.-Etnickite-promeni-vo-Makedonija-vo-XX-vek.pdf|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=55-72}} == Поврзано == * [[Васа Апостолска]] * [[Цвета Апостолска]] == Наводи == {{наводи}} == Белешки == * 1.{{note|1}} Во Бугарија ја смета окупацијата на Вардарскиот и Егејскиот дел на Македонија, во текот на Втората светска војна, како ослободување. == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Mihailo Apostolski}} * [http://macedonian.atspace.com/knigi/ma_zonom.htm Михаило Апостолски „Завршните операции на Н.О.В. за ослободувањето на Македонија“] ([http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9E%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 текст]) *[https://antropol.mk/2020/11/02/snimka-na-general-apostolski/ Снимка на генерал Апостолски: Се боревме со тие што тврдат дека сме Бугари] (радио емисија) {{s-start}} {{s-npo|pro}} {{s-bef|before=[[Блаже Конески]]}} {{s-ttl |title=Претседател на [[Македонска академија на науките и уметностите|Македонската академија</br> на науките и уметностите]] |years = 1976 – 1983}} {{s-aft|after=[[Јордан Поп Јорданов (академик)|Јордан Поп Јорданов]]}} {{s-end}} {{Народни херои на Македонија}} {{МАНУ}} {{Претседател на МАНУ}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Апостолски, Михајло}} [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Народни херои на Југославија]] [[Категорија:Македонски генерали]] [[Категорија:Југословенски генерали]] [[Категорија:Дејци на КПМ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Членови на Врховниот штаб на НОБ]] [[Категорија:Претседатели на МАНУ]] [[Категорија:Политичари од Штип]] [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Македонски академици]] [[Категорија:Академици на МАНУ]] [[Категорија:Добитници на наградата „АВНОЈ“]] [[Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“]] [[Категорија:Починати во Дојран]] [[Категорија:Академици на САНУ]] [[Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Членови на Босанската академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Македонски историчари]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Делегати на АВНОЈ]] [[Категорија:Починати во 1987 година]] [[Категорија:Носители на Орденот на Суворов од II степен]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] 8z0udy499kk7uhvcvaxjwrzobfpiz31 5588543 5588542 2026-07-07T10:00:22Z Buli 2648 /* Публикации на Михајло Апостолски */ 5588543 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Михајло Апостолски | image = Mihailo Apostolski (WW II).JPG | image_size = | alt = | caption = Апостолски во воена униформа | nickname = | birth_date = {{birth date|1906|11|08|df=y}} | birth_place = [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Османлиска Империја]] | death_date = {{death date and age|1987|08|07|1906|11|08|df=y}} | death_place = [[Дојран]], [[СР Македонија]], [[СФР Југославија]] | placeofburial = | allegiance = СФР Југославија | branch = [[Војска на Кралство Југославија]]; <br>[[Народноослободителна војска на Југославија|Народноослободителна војска]]<br>и [[Југословенска народна армија]] | serviceyears = | rank = [[Генерал]] | unit = | commands = | battles = [[Втора светска војна]] | awards = | laterwork = | relations = }} '''Михајло Апостолски''' ([[Ново Село (Штипско)|Ново Село]], [[8 ноември]] [[1906]] - [[Дојран]], [[7 август]] [[1987]]) — [[СР Македонија|македонски]] [[партизан]], [[генерал]], командант на [[НОВ]] и [[ПОМ]], воен теоретичар, [[политичар]], [[историчар]] и [[народен херој на Македонија|народен херој]].<ref name= "NH">Народни хероји Југославије, „Младост“, Београд, 1975.</ref><ref name="ME">Блаже Ристески (уредник), Македонска енциклопедија (том I), МАНУ, 2009, Скопје.</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|title=Македонски историски речник|first=д-р Стојан Киселиновски и др.|publisher=ИНИ|year=2000|isbn=9989-624-46-1|location=Скопје|pages=41-42}}</ref> == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Куќа на Михајло Апостолски (2).jpg|мини|лево|230п|[[Куќа на Михајло Апостолски (Штип)|Родната куќа]] на Михајло Апостолски.]] Михајло Апостолски е роден на 8 ноември 1906 година во [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], Штип. Уште како дете ги доживувал револуционерните вриежи настанати по Илинденското востание и премрежијата по [[Балкански војни|Балканските војни]] и [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Искуствата за кои главно слушал во своето семејство од дедото Апостол, оставале кај него силен впечаток и биле главната причина да ја засака историјата, а таа пак, силно влијаела да се определи за воените науки. Историјата и воените науки целиот живот ќе му бидат основен мотив на неговото живеење и творештво. Основното и средното училиште ги завршил во градот Штип кој во тоа време се наоѓал во рамките на Кралството СХС. === Воено образование и служба === По завршувањето на седми клас гимназија во 1924 година, на 1 октомври истата година стапил во Нижата школа на Воената академија во Белград. Школата ја завршил на 1 април 1927 година и тогаш бил произведен во чинот пешадиски потпоручник, а потоа бил одреден за водник во Дваесет и третиот пешадиски полк во Штип. На оваа должност се наоѓа до 28 септември 1931 година, иако од 1 март до 1 септември истата година бил слушател на курсот за врска во [[Земун]]. Во меѓувреме, стекнувајќи се со чинот пешадиски поручник на 3 април 1931 година, од 11 јуни оваа година е одреден за в.д. командир на Првата чета на Четириесет и третиот пешадиски полк.<ref name=":1">{{Наведено списание|last=Симоновски|first=Александар|last2=Жикиќ|first2=Милош|date=2023|title=Персоналниот картон на Михаило Апостолски како офицер на војската на Кралството Југославија|url=https://ini.ukim.edu.mk/documents/177/Glasnik_67_1_2_2023_str_201_231.pdf|journal=Гласник|volume=67|issue=1-2|pages=201-231}}</ref> Судејќи по сè, таа должност не ја прифатил со оглед на тоа што на 22 септември 1931 година бил примен за слушател на Вишата школа на Воената академија. На Вишата школа стапил на 1 октомври 1931 година и ја завршил на 7 ноември 1933 година. Претходно, од 9 октомври 1933 година бил одреден за в. д. командир на Првата чета на Тринаесеттиот планински баталјон, за што од 11 јануари до 1 февруари 1934 година завршил зимски планински курс. На оваа должност, на 3 април 1935 година е унапреден во чинот капетан II класа. Во октомври 1935 година бил примен за приправник за генералштабна струка, а приправничкиот период успешно го завршил во март 1938 година. Потоа е распореден на служба во Генералштабот на Дравската дивизиска област во [[Љубљана]]. На оваа должност се задржал до почетокот на Априлската војна (1941).<ref name=":1" /> === Во текот на НОБ === [[Втората светска војна]] го затекнала во чинот генералштабен мајор на служба во [[Љубљана]], на должноста началник на штаб на дивизија.<ref name="Херои">„Народни херои од Македонија“, Скопје, Наша книга, 1973 г., стр. ​25-30</ref> [[Податотека:Kičevo muzej 07.JPG|мини|лево|Работната соба на Апостолски за време на престојот на ГШ на НОВ и ПОМ во ослободено Кичево во септември 1943]]Во текот на кратката [[Априлска војна]] во 1941 година командувал со планинските единици на Алпите. Кога [[Германци]]те ја нападнале Југославија, тој наредил да се урнат сите [[мост]]ови за да се забави нивното напредување.<ref name="KG">Киро Глигоров, ''Македонија е сè што имаме'', Издавачки центар ТРИ, 2001, Скопје</ref> По капитулацијата на Југославија заробен е од италијанската војска и одведен е во логорот Вестоне. На [[23 јуни]] [[1941]] година неговиот татко испраќа молба до бугарскиот министер за одбрана за негово ослободување и таа е одобрена.<ref>Македония: история и политическа съдба, Том 3, Петър Христов Петров Издател Изд-во "Знание" ООД, 1998, стр. 30.</ref><ref name="m">Мите Апостолов Матовски. Молба вх. № 194 до Министра на Войната</ref> Тој потоа бил префрлен во [[Риека]], каде што бил ослободен со група [[Македонци]].<ref name="NH" /> [[Податотека:Ченто и Михајло Апостолски во ослободена Битола.jpg|мини|[[Методија Андонов-Ченто]] и Михајло Апостолски во штотуку ослободената Битола, ноември 1944.]] По враќањето во Македонија окупирана од бугарска фашистичка чизма,<ref>Растислав Терзиовски, ''Михајло Апостолски. Погледи врз југословенско-бугарските односи во Втората светска војна'' "Наша книга", Скопје, 1982.</ref> во септември [[1941]] година се поврзува со народноослободителното движење во Македонија. Во септември истата година бил назначен за член на Покраинскиот воен штаб на Македонија, а од јуни [[1942]] година за командант на Главниот штаб на народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Во мај [[1943]] година бил назначен за генерал мајор. На [[Второ заседание на АВНОЈ|Второто заседание на АВНОЈ]] бил избран за член на [[Претседателство на АВНОЈ|Претседателството на АВНОЈ]]. Од [[февруари]] [[1944]] година покрај 33 македонски оперативни бригади, под команда на Апостолски се наоѓаат и бригади од [[Косово]] и од [[јужна Србија]]. Член е на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]. Учествува на Првото заседание на [[АСНОМ]] и е избран во неговиот [[Президиум на АСНОМ|Президиум]]. === По војната === {{Infobox Officeholder |name = |honorific-suffix = |image = Михаило Апостолски.tif |imagesize = 200px |office2 = [[МАНУ|Претседател на МАНУ]] |term_start2 = 1975 |term_end2 = 1983 |predecessor2 = [[Блаже Конески]] |successor2 = [[Јордан Поп Јорданов (академик)|Јордан Поп Јорданов]] }} [[Податотека:Михајло Апостолски говори на Второ заседание на АСНОМ.jpg|мини|лево|Михајло Апостолски говори на Второ заседание на [[АСНОМ]], Скопје, 30 декември 1944]] Во февруари [[1945]] година бил назначен за началник на [[Врховен штаб на НОВ|Врховниот штаб на НОВ]] (односно на [[Генералштаб на Југословенската армија|Генералштабoт на Југословенската армија]]). Извршувал и други одговорни функции во ЈНА. Помеѓу 1946 и 1952 година бил командант на сараевската воена област и началник на високата воената академија на ЈНА. Се пензионирал со чин генералполковник. По престанувањето на неговата активна воена служба, започнал интензивно да се занимава со [[историја]]. Во периодот од 1965 до 1970 година бил директор на [[Институт за национална историја|Институтот за национална историја]]. Во својата научна работа напишал повеќе библиографски едници, а ја објавил и првата ''Историја на ослободителната војна на македонскиот народ 1941-1945'' (издадена во Скопје, 1967 година).<ref name=":0" /> При основањето на [[Македонската академија на науките и уметностите]] (на [[18 август]] [[1967]] година) е избран за нејзин прв редовен член. Во [[1968]] година е избран за дописен член на Српската академија на науките и уметностите. Подоцна е избран и за член на Југословенската (денес: [[Хрватска академија на науките и уметностите]]), Словенечката, на Академијата за науки и уметности на Босна и Херцеговина и на Академијата на Косово.<ref name="ME"/> Од [[1976]] година до [[1983]] година бил претседател на [[МАНУ]]. Во периодот од [[1978]] до [[1981]] година бил претседател на Советот на академиите на науки и уметности на [[СФРЈ]]. Бил и член на и Советот на федерацијата. На [[11 октомври]] [[1953]] година бил одликуван со орденот [[Народен херој]].<ref>„Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 29</ref> Добитник е и на наградата АВНОЈ во 1978 година - највисоката награда која ја доделувала СФРЈ, како и многу други награди и општествени признанија.<ref name=":0" /> == Укажани почести во независна Македонија== Денес [[Воена академија Генерал Михајло Апостолски|Воената академија „Генерал Михајло Апостолски“]] во [[Скопје]] и [[Орден Михајло Апостолски|орденот „Михајло Апостолски“]] го носат неговото име. == Одликувања == Носител е на следниве одликувања: {| class="wikitable" |- style="background:#ccf; text-align:center;" | colspan="2" |'''Југословенски одликувања''' |- |{{ribbon devices|ribbon=Commemorative Medal of the Partisans - 1941 RIB.png|width=60}} |Партизанска споменица 1941 |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the National Hero - ribbon.svg|width=60}} |Орден Народен херој на Југославија |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the National liberation Rib.png|width=60}} |Орден на Народното ослободување |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the Battle flag Rib.png|width=60}} |Орден на военото знаме |- |{{ribbon devices|ribbon=Orden Republike1(traka).png|width=60}} |Орден на Републиката со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the brotherhood and unity with golden wreath Rib.png|width=60}} |Орден братство-единство со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of merits for the people with golden star Rib.png|width=60}} |Орден за заслуги за народот со златна ѕвезда |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the partisan star with golden wreath Rib.png|width=60}} |Орден Партизанска ѕвезда со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of the National army with laurer wreath Rib.png|width=60}} |Орден на народната армија со златен венец |- |{{ribbon devices|ribbon=Order of Labour with the red flag RIB.gif|width=60}} |Орден на трудот со црвено знаме |- |{{ribbon devices|ribbon=Medal for Bravery RIB.gif|width=60}} |Медал за храброст |- style="background:#ccf; text-align:center;" | colspan="2" |'''Странски одликувања''' |- |{{ribbon devices|ribbon=Noribbon.svg|width=60}} |Орден Св. Олав (Норвешка) |- |{{ribbon devices|ribbon=SU Order of Suvorov 2nd class ribbon.svg|width=60}} |Орден Суворов, II степен (СССР) |- |{{ribbon devices|ribbon=POL Order Krzyża Grunwaldu 2 Klasy BAR.svg|width=60}} |Орден Грунвалдски крст, II класа (Полска) |- |{{ribbon devices|ribbon=St.AlexanderOrder-ribbon.svg|width=60}} |Орден Свети Александар (Бугарија) |- |{{ribbon devices|ribbon=Noribbon.svg|width=60}} |Орден на Народната слобода, I степен (Чехословачка) |- |{{ribbon devices|ribbon=GRE Order of George I - Commander BAR.png|width=60}} |Орден Георги I, класа на командант (Грција) |} == Публикации на Михајло Апостолски == * Михајло Апостолски, Благоја Симоновски, ''Пет години слободно Скопје'', Градски одбор на народен фронт, 1949, Скопје. * Михајло Апостолски, Митко Панов, ''Радовиш и Радовишко'', Општински одбор на здружението на борците од НОБ, 1984. * Mihajlo Apostolski, Dančo Zografski, Александар Стојановски, Gligor Todorovski, Graham W. Reid (eds.), ''A history of the Macedonian people'' Macedonian Review, Skopje, 1979. * Михајло Апостолски, Ацо Алексиевски (уредници), ''Из прошлости македонского народа'', Радио-телевизија, Skopje, 1969. * Михајло Апостолски, Кочанско и Виничко во Февруарскиот поход, статија од монографијата: ''Кочани и Кочанско во НОВ 1941-1945'', Ванчо Андонов (уредник,), Општински одбор на Сојузот на здруженијата на борците од НОВ, 1985. стр. 347-357. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1981|title=Титовата стратегија во НОВ и револуцијата на народите и народностите на Југославија|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.1.04.-Apostolski-M.-Titovata-strategija-vo-NOV-i-revolucijata-na-narodite-i-narodnostite-na-Jugoslavija.pdf|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=1|pages=69-90}} * {{Наведено списание|date=1983|title=40 години од формирањето на крупните воени единици во Македонија|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1983.1.04-Apostoloski-M.-40-godini-od-formiranjeto-na-krupnite-voeni-edinici-vo-Makedonija.pdf|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=19|issue=1|pages=43-51}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Етничките промени во Македонија во XX век|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1984.2.04-Apostoloski-M.-Etnickite-promeni-vo-Makedonija-vo-XX-vek.pdf|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=55-72}} == Поврзано == * [[Васа Апостолска]] * [[Цвета Апостолска]] == Наводи == {{наводи}} == Белешки == * 1.{{note|1}} Во Бугарија ја смета окупацијата на Вардарскиот и Егејскиот дел на Македонија, во текот на Втората светска војна, како ослободување. == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Mihailo Apostolski}} * [http://macedonian.atspace.com/knigi/ma_zonom.htm Михаило Апостолски „Завршните операции на Н.О.В. за ослободувањето на Македонија“] ([http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9E%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 текст]) *[https://antropol.mk/2020/11/02/snimka-na-general-apostolski/ Снимка на генерал Апостолски: Се боревме со тие што тврдат дека сме Бугари] (радио емисија) {{s-start}} {{s-npo|pro}} {{s-bef|before=[[Блаже Конески]]}} {{s-ttl |title=Претседател на [[Македонска академија на науките и уметностите|Македонската академија</br> на науките и уметностите]] |years = 1976 – 1983}} {{s-aft|after=[[Јордан Поп Јорданов (академик)|Јордан Поп Јорданов]]}} {{s-end}} {{Народни херои на Македонија}} {{МАНУ}} {{Претседател на МАНУ}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Апостолски, Михајло}} [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Народни херои на Југославија]] [[Категорија:Македонски генерали]] [[Категорија:Југословенски генерали]] [[Категорија:Дејци на КПМ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Членови на Врховниот штаб на НОБ]] [[Категорија:Претседатели на МАНУ]] [[Категорија:Политичари од Штип]] [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Македонски академици]] [[Категорија:Академици на МАНУ]] [[Категорија:Добитници на наградата „АВНОЈ“]] [[Категорија:Добитници на наградата „13 Ноември“]] [[Категорија:Починати во Дојран]] [[Категорија:Академици на САНУ]] [[Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Членови на Босанската академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Македонски историчари]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Делегати на АВНОЈ]] [[Категорија:Починати во 1987 година]] [[Категорија:Носители на Орденот на Суворов од II степен]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] rfk046z25n221n48s4uycnljtz9zhqe 3 6824 5588142 5587637 2026-07-06T16:10:01Z Andrew012p 85224 /* Предлошка:Инфокутија Претпријатие */ 5588142 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_lighthouse Template:Infobox lighthouse]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) :Го подновив модулот. Види дали тоа ќе направи разлика. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:42, 23 јуни 2026 (CEST) ::Сѐ уште дава предупредување. На пример, кај [[Бостонски светилник]] оди кај „Уреди извор“, и потоа кај „Преглед“ долу (десно од „Објави промени“, таму го дава целото предупредување. Како што гледам, предлошката убава си работи, само што го дава предупредувањето дека нешто е застарено. ::<code>Предупредување од скриптата: Deprecated member loadI18n called. Please use i18n.loadMessages instead.stack traceback:</code> --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 20:08, 24 јуни 2026 (CEST) :::Да, точно е дека дава предупредувања, ама не гледам дека тоа прави проблем. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:58, 25 јуни 2026 (CEST) == Предлошка:Инфокутија Претпријатие == Здраво, Бојан. Бидејќи предлошката [[Предлошка:Инфокутија Претпријатие|Инфокутија Претпријатие]] е заштитена, те молам за мала измена во кодот за да додадеме поддршка за повеќе параметри: Кај label36, те молам да се замени со:<br> <nowiki> | label36 = [[Подружница|Подружници]]</nowiki> <nowiki> | data36 = {{{subsid|{{{subsidiaries|}}}}}} </nowiki> Исто така, потребно е да се додаде „subsidiaries“ во делот за Check for unknown parameters за да не јавува грешка при употреба. Ти благодарам. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 14:12, 5 јули 2026 (CEST) :Ја тргнав заштитата, мислам дека не беше потребна, па затоа направи ги промените ти. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:26, 5 јули 2026 (CEST) :: Благодарам. --<small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:09, 6 јули 2026 (CEST) f0n2qf9k5ipd7j4thk9y05ccs8hfmaf 5588143 5588142 2026-07-06T16:10:30Z Andrew012p 85224 /* Предлошка:Инфокутија Претпријатие */ 5588143 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_lighthouse Template:Infobox lighthouse]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) :Го подновив модулот. Види дали тоа ќе направи разлика. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:42, 23 јуни 2026 (CEST) ::Сѐ уште дава предупредување. На пример, кај [[Бостонски светилник]] оди кај „Уреди извор“, и потоа кај „Преглед“ долу (десно од „Објави промени“, таму го дава целото предупредување. Како што гледам, предлошката убава си работи, само што го дава предупредувањето дека нешто е застарено. ::<code>Предупредување од скриптата: Deprecated member loadI18n called. Please use i18n.loadMessages instead.stack traceback:</code> --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 20:08, 24 јуни 2026 (CEST) :::Да, точно е дека дава предупредувања, ама не гледам дека тоа прави проблем. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:58, 25 јуни 2026 (CEST) == Предлошка:Инфокутија Претпријатие == Здраво, Бојан. Бидејќи предлошката [[Предлошка:Инфокутија Претпријатие|Инфокутија Претпријатие]] е заштитена, те молам за мала измена во кодот за да додадеме поддршка за повеќе параметри: Кај label36, те молам да се замени со:<br> <nowiki> | label36 = [[Подружница|Подружници]]</nowiki> <nowiki> | data36 = {{{subsid|{{{subsidiaries|}}}}}} </nowiki> Исто така, потребно е да се додаде „subsidiaries“ во делот за Check for unknown parameters за да не јавува грешка при употреба. Ти благодарам. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 14:12, 5 јули 2026 (CEST) :Ја тргнав заштитата, мислам дека не беше потребна, па затоа направи ги промените ти. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:26, 5 јули 2026 (CEST) :: Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:09, 6 јули 2026 (CEST) 28l04lh057kzdq3obw9gp1x9zor4oct 0 7165 5588163 5420319 2026-07-06T16:44:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588163 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Музички инструмент |name=Чембало, клавичембало |image=ClavecinRuckers&Taskin.JPG |image_capt=Чембало „[[Рукерс]]-[[Паскал Таскин|Таскин]]“<br>(1646, преработено 1780) |classification=[[Клавијатурен инструмент]] <br /> ([[Хорнбостел-Заксов систем|Хорнбостел-Закс]]: 314.122-6-8) |related=[[спинета]], [[виргинал]], [[клавикорд]], [[пијано]] |musicians=[[Список на чембалисти|чембалист]] |color=#ffbc57 }} '''Чембало''' или '''клавичембало''' — општ поим кој се однесува на неколку видови на [[музички инструмент|инструменти]] со [[клавијатура]] како големиот инструмент кој денеска се нарекува чембало, но и помалите слични инструменти како [[вигринал]], музеларски виргинал и [[спинета]]. Сите овие инструменти произведуваат [[звук|звуци]] со тргање на жиците наместо со удирање како кај [[пијано]]то и [[клавикорд]]от. Се верува дека инструментите од семејството на клавичембала потекнуваат од [[цитра]]та на која некој некогаш ѝ ставил клавијатура. == Историја == [[Податотека:Spinetta or Italian virginals.Jpg|thumbnail|right|250px|Спинетовиргинал]] {{listen |filename=Bach C Major Prelude Equal.ogg|title=[[Ј.С. Бах]] - Прелудиум во Ц-дур, BWV 846|description=Performed by Robert Schröter on a French harpsichord |format=[[Ogg]] |filename2=Domenico Scarlatti - Allegretto - D minor.ogg|title2=[[Доменико Скарлати]] - Соната во Д-мол K. 9, Алегрето|description2=Извед. [[Марта Голдштајн]] на италијанско чембало|format2=[[Ogg]] |filename3=Johann Sebastian Bach - The English Suite -1 - 12EPrelude.ogg|title3=Ј.С. Бах - Англиска свита Бр. 1 во А-дур, BWV 806 - Прелудиум|description3=Извед. [[Марта Голдштајн]] на фламанско чембало|format3=[[Ogg]] |filename4=Adriano_Banchieri - The Battle.ogg |title4=Adriano Banchieri - The Battle |description4=Извед. Силвија Кајнд на чембало од тип на оние од раниот XX век|format4=[[Ogg]]}} Потеклото на чембалото е прилично нејасно, но познато е дека за првпат се користело во доцниот [[среден век]]. Најраниот текст во кој се зборува за ваков инструмент датира од [[XIV век]] и затоа е можно чембалото да било измислено тогаш. Ова било време на развој на часовничарството и други облици на пред-модерната машинерија и така е најверојатно дека пронаоѓањето на механички инструменти како додаток на [[цитра]]та се случило во ова доба. Во [[латински]]от [[ракопис]] на авторот Хенри [[Арно де Цвол]], цирка [[1440]] во кој се зборува за музички инструменти, се наоѓа и детален опис на мало чембало со дијаграми и три типа на функционирање на дигалката. Најраните целосно зачувани чембала доаѓаат од [[Италија]] (најстариот примерок датира од [[1521]]). Кралската Музичка Академија во Лондон поседува интересен исправен инструмент кој може да е и постар; за жал на тој инструмент му недостасува механизмот. Но како и да е овие рани италијански инструменти не укажуваат на првобитниот почеток на чембалото, бидејќи тие претставуваат веќе префинети инструменти, а не рани прототипи. Италијанските изработувачи правеле чембала со еден [[мануел]] (клавијатура) со многу лесна конструкција и релативно мала напнатост на жиците. Овој дизајн се одржал во Италија во следните векови скоро без воопшто какви било промени. Италијанските чембала се сметаат за инструменти со задоволителен, но не спектакуларен музички тон и се користат како добра [[придружба]] за пејачи или други инструменти. Револуција во изработката на чембалата се случила во [[Фландрија]] околу [[1580]] год. со делата на [[Рукерс|Ханс Рукерс]] и неговите потомци вклучувајќи го и [[Јоанес Куше]]. Чембалата на Рукерс биле посолидно изработени од италијанските. Бидејќи користеле подолги жици (секогаш во парови; или една со должина од 8 стапки и една со 4, или двете со 8), поголема напнатост на жиците, потешко куќиште и многу тенка и респонсивна смрекина резонантна штица, нивниот тон бил помоќен од оној на италијанските чембала, тие станале основа за изработка на сите наредни чембала ширум Европа. Фламанските изработувачи, исто така биле првите кои го измислиле чембалото со два мануела, кои првобитно се користеле за лесна [[транспозиција (музика)|транспозиција]] (на интервалот на една четвртина), а не за зголемување на експресивноста на инструментот. Во доцниот [[17 век]] додатниот мануел почнал да се користи за констраст на тонови со можноста за спарување на регистрите на двата манеула за уште пополн звук. Фламанските чембала се исто така детално насаликани, резбани и украсени. Фламанскиот инструмент се развивал понатаму и во [[XVIII век]] во [[Франција]], со делата на семејството [[Бланше]] и нивниот наследник [[Паскал Таскин]]. Овие француски инструменти го имитираат фламанскиот дизајн, но имале опсег поголем за четири или пет октави. Исто така француските инструменти со два мануела промотивно ги користеле мануелите за комбинирање на стопери како метода на свирење, а не на транспозиција. Француското чембало од [[XVIII век]] се смета за една од кулминациите на дизајнот на чембалото и е општоприфатено како модел за изработка на чембала денес. Особено забележлив аспект на француската традиција на изработка од [[XVIII век]] е нејзината скоро-опсесија со Рукерс чембала. Во процесот наречен ''grande ravalement'', многу од преживеаните Рукерс интрументи биле демонтирани и повторно монтирани со резонантни штици од нови материјали или конструкции на куќишта со тоа што им се додавала една октава. Се смета за веројатно дека многу од чембалата што во тоа време биле сметани како реставрации на [[Рукерс]] инструменти се всушност измами, но сепак врвни инструменти сами по себе. Во [[Англија]] двајца имигранти по име [[Јакоб Киркман]] (од [[Алзас]]) и [[Буркат Шуди]] (од [[Швајцарија]]), достигнале еминенција со чембала кои биле познати по нивната тонална моќ и прекрасни [[фурнир]]ани куќишта. Звукот на чембалата на Киркман и Шуди имресионирале многу слушатели, но денес ретко кој ги копира заради чувството на надвласт над музиката кои го оддаваат. Фимрата на Шуди подоцна припаднала на неговиот зет [[Џон Бродвуд]], кој ја адаптирал за производство на [[пијано|пијана]] и станал водечки творец и иноватор на ова поле. Германските изработувачи генерално го следеле фламанскиот модел, но со осебен интерес за постигнување на разновидни полни и богати звуци, веројатно заради фактот што најеминентните германски изработувачи на чембала биле и изработувачи на [[Органа|органи]]. Некои германски чембала имале хор од жици долги 2 стапки (т.е. жици штимувани две октави над примарниот сет). Неколку дури користеле и стопер од 16 стапки, штимуван една октава под главните хорови од 8 стапки. Едно сѐ уште зачувано германско чембало има дури три мануела за контролирање на безбројните комбинации на жици кои можат да се употребат. Стоперите од 2 и 16 стапки на германското чембало не се особено омилени кај [[чембалисти]]те денес, кои го претпочитаат францускиот тип на инструменти. Токму во кулминацијата на развојот на чембалото, пијаното станало главниот инструмент со клавијатура. Пијаното бргу еволуирало од неговите 'чембалски' и акко резултат на тоа вештините и знаењето потребно за изработка на добро чембало изумреле и биле заборавени повеќе од еден век. Во раниот [[XX век]] зголемениот интерес за [[автентична музичка изведба]] придонел за возобновувањето на чембалото. Ова подразбирало и груби „модернизации” на антиквитети како и изработка на чембала слични на современите концертни пијана. Овие инструменти свучеле изненадувачки немоќно за нивната големина, бидејќи нивните рамки и резонантни штици биле премасивни за да соодветствуваат со тенките и лесни жици на чембалото. Изработувачите обично поставувале стопери од 16 стапки во овие инструменти за да го потркепат звукот, иако оригинално инструментите со стопери од 16 стапки биле прилично незначајни и ретко употребувани. Конечно, по одреден временски период било решено дека за изработка на квалитетни чембала мора да се следат техниките на старите мајстори. Двајца важни пионери во ваквата изработка биле истражувачите-мајстори [[Френк Хабард]] и [[Вилијам Доуд]] кои консултирале стара литература и прегледувале оригинални инструменти за да ја воспостават вистинската техника на изработка. Денес чембалата се изработуваат по тие возобновени принципи насекаде во светот. Работилниците истоа така изработуваат китови кои подоцна ги склопуваат купувачите заинтересирани за изработка на аматерско ниво. == Механизам == Механизмот е прилично сличен кај сите чембала: [[Податотека:HarpsichordMechanism-MK.svg|center|thumb|800px|Шематски приказ на чембало со една клавијатура]] * ''клавишот'' е едноставен стожер кој се ниша на топуска која проаѓа низ дупка избушена на него. * ''дигалката'' е тенко, квадратно парче дрво кое седи исправено на крајот на клавишот и се држи за водилки (долна и горна) кои се две долги парчиња дрво со дупки низ кои дигалките можат да поминуваат. [[Податотека:Jack diagram-MK.svg|center|thumb|200px|Горниот дел на дигалката]] * Дигалката има [[тргалка]] (''[[плектрум]]'') кој стрчи скоро хоризонтално (обично плектрумот се поставува под сосема малку нагорен агол) и проаѓа под жицата. Историски, плектрумите биле обично правени од [[чавка|чавкино]] перо или од кожа, додека современите изработувачи користат пластика ([[делрин]] или [[келкон]]). * Ако се притисне предниот дел на клавишот (2), задниот дел оди нагоре, дигалката се подига, и плектрумот ја трга жицата (3). [[Податотека:Harpsichord jack action-MK.svg|center|thumb|700px|Со притискање на клавишот, дигалката се подига и тргалката се допира до жицата и почнува да се витка. Потоа тргалката ја трга жицата и таа прави звук. Дигалката удира во препреката. Со отпуштање на клавишот, дигалката паѓа сама, а тргалката оди наназад за да ѝ даде да помине покрај жицата.]] * Со спуштање на клавишот, тој паѓа наназад под својата тежина и и плектрумот се врти околу својата оска одејќи наназад за да му дозволи да помине покрај жицата (4). Ова е изводливо заради тоа што плектрумот се држи на јазик кој е сврзан со зглоб и [[пружина]] за главниот дел на дигалката. * На врвот на дигалката стрчи филцен задушувач кој не и дозволува на жицата да вибрира кога клавишот не е притиснат (1). [[Податотека:Shove Coupler-MK.svg|center|thumb|800px|Француска мотовилка. Лево: неспарени клавијатури. Притиснатиот горен клавиш ја подига дигалката А нагоре. Притиснатиот долен клавиш ги подига дигалките Б и В. Десно: Горната клавијатура е спарена со долната со влечење на истата. Притистаниот горен клавиш ја погига дигалката А нагоре. Притиснатиот долен клавиш ги подига дигалките А, Б и В.]] [[Податотека:Dogleg shove coupler-MK.svg|center|thumb|400px|Дигалка „кучешка нога“ - англиска мотовилка. Притистатиот горен клавиш ја подига дигалката „кучешка нога“ (дигалка А) нагоре. ДОлниот клавиш ги подига сите три дигалки А, Б и В.]] == Варијанти == [[Податотека:Oblicinacembalo.jpg|thumbnail|right|250px|Облици на чембалa]] Поимот се употребува за означување на различни членови од семејството на чембалото и таа поделба е прилично стандардизирана денес што историски не било случај. === Чембало === Во современата употреба зборот чембало или го означува генералното семејство на иснтрументи или поконкретно членот во форма на концертно пијано со одприлика триаголно куќиште, долги [[бас]] жици од левата страна и кратки [[сопран]] жици од десната; карактеристично за овој инструмент е тоа што профилот му е попродолжен отколку кај пијаното со поостра кривина на свитканата страна. Чембалото може да има од една до три, а понекогаш дури и повеќе жици по [[нота]]. Често една е е со висина од 4 стапки, една октава повисоко од нормалната висина од 8 стапки. Најчесто се среќаваат инструменти со еден мануел (особено ако се италијански), но други земји повремено прозведувале и чембала со по два или многу ретко со по три мануела (кај германски инструменти) === Виргинал === '''Виргиналот''' е мала и поедноставна форма на чембалото (по изглед слично на [[клавикорд]]от), со една жица по нота паралелна со клавијатурата од долгата страна на куќиштето. Генезата на изразот е нејасна; веројатно доаѓа од латинскиот збор virga (?). Треба да се знае дека изразот „виргинал” во [[Елизабетанска епоха|Елизабетанско време]] се употребувала за било кој вид на чембало; така, ремек-делата на композиторот [[Вилијам Берд]] и неговите современици биле најчесто изведувани на чембала со полна големина во италијански стил, а не само на виргинали во денешна смисла. Виргиналите можат да бидат од типот на '''спинетовиргинали''' (најчестиот тип) или '''музеларски виргинали'''. ==== Спинетовиргинали ==== Кај [[спинетвиргинал]]ите клавијатурата е налево, а жиците се тргаат на едниот крај како кај другите чембала. Ова е најчестиот аранжман и кога се зборува за „виргинал” најчесто се мисли на ваков инструмент. ==== Музеларски виргинал ==== Кај музеларските виргинали, ({{langx|nl|muselaar}}), клавијатурата е надесно или во средината така што жиците се тргаат по средината. Ова дава топол и богат звук, но по цена на фактот што работата на механизмот за левата рака е сместен по средината на резонантната кутија и како резултат на тоа секој звук од механизмот се слуша засилено. Еден коментатор во XVIII век има забележано дека кај ваквиот инструмент басот ”грофта како гуде” (музелар со арпикорд). Во XVI и XVII музеларите биле бездруго популарни, но престанале да се користат во XVIII век. Покрај механичките звуци, централното тргање во басот прави проблем за повторување (на една или сет од ноти) заради тоа што жицата која веќе вибрира не може да се повтори пред да се исчека заради неможноста на плектрумот да проработи дотогаш. Така, музеларот е посоодветен за [[музика]] без сложени делови за левата рака. === Спинета === Чембалото со жици кои се поставени под агол во однос на клавијатурата (обично околу 30 степени) се вика '''[[спинета]]'''. Кај ваквиот инструмент жиците се премногу блиску една до друга за да може дигалката да проаѓа на нормалниот начин; затоа овде жиците се сместени во парови, а дигалките проаѓаат низ големите празнини помеѓу секој пар и истите се свртени во обратни насоки, тргајќи ги жиците од секоја страна на празнините. === Клависитериум === Клависитериумот е вертикално чембало. Многу малку биле произведени. Истиот принцип на штедење на простор подоца почнал се употребува кај пијаното. Овој инструмент има модофициран механизам кој може да работи вертикално - дигалките се во облик на четврт круг. === Варијации === Не е чудо што постојат големи варијации на чембалото ако се земе предвид дека се произведувалo во големи броеви през долг временски период. Освен гореспоменатите варијации, чембалата варираат и по опсег. Обично раните чембала имаат помал опсег, а подоцните поголем, иако постојат чести исклучоци. Најголемите чембала имаат опсег од близу над пет [[октава|октави]] а најмалите под четири. Обично на најкратките клавијатури им се додавал продолжеток по методот на „[[кратка октава]]”. == Чембалисти == [[Податотека:Trevorpinok.jpg|thumbnail|right|250px|Тревор Пинок]] Современата изведба на чембало може да се подели на три периода, почнувајќи со кариерата на големиот возобновувач на чембалото, [[Ванда Ландовска]] ([[1879]]–[[1959]]). Ландовска користела чембало од марка [[Плејел]] кое, како и другите чембала во тоа време на раната возобнова биле мошне повлијаени од пијаното. Таквите инструменти, иако денес се сметаат несоодветни за изведба на автентича музика, сепак имаат некакво историско значење за делата кои се напишани баш за нив (како на пример концерти од [[Мануел де Фаља|Фаља]] или [[Францис Пуленк|Пуленк]]). Во пост-Плејел периодот се вбројуваат познатите англиски изведувачи како [[Џорџ Малком(музичар)|Џорџ Малком]] и [[Тарстон Дарт]] кои изведувале на англиски инструменти изработени од мајсторот Томас Гоф и семесјтвото [[Гобл]]. Во следната генерација на чембалисти спаѓаат пионерите на изведбата на инструменти направени по [[Автентична изведба|автентични методи]] од пораните периоди по истражувањата на познатите истражувачи-мајстори како [[Френк Хабард]] и [[Вилијам Доуд]]. Во оваа генерација на изведувачи спаѓаат [[Ралф Керкпатрик]], [[Игор Кипнис]], и [[Густав Леонхарт]]. Во последните декади меѓу најдобрите чембалисти спаѓаат [[Тревор Пинок]], [[Кенет Гилберт]], [[Кристофер Хогвуд]], [[Тон Купман]], [[Папас Јаковос]], [[Кристоф Русе]] и [[Андреас Стајер]]. === Македонски чембалисти === [[Податотека:Sozovska.jpg|thumbnail|right|250px|Цветанка Созовска]] * [[Цветанка Созовска]] == Некои познати композитори кои компонирале за чембало == * [[Јохан Себастијан Бах]] * [[Вилијам Берд]] * [[Франсоа Купрен]] * [[Жан Филип Рамо]] * [[Доменико Скарлати]] * [[Георг Фридрих Хендл]] == Снимки == [[Податотека:Malzvucnik.png]] [[Медиум:Menuet.ogg|Како звучи чембалото]] (извадок од Менуетот Бр.1 од Партитата Бр.1 во Х-дур, [[Јохан Себастијан Бах]]) == Поврзано == * [[Спинета]] * [[Виргинал]] * [[Клавикорд]] * [[Фортепијано]] * [[Список на чембалисти]] == Надворешни врски == {{рв|Harpsichord}} * [http://www.sankey.ws/history.html Кратка историја на чембалото] * [http://www.bigduck.com/harp1.html За чембалото (со слики)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20040419180606/http://www.bigduck.com/harp1.html |date=2004-04-19 }} * [http://www-personal.umich.edu/~bpl/hpsi.html Како звучат разни чембала] * [http://www.bigduck.com/mottos.html Латински мота на чембала] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20040803213232/http://www.bigduck.com/mottos.html |date=2004-08-03 }} * [http://www.harpsichord.org.uk Широк извор на информации за чембало] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210304043125/http://www.harpsichord.org.uk/ |date=2021-03-04 }} * [http://www.albany.edu/faculty/bec/hpschd-l/ HPSCHD-L - Листа посветена на рани жичени инструменти со клавијатура] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121008224241/http://www.albany.edu/faculty/bec/hpschd-l/ |date=2012-10-08 }} {{Нормативна контрола}} {{Избрана}} [[Категорија:Чембало| ]] [[Категорија:Клавијатурни инструменти]] [[Категорија:Жичени инструменти]] [[Категорија:Рани музички инструменти]] 1xti490qahqp9mymkbx9hb2v1fyvrw4 0 8418 5588229 5485425 2026-07-06T22:21:47Z ~2026-38366-58 134775 нека почива во мир, јове 5588229 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Општина Брвеница | settlement_type = [[Општини во Македонија|Општина]] | image_skyline = Општинска зграда во Брвеница.jpg | image_alt = | image_caption = Општинската зграда во селото [[Брвеница]] | image_flag = Flag of Brvenica Municipality.svg | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Coat of arms of Municipality of Brvenica.svg | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = {{Македонија општини OSM map}} | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони во Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Полошки Регион|Полошки]] | established_title = Година кога е основана | established_date = 1913 (во рамки на [[Кралство Србија]]), 1996 | seat = [[Брвеница]] | parts_type = Населени места | parts_style = 10 | p1 = [[Блаце (Тетовско)|Блаце]], [[Брвеница]], [[Волковија (Тетовско)|Волковија]], [[Гургурница]], [[Долно Седларце]], [[Милетино]], [[Радиовце]], [[Стенче]], [[Теново]] и [[Челопек (Тетовско)|Челопек]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = Градоначалник | leader_name = нема | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 164,3 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name="попис2021">{{наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146|title=Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Северна Македонија, 2021 - прв сет на податоци|publisher=[[Државен завод за статистика на Македонија]]|language=македонски|accessdate=30 март 2022}}</ref> | population_total = 13645 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Средноевропско време|CET]] | utc_offset1 = +01:00 | timezone1_DST = [[Средноевропско летно време|CEST]] | utc_offset1_DST = +02:00 | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = [[Повикувачки броеви во Македонија|Повикувачки број]] | area_code = +044 | iso_code = | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Регистарски таблички]] | blank_info = TE | website = {{URL|https://brvenica.gov.mk/}} | footnotes = }} '''Општина Брвеница''' — [[општина]] во северозападна [[Република Македонија|Македонија]]. Центар на општината е селото [[Брвеница]]. Опшината опстојува како посебна од 1996 и опфаќа 10 села покрај [[Сува Гора]]. Населението на општината е претежно македонско и албанско. == Географија == Општината е формирана во [[1996]] година со Законот за територијална организација на Република Македонија. Пред 1996 година, територијата на општина Брвеница беше составен дел од [[општина Тетово]]. Брвеница е рурална општина и граничи со општините: [[Општина Тетово|Тетово]], [[Општина Боговиње|Боговиње]], [[Општина Желино|Желино]], [[Општина Гостивар|Гостивар]], [[Општина Врапчиште|Врапчиште]] и [[Општина Македонски Брод|Македонски Брод]]. Низ општината поминува реката [[Вардар]]. Покрај реката Вардар, значајни географски форми во општината се Полошката Котлина и планината Сува Гора, која се протега низ целата општина. Во рамките на општината е и дел од езерото Козјак. Брвеница спаѓа во руралните општини и опфаќа 10 населени места, организирани во 11 месни заедници и тоа: [[Брвеница]], [[Долно Седларце]], [[Челопек (Тетовско)|Горни и Долни Челопек]], [[Милетино]], [[Радиовце]], [[Блаце (Тетовско)|Блаце]], [[Стенче]], [[Волковија (Тетовско)|Волковија]], [[Теново]] и [[Гургурница]]. Шест од овие месни заедници се рамничарски, четири ридски и едно планинско. На подрачјето на општината во периодот од формирањето на општината, поточно од 1997 годна со финансиска помош на државата и невладини организаци е изграден водовод во следните населени места: Брвеница и Долно Седларце, Милетино, Стенче и Радиовце.<ref>[http://www.civicworld.org.mk/default-en.asp?ItemID=D14C5974382C4947B62DBEFD61C6127B&arc=1 ''Civil World Macedonia'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Стопанство == Главни стопански гранки во општината се земјоделството, градинарството и сточарството. Постојат и повеќе мали индустриско-производни капацитети во различни села од општината. == Демографија == Според пописот на население од 2021 година, општината има вкупно население од 13,645 жители со густина на население од 96.5/km².<ref>{{cite web |url=https://www.stat.gov.mk/pdf/2022/2.1.22.10-mk-en.pdf |title=Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Северна Македонија, 2021 - прв сет на податоци |website=stat.gov.mk |access-date=22 July 2022}}</ref> Етничкиот состав на општината е следниот: {| class="wikitable" | | colspan="2" align="center" |2002 | colspan="2" align="center" |2021 |- | | align="center" |Број | align="center" |<small>%</small> | align="center" |Број | align="center" |<small>%</small> |- |'''ВКУПНО''' | align="center" |'''15,855''' | align="center" |'''100''' | align="center" |'''13,645''' | align="center" |'''100''' |- |[[Македонски Албанци|Албанци]] | align="center" |9,770 | align="center" |61.62 | align="center" |7,377 | align="center" |54.06 |- |[[Македонци]] | align="center" |5,949 | align="center" |37.52 | align="center" |6,192 | align="center" |45.38 |- |[[Македонски Срби|Срби]] | align="center" |78 | align="center" |0.49 | align="center" |40 | align="center" |0.29 |- |[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] | align="center" |1 | align="center" |0.01 | align="center" |6 | align="center" |0.04 |- |[[Македонски Роми|Роми]] | align="center" | - | align="center" | - | align="center" |1 | align="center" |0.01 |- |[[Македонски Турци|Турци]] | align="center" |2 | align="center" |0.02 | align="center" | - | align="center" | - |- |Други | align="center" |55 | align="center" |0.34 | align="center" |29 | align="center" |0.22 |} На табелата е прикажан националниот состав на населението во општината низ сите пописни години:<ref>Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200203213035/http://makstat.stat.gov.mk/ |date=2020-02-03 }}.</ref> {| class="wikitable" |'''Години''' |'''Македонци''' |'''Албанци''' |'''Турци''' |'''Роми''' |'''Власи''' |'''Срби''' |'''Бошњаци''' |'''Ост.''' |'''Вкупно''' |- |1948 |— |— |— |— |— |— |— |— |'''8.720''' |- |1953 |4.870 |4.366 |44 |4 |— |102 |... |12 |'''9.398''' |- |1961 |5.079 |5.003 |101 |... |... |83 |... |61 |'''10.327''' |- |1971 |5.011 |6.418 |99 |5 |... |81 |... |71 |'''11.685''' |- |1981 |5.613 |7.963 |43 |— |— |73 |... |142 |'''13.834''' |- |1994 |5.905 |8.793 |3 |— |— |79 |... |13 |'''14.793''' |- |2002 |5.949 |9.770 |2 |2 |— |78 |— |55 |'''15.855''' |- |2021 |6.192 |7.377 |— |1 |— |40 |6 |29 |'''13.645''' |} Во пописот од 1953 година, [[Македонци]]те сочинувале 51,8 %, а [[Албанци]]те 46,4 % од населението во општината. По зголемувањето на бројот на [[Албанци]] во општината, нивниот процент се зголемува на 61,2 %, а на [[Македонци]]те се намалува на 37,5 %. [[File:Brvenica Municipality.svg|thumb|десно|245px|Карта на општина Брвеница со селските атари.]] [[File:Ethnic groups of Brvenica Municipality.svg|thumb|десно|245px|Демографска карта на општина Брвеница со селските атари.]] == Иселеништво == Населението на општината во однос на пописот е значително намалено, поради иселувањето. Голем дел од албанското население е иселено во странство. Иселувањето на македонското население е нешто помало, и претежно е во правец село-град и дел во странство. == Општествени установи == ;Училишта Во општината функционираат следните централни училишта: * [[ОУ „Гоце Делчев“ - Стенче]] * [[ОУ „Кочо Рацин“ - Брвеница]] * [[ОУ „7 Март“ - Челопек]] ;Цркви {{Главна|Милетинска парохија}} * [[Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце]] * [[Црква „Св. Троица“ - Блаце]] * [[Црква „Св. Георги"- Блаце]] * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Брвеница]] - изградена во [[1922]] година, а осветена во [[1930]] година. Подигната е врз темели на црква од [[1628]] г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mpc.org.mk/svetaktuelno.asp?id=1745|title= Архиерејска Божествена Литургија во чест на свети Атанасиј Александриски во с. Брвеница|date=5 февруари 2007|publisher=МПЦ - ОА|accessdate=2010-04-29}}</ref> * [[Црква „Св. Архангел Михаил“ - Брвеница]] * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Радиовце]] == Самоуправа и политика == Градоначалник на општина Брвеница беше [[Јовица Илиевски]], кој беше избран на [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избори во 2021]] и реизбран на [[Локални избори во Македонија (2025)|локалните избори во 2025]]. Од редовите на [[Внатрешна македонска револуционерна организација - Демократска партија за македонско национално единство|ВМРО-ДПМНЕ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sec.mk/zakluchok-za-konechnost-na-rezultati-od-glasanjeto-vo-vtoriot-krug-na-lokalnite-izbori-2017/|title=Заклучок за конечност на резултати од гласањето во вториот круг на Локалните избори 2017|last=|first=|date=|work=[[Државна изборна комисија на Македонија]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=3 декември 2017}}</ref> Тој ненадејно почина на 23 јуни 2026 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sdk.mk/index.php/dopisna-mrezha/pochina-gradonachalnikot-na-opshtina-brvenitsa-jovitsa-ilievski/|title=ПОЧИНА ГРАДОНАЧАЛНИКОТ НА ОПШТИНА БРВЕНИЦА ЈОВИЦА ИЛИЕВСКИ|date=2026-06-23|work=Сакам Да Кажам|language=mk-MK|accessdate=2026-07-06}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24.mk/details/pochina-gradonachalnikot-na-opshtina-brvenica-jovica-ilievski|title=Почина градоначалникот на Општина Брвеница, Јовица Илиевски|work=24.mk|language=en|accessdate=2026-07-06}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24chasa.mk/pochina-gradonachalnikot-na-brvenica-jovica-ilievski/|title=Почина градоначалникот на Брвеница, Јовица Илиевски|last=Николовски|first=Мартин|date=2026-06-24|work=24часа|language=mk-MK|accessdate=2026-07-06}}</ref> Согласно одлука на [[Влада на Македонија|Владата на Македонија]] од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dejure.mk/zakon/odluka-za-utvrduvanje-na-brojot-na-chlenovite-na-sovetite-na-opshtinite-vo-republika-severna-makedonija|title=Дејуре, платформа за консолидирање на закони.|work=dejure.mk|accessdate=2025-11-08}}</ref> Во склоп на општина Брвеница се следниве села: [[Блаце (Тетовско)|Блаце]], [[Брвеница]], [[Волковија (Тетовско)|Волковија]], [[Гургурница]], [[Долно Седларце]], [[Милетино]], [[Радиовце]], [[Стенче]], [[Теново]] и [[Челопек (Тетовско)|Челопек]]. == Културни и природни знаменитости == * [[Стенчевска тврдина]]'' * [[Ранохристијанска епископија с.Стенче]] * [[Тумба Потсело]] - неолитска населба *[[Градиште - Брежине (Челопек)|Градиште - Брежине]] - населба и некропола од доцноантичкото време; *[[Кукул (Челопек)|Кукул]] - археолошко наоѓалиште; * [[Змијанец]] - една од 16^те ранохристијански базилики во [[Полог]] == Личности == Некои од поистакнатите личности од општината се: * [[Галоски|Александар Галоски]] (познат македонски диџеј и продуцент) * [[Јован Павловски]], Познат македонски писател * [[Рајко Аврамовски]] (†1989), Борец во НОБ,пор. функционер на општина Жеровјане * [[Живко Стефановски]] (†2008), Регионален функционер, писател и публицист * Душко Милевски (†2005), Примариус д-р, спортски работник * [[Бошко Стефаноски]] (†2005),економист и писател * [[Стојчевски Атанас - Спиро]] (†1943) - жртва во логорот „[[Јасеновац (логор)|Јасеновац]]“ * [[Софре Ѓорѓевски]] (? – ?, 1963) - македонски војвода. * [[Владо Бучковски]] (делумно потекло) * [[Војо Михајловски]] политичар * [[Кузман Сотировски|Кузман Сотировски - Чокалија]] (16 октомври 1908 - Париз, 25 јуни 1990) - македонски фудбалер и прв македонски олимпиец * [[Љубе Бошковски]] - македонски политичар. ==Поврзано== * [[Полошки Регион]] * [[Општини во Македонија]] * [[Тетово]] * [[Брвеница]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://abv.mk/company.aspx?id=15773 Општина Брвеница во „АБВ - деловен именик“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160306134722/http://www.abv.mk/company.aspx?id=15773 |date=2016-03-06 }} * [http://brvenica.gov.mk/ Службено мрежно место] * [http://zk.com.mk/Pages/Opshtina-Brvenica/123261 Општина Брвеница на „Златна Книга“] * [http://www.mojotsovetnik.org.mk/index.php/mk/2011-11-05-17-54-10 Општина Брвеница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120415231556/http://mojotsovetnik.org.mk/index.php/mk/2011-11-05-17-54-10 |date=2012-04-15 }} на mojsovetnik.org.mk {{Општини во Република Македонија}} {{Општина Брвеница}} [[Категорија:Општина Брвеница|*]] 8ocmaknqdwc920lmy68zh704ozkl64j 10 9454 5588218 5584549 2026-07-06T21:34:55Z Bjankuloski06 332 5588218 wikitext text/x-wiki Ова е архива на објавени факти во рубриката „Дали сте знаеле“ во минатото. Дополнете ја со тоа што ќе ја додадете последната занимливост отстранета од [[Предлошка:Дали сте знаеле|предлошката]] на главната страница. == 2026 == * ... дека [[Филип II Македонски|Филип II]] бил убиен од '''[[Павзаниј од Орестида|еден Павзаниј]]''' поради друг? * ... дека '''[[знаме на Непал|знамето на Непал]]''' е единственото неправоаголно знаме во светот? * ... дека '''[[Јована Лудата]]''' имала 6 деца, и сите станале европски [[монарх|монарси]]? * ... дека '''[[Шведска]]''' ја сменила '''[[страна на возење|страната на возење]]''' од лево на десно на 3 септември 1967&nbsp;г.? * ... дека '''[[Македонска кула (Одрин)|Македонската кула]]''' во [[Одрин]] е една од најстарите градби во градот? * ... дека '''[[Харисон Форд]]''' станал столар поради незадоволство од првичните улоги кои му се доделувале? * ... дека [[Александар Македонски]] се образувал три години кај филозофот [[Аристотел]] во неговото училиште „'''[[Миески нимфеј]]'''“ кај [[негушко]]то селото [[Копаново]], [[Егејска Македонија]]? * ... дека цариградскиот патријарх '''[[Кирил I Цариградски|Кирил I Лукарис]]''' (1572-1638) се обидел да го реформира [[православие]]то во духот на протестантскиот '''[[калвинизам]]'''? * ... дека зборот '''[[камиказе]]''' значи „божествен ветер“? * ... дека во 883 г. '''[[Климент Охридски]]''' станал првиот словенски [[епископ]] на [[Балкан]]от? * ... дека '''[[Рихард Вагнер]]''' му бил зет на '''[[Франц Лист]]'''? * ... дека поимот '''[[андроид]]''' за првпат е употребен за творбата на мислителот и светец '''[[Алберт Велики]]''' (XIII век), кој наводно создал механички човек? * ... дека во '''[[Битка на Сома|Битката на Сома]]''' учествувале преку 3 милиони војници? * ... дека целиот југ на '''[[Бангладеш]]''' се состои од огромното '''[[устие]]''' на реката '''[[Ганг]]'''? * ... дека '''[[Плимут (Монтсерат)|Плимут]]''' на островот [[Монтсерат]] е единствениот [[главен град]] на светот без жители? * ... дека '''[[Наум Миладинов]]''' (1817-1897), братот на [[Браќа Миладиновци|Димитар и Константин Миладинови]], бил првиот запишувач на [[македонски народни песни|македонските народни песни]] во '''[[музичка нотација]]'''? * ... дека '''[[Андора]]''' има двајца шефови на државата — [[Претседател на Франција|претседателот на Франција]] и епископот на Уржељ (во [[Каталонија]])? * ... дека '''[[Кина]]''' на [[кинески јазик|кинески]] се нарекува '''[[Џунггуо|Џунг-гуо]]''' (中國) со значење „средишна земја“? * ... дека во геометријата постои '''[[едноаголник]]'''? * ... дека поимот „[[вештачка интелигенција]]“ прв го вовел американскиот информатичар '''[[Џон Мекарти]]''' во 1955 година? * ... дека во местото '''[[Прора]]''' на островот [[Риген]] во [[Германија]] е изградено одморалиште кое претставува најголемиот угостителски објект во светот со сместивост од 20.000 легла? * ... дека францускиот двокрилец од марката „'''[[Потез 29]]'''“ (''Potez 29'') станал првиот комерцијален патнички авион во Македонија, кој почнал да го опслужува [[Меѓународен аеродром Скопје|Скопскиот аеродром]] во 1928&nbsp;г. со превозникот „[[Аеропут]]“? * ... дека охридското село '''[[Велмеј]]''' има дури '''[[Велмеј#Археолошки наоѓалишта|26 археолошки наоѓалишта]]'''? == 2025 == * ... дека '''[[Млечен Пат|нашата галаксија]]''' има 100 - 400 милијарди '''[[ѕвезда|ѕвезди]]''' и барем уште толку '''[[вонсончева планета|планети]]'''? * ... дека [[руска салата|руската салата]] во Русија се нарекува „Оливје“, по [[Лисјен Оливје|нејзиниот изумител]]? * ... дека '''[[Грампијански Планини|Грампијанските Планини]]''' зафаќаат речиси една половина од површината на [[Шкотска]]? * ... дека '''[[Смолика]]''' во [[Гребенско]] е втора највисока планина во [[Егејска Македонија]] (и цела денешна Грција), веднаш по [[Олимп]]? * ... дека руската песна „'''[[Калинка (песна)|Калинка]]'''“ не е изворна народна песна, туку композиција на '''[[Иван Ларионов]]''' од 1860&nbsp;г.? * ... дека градот '''[[Белград (Албанија)|Белград]]''' во Албанија е основан во IV век п.н.е. од [[македон]]скиот цар [[Касандар]] под името '''[[Антипатреја]]''' во чест на татко му [[Антипатар]]? * ... дека во [[Стар Рим|Рим]] само најбогатите 10&nbsp;% од жителите живееле во куќи, додека останатите живееле во станбени згради наречени '''[[инсула|инсули]]'''? * ... дека во [[Стар Рим|Рим]] само најбогатите 10&nbsp;% од жителите живееле во куќи, додека останатите живееле во станбени згради наречени '''[[инсула|инсули]]'''? * ... дека '''[[гејша|гејшите]]''' првобитно биле мажи, пред тоа да стане женска професија? * ... дека '''[[Африка]]''' се протега на сите четири '''[[Земјини полутопки|полутопки]]'''? * ... дека '''[[Елбрус]]''' (5.642&nbsp;м) на [[Кавказ (планински венец)|Кавказ]] е највисоката планина во [[Европа]]? * ... дека [[цар на Мексико|мексиканскиот цар]] '''[[Максимилијан I (Мексико)|Максимилијан I]]''' бил помлад брат на австрискиот цар [[Франц Јосиф I]]? * ... дека '''[[Моштенци]]те''' се подгрупа на македонскиот народ која живее во јужниот дел на [[Македонија|Р.&nbsp;Македонија]] и поголем број села во [[Егејска Македонија]]? * ... дека песната „'''[[Благуњо дејче, пожаранче]]'''“ ја опева неостварената љубов на Аце Абаџијата кон познатата убавица Благуња Ѓолова (1889 - 1956), родум од гостиварско [[Пожаране]]? * ... дека ѕвезденото јато '''[[Плејади (ѕвездено јато)|Плејади]]''' македонскиот народ го нарекувал „'''[[Плејади (митологија)|Квачка]]'''“? * ... врвот на вулканот '''[[Чимборасо]]''' во Еквадор е најоддалечената точка на Земјата од нејзиното средиште? * ... дека хемискиот елемент '''[[индиум]]''' (In) не е наречен по Индија, туку по бојата '''[[индиго]]''' која ја оддава при [[спектроскопија|спектроскопско]] набљудување? * ... помеѓу XIV и XVI век, во [[Белорусија]] се користела '''[[белоруска арабица]]''' меѓу доселените [[Татари-Липки|Татари]], кои го усвоиле [[белоруски јазик|белорускиот јазик]], задржувајќи го писмото од татарскиот? * ... дека родителите на [[Цар Самоил]] се погребани во '''[[Црква „Св. Герман“ - Герман|старата црква]]''' во преспанско-леринското село [[Герман (Леринско)|Герман]]? * ... дека '''[[Јеловјане]]''' и '''[[Урвич]]''' во [[Горни Полог]] (Тетовско) се '''[[Горанци|горански села]]''', иако не се во областа [[Гора (област)|Гора]]? * ... дека '''[[Свети Стефан]]''' е првиот христијански '''[[маченик]]'''? * ... дека '''[[Маличко Езеро|Маличкото Езеро]]''', помеѓу [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] на север и градот [[Горица (Албанија)|Горица]] (Корча) на југ, е исцедено во 1940-тите во борба против [[маларија]]та? * ... дека '''[[кафе]]то''' станало пораспространето во [[Западна Европа]] откако било прифатено за „христијански пијалак“ од папата [[Папа Климент VIII|Климент VIII]]? * ... дека според три различни преданија, во гробницата „'''[[Струмин гроб]]'''“ е закопана сестра на [[Крале Марко]], ќерка на властелин од периодот пред средновековието или принцот [[Персеј]], роднина на Александар Македонски? * ... дека роденото име на '''[[Бранислав Нушиќ]]''' е ''Алкибијад Нуша'' бидејќи татко му бил [[Македонски Власи|Влав]] од битолското село [[Магарево]]? * ... дека геолозите ги прифатиле '''[[тектоника на плочите|тектонските плочи]]''' дури кон крајот на 1960-тите? * ... дека островот '''[[Градиште (остров)|Градиште]]''' во [[Тиквешко Езеро|Тиквешкото Езеро]] е прогласен за [[културно наследство на Македонија]] поради остатоците од утврдената античка населба '''[[Градиште (остров)#Утврдено градиште и Град Тиквеш|Град Тиквеш]]''' која се наоѓала на тоа возвишение? * ... дека [[Скопје|скопската]] населба '''[[Кисела Вода (населба)|Кисела Вода]]''' е наречена по чудотворниот извор кој се наоѓал на местото на денешната црквичка '''„[[Црква „Св. Никита“ - Кисела Вода|Св. Никита]]“'''? * ... дека '''[[Лучано Павароти]]''' првично сакал да биде професионален '''[[голман]]'''? * ... дека планетата [[Венера (планета)|Венера]] македонскиот народ ја нарекувал „'''[[Обденица]]'''“? * ... дека '''[[Блаженства]]та''' се девет препораки на [[Исус Христос|Христос]] („Блажени се...“) изречени во неговата [[Беседа на гората]]? * ... дека пред да стапи во римската војска, царот '''[[Максимин Трак|Максимин]]''' во младоста бил [[Тракијци|тракиски]] овчар и разбојник? * ... дека во 1000 г. '''[[Охридска патријаршија|Охридската патријаршија]]''' излегувала на 4 мориња (Егејско, Јонско, Јадранско и Црно)? * ... дека скопската '''[[Саат-кула (Скопје)|Саат-кула]]''' е првата саат-кула во Османлиското Царство, а нејзиниот часовник е донесен во XVI век од новоосвоениот град '''[[Сигет]]''' во Унгарија? * ... дека '''[[Удовски Остров|Удовскиот Остров]]''' кај с.&nbsp;[[Удово]] на реката [[Вардар]] е најголемиот речен [[Острови во Македонија|остров во Македонија]] и втор остров по површина во земјата? * ... дека поимот '''[[екологија]]''' прв го вовел германскиот биолог '''[[Ернст Хекел]]''' во 1866 година? * ... дека '''[[Горчливо Езеро|Горчливото Езеро]]''' во [[Кукушко]], [[Егејска Македонија]] е трипати [[соленост|посолено]] од [[Мртво Море|Мртвото Море]]? == 2024 == * ... дека првото '''[[сметачко глувче]]''' е направено во [[1964]]&nbsp;г. како изум на американскиот инженер [[Даглас Енгелбарт]]? * ... дека '''[[Бања Банско]]''' е изградена од римскиот цар [[Каракала]] во [[III век]]? * ... дека '''[[Македонски народен театар#Историја|првиот театар во Скопје]]''' („Ада Кафе“) е отворен во 1906 година? * ... дека според месното предание, '''[[Ѓаволски Ѕид|Ѓаволскиот Ѕид]]''' настанал кога [[Ѓавол]]от неуспешно се обложил со Господ дека може да ја прегради [[Брегалница]] и за една ноќ да го потопи цело [[Овче Поле]]? * ... дека '''[[Малдиви]]те''' имаат просечна '''[[надморска висина]]''' од само 1,5&nbsp;м? * ... дека [[бука|буковите шуми]] во долината на '''[[Длабока Река]]''' во Мавровско се прогласени за '''[[светско наследство на УНЕСКО]]'''? * ... дека '''[[Антарктик]]от''' е најголемата '''[[пустина]]''' на светот? * ... дека симболот за '''[[жива]] Hg''' доаѓа од старогрчкиот збор ''хидраргирос'' со значење „водено сребро“? * ... дека, и покрај неговите огромни димензии, '''[[Сонце]]то''' се класификува како '''[[жолто џуџе]]'''? * ... дека сите '''[[јагула|јагули]]''' од Македонија одат на „свадбен пат“ за да се мрестат во '''[[Саргасово Море|Саргасовото Море]]''' недалеку од [[Бермудски Триаголник|Бермудскиот Триаголник]]? * ... дека морепловната мерка за брзина '''[[јазол (единица)|јазол]]''' доаѓа од броењето јазли на јаже кое се фрлало во водата? * ... дека '''[[Винчестер]]''' бил првиот главен град на [[Кралство Англија|Англија]]? * ... дека '''[[Еарендел]]''' е најдалечната [[ѕвезда]] позната за науката, на растојание од 28 милијарди [[светлосна година|светлосни години]] од Земјата? * ... дека '''[[Макаронезија]]''' е подрачје на четири архипелази меѓу Европа и Северна Африка? * ... дека планетата [[Венера (планета)|Венера]] македонскиот народ ја нарекувал '''[[Обденица]]'''? * ... дека селото [[Центар Жупа]] изворно се нарекувало '''[[Вапа]]''' — поим во директно сродство со [[санскрит]]скиот збор ''vāpī'', што значи „долго блато“? * ... дека '''[[христијанско тетовирање во Босна и Херцеговина|христијаните во Босна и Херцеговина се тетовирале]]''' како обележје на нивната вера, иако обичајот датира од [[Илири|илирско време]]. * ... дека врвот '''[[Тумба (врв)|Тумба]]''' на [[Беласица]] е тромеѓа помеѓу [[Вардарска Македонија|Вардарска]], [[Егејска Македонија|Егејска]] и [[Пиринска Македонија]]? * ... дека '''[[тектоника на плочите|тектонските плочи]]''' ги открил германскиот научник '''[[Алфред Вегенер]]''' во 1912 година? * ... дека хемискиот елемент '''[[ниобиум]]''' (Nb) е наречен по нимфата '''[[Ниоба]]''', ќерка на митскиот крал [[Тантал (митологија)|Тантал]]? * ... дека името „'''[[Шпанија]]'''“ потекнува од '''[[феникиски јазик|феникиското]]''' ''Спанија'', што значи „земја на зајаците“? * ... дека првата '''[[пегла|електрична пегла]]''' е измислена во 1882 година? * ... дека '''[[Малајски Архипелаг|Малајскиот Архипелаг]]''' е најголемата [[островска група]] на светот? * ... дека '''[[Српско-бугарска војна|Српско-бугарската војна]]''' траела само две седмици? * ... дека [[онколог]]от '''[[Анастас Коцарев]]''', кој соработувал со [[Марија Кири]], е единствениот Македонец кој со своето дело бил многу блиску до добивање на [[Нобелова награда|Нобеловата награда]]? * ... дека '''[[Папа Бенедикт IX|Бенедикт IX]]''' станал [[папа]] додека сè уште бил тинејџер? * ... дека '''[[Маунт Синери|највисоката планина во Холандија]]''' не е во Европа? * ... дека машкото пеење „'''[[гласоечко]]'''“ од [[Долни Полог]] е прогласено за '''[[нематеријално културно наследство]]''' на '''[[УНЕСКО]]'''? * ... дека огромен дел од [[Унгарија]] некогаш бил '''[[Панонско Море|под вода]]'''? * ... дека првата [[фотографија]] во историјата е направена во '''[[1826]]'''&nbsp;г. од прозорецот на нејзиниот пронаоѓач '''[[Жозеф Нисефор Ниепс]]''' во Ле Гра? * ... дека '''[[Хум (Хрватска)|Хум]]''' е најмалиот [[град]] во светот и има само 30 жители. * ... дека цариградскиот патријарх '''[[Кирил I Цариградски|Кирил I Лукарис]]''' (1572-1638) се обидел да го реформира [[православие]]то во духот на протестантскиот '''[[калвинизам]]'''? * ... дека градот '''[[Гелзенкирхен]]''' во Германија е привремено преименуван во „Свифткирхен“ во чест на концеритете на [[Тејлор Свифт]] во јули 2024 година? * ... дека '''[[Гагаузи]]те''' се православен народ генетски најблизок со '''[[Македонци]]те''', чиј [[туркиски народи|туркиски]] идентиет е вештачки конструкт произлезен од јазична асимилација? * ... дека '''[[Сонце]]то''' сочинува 99,8&nbsp;% од '''[[маса (физика)|масата]]''' на [[Сончев Систем|Сончевиот Систем]]? * ... дека '''[[Белски даб|Белскиот даб]]''' во манастирот „[[Белски манастир|Св. Илија]]“ на [[Осогово]] е прогласен за [[Список на споменици на природата на Македонија|споменик на природата]]? * ... дека во [[историја на папството|историјата]] постоеле преку '''[[антипапа|40 антипапи]]'''? * ... дека споменикот „'''[[Валхала (споменик)|Валхала]]'''“ кај [[Регенсбург]] е здание во облик на антички храм кое ги чествува великаните од историјата на [[германски народи|германските народи]]? * ... дека [[Скопска Црна Гора]] е наречена „Скопска“ за да се различи од '''[[Црна Гора (Егејска Македонија)|истоимената планина]]''' помеѓу [[Сер (округ)|Серско]] и [[Драма (округ)|Драмско]] во североисточна [[Беломорска Македонија]]? * ... дека '''[[Полско-литванска Државна Заедница|Полска-Литванија]]''' била една од најголемите држави во Европа и постела повеќе од два века? * ... дека вредностите на '''[[водороден показател|водородниот показател]]''' ('''pH''') за [[киселост]] или [[базност]] се '''[[логаритам]]ски'''? * ... дека областа '''[[Барања]]''' е поделена помеѓу [[Унгарија]] и [[Хрватска]]? * ... дека '''[[стапчиња за јадење|стапчињата за јадење]]''' влегле во широка употреба дури за време на династијата [[Минг (династија)|Минг]] (XIV-XVII век), иако постоеле со илјадалетија? * ... '''[[Џон Кабот]]''' (Џовани Кабото) е првиот европски откривач на [[Северна Америка]], не сметајќи ги [[Винланд|Викинзите]]? * ... '''[[Тајане]]''' е македонски календарски обичај поврзан со празникот раѓањето на [[Јован Крстител]]? * ... покрај [[аритметичка средина|аритметичката]] и [[геометриска средина|геометриската]] средина, [[модус]]от, [[медијана]]та, и [[просек]]от се видови на '''[[Теореми за средна вредност|средна вредност]]'''? == 2023 == * ... дека јачината на [[ветар|ветровите]] се мери со '''[[Бофорова скала|Бофоровата скала]]'''? * ... дека '''[[Шведска]]''' ја сменила '''[[страна на возење|страната на возење]]''' од лево на десно на 3 септември 1967&nbsp;г.? * ... дека '''[[Џу Си]]''' се смета за најважниот [[конфуцијанство|конфуцијански]] филозоф по самиот Конфуциј? * ... дека '''[[Уран (планета)|Уран]]''' е првата планета откриена со '''[[телескоп]]'''? * ... дека [[јаболко]]то потекнува од [[Казахстан]] и пристигнало на нашите простори пред околу 3500 години? * ... дека '''[[оргули]]те''' прв ги измислил Ктесивиј Александриски во III век п.н.е.? * ... дека вистинското име на '''[[Марк Твејн]]''' било Семјуел Клеменс? * ... дека ирскиот композитор '''[[Џон Филд]]''' е творец на [[ноктурно]]то, подоцна популаризирано од [[Фредерик Шопен|Шопен]]? * ... дека на '''[[Пол на непристапност (поларна станица)|најнепристапната точка на Антарктикот]]''' стои биста на '''[[Ленин]]'''? * ... дека '''[[знаме на Шкотска|знамето на Шкотска]]''' како симбол го носи '''[[Андреин крст|Андреиниот крст]]''', на кој се смета дека е распнат [[Апостол Андреја]] — заштитник на Шкотска? * ... дека '''[[Општина Василево]]''' се смета за македонската престолнина на '''[[праз]]от'''? * ... дека '''[[Млечен Пат|нашата галаксија]]''' има 100 - 400 милијарди '''[[ѕвезда|ѕвезди]]''' и барем уште толку '''[[вонсончева планета|планети]]'''? * ... дека '''[[елкар]]ите''' се [[црви]] чии „гранчиња“ се пипки за собирање на [[планктон]]? * ... дека градот '''[[Белград (Албанија)|Белград]]''' во Албанија е основан во IV век п.н.е. од [[македон]]скиот цар [[Касандар]] под името '''[[Антипатреја]]''' во чест на татко му [[Антипатар]]? * ... дека библискиот цар '''[[Соломон]]''' имал 700 жени и уште 300 конкубини? * ... дека [[Скопје|скопската]] населба '''[[Кисела Вода (населба)|Кисела Вода]]''' е наречена по чудотворниот извор кој се наоѓал на местото на денешната црквичка '''„[[Црква „Св. Никита“ - Кисела Вода|Св. Никита]]“'''? * ... дека главата на '''[[Климент Охридски]]''' се чува во манастирот „'''[[Берски манастир|Св. Јован Претеча]]“''' кај [[Бер]], [[Егејска Македонија]]? * ... дека '''[[Кина]]''' на [[кинески јазик|кинески]] се нарекува '''[[Џунггуо|Џунг-гуо]]''' (中國) со значење „средишна земја“? * ... дека пустината '''[[Деште Лут]]''' во [[Иран]] е најврелото место на Земјата, на чија површина се измерени дури 70,7&nbsp;°C? * ... дека '''[[воздух]]от''' содржи 78&nbsp;% [[азот]], а само 21&nbsp;% [[кислород]]? * ... дека името на денешната скопска населба '''[[Црниче]]''' потекнува од средновековната тврдина '''[[Маркови Кули (Водно)|Чрнче]]''' на [[Водно]]? * ... дека '''[[Јована Лудата]]''' имала 6 деца, и сите станале европски [[монарх|монарси]]? * ... дека селото '''[[Б’с]]''', Кривопаланечко е населено место со најкраткото име во [[Македонија]]? * ... дека '''[[ботулински токсин|ботулинскиот токсин]]''' е најсмртоносната супстанција на светот, и може да предизвика [[смрт]] во рок од неколку минути? * ... дека '''[[Пелагониска битка (1259)|Пелгониската битка]]''' (1259) одиграна кај [[Леринско|леринските]] села [[Неокази (Леринско)|Неокази]] и [[Овчарани]] му го ставила крајот на [[Четврта крстоносна војна|крстоносното]] '''[[Латинско Царство]]''' на Балканот? * ... дека '''[[Синајски Полуостров|Синајскиот Полуостров]]''' е копнен мост помеѓу [[Африка]] и [[Азија]]? * ... дека елементот '''[[кадмиум]]''' (Cd) е наречен по феникискиот јунак [[Кадмо]], основач на [[Теба (Грција)|Теба]] и [[Лихнид]] (денешен Охрид)? * ... дека '''[[Свети Стефан]]''' е првиот христијански '''[[маченик]]'''? * ... дека дрвото '''[[гинко]]''' останало непроменето цели 200 милиони години? * ... дека во геометријата постои '''[[едноаголник]]'''? * ... дека '''[[Дупјачка таблица|Дупјачката таблица]]''' пронајдена кај [[костурско]]то село [[Дупјак]] сведочи за писменоста во Македонија пред повеќе од 7000 години? * ... дека на светот постојат дури 4.000 сорти на '''[[компир]]'''? * ... дека '''[[тесеракт]]от''' е хиперкоцка која се простира во [[четврта димензија|четири просторни димензии]]? * ... дека соѕвездието '''[[Јужен Крст (соѕвездие)|Јужен Крст]]''' има само четири ѕвезди? == 2022 == * ... дека [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]] е наречен по '''[[Стара Планина]]''', чие турско име е „Балкан“? * ... дека '''[[Битола]]''' е основана од кралот '''[[Филип II Македонски]]'''? * ... дека '''[[Пафнутиј Чебишов]]''' (1821 – 1894) се смета за татко на [[Русија|руската]] [[математика]]? * ... дека зборот '''[[савана]]''' е од таинско потекло и првично се однесувал на рамничарски подрачја во [[Панама]] каде денес нема таков [[биом]]? * ... дека [[бука|буковите шуми]] во долината на '''[[Длабока Река]]''' во Мавровско се прогласени за '''[[светско наследство на УНЕСКО]]'''? * ... дека пред да се самоубие, англискиот неокласицистички сликар '''[[Џон Вилијам Годвард]]''' напишал „''на светов нема доволно место за мене и [[Пабло Пикасо|Пикасо]]''“? * ... дека големиот [[Античка Македонија|древномакедонски]] војсководец '''[[Кратер (војсководец)|Кратер]]''' е роден кај [[Рупишта]], Костурско? * ... дека планетата [[Венера (планета)|Венера]] македонскиот народ ја нарекувал „'''[[Обденица]]'''“ * ... дека '''[[бамбус]]от''' е најбрзорастечко растение на светот, и може да расте по еден метар дневно? * ... дека францускиот астроном '''[[Никола Луј де Лакај]]''' открил дури [[Никола Луј де Лакај#Работа на ’Ртот на Добрата Надеж|14 соѕвездија]]? * ... дека '''[[Хенри VI]]''' станал [[Крал на Англија|крал]] на возраст од само 9 месеци? * ... дека ѕвезденото јато '''[[Плејади (ѕвездено јато)|Плејади]]''' македонскиот народ го нарекувал „'''[[Плејади (митологија)|Квачка]]'''“? * ... дека '''[[Гренланд]]''' е најголемиот [[остров]] на светот? * ... дека најисточната точка во Европа е ’ртот '''[[Флисингски]]''' во архипелагот [[Нова Земја]], Русија? * ... дека '''[[молња]]та''' при удар достигнува темепратура од 30.000 [[келвин]]и, петпати поголема од онаа на [[Ѕвездена корона|површината]] на Сонцето? * ... дека островот '''[[Градиште (остров)|Градиште]]''' во [[Тиквешко Езеро|Тиквешкото Езеро]] е прогласен за [[културно наследство на Македонија]] поради остатоците од утврдената античка населба '''[[Градиште (остров)#Утврдено градиште и Град Тиквеш|Град Тиквеш]]''' која се наоѓала на тоа возвишение? * ... дека песната „'''[[Благуњо дејче, пожаранче]]'''“ ја опева неостварената љубов на Аце Абаџијата кон познатата убавица Благуња Ѓолова (1889 - 1956), родум од гостиварско [[Пожаране]]? * ... дека '''[[Јужен Судан]]''' е најмладата држава во светот? * ... дека скопската '''[[Саат-кула (Скопје)|Саат-кула]]''' е првата саат-кула во Османлиското Царство, а нејзиниот часовник е донесен во XVI век од новоосвоениот град '''[[Сигет]]''' во Унгарија? * ... дека историскиот '''[[Насредин Оџа]]''' (1208 ― 1285) бил [[суфија]] кој живеел во [[Акшехир]], Средна Анадолија? * ... дека во Македонија традиционално се користеле '''[[кирилични бројки]]''' наместо подоцна воведените арапски? * ... дека врвот '''[[Тумба (врв)|Тумба]]''' на [[Беласица]] е тромеѓа помеѓу [[Вардарска Македонија|Вардарска]], [[Егејска Македонија|Егејска]] и [[Пиринска Македонија]]? * ... дека '''[[Бараково (Пиринско)|Бараково]]''' е единственото село во [[Пиринска Македонија]] вон денешната [[Благоевградска област]]? * ... дека хемискиот елемент '''[[индиум]]''' (In) не е наречен по Индија, туку по бојата '''[[индиго]]''' која ја оддава при [[спектроскопија|спектроскопско]] набљудување? * ... дека морепловната мерка за брзина '''[[јазол (единица)|јазол]]''' доаѓа од броењето јазли на јаже кое се фрлало во водата? * ... дека средновековното име на '''[[Дојран]]''' е ''Полин''? * ... дека островите [[Голем Диомид|Голем]] и [[Мал Диомид|Мал Диомид]] во [[Берингов Проток|Беринговиот Проток]] имаат '''[[меѓународна датумска граница|временска разлика од 21 час]]''' и се во различен календарски ден, иако се на растојание од само 3,8&nbsp;км? * ... дека '''[[поскок]]от''' е најотровна змија во [[Македонија]] и цела [[Европа]]? * ... дека '''[[Моштенци]]те''' се подгрупа на македонскиот народ која живее во јужниот дел на [[Македонија|Р.&nbsp;Македонија]] и поголем број села во [[Егејска Македонија]]? * ... дека една кафена лажичка црпната од '''[[неутронска ѕвезда]]''' би тежела 4 милијарди тони? * ... дека '''[[Костур (општина)|Општина Костур]]''' има дури 43 поранешни, денес непостоечки села? * ... дека '''[[Нов Зеланд]]''' е последната земја [[преселба на населението|населена]] од човекот? * ... дека [[античка Македонија|древномакедонскиот]] '''[[Дервентски папирус]]''' најден кај селата [[Ајватово]] и [[Лагиново]], [[Солунско]], е најстариот зачуван ракопис во Европа и датира од времето на [[Филип II Македонски]]? * ... дека преспанското село '''[[Нивици]]''' има дури '''[[Нивици#Цркви|три пештерни цркви]]'''? * ... дека '''[[знаме на Непал|знамето на Непал]]''' е единственото неправоаголно знаме во светот? * ... дека во муслиманските верници палеле свеќи во '''[[Турбе на Синан Челеби|Турбето на Синан Челеби]]''' (1493) на охридски [[Плаошник]] во знак на почит кон [[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]] бидејќи турбето било изградено на местото на [[Црква „Св. Климент и Пантелејмон“ - Охрид#Црква Светите Климент и Пантелејмон|неговата стара црква]]? * ... дека според едно предание, '''[[Охридски чинар|Чинарот во Охрид]]''' е засаден од сесловенскиот просветител '''[[Климент Охридски]]'''? == 2021 == * ... дека композиторот '''[[Јохан Себастијан Бах]]''' имал дури 20 деца со две жени (7 со првата и 13 со втората)? * ... дека папагалот '''[[мал александар]]''' (''Psittacula krameri'') го носи името на кралот [[Александар Македонски]], за кој се смета дека ги довел птиците од овој род во [[Средоземјето]] од [[Индија]] како подароци за аристократијата и дипломатите? * ... дека '''[[Смолика]]''' во [[Гребенско]] е втора највисока планина во [[Егејска Македонија]] (и цела денешна Грција), веднаш по [[Олимп]]? * ... дека '''[[патристика]]та''' е наука за [[црковни отци|црковните отци]] и нивното дејствување во обединувањето на [[античка филозофија|античката филозофија]] со [[христијанство|христијанското]] учење? * ... дека '''[[Елбрус]]''' (5.642&nbsp;м) на [[Кавказ (планински венец)|Кавказ]] е највисоката планина во [[Европа]]? * ... дека селото [[Центар Жупа]] изворно се нарекувало '''[[Вапа]]''' — поим во директно сродство со [[санскрит]]скиот збор ''vāpī'', што значи „долго блато“? * ... дека со само 30 жители (2011), '''[[Хум (Хрватска)|Хум]]''' на Истра е најмалиот град во светот? * ... дека според месното предание, '''[[Ѓаволски Ѕид|Ѓаволскиот Ѕид]]''' настанал кога [[Ѓавол]]от неуспешно се обложил со Господ дека може да ја прегради [[Брегалница]] и за една ноќ да го потопи цело [[Овче Поле]]? * ... дека '''[[Удовски Остров|Удовскиот Остров]]''' кај с.&nbsp;[[Удово]] на реката [[Вардар]] е најголемиот речен [[Острови во Македонија|остров во Македонија]] и втор остров по површина во земјата? * ... дека бојата тегет е наречена по видниот австриски адмирал '''[[Вилхелм фон Тегетоф]]'''? * ... дека '''[[птици]]те''' се [[диносаурус]]и? * ... дека '''[[факс]]от''' е измислен 11 години пред [[телефон]]от? * ... дека во 1000 г. '''[[Охридска патријаршија|Охридската патријаршија]]''' излегувала на 4 мориња (Егејско, Јонско, Јадранско и Црно)? * ... дека охридското село '''[[Велмеј]]''' има дури '''[[Велмеј#Археолошки наоѓалишта|26 археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека '''[[Блаженства]]та''' се девет препораки на [[Исус Христос|Христос]] („Блажени се...“) изречени во неговата [[Беседа на гората]]? * ... дека според три различни преданија, во гробницата „'''[[Струмин гроб]]'''“ е закопана сестра на [[Крале Марко]], ќерка на властелин од периодот пред средновековието или принцот [[Персеј]], роднина на Александар Македонски? * ... дека кај тиквешкото село '''[[Росоман]]''' се наоѓало едно од двете '''[[пристаниште|речни пристаништа]]''' во Вардарска Македонија, од кое се испорачувале земјоделски производи во Солун сè до 1912 година? * ... дека вистинското име на [[Фреди Меркјури]] е '''[[Фреди Меркјури|Фарух Булсара]]'''? * ... дека 98&nbsp;% од познатите '''[[потенцијално опасно тело|потенцијално опасни тела]]''' не се закана по [[Земја]]та во следните 100 години? * ... дека '''[[Хипарх]]''' се смета за основач на '''[[тригонометрија]]та'''? * ... дека '''[[Антипа Пергамски|Св. Антипа Пергамски]]''' се смета за заштитник на [[стоматологија|забарите]] и оние со забоболка? * ... дека најголемиот дел од '''[[Антарктик]]от''' се смета за '''[[пустина]]'''? * ... дека индиското име на '''[[Индија]]''' е '''Барат''' (भारत)? * ... дека годинава '''[[Википедија]]''' прослави 20 години постоење? * ... дека '''[[Македонски народен театар#Историја|првиот театар во Скопје]]''' („Ада Кафе“) е отворен во 1906 година? * ... дека градот '''[[Пешкопеја]]''' во денешна Албанија во средновековието се нарекувал ''Пресоленград''? * ... дека '''[[Наум Миладинов]]''' (1817-1897), братот на [[Браќа Миладиновци|Димитар и Константин Миладинови]], бил првиот запишувач на [[македонски народни песни|македонските народни песни]] во [[музичка нотација]]? == 2020 == * ... дека [[Мариово|мариовското]] село '''[[Витолиште]]''' има барем '''[[Витолиште#Археолошки наоѓалишта|22 археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека '''[[колибри]]то''' е единствената птица способна да лета наназад? * ... дека '''[[Кралско друштво|Кралското друштво]]''' од [[Лондон]] е најстарата академија на науките во светот, основана во 1660 година? * ... дека скопската населба '''[[Радишани]]''' е '''[[Катастарска Парцела 781 (Радишани)|населена уште од римско време]]'''? * ... дека '''[[Луј XIX]]''' кралувал со Франција само 20 минути, пред самиот да [[абдикација|абдицира]]? * ... дека според едно предание, основач на [[Лихнид]] (денешен Охрид) е легендарниот јунак '''[[Кадмо]]''', прогонет [[Феникија|Феничанец]] кој бил првиот смртник на чија свадба биле присутни олимписките божества? * ... дека во археолошкото наоѓалиште '''[[Старо Бонче (археолошко наоѓалиште)|Старо Бонче]]''' (Прилепско) се смета дека се наоѓаат остатоците од кралскиот дворец на [[Пелагонија]], во чија близина е погребан кралот на [[Пелагонци]]те? * ... дека '''[[калциум]]от''' е најзастапениот [[метал]] во човечкото тело? * ... дека '''[[Моштенци]]те''' се подгрупа на македонскиот народ која живее во јужниот дел на [[Македонија|Р. Македонија]] и поголем број села во [[Егејска Македонија]]? * ... дека ѕвездата '''[[VY Големо Куче]]''' е дури три милијарди пати поголема од нашето [[Сонце]]? * ... дека единствениот познат организам кој се смета за '''[[биолошка бесмртност|биолошки бесмртен]]''' е медузата '''''[[Turritopsis nutricula]]'''''? * ... дека поимот '''[[кварц]]''' е германска варијанта на [[полски јазик|полското]] ''kwardy'', што значи „тврд“, и го има истиот корен како македонскиот збор? * ... дека тврдината '''[[Маркови Кули (Водно)|Маркови Кули]]''' (Чрнче) на планината [[Водно]] датира од '''[[VI век]]'''? * ... дека '''[[ентомологија]]та''' е гранка на зоологијата која се занимава со изучување на [[инсекти]]те? * ... дека '''[[Плимут (Монтсерат)|Плимут]]''' на островот [[Монтсерат]] е единствениот [[главен град]] на светот без жители? * ... дека според една теорија, кратовското село '''[[Шлегово]]''' е наречено по [[Германци|германските]] рудари доселени од областа [[Шлеска]]? * ... дека '''[[Прусија]]''' како политички ентитет престанала да постои дури во '''[[1947]]''' година? * ... дека '''[[гавран]]от''' е '''[[песнопојна птица]]''', иако неговото гракање е непријатно за човечките уши? * ... дека '''[[Лахта-центар]]от''' во [[Санкт Петербург]] е највисока градба во Европа со 462&nbsp;м? * ... дека и покрај класичниот [[османлиска архитектура|османлиски изглед]], џамијата '''„[[Чамлиџа-џамија|Чамлиџа]]“''' во [[Истанбул]] е изградена во 2019 година? * ... дека руско-германската вселенска опсерваторија „'''[[Спектар-РГ]]'''“ се очекува да даде слика за 100.000 [[галактичко јато|јата од галаксии]]? * ... дека островот '''[[Калата]]''' во езерото [[Калиманци (езеро)|Калиманци]] е дел од антички [[тврдина|утврден]] град? * ... дека половината [[сојузни држави на САД]] носат имиња '''[[потекло на имињата на сојузните држави на САД|добиени од домородните американски јазици]]'''? * ... дека '''[[даб]]от''' му припаѓа на семејството на '''[[буки]]те''' (''Fagaceae'')? * ... дека островот '''[[Свети Мартин (остров)|Свети Мартин]]''' во [[Карипско Море|Карипското Море]] е поделен на меѓу [[Франција]] и [[Холандија]]? * ... дека средновековниот утврден град '''[[Женско (тврдина)|Женско]]''' во [[Кукушко]] бил така наречен бидејќи имал толку силни кули и бедеми, што можеле да го бранат жени? * ... дека '''[[Горчливо Езеро|Горчливото Езеро]]''' во [[Кукушко]], [[Егејска Македонија]] е трипати [[соленост|посолено]] од [[Мртво Море|Мртвото Море]]? * ... дека [[Александар Македонски]] се образувал три години кај филозофот [[Аристотел]] во неговото училиште „'''[[Миески нимфеј]]'''“ кај селото [[Копаново]] во [[Негушко]], [[Егејска Македонија]]. * ... дека '''[[унгарски јазик|унгарскиот јазик]]''' има дури '''18 [[падеж]]и'''? * ... дека општината '''[[Барле-Хертох]]''' ја има најсложената [[државна граница]] во светот, со бројни енклави и ексклави на [[Белгија]] и [[Холандија]] една во друга? * ... дека '''[[Маличко Езеро|Маличкото Езеро]]''', помеѓу [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] на север и градот [[Горица (Албанија)|Горица]] (Корча) на југ, е исцедено во 1940-тите во борба против [[маларија]]та? * ... дека најголемото езеро во Британија, '''[[Лох Неј]]''', е во сопственост на Ерлот од Шафтсбери? * ... дека геолошкиот период [[јура]] е наречен по планинскиот венец '''[[Јура (планински венец)|Јура]]''' меѓу Франција и Швајцаревија, како нејзино типско подрачје? * ... дека '''[[Хипарх]]''' (II век п.н.е.) се смета за основоположник на [[тригонометрија]]та? * ... дека селото '''[[Долни Дисан]]''' во [[Неготинско]] има исклучително [[палеонтологија|палеонтолошко]] наоѓалиште, каде се откопани коски од [[камила|камили]], [[жирафа|жирафи]], [[лав]]ови, [[хиена|хиени]], [[мастодонт]]и и [[хипарион]]и стари 10 милиони години? * ... дека историско-географската област '''[[Мрвачко]]''' во [[Егејска Македонија|Егејска]] и [[Пиринска Македонија]] го носи името на македонската етнографска група [[Мрваци]], така наречени поради трошките и правот врз нивната облека бидејќи се занимавале со [[рударство]]? * ... дека '''[[Општина Прилеп]]''' е најголемата [[општини во Македонија|општина]] во Македонија по површина? * ... дека '''[[едноотворни]]те''' (клунарите и клунестите ежови) се единствените [[цицачи]] што [[јајценосни животни|несат јајца]]? * ... дека во [[Африка]] има дури 535 јазици од групата '''[[банту-јазици|банту]]'''? * ... дека руската песна „'''[[Калинка (песна)|Калинка]]'''“ не е изворна народна песна, туку композиција на '''[[Иван Ларионов]]''' од 1860 г.? * ... дека според едно старо предание, во реката '''[[Брегалница]]''', на подножјето на [[Плачковица]] живеел воден '''[[змеј]]''', кој имал задача од '''[[Пајонци|пајонските кралеви]]''' да го брани Светиот Град од непријателите? * ... дека '''[[Јелоустоун]]''' е првиот [[национален парк]] во светот, отворен во 1872 година? * ... дека според една претпоставка, [[меглен]]ското село '''[[Преб’диште]]''' е наречено по [[Пребонд]], кнезот на [[македонски Словени|македонските Словени]]? * ... дека '''[[морска милја|морската милја]]''' е единица за должина која изнесува околу една [[лачна минута]] географска должина долж некој [[меридијан]]? * ... дека преспанското село '''[[Стење]]''' има [[Стење#Културни и природни знаменитости|5 цркви]] и [[Стење#Културни и природни знаменитости|6 археолошки наоѓалишта]]? * ... дека целиот југ на '''[[Бангладеш]]''' се состои од огромното '''[[устие]]''' на реката '''[[Ганг]]'''? * ... дека градот '''[[Скопје]] [[електрификација|почнал да користи електрична енергија]]''' во '''[[1909]]''' година? * ... дека '''[[патишта во Македонија|патната мрежа на Македонија]]''' има вкупна должина од дури 14.182 километри? * ... дека францускиот двокрилец од марката „'''[[Потез 29]]'''“ (''Potez 29'') станал првиот комерцијален патнички авион во Македонија, кој почнал да го опслужува [[Меѓународен аеродром Скопје|Скопскиот аеродром]] во 1928&nbsp;г. со превозникот „[[Аеропут]]“? * ... дека галаксијата '''[[GN-z11]]''' е најдалечниот и најстариот пронајден астрономски објект во вселената, на растојание од 32 милијарди [[светлосна година|светлосни години]] од Земјата? * ... дека '''[[црна смрт|црната чума]]''' дошла во Европа преку [[Република Џенова|џеновските трговци]] од [[Феодосија|Кафа]] (денешна Феодосија) во [[Крим]], кога [[Монголско Царство|монголската војска]] ги катапултирала заразените тела на мртвите војници при опсадата на градот? * ... дека земјата '''[[Црна Гора]]''' е наречена по планината '''[[Ловќен]]''' која во минатото била прекриена со густи темни шуми? * ... дека некогашните '''[[Ниски Земји]]''' прераснале во денешните држави [[Белгија]], [[Луксембург]] и [[Холандија]], како и областа [[Француска Фландрија]]? * ... дека првиот христијанин во Европа, '''[[Света Лидија Македонка|Лидија Македонката]]''', е покрстена во [[Филипи]] кај денешното с.&nbsp;'''[[Рахче]]''' во Кавалско, Егејска Македонија? * ... дека селото [[Центар Жупа]] изворно се нарекувало '''[[Вапа]]''' — поим во непосредно сродство со [[санскрит]]скиот збор ''vāpī'', што значи „долго [[блато]]“? == 2019 == * ... дека во [[Ресенско]] постојат '''[[Список на археолошки локалитети во Ресенско|барем 125 познати археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека '''[[UY Штит]]''', најголемата [[ѕвезда]] позната на астрономијата, е 3,7 милијарди пати поголема од нашето [[Сонце]]? * ... дека вештачкото '''[[Владовско Езеро]]''' недалеку од градот [[Воден]], Егејска Македонија, е дом на преку 250 видови [[птици]]? * ... дека македонскиот народ во минатото галаксијата '''[[Андромеда (галаксија)|Андромеда]]''' ја нарекувал '''[[Гумно]]''' поради големата сличност на обликот? * ... дека градот '''[[Белград (Албанија)|Белград]]''' во Албанија е основан во IV век п.н.е. од [[македон]]скиот цар [[Касандар]] под името '''[[Антипатреја]]''' во чест на татко му [[Антипатар]]? * ... дека '''[[Аралско Езеро|Аралското Езеро]]''' е сведено на поголема бара поради прекумерното користење на водата од реката [[Аму Дарја]] за наводнување на [[памук|памучните]] полиња? * ... дека [[античка Македонија|древномакедонскиот]] '''[[Дервентски папирус]]''' најден кај селата [[Ајватово]] и [[Лагиново]], [[Солунско]], е најстариот зачуван ракопис во Европа и датира од времето на [[Филип II Македонски]]? * ... дека '''[[стоболка]]та''' (''Spermophilus citellus'') е така наречена поради народното верување дека лечи од сто болести? * ... дека '''[[Јеловјане]]''' и '''[[Урвич]]''' во [[Горни Полог]] (Тетовско) се '''[[Горанци|горански села]]''', иако не се во областа [[Гора (област)|Гора]]? * ... дека римскиот пат '''[[Вија Егнација]]''' е наречен по нејзиниот градител — [[Гнеј Егнациј]], проконзул на [[Македонија (римска провинција)|Македонија]]? * ... дека историско-географската област '''[[Чеч]]''' се протега во [[Пиринска Македонија|Пиринска]] и [[Егејска Македонија]], но дел од нејзиното население живее во [[Одринско]], [[европска Турција]]? * ... дека првото '''[[сметачко глувче]]''' е направено во [[1964]]&nbsp;г. како изум на американскиот инженер [[Даглас Енгелбарт]]? * ... дека Русумскиот мост на реката '''[[Кагера]]''' го прешле дури 250&nbsp;000 лица во рок од 24 часа, бегајќи во [[Танзанија]] од [[геноцид]]от во [[Руанда]]? * ... дека целата '''[[Британска Индоокеанска Територија]]''' (аргипелагот [[Чагос]]) воопшто нема постојано население? * ... дека '''[[стапчиња за јадење|стапчињата за јадење]]''' влегле во широка употреба дури за време на династијата [[Минг (династија)|Минг]] (XIV-XVII век), иако постоеле со илјадалетија? * ... дека [[Општина Долнени]] има дури '''[[Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско|184 познати археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека споменикот „'''[[Валхала (споменик)|Валхала]]'''“ кај [[Регенсбург]] е здание во облик на антички храм кое ги чествува великаните од историјата на [[германски народи|германските народи]]? * ... дека во Македонија традиционално се користеле '''[[кирилични бројки]]''' наместо подоцна воведените арапски? * ... дека '''[[Бања Банско]]''' е изградена од римскиот цар [[Каракала]] во [[III век]]? * ... дека музејот '''[[Уфици]]''' во [[Фиренца]] еден од најстарите и најпосетуваните во светот? * ... дека '''[[Малдиви]]те''' имаат просечна '''[[надморска висина]]''' од само 1,5&nbsp;м? * ... дека на [[Кавказ]]от има дури три непризнаени држави — '''[[Абхазија]]''', '''[[Јужна Осетија]]''' и '''[[Нагорно-Карабах|Нагорно-Карабах (Арцах)]]'''? * ... дека рускиот космонаут '''[[Алексеј Леонов]]''' е првиот човек во историјата кој излегол во отворена вселена? * ... дека вредностите на '''[[водороден показател|водородниот показател]]''' ('''pH''') за [[киселост]] или [[базност]] се [[логаритам]]ски? * ... дека [[цар на Мексико|мексиканскиот цар]] '''[[Максимилијан I (Мексико)|Максимилијан I]]''' бил помлад брат на австрискиот цар [[Франц Јосиф I]]? * ... дека првите '''[[град]]ови''' настанале во '''[[Сумер]]ија''' во IV милениум п.н.е.? * ... дека '''[[Средноатлантски Гребен|Средноатлантскиот Гребен]]''' е дел од подводен верижен систем кој се протега 40.000&nbsp;км низ целиот свет? * ... дека англискиот збор ''Thursday'' ([[четврток]]) доаѓа од [[старонордиски јазик|старонордискиот]] ''Þorsdagr'', што значи „Ден на богот [[Тор (митологија)|Тор]]“. * ... дека сè до 2015 г. во '''[[Западни Фјордови|Западните Фјордови]]''' на [[Исланд]] важел закон дека секој Баскиец виден на таа територија треба да се убие на лице место? * ... дека '''[[ISBN|меѓународниот стандарден книжен број]]''' (ISBN) е воведен во '''[[1970]]''' година? * ... дека селото '''[[Старо Коњарево]]''', [[Струмичко]] се наоѓа [[:Податотека:Старо Коњарево во Општина Ново Село.svg|на тромеѓата]] помеѓу [[Вардарска Македонија|Вардарска]], [[Егејска Македонија|Егејска]] и [[Пиринска Македонија]]? * ... дека зборот „[[вулкан]]“ доаѓа од островот '''[[Вулкано]]''' во [[Тиренско Море|Тиренското Море]] северно од Сицилија? * ... дека првата '''[[банкнота]]''' во Европа е издадена во '''[[1661]]''' година? * ... дека '''[[елкар]]ите''' се [[црви]] чии „гранчиња“ се пипки за собирање на [[планктон]]? * ... дека [[домашна овца|домашната овца]] потекнува од '''[[ерменски муфлон|ерменскиот муфлон]]'''? * ... дека '''[[Општина Василево]]''' се смета за македонската престолнина на '''[[праз]]от'''? * ... дека [[сојузни држави на САД|сојузната држава]] '''[[Род Ајленд]]''' во САД всушност е континентална, а не островска? * ... дека во Полска има дури '''[[Струга (појаснување)|8 населени места со име Струга]]'''? == 2018 == * ... дека '''[[Алеф-број|алеф-нула]]''' (<math>\aleph_0</math>) е најмалиот бесконечен [[кардинален број]]? * ... дека, според три различни преданија, во гробницата „'''[[Струмин гроб]]'''“ е закопана сестра на [[Крале Марко]], ќерка на властелин од периодот пред средновековието или принцот [[Персеј]], роднина на Александар Македонски? * ... дека најисточната точка во Европа е ’ртот '''[[Флисингски]]''' во архипелагот [[Нова Земја]], Русија? * ... дека [[античка Македонија|древномакедонскиот]] '''[[Дервентски папирус]]''' најден кај селата [[Ајватово]] и [[Лагиново]], [[Солунско]], е најстариот зачуван ракопис во Европа и датира од времето на [[Филип II Македонски]]? * ... дека во [[Папуа Нова Гвинеја]] се говорат дури '''[[јазици во Папуа Нова Гвинеја|850 различни јазици]]'''? * ... дека елементот '''[[цинк]]''' (Zn) е наречен по [[германски јазик|германскиот]] поим ''Zinke'', што значи „забец“? * ... дека според [[кинеска астрологија|кинеската астрологија]], [[2018]] е '''[[куче (хороскопски знак)|Година на кучето]]'''? * ... дека последниот говорник на '''[[далматински јазик|далматинскиот јазик]]''' починал во 1898 г.? * ... дека '''[[Бараково (Пиринско)|Бараково]]''' е единственото село во [[Пиринска Македонија]] вон денешната [[Благоевградска област]]? * ... дека '''[[Видринец]]''' е најмалиот од четирите [[преспа]]нски острови? * ... дека '''[[Анастас Коцарев]]''' кој соработувал со Марија Кири, е единствениот Македонец што со своето дело бил многу блиску до добивање на Нобеловата награда? * ... дека златната рипка е вид '''[[караши|караш]]'''? * ... дека откако ќе достигнат зрелост, женките кај некои '''[[еднодневки]]''' живеат само пет минути? * ... дека островот '''[[Калата]]''' во езерото [[Калиманци (езеро)|Калиманци]] е дел од антички [[тврдина|утврден]] град? * ... дека со должина од 5-6&nbsp;см, '''[[пчелесто колибри|пчелестото колибри]]''' од [[Куба]] е најмалата птица на светот? * ... дека '''[[лилјаци]]те''', хранејќи се со штетници, му заштедуваат 3 милијарди долари годишно на американското [[земјоделство|земјоделско]] стопанство? * ... дека '''[[Кристофер Колумбо]]''' никогаш не стапнал на самиот [[Северна Америка|северноамерикански континент]]? * ... дека островите [[Голем Диомид|Голем]] и [[Мал Диомид|Мал Диомид]] во [[Берингов Проток|Беринговиот Проток]] имаат '''[[меѓународна датумска граница|временска разлика од 21 час]]''' и се во различен календарски ден, иако се на растојание од само 3,8&nbsp;км? * ... дека '''[[калциум]]от''' е најзастапениот [[метал]] во човечкото тело? * ... дека '''[[Западносибирска Низина|Западносибирската Низина]]''' е најголемата [[рамница]] на светот? * ... дека '''[[кикиритки]]те''' потекнуваат од [[Јужна Америка]]? * ... дека со преку 700 цркви, градот '''[[Нешвил]]''' во [[Тенеси]], САД го нарекуваат „[[протестантство|Протестантскиот]] [[Ватикан]]“ и „Токата на [[Библиски појас|Библискиот појас]]“? * ... дека целиот југ на '''[[Бангладеш]]''' се состои од огромното '''[[устие]]''' на реката '''[[Ганг]]'''? * ... дека според една теорија, селото '''[[Шлегово]]''' е наречено по [[Германци|германските]] рудари доселени од областа [[Шлеска]]? * ... дека '''[[Бања Банско]]''' е изградена од римскиот цар [[Каракала]] во III век? * ... дека првите професионални '''[[пожарникарство|противпожарни служби]]''' во Македонија се појавиле во '''[[1836]]''' година? * ... дека на почетокот од [[наша ера|нашата ера]], градот '''[[Рим]]''' имал милион жители? * ... дека планината '''[[Аконкагва]]''' крај аргентинско-чилеанската граница е највисоката [[планина]] надвор од Азија? * ... дека '''[[Југословенска академија на науките и уметностите|Југословенската академија на науките и уметностите]] (ЈАЗУ)''' во [[Загреб]] е основана во 1861 г. како матична културно-научна установа на сите [[Јужни Словени]]? * ... дека најдалечната забележана ѕвезда, наречена '''[[Икар (ѕвезда)|Икар]]''', се наоѓа на растојание од 9 милијарди светлосни години од Земјата? * ... дека во [[Русија]] живеат преку '''[[народи во Русија|186 народи]]'''? * ... дека титулата '''[[Свет римски цар]]''' потекнува од надлежноста на неговите претходници врз [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]] како владетели на [[Западно Римско Царство|Западното Римско Царство]] пред [[историја на папството|подемот на папството]]? * ... дека селото '''[[Б’с]]''', Кривопаланечко е населено место со најкраткото име во [[Македонија]]? == 2017 == * ... дека '''[[чума]]та''' дошла во Европа преку [[Република Џенова|џеновските трговци]] од [[Феодосија|Кафа]] (денешна Феодосија) во [[Крим]], кога [[Монголско Царство|монголската војска]] ги катапултирала заразените тела на мртвите војници при опсадата на градот? * ... дека во [[САД]] има дури 31 округ со името '''[[Вашингтон (округ)|Вашингтон]]'''? * ... дека '''[[Африка]]''' се протега на сите четири '''[[Земјини полутопки|полутопки]]'''? * ... дека '''[[молња]]та''' при удар достигнува темепратура од 30.000 [[келвин]]и, петпати поголема од онаа на [[Корона|површината]] на Сонцето? * ... дека во '''[[Дихово]]''', [[Битолско]] во 1883 г. е отворена првата текстилна фабрика на Балканот? * ... дека селото [[Центар Жупа]] изворно се нарекувало '''[[Вапа]]''' — поим во директно сродство со [[санскрит]]скиот збор ''vāpī'', што значи „долго блато“? * ... дека '''[[Општина Прилеп]]''' е најголемата [[општини во Македонија|општина]] во Македонија по површина? * ... дека во [[Кина]] живеат '''[[список на народности во Кина|56 официјално признаени народности]]'''? * ... дека [[Скопје]] лежи на '''[[42. северен напоредник|ист напоредник]]''' со северна [[Јапонија]] ([[Хокаидо]])? * ... дека големиот древномакедонски војсководец '''[[Кратер (војсководец)|Кратер]]''' е роден кај [[Рупишта]], [[Костурско]]? * ... дека кон крајот на 1940-тите, [[Тетово]] имал [[Аеродром Тетово|'''воен аеродром''']], своевремено најмодерен на целиот [[Балкански Полуостров]]? * ... дека молецот '''''[[Neopalpa donaldtrumpi]]''''' е наречен по американскиот претседател [[Доналд Трамп]] поради сличноста во „фризурите“? * ... дека '''[[врвен кварк|врвниот кварк]]''' е најмасивната [[елементарна честичка]] во природата, тешка колку цел [[атом]] на [[волфрам]]от? * ... дека [[Греамова Земја|Греамовата Земја]] на [[Антарктик]]от има крајбрежен нунатак ([[чука]]) наречен '''[[Итар Пејо (нунатак)|Итар&nbsp;Пејо]]''' во чест на македонскиот народен јунак? * ... дека [[Пробиштипско|пробиштипското]] селото [[Лесново]] лежи во јасно сочуван фосилен кратер на вулканска купа, позната како '''[[Лесновска Купа]]'''? * ... дека според легендата на мештаните, името на [[ресенско]]то село '''[[Арвати]]''', близу [[Преспанско Езеро|Преспанското Езеро]] потекнува од народот [[Хрвати]]? * ... дека со должина од 27&nbsp;м, реката '''[[Репруа]]''' во [[Абхазија]] е веројатно најкратката на светот? * ... дека преспанското село '''[[Стење]]''' има [[Стење#Културни и природни знаменитости|5 цркви]] и [[Стење#Културни и природни знаменитости|6 археолошки наоѓалишта]]? * ... дека името на денешната скопска населба [[Црниче]] потекнува од средновековната тврдина '''[[Маркови Кули (Водно)|Чрнче]]''' на [[Водно]]? * ... дека '''[[ентомологија]]''' е науката што се занимава со проучување на [[инсекти]]те? * ... дека '''[[синапсиди]]те''' се нарекуваат и „працицачи“ бидејќи се сметаат за најрани предци на [[цицачи]]те? * ... дека '''[[Смолика]]''' во [[Гребенско]] е втора планина по висина планина во [[Егејска Македонија]] (и цела денешна Грција), веднаш по [[Олимп]]? == 2016 == * ... дека '''[[UY Штит]]''', најголемата [[ѕвезда]] позната на астрономијата, е 3,7 милијарди пати поголема од нашето [[Сонце]]? * ... дека '''[[гренландска ајкула|гренландската ајкула]]''' е најдолговечното [[’рбетници|’рбетно животно]] на светот, кое може да живее до 5 века? * ... дека годинава '''[[голф на Летните олимписки игри 2016|голфот]]''' се враќа како [[олимписки спорт]] по цели 112 години? * ... дека според една од тезите, поимот „'''[[вегетаријанство]]'''“ потекнува од [[латински јазик|латинскиот]] поим ''vegetus'' (жив, енергичен), наместо од [[англиски јазик|англискиот]] ''vegetable'' ([[зеленчук]])? * ... дека градот '''[[Пробиштип]]''' според статистичките и пописни податоци '''не постои''' како посебна статистичка единица? * ... дека [[бурма]]нскиот дипломат и [[Генерален секретар на Обединетите Нации|Генерален секретар на ООН]], '''[[У Тант]]''' (1909-1974) е '''[[почесни граѓани на Скопје|почесен граѓанин на Скопје]]'''? * ... дека куполата на '''[[Пантеон (Рим)|Пантеонот]]''' во [[Рим]] (II век) е направена од [[бетон]] — материјал кој е подоцна заборавен, и повторно воведен дури во [[Индустриска револуција|Индустриската револуција]] (XVIII-XIX век)? * ... дека со смртта на [[цар на Светото Римско Царство|царот]] '''[[Лудвиг Побожниот]]''' ({{крат|вл.|владеел}} 814–840), по негова замисла [[Свето Римско Царство|Светото Римско Царство]] е поделено на три дела од кои потекнуваат денешните земји [[Германија]], [[Франција]] и [[Италија]]? * ... дека од годинава, градот [[Днепропетровск]] во Украина го носи името '''[[Днепар (град)|Днепар]]''' (''Дніпро''), отстранувајќи го споменот за [[Петар Велики]] како руски цар и водејќи се исклучиво по [[Днепар|истоимената река]]? * ... дека првата '''[[подморница]]''' ја конструирал холандскиот пронаоѓач Корнелиус Дребел во 1620 г. и ја прикажал на јавноста во реката [[Темза]] во Лондон? * ... дека првиот '''[[компактен диск]]''' е издаден во [[1982]] година? * ... дека црквата „'''[[Црква „Св. Стефан“ - Конче|Св. Стефан]]'''“ во [[Конче]] (изг. 1366 г.) е најстариот зачуван објект во тој крај? * ... дека [[око]]то на '''[[ној]]от''' му е поголемо од [[мозок]]от? * ... дека '''[[Перуќица]]''' е една од малкуте преостанати прашуми во Европа? * ... дека во 2013 г. општината '''[[Чешиново-Облешево]]''' е прогласена за '''[[Европско село на штркот|европска престолнина на штркот]]'''? * ... дека '''[[Џу Си]]''' се смета за најважниот [[конфуцијанство|конфуцијански]] филозоф по самиот Конфуциј? * ... дека руската песна '''„[[Калинка (песна)|Калинка]]“''' не е изворна народна песна, туку композиција на [[Иван Ларионов]] од 1860 г.? * ... дека [[античка Македонија|древномакедонскиот]] '''[[Дервентски папирус]]''' најден кај селата Ајватово и [[Лагиново]], [[Солунско]], е најстариот зачуван ракопис во Европа и датира од времето на [[Филип II Македонски]]? * ... дека првото '''[[интегрално коло]]''' е осмислено во 1958 г. од Џек Килби? * ... дека Византијците успеале да ја надвладеат '''[[Петар Делјан|војската на Петар Делјан]]''' само поради помошта од Викиншката гарда на [[Харалд Суровиот]] — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „''опустошувач и разорувач на Македонија''“ и опеан во скандинавска сага? * ... дека најкрвавиот судир во историјата е '''[[Сталинградска битка|Сталинградската битка]]''' со речиси 2&nbsp;милиони изгубени животи? * ... дека бројот на '''[[кафеава мечка|мечките]]''' во Македонија бележи повеќе од тројно зголемување во периодот помеѓу 2010 и 2014 г.? * ... дека во [[1836]] г. '''[[Кратово]]''' имало 56.000 жители? * ... дека во '''[[Црква „Св. Петка“ - Радибуш|црквата „Св. Петка]]''' во селото [[Радибуш]] има издлабен приказ на сонце со сосема ист дизајн како на '''[[Знаме на Македонија|македонското знаме]]'''? * ... дека во 1000 г. '''[[Охридска патријаршија|Охридската патријаршија]]''' излегувала на 4 мориња (Егејско, Јонско, Јадранско и Црно)? * ... дека во 1900 г. '''[[Влае]]''' имало само 40 жители? * ... дека годинава '''[[Википедија]]''' прославува '''[[Википедија:Википедија 15|15 години постоење]]'''? * ... дека '''[[водна регулација во Горен Харц|водната регулација на Горен Харц]]''' е најсложениот хидросистем во Европа? * ... дека '''[[знаме на Шкотска|знамето на Шкотска]]''' како симбол го носи [[Андреин крст|Андреиниот крст]], на кој се смета дека е распнат [[Апостол Андреја]] — заштитник на Шкотска? * ... дека [[Општина Долнени]] има дури '''[[Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско|184 познати археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека на 6 декември 2015 г. народот на [[Ерменија]] на '''[[референдум]]''' изгласал земјата да стане '''[[парламентарна република]]''', заменувајќи го дотогашниот полупретседателски систем? * ... дека скопското село '''[[Брњарци]]''' има дури 4 археолошки наоѓалишта? * ... дека '''[[Сема Ќен]]''' (II-I в. п.н.е.) се смета за најголемиот кинески [[историчар]] на сите времиња? * ... дека '''[[знаме на Непал|знамето на Непал]]''' е единственото неправоаголно знаме во светот? ==2015== * ... дека највисоката планина во [[Северна Америка]] во август 2015 г. го вратила свеоето старо име — '''[[Денали]]''', заменувајќи го со претходното „Макинли“? * ... дека се смета дека археолошкото наоѓалиште '''[[Старо Бонче (археолошко наоѓалиште)|Старо Бонче]]''' (Прилепско) се наоѓаат остатоците од кралскиот дворец на [[Пелагонија]], во чија близина е погребан кралот на [[Пелагонци]]те? * ... дека првиот патнички [[авион]] во Македонија бил „'''[[Потез 29]]'''“ (''Potez 29'') од француско производство? * ... дека според едно старо предание, во реката [[Брегалница]], на подножјето на [[Плачковица]] живеел воден змеј, кој имал задача од [[Пајонци|пајонските кралеви]] да го брани Светиот Град од непријателите? * ... дека папагалот [[мал александар]] (''Psittacula krameri'') го носи името на кралот [[Александар III Македонски]], за кој се смета дека ги довел птиците од овој род во [[Средоземјето]] од [[Пенџаб]] како подароци за аристократијата и дипломатите? * ... дека '''[[Зоолошка градина Скопје|Зоолошката градина во Скопје]]''' е отворена во 1926 г.? * ... дека '''[[Ерменска апостолска црква|Ерменската апостолска црква]]''' е првата национална црква во светот? * ... дека тврдината '''[[Маркови Кули (Водно)|Маркови Кули]]''' (Чрнче) на планината [[Водно]] датира од [[VI век]]? * ... дека суперавтомобилот '''[[Ламборгини Сесто Елементо]]''' е наречен по [[атомски број|атомскиот број]] на [[јаглерод]]от во [[периоден систем на елементите|периодниот систем на елементите]]? * ... дека '''[[хмељ]]от''' му припаѓа на семејството [[конопи]] (''Cannabaceae'')? * ... дека [[Пајонци|пајонското]] племе '''[[Агријани]]''' (Граи) редовно учествувало како наемна војска низ историјата на [[Македонско Кралство|Македонското Кралство]] и [[Македонска Империја|Македонската Империја]]? * ... дека советскиот писател [[Андреј Платонов]] (1899-1951) се смета за предвесник на [[егзистенцијализам|егзистенцијализмот]]? * ... дека селото '''[[Долни Дисан]]''', [[Неготинско]] има исклучително [[палеонтологија|палеонтолошко]] наоѓалиште, каде се откопани коски од [[камила|камили]], [[жирафа|жирафи]], [[лав]]ови, [[хиена|хиени]], [[мастодонт]]и и [[хипарион]]и стари 10 милиони години? * ... дека палеолитската статуетка '''[[Вјестоничка Венера]]''' најдена кај [[Брно]], Чешка е најстарата досега пронајдена [[керамика|керамичка]] ракотворба? * ... дека '''[[Постојнска Јама|Постојнската Јама]]''' е првото место што добило [[електрична светилка|електрично осветлување]] (1884) во [[Словенија]], дури и пред [[Љубљана]]? * ... дека '''[[џин-тоник]]''' настанал од потребата да се натераат британските морнари да примаат [[кинин]]ска вода (тоник) против [[маларија]] со додавање на [[лимета]] и [[џин]] за вкус? * ... дека во [[Ресенско]] постојат '''[[Список на археолошки наоѓалишта во Ресенско|барем 125 познати археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека во микродржавата '''[[Либерланд]]''' помеѓу Србија и Хрватска е всушност поголема по површина од [[Ватикан]] или [[Монако]]? * ... дека во [[Гостиварско]] постојат '''[[Список на археолошки локалитети во Гостиварско|барем 138 познати археолошки наоѓалишта]]'''? * ... дека '''[[Зоолошка градина Скопје|Зоолошката градина во Скопје]]''' е отворена во 1926 г.? ==2014== * ... дека '''[[Македонци во Аргентина|македонската заедница во Аргентина]]''' брои околу 30.000 жители? * ... дека „'''[[Тур Даун Андер]]'''“ е втората по посетеност велосипедска трка во светот, веднаш по „[[Тур де Франс]]“? * ... дека сите досегашни [[крал на Саудиска Арабија|кралеви на Саудиска Арабија]] се синови на кралот Абдулазиз (првиот владетел со оваа титула)? * ... дека според старите македонски преданија, '''[[Богојавление]]''' има претхристијанско потекло, поврзано со богот [[Дајбог]] кој се појавувал и ги исполнувал желбите на луѓето? * ... дека '''[[Атанас Бадев]]''' (1860-1908) се смета за еден од првите професионално школувани македонски [[композитор]]и? * ... дека '''[[херпетологија]]та''' е гранка на [[зоологија]]та што се занимава со проучување на [[водоземци]]те? * ... дека [[Индија]] е поделена на '''[[Сојузни држави и територии на Индија|28 сојузни држави и 8 сојузни територии]]'''? * ... дека [[Георг Фридрих Хендл|Хендловата]] „'''[[Музика на вода]]'''“ е компонирана за кралскиот спектакл на барки на [[Темза]] приреден за [[Џорџ I]]? * ... дека [[Скопска Црна Гора]] е наречена „Скопска“ за да се различи од '''[[Црна Гора (Егејска Македонија)|истоимената планина]]''' помеѓу [[Сер (округ)|Серско]] и [[Драма (округ)|Драмско]] во североисточна [[Беломорска Македонија]]? * ... дека битолскиот деец од [[Македонски Евреи|еврејско потекло]] '''[[Рафаел Камхи]]''' се смета за еден од најголемите финансиери на [[ВМРО|Македонската револуционерна организација]]? * ... дека во Македонија традиционално се користеле '''[[кирилични бројки]]''' наместо подоцна воведените арапски? * ... дека селото '''[[Вирово]]''', [[Демирхисарско]] е прогласено за [[културно наследство на Македонија]] како „стопанска целина“ поради своите познати традиционални валавници? * ... дека '''[[Хелсинки]]''' претставува најсеверниот главен град во рамките на [[Европска Унија|Европската Унија]]? * ... дека македонскиот народ во минатото галаксијата '''[[Андромеда (галаксија)|Андромеда]]''' ја нарекувал '''[[Гумно]]'''? * ... дека женката на [[елен]]от се нарекува '''[[кошута]]'''? * ... дека '''[[поскок]]от''' е најотровна змија во [[Македонија]] и цела [[Европа]]? * ... дека филозофот '''[[Готфрид Вилхелм Лајбниц]]''' по татко бил [[Лужички Срби|Лужички Србин]]? * ... дека '''[[Јудит Полгар]]''' се смета за најдобра шахистка на сите времиња? * ... дека и покрај долгата историја и службениот статус, '''[[ирски јазик|ирскиот јазик]]''' како [[мајчин јазик|мајчин]] го користи само многу мал дел од населението на [[Ирска]]? * ... дека во [[Поречие]]то има '''[[Список на археолошки наоѓалишта во Поречко|преку 60 досега пронајдени]]''' археолошки наоѓалишта? * ... дека според [[Национална класификација на културното наследство/Духовно|Националната класификација на културното наследство на Македонија]], верувањето во '''[[пелин]]от''' како света и лековита билка се смета за категорија на духовно наследство на земјата? * ... дека родителите на [[Цар Самоил]] се погребани во преспанско-леринското село '''[[Герман (Леринско)|Герман]]'''? * ... дека во местото '''[[Прора]]''' на островот [[Риген]] во [[Германија]] е изградено одморалиште кое претставува најголемиот угостителски објект во светот со сместивост од 20.000 легла? * ... според три различни преданија, во гробницата „'''[[Струмин гроб]]'''“ е закопана сестра на [[Крале Марко]], ќерка на властелин од периодот пред средновековието или принцот [[Персеј]], роднина на Александар Македонски? * ... највисоката точка во [[Холандија]] е ридот '''[[Фалсерберг]]''' со само 322,7&nbsp;м? * ... ирскиот композитор '''[[Џон Филд]]''' е творец на [[ноктурно]]то, подоцна популаризирано од [[Фредерик Шопен|Шопен]]? * ... глумецот '''[[Никола Ристановски]]''' е роден во чешкиот град '''[[Острава]]'''? * ... планината '''[[Плачковица]]''', според [[Потекло на името Плачковица|едно народно предание]], го добила името како место каде малиот [[Александар III Македонски|принц Александар]] е доведен за да престане да плаче и да стане јунак? * ... дека '''[[едноотворни]]те''' (клунарите и клунестите ежови) се единствените [[цицачи]] што [[јајценосни животни|несат јајца]]? * ... дека користењето на '''[[Катлановско Блато|Катлановското Блато]]''' било регулирано од властите уште од XI век? * ... дека единственото населено место во '''[[Општина Вевчани]]''' е селото [[Вевчани]]? * ... дека вулканската планина '''[[Олимп (Марс)|Олимп]]''' на [[Марс]] е висока дури 22 километри? * ... дека [[чума]]та во Европа стигнала преку монголската војска на '''[[Златната Орда]]'''? * ... дека гробницата во [[Кутлеш]] му припаѓа на кралот [[Филип III Аридеј]]? * ... дека планината '''[[Славјанка]]''' подеднакво припаѓа и на [[Егејска Македонија|Егејска]] и на [[Пиринска Македонија]]? ==2013== * ... се верува дека хунскиот водач '''[[Атила]]''' е погребан во подземна гробница, над која била навртена реката [[Тиса]]? * ... археолошкото наоѓалиште [[Кале (Обедник)|Кале]] во демирхисарското село Обедник кај мештаните се нарекува '''„Куќата на Кралот“'''? * ... во [[Македонија]] има 10 [[ендемизам|ендемски видови]] на '''[[каранфил]]и'''? * ... '''[[гуџаратски јазик|гуџаратскиот]]''' е мајчин јазик на [[Махатма Ганди]] — „Таткото на Индија“ и [[Мухамед Али Џина]] — „Таткото на Пакистан“? * ... '''[[номофобија]]та''' е патолошки страв од немање пристап до [[мобилен телефон]]? * ... '''[[Алеф-број|Алеф-нула]]''' (<math>\aleph_0</math>) е најмалиот бесконечен кардинален број? * ... во [[1970]] година британските власти ги преселиле Чагошаните од архипелагот '''[[Чагос]]''' за да можат [[Американци]]те да основаат воена база на истите? * ... '''[[Розово фламинго|Розовото фламинго]]''' (''Phoenicopterus roseus'') се среќава и во [[Македонија]]? * ... '''[[Природонаучен музеј на Македонија|Природонаучниот музеј на Македонија]]''' е основан во 1926 г.? * ... Селото '''[[Б’с]]''', Кривопаланечко го има најкраткото име на населено место во [[Македонија]]? * ... титулата '''[[Свет римски цар]]''' потекнува од надлежноста на неговите претходници врз [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]] како владетели на [[Западно Римско Царство|Западното Римско Царство]] пред [[историја на папството|подемот на папството]]? * ... познатиот македонски глумец '''[[Ристо Шишков]]''' се подготвувал да стане [[атомска физика|атомски физичар]] пред да се реши за глумата? * ... [[Аралско Езеро|Аралското Езеро]] е сведено на поголема бара поради прекумерното користење на водата од реката '''[[Аму Дарја]]''' (негов единствен доток) за наводнување на [[памук|памучните]] полиња? * ... [[Лазарополе|лазарополскиот]] кнез '''[[Ѓурчин Кокалески|Ѓурчин Кокале]]''' (1775–1863) важи за еден од првите македонски [[преродбеник|преродбеници]]? * ... дека [[даб]]от бил обележје на древните [[крал на Македонија|македонски кралеви]] и свето дрво на [[словенска митологија|словенскиот]] бог [[Перун]] и [[германска митологија|германскиот]] бог [[Тор (бог)|Тор]]? * ... единицата за тежина [[фунта (единица)|фунта]] во Македонија се нарекувала „'''[[Фунта (единица)#Македонска литра|литра]]'''“? * ... '''[[јавански јазик|јаванскиот јазик]]''' го говорат околу 75,5 милиони луѓе — 30&nbsp;% од населението на [[Индонезија]]? * ...денес [[Валонски јазик|'''валонскиот јазик''']] се смета за [[Мртов јазик|скоро исчезнат јазик]], првенствено поради доминацијата на [[Француски јазик|францускиот јазик]] во [[Валонија]] и забраната за употреба на валонскиот јазик од 1952 година? * ... покрај [[аритметичка средина|аритметичката]] и [[геометриска средина|геометриската]] средина, [[модус]]от, [[медијана]]та, и [[просек]]от се видови на '''[[Теореми за средна вредност|средна вредност]]'''? * ... [[Тајланд]] е поделен на дури '''[[Покраини во Тајланд|76 покраини]]'''? * ... [[западнофризиски јазик|фризискиот јазик]] е рамноправен со холандскиот во покраината [[Фризија (покраина)|Фризија]]? * ... географскиот центар на Македонија се наоѓа во '''[[Длабок Дол]]''', во атарот на селото [[Долно Врановци]]? * ... [[Википедија]] има '''[[Википедија:Список на википедии|изданија на вкупно 285 јазици]]'''? * ... помеѓу XIV и XVI век, во [[Белорусија]] се користела '''[[белоруска арабица]]''', откако доселените [[Татари-Липки|Татари]] го усвоиле [[белоруски јазик|белорускиот јазик]], задржувајќи го писмото од татарскиот? * ... кај екраните, секој [[пиксел]] е поделен на три „'''[[потпиксел]]и'''“ за трите основни бои (црвена, сина и зелена)? * ... летот со „[[Сојуз 1]]“ го направил '''[[Владимир Комаров]]''' прв човек којшто летал во [[вселенско пространство|вселенското пространство]] повеќе од еднаш, но и прв човек којшто загинал за време на лет во вселената? * ... според [[УНЕСКО]], во [[Македонија]] се зборуваат '''[[Список на загрозени јазици во Македонија|7 загрозени јазици]]'''? * ... титулата '''[[свет римски цар]]''' потекнува од надлежноста на неговите претходници врз [[римокатоличка црква|римокатоличката црква]] како владетели на [[Западно Римско Царство|Западното Римско Царство]] пред [[историја на папството|подемот на папството]]? * ... познатиот македонски глумец '''[[Ристо Шишков]]''' се подготвувал да стане [[атомска физика|атомски физичар]] пред да се реши за глумата? * ... [[Аралско Езеро|Аралското Езеро]] е сведено на поголема бара поради прекумерното користење на водата од реката '''[[Аму Дарја]]''' (негов единствен дотек) за наводнување на [[памук|памучните]] полиња? * ... [[Лазарополе|лазарополскиот]] кнез '''[[Ѓурчин Кокалески|Ѓурчин Кокале]]''' (1775–1863) важи за еден од првите македонски [[преродбеник|преродбеници]]? * ... [[розово фламинго|розовото фламинго]] живее во [[Македонија]]? * ... дека [[даб]]от бил обележје на древните [[крал на Македонија|македонски кралеви]] и свето дрво на [[словенска митологија|словенскиот]] бог [[Перун]] и [[германска митологија|германскиот]] бог [[Тор (бог)|Тор]]? * ... [[Србија]] е поделена на '''[[окрузи во Србија|29 окрузи]]'''? * ... покрај [[аритметичка средина|аритметичката]] и [[геометриска средина|геометриската]] средина, [[модус]]от, [[медијана]]та, и [[просек]]от се видови на '''[[Теореми за средна вредност|средна вредност]]'''? * ... [[Тајланд]] е поделен на дури '''[[Покраини во Тајланд|76 покраини]]'''? * ... [[западнофризиски јазик|фризискиот јазик]] е рамноправен со холандскиот во покраината [[Фризија (покраина)|Фризија]]? * ... географскиот центар на Македонија се наоѓа во '''[[Длабок Дол]]''', во атарот на селото [[Долно Врановци]]? * ... '''[[Природонаучен музеј на Македонија|Природонаучниот музеј на Македонија]]''' е основан во 1926 г.? ==2012== * ... врвот на вулканот '''[[Чимборасо]]''' ([[Еквадор]]) е најоддалечената точка на [[Земја (планета)|Земјата]] од нејзиниот центар? * ... [[Индија]] има дури '''[[Список на градови во Индија|45 града со повеќе од милион жители]]'''? * ... езерото '''[[Лох Неј]]''' во [[Северна Ирска]] е најголемото езеро на [[Британски Острови|Британските Острови]]? * ... '''[[Музеј на модерната книжевност|Музејот на модерната книжевност]]''' во [[Марбах на Некар|Марбах]] (Германија) е добитник на престижната [[Стерлингова награда]] за архитектура? * ... во 2010, политичката групација '''[[БРИК]]''' е преименувана '''[[БРИКС]]''' со влегувањето на [[ЈАР]]? * ... прочуениот ренесансен уметник '''[[Бенвенуто Челини]]''' бил повеќе пати осудуван за [[содомија]] и убиства? * ... '''[[тајландски јазик|тајландскиот јазик]]''' има пет варијанти на употреба: улична, отмена, беседничка, верска и кралска? * ... '''[[кукувија]]та''' (''Tyto alba'') е најраспространетата копнена птица во светот? * ... '''[[Каролински Остров|Каролинскиот Остров]]''', кој е дел од [[Кирибатите]], била првата територија која на [[1 јануари]] [[2000]] година преминала во новиот милениум? * ... со своите 634 м, новоизградената кула „'''[[Токиско небесно дрво]]'''“ е втора градба по височина во светот? * ... '''[[Грампијански Планини|Грампијанските Планини]]''' зафаќаат речиси една половина од површината на [[Шкотска]]? * ... [[Земја]]та не се [[Земјина ротација|врти]] исправено, туку нејзината '''[[осен наклон|оска е навалена]]''' за 23,44 [[Степен (агол)|степени]]? * ... '''[[Стоболка]]та''' (''Spermophilus citellus'') е така наречена поради народното верување дека лечи од сто болести? * ... во [[Африка]] има дури 535 јазици од групата '''[[банту-јазици|банту]]'''? * ... во [[математика]]та постојат [[бесконечно множество|бесконечности]] со разни големини (кардиналности) кои се претставуваат со '''[[алеф-број]]'''? * ... името на [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] е добиено од словенските доселеници, кои дошле од областа покрај реката '''[[Охрже]]''' во [[Чешка]]? * ... неодамна пронајдената '''[[метална микрорешетка]]''' е најлесниот материјал на светот? * ... '''[[Сојомбо (симбол)|националниот симбол на Монголија]]''' е всушност еден од знаците на едно [[Сојомбо писмо|постаро монголско писмо]]? * ... на [[15 март]] [[1948]] започнала '''[[Заминување на децата од селото П’пли|евакуација на децата од селото П’пли]]''', при што било иселено 91 дете во 4 групи? * ... како момче, '''[[Џозеф Далтон Хукер]]''' учествувал во експедицијата на [[Џејмс Кларк Рос]] со која било потврдено постоењето на [[Антарктик]]от? * ... '''[[Ратхаус Хамбург|градското собрание на Хамбург]]''' има 647 соби, 6 соби повеќе отколку [[Бакингемска палата|Бакингемската палата]]? * ... во [[македонскиот јазик]], покрај [[Вокатив|вокативни падежни остатоци]], постојат и '''[[Граматички категории на именките во македонскиот јазик|акузативни падежни остатоци]]'''? * ... '''[[Костарика]]''' ја укинала својата армија во [[1949]] година? * ... со уривањето на зградата во [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес во 1963]], фондот на '''[[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Народната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]]''' бил привремено сместен во [[Даут-пашин амам|Даут-пашиниот амам]]? ==2011== * ... според легендата, црквата '''„[[Црква „Св. Андреја“ (Киев)|Св. Андреја]]“''' во [[Киев]] била основана од [[Апостол Андреја]]? * ... во почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], '''[[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупирана Македонија]]''' била поделена помеѓу [[Царство Бугарија|Бугарија]], [[Италија]] и [[Нацистичка Германија|Германија]]? * ... дизајнирањето на '''[[Лара Крофт]]''' било инспирирано од шведската пејачка Нене Чери? * ... градот '''[[Зрењанин]]''' под отоманска власт паднал со помош на српското население на градот? * ... во '''[[Македонија во Првата светска војна|Првата светска војна]]''' биле регрутирани најмалку 44.496 [[Македонци]] во српската армија? * ... во [[2003]] година, '''[[трговија со дрога|глобалната трговија со дрога]]''' остварила приходи од 321,6 милијарди [[американски долар]]и? * ... '''[[Хипарх]]''' се смета за основач на [[тригонометрија]]та? * ... '''[[Халберштат]]''' е местото на првите документирани големи постојани [[оргули]], поставени во [[1361]] година? * ... новиот '''[[Стадион Јувентус|стадион]]''' на [[ФК Јувентус]] бил изграден на местото на поранешниот Деле Алпи? * ... '''[[миксомицети]]те''' се најбројни лигави габи? * ... '''[[Атентат врз Велимир Прелиќ|атентатор]]''' на [[Велимир Прелиќ]] била [[Мара Бунева]]? * ... во '''[[Музеј на македонската борба|Музејот на македонската борба]]''' (''на сликата'') се наоѓаат 109 восочни фигури од личности од македонската историја? * ... '''[[морска милја|морската милја]]''' е единица за должина која изнесува околу една [[лачна минута]] географска должина долж некој меридијан? * ... '''[[Вилхелм II (Германија)|Вилхелм II]]''' бил последниот цар и крал на Германија? * ... '''[[Ариевско уверение|Ариевското уверение]]''' станало задолжителено за сите чиновници во [[Нацистичка Германија]]? * ... '''[[Харието]]''' бил водач на банда салиски платеници во служба на [[Римско Царство|Римското Царство]]? * ... '''[[тајане]]''' претставува македонски календарски обичај поврзан со празникот раѓањето на [[Свети Јован Крстител]]? * ... '''[[Бабин Јар]]''' е местото каде на 29 и 30 септември 1941 година биле убиени најмалку 33.771 Евреи? * ... '''[[Хилперик II (крал на Франките)|Хилперик II]]''' издал указ според кој им дозволил на жените да го наследуваат татковиот имот? * ... '''[[Германско Царство|Германското Царство]]''' постоело до крајот на Првата светска војна? * ... писателките од семејството '''[[Бронте (семејство)|Бронте]]''' своите дела првично ги издавале под машки псевдоними? * ... '''[[Едвалд Боасон Хаген]]''' станал трет најдобар велосипедист во светот според UCI кога имал само 22 години? * ... '''[[Пепи Манасков]]''', е прогласен за најдобар македонски ракометар на [[20 век]]? * ... '''[[Шри Сатја Саи Баба]]''' тврдел дека е реинкарнација на Саи Баба од Ширди? * ... '''[[Киевско-печерска лавра|Киевско-печерската лавра]]''' претставува најстаро православно светилиште на [[Источни Словени|Источните Словени]]? * ... '''[[Филип Жилбер]]''' е првиот Белгиец во историјата, кој победил на трите Арденски класици во една година? * ... '''[[Рајхсвер]]''' претставувале вооружени сили на Германија во периодот од 1919 до 1935 година? * ... '''[[Работничка партија на Кореја|Работничката партија на Кореја]]''' во земјата владее од нејзиното основање во [[1949]] година? * ... '''[[Хорарна астрологија|Хорарната астрологија]]''' е гранка на [[астрологија]]та, при што астрологот одговара на конкретно поставено прашање? * ... '''[[Знаме на Обединетите Нации|знамето на Обединетите Нации]]''' е усвоено во [[1947]] година? * ... функцијата '''[[Премиер на Прусија]]''' постоела од 1702 до 1947 година? * ... Островот '''[[Свети Мартин (остров)|Свети Мартин]]''' во [[Карипско Море|Карипското Море]] е поделен на меѓу [[Франција]] и [[Холандија]]? * ... '''[[Сава]]''', е река која ја обележува северозападната граница на Балканскиот Полуостров? * ... со '''[[Договор од Троа (1420)|Договорот од Троа]]''', англиските владетели требало да го наследат престолот на Франција? * ... '''[[ФК ЦСКА (Москва)|ПФК ЦСКА Москва]]''' е прв руски тим кој некогаш освоил [[УЕФА|европски куп]]? * ... '''[[Сју Гарднер]]''' е тековниот извршен директор на Фондацијата Викимедија во Сан Франциско? * ... '''[[Џон Тошак]]''' е актуелен селектор на Македонската фудбалска репрезентација? * ... споменикот на '''[[Зебрњак]]''' е подигнат во чест на победата на српската војска во [[Кумановска битка|Кумановската битка]], која ја одлучила [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]]? * ... на [[Китино Кале]] над [[Кичево]] постоела '''[[Олга Мицеска (споменик)|голема статуа]]''' ''(фотографија)'' на хероината [[Олга Мицеска]] која поради разголеноста веднаш по поставувањето била урната од страна на тогашните комунистички власти? * ... '''[[Владимир Лисин]]''' е најбогатиот човек во Русија? * ... '''[[Шајлок]]''' е лик во драмата [[Венецијански трговец]] на [[Вилијам Шекспир]]? * ... '''[[Кумановски мировен договор|Кумановскиот договор]]''' стави крај на [[НАТО-во бомбардирање на СР Југославија|бомбардирањето на НАТО]] врз [[СР Југославија]]? * ... '''[[Александар Литвиненко]]''' бил отруен со токсичниот радиоактивен изотоп полониум-210? * ... '''[[Екарт Толе]]''' според „Њујорк Тајмс е најпопуларниот автор за духовниот живот во САД? * ... во градот '''[[Хургада]]''', сончевите денови траат 3.800 часа годишно, што е еден од највисоките рекорди во светов? * ... Од Македонија биле протерани повеќе од 10.000 '''[[Депортација на Евреите од Македонија|Евреи]]''' во логорот [[Треблинка]]? * ... '''[[Езеро Восток|езерото Восток]]''' е најголемо од 150-те езера под ледената капа на [[Антарктик]]от? * ... Република Македонија е потписник на '''[[Болоњска декларација|Болоњската декларација]]''' од 2003 година? * ... '''[[Главоболка]]та''' се појавува најмалку еднаш кај 95% од луѓето и тоа најчесто на возраст од 20 - 40 години? * ... забраната за прикажување на две дела на македонскиот уметник '''[[Александар Станковски]]''' во [[Малта]], предизвикала протести против [[цензура]]та во оваа држава? * ... на '''[[Бахамите]]''' не се плаќа [[данок на доход]], [[данок на додадена вредност]] и [[данок на имот]], кои ја прават земјата една од оние со најконкурентни даночни режими? * ...од првите повеќепартиски избори до денес, во [[Македонија]] продефилирале над сто '''[[Список на политички партии во Македонија|политички партии]]'''? * ...и [[Сатурн]]овата месечина [[Титан (месечина)|Титан]] има свое „[[Охридско Езеро (Титан)|Охридско Езеро]]“, наречено во чест на [[Охридско Езеро|истоименото езеро]] во југозападна [[Македонија]]? * ...eден фосил на '''[[Оклопни риби|оклопна риба]]''' (''[[Materpiscis|Materpiscis attenboroughi]]'') стар 380 милиони години поседува карактеристична градба која укажува на живородност? * ... '''[[герилско градинарство|герилското градинарство]]''' опфаќа одгледување на растенија на земјиште кое е запуштено од неговиот законски сопственик, без негова дозвола? * ...стадионот '''[[Камп ноу]]''' во Барселона има 98.787 седишта, со што е најголемиот стадион во Европа? * ...македонската и украинската Википедија се единствените кирилични изданија на Википедија што го погодиле правилното име на '''[[Весли Снејдер]]'''? * ...главниот лик од серијалот видеоигри „Half-Life“, '''[[Гордон Фримен]]''', никогаш не проговорил? * ... византиското '''[[Биро за варвари]]''' претставува првата позната институција која била задолжена за меѓународните односи на една држава? * ... во светот има 29 земји каде што '''[[Список на земји каде што францускиот е официјален јазик|францускиот јазик е официјален]]'''? * ... '''[[Авети]]те''' се способни да ја завртат својата глава за речиси 360°? * ... '''[[Стигма|стигмите]]''' кои ги имал Свети Пио сосема исчезнале пред да го напушти земскиот живот? * ...инфраструктурата во '''[[Тавантинсују]]''' била толку добра што Часките од [[Кито]] до Куско пренесувале порака за само една седмица? (~1500 km) ==2010== * ... '''[[Хаити]]''' е првата независна држава во Латинска Америка и воедно единствена држава која својата независност ја стекнала преку успешна буна на робови? * ... '''[[Делавер]]''' е првата сојузна држава на САД и првата држава која го ратификувала [[Устав на Соединетите Американски Држави|уставот на САД]]? * ...по зголемено внесување на [[јаглехидрат]]и, една десетина од [[Црн дроб|црнодробната]] маса може да постои како '''[[гликоген]]'''? <li>... '''[[Боцвана]]''' е една од најслабо корумпираните држави во [[Африка]], на исто ниво со [[Португалија]]? <li>... '''[[Стигма|стигмите]]''' кои ги имал '''[[Свети Пио]]''', во текот на животот, му исчезнале пред да го напушти земскиот живот? <li>...матичниот народ на '''[[Монако]]''', ''Моначани'', е всушност '''[[Монако#Демографија|малцинство]]''' во својата држава? <li>... дека инфраструктурата во '''[[Тавантинсују]]''' била толку добра што '''[[Часки]]те''' од [[Кито]] до [[Куско]] пренесувале порака за само една седмица? <li>... '''[[Хаити]]''' е првата независна држава во '''[[Латинска Америка]]''' и воедно единствена држава која својата независност ја стекнала преку успешна буна на '''[[роб]]ови'''? <li>... '''[[Делавер]]''' е првата [[Сојузни држави на САД|сојузна држава на]] [[САД]] и првата држава која го ратификувала '''[[Устав на САД|уставот на САД]]'''? <li>... после зголемен внес на [[јаглехидрат]]и, една десетина од [[Црн дроб|црнодробната]] маса може да постои како '''[[гликоген]]'''? <li>... '''[[Бутан]]''' е единствената држава во светот која мери '''[[среќа]]''' на своето население? <li>... со своите шест фази на развој и петте различни писма на пишување, '''[[египетскиот јазик]]''' е еден од најстарите запишани јазици во светот? <li>...според '''[[Закон за зачувување на масата|законот за зачувување на масата]]''', таа не може да се создаде или уништи, но може да се прераспореди во просторот и да се измени во различни типови на честички? <li>... '''[[Боцвана]]''' е една од најслабо корумпираните држави во [[Африка]], на исто ниво со [[Португалија]]? <li>...стадиумот на возрасна единка или [[имаго]] (за разлика од [[ларва]]та) на '''[[еднодневки]]те''' е краток и трае од неколку часа до неколку дена? <li>... '''[[Јована Лудата]]''' имала 6 деца и сите станале европски монарси? <li>...царот '''[[Фока (византиски цар)|Фока]]''' дошол на власт во [[Византија]] во 602. година со помош на [[Трки со двоколки|„партијата“ на Зелените]]? <li>...[[Црна Гора]] имала само еден крал и тоа бил '''[[Никола I Петровиќ]]''' ? <li>...последните '''[[мајански градови]]''' кои биле [[Шпанска колонизација на Јукатан|освоени од Шпанците]] биле [[Тајасал]] и [[Закпетен]]? <li>...на островот [[Јап]] во [[Федералните Држави на Микронезија]] месното население користи камени пари од кои најголемите се 4 метри во [[пречник]], а најмалите до 0,3 метри во пречник? <li>...на државата '''[[Тувалу]]''' ѝ се заканува опасност од потполно исчезнување од географската карта поради покачување на нивото на [[море]]то? <li>...[[лондон]]ската '''[[Independent Group]]''' е предвесник на уметничкиот правец [[поп арт]]? <li>...[[Нова Македонија]], [[Вечер (дневен весник)|Вечер]] и [[Битолски весник]] се најстарите дневни весници во Македонија? <li>...[[Руанда]] е првата држава во историјата која избрала државно законодавство, а при тоа мнозинството биле жени? <li>...според [[Кладистика|кладистичката]] систематика, [[Четириношци|четириножните]] [[‘Рбетници|‘рбетници]] припаѓаат на класата '''[[Резноперки|резноперкови риби]]'''? <li>...познатото украсно црно дрво '''[[абонос]]''', е толку густо што тоне во [[вода]]? ==2009== <!--<li>... '''[[SketchUp]]''' е бесплатен програм од [[Google]] наменет за лесно и брзо [[3Д моделирање]] на предмети, куќи, градежни објекти, направи и слично? ПОВЕЌЕ НЕ Е БЕСПЛАТЕН --> <li>... дека '''[[шугејзинг]]от''' е правец на [[алтернативен рок|алтернативниот рок]], кој во раните 90-ти бил потиснат од далеку попопуларниот [[гранџ]]? <li>... дека единствениот познат организам кој се смета за '''[[Биолошка бесмртност|биолошки бесмртен]]''' е медузата '''''[[Туритопсис нутрикула|Turritopsis nutricula]]'''''? <li>... дека [[статуетка]]та '''[[Оскар]]''' стои на филмско тркало на кое се вгравирани пет средни кругови, секој од нив означува една од оригиналните гранки на академијата: глумци, режисери, сценаристи, продуценти и техничари? <li>... дека голем број уметници од САД, меѓу кои [[Џими Хендрикс]], [[Кевин Костнер]], [[Меган Фокс]], [[Елвис Присли]] и [[Тина Тарнер]] имале предци кои припаѓале на народот '''[[Чероки]]'''? <li>... дека [[паркур]]от е активност чијашто цел е движење од една точка до друга колку што е можно поефикасно и побрзо, користејќи ги претежно способностите на човечкото тело? <li>... дека американскиот астроном и астрохемичар '''[[Карл Саган]]''' е автор на романот „[[Контакт (роман)|Контакт]]“ врз основа на кој во 1997 година е направен [[Контакт (филм)|филм под истиот наслов]] со [[Џоди Фостер]] во главната улога? <li>... дека во '''[[Бутан]]''', единствената земја во светот во која е забранета продажбата на [[тутун]], луѓето на фасадите од куќите цртаат [[пенис]]и, верувајќи дека ќе ги заштитат од лоши духови ? <li>... дека водното растение '''[[Волфија|Wolffia arrhiza]]''' од фамилијата [[Козлеци]] е најмалото [[Скриеносемени|цветно растение]] на светот? <li>... дека во XIX век, '''[[Богородичната црква]]''' во [[Париз]] била толку запуштена, што урбанистите размислувале за нејзино уривање, па [[Виктор Иго]] го напишал романот „[[Sвонарот на Богородичната црква]]“ делумно и за да ја подигне јавната свест за неа? <li>... дека во [[парапсихологија]]та, '''[[телепатија]]та''' се смета за форма на [[вонсетилно восприемање]] (ESP) и често се поврзува со [[прекогниција]]та и [[јасновидост]]а? <li>... дека според '''[[Рационални очекувања|теоријата на Рационални очекувања]]''', во [[макроекономија]]та може да се постигне целосна вработеност доколку цените и платите би биле целосно флексибилни? <li>... дека главниот град на [[Малезија]], '''[[Куала Лумпур]]''', е eдновремено и една од трите [[Административна поделба на Малезија|федерални територии]] во државата? <li>... дека '''[[Марсиканската мечка]]''', која е подвид на [[кафеава мечка|кафеавата мечка]], живее единствено во централниот регион на [[Италија]], и останати се само уште 30-тина живи примероци? <li>... дека [[Монголија]] била населена уште '''[[Историја на Монголија|пред 800.000]]''' години? ==2008== <li>... дека на [[Ман (остров)|Ман]], островска територија во [[Ирското Море]], '''[[Локална управа на Ман|локалната управа]]''' се заснова на древните црковни парохии? <li>... дека '''[[НХЛ]]''', професионалната лига во [[хокеј на мраз]] е формирана во [[Монтреал]], [[Канада]], во 1917 година од 4 канадски клубови? <li>... дека од најпопуларната руска крими-серија на сите времиња, насловена како „'''[[Бригада (филм)|Бригада]]'''“ (2002) досега има снимено само 15 епизоди? <li>... дека и покрај успехот во '''[[Бурските војни]]''', после кои е формирана [[Јужноафриканска Република|Јужноафриканската Унија]], [[Британија]] ги загубила своите поранешни меѓународни позиции? <li>... дека на '''[[Велигденскиот Остров]]''', еден од островите на [[Полинезија]], има вкупно 887 монолитни камени кипови кои ги нарекуваат „Главите на Велигденскиот Остров“? <li>... дека '''[[Кинеската астрологија]]''' се заснова на 12-годишниот циклус на ''Планетата - Дрво'' ([[Јупитер]]), а секоја од 12-те години е во знакот на некое животно? <li>... дека [[Шерлок Холмс]] и неговиот пријател [[Др. Џон Вотсон]], замислените ликови од делата на [[Сер Артур Конан Дојл]], живееле заедно на адресата '''[[221Б Бејкер Стрит]]'''? [[Image:Lippenbaer-24.jpg|right|130px|Тромава мечка]] <li>... дека '''[[Грција]]''' има [[периферии на Грција|13 периферии]] и [[префектури на Грција|52 префектури]]? <li>... дека '''[[Тромава мечка|тромавите мечки]]''' ''(на сликата)'' во некои предели на [[Индија]] и [[Бурма]] се сметаат за поопасни животни и од [[тигар]]от поради нивниот непредвидлив темперамент? <li>... дека '''[[Карлос Кастанеда]]''', американскиот [[антропологија|антрополог]] и [[писател]], има [[перу]]анско потекло и дека е контроверзен бидејќи неговите теми се поврзани со [[шаманизам|шаманизмот]]? <li>... дека [[Џорџ Вашингтон]] бил првиот [[Голем мајстор]] на Големата '''[[масони|масонска]]''' ложа на [[САД]], која подоцна згаснала? <li>... дека '''[[Претседателски избори во САД 2008 година|овогодишните претседателски избори во САД]]''', на кои победи [[Демократска партија на САД|демократот]] [[Барак Обама]], се одржаа едновремено со избори за 33 места во [[Сенатот на САД]], избори за [[Конгресот на САД]], како и избори за гувернери во 11 [[сојузни држави на САД]]? <li>... дека '''[[Само вистината победува|националното мото на Индија]]''' ''сатјамева џајате'' се наоѓа и на грбот на Индија, и е слично со националното мото на Чешка - ''pravda vítězí''? <li>... дека во [[1889]]. познатиот пица-мајстор од [[Неапол]] [[Рафаеле Еспозито]], специјално за [[италија]]нската кралица [[Маргарита од Савоја]] приготвил пица во боите на италијанското знаме: [[зелена боја|зелена]] (од [[босилек]]от), [[бела боја|бела]] (од [[моцарела]]та) и [[црвена боја|црвена]] (од [[домат]]от) и ја нарекол токму '''„[[Пица#Видови пици|пица маргарита]]“'''. <li>... дека познатиот [[окултизам|окултист]] '''[[Алистер Кроули]]''' се појавува на омотот на осмиот албум на [[Битлсите]], Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band? <li>... дека кај [[Ладнокрвни животни|ладнокрвните животни]] кои немаат '''[[Y хромозом]]''', особено кај [[влекачи]]те, полот на младите зависи од температурата на која се одвивала [[квачење|инкубацијата]]? <li>... дека најчесто машко име во [[Република Македонија]] е Александар, а најчесто женско име е Марија. Можете да го побарате и вашето има на '''[[список на најчести имиња]]'''. <li>... дека најновиот [[микрообработувач]] кој го најави [[Интел]] за крајот од оваа година (наречен '''[[Туквила]]''') ќе содржи две милијарди [[транзистори]], и 30 мегабајти [[кеш меморија]]? <li>... дека '''[[Археа|термоацидофилните археи]]''' живеат во екстремни средини, како на пример [[вулкан]]ски [[топол извор|топли извори]]? <li>... дека според податоците од 2006-та се проценува дека има над 27.000 '''[[Јадрено оружје|јадрени оружја]]''' во сопственост на најмалку осум земји, од кои 96% отпаѓаат на [[САД]] и [[Русија]]? <li>... дека '''[[Усеин Болт]]''', победникот и новиот светски рекордер на 100 и 200м од [[Летните олимписки игри - 2008]] во [[Пекинг]] е првиот атлетичар којшто победил на 100 и на 200м по [[Карл Луис]] во 1984? <li>... дека режисерот [[Педро Алмодовар]] работел десет години на приказната за филмот '''[[Лошо образование]]''', а речиси сите улоги се машки? <li>... дека во 2007 година, '''[[Аеродром Париз-Шарл де Гол|аеродромот Шарл де Гол во Париз]]''' бил на [[список на најфреквентни аеродроми во светот|прво место]] по сообраќај во [[Европа]] со 552,721 полетувања и спуштања, а втор по бројот на патници со 59,919,383 патници, по [[Аеродром Лондон-Хитроу|Лондон Хитроу]] со 68,068,554, и пред [[Аеродром Франкфурт|Франкфурт]] со 54,161,856? ==2005-2007== <li>... дека [[Српски јазик|српскиот јазик]] има [[Срби#Јазик|два рамноправни изговора]] и [[Срби#Јазик|две рамноправни писма]]? <li>... дека [[Елизабет Тејлор]] има виолетови очи, двократна лента од трепки, осум брака и два [[оскар]]и? <li>... дека ''[[Битлс]]'' е прогласена за најголема група на сите времиња според списанието ''Rolling Stone''? <li>... дека прв претседател на [[Друштво на писателите на Македонија|Друштвото на писателите на Македонија]] бил [[Блаже Конески]]? <li>... дека многумина ја сметаат [[Ојлерова формула|Ојлеровата формула]]: <math>\mbox{e}^{i\pi}+1=0</math> за совршено математичко равенство? <li>... дека во [[Множество|теоријата на множествата]] постојат две [[Множество#Околу бесконечните множества|бесконечности]]? <li>... дека во [[Метрички простор|метричкиот простор]] е можно да се дефинира какво било растојание меѓу две точки? <li>... дека вистинското име на [[Старословенски јазик|старословенскиот јазик]] е ''{{Уникод|Ѩ}}зъıкъ слов{{Уникод|ѣ}}ньскъıи'' (транслитерирано: ''językŭ slověnĭskyi'') што значи „''словенски јазик''“? <li>... дека како за ретко кој јазик, за [[Старословенски јазик|старословенскиот]] биле создадени две писма: [[глаголица]] и [[кирилица]]? <li>... дека со своите над 10 милиони жители, [[Русија|рускиот]] [[главен град]] [[Москва]] претставува најголем град во [[Европа]]? <li>... дека [[Бети Дејвис]] е двократна [[оскар]]овка и според [[Американскиот филмски институт]] [[АФИ 100 години... 100 ѕвезди|втора најголема глумица на сите времиња]]? <li>... дека [[Силвио Берлускони]], [[Италија|италијански]] стопанственик и политичар, е најбогатиот човек во Италија, со имот вреден 12.000.000.000 [[долар]]и во [[2005]] година? <li>... дека [[амфиоксус|aмфиоксусот]] или ''ланцетникот'' (единствен во поттипот главохордници) е примитивно рибовидно [[Животни|животно]] кое нема [[‘Рбет|‘рбетен столб]], но поседува многу други одлики на [[‘Рбетници|‘рбетниците]]? <li>... дека од сите членки на [[ОН]] само [[Северна Кореја]], [[Куба]], [[Лихтенштајн]], [[Андора]], [[Монако]], [[Тувалу]] и [[Науру]] не се интегрирани во [[ММФ|Меѓународниот Монетарен Фонд]]? <li>... дека тројца од членовите на групата [[Монти Питон]] се избрани меѓу педесетте најголеми комичари на сите времиња? <li>... дека припадникот на типот ''[[жаркари|Cnidaria]]'' - [[Туритопсис нутрикула]] е единствен пример на бесмртно суштество? <li>... дека постојат четири [[село|села]] и еден [[град]] со име [[Габрово]] и тоа во две различни држави? <li>... ''[[Растенија|раститителните]] [[Клетка|клетки]]'', за разлика од животинските, покрај универзалните [[Органела|органели]] содржат и [[клеточен ѕид]], кој го содржи [[јаглехидрат]]от [[целулоза]] и често имаат [[пластид]]и во нивната [[цитоплазма]]? <li>... дека [[Ундина|Клетвата на Ундина]] е медицински поим кој се однесува на една многу ретка состојба во која се губи неволевата контрола на дишењето, што резултира со потреба секој здив свесно да биде вдишуван и инициран? <li>... дека ''[[Патек Филип]]'' им бил омилена марка часовници на [[Јосип Броз Тито]] и [[Алберт Ајнштајн]]? <li>... дека [[Англија|англискиот]] [[ренесанса|ренесансен]] драматург и поет [[Бен Џонсон]] бил близок пријател со [[Вилијам Шекспир]]? <li>... дека [[Тетауматафакатангихангакоауаотаматеаурехаеатурипукапихимаунгахоронукупокаифенуаакитанараху|Тетауматафакатангихангакоауаотаматеаурехаеатурипу капихимаунгахоронукупокаифенуаакитанараху]] е име на рид во [[Нов Зеланд]] и е најдолгиот географски поим во светот? <li>... дека [[лондон]]скиот ресторан [[Симпсонс на Стренд]] бил лулката на професионалниот [[шах]] во [[XIX век]]? <li>... дека [[Габриел Гарсија Маркес]] е личен пријател со [[Фидел Кастро]]? <li>... дека автор на [[Крушевски манифест|Крушевскиот манифест]] е [[Никола Киров Мајски]]? <li>... дека [[кафе]]то, по [[нафта]]та е втора стока во светската трговија? <li>... дека [[Артур Шницлер]] водел дневник целиот живот и тој содржи 8000 страници? <li>... дека [[ЕФТА]] била замислена како алтернатива на [[Европска Унија|Европската Унија]]? <li>... дека [[Кофи Анан]] е првиот Генерален Секретар на [[Обединетите Нации]] избран од редовите на вработените на организацијата? <li>... дека [[Фес]] е трет најголем град во [[Мароко]]? <li>... дека [[каури]] е најголемото дрво во [[Нов Зеланд]]? <li>... дека [[Васил Главинов]] е основоположник на [[социјализам|социјализмот]] во [[Македонија]]? <li>... дека [[Carpe diem]] на [[Латински јазик|латински]] всушност значи „зграпчи го денот“? <li>... дека старото име на [[Софија]] било ''Сердика'', по [[Тракија|тракиското]] племе кое го населувало?<li>... дека [[Евлија Челебија]] е еден од најпознатите [[Отоманско Царство|отомански]] патеписци? <li>... дека [[Никола Кињо]] е изумителот на првото возило на сопствен погон - [[автомобил]]от? <li>... дека музејот на [[Стара скопска чаршија|Старата скопска чаршија]] се наоѓа во [[Сули ан]]? <li>... дека парична единица во [[Андора]] е [[евро]]то? <li>... дека најстар [[академик]] на [[МАНУ]] е [[Петар Хр. Илиевски]] роден ([[1920]]), а најмлад [[Катица Ќулавкова]] роденa ([[1951]])? <li>... дека постојат речиси 50 [[церемонијални англиски грофовии]]? <li>... дека [[Кирилични броеви|кириличните бројки]] биле систем на нумерација врз основа на [[Старословенско писмо|старословенската кирилица]]? <li>... дека по новата [[дефиниција на планета|дефиниција]] [[Плутон (планета-џуџе)|Плутон]] престанува да се смета за [[планета]] и сега [[сончев Систем|Сончевиот Систем]] има само 8 планети? <li>... дека „[[Брабус]]“ е фирма која се занимава со послепродажно штимање на возила од марките [[Мерцедес-Бенц]] и [[Мајбах]]? <li>... дека македонскиот социолог [[Славко Милосавлевски]], бил [[дисидент]] во времето на [[социјализам|социјализмот]]? <li>... дека [[шах]]овските фигури, освен кралот и кралицата, ги симболизираат четирите рода на војската: пешадија, коњица, слонови и бојни коли? <li>... дека средновековното име на [[Дојран]] било ''Полин''? <li>... дека [[лишаи]]те ретко се среќаваат во околината на индустриските објекти и големите градови? <li>... дека античкиот театар во [[Скупи]] бил најголем на територијата на [[Македонија]]? <li>... дека [[Јонатан (јаболко)|Јонатан]] е вид на [[јаболко]], кое потекнува од [[САД]]? <li>... дека [[Алфа_(биологија)|Алфа-мажјаците]] добиваат 70% од целиот секс во својата комуна? <li>... дека [[Лувр|музејот Лувр]] во 2005 примил 7.3 милиони посетители? <li>... дека [[цикасови|цикасовите растенија]] можат да растат дури и на [[карпа|карпеста]] подлога? <li>... дека во некои места на Источна [[Србија]], [[Бугарски јазик|бугарскиот јазик]] се користи паралелно со [[Српски јазик|српскиот јазик]]? <li>... дека најголемата слика на платно во светот се наоѓа во [[Дуждова палата|Дуждовата палата]]? <li>... дека [[Блумфонтејн]] е еден од трите [[Главен град|главни градови]] на [[Јужноафриканска Република|Јужноафриканската Република]]? <li>... дека данскиот режисер [[Ларс фон Триер]] е еден од основачите на нова радикална школа во филмографијата наречена "[[Догма 95]]"? <li>... дека првата [[ФИФА Светско Првенство Маскоти|маскота]] на Светските Првенства во Фудбал е World Cup Willie од 1966-та година? <li>... дека [[Димитар Андонов Папрадишки]] (1859-1954) е последниот македонски [[зограф]], а воедно и првиот македонски профан (нерелигиозен) сликар кој ги поставил темелите на западното [[сликарство]] во земјата? <li>... дека во [[Стар Рим|Рим]] само најбогатите 10&nbsp;% од жителите живееле во куќи, додека останатите живееле во станбени згради наречени [[инсула|инсули]]? <li>... дека во XIX век бројот на луѓе кои пушеле [[пура|пури]] бил неспоредливо поголем од бројот на оние што пушеле [[цигара|цигари]]? <li>... дека [[Тесеракт]]от е хиперкоцка која се простира во [[четврта димензија|четири просторни димензии]]? <li>... дека ренесансниот композитор [[Џон Дауленд]] е најпознатиот композитор за [[лејта]] на сите времиња? <li>... дека мислењето дека [[Јан ван Ејк]] го измислил [[маслено сликарство|масленото сликарство]] е заблуда кон која највеќе придонел италијанскиот историчар [[Џорџо Вазари]]? <li>... дека во светот постојат јазици со повеќе од 20 [[падеж]]и? <li>... дека [[Френк Херберт]], писателот на мегапопуларниот роман „[[Дина (роман)|Дина]]“ изјавил дека никогаш немал [[писателска блокада]]? <li>... дека [[Туркменистан]]скиот диктатор '''[[Сапармурат Нијазов]]''' забранил спикерите да се шминкаат бидејќи самиот имал потешкотии да разликува маж од жена? <li>... дека композиторот '''[[Јохан Себастијан Бах]]''' имал 20 деца со две жени (7 со првата и 13 со втората)? <li>... дека првите '''[[Електрична гитара|електрични гитари]]''' биле хавајски гитари со вградени магнети? <li>... дека '''[[Римско Царство|Римското Царство]]''' ги делела слободните луѓе на [[патриции]] и [[плебејци]]? <li>... дека '''[[Доменико Скарлати]]''' е италијански композитор од барокниот период? <li>... дека трошокот за одржување на '''[[Версај]]''' заедно со издршката на кралскиот двор изнесувал околу 6% од буџетот на [[Франција]]? <li>... дека aко '''[[Европска Унија|Европската Унија]]''' би била една држава, би била седмата најголема држава во светот по површина и трета најголема по население, по [[Кина]] и [[Индија]]? <li>... дека работниот наслов на '''[[Евтини приказни]]''' е “Black Mask” (Црна Маска)? <li>... дека '''[[жаркари]]те''' се сметаат за последни живи претставници од онаа група на [[животни]], од која треба да се бараат предците на сите други вистински [[ткивни животни]]?<li>... дека '''[[Клеопатра|Клеопатра VII Филопатор]]''' била последниот член на македонската [[Птоломејска династија]]? <li>... дека државата во [[Античка Македонија]] не се финансирала од народот, туку од сопствени извори? <li>... дека постојат разни територијални претензии кон [[Северен Пол|Северниот Пол]]? tmcnjseunyw6ly52t122hejye0tlttj 0 10278 5588164 5585958 2026-07-06T16:45:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588164 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | име=Ченто | регион= | општина=[[Општина Гази Баба|Гази Баба]] | население=7.829<ref name="попис" /> | поштенски број= | надморска височина=227 | географска широчина=42° 0' 50" сев. ш. | географска должина=21° 29' 42" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=0 | lat_sec=50 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=29 | lon_sec=42 | мрежно место= | карта= Ченто во Општина Гази Баба.svg }} [[File:Geodetska karta na Singelikj, 1930-te.jpg|thumb|right|200px|Геодетска карта на Ченто (тогаш Хасанбегово).]] '''Ченто''' (полн назив: '''Методија Андонов Ченто''') — населено место во [[Општина Гази Баба]], во [[Скопје]] и претставува негова приградска населба. Порано, населбата се водела под името ''Синѓелиќ'' бидејќи била дел од [[Сингелиќ|тоа село]], кое сега е посебна единица. Во склоп на населбата спаѓа и населеното место [[Камник (населба)|Камник]], како и делови од [[Инџиково]], кое е посебно село. == Географија и местоположба == == Историја == Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Чаирско Поле'' ([[Скопска Блатија|Блатија]]) во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото е заведено под името Хасанбег и населението било [[Христијанство|христијанско]], односно имало 24 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 83 мажи христијани, со 5 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 176 жители. [[Стефан Верковиќ]] во 1857 го бележи со 219 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи|last=Верковиќ|first=Стефан|year=1889|location=Санкт Петербург}}</ref> Во 1884 година во селото се населени бегалци од [[Босна (регион)|Босна]]. Според статистиката на [[Васил К’нчов|Васил К`нчов]] ([[Македонија. Етнографија и статистика|„Македонија. Етнографиja и статистика“]]) од 1900 година во ''Хасан Бегово'' живееле 55 [[Македонци]] христијани и 300 [[Бошњаци]]. Според податовите на секретарот на егзархијата [[Димитар Мишев]] во 1905 во селото имало 40 [[Македонци]] и 6 [[Роми]]. Со потпаѓањето под [[Србија]], селото во 1913 година било забележано со 340 жители и било седиште на општина Асанбегово. Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото е забележано под името Синѓелиќево, со 350 Македонци, 100 Албанци и 100 други жители.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> == Стопанство == Населбата е релативно млада, која сè уште се гради. Има пазарски комплекс, трговски центар, како и повеќе седишта на скопски фирми. == Демографија == На пописот од 2002 година, населбата има 23.915 жители. Следува табела на националната структура на населението<ref name="попис">[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Националност''' | '''Број''' |- | [[Македонци]] | 12.499 |- | [[Македонски Албанци|Албанци]] | 8.818 |- | [[Македонски Турци|Турци]] | 316 |- | [[Македонски Роми|Роми]] | 891 |- | [[Македонски Власи|Власи]] | 83 |- | [[Македонски Срби|Срби]] | 657 |- | [[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] | 407 |- | други | 244 |- |} Според последниот [[Попис на населението во Македонија (2021)|попис на населението на Македонија од 2021 година]], Сингелиќ има 7.829 жители. Следува табела на народносната структура на населението: {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Народност''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 329 |- |[[Македонски Албанци|Албанци]] | 6.985 |- |[[Македонски Турци|Турци]] | 20 |- |[[Македонски Роми|Роми]] | 0 |- |[[Македонски Власи|Власи]] | 0 |- |[[Македонски Срби|Срби]] | 42 |- |[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] | 96 |- |Други |357 |- |} == Општествени установи == * [[ОУ „25 Мај“ - Ченто]] * [[ОУ „Дане Крапчев“ - Ченто]] * [[ОУ ,,Крсте Мисирков" - Ченто]] == Навивачка група „Комити Ченто“ == Чентовци како верни следбеници на [[ФК Вардар]] се горди на својата навивачка група, којашто е една од најбројните подгрупи на [[Комити Запад]]. Како таква функционира околу 15-тина години, но нејзиното постоење е официјализирано во 2008 година, со што доаѓа и акронимот КЧ-08. == Културни и природни знаменитости == *[[Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Ченто]]<ref name="цркви">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gazibaba.gov.mk/znamenitosti/verski-objekti|title=Верски објекти|publisher=Општина Гази Баба|language=македонски|accessdate=2010-11-28}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Црква „Св. Архангел Гаврил“ - Ченто]]<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> *[[Црква „Св. Лидија Македонска“ - Ченто]] — црква во изградба. Се наоѓа на старите гробишта до Домот на културата. Камен-темелник поставен на 22 ноември 2014 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mn.mk/aktuelno/9787-OSVETUVANjE-NA-KAMEN-TEMELNIKOT-NA-MPC-SVETA-LIDIJA-MAKEDONSKA-VO-CENTO |title=''ОСВЕТУВАЊЕ НА КАМЕН ТЕМЕЛНИКОТ НА МПЦ СВЕТА ЛИДИЈА МАКЕДОНСКА ВО ЧЕНТО'' |accessdate=2014-11-22 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011402/http://www.mn.mk/aktuelno/9787-OSVETUVANjE-NA-KAMEN-TEMELNIKOT-NA-MPC-SVETA-LIDIJA-MAKEDONSKA-VO-CENTO |url-status=dead }}</ref> == Редовни настани == == Личности == * [[Алија Авдовиќ]] (1912-1941) — комунистички деец * [[Вера Јоциќ]] (1923-1944) — народен херој на Југославија и Македонија * [[Борис Трајковски]] (1956-2004) — претседател на Македонија (роден во Струмица, но живеел во Ченто) == Култура и спорт == == Иселеништво == == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Скопје-никулец}} {{Општина Гази Баба}} [[Категорија:Населби и маала во Скопје]] [[Категорија:Општина Гази Баба]] [[Категорија:Ченто (населба)| ]] kidcshsrwmxiu75x208dsa40le41jpc 0 11013 5588590 5577295 2026-07-07T11:18:38Z MacedonianMaps 67957 5588590 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика=Gradovci-MKD.JPG | опис=Поглед на селото Градовци | име=Градовци | регион= | општина=[[Општина Зелениково|Зелениково]] | население=252 (6) | поштенски број= | надморска височина=550-580 | географска широчина=41° 50' 54" сев. ш. | географска должина=21° 34' 45" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=50 | lat_sec=54 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=34 | lon_sec=45 | мрежно место= | карта = Градовци во Општина Зелениково.svg }} '''Градовци''' — село во [[Општина Зелениково]], во околината на градот [[Скопје]]. == Географија и местоположба == Селото Градовци се наоѓа во јужниот дел на [[Скопска Котлина|Скопската Котлина]], од десната страна на реката [[Вардар]] во рамките на [[Општина Зелениково]]<ref name="Митко Панов">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|publisher=Патрија|location=Скопје|isbn=9989-862-00-1|page=85}}</ref>. Поточно Градовци се наоѓа во планинскиот предел над селото [[Зелениково]] во долното сливно подрачје на [[Кадина Река]]. Градовци е сместено на допирот од ридскиот предел на исток и планинската падина на запад<ref name="Јован Трифуноски">{{наведена книга|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|title=Поречието на Кадина Река|year=1952|publisher=Филозофски факултет|location=Скопје|pages=85–89}}</ref>. Куќите се расположени на зарамнетиот дел во подножјето на планинските падини на [[Голешница]] и [[Китка]] и на присојните падини на два дола, низ кои избиваат и протекуваат извори. Селото ридско со апсолутна надморска височина помеѓу 550<ref name="Митко Панов" /> и 580<ref name="Јован Трифуноски" /> метри. Атарот на Градовци зафаќа површина од 19,7&nbsp;км<sup>2</sup>, од кои шумите зафаќаат 1320,9 хектари, пасиштата 213 хектари, а обработливото земјиште 384,4 хектари<ref name="Митко Панов" />. Од градот [[Скопје]] е оддалечено 30 километри, а до него се стигнува по асфалтен пат (во еден дел оштетен - земјен) кој води од селото [[Зелениково]]. Над селото на планинската падина е распространета густа шума од дабови, буки и нискостеблести грмушки како што се зелениката и прнарите, додека во доловите под селото се застапени и тополите, врбите, оревите и костените. Водата за пиење се обезбедува од двата извори кои протекуваат во споменатите долови, Студен Кладенец и Скрка кои се соѕидани во чешми<ref name="Јован Трифуноски" />, а во скоро време таа е спроведена и со цевки до обновените и новоизградени куќи. Селото е разредено, но куќите од поединечни родови, образуваат маала кои се три на број: Долно, Средно и Горно Маало, од кои средното е најголемо и најглавно, при што растојанито меѓу нив не е многу големо (меѓу средното и долното е 300 метри, а горното и средното се незначително оддалечени)<ref name="Јован Трифуноски" />. == Историја == [[Податотека:Makedonska-kukja-vo-Gradovci.JPG|мини|десно|Возобновена стара куќа со македонска традиционална архитектура во Градовци]] Градовци е доста старо село, за што сведочат старините, археолошките пронајдоци, остатоците од градби, како и сочуваноста на средновековната црква Свети Ѓорѓи. Непосредно кај селото од северната страна постои месноста наречена Градиште, на која се наѓала многу стара (''„од бир (прв) земан“'') тврдина, чии остатоци не се познаваат, а самиот народ нема посебно предание за неа, меѓутоа можно е од неа селото да го добило своето име<ref name="Јован Трифуноски" />. Други траги од старини како што се земјени ќупови, ќерамиди, стари пари и остатоци од куќи се наоѓани во месностите Лавчани и Грмаѓе на атарот на селото<ref name="Јован Трифуноски" />. Во средното маало на селото Градовци се наоѓа црквата [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градовци|Свети Ѓорѓија]] која што е многу стара (''„од век и превек“'') со ѕидови од камен<ref name="Јован Трифуноски" />. Врз основа на видот на градбата, како и врз основа на техниката и начинот на сликање на фрескоживописот, со сигурност може да се заклучи дека оваа црква потекнува од средновековниот период односно од XIII или XIV век. Самата градба заедно со обемот и квалитетот на живописот во внатрешноста на црквата укажуваат дека таа најпрвин била поголема и доживеала делумно разурнување, а сето тоа пак води кон претпоставката и заклучокот дека во раниот средновековен период на тоа место постоела прилично голема, важна и економски силно развиена градска населба поради што најверојатно и селото го добило името Градовци. Според народното предание, селото Градовци некогаш имало 90 македонски куќи, но во овој крај за време на турското владеење „''повладал Арнаутлок''“ (започнале да се доселуваат Албанци), па старите жители биле ''„потепани“'' и раселени, поради што селото спаднало само на 9 куќи, од кои потекнуваат родовите: Николовци, Кучиновци, Грбевци, Трпчевци и Богоевци<ref name="Јован Трифуноски" />. Бидејќи како причина за опаднувањето на селото Градовци се наведуваат насилствата, споменатото опаѓање можело да биде кон крајот на XVIII и почетокот на XIX век, затоа што тогаш албанските (доселувања) и насилства почнале да се осеќаат во сета област и во соседните краишта<ref name="Јован Трифуноски" />. Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Каршијак'' во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. [[File:Dolno Maalo-Gradovci-MK.JPG|thumb|мини|лево|Долното маало на Градовци]] Набргу по големото раселување на старинечкото [[Македонци|македонското население]] селото Градовци започнало одново да расте, преку природен прираст и множење на преживеаното население и со приберување на досленици од кои особено биле бројни оние од селото [[Осинчани]] во поречието на [[Маркова Река]]<ref name="Јован Трифуноски" />. Своевремено со сѐ посилното доселување на Албанците во поречието на [[Кадина Река]], кое било помогнато од сопствениците на чифлиците во [[Зелениково]]<ref name="Јован Трифуноски" />, голем број на [[Македонци]] од оваа област започнале внатрешно преселување и насеување во Градовци, при што тоа во периодот на XIX па сѐ до средината на XX век станало најголемо, најбројно, најнаселено и доста важно, односно единствено македонско христијанско село во планинскиот дел на оваа област. Македонскиот просветител [[Јордан Хаџи-Константинов - Џинот]] во својот напис „Јужна страна скопска“ објавен во „Цариградски весник“ на 1 мај [[1855]] година за Градовци запишал дека е плодоносно село со трудољубиви и честољубиви ''Славјани'' (Македонци) кои имаат црква Св. Георгија и многу древни рушевини<ref>Хаџи Константинов, Јордан - Џинот. ''Избрани страници'' - приредил Блаже Конески - Скопје, Мисла, 1987&nbsp;г. стр. 82</ref> До [[1912]] година од селаните на Градовци, приходи ужиивала [[Мустафа-пашина џамија|Мустафа-пашината џамија во Скопје]], бидејќи најпрвин сопственоста на селото ја имал некој турски паша кој подоцна таа сопственост ја пренел на џамијата<ref name="Јован Трифуноски" />. По Втората светска војна во шеесеттите години на XX век, најголемиот дел од населението на Градовци поради поповлните стопански и сообраќајни услови се преселило во подолната и поблиската населба [[Зелениково|Станица Зелениково]], зачувувајќи ги своите имоти и куќи кои и денес ги посетуваат и обработуваат, а еден помал дел се иселил и во [[Скопје]]. Во минатото, бидејќи Градовци било опкружено од сите страни со села населени со албанско население, мажите тешко доаѓале во можност за свадба со жени од други македонски села, при што биле забележувани стари ергени или доведување на невести од поодалечени краишта како околината [[Галичник]], околината на Скопска Црна Гора во Скопско, Кумановско и Гниланско, а дел од населението се одликувало и со низок раст, физичка неразвиеност и голема смртност, што веројатно било последица на тоа што селаните морале да склопуваат брачни врски дури внатре во рамките на еден ист род<ref name="Јован Трифуноски" />. ===Потекло и значење на името=== Името на селото Градовци е со потекло и значење од [[Македонски јазик|македонскиот јазик]]. Насекаде во [[Македонија]] со името Градиште се означуваат места на кои има остатоци од тврдини, стари населби и градови. Од историјата и минатото е познато дека на ова место имало остатоци од тврдини и стари градби, која поради местоположбата била значаен град во овој предел помеѓу Скопско и Велешко. Дека на ова место постоел поголем, економски силен и стратешки значаен град сведочи и старата селска црква [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градовци|Св. Ѓорѓи]]. Оттаму, со додавката (наставката) ''–вци'', името на селото Градовци означува: заедница или група на луѓе кои доаѓаат, живеат или се од градот, градиштето. На старословенски и во некои денешни словенски јазици ([[Чешки јазик|чешки]], [[Словачки јазик|словачки]]) именката и зборот ''град'' сѐ уште означува тврдина или замок. Непосредно кај селото од северната страна постои месноста наречена Градиште, на која се наѓала многу стара (''„од бир (прв) земан“'') тврдина, чии остатоци не се познаваат, а самиот народ нема посебно предание за неа, меѓутоа можно е од неа селото да го добило своето име<ref name="Јован Трифуноски" />. == Стопанство == [[File:Gradovci i Skopskata Kotlina.JPG|thumb|мини|Глетка на средното маало на Градовци и Скопската Котлина во позадината]] Иако Градовци има многу мал број на постојани жители, сепак на неговиот атар постојано се одвиваат многу активни и живи стопански, односно земјоделски дејности, од страна на поранешни иселени жители и нивните потомци кои живеат во [[Зелениково|Станица Зелениково]] и сѐ уште ги поседуваат и обработуваат своите имоти. Во основа селото има полјоделско-шумарска функција<ref name="Митко Панов" />. Поволната стопанска одлика се огледува во тоа што положбата мма селото е таква што на ридовите се наоѓаат ниви, а на планинската падина се наоѓаат шуми и пасишта<ref name="Јован Трифуноски" />.На нивите кои се наоѓаат на падините на доловите од двете страни на патот од [[Зелениково]] и кои се во целост обработени, се застапени полјоделството, градинарството и лозаро-овоштарството. Од полјоделството најзастапено е одгледувањето на житата: пченица, јачмен, ’рж, пченка, потоа градинарските култури кои се одгледуваат на отворено како што се: доматите, пиперките, краставиците, кромидот, лукот, марулата, тиквата, а во прилично голема мерка се застапени и лозјата и овоштарниците како што се јаболка, круши, сливи, цреши, вишни, кајсии, ореви. Поради одличните услови кои ги нуди грмушестата шума од сточарството најзастапено е одгледувањето на кози, чие млеко се преработува во млекарницата во [[Зелениково]], а во многу мал дел се одгледува и крупниот добиток (крави), додека стадата овци ретко се среќаваат на напасување, најчесто од овчари од други краишта. Во голема мерка развиени се и шумарството, односно сечењето дрвја (бука) за огрев, пчеларството и производството на мед, собирањето и сушењето на планински чај, билки и печурки. Во минатото во Градовци сточарството, односно одгледувањето овци и кози било најглавното занимање, при што се произведувало многу [[млеко]], [[урда]] и масло во трлата околу селото, а бројот на кози во 1948 година достигнал 3000 глави<ref name="Јован Трифуноски" />. И покрај тоа што целото население се занимавало со земјоделство, житото не стасувало за прехрана преку целата година, дел од населението се занимавало со работа на железничката пруга или надничарење во [[Скопје]]<ref name="Јован Трифуноски" />. До втората половина на XVI век селаните произведувале ќумур и корита од дрвјата во бројните шуми, кои ги продавале во [[Скопје]] и [[Велес]] од каде што купувале пченка за прехрана<ref name="Јован Трифуноски" />. Во поново време во селото се развиени и туризмот и рекреацијата, преку бројните извидници кои го посетуваат извидничкиот дом во селото или планинарите кои ги користат добро обележаните планинарски патеки кои минувајќи низ селото водат кон планината [[Китка]]. == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|588 |1953|566 |1961|513 |1971|306 |1981|61 |1991|23 |1994|14 |2002|2 |2021|252 }} Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Христијанство|христијанско]], каде имало 32 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 96 мажи христијани, со 12 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 216 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> [[Стефан Верковиќ]] во 1857 година го забележува со 208 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи|last=Верковиќ|first=Стефан|year=1889|location=Санкт Петербург}}</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Градовци живееле 400 жители, сите [[Македонци]]{{Sfn|Македонците биле забележани како Бугари}}.<ref name=":0">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 208.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Градовци имало 280 [[Македонци]]{{Sfn|Македонците биле забележани како Бугари}}, под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name=":1">Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рр. 114-115.</ref> После [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], 1913 г. селото влегува во границите на [[Србија]]'','' како седиште на истоимената општина и има 407 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци.|publisher=Мил. Ант. Вујиќ|year=1914|location=Белград}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}{{Мртва_врска|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Статистички селото по шеесеттите години бележи огромен пад на бројот на населението, бидејќи во 1961 тоа броело 513 жители, а во 1994 опаднало на само 14 жители, сите [[Македонци]]<ref name="Митко Панов" />. Според пописот од 2002 година, во селото Градовци живееле, само 2 жители, [[Македонци]].<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/pxweb2007bazi/Dialog/varval.asp?ma=Popisi_nm_1948_2002_NasPoVozrPol_mk&ti=%CD%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5+%EF%EE+%E2%EE%E7%F0%E0%F1%F2+%E8+%EF%EE+%EF%EE%EB%2C+%EF%EE+%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8+%EC%E5%F1%F2%E0%2C+%F1%EF%EE%F0%E5%E4+%EF%EE%EF%E8%F1%E8%F2%E5+%F1%EF%F0%EE%E2%E5%E4%E5%ED%E8+%E2%EE++%D0%E5%EF%F3%E1%EB%E8%EA%E0++%CC%E0%EA%E5%E4%EE%ED%E8%BC%E0+%EF%EE+%C2%F2%EE%F0%E0%F2%E0+%F1%E2%E5%F2%F1%EA%E0+%E2%EE%BC%ED%E0&path=../Database/%CF%EE%EF%E8%F1%E8/%CF%EE%EF%E8%F1%E8%20%ED%E0%20%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5%201948%20-%202002/&lang=18|title=Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна|publisher=Државен завод за статистика}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Сепак бројните некогашни жители на ова село иселени во блиската населба [[Зелениково|Станица Зелениково]] кои сѐ уште имаат куќи и имоти, во летниот, пролетниот и дел од есенскиот период го посетуваат селото на подолготрајни престои, при што тоа достигнува и до 80 и повеќе привремени жители. Неколкумина поранешни претежно повозрасни жители, пензионерските денови ги минуваат во селото, останувајќи постојано преку целата година да живеат во него. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 252 жители, од кои 233 [[Македонци]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 10 [[Македонски Срби|Срби]] и 8 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> Вистинскиот број на жители во 2021 година изнесувал 6 жители, со 2 домаќинства и 31 објект во самото село. Останатите 246 жители се однесуваат на делот од атарот каде што се простираат дел од куќите на селото Зелениково, во околината на Основното училиште „Марко Цепенков“.<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> {{Пописи|400|280|588|566|513|306|61|23|14|2|252 (6)}} === Родови === Според истражувањата од 1951 година, родови во селото: * '''Староседелци:''' ''Николовци (10 к.), Кучиновци (3 к.), Грбевци (5 к.), Трпчевци (2 к.) и Богојевци (1 к.), Кушовци'' (се населиле во Драчево во средината на XVIII век) * '''Доселеници:''' ''Алексовци (6 к.), Милевци (3 к.) и Мартиновци (2 к.)'' доселени од селото [[Осинчани]], од каде се иселиле поради зулуми; ''Димовци или Димишковци (10 к.), Божиновци (2 к.) и Огњановци (4 к.)'' доселени се од соседното сега албанско село [[Дејковец]]. Во првиот род се знае следното родословие: Стојче (жив на 58 год. во 1951 година) Ордан-Китан-Дели Димо, основачот на родот кој се доселил; ''Симоновци (7 к.)'' доселени од сега албанското село [[Тисовица]]; ''Кузмановци (12 к.)'' доселени од селото [[Врбјани (Прилепско)|Врбјани]] кај [[Прилеп]]. Еден дел од родот се вика ''Кметовци''; ''Станковци (9 к.) и Грујовци (5 к.)'' потекнувале од ист предок. Нивното потекло било од селото [[Карабуниште]] кај [[Велес]].<ref name="Јован Трифуноски" />. == Личности == Личности родени во Градовци: * [[Љубе Николовски]] (1925-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Најдо Здравковски]] (1922-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Тоде Цуков Георгиевски]] (1926-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] == Општествени установи == [[File:Izvidnicki-dom-Gradovci.JPG|thumb|мини|Извидничкиот дом во Градовци]] Во селото Градовци постои и работи извиднички дом. Тој е сместен во зградата на некогашното училиште и со него управува извидничкиот одред "Браќа Миладиновци" од [[Скопје]]. Извидничкиот дом располага со соби и легла во кои може да се преспие, кујна, а во неговиот двор може и да се кампува во шатори. Тој е често посетуван од извидници кои таму одржуваат смотри и натпревари, како и од планинари и велосипедисти. ===Цркви=== *[[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градовци|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — стара средновековна црква со карактеристичен фрескоживопис *[[Црква „Св. Илија“ - Градовци|Црква „Св. Илија“]] <!--== Самоуправа и политика ==--> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|370}}</ref> * [[Лозишта (Градовци)|Лозишта]] — некропола од римско време == Редовни настани == [[File:Градовци (горно маало).jpg|thumb|mini|left|Глетка од горното маало на Градовци]] Црковни и селски слави се Ѓурѓовден и Илинден<ref name="Јован Трифуноски" />, според патроните светци на селските цркви. Првата слава населението ја празнува три дена, додека завештание е Св. Атанасиј кога селаните кај црквата Св. Ѓорѓи колат заедничка жртва (бел овен од една година)<ref name="Јован Трифуноски" />. <!-- == Култура и спорт == --> == Иселеништво == Бројот на иселеници од селото Градовци е голем<ref name="Јован Трифуноски" />. Поодамнешни иселеници кои се иселиле поради неподносливата работа на пренесување дрва со добиток за барутаната во [[Јурумлери]], се забележани во скопските села [[Горно Лисиче]], [[Драчево]], [[Таор]], [[Ново Село (Зелениковско)]], блиското [[Зелениково]] и градот [[Скопје]]<ref name="Јован Трифуноски" />. Во периодот на шеесеттите години на XX век речиси целото население се иселило во [[Зелениково|Станица Зелениково и Зелениково]] и дел во градот [[Скопје]], а подоцна дел од нив се иселил и во странство во [[Австралија]], [[Германија]] и [[САД]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Gradovci}} {{Општина Зелениково}} {{Скопски села}} [[Категорија:Градовци| ]] 8ic8rylukui3kbtyuas4a26a5pd16qj 5588591 5588590 2026-07-07T11:19:11Z MacedonianMaps 67957 5588591 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика=Gradovci-MKD.JPG | опис=Поглед на селото Градовци | име=Градовци | регион= | општина=[[Општина Зелениково|Зелениково]] | население=252 (6) | поштенски број= | надморска височина=550-580 | географска широчина=41° 50' 54" сев. ш. | географска должина=21° 34' 45" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=50 | lat_sec=54 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=34 | lon_sec=45 | мрежно место= | карта = Градовци во Општина Зелениково.svg }} '''Градовци''' — село во [[Општина Зелениково]], во околината на градот [[Скопје]]. == Географија и местоположба == Селото Градовци се наоѓа во јужниот дел на [[Скопска Котлина|Скопската Котлина]], од десната страна на реката [[Вардар]] во рамките на [[Општина Зелениково]]<ref name="Митко Панов">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|publisher=Патрија|location=Скопје|isbn=9989-862-00-1|page=85}}</ref>. Поточно Градовци се наоѓа во планинскиот предел над селото [[Зелениково]] во долното сливно подрачје на [[Кадина Река]]. Градовци е сместено на допирот од ридскиот предел на исток и планинската падина на запад<ref name="Јован Трифуноски">{{наведена книга|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|title=Поречието на Кадина Река|year=1952|publisher=Филозофски факултет|location=Скопје|pages=85–89}}</ref>. Куќите се расположени на зарамнетиот дел во подножјето на планинските падини на [[Голешница]] и [[Китка]] и на присојните падини на два дола, низ кои избиваат и протекуваат извори. Селото ридско со апсолутна надморска височина помеѓу 550<ref name="Митко Панов" /> и 580<ref name="Јован Трифуноски" /> метри. Атарот на Градовци зафаќа површина од 19,7&nbsp;км<sup>2</sup>, од кои шумите зафаќаат 1320,9 хектари, пасиштата 213 хектари, а обработливото земјиште 384,4 хектари<ref name="Митко Панов" />. Од градот [[Скопје]] е оддалечено 30 километри, а до него се стигнува по асфалтен пат (во еден дел оштетен - земјен) кој води од селото [[Зелениково]]. Над селото на планинската падина е распространета густа шума од дабови, буки и нискостеблести грмушки како што се зелениката и прнарите, додека во доловите под селото се застапени и тополите, врбите, оревите и костените. Водата за пиење се обезбедува од двата извори кои протекуваат во споменатите долови, Студен Кладенец и Скрка кои се соѕидани во чешми<ref name="Јован Трифуноски" />, а во скоро време таа е спроведена и со цевки до обновените и новоизградени куќи. Селото е разредено, но куќите од поединечни родови, образуваат маала кои се три на број: Долно, Средно и Горно Маало, од кои средното е најголемо и најглавно, при што растојанито меѓу нив не е многу големо (меѓу средното и долното е 300 метри, а горното и средното се незначително оддалечени)<ref name="Јован Трифуноски" />. == Историја == [[Податотека:Makedonska-kukja-vo-Gradovci.JPG|мини|десно|Возобновена стара куќа со македонска традиционална архитектура во Градовци]] Градовци е доста старо село, за што сведочат старините, археолошките пронајдоци, остатоците од градби, како и сочуваноста на средновековната црква Свети Ѓорѓи. Непосредно кај селото од северната страна постои месноста наречена Градиште, на која се наѓала многу стара (''„од бир (прв) земан“'') тврдина, чии остатоци не се познаваат, а самиот народ нема посебно предание за неа, меѓутоа можно е од неа селото да го добило своето име<ref name="Јован Трифуноски" />. Други траги од старини како што се земјени ќупови, ќерамиди, стари пари и остатоци од куќи се наоѓани во месностите Лавчани и Грмаѓе на атарот на селото<ref name="Јован Трифуноски" />. Во средното маало на селото Градовци се наоѓа црквата [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градовци|Свети Ѓорѓија]] која што е многу стара (''„од век и превек“'') со ѕидови од камен<ref name="Јован Трифуноски" />. Врз основа на видот на градбата, како и врз основа на техниката и начинот на сликање на фрескоживописот, со сигурност може да се заклучи дека оваа црква потекнува од средновековниот период односно од XIII или XIV век. Самата градба заедно со обемот и квалитетот на живописот во внатрешноста на црквата укажуваат дека таа најпрвин била поголема и доживеала делумно разурнување, а сето тоа пак води кон претпоставката и заклучокот дека во раниот средновековен период на тоа место постоела прилично голема, важна и економски силно развиена градска населба поради што најверојатно и селото го добило името Градовци. Според народното предание, селото Градовци некогаш имало 90 македонски куќи, но во овој крај за време на турското владеење „''повладал Арнаутлок''“ (започнале да се доселуваат Албанци), па старите жители биле ''„потепани“'' и раселени, поради што селото спаднало само на 9 куќи, од кои потекнуваат родовите: Николовци, Кучиновци, Грбевци, Трпчевци и Богоевци<ref name="Јован Трифуноски" />. Бидејќи како причина за опаднувањето на селото Градовци се наведуваат насилствата, споменатото опаѓање можело да биде кон крајот на XVIII и почетокот на XIX век, затоа што тогаш албанските (доселувања) и насилства почнале да се осеќаат во сета област и во соседните краишта<ref name="Јован Трифуноски" />. Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Каршијак'' во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. [[File:Dolno Maalo-Gradovci-MK.JPG|thumb|мини|лево|Долното маало на Градовци]] Набргу по големото раселување на старинечкото [[Македонци|македонското население]] селото Градовци започнало одново да расте, преку природен прираст и множење на преживеаното население и со приберување на досленици од кои особено биле бројни оние од селото [[Осинчани]] во поречието на [[Маркова Река]]<ref name="Јован Трифуноски" />. Своевремено со сѐ посилното доселување на Албанците во поречието на [[Кадина Река]], кое било помогнато од сопствениците на чифлиците во [[Зелениково]]<ref name="Јован Трифуноски" />, голем број на [[Македонци]] од оваа област започнале внатрешно преселување и насеување во Градовци, при што тоа во периодот на XIX па сѐ до средината на XX век станало најголемо, најбројно, најнаселено и доста важно, односно единствено македонско христијанско село во планинскиот дел на оваа област. Македонскиот просветител [[Јордан Хаџи-Константинов - Џинот]] во својот напис „Јужна страна скопска“ објавен во „Цариградски весник“ на 1 мај [[1855]] година за Градовци запишал дека е плодоносно село со трудољубиви и честољубиви ''Славјани'' (Македонци) кои имаат црква Св. Георгија и многу древни рушевини<ref>Хаџи Константинов, Јордан - Џинот. ''Избрани страници'' - приредил Блаже Конески - Скопје, Мисла, 1987&nbsp;г. стр. 82</ref> До [[1912]] година од селаните на Градовци, приходи ужиивала [[Мустафа-пашина џамија|Мустафа-пашината џамија во Скопје]], бидејќи најпрвин сопственоста на селото ја имал некој турски паша кој подоцна таа сопственост ја пренел на џамијата<ref name="Јован Трифуноски" />. По Втората светска војна во шеесеттите години на XX век, најголемиот дел од населението на Градовци поради поповлните стопански и сообраќајни услови се преселило во подолната и поблиската населба [[Зелениково|Станица Зелениково]], зачувувајќи ги своите имоти и куќи кои и денес ги посетуваат и обработуваат, а еден помал дел се иселил и во [[Скопје]]. Во минатото, бидејќи Градовци било опкружено од сите страни со села населени со албанско население, мажите тешко доаѓале во можност за свадба со жени од други македонски села, при што биле забележувани стари ергени или доведување на невести од поодалечени краишта како околината [[Галичник]], околината на Скопска Црна Гора во Скопско, Кумановско и Гниланско, а дел од населението се одликувало и со низок раст, физичка неразвиеност и голема смртност, што веројатно било последица на тоа што селаните морале да склопуваат брачни врски дури внатре во рамките на еден ист род<ref name="Јован Трифуноски" />. ===Потекло и значење на името=== Името на селото Градовци е со потекло и значење од [[Македонски јазик|македонскиот јазик]]. Насекаде во [[Македонија]] со името Градиште се означуваат места на кои има остатоци од тврдини, стари населби и градови. Од историјата и минатото е познато дека на ова место имало остатоци од тврдини и стари градби, која поради местоположбата била значаен град во овој предел помеѓу Скопско и Велешко. Дека на ова место постоел поголем, економски силен и стратешки значаен град сведочи и старата селска црква [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градовци|Св. Ѓорѓи]]. Оттаму, со додавката (наставката) ''–вци'', името на селото Градовци означува: заедница или група на луѓе кои доаѓаат, живеат или се од градот, градиштето. На старословенски и во некои денешни словенски јазици ([[Чешки јазик|чешки]], [[Словачки јазик|словачки]]) именката и зборот ''град'' сѐ уште означува тврдина или замок. Непосредно кај селото од северната страна постои месноста наречена Градиште, на која се наѓала многу стара (''„од бир (прв) земан“'') тврдина, чии остатоци не се познаваат, а самиот народ нема посебно предание за неа, меѓутоа можно е од неа селото да го добило своето име<ref name="Јован Трифуноски" />. == Стопанство == [[File:Gradovci i Skopskata Kotlina.JPG|thumb|мини|Глетка на средното маало на Градовци и Скопската Котлина во позадината]] Иако Градовци има многу мал број на постојани жители, сепак на неговиот атар постојано се одвиваат многу активни и живи стопански, односно земјоделски дејности, од страна на поранешни иселени жители и нивните потомци кои живеат во [[Зелениково|Станица Зелениково]] и сѐ уште ги поседуваат и обработуваат своите имоти. Во основа селото има полјоделско-шумарска функција<ref name="Митко Панов" />. Поволната стопанска одлика се огледува во тоа што положбата мма селото е таква што на ридовите се наоѓаат ниви, а на планинската падина се наоѓаат шуми и пасишта<ref name="Јован Трифуноски" />.На нивите кои се наоѓаат на падините на доловите од двете страни на патот од [[Зелениково]] и кои се во целост обработени, се застапени полјоделството, градинарството и лозаро-овоштарството. Од полјоделството најзастапено е одгледувањето на житата: пченица, јачмен, ’рж, пченка, потоа градинарските култури кои се одгледуваат на отворено како што се: доматите, пиперките, краставиците, кромидот, лукот, марулата, тиквата, а во прилично голема мерка се застапени и лозјата и овоштарниците како што се јаболка, круши, сливи, цреши, вишни, кајсии, ореви. Поради одличните услови кои ги нуди грмушестата шума од сточарството најзастапено е одгледувањето на кози, чие млеко се преработува во млекарницата во [[Зелениково]], а во многу мал дел се одгледува и крупниот добиток (крави), додека стадата овци ретко се среќаваат на напасување, најчесто од овчари од други краишта. Во голема мерка развиени се и шумарството, односно сечењето дрвја (бука) за огрев, пчеларството и производството на мед, собирањето и сушењето на планински чај, билки и печурки. Во минатото во Градовци сточарството, односно одгледувањето овци и кози било најглавното занимање, при што се произведувало многу [[млеко]], [[урда]] и масло во трлата околу селото, а бројот на кози во 1948 година достигнал 3000 глави<ref name="Јован Трифуноски" />. И покрај тоа што целото население се занимавало со земјоделство, житото не стасувало за прехрана преку целата година, дел од населението се занимавало со работа на железничката пруга или надничарење во [[Скопје]]<ref name="Јован Трифуноски" />. До втората половина на XVI век селаните произведувале ќумур и корита од дрвјата во бројните шуми, кои ги продавале во [[Скопје]] и [[Велес]] од каде што купувале пченка за прехрана<ref name="Јован Трифуноски" />. Во поново време во селото се развиени и туризмот и рекреацијата, преку бројните извидници кои го посетуваат извидничкиот дом во селото или планинарите кои ги користат добро обележаните планинарски патеки кои минувајќи низ селото водат кон планината [[Китка]]. == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|588 |1953|566 |1961|513 |1971|306 |1981|61 |1991|23 |1994|14 |2002|2 |2021|252 }} Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Христијанство|христијанско]], каде имало 32 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 96 мажи христијани, со 12 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 216 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> [[Стефан Верковиќ]] во 1857 година го забележува со 208 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи|last=Верковиќ|first=Стефан|year=1889|location=Санкт Петербург}}</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Градовци живееле 400 жители, сите [[Македонци]]{{Sfn|Македонците биле забележани како Бугари}}.<ref name=":0">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 208.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Градовци имало 280 [[Македонци]]{{Sfn|Македонците биле забележани како Бугари}}, под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name=":1">Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рр. 114-115.</ref> После [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], 1913 г. селото влегува во границите на [[Србија]]'','' како седиште на истоимената општина и има 407 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци.|publisher=Мил. Ант. Вујиќ|year=1914|location=Белград}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}{{Мртва_врска|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Статистички селото по шеесеттите години бележи огромен пад на бројот на населението, бидејќи во 1961 тоа броело 513 жители, а во 1994 опаднало на само 14 жители, сите [[Македонци]]<ref name="Митко Панов" />. Според пописот од 2002 година, во селото Градовци живееле, само 2 жители, [[Македонци]].<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/pxweb2007bazi/Dialog/varval.asp?ma=Popisi_nm_1948_2002_NasPoVozrPol_mk&ti=%CD%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5+%EF%EE+%E2%EE%E7%F0%E0%F1%F2+%E8+%EF%EE+%EF%EE%EB%2C+%EF%EE+%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8+%EC%E5%F1%F2%E0%2C+%F1%EF%EE%F0%E5%E4+%EF%EE%EF%E8%F1%E8%F2%E5+%F1%EF%F0%EE%E2%E5%E4%E5%ED%E8+%E2%EE++%D0%E5%EF%F3%E1%EB%E8%EA%E0++%CC%E0%EA%E5%E4%EE%ED%E8%BC%E0+%EF%EE+%C2%F2%EE%F0%E0%F2%E0+%F1%E2%E5%F2%F1%EA%E0+%E2%EE%BC%ED%E0&path=../Database/%CF%EE%EF%E8%F1%E8/%CF%EE%EF%E8%F1%E8%20%ED%E0%20%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5%201948%20-%202002/&lang=18|title=Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна|publisher=Државен завод за статистика}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Сепак бројните некогашни жители на ова село иселени во блиската населба [[Зелениково|Станица Зелениково]] кои сѐ уште имаат куќи и имоти, во летниот, пролетниот и дел од есенскиот период го посетуваат селото на подолготрајни престои, при што тоа достигнува и до 80 и повеќе привремени жители. Неколкумина поранешни претежно повозрасни жители, пензионерските денови ги минуваат во селото, останувајќи постојано преку целата година да живеат во него. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 252 жители, од кои 233 [[Македонци]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 10 [[Македонски Срби|Срби]] и 8 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> Вистинскиот број на жители во 2021 година изнесувал 6 жители, со 2 домаќинства и 31 објект во самото село. Останатите 246 жители се однесуваат на делот од атарот каде што се простираат дел од куќите на селото [[Зелениково]], во околината на Основното училиште „Марко Цепенков“.<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> {{Пописи|400|280|588|566|513|306|61|23|14|2|252 (6)}} === Родови === Според истражувањата од 1951 година, родови во селото: * '''Староседелци:''' ''Николовци (10 к.), Кучиновци (3 к.), Грбевци (5 к.), Трпчевци (2 к.) и Богојевци (1 к.), Кушовци'' (се населиле во Драчево во средината на XVIII век) * '''Доселеници:''' ''Алексовци (6 к.), Милевци (3 к.) и Мартиновци (2 к.)'' доселени од селото [[Осинчани]], од каде се иселиле поради зулуми; ''Димовци или Димишковци (10 к.), Божиновци (2 к.) и Огњановци (4 к.)'' доселени се од соседното сега албанско село [[Дејковец]]. Во првиот род се знае следното родословие: Стојче (жив на 58 год. во 1951 година) Ордан-Китан-Дели Димо, основачот на родот кој се доселил; ''Симоновци (7 к.)'' доселени од сега албанското село [[Тисовица]]; ''Кузмановци (12 к.)'' доселени од селото [[Врбјани (Прилепско)|Врбјани]] кај [[Прилеп]]. Еден дел од родот се вика ''Кметовци''; ''Станковци (9 к.) и Грујовци (5 к.)'' потекнувале од ист предок. Нивното потекло било од селото [[Карабуниште]] кај [[Велес]].<ref name="Јован Трифуноски" />. == Личности == Личности родени во Градовци: * [[Љубе Николовски]] (1925-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Најдо Здравковски]] (1922-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Тоде Цуков Георгиевски]] (1926-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] == Општествени установи == [[File:Izvidnicki-dom-Gradovci.JPG|thumb|мини|Извидничкиот дом во Градовци]] Во селото Градовци постои и работи извиднички дом. Тој е сместен во зградата на некогашното училиште и со него управува извидничкиот одред "Браќа Миладиновци" од [[Скопје]]. Извидничкиот дом располага со соби и легла во кои може да се преспие, кујна, а во неговиот двор може и да се кампува во шатори. Тој е често посетуван од извидници кои таму одржуваат смотри и натпревари, како и од планинари и велосипедисти. ===Цркви=== *[[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градовци|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — стара средновековна црква со карактеристичен фрескоживопис *[[Црква „Св. Илија“ - Градовци|Црква „Св. Илија“]] <!--== Самоуправа и политика ==--> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|370}}</ref> * [[Лозишта (Градовци)|Лозишта]] — некропола од римско време == Редовни настани == [[File:Градовци (горно маало).jpg|thumb|mini|left|Глетка од горното маало на Градовци]] Црковни и селски слави се Ѓурѓовден и Илинден<ref name="Јован Трифуноски" />, според патроните светци на селските цркви. Првата слава населението ја празнува три дена, додека завештание е Св. Атанасиј кога селаните кај црквата Св. Ѓорѓи колат заедничка жртва (бел овен од една година)<ref name="Јован Трифуноски" />. <!-- == Култура и спорт == --> == Иселеништво == Бројот на иселеници од селото Градовци е голем<ref name="Јован Трифуноски" />. Поодамнешни иселеници кои се иселиле поради неподносливата работа на пренесување дрва со добиток за барутаната во [[Јурумлери]], се забележани во скопските села [[Горно Лисиче]], [[Драчево]], [[Таор]], [[Ново Село (Зелениковско)]], блиското [[Зелениково]] и градот [[Скопје]]<ref name="Јован Трифуноски" />. Во периодот на шеесеттите години на XX век речиси целото население се иселило во [[Зелениково|Станица Зелениково и Зелениково]] и дел во градот [[Скопје]], а подоцна дел од нив се иселил и во странство во [[Австралија]], [[Германија]] и [[САД]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Gradovci}} {{Општина Зелениково}} {{Скопски села}} [[Категорија:Градовци| ]] 68ogn7ip5bjs3rrjekwsf2wllm9okpn 0 11023 5588593 5443752 2026-07-07T11:22:29Z MacedonianMaps 67957 5588593 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име=Страхојадица | слика= | опис= | регион= {{грб|Скопски Регион}} | општина={{општинскигрб|Општина Зелениково}} | област = [[Торбешија]] | население=735 | година=2002 | поштенски број=1053 | повикувачки број=02 | надморска височина= 340 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=51 | lat_sec=35 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=36 | lon_sec=24 | мрежно место= | карта = Страхојадица во Општина Зелениково.svg }} '''Страхојадица''' ({{langx|sq|Strugodica}}) — село во [[Општина Зелениково]], [[Скопско]]. == Географија и местоположба == Селото е сместено во областа [[Торбешија]], на десниот брег на [[Вардар]] и над [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]]. Пределот е рамничарски, со надморска височина од 340&nbsp;м, а атарот зафаќа површина од {{км2|4}}.<ref name="ЕнцСела">{{ЕнцСела|1=287}}</ref> == Историја == Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Каршијак'' во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Ислам|муслиманско]], заведено под името ''Стракабче'', со 5 [[Ислам|муслимански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 22 мажи муслимани, со 4 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 52 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на муслиманското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2020|location=Скопје}}</ref> [[Стефан Верковиќ]] во 1857 година го забележува со 171 жител.<ref>{{Наведена книга|title=Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи|last=Верковиќ|first=Стефан|year=1889|location=Санкт Петербург}}</ref> Во XIX век Страхојадица било село во [[Скопска каза|Скопската каза]] на Отоманското Царство. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од 1900 г. населението на ''Стракојадица'' се состоело од 240 жители [[Арнаути]]{{Sfn|Албанците биле забележани како Арнаути}} муслимани.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр.208.]</ref> После [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], 1913 г. селото влегува во границите на [[Србија]]'','' како дел од општина [[Градовци]] и има 153 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци.|publisher=Мил. Ант. Вујиќ|year=1914|location=Белград}}</ref> На етничката карта од 1927 г. [[Леонард Шулце Јена]] ја покажува Страхојадица (Strahojadica) како албанско село.<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927.]</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 150 [[Албанци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}{{Мртва_врска|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Стопанство == Селото има [[полјоделство|полјоделско]] стопанство. Според податок од 1998 г. има 152&nbsp;ха [[обработливо земјиште]] и 220&nbsp;ха [[шума|шуми]].<ref name="ЕнцСела" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|239 |1953|251 |1961|277 |1971|200 |1981|225 |1991|201 |1994|228 |2002|268 |2021|735 }} Интересен е податокот што пописот од 1953 година вели дека селото се состоело од 243 Турци, 6 Роми и 2 останати. Во текот на 1950-тите бројот на Турци се преполовил, а другата половина жители станале Албанци. На пописот од 1971 г. имало 200 жители, од кои 197 биле Турци (Торбеши), а само 2 Албанци. Во текот на наредните години, бројот на изјаснетите Турци опаднал на 49, а останатите 176 се изјасниле како Албанци.<ref>[http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/table/tableViewLayout2/?rxid=b1a7be79-92a7-4ac6-90aa-3ecb02cca1ff Страхојадица — Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година)]{{Мртва_врска|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Оттогаш натаму не е попишан ниеден Турчин, туку само Албанци и неколкумина останати. Според пописот од 2002 година, во селото Страхојадица живееле 268 жители, од кои 267 [[Македонски Албанци|Албанци]] и 1 [[Македонци|Македонец]]. Следува табела на националната структура на населението во 2002 г.<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 735 жители, од кои 281 [[Македонци|Македонец]], 225 [[Македонски Албанци|Албанци]], 1 [[Македонски Турци|Турчин]], 2 [[Македонски Срби|Срби]], 182 [[Македонски Бошњаци|Бошњаци]], 1 останат и 43 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> Вистинскиот број на жители во 2021 година изнесувал 191 жители, со 33 домаќинства и 35 објекти во самото село. Останатите 544 жители се однесуваат на делот од атарот каде што се простираат дел од куќите на селото Железничка станица [[Зелениково]].<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> {{Пописи|240|—|239|251|277|200|225|201|228|268|735 (191)}} === Родови === Страхојадица е мешано село, но според истражувањата од 1950 година селото било чисто албанско. Родови во селото: * '''Доселеници:''' ''Селимлар (9 к.)'' по потекло се од фисот [[Круја Зи]] во [[Албанија|северна Албанија]]. Се сметаат како први селски доселеници. Овде се доселени од селото [[Гумалево]], каде имаат роднини наречени ''Исалар''; ''Раманлар или Мезин (9 к.)'' потекнуваат од областа Малесија во северна Албанија. Припаѓале на фисот Круја Зи. Од таму се иселиле кон крајот на 18 век двајца браќа, Раман Ага и уште еден со непознато име. Раман се населил најпрво во селото [[Зелениково]], а од таму преминал во селото Гумалево. Во овој род се знае следното родословие. Али (жив на 74 год. во 1950 година) Шаќир-Алија-Дурмиш-Раман, кој се доселил од северна Албанија; ''Кравалар (7 к.)'' по потекло се од фисот Круја Зи во северна Албанија. Од таму најпрво се населиле во селото Гумалево, каде имаат роднини (''Пилелер''), а потоа прешле во селото Страхојадица.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=|others=Трифуноски, Јован (1952). Поречието на Кадина Река. Скопје: Филозофски факултет.}}</ref> == Општествени установи == * Страхојадичка џамија * Подрачно училиште на [[ОУ „Марко Цепенков“ - Зелениково]] со настава на албански<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://oumarkocepenkov.edu.mk/about-us/|title=За нашето училиште|last=|first=|date=|work=ОУ „Марко Цепенков“|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124022221/http://oumarkocepenkov.edu.mk/about-us/|archive-date=2021-01-24|dead-url=|accessdate=17 јануари 2021|url-status=dead}}</ref> <!--== Самоуправа и политика == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Иселеништво == Албанското население од селото се иселувало во Скопје, а некои и во [[Турција]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Општина Зелениково}} {{Торбешија}} {{Скопски села}} [[Категорија:Страхојадица| ]] 976yzvut0s1nvyrf6fujplm3j14y3fu 0 12050 5588198 5339046 2026-07-06T18:33:11Z SpectralWiz 106165 5588198 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Вишни | слика = Викиекспедиција во Дримкол 154.jpg | големина на слика = 300п | опис = Сретселото на Вишни | општина = {{општинскигрб|Општина Струга}} | регион = {{грб|Југозападен Регион}} | област = [[Дримкол]] | население = 47 | година = 2002 | поштенски број = 6333 | повикувачки број = 046 | надморска височина = 1.040 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=11 | lat_sec=35 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=35 | lon_sec=56 | слава = [[Атанасовден]] (летен) | мрежно место = | карта = Вишни во Општина Струга.svg }} '''Вишни''' — село во областа [[Дримкол]], во [[Општина Струга]], во околина на градот [[Струга]]. == Географија и местоположба == [[Податотека:Улица во Вишни.jpg|мини|250п|лево|Улица во селото Вишни]] Селото се наоѓа во областа [[Дримкол]], во западниот дел на територијата на [[Општина Струга]], чиј атар се издига на источната падина на планината [[Јабланица]] и се допира со државната гранична линија со [[Албанија]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=3 октомври 2018|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=55}}</ref> Селото е планинско, на надморска височина од 1.040 метри. Од самиот град [[Струга]] е оддалечено 8 километри.<ref name="енциклопедија" /> До него се стигнува по магистралниот пат од Струга што води кон граничниот премин [[Ќафасан]]. Се наоѓа на висорамнина, на која се наоѓаат следниве извори: Студенец, Извор, Чешма и други. Водата во селото се добива од изворот Извор. Најблиски села се: [[Горна Белица]], [[Долна Белица]] и [[Заграчани]].<ref name=":0">{{Наведена книга |title=Охридско-струшка област|last=Трифуноски|first=Јован |publisher=Српска академија на науките и уметностите|year=1992|isbn=|location=Белград|pages=175-177}}</ref> На Јабланица, западно од селото, се наоѓаат следниве месности: Изгорејнци, Папрадиште, Костов кутел, Мечкина дупка, Јаорје, Загончиња, Гара, Чешма, Дупки, Мартинов кутел, Пожарје, Дубурлој нивје, Беличка река, Село Влас, Бабуш, Свети Никола, Сушица (река), Св. Врача, Св. Климент, Св. Петка, Св. Недела, Ровиње, Варвалец, Клепуш, Крајница, Маркова страна, Душман, Самарница, Чекуље, Студенец, Леска, Стари куќи, Меризиште, Извор, Коритничиња, Орашец, Св. Спас, Виништа и Гулабарница.<ref name=":0" /> Вишни има збиен тип, а одредени делови од селото се нарекуваат по родови, како: Митревци, Јанковци, Волчевци, Ѓорговци и други.<ref name=":0" /> == Историја == [[Податотека:Стара куќа во Вишни.jpg|мини|300п|десно|Куќа од камен со убава архитектура во Вишни]] [[Податотека:Оштетена куќа во Вишни.jpg|мини|300п|десно|Куќа на која се гледа оштетување од големи снегови во Вишни]] Селото Вишни спаѓа во постарите села во Струшко. Околу селото се наоѓаат разни остатоци на старини, како што е Градиште, северно од селото. Околу селото се наоѓаат и свети места, како „Св. Спас“, „Св. Петка“, „Св. Климент“, „Св. Никола“ и „Св. Врача“.<ref name=":0" /> Денешното село потекнува од крајот на {{римски|18}} век. Како што се верува, тоа било изградено од малобројни словенски и влашки жители, кои дошле од подрачјето на соседна [[Албанија]]. Од основањето до крајот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], селото било мешано. Власите имале околу 10 домаќинства и никогаш немало мешани бракови.<ref name=":0" /> Друга легенда вели дека селото било изградено кога Османлиите владееле во Македонија. На местото на денешното село, тогаш немало ништо. Преданието вели дека кога жителите на [[Радожда]] бегале од зулумот на башибозукот и на турскиот аскер, се криеле во планината. Таму почнале да градат куќарки и го направиле Вишни. Кога селаните ќе ги прашал некој каде живеат, кусо одговарале - на висон, на високо, на вишнине. Од таму доаѓа името Вишни и не е поврзано со овошје. Во {{римски|19}} век, Вишни било село во рамките на Струшката нахија, на [[Охридска каза|Охридската каза]] на [[Отоманското Царство]]. == Стопанство == Атарот е мошне голем и зафаќа простор од 20,3&nbsp;км<sup>2</sup>. На него преовладуваат шумите на површина од 1.052,3 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 767,3 хектари, а на обработливото земјиште само 159,3 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> Селото има голем потенцијал за [[сточарство]], додека условите за полјоделство се скромни, поради што во селото отсекогаш постоело печалбарството.<ref name=":0" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|755 |1953|708 |1961|574 |1971|168 |1981|63 |1991|25 |1994|25 |2002|14 |2021|47 }} Според податоците од 1873 година, селото имало 160 домаќинства и 464 жители мажи.<ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995. стр. 104-105.</ref> Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Вишни имало 620 жители, од кои 600 жители Македонци христијани и 20 Албанци муслимани.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 254.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Вишни имало 640 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 184-185.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 600 [[Македонци]] и 50 [[Власи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_38_38-41_ELBASAN_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Од Вишни се иселил голем број на населението. Така, во 1961 година селото броело 574 жители, а во 1994 година бројот се намалил дури на само 25 жители, македонско население.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Вишни живееле 14 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=3 октомври 2018}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 47 жители, од кои 46 [[Македонци]] и 1 [[Македонски Срби|Србин]]. {{Пописи|620|640|755|708|574|168|63|25|25|14|47}} === Родови === Во селото живее христијанско македонско население. Народното предание наведува дека се доселени како 5-6 домаќинства од територија на запад, денес во [[Албанија]]. Куќна слава на сите нив им била Петковден и најверојатно сите потекнуваат од селото [[Кокрево]] во Албанија.<ref name=":0" /> Родови се: ''Јанковци'' (4 к.); ''Митревци'' (3 к.); ''Ѓорговци'' (3 к.); ''Волчевци'' (3 к.); ''Трајкоски'' (2 к.); ''Шапевци'' (2 к.); ''Кумаровци'' (2 к.); ''Прлески'' (2 к.); ''Јанковци'' (2 к.); ''Караушовци'' (2 к.); ''Таштановци'' (2 к.); ''Петковци'' (1 к.); ''Брковци'' (1 к.); ''Николовци'' (1 к.); ''Тодоровци'' (1 к.) и ''Лечевци'' (1 к.). Волчевци и Трајковци потекнуваат од ист предок. Во Караушовци се знае следнава генеалогија: Танајл (жив на 68&nbsp;г. во 1977 година)-Божин-Цветко-Ристо. Во родот Трајкоски се знае следнава генеалогија: Никола (жив на 68&nbsp;г. во 1977 година)-Сандре-Никола I-Никола II. == Општествени установи == [[Податотека:Месна заедница во селото Вишни.jpg|мини|250п|десно|Поглед кон месната заедница на селото]] * Поранешно основно училиште * Месна заедница == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Струга]], која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната [[Општина Струга]]. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото припаѓало на тогашната општина Струга. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Радолишта, во која покрај селото Вишни, се наоѓале и селата Заграчани, Калишта, Мало Блан, Радожда, Радолишта, Франгово и Шум. Во периодот 1950-1952 година, селото Вишни било седиште на некогашната општина Вишни, во која влегувале селата Вишни и Горна Белица. === Избирачко место === Во селото постои избирачко место бр. 1885 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во основното училиште, кое ги опфаќа селата Вишни и [[Горна Белица]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=7 октомври 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 17 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2207#|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=7 октомври 2018}}{{Мртва_врска|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На [[Референдум во Македонија (2018)|референдумот во 2018 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 13 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://referendum.sec.mk/Referendum/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2207|title=Референдум 2018|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=7 октомври 2018}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Викиекспедиција во Дримкол 153.jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Атанасиј“]] ;Цркви<ref name="верски објекти">{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Вишни|Црква „Св. Атанасиј“]] — главна селска црква, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта; * [[Црква „Св. Никола“ - Вишни|Црква „Св. Никола“]] — камен-темелник осветен и поставен на [[7 август]] [[1999]] година од страна на Митрополитот г. Тимотеј; * [[Црква „Св. Климент“ - Вишни|Црква „Св. Климент“]] — помала црква во селото; * [[Црква „Св. Недела“ - Вишни|Црква „Св. Недела“]] — помала црква во селото; * [[Црква „Св. Спас“ - Вишни|Црква „Св. Спас“]] — пештерна црква од големо значење; и * [[Црква „Св. Петка“ - Вишни|Црква „Св. Петка“]] — камен-темелник осветен и поставен на [[29 јули]] [[2006]] година од страна на Митрополитот Дебарско-кичевски г. Тимотеј, а осветена е на [[28 јули]] [[2007]] година, со благослов на Митрополитот Дебарско-кичевски г. Тимотеј, од страна на Митрополитот Брегалнички г. Иларион.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mpc.org.mk/mpc/se/vest.asp?id=2203|title=Осветување на нова црква во село Вишни - струшко|date=30 јули 2007|publisher=МПЦ - ОА|language=македонски|accessdate=2010-10-17}}</ref> ;Споменици * Спомен-чешма и спомен-плоча за [[Македонија во Втората светска војна|НОБ]] === Вишненски извори === Во близина на селото се наоѓаат познатите [[Вишненски извори]]. <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Извори во Вишни 1.jpg| Податотека:Извори во Вишни.jpg| Податотека:Извори во Вишни 3.jpg| Податотека:Извори во Вишни 2.jpg| Податотека:Извори во Вишни 6.jpg| </gallery> == Редовни настани == Во селото се празнуваат следниве настани: * [[Атанасовден]] (летен) — селска слава; и * [[Спасовден]] — селска слава, на која жителите на селото ги пренесуваат моштите на Свети Спасица Вишненска во дрвено ковчеже од главната селска црква „Св. Атанасиј“ во пештерната црква „Св. Спас“. Стариот обичај навестува ова пренесување да биде направено од девојка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tvm.mk/vesti/ohrid/26964-vishnenci-ja-prodolzhuvaat-vekovnata-tradicija-na-prenesuvanje-na-moshtite-na-sv-spasica-vishenska|title=ВИШНЕНЦИ ЈА ПРОДОЛЖУВААТ ВЕКОВНАТА ТРАДИЦИЈА НА ПРЕНЕСУВАЊЕ НА МОШТИТЕ НА СВ. СПАСИЦА ВИШЕНСКА|last=Нелоска|first=Валентина|date=17 мај 2018|work=ТВМ Телевизија|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=7 октомври 2018}}</ref> == Личности == ;Родени во Вишни * [[Атанас Георгиев]] — македонско-одрински доброволец;<ref name="Македонците 38">Македонците в културно-политическия живот на България. Анкета от Изпълнителния комитет на Македонските братства, Книгоиздателство Ал. Паскалев и с-ие, София, 1918, стр. 38.</ref> * [[Мишо Георгиев]] — ајдутин, подоцна деец на ВМОРО;<ref>Матов, Милан. Най-комитата разказва..., София, 2002, стр. 37.</ref><ref>Исторически албум на град Струга, София, 1930, стр. 37.</ref><ref>Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001, стр. 54 - 55.</ref> * [[Павле Митрески]] (р. 1932) — историчар; и * [[Ристо Тодороски]] (1950-2017) — новинар. '''Учесници во НОБ, и жртви на фашистичкиот терор'''<ref>{{Наведена книга|title=Ослободителната војна и револуцијата во Струга и струшко 1941-1945|last=Каланоски|first=Илија|year=1983|location=Скопје}}</ref> * [[Борис Волчески|Борис Јаким Волчески]] — македонски партизан, загинат во НОБ. * [[Љубе Симоноски|Љубе Крстан Симоноски]] — македонски партизан, загинат во НОБ. * [[Никола Цветкоски|Никола Ристо Цветкоски]] * [[Кристина Волческа]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] ;Починати во Вишни * [[Јаким Алулов]] (?-1903) — револуционер <!--== Култура и спорт ==--> == Иселеништво == По Втората светска војна, селото било зафатено со силно иселување на населението. Иселеници живеат во Белград (во Раковица околу 70 к.), Струга, Охрид и Битола. Има и целосно иселени родови, како што се Трповци, Лазарeвци, Линкиновци, Таневци, Марковци и други.<ref name=":0" /> Голем дел од населението на селото е иселено и во Европа и Америка. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="130px"> Податотека:Задружен дом во Вишни (2).jpg|Поглед на задружниот дом во селото Податотека:Црквата Свети Спас во Вишни 03.jpg|Црквата „Св. Спас“ надвор од селото Податотека:Задружен дом во Вишни.jpg|Поглед на задружниот дом во селото Податотека:Спомен-чешма во селото Вишни (2).jpg|Спомен-чешма за НОБ во селото Податотека:Спомен-чешма во селото Вишни (1).jpg|Спомен-плоча за загинатите борци од селото </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == * [[Дримкол]] * [[Општина Струга]] * [[Струга]] == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Višni}} {{Општина Струга}} [[Категорија:Вишни (село)| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Струшки села]] [[Категорија:Села во Општина Струга]] 2migxk4gcheyd40fjfze4nxkjbmfons 0 14999 5588211 5538863 2026-07-06T20:31:29Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588211 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Spanish-steps.jpg|мини|200п|десно|Шпанските Скали во [[Рим]].]] [[Податотека:Fontana_della_Barcaccia_2.jpg|мини|200п|десно|Поглед на фонтаната Баркача од северната страна на Пјаца ди Спања]] '''Шпанските скали''' се скали во [[Рим]], поставени на стрмниот нагиб меѓу Шпанскиот плоштад на почетокот од скалите и плоштадот Тринита деи Монти со црквата [[Црква „Тринита деи Монти“|Тринита деи Монти]] во горниот дел, по завршувањето на скалите. [[Податотека:Piazza di Spagna Rome (5350974).jpg|мини|250px|left|Плоштадот во 18. век, скициран од [[Џузепе Васи]], со поглед од исток.]] Монументалните скали (точно 138 на број) биле изградени со парите од тестаментот на францускиот дипломат Стефано Гуфие (20.000 [[скудо|скуди]]) во периодот од 1723 до 1725 година. Скалите се најдолги во [[Европа]].<ref>{{наведено списание|first=Linda |last=Boyer Gillies|title=An Eighteenth-Century Roman View Panini's Scalinata della Trinità dei Monti|journal=The Metropolitan Museum of Art Bulletin|volume=30|issue=4 |date=February 1972|pages=176–184}}</ref> == Историја == Шпанските скали биле дизајнирани од страна на малку познатиот Френческо де Санктис{{ref label|А|а|а}} во 1717 година, иако долго се сметало дека дизајнот е на [[Алесандро Спеки]]. Одлуката била донесена по генерации на дискусии околу начинот како да се урбанизира на стрмниот нагиб во Пинчио. Решението било изградба на големи скали, користејќи некои од конвенции на терасните градински скали. Архивираните цртежи од 1580-тите покажуваат дека [[папа]]та [[Папа Григориј XIII|Григориј XIII]] бил заинтересиран за изградба на скали до штотуку завршената фасада на француската црква. Изгледот на дрвениот нагиб, кој го изрбаботил холандскиот сликар [[Гаспар ван Вител]] во 1683 година, уште пред изградбата на скалите, денес се чува во Националната галерија во Рим.<ref>Gillies, 1972, 181, van Wittel's tempera, fig 3.</ref> [[Кардинал Мацарин|Кардиналот Мацарин]] се заинтересирал за реализацијата на проектот, кој бил наведен и во тестаментот на францускиот дипломат Стефано Гуфие, а бил доверен на негов пратеник во Рим. Планот на проектот вклучувал коњички споменик на францускиот крал [[Луј XIV]], што предизвикало возбуда кај папата. Но, Мацарин починал во 1667 година, папата во 1671, а Гуфеовиот тестамент бил распределен, па проектот останал незапочнат, сè додека папата [[Папа Климент XI|Климент XI]] не пројавил повторно интерес. Конечно, проектот за изградба на скалите започнал во 1723 година, со пари од тестаментот на Стефано Гуфие (20.000 [[скудо|скуди]]), а истиот бил завршен во 1725 година. Уште во 18. век, [[Жозеф де Лалан]]<ref>Lalande, ''Voyage d'un français en Italie'', 1769</ref> и [[Шарл де Брос]] посочиле дека скалите се во лоша состојба, па оттогаш истите биле обновени неколкупати, а за последен пат во 1995 година. == Традиција == За време на Божиќ, препис од [[19 век]] се составува на првото спуштање на скалите. За време на мај, половина од скалите се покриваат со саксии со [[азалеа|азалеи]]. Во поново време Шпанските Скали содржат и мал цветен пазар, омилено место за ручање (сега официјално забрането и парично казниво) или за наоѓање на [[жиголо]]. Апартманот прикажан во ''[[Римска пролет на Г-ѓа Стоун]]'' (1961) се наоѓа десно од средишниот дел. [[Бернардо Бертолучи]]евиот филм ''[[Опсада (филм)|Опсада]]'' (1998) исто така е сниман во куќа до скалите. == Шпански плоштад == Во основата на плоштадот се наоѓа [[Барок|ранобарокна]] фонтана наречена „Баркачиа“ („Грдиот Брод“), често припишана на Пјетро Бернини, татко на познатиот, [[Џан Лоренцо Бернини]], за кого се смета дека соработувал на декорацијата. Според една легенда, Папата [[Урбан VIII]] ја изградил фонтаната откако бил импресиониран од еден брод донесен од при една поплава на [[Тибар]]. Исто така на плоштадот, во ќошот десно на почетокот на скалите, се наоѓа и куќата каде живеел и умрел (во 1821) англискиот поет [[Џон Китс]]; сега тоа е нему посветен музеј, полн со спомени од Англиската романтичарска генерација. На истата десна страна стои и поранешната палата на кардиналот Цибо, сега Ферари ди Валбона, градба променета во 1936 според дизајните на [[Марчело Пјацентини]], главниот градски архитект за време на фашизмот, со современи тераси во совршена хармонија со околната барокна содржина. На врвот на Вијале се наоѓа ридот Пинчи, пропуштен, како [[Јаникул]], од класичните [[Седум рида на Рим]]. Од врвот на скалите лесно може да се стигне и до [[Вила Медичи|Вилата Медичи]]. == Белешки == * {{note label|А|а|а}} Многу малку е познато за овој архитект, кој бил поддржуван од страна на францускиот двор во извршување на проектот. Планот на де Санктис бил изгравиран од страна на Џироламо Роси во 1726 годинаи бил посветен на [[Луј XV]].<ref>Gillies, 1972,181f</ref> == Наводи == {{наводи|2}} == Наводи == * Claudio Rendina, ''Enciclopedia di Roma''. Newton Compton, Roma (2000). * Carlo Alberto Ferrari di Valbona ''I viventi diritti dell’Italia a palazzo Farnese alla scalinata ed alla Trinità dei Monti in Roma''. Edizioni d’Arte in Roma, Italy (1965). * Pio Pecchiai, ''Regesti dei documenti patrimoniali del Convento Romano della Trinità dei Monti''. Archivi anno XXV pagg. 406-423 (1958). == Надворешни врски == {{Commons|Piazza di Spagna (Roma)}} * [http://www.piazzadispagna.it/ Piazza di Spagna website] * [http://www.romestate.it/fotobook_event.php?id=17&lang=eng Рим Spanish Steps Photos]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060603072554/http://www.romestate.it/fotobook_event.php?id=17&lang=eng |date=2006-06-03 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/spanish_steps.htm Spanish Steps Рим] virtual reality movie and picture gallery * [http://www.romeartlover.it/Vasi40.html Detailed information] with photos and 18th-century engravings by Giuseppe Vasi * [http://www.panoramas.dk/fullscreen5/f3_rome.html The Spanish Steps] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130701063109/http://www.panoramas.dk/fullscreen5/f3_rome.html |date=2013-07-01 }} 360 degree panorama - QuickTime VR. {{Римски знаменитости}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Знаменитости во Рим]] [[Категорија:Згради и градби во Рим]] [[Категорија:Римски барок]] 8aiflwg7dpjonqt1l07oincxlgqh70s 0 20995 5588138 5413198 2026-07-06T16:04:50Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588138 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg | caption = Рекламен портрет, {{околу|1920}} | honorific_prefix = [[Сер]] | name = Чарли Чаплин | honorific_suffix = | birth_name = Чарлс Спенсер Чаплин | birth_date = {{birth date|1889|4|16|df=y}} | birth_place = [[Англија]] | death_date = {{death date and age|1977|12|25|1889|4|16|df=y}} | death_place = [[Корзие сир Веве]], [[Во (кантон)|Во]], Швајцарија | occupation = {{hlist|актер|режисер|композитор|сценарист|продуцент|уредник}} | years_active = 1899–1976 | spouse = {{Unbulleted list | | {{marriage|[[Милдред Харис]]|1918|1920|reason=divorced}} | {{marriage|[[Лита Греј]]|1924|1927|reason=divorced}} | {{marriage|[[Полет Годар]]|1936|1942|reason=divorced}} | {{marriage|[[Она О‘Нил]]|1943|<!--Year omitted when marriage ends by death of article subject, per Template:Marriage instructions-->}} }} | children = 11 | relatives = Види [[Чаплин (семејство)|Семејството на Чаплин]] | signature = Firma de Charles Chaplin.svg | website = {{url|charliechaplin.com}} }} '''Сер Чарлс Спенсер Чаплин''', познат како '''Чарли Чаплин''', (16 април 1889 - 25 декември 1977) бил истакнат англиски комичар, режисер и композитор во [[Нем филм|добата на немиот филм]]. Пред крајот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] бил еден од најпознатите филмски ѕвезди кој користел мимика, [[фарса]] и други техники на визуелна [[комедија]] кои котирале високо и во времето на тонфилмовите, но при крајот на 1920 бројот на неговите [[филм]]ови значително се намалил. Негова најпозната улога е таа на „''Скитникот''“ (The Tramp)”, која најпрво ја играл во комедијата “Детски трки во Венеција ([[Англиски јазик|англиски:]] “Kid Auto Races At Venice”), снимена во студиото Кејстон ([[Калифорнија]]) во 1914 година. По снимањето на “''Дваесет минути љубов''” ([[Англиски јазик|англиски:]] ''Twenty minutes of Love''), во април 1914, Чаплин ги напишал и режирал повеќето свои филмови, од 1916 ги продуцирал, а од 1918 и компонирал [[музика]] за нив. Toј во далечната 1919 година, во соработка со [[Мери Пикфорд]], [[Даглас Фербенкс]] и Д.В. Грифит го основале филмското студио[[Јунајтед Артистс]]. Чаплин е еден од најкреативните и влијателни ликови од ерата на немиот филм. Силното влијание на неговиот претходник, францускиот комичар [[Макс Линдер]], кому му посветил и еден свој филм е видливо во неговата работа. Неговата кариера која започнала на сцената на Мјузик Хол, [[Обединето Кралство|Велика Британија]], била прекината поради неговата [[смрт]] на 88 годишна возраст, после 75 години поминати на сцена. Контраверзноста била секогаш присутна како и во неговиот јавен така и во неговиот приватен живот. Во времето на [[Мек Картни]], при крајот на 1950 година поради неговите “левичарски” политички аспирации, Чаплин бил принуден да се пресели во [[Европа]]. Во 1999 година, [[Американски филмски институт|Американскиот филмски институт]], го назначил Чаплин како десетта најголема машка филмска легенда на сите времиња. Џорџ Бернард Шо го нарекол Чаплин “единствениот гениј на [[Кинопроизводство|филмската индустрија]]”<br /> == Животопис == [[Податотека:Chaplin at Hanwell.jpg|мини|Чарли Чаплин, на 7 годишна возраст, во лондонското училиште во Ханвел. (Чаплин е во третиот ред на средина)]] ===Детството во Лондон (1889-1909)=== Чарлс Спенсер Чаплин е роден на 16 април 1889, наводно на Ист Стрит, Волворт, [[Лондон]], [[Англија]].<ref name=":0"/> <ref group="б">Во 2011 година било откриено писмо кое датира од 1970 година, адресирано до самиот Чаплин, во кое се вели дека е роден во цигански караван во паркот Блек Печ, во Сметвик, [[Стафордшир]]</ref> Неговите родители, од кои и научил да пее, биле забавувачи во ''[[Мјузик Хол|Мјузик хол]]''. Татко му, Чарлс Спенсер Чаплин, бил вокален солист и [[актер]], додека мајка му, Хана Чаплин, била пејачка и глумица која настапувала под псевдонимот Лили Харли.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/12519133|title=Chaplin : his life and art|last=1930-|first=Robinson, David|date=1985|publisher=Collins|isbn=0586085440|location=London|oclc=12519133}}</ref> Прабаба му по татко, била припадник на ромското стебло Смитс, нешто на кое тој бил многу горд, иако подоцна во својата автобиографија го опишал со зборовите “скелетот во нашиот семеен плакар”. Родителите на Чаплин, иако никогаш не се развеле, сепак престанале да живеат заедно до 1891, пред Чарли да наполни 3 години.<ref name=":0" /> {{Quote box |bgcolor=#E0E6F8 |quote = "Не бев ни свесен за кризата бидејќи ние живеевме во постојана криза, и како дете ги отфрлав нашите тешкотии со милостива заблуда." <ref>Chaplin, Charles (2003) [1964]. My Autobiography. London: Penguin Classics. ISBN 0-14-101147-5.</ref> |source = – Чаплин за неговото детство |width= 20% |align=left }} Пописот од 1891 година покажал дека Чарли живеел со мајка му и постариот полубрат Сидни на ул. Барлоу, Волворт. Како дете, Чаплин и мајка му смениле неколку адреси, главно во [[лондон]]скиото округ [[Кенингтон]]. Хана немала доволно приходи, освен повремената работа како негувателка и шивачка, а таткото на Чаплин не обезбедувал финансиска поддршка. Кога се влошила ситуацијата, Чаплин бил испратен во Ламбот Воркхаус, на седум годишна возраст. Таткото, Чарлс Чаплин постариот, бил алкохоличар и речиси не одржувал никаков контакт со својот син, иако Чарли и неговиот полубрат кратак период живееле со него и со неговата љубовница Луиза, на Кенингстон Роуд, бр.287. Тоа било во периодот кога нивната мајка со нарушено ментално здравје, како резултат на психоза и [[сифилис]], два месеца престојувала во душевната болница Кејн Хил во Кулздон.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/427612873|title=Chaplin : a life|last=M.|first=Weissman, Stephen|date=2009|publisher=JR|isbn=9781906779504|location=London|oclc=427612873}}</ref> Чарли имал 12 години кога татко му на 38 годишна возраст умрел од [[цироза]], во 1901.<ref name=":0" /> Неговата мајка, со постојано нарушено здравје неколкупати била згрижувана во болница. Од 1905, здравјето трајно ѝ било нарушено а починала во 1928.<ref name=":0" /> === Првите чекори како млад изведувач === [[Податотека:Chaplin_in_Sherlock_Holmes.jpg|мини|Младиот Чаплин во претставата ''Шерлок Холмс'', во која глумел во периодот помеѓу 1903 и 1906 година.]] Според податоците од пописот во 1901 година, Чарли живеел на Ферндал Роуд, Ламбет, како дел од танчерската група “''Осумте момчиња од Ленкашир''” ( [[Англиски јазик|англиски:]] ''The Eight Lancashire Lads''), предводена од Вилијам Џексон со кои стапил во контакт преку врските кои ги имал татко му.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/67868526|title=Chaplin : stage by stage|last=J.|first=Marriot, A.|date=2005|publisher=Marriot|isbn=9780952130819|location=Hitchin, Herts.|oclc=67868526}}</ref> Како член на музичката трупа, тој настапувал во англиските музички сали во текот на 1899 и 1900 година.<ref group="б">Осумте Ланкаширци настапувале во мјузик хол до 1908 година. Точното време кога Чаплин ја напуштил групата не е потврдено, но врз основа на истражувања, А. Ј. Мериот верува дека тоа било во декември 1900 година.</ref> Чаплин работел напорно, а глумата била популарна кај публиката, но тој не бил задоволен со танцот и сакал да настапува во комедии.<ref name=":1">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/52146333|title=My autobiography|last=1889-1977|first=Chaplin, Charlie|isbn=0141011475|location=London|oclc=52146333}}</ref> На 13 годишна возраст Чарли го напуштил училиштето.<ref name=":2">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/489632566|title=Chaplin : the Tramp's odyssey|last=Simon.|first=Louvish|date=2010|publisher=Faber|isbn=9780571237692|location=London|oclc=489632566}}</ref> Работел секакви ситни работи но сонувал да стане глумец.<ref name=":1" /> На 14 годишна возраст, се пријавил во театарска агенција во лондонскиот Вест Енд. Менаџерот го почувствувал потенцијалот во Чаплин, кој веднаш ја добил својата прва улога како разнесувач на весници во претставата ''Џим'' на [[Хари Артур Сентсбери]].<ref name=":0" /> Премиерата била во јули 1903 но претставата не доживеала успех. Сепак, комичната изведба на Чарли била забележана од публиката и пофалена во неколку критики.<ref name=":2" /> Во 1903, Чарли ја добил улогата на Били, во претставата за Шерлок Холмс. Неговата изведба била одлично прифатена од публиката по што тој бил повикан во Лондон да ја игра заедно со Вилијам Џилет.<ref group="б">Вилијам Џилет ја напишал претставата за Шерлок Холмс заедно со [[Артур Конан Дојл]] и ја глумел улогата уште од нејзината премиера во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во 1899 година. Тој пристигнал во Лондон во 1905 година за да настапи во новата пиеса, ''Кларис''. Приемот слабо поминал и Џилет одлучил да додаде едно "парче" наречено Мачното предвидување на Шерлок Холмс. Заради оваа кратка претстава Чаплин првично требал да дојде во Лондон и да ја глуми улогата. По три прикажувања, Џилет одбрал да ја напушти ''Кларис'' и да ја замени со ''Шерлок Холмс''. Чаплин оставил силен впечаток кај Џилет со неговата улога на Били.</ref> [[Податотека:Chaplin Making a Living 2.jpg|мини|Чаплин (лево) во неговата прва улога во филмот, ''Заработка за живот'', со Хенри Лерман којшто го режирал филмот (1914)]] === Пробивањето во САД (1910-1913) === Чаплин за првпат бил на турнеја во [[Соединети Американски Држави|Америка]] со ансамблот [[Фред Карно]] во периодот од 1910-1912 година. По петмесечниот престој во Англија, тој на 2 октомври 1912 година повторно се вратил на втора турнеја низ САД. Во истиот ансамбл членувал и Артур Стенли Џеферсон, подоцна попознат како [[Стен Лорел]].<ref name=":0" /> Подоцна Лорел се вратил во Англија, додека Чаплин останал во [[САД]]. При крајот на 1913 година, [[шоу]]то на Чаплин и ансамблот бил забележан од страна на Мек Сенет од студиото Кистон.<ref name=":0" /> Сенет го вработил Чаплин на местото на [[Фред Мејс]], кој имал намера да го напушти студиото.<ref name=":0" /> Тој во септември 2013 потпишал договор со компанијата во износ од 150 долари неделно (3,714 во долари од 2017)<ref>Federal Reserve Bank of Minneapolis Community Development Project. [https://www.minneapolisfed.org/community/financial-and-economic-education/cpi-calculator-information/consumer-price-index-1800 "Consumer Price Index (estimate) 1800–"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180407150706/https://www.minneapolisfed.org/community/financial-and-economic-education/cpi-calculator-information/consumer-price-index-1800 |date=2018-04-07 }}. Federal Reserve Bank of Minneapolis.</ref> Во декември 2013, Чаплин пристигнал во Лос Анџелес.<ref name=":0" /> Во прво време имал потешкотии да се навикне на филмската глума а Сенет се плашел дека 24 годишниот Чаплин изгледа премлад за улогата.<ref name=":1" /> Неговата прва улога била во филмот ''Заработка за живот'' ([[Англиски јазик|англиски:]] “''Making a Living''”), улога која на Чаплин не му се допаднала но за која добил пофалба од критиката. За својот втор настап пред камерата, Чаплин го избрал костумот по кој станал препознатлив. Тој го опишал процесот во неговата автобиографија:<blockquote>Сакав сè да биде контрадикторно: широки панталони, тесно палто, мал шешир и големи чевли ... Додадов мал мустаќ, кој сметав дека ќе ме направи постар без да го крие мојот израз. Немав идеја за ликот. Но во моментот кога ќе се облечев, облеката и шминката ме тераа да ја почувствувам личноста. Почнав да го познавам, и кога излегов на сцена, тој беше целосно оформен.<ref name=":1" /><ref group="б">Робинсон забележал дека "ова не било целосно точно: на ликот му требал една година или повеќе за да се развие во неговата целосна димензија, па дури и тогаш - кога ја добил својата сила - истиот постојано се развивал во тек на целата неговата кариера</ref><br /></blockquote> [[Податотека:Chaplin Kid Auto Races.jpg|мини|Ликот на скитникот и сцена од вториот филм на Чаплин, [[Детска трка со автомобили (филм од 1914)|''Детска трка со автомобили'']] (1914)]] === Скитникот (1914-1915) === Скитникот е бездомник со префинети манири, со облека и достоинство на благородник. Арбакл му ги дал шапката на неговиот тест и пантолоните, Честер Конклин фракот од мал крој, а Форд Стерлинг огромните чевли кои на Чаплин му биле толку големи што морал да ги носи секоја на погрешната нога, за да може да се движи со нив. Чаплин си ги направил малите мустачиња од крепот на Мек Свејн. Единственото нешто кое му припаѓало на Чаплин бил [[бастун]]от. ==== Почетоци ==== Ликот на [[Скитник (филм)|с''китникот'']] ја доживеал својата премиера во добата на [[Нем филм|немите филмови]], во вториот филм на Чаплин, комедијата [[Детска трка со автомобили (филм од 1914)|Детска трка со автомобили]] ([[Англиски јазик|англиски:]] ''Kid Auto Races at Venice'') на 7 февруари 1914 година. Чаплин веќе го имал осмислено костимот за улогата на скитникот, за филмот ''Чудната, незгодна положба на Мејбел'' ([[Англиски јазик|англиски:]] ''Mabel's Strange Predicament'') кој беше снимен неколку дена порано, а бил прикажан на 9 февруари 1914 година.<ref name=":0" /> [[Податотека:Chaplin The Kid.jpg|мини|лево|233x233px|Чарли Чаплин во "Детето"]] ==== Изгледот ==== Мак Сенет побарал од Чаплин да користи шминка на сцена. Чаплин во неговата [[автобиографија]] рекол: „Немав претстава каква шминка би требало да користам. Не ми се допадна како бев облечен во улогата на новинарот. Кога одев накај гардероберот помислив да носам широки пантолони, големи чевли, бастун и полуцилиндарска шапка. Сакав ништо со ништо да не се согласува (...) Бев неодлучен околу тоа дали да изгледам младо или пак старо, но се сетив дека Сенет очекуваше да бидам постар па си ставив мустаќи.... Чаплин го усвоил ликот како свој и се обидел да даде предлози за филмовите во кои се појавувал. Овие идеи биле отфрлени од неговите режисери.<ref name=":0" /> За време на снимањето на неговиот 11ти филм, ''Мејбл на тркалото'', тој се скарал со режисерот Мејбел Норманд и за малку ќе му го прекинеле договорот. Сепак, Сенет го задржал, откако добил нарачки за повеќето филмови на Чаплин. Сенет воедно му дозволил на Чаплин самиот да го режира неговиот следен филм откако Чаплин ветил дека ќе плати 1.500 долари (37.141 долари во 2017 долари) доколку филмот биде неуспешен.<ref name=":0" /> [[Податотека:Chaplin and Purviance in Work.jpg|мини| Чаплин и [[Една Первајенс]], во филмот ''Работа'' (1915) ]] ==== Карактер ==== Чаплин на почетокот ја користел формулата на Мек Сенет која се состоела од преувеличување и исмевање преку движења на телото и лицето. Пантомимата на Чаплин била ненаметлива што претставувала тотална спротивност на вообичаените мешаници и бркотници својствени за студиото Кистон. Визуелните шеги биле во чист кистонски стил иако ликот на Скитникот жестоко напаѓал, фрлајќи дрва и камења по своите непријатели. Чаплин, почнал да го менува својот лик, по некои критики за неговата "груба, дрска и брутална" природа.<ref name=":3">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/18190838|title=Chaplin and American culture : the evolution of a star image|last=J.|first=Maland, Charles|date=1989|publisher=Princeton University Press|isbn=0691028605|location=Princeton, N.J.|oclc=18190838}}</ref> Ликот потоа станал понежен и романтичен<ref name=":3" /> [[Податотека:Charlie Chaplin with doll.jpg|мини|Чарли Чаплин со кукла од познатиот филмски лик Скитникот (1916)]] ==== Популарност ==== Ликот на скитникот целосно се оформил со филмот [[Скитник (филм)|Скитник]], од 1915. Во текот на 1915 година Чаплин станал културен феномен. Продавниците биле опремени со чаплинска роба, тој се појавувал во карикатури и стрипови, а за него биле напишани и неколку песни.<ref name=":3" /> Неговата слава растела низ целиот свет, и тој станал прва меѓународна ѕвезда на филмската индустрија<ref name=":2"/> Чаплин, со улогата на Скитникот брзо станал еден од најпопуларните изведувачи на Кистон, здобивајќи се со голема популарност и кај љубителите на [[кинематографија]]та. Скитникот бил познат под името ''Шарло'' во [[Италија]], [[Андора]], [[Португалија]], [[Грција]], [[Романија]] и [[Турција]] и како ''Карлитос'' во [[Бразил]] и [[Аргентина]], додека во Германија бил нарекуван “Der Vagabund”. Чаплин го играл ликот на Скитникот во десеттина други краткометражни филмови а подоцна и во долгометражните. Скитникот бил светски познат лик кој ја одбележал [[Нем филм|ерата на немиот филм]] а самиот Чаплин во времето на тон-филмовите одбивал да го игра ликот во тонска верзија. Чаплин официјално го повлекол ликот на Скитникот од филмското платно во филмот [[Модерни времиња (филм од 1936)|''Модерни времиња'']], прикажан на 5 февруари 1936 година, кој завршува со сцената каде Скитникот тргнува на пат чиј крај не се гледа на хоризонтот. Филмот е само делумно тонски заради што често се нарекува последниот нем филм. Гласот на Скитникот се слуша само на крајот од филмот во форма на неразбирливо потпевнување на една француско-италијанска [[песна]]. [[Податотека:Eric Campbell Charlie Chaplin 1917.jpg|мини|Огромниот келнер ([[Ерик Кембел]]) и имигрантот (Чарли Чаплин) во сцена од немата комедија од 1917 "[[Имигрант (филм од 1917)|Имигрант]]."]] == Филмска кариера == Чаплин набргу потоа се зафатил со режирање и монтажа на негови сопствени филмови. Во своите почетоци, снимил и 34 краткометражни филмови за Сенет, меѓу кои и легендарната комедија “''Пропаднатата романса на Тили''”. [[Скитник (филм)|Скитникот]] бил првиот филм пуштен во кинотеките во [[Соединети Американски Држави|САД]]. Во 1915 година, Чаплин потпишал договор со Студиото Еснеј (1.250 долари неделно и потпишувачки бонус од 10.000 долари)<ref name=":0" />, што му овозможил дополнително да еволуира како глумец. Повеќето филмови на Еснеј биле двојно подолги од комедиите на Кистон. Чаплин формирал и своја глумечка екипа со [[Една Первајенс]] и антагонистите Лио Вајт и Бад Џејмисон. Со Една Первајенс во тек на 8 години настапиле заедно во 35 филмови а биле и во романтична врска која траела до 1917 година.<ref name=":0" /> Во 1916 година, Чаплин потпишал договор со компанијата “Мјучуал филмс” во износ од 670.000$<ref>[[iarchive:PhotoplayMagazineMay1916|"C. Chaplin, Millionaire-Elect"]]. ''Photoplay''. Chicago, Illinois, USA: Photoplay Publishing Co. '''IX''' (6): 58. May 1916. [https://web.archive.org/web/20140117045754/https://archive.org/details/PhotoplayMagazineMay1916 Archived] from the original on 17 January 2014.</ref> со што сатанал најплатен глумец на светот. Високиот износ ја шокирал јавноста и бил предмет на печатот.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/681503362|title=Charlie Chaplin|last=Jérôme.|first=Larcher|date=2011|publisher=Cahiers du cinéma Sarl|isbn=9782866426064|edition=Rev. English |location=Paris|oclc=681503362}}</ref> Чаплин имал одврзани раце во целокупната изработка на дванаесетте [[филм]]а, кои ги направил во период од 11 месеци и кои потоа се вбројуваат како едни од највлијателните во кинематографијата.<ref>[http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog6 ""The Happiest Days of My Life": Mutual"]. ''Charlie Chaplin''. British Film Institute. [https://web.archive.org/web/20121122054424/http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog6 Archived] from the original on 22 November 2012. Retrieved 28 April 2012.</ref> Меѓу нив се и: Тивка улица, “Еден часот по полноќ”, “Заложницата”, [[Имигрант (филм од 1917)|Имигрант]] и “Авантуристот”. [[Една Первајенс]] останала протагонистката на филмската куќа на Чаплин, а подоцна се придружиле и [[Ерик Кембел]], Хенри Баргман и Алберт Остин. Бергман и Остин продолжиле да соработуваат со Чаплин со децении. Чаплин периодот поминат во Мјучуал го сметал за најсреќен во неговата кариера<ref name=":1" /> иако во тоа време мислел дека филмовите од неговата режисерска палка стануваат конвенционални, факт што му го припишувал на доста ригорозниот продукциски распоред во тоа време.<ref>Brownlow, Kevin; Gill, David (1983). ''Unknown Chaplin''. Thames Silent.</ref> [[Податотека:Poster_-_A_Dog's_Life_01.jpg|мини|316x316пкс|[[Кучешки живот (филм од 1918)|Кучешки живот]] (1918).]] Меѓусебните биле трпеливи со намалената стапка нови филмови на Чаплин, а договорот завршил пријателски. Со претходно спомнатата загриженост за намалувањето на квалитетот на неговите филмови поради одредбите на распоредот, главната грижа на Чаплин за изнаоѓање нов дистрибутер била независноста. Сидни Чаплин, тогаш негов бизнис менаџер, се обратил на печатот со следново: "На Чарли [мора] да му биде дозволено целото време што му треба и сите пари за продукција [на филмови] онака како што сака ... Тоа што се бара е квалитет, а не квантитет."<ref name=":0" /> Во јуни 1917, Чаплин потпишал за осум филма со Фрст Нејшнал Егзибиторс Сиркуит за 1&nbsp;милион долари.<ref name=":0" /> Одбрал да изгради свое студио, кое се протегало на 5 акри земјиште на Сансет Булевар со квалитетна опрема. Тоа било завршено во 1918, и на Чаплин му била дадена слободата да прави онакви филмови какви што сака.<ref name="BFI first national">{{Наведена мрежна страница|url=http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog7|title=Independence Won: First National|publisher=British Film Institute|work=Charlie Chaplin|accessdate=5 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324095424/http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog7|archivedate=24 March 2012|df=}}</ref> [[Кучешки живот (филм од 1918)|Кучешки живот]], објавен во април 1918 година, бил првиот филм според новиот договор. Во него, Чаплин покажал поголема заложба околу изградбата на приказната и неговиот третман на Скитникот како "тажен кловн".{{sfn|Chaplin|p=208}} Филмот бил опишан како „прво кинематографско [[ремек-дело]]".{{sfn|Robinson|p=229}} Следниот долгометражен филм бил за војната, насловен [[Пушка на раме (филм од 1918)|Пушка на рамо]]. Соработниците го предупредиле да не прави комедија за војната, но, како што подоцна самиот рекол: "Опасно или не, идејата ми беше возбудлива". Четири месеци поминал во снимање на 45-минутен филм, кој излегол во октомври 1918 доживувајќи голем успех.<ref name=":0" />[[Податотека:Charlie Chaplin.jpg|мини|десно|254x254px|Чарли Чаплин]] === Јунајтед Артистс (1919-1939) === Во партнерство со [[Мери Пикфорд]], [[Даглас Фербенкс]] и Д.В. Грифит, во 1919, Чарли Чаплин го основал филмското студио ''[[Јунајтед Артистс]]'' во Холивуд.<ref name=":1" /> Овој потег ја осигурал иднината на Чаплин како независен филмски режисер. Чаплин останал во оваа продукциска куќа сè до почетокот на 1950 година. Сите филмови на Чарли снимени за Јунајтед Артистс биле долгометражни, почнувајќи од неговото кратко појавување во необичната драма ''Жена од Париз'' (1923). Веднаш потоа следеле класиците [[Златната треска (филм)|''Златната треска'']] (1925) и ''“[[Циркус (филм)|Циркус]]”'' (1928). ==== ''Жена од Париз'' и ''Златна треска'' ==== Откако му завршил договорот со Фирст Нејшинал, Чаплин бил слободен да го направи првиот филм како независен продуцент. Во ноември 1922 година, тој започнал со снимањето на ''Жена од Париз'', романтична драма за љубоморни љубовници.{{sfn|Robinson|p=310}} Чаплин имал намера филмот да биде отскочна даска за Една Первајенс,{{sfn|Robinson|p=302}} а самиот се појавил во филмот сосема кратко.{{sfn|Robinson|pp=311–312}} Премиерата на ''Жена од Париз'' била во септември 1923 а филмот бил пофален за неговиот иновативен и суптилен приод.{{sfn|Robinson|pp=318–321}} Публиката, сепак, не била многу заинтересирана за филм на Чаплин без Чаплин па заработката на филмот била разочарувачка.{{sfn|Louvish|p=193}} Чаплин тешко се помирил со овој неуспех – тој одамна сакал да продуцира драма и бил горд со резултатот – и наскоро го повлекол ''Жена од Париз'' од прикажување.{{sfn|Robinson|pp=302, 322}} [[Податотека:Chaplin_the_gold_rush_boot.jpg|мини|Скитникот ја јаде својата чевла во филмот ''Златната треска'' (1925).]] Чаплин ѝ се вратил на комедијата за неговиот следен проект. Поставувајќи високи стандарди, тој самиот рекол: "Следниот филм мора да биде епски! Најголемиот!"{{sfn|Louvish|p=195}} Инспириран од фотографијата за [[Златна треска во Клондајк|златната треска во Клондајк]] од 1898 година, а подоцна и од приказната за Партијата Донер од 1846-47, тој го остварил она што Џефри Макнаб го нарекува "''епска комедија од тешка тема''“{{sfnm|1a1=Kemp|1p=64|2a1=Chaplin|2p=299}} Во ''[[Златната треска (филм)|Златната треска]]'', Трамп е осамен проспектор кој се бори против катастрофата и е во потрага по љубов. Со Џорџија Хејл како негова нова водечка глумица, Чаплин започнал со снимањето во февруари 1924 година.{{sfn|Robinson|p=337}} Продукцијата чинела скоро 1 милион долари,{{sfn|Robinson|p=358}} вклучувајќи локации за снимање во Траки планините со 600 статисти, екстравагантни сетови, и специјални ефекти.{{sfn|Robinson|pp=340–345}} Последната сцена била снимена во 1925 по 15 месечна работа на филмот.{{sfn|Robinson|p=354}} Чаплин чувствувал дека ''[[Златната треска (филм)|Златната треска]]'' е најдобриот филм што го снимил.{{sfn|Robinson|p=357}} Премиерно се прикажал во август 1925 година и станал еден од филмовите со најголема заработувачка филмови во ерата на [[Нем филм|немиот филм]] со заработка од 5 милиони долари.{{sfnm|1a1=Robinson|1p=358|2a1=Kemp|2p=63}} Чаплин изјавил: "''Овој е филмот по кој сакам да останам запаметен''".{{sfn|Vance|(2003)|p=154}} [[Податотека:Chaplin City Lights still.jpg|мини| Сцена од филмот [[Светлата на велеградот (филм од 1931)|Светлата на велеградот]] (1931) ]] ==== ''Светлата на велеградот'' ==== {{Quote box|bgcolor=#E0E6F8|quote="Одлучен бев да продолжам да правам неми филмови&nbsp;... Бев пантомимичар и во тој медиум бев единствен и, без лажна скромност, мајстор."{{sfn|Chaplin|p=322}}|source=—Чаплин гообјаснува неговото одбивање на [[звучен филм|звукот]] во 1930-тите.|width=25%|align=left}}И покрај влегувањето во модата на тонските филмови, Чаплин продолжил да работи на режирање на [[Нем филм|немите]]. Филмовите ''Циркус'' (1928), ''[[Светлата на велеградот (филм од 1931)|Светлата на велеградот]]'' (1931) и [[Модерни времиња (филм од 1936)|''Модерни времиња'']] (1936) биле во основа неми филмови, адаптирани со музички и звучни ефекти. [[Светлата на велеградот (филм од 1931)|''Светлата на велеградот'']] бил ценет заради нишката од сентименталност и комичност кои ги поседува филмот. Кога започнало снимањето на крајот од 1928 година, Чаплин веќе работел на приказната речиси една година.{{sfnm|1a1=Robinson|1p=398|2a1=Maland|2y=(2007)|2pp=33–34, 41}} ''[[Светлата на велеградот (филм од 1931)|Светлата на велеградот]]'' ја следи љубовта на Скитникот за една слепа продавачка на цвеќиња (во улога на [[Вирџинија Черил]]) и неговите напори да соберат пари за нејзината операција за зачувување на видот. Продукцијата на филмот траела 21 месец,{{sfn|Robinson|p=409|ps=, records the date filming ended as 22 September 1930.}} а Чаплин подоцна признал дека "бил невротичен барајќи некаква совршеност".{{sfn|Chaplin|p=324}} Една од предностите која Чаплин ја пронашол во технологијата на звукот била можноста да сними музика за филмот, којашто тој самиот ја компонирал.{{sfn|Chaplin|p=324}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.charliechaplin.com/biography/articles/205-Chaplin-as-a-composer|title=Chaplin as a composer|publisher=CharlieChaplin.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110705021919/http://www.charliechaplin.com/biography/articles/205-Chaplin-as-a-composer|archivedate=5 July 2011|df=}}</ref> Монтажата на филмот ''Светлата на велеградот'' завршила во декември 1930, време во кое ерата на немите филмови веќе станала минато.{{sfn|Robinson|p=410}} Но и наспроти тоа, филмот на Чаплин бил прифатен од публиката и имал позитивни критики. Еден новинар напишал: "Никој на светот, освен Чарли Чаплин не може да го стори тоа. Тој е единствената личност што го има тоа необично нешто што се нарекува „привлечност на публиката" со доволен квалитет да се спротивстави на популарноста на звучните филмови"{{sfn|Robinson|p=413}} Премиерата на филмот била во јануари 1931, а ''Светлата на велеградот'' докажал дека е популарен и финансиски успех заработувајќи над 3 милиони долари.{{sfnm|1a1=Maland|1y=(2007)|1pp=108–110|2a1=Chaplin|2p=328|3a1=Robinson|3p=415}} [[Британски филмски институт|Британскиот филмски институт]] го навел филмот за едно од најдобрите филмски остварувања на Чаплин а критичарот Џејмс Ејџи своевремено напишал во ''Лајф Магазин'' дека завршната сцена во „[[Светлата на велеградот (филм од 1931)|''Светлата на велеградот'']]“ е „''најдобро одиграната сцена што некогаш била видена на филмското платно''“.<ref name="bfi great features">{{Наведена мрежна страница|url=http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog9|title=United Artists and the Great Features|publisher=British Film Institute|work=Charlie Chaplin|accessdate=21 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120406094725/http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog9|archivedate=6 April 2012|df=}}</ref>{{sfn|Maland|(2007)|pp=10–11}} ==== ''Модерни времиња'' ==== [[Податотека:Modern_Times_poster.jpg|мини|Модерни времиња (1936), опишан од страна на Жером Ларше како "''мрачно размислување за автоматизација на поединецот''"{{sfn|Larcher|p=64}}]] ''[[Модерни времиња (филм од 1936)|Модерни времиња]]'' бил најавен од страна на Чаплин како "сатира на одредени фази од нашиот индустриски живот."{{sfn|Louvish|p=257}} За снимање на филмот биле потребни 10 месеци.{{sfn|Robinson|p=465}} Чаплин имал намера да воведе звучен дијалог но се предомислил во тек на пробите. Исто како и претходниот филм, во Модерни времиња била употребена технологијата на звукот и звучни ефекти но речиси да нема зборување.{{sfn|Robinson|p=466}} Сепак, [[публика]]та тука за првпат можела да го чуе гласот на Чаплин (само во бесмислена песничка на крајот на филмот, за која самиот Чаплин го напишал текстот).{{sfn|Robinson|p=468}} По снимањето на музиката, премиерата на ''[[Модерни времиња (филм од 1936)|Модерни времиња]]'' се случила во февруари 1936.{{sfn|Robinson|pp=469–472, 474}} Филмот имал политички наводи со опис на социјалниот реализам{{sfn|Maland|(1989)|p=150}} фактор за што пишувале медиумите иако Чаплин настојувал да се занемари како прашање.{{sfn|Maland|(1989)|pp=144–147}} Со оглед на тоа дека на гледачите не им се допаѓало политизирање, филмот добил мешана критика и заработил помалку од очекуваното.{{sfnm|1a1=Maland|1y=(1989)|1p=157|2a1=Robinson|2p=473}} Денес, ''Модерни времиња'' од страна на Британскиот филмски институт се смета за еден од "најголемите филмови" на Чаплин Иако [[Модерни времиња (филм од 1936)|''Модерни времиња'']]“ не важи за звучен филм, сепак содржи доза на дијалог особено меѓу предметите како што се на пример радиото и ТВ екранот. Звукот бил додаден со цел да и се приближат до публиката која ја изгубила навиката за гледање неми филмови. По 1927 година, тонските филмови биле најпопуларни, но Чаплин упорно одбивал да ги режира дури и во 1930-тите. Тој киното го сметал повеќе за [[Пантомима|пантомимска уметност]] велејќи дека: „Генерално, движењата се поразбирливи од [[збор]]овите“. [[Податотека:The_Great_Dictator_still_cropped.jpg|мини|Чаплин го исмева Адолф Хитлер во [[Големиот диктатор (филм од 1940)|''Големиот диктатор'']] (1940)]] ==== ''Големиот диктатор (1940)'' ==== [[Податотека:Charlie Chaplin and Paulette Goddard in The Great Dictator trailer 2.JPG|мини|Чарли Чаплин и [[Полет Годар]] во сцена од филмот ''[[Големиот диктатор (филм од 1940)|Големиот диктатор]]'' (1940)]] Во 1940-тите Чаплин се соочил со серија контроверзии, како во својата работа, така и во неговиот личен живот, кои сериозно ја погодиле неговата популарност во САД. Прва од нив била неговата сè поголема смелост во изразувањето на своите политички убедувања. Длабоко вознемирен од напливот на милитаристички национализам во 1930-тите во светска политика,{{sfnm|1a1=Robinson|1p=485|2a1=Maland|2y=(1989)|2p=159}} Чаплин сметал дека не треба тоа да се премолчува во неговите дела.{{sfn|Chaplin|p=386}} Сите ја забележувале сличноста во изгледот на [[Адолф Хитлер]] со онаа на Чаплин: Хитлер ги носел истите мустаќи како оние на Чаплин. Токму ова физичко совпаѓање на Чаплин му ја дала идејата за следниот филм, [[Големиот диктатор (филм од 1940)|''Големиот диктатор'']], кој директно го исмејува Хитлер и го напаѓа [[Фашизам|фашизмот]].{{sfnm|1a1=Schickel|1p=28|2a1=Maland|2y=(1989)|2pp=165, 170|3a1=Louvish|3p=271|4a1=Robinson|4p=490|5a1=Larcher|5p=67|6a1=Kemp|6p=158}} Чаплин потрошил две години за да го развие сценариото,{{sfn|Chaplin|p=388}} и снимањето започнало во септември 1939 – шест дена откако Британија ѝ објавила војна на Британија.{{sfn|Robinson|p=496}} Тој прифатил да го користи говорниот дијалог, делумно дека немал друг избор, но делумно и дека истиот бил подобар метод да се достави политичка порака.{{sfn|Maland|(1989)|p=165}} Правењето комедија за Хитлер било мошне контроверзно, но финансиската независност на Чаплин му овозможила да го прифати таквиот ризик.{{sfn|Maland|(1989)|p=164}} Подоцна напишал: "Одлучен бев да одам до крај, бидејќи Хитлер мораше да биде исмејан."{{sfn|Chaplin|p=387}} [[Големиот диктатор (филм од 1940)|Големиот диктатор]] (1940) бил снимен и пуштен во кинотеките една година пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Тој бил првиот тонски филм на Чаплин и претставувал сатира за нацизмот. Воедно, тој значел збогување со скитникот кој (во слична костимографија) бил заменет со „еврејскиот бербер“ поради што нацистичката партија верувала дека Чаплин е Евреин.<ref name="Tunzelmann 2012">{{Наведена мрежна страница|last=Tunzelmann|first=Alex von|title=Chaplin: a little tramp through Charlie's love affairs|website=the Guardian|date=2012-11-22|url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2012/nov/22/chaplin-charlie-little-tramp-reel-history|access-date=2018-02-19}}</ref> <ref group="б">Шпекулациите за расното потекло на Чаплин постоеле од најраните денови на неговата слава, и честопати било објавувано дека тој бил Евреин. Истражувањата не откриле никакви докази за ова, а кога еден новинар го прашал во 1915 година дали тоа е вистина, Чаплин му одговорил: "Јас немам таа среќа". Нацистичката партија верувала дека тој е Евреин и по тој основ го забранила филмот "Златна треска". Чаплин за својата улога на Евреин во "Големиот диктатор" изјавил: "Го направив овој филм за Евреите во светот" (''Робинсон'', стр. 154-155)</ref> Во паралелна изведба Чаплин ја играл и улогата на Аденоид Хинкел,{{sfn|Maland|(1989)|pp=172–173}} диктаторот на Томанија, скроен по мерка на германскиот диктатор [[Адолф Хитлер]] со слични мустачиња. [[Полет Годар]] повторно соработувала со Чаплин во улога на жена од гетото. Филмот бил оценет како чин на неверојатна храброст, заради отвореното исмевање на нацизмот и начинот на прикажување на Евреите и нивниот прогон. На крајот на филмот Чаплин ја напуштил својата сатирична улога за да ѝ се обрати директно на публиката, осудувајќи ја диктатурата, алчноста, омразата и нетрпеливоста кои треба да го отстапат местото на слободата и соживотот. <br /> ==== ''Господинот Верду'' ==== [[Податотека:Monsieur_Verdoux_poster.jpg|мини|Господинот Верду (1947), темна комедија за сериски убиец, го означил заминувањето на Чаплин.]] Во април 1946, Чаплин почнал да го снима филмот на кој проект работел уште од 1942.{{sfn|Robinson|p=520}} [[Господин Верду (филм од 1947)|''Господинот Верду'']] е црна комедија, приказна за француски банкарски службеник, Верду (Чаплин), кој ја губи работата и почнува да се жени за богати вдовици коишто ги убива за да си го прехрани семејството. Инспирацијата за филмот на Чаплин му ја дал [[Орсон Велс]], кој сакал Чаплин да глуми во филм за францускиот сериски убиец Анри Дезире Ландру. Чаплин сметал дека концептот би бил "прекрасна комедија",{{sfn|Chaplin|p=412}} и му платил 5,000 долари на Велс за да му ја откупи идејата.{{sfn|Robinson|pp=519–520}} Чаплин во филмот ''Господинот Верду'' повторно ги искажал своите политички ставови критикувајќи го капитализмот и тврдејќи дека светот ги поттикнува масовните убиства низ војни и оружје за масовно уништување.{{sfnm|1a1=Louvish|1p=304|2a1=Sbardellati and Shaw|2p=501}} Поради ова филмот се соочил со контроверзности на премиерното прикажување во април 1947{{sfnm|1a1=Louvish|1pp=296–297|2a1=Robinson|2pp=538–543|3a1=Larcher|3p=77}} Чаплин бил избркан на премиерата и имало повикувања за бојкот.{{sfnm|1a1=Louvish|1pp=296–297|2a1=Sbardellati and Shaw|2p=503}} ''Господинот Верду'' бил првиот филм на Чаплин кој забележал комерцијален неуспех добивајќи лоши критики во [[Соединети Американски Држави|Соединетите Држави]].{{sfn|Maland|(1989)|pp=235–245, 250}} Филмот имал повеќе успех во странство{{sfn|Maland|(1989)|p=250}} Чаплин се гордеел со филмот, и во својата автобиографија напишал, "''Господинот Верду'' е најпаметниот и најбрилијантниот филм што некогаш сум го создал."{{sfn|Chaplin|p=444}} == Обвинувањата за комунизам == Негативната реакција на Господинот Верду во голема мера била резултат на промените на сликата за Чаплин во јавноста.{{sfn|Maland|(1989)|p=251}} Тој јавно бил обвинуван дека е комунист.{{sfnm|1a1=Robinson|1pp=538–539|2a1=Friedrich|2p=287}} Неговата политичка активност се засилила за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], кога водел кампања за отворање на Вториот фронт за помош на [[Сојуз на Советските Социјалистички Републики|Советскиот Сојуз]] и поддршка на разни советско-американски групи на пријателство.{{sfn|Maland|(1989)|p=253}} Тој исто така бил и пријател со неколкумина осомничени комунисти и имал добри релации со советските дипломати во Лос Анџелес.{{sfn|Maland|(1989)|pp=221–226, 253–254}} Со оглед на политичката клима во 1940-тите во Америка, таквите дејства го направиле да изгледа, "опасно прогресивен и неморален."{{sfnm|1a1=Larcher|1p=75|2a1=Sbardellati and Shaw|2p=506|3a1=Louvish|3p=xiii}} ФБИ сакала да го протера од земјата,{{sfn|Sbardellati|p=152}} а официјалната истрага против Чаплин била започната во 1947.{{sfn|Maland|(1989)|pp=265–266}}{{refn|Чаплин веќе го привлекол вниманието на ФБИ долго пред 40-тите години, и за првпат се споменува во нивните досиеја уште во 1922 година. Џ. Едгар Хувер првин побарал истрага за Чаплин во септември 1946 година, но канцеларијата во Лос Анџелес бавно реагирала па активните истраги започнале дури следната пролет..{{sfn|Maland|(1989)|pp=265–266}} ФБИ, исто така, побарал и добил помош од [[МИ5]], особено за испитување на лажните тврдења дека Чаплин не е роден во Англија, туку во Франција или Источна Европа, и дека неговото вистинско име било Израел Торнштајн. МИ5 не нашло докази дека Чаплин бил дел од Комунистичката партија.<ref>{{наведени вести|last=Norton-Taylor |first=Richard |date=17 February 2012 |title=MI5 Spied on Charlie Chaplin after the FBI Asked for Help to Banish Him from US |url=https://www.theguardian.com/uk/2012/feb/17/mi5-spied-on-charlie-chaplin |newspaper=The Guardian |location=London |accessdate=17 February 2012 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5uKhi5Htg?url=http://www.guardian.co.uk/culture/2009/nov/05/charlie-chaplin-ebay-reel-tin |archivedate=18 November 2010 |df=dmy }}</ref>|group=б}}Чаплин негирал дека е комунист, и наместо тоа се нарекувал себеси "миротворец",{{sfnm|1a1=Louvish|1pp=xiv, 310|2a1=Chaplin|2p=458|3a1=Maland|3y=(1989)|3p=238}} но сметал дека владините напори за сузбивање на идеологијата биле неприфатливо прекршување на граѓанските слободи.{{sfn|Robinson|p=544}} Не сакајќи да молчи во врска со ова прашање, тој отворено протестирал против судењата на членовите на Комунистичката партија и активностите на Комитетот против антиамерикански дејства.{{sfn|Maland|(1989)|pp=255–256}} [[Податотека:Limelight promo image.jpg|мини|''Центар на внимание'' (1952) е сериозен и автобиографски филм на Чаплин: неговиот лик, Калверо, е поранешна ѕвезда кој треба да се справи со губењето на популарноста.]] Иако најголемиот подем го доживеал токму во [[Соединети Американски Држави|САД]], каде престојувал од 1914 до 1953, Чаплин за сето тоа време се оградувал од националистичките ставови и мислења. Во времето на Мек Картни, Чаплин, како наводен комунист,<ref name=":3"/> бил обвинет за “неамерикански активности” и по налог на [[Џ. Едгар Хувер]], [[ФБИ]] спровел истрага со цел да го протераат од САД.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/793494429|title=J. Edgar Hoover goes to the movies : the FBI and the origins of Hollywood's Cold War|last=1973-|first=Sbardellati, John|date=2012|publisher=Cornell University Press|isbn=9780801450082|location=Ithaca|oclc=793494429}}</ref> Притисокот на ФБИ врз Чаплин значително се зголемил во 1942 по организирањето на кампањата за втор европски воен фронт и кулминирал при крајот на деценијата кога одредени [[Конгрес на Соединетите Американски Држави|конгресмени]] се заканувале дека ќе го повикаат како сведок во сослушувањата на ХУАК (односно, Комитетот против антиамерикански дејства). {{Quote box|bgcolor=#E0E6F8|quote="Бев предмет на клевети и пропагада на моќни реакционерни групи, кои преку свето влијание и помошта од американскиот “жолт печат” создадоа нездрава клима во која либералните умови беа издвојувани и прогонувани. Невозможно е да продолжам да работам во таква средина и затоа си заминувам од САД."{{sfn|Larcher|p=89}}|source=— Пресот на Чаплин по неговата одлука да не бара повторен престој и влез во САД|width=20%|align=left}}Чарли Чаплин во 1952 накратко ја напуштил Америка поради премиерата на филмот “Центар на внимание” во неговата родна [[Англија]].<ref name=":2" /> Хувер го искористил отсуството на Чаплин за да преговара со Имиграциската служба, убедувајќи ги да му ја укинат дозволата за повторен влез во САД. Чаплин потоа самиот одлучил да не се врати повторно во САД. Последната слика од комичарот пред неговото заминување од САД ја направил познатиот фотограф Ричард Аведон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lopezbooks.com/item/17958/|title=AVEDON, Richard - Charlie Chaplin - "His Last Day in America 1952" {{!}} Ken Lopez Bookseller|work=lopezbooks.com|language=en|accessdate=2018-03-15}}</ref> Според зборовите на Аведон, тој телефонски се чул со Чарли додека овој бил на некоја попатна станица накај Англија. Фотографот мислел дека некој се шегува со него па му се обратил на соговорникот со зборовите : “Ако ти си Чарли Чаплин, тогаш јас сум [[Френклин Рузвелт]]!” На што Чаплин одговорил: “Ако сакаш да ме сликаш, подобро сликај ме сега. Доаѓаат по мене и ми се чини дека не се враќам назад. Заминувам... ” Аведон наредниот ден ги откажал сите свои обрски за да го фотографира Чаплин и оттогаш никогаш повторно не се виделе. Новиот дом на Чаплин бил во [[Корзие сир Виве]], [[Швајцарија|во Швајцарија]]. Тој накратко и победнички се вратил во САД заедно со сопругата, во април 1972 кога му бил доделен [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]] за животно дело. [[Податотека:Chaplin oscar.JPG|мини|На доделувањето на Оскарот за животно дело на Чаплин во 1972 (лево, [[Џек Лемон]], десно Чаплин)]] == Последните филмови (1957-1976) == Двата последни филма на Чаплин биле снимени во [[Лондон]]: “''Крал во Њујорк''”(1957)<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/35243438|title=Charlie Chaplin and his times|last=Schuyler.|first=Lynn, Kenneth|date=1997|publisher=Simon & Schuster|isbn=068480851X|location=New York|oclc=35243438}}</ref>, филм чиј сценарист, продуцент, режисер и протагонист бил самиот Чарлин. На премиерата Чаплин одбил да присуствуваат американски новинари а филмот кој добил мешана критика не се прикажал во Америка сè до 1973.<ref name=":2" /> Потоа Чаплин го снимил филмот “''Грофицата од Хонгконг''” (1967) каде главните улоги ги играле [[Софија Лорен]] и [[Марлон Брандо]]. Чаплин бил сценарист, режисер и продуцент на филмот а како глумец се појавил во последната сцена, во улога на морнар кој страда од [[морска болест]]. Првично сценариото Чаплин го напишал уште во 1930-тите, за [[Полет Годар]].<ref name=":0" /> Тој ја направил и музиката за двата филма со насловната тема на “[[Грофицата од Њујорк]]”, “''Ова е мојата песна''” во изведба на [[Петула Кларк]], која била на врвот на анлиските топ листи. Чаплин направил и колекција од три неми филма, насловена како ''[[Чаплиновата ревија (филм од 1959)|Чаплиновата ревија]]'' (1959) чија музика самиот ја компонирал. Во компилацијата се нашле филмовите “''Кучешки живот''”(1918), “Shoulder Arms” (1918) и “''Патникот''”(1923).<ref name=":0" /> Покрај режирањето на овие последни филмови, некаде меѓу 1959 и 1963, Чаплин ја напишал и неговата автобиографска книга насловена како “''Мојата автобиографија''”.<ref name=":1" /> Книгата на 500 страници, фокусирана на неговите рани години и на личниот живот, станала светски бестселер, и покрај критиките за недостатокот на информации за неговата филмска кариера.<ref name=":0" /> Тој ја напишал и музиката за сите негови краткометражни филмови од времето на Фрст Нејшинал: “Безделничарската класа” (The Idle Class), “Дневно задоволство” (A Day’s Pleasure), “Ден за плата”( Pay Day) и “Сончевата страна” (Sunnyside), како и за долгометражните, “Циркус” и “Детето”. Чарли при компонирањето на [[музика]]та за филмовите соработувал со Ерик Џејмс. Последното дело на Чаплин била музиката за ''Жената од Париз'', филм од 1923, чија музика ја завршил во 1976, во тешка здравствена состојба.<br /> == Смртта на Чаплин (1977) == [[Податотека:ManoirdeBan.jpg|мини|Домот на Чаплин во Корзие сир Веве, Швајцарија]] Здравјето на Чаплин по завршувањето на неговиот последен филм “Грофицата од Хонгконг” почнало значително да се влошува. Веќе во 1977 година, тој имал тешкотии во зборувањето и се движел со помош на инвалидска количка. Чаплин починал на Божиќ, во 1977 година, на 88 годишна возраст, во неговиот дом во Корзие сир Веве, во Швајцарија.<ref>Thomas, David (26 December 2002). [http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3587749/When-Chaplin-played-father.html "When Chaplin Played Father"]. ''The Telegraph''. [https://web.archive.org/web/20120715051303/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3587749/When-Chaplin-played-father.html Archived] from the original on 15 July 2012.</ref> Чаплин бил погребан на гробиштата во Корзие сир Веве во Во, Швајцарија. На 1 март 1978 година, неговото тело било украдено од двајца невработени емигранти, Роман Вардас од [[Полска]] и Ганчо Ганев од [[Бугарија]], кои сакале да изнудат пари од семејството Чаплин. Но, обидот им пропаднал. Крадците биле фатени, а телото било најдено во близина на [[Женевско Езеро|Женевското Езеро]], единаесет недели по кражбата. Телото потоа било закопано под речиси два метри бетон, со цел се спречат понатамошни обиди за негова кражба.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/magazine-20507503 "Yasser Arafat: 10 Other People Who Have Been Exhumed"]. BBC. 27 November 2012. [https://web.archive.org/web/20121127151521/http://www.bbc.co.uk/news/magazine-20507503 Archived] from the original on 27 November 2012.</ref> [[Податотека:Chaplin Studios postcard.jpg|мини|Фотографија од 1922 на студиото на Чаплин каде сите негови филмови биле создадени во периодот од 1918 до 1952.]] == Филмски техники == Чаплин речиси и да не зборувал за неговите филмски техники, велејќи дека добриот магионичар никогаш не ги открива своите трикови.<ref name=":0" /> До неговиот прв звучен филм “[[Големиот диктатор (филм од 1940)|Големиот диктатор]]” од 1940, Чаплин никогаш немал снимано според целосно завршено сценарио. Кога ја добил целосната слобода да пишува и да снима за себе, тој развил техника на нејасна воведна сцена, на пр: “Чарли влегува во лековита бања” или “Чарли работи во заложница ”. Чаплин тогаш имал изградено цел бизнис околу своите постави, главно импровизации на комични ситуации на кои работел во неговата продуцентска куќа. Идеите биле прифаќани и отфрлани, но често при појавата на дијалог, Чаплин требал да преснимува некоја сцена, која на некој начин не се вклопувала во целата приказна. Уникатните техники на Чаплин, биле откриени по неговата смрт, кога во [[документарниот филм]] од 1983 “''Непознатиот Чаплин''” биле прикажани ретките отфрлени отсечоци од сцените на неговите филмови.<ref name=":2" /> [[Податотека:The Tramp Essanay.jpg|мини|Портрет на Чаплин во улогата на Скитникот, најуниверзалната икона на кинематографијата<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/36647838|title=You ain't heard nothin' yet : the American talking film : history & memory, 1927-1949|last=Andrew.|first=Sarris|date=1998|publisher=Oxford University Press|isbn=9780195038835|location=New York|oclc=36647838}}</ref>]]Ова била една од причините зошто на Чаплин му требало подолого време да ги сними своите филмови, отколку на неговите конкуренти. Чаплин бил неверојатно “тежок” [[режисер]], кој им покажувал на глумците како точно сакал да биде одиграна улогата, снимајќи ги истите сцени одново и одново додека не се постигнел посакуваниот ефект. Аниматорот Чак Џонс, кој како дете живеел во близина на “Лон Стар” студиото на Чаплин, се сеќавал на зборовите на наговиот татко кој велел дека го гледал Чаплин како снима една иста сцена преку сто пати, сè додека не биде задоволен од неа. Овој спој од импрвозирање со приказната и непоколеблив перфекционизам, придонел за денови потрошени во снимање и илјадници метри потрошена скапа филмска лента, кои се покажувале напорни за Чаплин на кого во момент на афект му се случувало и да ја избрка глумечката екипа од студиото, терајќи ги да “дремат” со часови, а понекогаш ја прекинувал и целата продукција на филмот.<br /> == Споредби со други неми комедии == Од 1960, филмовите на Чаплин биле споредувани со оние на [[Бастер Китон]] и [[Харолд Лојд]] (значајни филмски комичари од тоа време) од нивните заеднички обожаватели. Тројцата негувале различни стилови: Чаплин бил наклонет кон сентименталноста и “удирал” на [[емоции]]те на публиката<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/43913059|title=Comedy is a man in trouble : slapstick in American movies|last=1960-|first=Dale, Alan S.|date=2000|publisher=University of Minnesota Press|isbn=0816636583|location=Minneapolis|oclc=43913059}}</ref> (патос - нешто што било мошне популарно во дваесеттите години на 20 век), Лојд бил познат по своите интерпретации на обичниот човек и оптимизмот на 20-тите години, а Китон се држел до својот [[стоицизам]] и циничен тон, потипичен за денешната публика. Во поглед на заработката, Чаплин ги направил едни од најпрофитабилните неми филмови. “[[Златната треска (филм)|Златната треска]]” e петти на листата со заработка од 4,25 милиони американски долари и “Циркус” седми со 3,8$. Меѓутоа, филмовите на Чаплин заедно му донеле заработка од околу 10,5 милиони долари, додека тие на Лојд достигнале вредност од 15,7милиони долари. Лојд беше далеку поплоден режисер, пуштајќи во продажба 12 играни филмови во периодот на 1920-тите, додека Чаплин имал издадено само три. Филмовите на Бастер Китон не биле толку профитабилни како тие на Чаплин и Лојд, дури и на врвот на нивната популарност, единствено здобивајќи се со задоцнетите признанија од критиката во доцните педесетти и шеесетти години на 20 век. [[Податотека:Charlie Chaplin playing the cello 1915.jpg|мини|Чаплин свири виолончело (1915)]] Чаплин и Китон имале високо мислење еден за друг: Китон своевремено напишал во својата автобиографија дека Чаплин бил најдобриот комичар што некогаш е роден, како и најдобриот режисер на комедии, а Чаплин топло го примил Китон во Јунајтед Артистс, советувајќи го да не преминува во МГМ во 1928, што би било катастрофален потег и напишал улога специјално за него, како негов прв партнер на малите екрани, во својот последен филм “Центар на внимание”.<br /> == Композитор и текстописец == Чаплин ги напишал или учествувал во пишувањето на партитурите за голем дел од неговите филмови. Песната ''Smile'' што ја напишал за неговиот [[култ]]ен филм “[[Модерни времиња (филм од 1936)|''Модерни времиња'']]”, во изведба на [[Нет Кинг Кол]] достигнала второ место на британската топ листа во 1950 а истата му била омилена [[песна]] на [[Мајкл Џексон|Мајк Џексон]]. Насловната нумера од “Грофицата од Хонгконг”, ''This is my song'', композиција на Чаплин, во изведба на [[Петула Кларк]], во 1960-тите години го достигнала врвот на британските топ листи. Во 1973, Чаплин го освоил Оскарот за најдобра оригинална филмска музика за неговиот филм “''Центар на внимание''”. <br /> [[Податотека:Chaplin The Kid 6.jpg|мини|Чаплин во улога на Скитникот (сцена од филмот „Детето“)]] == Политички гледишта == Чаплин отсекогаш бил симпатизер на [[Левица (политика)|левицата]]. Неговите [[Нем филм|неми филмови]] пред периодот на [[Големата депресија]], не содржеле отворени политички тематики или пораки, освен маките на ''Скитникот'' и неговите повремени препирки со законот, за разлика од оние кои ги снимал во текот на 1930-тите години кои биле јасно политички насочени. “[[Модерни времиња (филм од 1936)|Модерни времиња]]” претставува слика на работничката и сиромашната класа која живеела во очајни услови. Завршниот, драматичен говор во “[[Големиот диктатор (филм од 1940)|Големиот дикатор]]” , кој бил остра [[критика]] на патриотскиот национализам, како и негова јасна и гласна поддршка за отворање на втор Европски фронт во 1942год кој би бил од помош на [[Сојуз на Советските Социјалистички Републики|Советскиот Сојуз]] во [[Втора светска војна|Втората светска војна]] биле извор на контроверзност. Чаплин одбил да ги поддржи воените сили како што тоа го сторил за време на [[Првата светска војна]], што предизвикало бурни реакции кај народот, иако неговите двајца синови служеле војска во армијата на Европа. Во речиси целиот тек на Втората светска војна, тој се соочувал со сериозни кривнични и граѓански тужби поврзани со неговиот однос со глумицата Џоан Бери. Во 1947, по завршувањето на војната, во филмот “Господинот Верду”, комедијата исполнета со црн хумор, Чаплин фрлил остра критика против [[Капитализам|капитализмот]]. [[Податотека:Chaplin and Gandhi 1931.jpg|мини|Средбата на Чаплин со Ганди на 22 септември 1931.]] Последниот американски филм на Чаплин “Центар на внимание” (оригинален наслов: “Limelight”), бил помалку политички, а повеќе автобиографски филм. Но неговиот европски следбеник “Крал во Њујорк” низ сатира го претставил политичкиот прогон придружен од паранојата што го приморала да ги напушти САД пет години порано. Во однос на [[религија]]та, Чаплин ќе напише: <blockquote>“Еднаш во Филаделфија случајно налетав на едно издание на есеи и записи од Роберт Ингерсол. Ова за мене претставуваше возбудливо откритие. Неговиот атеизам го потврди моето сопствено верување дека ужасната суровост на Стариот завет е понижувачка за човечкиот дух”. <br /></blockquote> [[Податотека:Albert Einstein and Charlie Chaplin - 1931.jpg|мини|Чаплин и Алберт Ајншајн, 1931]] == Критики == Чаплин бил критикуван по повеќе основи а постоечките препирки за малку ќе го спречеле да ја прими витешката титула во 1930 година. [[Податотека:Chaplin - Modern Times.jpg|мини|Сцена од филмот [[Модерни времиња (филм од 1936)|Модерни времиња]] (1936)]] За време на [[Втората светска војна]], Чаплин бил критикуван од страна на британскиот печат заради тоа што не се приклучил во армијата. Тој всушност и се пријавил да служи, меѓутоа бил одбиен поради неговата висина и тежина. Чаплин собрал значителни финансиски средства за воените сили во времето на кампањите за воените обврзници не само преку јавните излагања на бројните митинзи, туку и со снимањето на комичниот пропаганден филм “Врска” (оригинален наслов: “The Bond”) во 1918, за кој тој самиот ги сносел трошоците. Во 2009 бил откриен уште еден краток пропаганден филм на Чаплин “Zepped” снимен во 1916.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-13973098|title=Rare Chaplin film fails to sell|date=2011-06-30|work=BBC News|access-date=2018-03-18|language=en-GB}}</ref> Во текот на целата кариера на Чаплин, постоеле расправи околку неговото наводно [[Евреи|еврејско потекло]]. За време на 1930-тите и 1940-тите години, фашистичката [[пропаганда]] го посочувала Чаплин како Евреин (под името Карл Тонстејн), темелејќи ги своите излагања на претходно објавувани статии на американскиот печат, како и на истражните постапки на ФБИ од доцните 1940-ти години, во врска со неговото етничко потекло. Не постои никаков документиран доказ за наводното еврејско потекло на Чаплин. Во текот на целиот негов јавен живот, тој жестоко одбивал да ги оспорува или да ги негира гласините дека е Евреин, велејќи дека тоа би било исто како да им “дава изведби директно на [[Антисемитизам|антисемитите]]”. Иако бил крстен во [[Црква на Англија|Англиканската црква]], се сметало дека Чаплин бил [[агностик]] целиот негов живот. “Слабоста” на Чаплин кон помладите жени исто така била предмет на интерес. Некои биографичари го припишуваат овој факт на неговата тинејџерска залуденост по Хети Кели, со која се запознал додека настапувал за Мјузик Хол во Британија, која што била неговата можна претстава за идеална жена. Чаплин јасно уживал во откривањето и блиската соработка со млади женски “ѕвезди”. Со исклучок на Милдред Харис, сите негови останати врски и бракови започнале на ваков начин. [[Податотека:Chaplin family 1961.jpg|мини|221x221пкс|Семејството на Чаплин во 1961]] == Приватниот живот на Чаплин == Мајката на Чарли Чаплин, починала во 1928 во Глендејл, [[Калифорнија]], седум години по нејзиното пристигнување во САД. Чарли и брат му Сидни имале и полубрат од нивната мајка, за кој не знаеле сè до подоцнежните години од нивните животи. Момчето, Вилер Драјден (1892–1957) пораснал со неговиот татко, настрана од Чарли и дури подоцна се поврзал со останаите членови од семејството и отишол да работи со Чаплин во неговото студио во [[Холивуд]]. <br /> [[Податотека:A Dog's Life (1918) - 1.jpg|мини|Една Первајанс и Чаплин во [[Кучешки живот (филм од 1918)|Кучешки живот]] во 1918]] === Љубовни врски === [[Податотека:MildredPrivatecolletion2.jpg|мини|Милдред Харис 1918-1920]] • '''Танчерката Хети Кели''' беше првата љубов на Чаплин, девојката во која се вљуби на 15 годишна возраст и со која за малку ќе стапел во брак на само 19 години, во 1908. Наводно Чаплин лудо се вљубил во неа и ја запоросил. Кога таа го одбила неговиот предлог, Чаплин одлучи дека најдобро за нив ќе биде доколку повеќе не се гледаат. Тој бил уништен кога таа се сложила со тоа. Години подоцна таа била опседната со Чаплин. Чарли бил скршен кога во 1921 дознал дека Хети починала од епидемијата на грип кој тогаш владеел.<br /> • '''[[Една Первајанс]]''' била првата протагонистка на Чаплин, по Мејбел Норманд. За време на неговата режисерска кариера од 1916-1917 тие биле во романтична врска. Крајот на врската се случил во 1918 а Чаплин се венчал со Милдред Харис. Первајенс продолжила да биде [[протагонист]]ка во филмовите на Чаплин до 1923 и ќе остане на неговиот платен список сè до нејзината смрт во 1958. Таа и Чаплин зборувале срдечно еден за друг до крајот на животот.<br /> •'''Милдред Харис''': На 29 октомври 1918 Чаплин, на 28 годишна возраст, се оженил со славната глумица на детските филмови [[Милдред Харис]] која во тоа време имала 16 години. Заедно добиле син, Норман Спенсер или “Глувчето Чаплин”, роден на 07.07.1919. Норман живеел само три дена и бил погребеан под името “Глувче” (“Littlе Mouse”), на гробиштата Инглвуд Парк Семетери, во Инглвуд, Калифорнија. Двојката се развела во 1920 при што Харис добила дел од заедничкиот имот и 100.000$ како спогодба. Чаплин призна дека “не бил вљубен, но дека кога веќе бил во брак, сакал бракот да биде успешен”. За време на разводот, Чаплин велел дека Харис имала афера со тогаш познатата глумица Ала Назимова, позната по својата репутација на заведување млади глумици.<br /> [[Податотека:Marion Davies MC931.jpg|мини|[[Марион Дејвис]]]] • '''Пола Негри''': Во текот на 1922 -1923 Чаплин бил во љубовна врск со полската глумица Негри, доста позната пред очите на јавоста, која во тоа време била дојдена да снима филмови во Холивуд. Турбулената врска била прекината по околу девет месеци и претставува навестување на денешните стереотипи кои владеат за љубовните врски на холивудските ѕвезди. Љубовната врска со Негри беше единствената која ѝ била позната на јавноста. Чаплин бил доста дискретен и се обидувал да ги држи во тајност сите останати љубовни врски, иако најчесто без успех. Многу биграфи заклучиле дека врската со Негри била за чисто публицистички цели.<br /> [[Податотека:Lita Grey in The Kid.jpg|мини|Лита Греј во [[Детето (филм од 1921)|Детето]] (1921)]] • '''Марион Дејвис''': Во 1924, додека Чаплин бил во врска со малолетната Лита Греј, се шпекулирало дека тој имал некаква врска и со глумицата Дејвис, тогашната партнерка на [[Вилијам Рандолф Херст|Вилијам Рандолф Хрст]]. Дејвис и Чапин се запознале на јахтата на Херст, за време на викендот на мистериозната смрт на Томас Харпер Инс. Чарли наводно се обидувал да ја убеди Дејвис да го напушти Хертс и да биде со него, но таа го одбила и останала со Томас сè до неговата смрт во 1951. Чаплин се појавил во инсерт од филмот на Дејвис, “Шоу пипл” (“Show People”) од 1928 и наводно бил во љубовна врска со глумицата сè до 1931 година.<br /> • '''Лита Греј''': Чарли првпат ја сретнал Греј за време на снимањети на “[[Детето (филм од 1921)|Детето]]”. Три години подоцна, кога Чаплин имал 35 години започнал љубовна врска со шеснаесетгодишната Греј, за време на подготовките за снимањето на “[[Златната треска (филм)|Златната треска]]” каде Лита требало да ја глуми главната женска улога. Откако таа останала бремена, се случила и нивната венчавка на 26 ноември 1924 година. Поради нејзината бременост била отстранета од сценариото за филмот. Лита и Чаплин имале двајца синови-глумците Чарлс Чаплин Јуниор (1925–1968) и Сидни Чаплин (1926–2009). Поради нивните ненадминливи разлики, бракот пропаднал. Разводот се склучил на 22 август 1927. Чаплин морал да исплати тогаш рекордната оштета на Лита во висина од 825,000$ која заедно со административните давачки изнесувала приближно милион американски долари. Овој славен развод придружен и од некои расправии околу федералниот данок, наводно го чинеле Чаплин неколку бели влакна. Авторот на биографијата на Чаплин Џојс Милтон тврди дека бракот на Греј и Чаплин го инспирирал [[Владимир Набоков]] да го напише својот роман “Лолита” во 1950 година.<br /> [[Податотека:Charlie and Georgia Hale (03) - The Gold Rush 1925 - PDVD 032.JPG|мини|Чаплин и Хејл во [[Златната треска (филм)|Златната треска]]]] • '''Мерна Кенеди''': Пријателката на Лита Греј- Мерна беше танчерка на која Чарли и ја додели главната женска улога во “Циркусот” (1928). Се претпоставува дека Чаплин и Кенеди одржувале романтична врска за време на снимањето. Греј своевремено се повикувала на неверството на Чаплин во бракоразводната постапка.<br /> • '''Џорџија Хеил''': Таа била замената на [[Лита Греј]] за улогата во “[[Златната треска (филм)|Златната треска]]”. Во документарниот серијал “Непознатиот Чаплин” (режиран и напишан од филмските историчари Кевин Бронлоу и Дејвид Гил), вклучено е и едно интервју на Хеил од 1980 година во кое таа вели дека Чаплин ѝ бил идол уште од детството и дека на 19 години започнала интимна врска со него која траела неколку години и која е опишана во нејзините мемоари (белешки) под наслов “Чарли Чаплин: Интимни средби”.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/834136745|title=Charlie Chaplin : intimate close-ups|last=1905-1985.|first=Hale, Georgia|date=1999|publisher=Scarecrow|isbn=1578860040|location=Lanham, Md.|oclc=834136745}}</ref> За време на снимањето на филмот “[[Светлата на велеградот (филм од 1931)|Светлата на велеградот]]”, Хеил која тогаш беше најблиската придружничка на Чаплин, беше повикана да ја замени Вирџинија Шерил во улогата на цвеќарка. Од оваа сцена се зачувани само седум минути на филмската лента, кои се вклучени во [[ДВД]] изданието на филмот од 2003 година но поради економски причини Чаплин бил принуден повторно да ја ангажира Вирџинија за истата улога. Коментарот на Хеил во врска со оваа ситуација во “Непознатиот Чаплин” бил дека нејзината врска со Чаплин била со ист интензитет при снимањето како и секогаш. Крајот на оваа врска по се изгледа настапил некаде во 1933 година, кога Чаплин се вратил од светската турнеја.<br /> [[Податотека:Goddard-Modern-Times.jpg|мини|Полет Годар во [[Модерни времиња (филм од 1936)|Модерни времиња]] (1936)]] • '''Луси Брукс''': Беше старлета во “Зигфилд Фолис” кога го запозна Чарли. Тој бил во Њујорк по повод премиерата на “Златната треска”. Тие двајца, заедно со филмскиот финансиер А.Ц. Блументал и колешката на Брукс од Зигфилд Фолис - Пиги Фиарс отседнале најпрво во хотелот Риц, а потоа во апартманот на Блументал во поткровјето на хотелот “Амбасадор”, во текот на два месеца од летото во 1925 година. Брукс го придржувала Чаплин кога го гледал четиричасовното “измачување” на една виолина од страна на некој музичар, нешто кое Чаплин ќе го реадапитира во сцена од “Центар на внимание”. <br /> • '''Меј Ривс''': Беше првенствено најмена како секретарка на Чаплин, задолжена да ја прегледува неговата приватна пошта на неговото продолжено патување низ Европа од 1931-1932 година. Таа работела само едно утро кога Чаплин ја здогледал и веднаш бил фасциниран од нејзината [[убавина]]. На незадоволство на неговиот брат Сид, Меј била постојана љубовница на Чаплин во текот на поголемиот дел од патувањето. Чаплин ставил крај на нивната врска кога дознал дека Ривс исто така се гледа и со неговиот брат Сид. Ривс одвоила неколку записи за кратката врска со Чаплин во нејзината книга Интимно со Чаплин (“The Intimate Chaplin”).<br /> [[Податотека:Oona O'neill 1944.JPG|мини| Она О‘Нил во 1944 ]] •''' Полет Годар''': Чаплин и Годар биле партнери на филмското платно и во креветот од 1932 до1940. Го делеле и домот на Чаплин во Беверли Хилс. Чаплин ѝ ги доделил главните улоги на својата партерка во “Модерни времиња” и “Големиот диктатор”. Поради нејасноста на природата на нивниот однос, Полет ја одбила улогата на Скарлет О‘Хара во “[[Однесено од виорот (филм)|Однесено од виорот]]”. Откако официјално се разделиле во 1940, Чаплин и Годар изјавиле дека тајно се венчале во 1936 но се смета дека овој потег било само обид да не се нанесе трајна штета на кариерата на Годар. Тие пријателски се разделиле во 1942 при што Годар добила значителна парична сума. Таа како и самиот Чаплин го поминала остатокот од својот живот во Швајцарија, до нејзината смрт во 1990. [[Податотека:Aankomst Charlie Chaplin en echtgenote Oona O'Neill, Bestanddeelnr 917-8946.jpg|мини| Чаплин и О‘Нил во 1965 во Амстердам ]] • '''Џоан Бери''' (1920–1996): Во 1942 Чаплин имал кратка афера со Џоан Бери која беше една од кандидатките за улога во филм на Чаплин. Но, откако Бери почнала да го вознемирува Чаплин, манифестирајќи знаци на серизоно психичко пореметување, Чаплин ја прекинал врската. Овој негов краток “излет” со Бери му го претворил животот во пекол. Откако родила дете, поднела барање за татковство на Чаплин иако ДНК тестот покажал дека Чаплин не е татко на нејзиното дете. Но и покрај тоа адвокатот на Бери, Џозеф Скот, го убедил судот дека тестот на крвта не е никаков доказ, така што пресудата која била изречена го приморала Чаплин да го издржува детето. Неправдата која му била нанесена на Чаплин придонела подоцна да се воведат некои измени во законот на Калифорнија кои го уважувале ДНК тестот за татковство. Федералните обвинители како дел од случајот со Бери му наметнаа и тужби за неморално однесување во 1944 година, меѓутоа Чаплин бил ослободен од овие обвиненија. Угледот на Чаплин во Америка беше сериозно загрозен од бројните тужби. Бери беше однесена во психијатриска установа, откако беше забележана како се шета боса низ улиците, носејќи детски сандали и прстен, мрморејќи: “Ова е магија”. Лита Греј, втората жена на Чаплин, подоцна ќе изјави дека Чаплин подмитил неколкумина корумпирани владини службеници да ги лажираат резултатите на [[ДНК]] тестот. Нема сомнение дека таа (Карол Ан) е негова ќерка. <br /> • '''Она О‘Нил''': За време на судскиот спор со Бери, Чаплин ја запознал Она, ќерката на [[Јуџин Гледстон О'Нил|Јуџин О‘Нил]], со која стапил во брак на 16 јуни 1943. Чаплин тогаш имал педесет и четири години, додека Она само што навршила осумаесет. Имале осум деца. Кога нивното последно дете Кристофер се родило, Чаплин имал 73 години. Она починала од рак на панкреасот во 1991.<br />[[Податотека:Charlie Chaplin statue in Leicester Square.jpg|мини|402x402px|Статуата на Чарли Чаплин на плоштадот Леичестер, Лондон]] == Награди и признанија == Во 1975, кога Чарли Чаплин имал 85 години, бил прогласен за [[витез]] во редот на [[Британската Империја]] од кралицата Елизабета II. Оваа чест првпат му била укажана во 1931. Вториот предлог следел во 1956 година, но не бил одобрен поради извештајот од Министерството за надворешни работи на В. Британија кој се однесувал на наводните комунистички гледишта и неморалното однесување на Чаплин позади кој стоеле два неуспешни брака со малолетни девојчиња од по 16 години. Се сметало дека со ваквиот потег би се разнишал угледот на Британскиот систем на почести како и односите со САД. Во 1970 Чаплин добил и своја ѕвезда на холивудската ''Патека на славните''. Сепак фактот што оваа чест не била укажана уште во 1961 предизвикало низа шпекулации. Во 1981 сер Ралф Ричардсон ја открил статуата на Чарли Чаплин на плоштадот Леичестер во Лондон, дело на уметникот Џон Даблдеј. Негова бронзена статуа го краси исто така и Вотервил, Кери, [[Република Ирска]].<br /> == Оскари == Чаплин се закитил со три оскари во својот живот : Еден за најдобра оригинална музика и два за животно дело. Чарли ги презирал оскарите додека активно работел во режисерскиот бизнис. Неговиот син Чарли Јуниор ќе напише дека татко му во 1930г го разгорил гневот на Американската филмска академија со тоа што го на шега го употребил оскарот од 1929 како сопирачка за врата. Ова го објаснува фактот што “Светлата на велеградот” и “Модерни времиња”, кои се сметале за едни од најдобрите филмови на сите времиња, не биле номинирани за престижното признание Оскар.<br /> [[Податотека:Ireland-Charlie Chaplin Statue.jpg|мини|247x247пкс| Бронзената статуа на Чаплин во Ирска ]] • '''Првата церемонија на доделување на оскари''' - За време на првата церемонија на доделување на оскарите која се одржала на 16 мај 1929 методите на гласање сè уште не биле добро поставени, така да категориите постојано се менувале. “Циркусот” бил надалеку признаен така што Чаплин на почетокот бил номиниран за [[Оскар за најдобар филм|Најдобар Филм]], за [[Оскар за најдобар режисер|Најдобра Режија]], [[Оскар за најдобар глумец|Најдобар глумец]] и Најдобро оригинално сценарио. Но Филмската академија сепак се одлучила да го повлече неговото име од сите натпреварувачки категории и наместо тоа му доделила Специјална награда за “Разновидност и генијална глума, творештво, режирање и реализација на Циркусот”. Единствениот друг филм што се закитил со специјаланиот оскар истата година бил “[[Џез]] пејачот”.<br /> • '''Тринаесеттата церемонија на доделување на оскари'''- Во 1941 “Големиот диктатор” бил номиниран за четири оскари од кои два наменети за Чаплин: За Најдобро сценарио и Најдобар глумец. Таа година Чаплин не земал ниту еден оскар. Оскарот за најдобро сценарио отиде во рацете на Престон Страглс за “Големиот мек Генти”, а за најдобар глумец во рацете на [[Џејмс Стјуарт|Џејмс Стујарт]] за глумата во филмот “Приказна од Филаделфија”.<br /> • '''Дваесеттата церемонија на доделување на оскари'''- Во 1948 сценариото на “Г-дин Верду” било номинирано, но оскарот отишол во рацете на [[Сидни Шелдон]] за “The Bachelor and the Bobby-Soxer”.<br /> • '''Четириесет и четврттата церемонија на доделување на оскари'''- Вториот оскар за Чаплин следел во 1972 четириесет и три години по доделувањето на првиот. Чарли заради оскарот пристигнал во Америкапо 20 годишно отсуство. Кога излегол на сцената, бил пропратен со овации и најдолгиот аплауз во историјата на оскарите, кој траел цели 12 минути. <br /> • '''Четириесет и петтата церемонија на доделување на оскари'''- Во 1973 филмот Центар на внимание бил награден со оскар за “најдобра оригинална музика”. Иако првото издание на филмот бил во 1952 поради политичките проблеми со кои се соочувал Чаплин, бил забранет да се прикажува во Лос Анџелес една недела и не ги исполнувал критериумите за номинација сè до неговото повторно издание во 1972 година.<br /> [[Податотека:Felix-chaplin.jpg|мини|Феликс]] == Наследство == [[Податотека:Chaplin caricature.JPG|мини|Карикатура на Чаплин]] “Скитникот” е можеби еден од најимитираните ликови во сите сфери на забавната индустрија. Еднаш самиот Чаплин се пријавил на аудиција за “Најдобра имитација на Чаплин” и го освоил третото место. “Скитникот” извршил големо влијание врз работата на многу глумци и медиумски личности. Уште од најрани времиња се правеле многу претстави и [[пародии]] посветени на неговиот лик и дело. Еден од најраните примери за тоа е комичниот стрип на Е.С Сегар од 1916 “''Лудориите на Чарли Чаплин''”. Подоцна Сегар ќе стане познат по својот лик на Попај и во 1917 неговите стрипови за Чаплин биле собрани во пет книги- предвесници на подоцнежната форма “стрип”. [[Податотека:Charlie Chaplin walk of fame.jpg|мини]] Ликот на скитникот беше исто така бил протагонист во две анимирани, цртани серии од кои првата прикажана во девет кратки анимирани филмови од 1916 од страна на Мовка Филм Сервис. И подоцна серијалот од десет филмови во 1918-1919 на филмското студио на Патрик Силвијан, кој исто така ќе се послужи со ликот на Чарли во создавањето на ликот на мачорот Феликс. Мачорот Феликс се појавил и во цртаните серии “''Феликс во Холивуд''” во 1923.<br />Од 1917 до 1918 глумецот Били Вест направил точно 20 филмови во кои ќе го имитира ликот, шминката и [[костимографија]]та на Скитникот.<br />Третина од композицијата “Wachsfigurenkabinett: Fünf kleine Opern” на Карл Амадеус Хартман од 1929/30 е наречена “Чаплин-Бродот што јури” (“Chaplin-Ford-Trot”) и го прикажува ликот на Чаплин (повеќе низ зборови отколку низ оперско пеење).<br />Камил Хасан го создал својот лик “Чаплин Челапа” во филмот “Punnagai Mannan” врз ликот на Чаплин.<br />Од септември до ноември 1977 (пред самата смрт на Чаплин) Депати-Фреленг Ентерпрајзес направиле цртан серијал со ликот на Чаплин под името “Baggy Pants and the Nitwits”.<br />Во 1985 ликот на Чаплин се нашол и на поштенска марка во Велика Британија, а во 1994 и на поштенска марка во САД, дизајнирана од карикатуристот Ал Хиршфелд.<br />Во 1980 корпорацијата ИМБ направи серија реклами за нивниот личен сметач, користејќи имитатор на Чаплин.<br />Во 1981 Џон Ву ја режирал пародијата на “Детето” насловена како “Hua ji shi dai”, исто така позната под името “Време за смеење” (“Laughing Times”).<br />Во 1981год. советскиот астроном Људмила Карачкина открила [[астероид]] кој бил наречен “Чаплин 3623”.<br />Оскаровецот [[Ричард Атенборо]] во 1992 режирал филм заснован на животот на Чаплин, наречен едноставно “Чаплин”. [[Роберт Дауни Џуниор|Роберт Дауни]] се појавува во главната улога а [[Џералдин Чаплин]] (ќерката на Чарли Чаплин), во улога на мајката на Чаплин, нејзината баба.<ref>[https://www.pbs.org/weta/finding-your-roots/profiles/robert-downey-jr/ "Robert Downey, Jr. profile, Finding Your Roots"]. PBS. [https://web.archive.org/web/20151123205555/http://www.pbs.org/weta/finding-your-roots/profiles/robert-downey-jr/ Archived] from the original on 23 November 2015. Retrieved 9 February 2013.</ref> <br />Британскиот комичар Еди Изард го играл Чарли Чаплин во филмот “The Cat’s Meow” (2001) на [[Питер Богданович]]. Филмот зборува за неразрешената, мистериозна смрт на режисерот Томас Х. Инс за време на забавата на јахтата на Вилијам Рандолф Херст, каде бил гостин и самиот Чаплин.<ref>[https://web.archive.org/web/20151124051810/http://www.nytimes.com/movies/movie/251894/The-Cat-s-Meow/cast "The Cat's Meow – Cast"]. ''The New York Times''. Archived from [https://www.nytimes.com/movies/movie/251894/The-Cat-s-Meow/cast the original] on 24 November 2015. Retrieved 9 November 2013.</ref> <br />На 15 април 2011 еден ден пред 122 [[роденден]] на Чаплин, Гугл го обележал настанот со постирање на “Гугл Дудл” видео на своите мрежни места ширум светот. <br /> == Филмографија == Чаплин напишал, режирал и глумел во десетици долгометражни и краткометражни филмови, вклучувајќи ги: “Имигрантот” (1917), “Златната треска” (1925), “Светлата на велеградот” (1931), “Модерни времиња” (1936), “Големиот диктатор” (1940). Сите овие филмови се вклучени во Националниот филмски регистар. “Златната треска”, “Светлата на велеградот” и “Модерни времиња” се вклучени во 100те најдобри филмови на [[Американски филмски институт|американската филмска индустрија]] (АФИ). {| class="wikitable" |+Филмовите кои ги режирал Чаплин ! !Наслов на филмот !Оригинален наслов !Година |- |1 |[[Детето (филм од 1921)|Детето]] |The Kid |1921 |- |2 |[[Жена од Париз|Жената од Париз]] |A Woman of Paris |1923 |- |3 |[[Златната треска (филм)|Златната треска]] |The Gold Rush |1925 |- |4 |[[Циркус (филм од 1928)|Циркус]] |The Circus |1928 |- |5 |[[Светлата на велеградот (филм од 1931)|Светлата на велеградот]] |City Lights |1931 |- |6 |[[Модерни времиња (филм од 1936)|Модерни времиња]] |Modern Times |1936 |- |7 |[[Големиот диктатор (филм од 1940)|Големиот диктатор]] |The Great Dictator |1940 |- |8 |[[Господинот Верду]] |Monsieur Verdoux |1947 |- |9 |[[Центар на внимание]] |Limelight |1952 |- |10 |[[Крал на Њујорк]] |A King in New York |1957 |- |11 |[[Грофицата од Хонгконг (филм од 1976)|Грофицата од Хонгконг]] |A Countess from Hong Kong |1967 |} == Изданија и авторски права == Списокот на Чаплиновите филмови и некои верзии може да се најдат во книгата ''Чарли Чаплин во "Кистон" и "Есанеј": Зора на скитникот'' (англиски: “Charlie Chaplin at Keystone and Essanay: Dawn of the Tramp”) на Тед Окуда и Давид Маска. Благодарение на Кистон проектот на Чаплин, обидите да се направат конечни верзии на кратките филмови на Чарли од пред 1918 завршиле успешно: 34 “Кистон” филмови после десетгодишно истражување и работа било целосно обновени и издадени во четири ДВД изданија, во октомври 2010. Дванаесетте “Мјучуал” филмови беа обновени во 1975 од страна на Дејвид Шепард и “Блекхок Филмс”, а некои нови продолжени изданија биле ставени во ДВД формат и пуштени во продажба во 2006. Денеска, речиси целата продукциска работа на Чаплин е во рацете на Roy Export S.A.S- Париз, која ги има сите авторски права и донесува одлуки околку новите изданија на филмовите на Чарли. Француската фирма МК2 е дистрибуциски застапник на Еxport. Од 2010 дозволата за дистрибуција во САД е во рацете на Janus Films, со некои домашни [[видео]] изданија на Критерион Колекшн, во партнерство со Janus. == Белешки == {{reflist|2|group="б"}} == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{рв|Чарли Чаплин}} * '''Официјални страници''' ** [http://www.charliechaplin.com/ Официјалната страна на Чарли Чаплин] ** [http://www.charliechaplinarchive.org/ Архивата на Чарли Чаплин] * '''Биографија''' ** [http://www.biography.com/featured-biography/charlie-chaplin/ Биографија на Чарли Чаплин] ** [https://web.archive.org/web/20070207134815/http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,,21147402-5012142,00.html Златната тишина на Чаплин] ** [http://www.chaplinalife.com/photo_essays.html Животот на Чаплин: 40 фотографии] ** [http://www.archive.org/search.php?query=mediatype%3A(texts)%20-contributor%3Agutenberg%20AND%20(subject%3A%22Chaplin%2C%20Charlie%2C%201889-1977%22%20OR%20creator%3A%22Chaplin%2C%20Charlie%2C%201889-1977%22%20OR%20creator%3A%22Charlie%20Chaplin%22%20OR%20title%3A%22Charlie%20Chaplin%22%20OR%20description%3A%22Charlie%20Chaplin%22) Дела од или за Чарли Чаплин] на [[Интернет архива]] (скенирани книги, оригинални изданија) * '''Филмографија''' ** {{IMDb name|0000122}} ** {{tcmdb name|id=32227|name=Чарли Чаплин}} ** {{Allmovie name|12334}} ** [http://www.archive.org/details/CC_1914_02_07_KidsAutoRaceAtVenice Филмови на Чаплин] на [[Семрежен архив|Семрежниот архив]] * '''Друго''' ** [https://web.archive.org/web/20000619061630/http://www.time.com/time/time100/artists/profile/chaplin.html The TIME 100:] Чарли Чаплин ** [http://ednapurviance.org/chaplinfilmlists.html Филмовите на Чаплин на ednapurviance.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090831060054/http://ednapurviance.org/chaplinfilmlists.html |date=2009-08-31 }} ** [http://www.top10films.co.uk/archives/337 Најдобрите 10 филмови на Чаплин] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Чаплин, Чарли}} [[Категорија:Американски глумци]] [[Категорија:Британски глумци]] [[Категорија:Комичари]] [[Категорија:Неми филмови]] [[Категорија:Луѓе од Лондон]] [[Категорија:Витези-заповедници на Редот на Британската Империја]] [[Категорија:Родени во 1889 година]] [[Категорија:Починати во 1977 година]] [[Категорија:Британски филмски глумци]] 5vr6yzp831jdiajt8p5nu4n81zhbq6m 10 25699 5588135 5587636 2026-07-06T16:01:30Z Andrew012p 85224 5588135 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vcard | child = {{lc:{{{embed}}}}} | decat = yes | titleclass = fn org | titlestyle = font-size: 125%; | title = {{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}} | yes | '''Претпријатие''' | {{#if:{{{name|}}} | {{{name}}} | {{#if:{{{company_name|}}}|{{{company_name}}}|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}} }} }} | imageclass = logo | imagestyle = | image = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}} | yes | {{{logo|{{{company_logo|}}}}}} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P154 |name=logo |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=no |noicon=yes |maxvals=1 |{{{logo|{{{company_logo|}}}}}} }} }} |size={{{logo_size|}}} |sizedefault=frameless |upright={{{logo_upright|1}}} |alt={{{logo_alt|{{{alt|}}}}}} }} | caption = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright={{{image_upright|1}}} |alt={{{image_alt|}}} }} | caption2 = {{{image_caption|}}} | labelstyle = padding-right: 0.5em;<!-- to ensure gap between (long/unwrapped) label and subsequent data on same line --> | datastyle = line-height: 1.35em; | label1 = {{longitem|Трговско име}} | data1 = {{{trade_name|{{{trading_name|}}}}}} | label2 = {{longitem|Матично име}} | data2 = {{#if:{{{native_name|}}} | {{#if:{{{native_name_lang|}}} | {{lang|{{{native_name_lang}}}|{{{native_name}}} }} | {{{native_name}}} }} }} | label3 = {{longitem|[[Транскрипција|Транскрибирано]] име}} | data3 = {{{romanized_name|}}} | label4 = Порано | class4 = nickname | data4 = {{{former_names|{{{former_name|}}}}}} | label5 = Вид | class5 = category | data5 = {{{type|{{{company_type|}}}}}} | label6 = {{longitem|[[Берзанска ознака|Ознака]]}} | data6 = {{{traded_as|}}} | label7 = [[Меѓународен број за хартии од вредност|ISIN]] | data7 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P946 |name=ISIN |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{ISIN|}}} }} | label8 = Дејност | class8 = category | data8 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P452 |name=industry |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{industry|}}} }} | label9 = Жанр | class9 = category | data9 = {{{genre|}}} | label10 = Претходник | data10 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P155 |name=predecessor |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{predecessors|{{{predecessor|}}}}}} }} | label11 = Основано | data11 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P571 |name=founded |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{founded|{{{foundation|}}}}}} }} | label12 = Основач{{#if:{{{founders|}}}|и}} | class12 = agent | data12 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P112 |name=founder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{founders|{{{founder|}}}}}} }} | label13 = Распуштено | data13 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P576 |name=defunct |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{defunct|{{{dissolved|}}}}}} }} | label14 = Судбина | data14 = {{{fate|}}} | label15 = Наследник | data15 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P156 |name=successor |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{successors|{{{successor|}}}}}} }} | label16 = Седиште | class16 = {{#if:{{{hq_location|{{{location|}}}}}} | label | adr}} | data16 = {{#if:{{{hq_location|{{{location|}}}}}}{{{hq_location_city|{{{location_city|}}}}}}{{{hq_location_country|{{{location_country|}}}}}} | {{Comma separated entries | 1 = {{{hq_location|{{{location|}}}}}} | 2 = {{#if:{{{hq_location_city|}}}{{{location_city|}}} |<div style="display: inline;" class="locality">{{#if:{{{hq_location_city|}}}{{{location_city|}}} | {{{hq_location_city|{{{location_city|}}}}}} | }}</div>}} | 3 = {{#if:{{{hq_location_country|}}}{{{location_country|}}} |<div style="display: inline;" class="country-name">{{#if:{{{hq_location_country|}}}{{{location_country|}}} | {{{hq_location_country|{{{location_country|}}}}}} | }}</div>}} }} | {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=hq_location_city |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=hq_location_country |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} | {{Comma separated entries | 1 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=hq_location_city |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} |<div style="display: inline;" class="locality">{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=headquarters location |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}</div>}} | 2 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=countrry |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} |<div style="display: inline;" class="country-name">{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=hq_location_country |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}</div>}} }} }} }} | label18 = {{longitem|Испостави}} | data18 = {{#if:{{{num_locations|{{{locations|}}}}}} | {{{num_locations|{{{locations|}}}}}}{{#if:{{{num_locations_year|}}} | &nbsp;({{{num_locations_year}}}) }} }} | label19 = {{longitem|Опслужувани подрачја}} | data19 = {{{areas_served|{{{area_served|}}}}}} | label20 = {{longitem|Клучни личности}} | class20 = agent | data20 = {{{key_people|}}} | label21 = Производи | data21 = {{{products|}}} | label22 = {{longitem|Производствен обем}} | data22 = {{#if:{{{production|}}} | {{{production|}}}{{#if:{{{production_year|}}} | &nbsp;({{{production_year}}}) }} }} | label23 = Марки | data23 = {{{brands|}}} | label24 = Услуги | class24 = category | data24 = {{{services|}}} | label25 = Доход | data25 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2139 |name=revenue |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{revenue|}}}{{#if:{{{revenue_year|}}} | &nbsp;({{{revenue_year}}}) }} }} | label26 = {{longitem|Оперативен доход}} | data26 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P3362 |name=operating_income |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{operating_income|}}}{{#if:{{{income_year|}}} | &nbsp;({{{income_year}}}) }} }} | label27 = {{longitem|Нето-доход}} | data27 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2295 |name=net_income |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{net_income|{{{profit|}}}}}}{{#if:{{{net_income_year|{{{profit_year|}}}}}} | &nbsp;({{{net_income_year|{{{profit_year|}}}}}}) }} }} | label28 = {{крат|АПУ|Актива под управување}} | data28 = {{{aum|}}} | label29 = {{nowrap|[[Актива|Вкупно актива]]}} | data29 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2403 |name=assets |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{assets|}}}{{#if:{{{assets_year|}}} | &nbsp;({{{assets_year}}}) }} }} | label30 = {{nowrap|Вк. капитал}} | data30 = {{#if:{{{equity|}}} | {{{equity}}}{{#if:{{{equity_year|}}} | &nbsp;({{{equity_year}}})}} }} | label31 = Сопственик | data31 = {{{owners|{{{owner|}}}}}} | label32 = Членови | data32 = {{#if:{{{members|}}} | {{{members}}}{{#if:{{{members_year|}}} | &nbsp;({{{members_year}}})}} }} | label33 = {{longitem|Вработени}} | data33 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P1128 |name=num_employees |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{num_employees|}}}{{#if:{{{num_employees_year|}}} | &nbsp;({{{num_employees_year}}}) }} }} | label34 = {{longitem|Матично претпријатие}} | data34 = {{#ifeq:{{{owners|}}}{{{owner|}}}{{{parent|}}} || {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P749 |name=parent |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes }} | {{{parent|}}} }} | label35 = Одделенија | data35 = {{{divisions|}}} | label36 = [[Подружница|Подружници]] | data36 = {{{subsid|{{{subsidiaries|}}}}}} | data38 = {{{module|}}} | label39 = Капитален сооднос | data39 = {{{ratio|}}} | label40 = Оцена | data40 = {{{rating|}}} | label41 = Мреж. место | data41 = {{#if:{{{website|{{{homepage|}}}}}} |{{{website|{{{homepage|}}}}}} |{{#invoke:WikidataIB |url2 |url={{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P856 |name=website |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |onlysourced=yes |maxvals=1}} }} }} | belowstyle = line-height: 1.35em; | below = {{#if:{{{footnotes|}}} | '''Белешки{{\}}наводи'''{{break}}{{{footnotes}}} }} }}<!-- Tracking categories: -->{{main other|{{#if:{{{trading_name|}}}| }}{{#ifeq:{{{logo|{{{company_logo|{{wikidata|property|raw|P154}}}}}}}}|{{{logo|{{{company_logo|}}}}}}|| }}{{#if:{{{image|}}}|{{#ifeq:{{#invoke:string|replace|{{{image|}}}| |_}}|{{#invoke:string|replace|{{{logo|{{{company_logo|{{wikidata|property|raw|P154}}}}}}}}| |_}}||}}|}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check|nested=1|template=Infobox company|cat= |name; company_name|logo; company_logo|logo_alt; alt|trade_name; trading_name|former_names; former_name|type; company_type|predecessors; predecessor|successors; successor|foundation; founded|founders; founder|defunct; dissolved|hq_location; location|hq_location_city; location_city|hq_location_country; location_country|num_locations; locations|areas_served; area_served|net_income; profit|net_income_year; profit_year|owners; owner |homepage; website }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|}}|preview=Page using [[Template:Infobox company]] with unknown parameter "_VALUE_" | ignoreblank=y | alt | area_served | areas_served | assets | assets_year | aum | brands | company_logo | company_name | company_type | defunct | dissolved | divisions | embed | equity | equity_year | fate | footnotes | former_name | former_names | foundation | founded | founder | founders | genre | homepage | hq_location | hq_location_city | hq_location_country | image | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | income_year | industry | ISIN | key_people | location | location_city | location_country | locations | logo | logo_alt | logo_caption | logo_size | logo_upright | members | members_year | module | name | native_name | native_name_lang | net_income | net_income_year | num_employees | num_employees_year | num_locations | num_locations_year | operating_income | owner | owners | parent | predecessor | predecessors | production | production_year | products | profit | profit_year | rating | ratio | revenue | revenue_year | romanized_name | services | subsid | subsidiaries | successor | successors | traded_as | trade_name | trading_name | type | website| qid | fetchwikidata | suppressfields | noicon | nocat | demo | categories }}<noinclude> {{документација}} [[Категорија:Инфокутии за економија|Претпријатие]] [[Категорија:Инфокутии за организации|Претпријатие]] </noinclude> im53b3rvyvftzsjilidbjwu2xlcb7bb 5588137 5588135 2026-07-06T16:04:02Z Andrew012p 85224 5588137 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vcard | child = {{lc:{{{embed}}}}} | decat = yes | titleclass = fn org | titlestyle = font-size: 125%; | title = {{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}} | yes | '''Претпријатие''' | {{#if:{{{name|}}} | {{{name}}} | {{#if:{{{company_name|}}}|{{{company_name}}}|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}} }} }} | imageclass = logo | imagestyle = | image = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}} | yes | {{{logo|{{{company_logo|}}}}}} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P154 |name=logo |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=no |noicon=yes |maxvals=1 |{{{logo|{{{company_logo|}}}}}} }} }} |size={{{logo_size|}}} |sizedefault=frameless |upright={{{logo_upright|1}}} |alt={{{logo_alt|{{{alt|}}}}}} }} | caption = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright={{{image_upright|1}}} |alt={{{image_alt|}}} }} | caption2 = {{{image_caption|}}} | labelstyle = padding-right: 0.5em;<!-- to ensure gap between (long/unwrapped) label and subsequent data on same line --> | datastyle = line-height: 1.35em; | label1 = {{longitem|Трговско име}} | data1 = {{{trade_name|{{{trading_name|}}}}}} | label2 = {{longitem|Матично име}} | data2 = {{#if:{{{native_name|}}} | {{#if:{{{native_name_lang|}}} | {{lang|{{{native_name_lang}}}|{{{native_name}}} }} | {{{native_name}}} }} }} | label3 = {{longitem|[[Транскрипција|Транскрибирано]] име}} | data3 = {{{romanized_name|}}} | label4 = Порано | class4 = nickname | data4 = {{{former_names|{{{former_name|}}}}}} | label5 = Вид | class5 = category | data5 = {{{type|{{{company_type|}}}}}} | label6 = {{longitem|[[Берзанска ознака|Ознака]]}} | data6 = {{{traded_as|}}} | label7 = [[Меѓународен број за хартии од вредност|ISIN]] | data7 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P946 |name=ISIN |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{ISIN|}}} }} | label8 = Дејност | class8 = category | data8 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P452 |name=industry |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{industry|}}} }} | label9 = Жанр | class9 = category | data9 = {{{genre|}}} | label10 = Претходник | data10 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P155 |name=predecessor |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{predecessors|{{{predecessor|}}}}}} }} | label11 = Основано | data11 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P571 |name=founded |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{founded|{{{foundation|}}}}}} }} | label12 = Основач{{#if:{{{founders|}}}|и}} | class12 = agent | data12 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P112 |name=founder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{founders|{{{founder|}}}}}} }} | label13 = Распуштено | data13 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P576 |name=defunct |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{defunct|{{{dissolved|}}}}}} }} | label14 = Судбина | data14 = {{{fate|}}} | label15 = Наследник | data15 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P156 |name=successor |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{successors|{{{successor|}}}}}} }} | label16 = Седиште | class16 = {{#if:{{{hq_location|{{{location|}}}}}} | label | adr}} | data16 = {{#if:{{{hq_location|{{{location|}}}}}}{{{hq_location_city|{{{location_city|}}}}}}{{{hq_location_country|{{{location_country|}}}}}} | {{Comma separated entries | 1 = {{{hq_location|{{{location|}}}}}} | 2 = {{#if:{{{hq_location_city|}}}{{{location_city|}}} |<div style="display: inline;" class="locality">{{#if:{{{hq_location_city|}}}{{{location_city|}}} | {{{hq_location_city|{{{location_city|}}}}}} | }}</div>}} | 3 = {{#if:{{{hq_location_country|}}}{{{location_country|}}} |<div style="display: inline;" class="country-name">{{#if:{{{hq_location_country|}}}{{{location_country|}}} | {{{hq_location_country|{{{location_country|}}}}}} | }}</div>}} }} | {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=hq_location_city |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=hq_location_country |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} | {{Comma separated entries | 1 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=hq_location_city |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} |<div style="display: inline;" class="locality">{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=headquarters location |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}</div>}} | 2 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=countrry |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} |<div style="display: inline;" class="country-name">{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=hq_location_country |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}</div>}} }} }} }} | label18 = {{longitem|Испостави}} | data18 = {{#if:{{{num_locations|{{{locations|}}}}}} | {{{num_locations|{{{locations|}}}}}}{{#if:{{{num_locations_year|}}} | &nbsp;({{{num_locations_year}}}) }} }} | label19 = {{longitem|Опслужувани подрачја}} | data19 = {{{areas_served|{{{area_served|}}}}}} | label20 = {{longitem|Клучни личности}} | class20 = agent | data20 = {{{key_people|}}} | label21 = Производи | data21 = {{{products|}}} | label22 = {{longitem|Производствен обем}} | data22 = {{#if:{{{production|}}} | {{{production|}}}{{#if:{{{production_year|}}} | &nbsp;({{{production_year}}}) }} }} | label23 = Марки | data23 = {{{brands|}}} | label24 = Услуги | class24 = category | data24 = {{{services|}}} | label25 = Доход | data25 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2139 |name=revenue |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{revenue|}}}{{#if:{{{revenue_year|}}} | &nbsp;({{{revenue_year}}}) }} }} | label26 = {{longitem|Оперативен доход}} | data26 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P3362 |name=operating_income |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{operating_income|}}}{{#if:{{{income_year|}}} | &nbsp;({{{income_year}}}) }} }} | label27 = {{longitem|Нето-доход}} | data27 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2295 |name=net_income |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{net_income|{{{profit|}}}}}}{{#if:{{{net_income_year|{{{profit_year|}}}}}} | &nbsp;({{{net_income_year|{{{profit_year|}}}}}}) }} }} | label28 = {{крат|АПУ|Актива под управување}} | data28 = {{{aum|}}} | label29 = {{nowrap|[[Актива|Вкупно актива]]}} | data29 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2403 |name=assets |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{assets|}}}{{#if:{{{assets_year|}}} | &nbsp;({{{assets_year}}}) }} }} | label30 = {{nowrap|Вк. капитал}} | data30 = {{#if:{{{equity|}}} | {{{equity}}}{{#if:{{{equity_year|}}} | &nbsp;({{{equity_year}}})}} }} | label31 = Сопственик | data31 = {{{owners|{{{owner|}}}}}} | label32 = Членови | data32 = {{#if:{{{members|}}} | {{{members}}}{{#if:{{{members_year|}}} | &nbsp;({{{members_year}}})}} }} | label33 = {{longitem|Вработени}} | data33 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P1128 |name=num_employees |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{num_employees|}}}{{#if:{{{num_employees_year|}}} | &nbsp;({{{num_employees_year}}}) }} }} | label34 = {{longitem|Матично претпријатие}} | data34 = {{#ifeq:{{{owners|}}}{{{owner|}}}{{{parent|}}} || {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P749 |name=parent |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes }} | {{{parent|}}} }} | label35 = Одделенија | data35 = {{{divisions|}}} | label36 = [[Подружница|Подружници]] | data36 = {{#if: {{{subsid|}}} | {{{subsid}}} | {{{subsidiaries|}}} }} | data38 = {{{module|}}} | label39 = Капитален сооднос | data39 = {{{ratio|}}} | label40 = Оцена | data40 = {{{rating|}}} | label41 = Мреж. место | data41 = {{#if:{{{website|{{{homepage|}}}}}} |{{{website|{{{homepage|}}}}}} |{{#invoke:WikidataIB |url2 |url={{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P856 |name=website |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |onlysourced=yes |maxvals=1}} }} }} | belowstyle = line-height: 1.35em; | below = {{#if:{{{footnotes|}}} | '''Белешки{{\}}наводи'''{{break}}{{{footnotes}}} }} }}<!-- Tracking categories: -->{{main other|{{#if:{{{trading_name|}}}| }}{{#ifeq:{{{logo|{{{company_logo|{{wikidata|property|raw|P154}}}}}}}}|{{{logo|{{{company_logo|}}}}}}|| }}{{#if:{{{image|}}}|{{#ifeq:{{#invoke:string|replace|{{{image|}}}| |_}}|{{#invoke:string|replace|{{{logo|{{{company_logo|{{wikidata|property|raw|P154}}}}}}}}| |_}}||}}|}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check|nested=1|template=Infobox company|cat= |name; company_name|logo; company_logo|logo_alt; alt|trade_name; trading_name|former_names; former_name|type; company_type|predecessors; predecessor|successors; successor|foundation; founded|founders; founder|defunct; dissolved|hq_location; location|hq_location_city; location_city|hq_location_country; location_country|num_locations; locations|areas_served; area_served|net_income; profit|net_income_year; profit_year|owners; owner |homepage; website }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|}}|preview=Page using [[Template:Infobox company]] with unknown parameter "_VALUE_" | ignoreblank=y | alt | area_served | areas_served | assets | assets_year | aum | brands | company_logo | company_name | company_type | defunct | dissolved | divisions | embed | equity | equity_year | fate | footnotes | former_name | former_names | foundation | founded | founder | founders | genre | homepage | hq_location | hq_location_city | hq_location_country | image | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | income_year | industry | ISIN | key_people | location | location_city | location_country | locations | logo | logo_alt | logo_caption | logo_size | logo_upright | members | members_year | module | name | native_name | native_name_lang | net_income | net_income_year | num_employees | num_employees_year | num_locations | num_locations_year | operating_income | owner | owners | parent | predecessor | predecessors | production | production_year | products | profit | profit_year | rating | ratio | revenue | revenue_year | romanized_name | services | subsid | subsidiaries | successor | successors | traded_as | trade_name | trading_name | type | website| qid | fetchwikidata | suppressfields | noicon | nocat | demo | categories }}<noinclude> {{документација}} [[Категорија:Инфокутии за економија|Претпријатие]] [[Категорија:Инфокутии за организации|Претпријатие]] </noinclude> 9j9noq77v72uw57ayc2re3d70vuseu2 5588141 5588137 2026-07-06T16:06:56Z Andrew012p 85224 5588141 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vcard | child = {{lc:{{{embed}}}}} | decat = yes | titleclass = fn org | titlestyle = font-size: 125%; | title = {{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}} | yes | '''Претпријатие''' | {{#if:{{{name|}}} | {{{name}}} | {{#if:{{{company_name|}}}|{{{company_name}}}|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}} }} }} | imageclass = logo | imagestyle = | image = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}} | yes | {{{logo|{{{company_logo|}}}}}} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P154 |name=logo |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=no |noicon=yes |maxvals=1 |{{{logo|{{{company_logo|}}}}}} }} }} |size={{{logo_size|}}} |sizedefault=frameless |upright={{{logo_upright|1}}} |alt={{{logo_alt|{{{alt|}}}}}} }} | caption = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright={{{image_upright|1}}} |alt={{{image_alt|}}} }} | caption2 = {{{image_caption|}}} | labelstyle = padding-right: 0.5em;<!-- to ensure gap between (long/unwrapped) label and subsequent data on same line --> | datastyle = line-height: 1.35em; | label1 = {{longitem|Трговско име}} | data1 = {{{trade_name|{{{trading_name|}}}}}} | label2 = {{longitem|Матично име}} | data2 = {{#if:{{{native_name|}}} | {{#if:{{{native_name_lang|}}} | {{lang|{{{native_name_lang}}}|{{{native_name}}} }} | {{{native_name}}} }} }} | label3 = {{longitem|[[Транскрипција|Транскрибирано]] име}} | data3 = {{{romanized_name|}}} | label4 = Порано | class4 = nickname | data4 = {{{former_names|{{{former_name|}}}}}} | label5 = Вид | class5 = category | data5 = {{{type|{{{company_type|}}}}}} | label6 = {{longitem|[[Берзанска ознака|Ознака]]}} | data6 = {{{traded_as|}}} | label7 = [[Меѓународен број за хартии од вредност|ISIN]] | data7 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P946 |name=ISIN |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{ISIN|}}} }} | label8 = Дејност | class8 = category | data8 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P452 |name=industry |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{industry|}}} }} | label9 = Жанр | class9 = category | data9 = {{{genre|}}} | label10 = Претходник | data10 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P155 |name=predecessor |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{predecessors|{{{predecessor|}}}}}} }} | label11 = Основано | data11 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P571 |name=founded |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{founded|{{{foundation|}}}}}} }} | label12 = Основач{{#if:{{{founders|}}}|и}} | class12 = agent | data12 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P112 |name=founder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{founders|{{{founder|}}}}}} }} | label13 = Распуштено | data13 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P576 |name=defunct |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{defunct|{{{dissolved|}}}}}} }} | label14 = Судбина | data14 = {{{fate|}}} | label15 = Наследник | data15 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P156 |name=successor |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes |{{{successors|{{{successor|}}}}}} }} | label16 = Седиште | class16 = {{#if:{{{hq_location|{{{location|}}}}}} | label | adr}} | data16 = {{#if:{{{hq_location|{{{location|}}}}}}{{{hq_location_city|{{{location_city|}}}}}}{{{hq_location_country|{{{location_country|}}}}}} | {{Comma separated entries | 1 = {{{hq_location|{{{location|}}}}}} | 2 = {{#if:{{{hq_location_city|}}}{{{location_city|}}} |<div style="display: inline;" class="locality">{{#if:{{{hq_location_city|}}}{{{location_city|}}} | {{{hq_location_city|{{{location_city|}}}}}} | }}</div>}} | 3 = {{#if:{{{hq_location_country|}}}{{{location_country|}}} |<div style="display: inline;" class="country-name">{{#if:{{{hq_location_country|}}}{{{location_country|}}} | {{{hq_location_country|{{{location_country|}}}}}} | }}</div>}} }} | {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=hq_location_city |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=hq_location_country |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} | {{Comma separated entries | 1 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=hq_location_city |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} |<div style="display: inline;" class="locality">{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P159 |name=headquarters location |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}</div>}} | 2 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=countrry |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }} |<div style="display: inline;" class="country-name">{{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P17 |name=hq_location_country |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 }}</div>}} }} }} }} | label18 = {{longitem|Испостави}} | data18 = {{#if:{{{num_locations|{{{locations|}}}}}} | {{{num_locations|{{{locations|}}}}}}{{#if:{{{num_locations_year|}}} | &nbsp;({{{num_locations_year}}}) }} }} | label19 = {{longitem|Опслужувани подрачја}} | data19 = {{{areas_served|{{{area_served|}}}}}} | label20 = {{longitem|Клучни личности}} | class20 = agent | data20 = {{{key_people|}}} | label21 = Производи | data21 = {{{products|}}} | label22 = {{longitem|Производствен обем}} | data22 = {{#if:{{{production|}}} | {{{production|}}}{{#if:{{{production_year|}}} | &nbsp;({{{production_year}}}) }} }} | label23 = Марки | data23 = {{{brands|}}} | label24 = Услуги | class24 = category | data24 = {{{services|}}} | label25 = Доход | data25 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2139 |name=revenue |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{revenue|}}}{{#if:{{{revenue_year|}}} | &nbsp;({{{revenue_year}}}) }} }} | label26 = {{longitem|Оперативен доход}} | data26 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P3362 |name=operating_income |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{operating_income|}}}{{#if:{{{income_year|}}} | &nbsp;({{{income_year}}}) }} }} | label27 = {{longitem|Нето-доход}} | data27 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2295 |name=net_income |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{net_income|{{{profit|}}}}}}{{#if:{{{net_income_year|{{{profit_year|}}}}}} | &nbsp;({{{net_income_year|{{{profit_year|}}}}}}) }} }} | label28 = {{крат|АПУ|Актива под управување}} | data28 = {{{aum|}}} | label29 = {{nowrap|[[Актива|Вкупно актива]]}} | data29 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P2403 |name=assets |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{assets|}}}{{#if:{{{assets_year|}}} | &nbsp;({{{assets_year}}}) }} }} | label30 = {{nowrap|Вк. капитал}} | data30 = {{#if:{{{equity|}}} | {{{equity}}}{{#if:{{{equity_year|}}} | &nbsp;({{{equity_year}}})}} }} | label31 = Сопственик | data31 = {{{owners|{{{owner|}}}}}} | label32 = Членови | data32 = {{#if:{{{members|}}} | {{{members}}}{{#if:{{{members_year|}}} | &nbsp;({{{members_year}}})}} }} | label33 = {{longitem|Вработени}} | data33 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P1128 |name=num_employees |qual=P585 |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |maxvals=1 |{{{num_employees|}}}{{#if:{{{num_employees_year|}}} | &nbsp;({{{num_employees_year}}}) }} }} | label34 = {{longitem|Матично претпријатие}} | data34 = {{#ifeq:{{{owners|}}}{{{owner|}}}{{{parent|}}} || {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P749 |name=parent |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |onlysourced=yes |noicon={{{noicon|no}}} |sep="<br />" |sorted=yes }} | {{{parent|}}} }} | label35 = Одделенија | data35 = {{{divisions|}}} | label36 = [[Подружница|Подружници]] | data36 = {{#if: {{{subsid|}}} | {{{subsid}}} | {{{subsidiaries|}}} }} | data38 = {{{module|}}} | label39 = Капитален сооднос | data39 = {{{ratio|}}} | label40 = Оцена | data40 = {{{rating|}}} | label41 = Мреж. место | data41 = {{#if:{{{website|{{{homepage|}}}}}} |{{{website|{{{homepage|}}}}}} |{{#invoke:WikidataIB |url2 |url={{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P856 |name=website |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |onlysourced=yes |maxvals=1}} }} }} | belowstyle = line-height: 1.35em; | below = {{#if:{{{footnotes|}}} | '''Белешки{{\}}наводи'''{{break}}{{{footnotes}}} }} }}<!-- Tracking categories --> {{main other|{{#if:{{{trading_name|}}}| }}{{#ifeq:{{{logo|{{{company_logo|{{wikidata|property|raw|P154}}}}}}}}|{{{logo|{{{company_logo|}}}}}}|| }}{{#if:{{{image|}}}|{{#ifeq:{{#invoke:string|replace|{{{image|}}}| |_}}|{{#invoke:string|replace|{{{logo|{{{company_logo|{{wikidata|property|raw|P154}}}}}}}}| |_}}||}}|}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check|nested=1|template=Infobox company|cat= |name; company_name|logo; company_logo|logo_alt; alt|trade_name; trading_name|former_names; former_name|type; company_type|predecessors; predecessor|successors; successor|foundation; founded|founders; founder|defunct; dissolved|hq_location; location|hq_location_city; location_city|hq_location_country; location_country|num_locations; locations|areas_served; area_served|net_income; profit|net_income_year; profit_year|owners; owner |homepage; website|subsid; subsidiaries }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|}}|preview=Page using [[Template:Infobox company]] with unknown parameter "_VALUE_" | ignoreblank=y | alt | area_served | areas_served | assets | assets_year | aum | brands | company_logo | company_name | company_type | defunct | dissolved | divisions | embed | equity | equity_year | fate | footnotes | former_name | former_names | foundation | founded | founder | founders | genre | homepage | hq_location | hq_location_city | hq_location_country | image | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | income_year | industry | ISIN | key_people | location | location_city | location_country | locations | logo | logo_alt | logo_caption | logo_size | logo_upright | members | members_year | module | name | native_name | native_name_lang | net_income | net_income_year | num_employees | num_employees_year | num_locations | num_locations_year | operating_income | owner | owners | parent | predecessor | predecessors | production | production_year | products | profit | profit_year | rating | ratio | revenue | revenue_year | romanized_name | services | subsid | subsidiaries | successor | successors | traded_as | trade_name | trading_name | type | website| qid | fetchwikidata | suppressfields | noicon | nocat | demo | categories }}<noinclude> {{документација}} [[Категорија:Инфокутии за економија|Претпријатие]] [[Категорија:Инфокутии за организации|Претпријатие]] </noinclude> p6bfnks1vt86c7cp1q5krrfvf281mv9 0 27951 5588045 5525335 2026-07-06T12:38:41Z ГП 23995 дополнување 5588045 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм | name = Шарада | image = Charade_movieposter.jpg | caption = Оригинален филмски постер | director = [[Стенли Донен]]<ref name="Charade">{{cite web|url= https://www.tcm.com/tcmdb/title/3838/charade#credits|title=Charade|publisher=[[Turner Classic Movies]]|access-date=November 7, 2022}}</ref> | producer = Стенли Донен | writer = | based_on = ''Несомнена сопруга'' <br />1961 <ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/news/2007/oct/30/guardianobituaries.booksobituaries|title=Obituary: Marc Behm|first=Christopher|last=Hawtree|work=[[The Guardian]]|date=30 October 2007|access-date=27 April 2015}}</ref> | starring = [[Кери Грант]]<br />[[Одри Хепберн]]<br />[[Волтер Матау]]<br />[[Џејмс Кобурн]]<br />[[Џорџ Кенеди]] | music = [[Хенри Манчини]] | cinematography = [[Чарлс Ланг]] | editing = | distributor = [[Universal Pictures]] | released = {{САД}} [[5 декември]] [[1963]] | runtime = 113 минути | language = [[Англиски јазик|Англиски]] | budget = $3 милиони<ref name="walker">{{cite book |first=Alexander |last=Walker |author-link=Alexander Walker (critic) |title=Hollywood, England |publisher=Stein and Day |year=1974 |page=341}}</ref> | gross = $13.4 милиони<ref>{{cite web |title=Movie: Charade |url=http://www.the-numbers.com/movies/1963/0CRDD.php |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]] |access-date=14 November 2011 |archive-date=2013-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928140550/http://www.the-numbers.com/movies/1963/0CRDD.php |url-status=dead }}</ref> | country = {{САД}} | amg_id = 1:8925 | imdb_id = 0056923 }} [[File:Charade (1963).webm|thumb|thumbtime=87|upright=1.5|''Шарада']] '''„Шарада“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Charade'') – [[филм]] на [[режисер]]от [[Стенли Донен]] од 1963 година. Главните улоги ги играат: [[Кери Грант]], [[Одри Хепберн]], [[Волтер Матау]] и [[Џејмс Кобурн]].<ref>[https://www.rts.rs/tv/rts1/5912685/sarada.html РТС, Шарада (пристапено на 3.4.2026)]</ref> Жанровски, филмот се простира во три категории: [[трилер]], романса и [[комедија]].<ref name=afi>{{AFI film|23175|Charade}}</ref> Филмот е значаен по своето [[сценарио]], особено по ''умните'' дијалози меѓу Грант и Хепберн, по локацијата ([[Париз]]), по музиката на [[Хенри Манчини]], како и по анимираниот наслов на [[Морис Бајндер]]. Филмот често е ословуван со титулата „најдобриот хичкоковски филм што не го направил [[Алфред Хичкок|Хичкок]]“.<ref>{{cite web | url = http://decentfilms.com/sections/reviews/charade.html | title = Charade | first = Steven D. | last = Greydanus | work = Decent Films | access-date = April 27, 2015 | archive-date = 2009-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091015160933/http://www.decentfilms.com/sections/reviews/charade.html | url-status = dead }}</ref> ==Синопсис== Еден човек е исфрлен од [[воз]]от, а кога [[полиција]]та ја контактира неговата сопруга, таа не знае ништо за него, па дури ни неговото вистинско име. Неа ја бркаат четворица мажи и секој од нив тврди дека нејзиниот сопруг поседува голем износ [[пари]] кои му припаѓаат на секого од нив. Ако тој не ги предаде парите, може да биде во животна опасност... == Надворешни врски == {{Commons|Charade|Шарада}} {{wikiquote|Charade|Шарада}} * {{imdb title|id=0056923|title=Шарада}} * [http://www.thevoiceofreason.com/2005/Serial/Charade/index.html Шарада како серијал од 21 епизода - бесплатно за гледање и симнување] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070531193955/http://www.thevoiceofreason.com/2005/Serial/Charade/index.html |date=2007-05-31 }} == Наводи == {{наводи}} {{Одри Хепберн}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1963 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Трилери]] [[Категорија:Филмови на Стенли Донен]] [[Категорија:Филмови со Кери Грант]] [[Категорија:Филмови со Одри Хепберн]] [[Категорија:Филмови со Волтер Матау,]] [[Категорија:Филмови со Џејмс Кобурн]] ottchav2u4canwgycv87x7mh9cikdsf 0 27956 5588148 5233974 2026-07-06T16:18:56Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588148 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм |name = Час за децата |image = The_childrens_hour_poster.jpg |caption = Оригинален филмски постер |director = [[Вилијам Вајлер]] |producer = '''Помошен продуцент:'''<br />Роберт Вајлер<br />'''Продуцент:'''<br />[[Вилијам Вајлер]] |writer = '''Драма:'''<br />[[Лилиан Хелман]]<br />'''Адаптација:'''<br />[[Лилиан Хелман]]<br />'''Сценарио:'''<br />[[Џон Мајкл Хејс]] |starring = [[Одри Хепберн]]<br />[[Ширли Меклејн]]<br />[[Џејмс Гарнер]]<br /> |music = Алекс Норт |cinematography = [[Франц Планер]] |editing = Роберт Свинк |distributor = [[RKO Radio Pictures]] |released = [[19 декември]] [[1961]] |runtime = 107 минути | gross = $3 милиони {{sfn|Balio|1987|p=171}} или $1.8 милиони <ref>{{cite magazine|url=https://archive.org/details/variety-1963-01/page/n69/mode/2up?q=1963|title=Big Rental Pictures of 1962|magazine=Variety|date=January 9, 1963|page=13|issn=0042-2738}}</ref> |country = {{САД}} |language = [[Англиски јазик|Англиски]] |budget = [[Долар|$]] 3,600,000 |imdb_id = 0054743 |amg_id = 1:9300 |}} '''''Час за децата''''' е филмска адаптација од [[1961]] година на истоимената [[драма]] напишана од [[Лилиан Хелман]]. Режирана е од [[Вилијам Вајлер]] а глумат [[Одри Хепберн]], [[Ширли Меклејн]] и [[Џејмс Гарнер]]. == Кратка содржина == {{spoiler}} Марта Доби (Ширли МекЛејн) и Керен Рајт (Одри Хепберн), кои се запознале кога имале седумнаесет години, поседуваат училиште за девојки. Керен е свршена за Џо (Џејмс Гарнер), доктор, со кого конечно, откако [[училиште]]то почнува да прави [[профит]], закажуваат ден за свадба. Но токму тогаш, Марта станува љубоморна. Откако наслушнува низа расправии, едно одмаздољубиво девојче Мери почнува да шири гласини дека двете жени се во афера. Животот на Марта и Керен е уништен, затоа што родителите ги земаат девојките дома, училиштето се затвора, а Џо почнува да се прашува за вистинскиот однос меѓу нив. {{endspoiler}} == Награди и номинации == Филмот е номиниран за пет „[[оскар]]и“ и за три „[[Златен глобус|златни глобуси]]“ во [[1962]] година. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{imdb title|0054743|title=Час за децата}} * [https://web.archive.org/web/20121201070342/http://www.afterellen.com/node/4494 Рецензија на After Ellen.com] {{Одри Хепберн}} [[Категорија:Филмови од 1961 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови со Одри Хепберн]] [[Категорија:Филмови со Ширли Меклејн]] [[Категорија:Филмови со Џејмс Гарнер]] hoo4083sgivfxfh3vu96j11n73ak6ht 0 29169 5588191 5525325 2026-07-06T18:11:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588191 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Јадење|име=Чоколадо|слика=Chocolate02.png|опис=Крем и коцки чоколадо|земја=Јужна и Средна Америка|година=Од 14 век п.н.е и 11 век п.н.е ([[потекло на чоколадото, одгледувањето какао]])|творци=Старите народи на Јужна Америка|температура=топло или ладно|главни_состојки=какао|изворно_име=xocoatl|изворно_име_јазик=}} '''Чоколада''' или '''чоколадо''' — смеса во вид на маса од [[какао]], [[путер]], [[шеќер]] или одделна табла од таа смеса<ref>{{ДРМЈ|Чоколада}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Чоколадо}}</ref>. Чоколадото опфаќа голем број на сурови и обработени хранливи производи што имаат потекло од семето на тропското [[какао]] дрво. Тоа е честа состојка на многу видови на слаткарски производи како што се чоколадните плочки (најпознати едноставно како ''чоколадо''), малите чоколатца, сладолед, колачи, торти, пити, чоколаден мус (крем) и други десерти. Тоа е една од најпопуларните (или најпрепознатливите) вкусови во светот. Чоколадото се користело кај [[Средна Америка|средноамериканските]] цивилизации, односно се користело семето од какао дрвото Theobroma, кое било одгледувано од многу цивилизации од времето пред [[Колумбо]] како што се [[Маи]]те и [[Ацтеки]]те. Семето било основа кое измешано со вода се користело како основна компонента за разни напитоци, како слатки така и горчливи, кои биле наменети за најплеменитите луѓе и свештениците. Чоколадото се прави со ферментирано и печено семе земено од мешунката на тропското какао дрво ''[[Какао|Theobroma caca]]<nowiki/>o'', кое потекнувало од ниските предели на [[Јужна Америка]], [[Средна Америка]] и [[Мексико]], но сега се одгледува во сите тропски предели. Семето има интензивен горчлив вкус. Крајните производи се познати како „чоколада“ или „какао“. Денес, под поимот „чоколадо“ најчесто се подразбираат чоколадните плочки направени како комбинација од семе на какао, масти, шеќер и други состојки кои имаат точка на топење малку помала од телесната температура. Содржи и [[алкалоид]]и како што се [[теобромин]] и [[фенетиламин]] и има многубројни физиолошки ефекти на телото (се поврзува со нивото на [[серотонин]] во мозокот). Чоколадото често се произведува во мали калапи во форма на правоаголници, животни, луѓе или објекти кои служат за славење на некои фестивали ширум светот. На пример, постојат калапи во форма на [[зајак|зајаци]] или [[јајце|јајца]] за [[Велигден]], парички за [[Ханука]], Св. Никола (или [[Дедо Мраз]]) за [[Божиќ]] и срца за [[Ден на вљубените|Денот на вљубените]]. Чоколадото може да се прави и во вид на напиток наречен ''какао'' или ''[[топло чоколадо]]'', кое потекнува од [[Маите]] и [[Ацтеките]]. == Историја == {{Главна|Историја на чоколадото}} Историјата на чоколадото запонува во Средна Америка. Чоколадото, ферментираните, печените и мелени зрна од какаото Теоброма може да се најдат во Мокаја и кај други луѓе од пред-Олмек, со докази за постоење на какао напитоци уште од 1900 години п.н.е. Потеклото на зборот „чоколадо“ најверојатно доаѓа од јазикот на [[Ацтеки]]те, [[наватл]] и во македонскиот јазик влегол преку шпанскиот. Одгледувањето, користењето и културната обработка на [[какао]]то одамна било распространето во Средна Америка. Во археолошките наоаѓалишта, кои датираат од Раниот формативен период (1900-900 г. п.н.е.) биле пронајдени керамички садови со остатоци од подготовка на [[какао]] напитоци. На пример, еден таков сад кој бил најден во археолошкото наоаѓалиште кај Олмек, на Брегот на заливот во [[Веракрус]], [[Мексико]], ја покажува подготовката на какао уште од 1750 година п.н.е. На брегот на Тихиот Океан во Чијапас, Мексико, археолошкото наоаѓалиште Мокаја има докази за какао напитоци, кои датираат уште порано, од 1900 година п.н.е. [[Маи]]те и нивните предци во [[Средна Америка]] го земале дрвото од прашумите и го одгледувале во нивните дворови, каде ги собирале ги печеле и ги мелеле претворајќи ги во смеса. Европејците го засладувале додавајќи шеќер и млеко, за да направат цврсто чоколадо создавајќи ја современата [[чоколадна табла]]. Иако потеклото на какаото е од Америка, денеска [[Западна Африка]] произведува речиси две третини од какаото во светот, а [[Брег на Слоновата Коска|Брегот на Слоновата Коска]] произведува околу половина од тоа. Денеска чоколадото е еден од најпознатите и најпрепознатливите вкусови во светот. Постојат многу јадења кои содржат чоколадо како што се: [[Чоколадна табла|табли од чоколадо]], бонбони, [[сладолед]], колачиња, пити, [[Чоколаден крем|чоколадна крема]], [[Топло чоколадо|напитоци]] и други [[десерт]]и. == Етимологија == [[Именка|Именката од]] [[Род (граматика)|машки]] род ''чоколадо'' е позајмица <ref name="Académie">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnrtl.fr/lexicographie/chocolat/0|title=CHOCOLAT : Définition de CHOCOLAT|work=www.cnrtl.fr|accessdate=2022-01-16}}</ref><ref name="TLFI">Alain Rey (dir.), Marianne Tomi, Tristan Hordé et Chantal Tanet, , Paris, Dictionnaires Le Robert, 2010 (<abbr>réimpr.</abbr> 2011), <abbr>4e</abbr> <abbr>éd.</abbr> (<abbr>1re</abbr> <abbr>éd.</abbr> 1992), 1 vol., <abbr>XIX</abbr>-2614 <abbr>p.</abbr>, 29 <abbr>cm</abbr> (<nowiki>ISBN 978-2-84902-646-5</nowiki> et 978-2-84902-997-8, EAN 9782849026465, OCLC 757427895, notice BnF <abbr>no</abbr> FRBNF42302246, SUDOC 147764122, lire en ligne [archive])</ref> од [[Шпански јазик|шпанското]] ''{{Јаз|es|[[wikt:chocolate#es|chocolate]]}}'' <ref name="Académie" /><ref name="TLFI" /><ref name="Rey">{{Наведена мрежна страница|url=https://fr.wikipedia.org/wiki/Dictionnaire_historique_de_la_langue_fran%C3%A7aise|title=chocolat|language=fr}} dans {{Наведена книга|url=|title=Dictionnaire historique de la langue française|last=Rey|first=Alain|last2=Tomi|first2=Marianne|last3=Hordé|first3=Tristan|last4=Tanet|first4=Chantal|publisher=[[Dictionnaires Le Robert]]|year=2010|isbn=978-2-84902-646-5|location=Paris|pages=1 vol., XIX-2614|language=fr|format=|oclc=757427895|access-date=3 février 2017|orig-year=1992}}</ref><ref name="Larousse">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/chocolat/15562|title=chocolat|language=fr}} dans le [[Малата Ларус|''Dictionnaire de français'', en ligne]] sur le site des [[Изданија Larousse|éditions Larousse]] [consulté le {{Безпрелом|3 février}} 2018].</ref>, именка од машки род применета во {{Датум|1580}} од страна на Франциско Ернандес<ref name="TLFI" /> кој пак и самиот ја позајмил <ref name="TLFI" /><ref name="Rey" /> од [[Ацтечки јазик|нахуатл]] <ref name="Académie" /> и е комбинација од зборовите {{Јаз|nah|''xocolli''}} (кисело <ref name="HERENCIA">{{Наведена книга|title=Herencia cultural del mundo nahuatl|last=Brigita Leander|publisher=SepSetentas|year=1972|isbn=|location=Mexique|language=es|format=poche}}</ref><ref name="ESTVIDEO">[http://sites.estvideo.net/malinal/ch/nahuatlCHO.html#CHOCOLATL « Dictionnaire nahuatl »] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071114141846/http://sites.estvideo.net/malinal/ch/nahuatlCHO.html#CHOCOLATL |date=2007-11-14 }}, consulté le 10 février 2009.</ref> или горчлив<ref name="ETYMONLINE">{{En}} [http://www.etymonline.com/index.php?search=Chocolate&searchmode=none « Online Etymological Dictionary »], consulté le 10 février 2009.</ref>) и {{Јаз|nah|''atl''}} (што значи "вода")<ref name="HERENCIA" /><ref name="ESTVIDEO" /><ref name="ETYMONLINE" />. [[Ацтеки|Ацтеките ја]] поврзувале чоколадата со [[Ксочикецал]], божицата на [[плодност]]а. [[Маи]]те исто така го поврзувале со нивниот бог на плодноста. == Историја == === Потекло === [[Податотека:Fèves et cabosses de cacao.JPG|мини|Мешунки од [[Какао|дрвото какао]]. Музеј на чоколадото во [[Бриж]].]] Според легендата во книгата на Маите, ''[[Попол Вух]]'', откривањето на чоколадата им ја припишува на боговите. Во легендата, на јунакот Хун Хунафу, господарите на [[Шибалба]] му ја пресекле главата и го обесиле на мртво дрво од кое потоа на чудесен начин се родил [[дрво калабаш|калабаш -]] плод наречен какао. Од главата капнало на раката на една млада девојка од Ксибалба, подземјето на Маите и таа магично зачнала. Ова е причината зошто народот на Маите го користи чоколадото како увертира за [[брак]]от. Какаото се користи и за прочистување на малите деца на Маите за време на церемонијата. Слично на тоа, покојникот е придружен со какао за неговото патување до задгробниот живот. [[Податотека:Cacao-pod-k4636-14.jpg|мини|Дел од мешунка од какао што ги прикажува зрната опкружени со слуз.]] По потекло од тропските рамнини [[Јужна Америка|на Јужна]] и [[Средна Америка|Централна]] Америка, [[Какао|дрвото какао]], кое ги произведува зрната какао, се одгледува најмалку три милениуми во овој регион и во денешно [[Мексико]]. Во ноември 2007 година, археолозите тврделе дека ги пронашле најраните докази за употреба на зрната, помеѓу 1100 и 1400 пред н.е <ref name="alc">{{En}} [http://www.museum.upenn.edu/new/news/fullrelease.php?which=306 « New Chemical Analyses Take Confirmation Back 500 Years and Reveal that the Impetus for Cacao Cultivation was an Alcoholic Beverage »] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071202095415/http://www.museum.upenn.edu/new/news/fullrelease.php?which=306 |date=2007-12-02 }}, ''Penn Museum'', consulté le 13 novembre 2007.</ref>: хемиската анализа на остатоците од садовите пронајдени на местото на ископување на Пуерто Ескондидо ([[Хондурас]]) покажала дека во тоа време, [[Слузница|слузта]] околу гравот се користела за правење ферментиран пијалак. Пронајдокот на безалкохолниот чоколаден пијалак направен од мнозинството [[Мезоамерика|средноамерикански]] народи (вклучувајќи ги [[Мајанска цивилизација|Маите]] и [[Ацтеки]]те ) бил подоцна; овој пијалак веројатно се конзумирал на јавни церемонии или други ритуали<ref>{{Наведена книга|title=The Cambridge World History of Food|last=Kenneth F. Kiple|last2=Murdo J. MacLeod|date=2000|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-40214-X|volume=1|location=Cambridge|page=636.|chapter=Cacao}}</ref>. Чоколадото бил луксузен производ низ цела [[Мезоамерика|Средна Америка]] во времето [[Претколумбовска Америка|на предколумбиската цивилизација,]] а зрната какао често се користеле како [[валута]]<ref>{{En}} [http://www.mythinglinks.org/ip~cacao.html « THE LORE & HISTORY OF CHOCOLATE in Latin Americq »], consulté le 10 juillet 2009.</ref> за размена, плаќање даноци и купување робови уште во 1000 година п.н.е. Маите не користеле метални [[пари]]. Кога не се [[Замена|разменувале со]] тутун, пченка и облека, тие користеле ткаенина, зелени камења и сушено ферментирано зрно какао како валута <ref name="Science2018JRL">Joshua Rapp Learn (2018) [http://www.sciencemag.org/news/2018/06/maya-civilization-used-chocolate-money ''The Maya civilization used chocolate as money''], Science News, 27 juin 2018</ref>. Некои дури се прашуваат дали губењето на овој ресурс за време на голема суша изиграло улога во падот на цивилизацијата на Маите. Сметките на шпанските колонисти од XVI век век покажуваат дека самите доселеници ги плаќале работниците со зрна какао од Маите<ref name="Science2018JRL" />. [[Податотека:Ca' Rezzonico - La cioccolata del mattino - Pietro Longhi.jpg|мини|''Утринска чоколада'', слика од [[Пјетро Лонги]], 1775-1780.]] [[Ацтеки|Ацтеките ја]] поврзувале чоколадата со [[Ксочикецал]], божицата на [[плодност]]а. Тие веруваат дека ''xocoatl'' помага во борбата против [[Замор (физиологија)|заморот]], а ова верување најверојатно произлегува од [[Теобромин|содржината на теобромин во производот.]] Тие го мешале со зачини и го конзумирале како како ладен пијалак<ref>{{Наведена книга|title=Le Chocolat|last=Katherine Khodorowsky|last2=Hervé Robert|publisher=Le Cavalier Bleu|year=2004|isbn=|page=41-42}}</ref> Првата комерцијална експедиција за Европа (помеѓу [[Веракрус (Веракрус)|Веракрус]] и [[Севиља]]) веројатно датира од 1585 година. Чоколадото тогаш сè уште се служи како пијалак, но Европејците додавале [[шеќер]] и [[Млеко|млеко за]] да ја неутрализираат природната горчина; тие го замени [[Чили пиперка|чилито]] со [[ванила]]. За да се справат со големата побарувачка за овој нов пијалак, шпанските војски почнале да ги [[Ропство|поробуваат]] [[Мезоамерика|луѓето од Средна Америка за]] да произведуваат какао<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archive.fieldmuseum.org/chocolate/history_european3.html|title=« Chocolate: A European Sweet - 1521—1600 - Obtaining Cacao »|language=en|accessdate=2013-03-25}}, ''Field Museum'', consulté le 2 juin 2008.</ref> Сепак, овој увезен производ бил многу скап, само членовите на кралското семејство и благородниците можеле да го пијат<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archive.fieldmuseum.org/chocolate/history_european5.html|title=Chocolate: A European Sweet 1521-1600 - Using Chocolate|language=en|accessdate=2013-03-25}}, ''Field Museum'', consulté le 2 juin 2008.</ref>. Истовремено, ситуацијата во [[Кралство Англија|Англија]] била поинаква. Таму секој со доволно пари можел да го купи<ref name="ten">{{En}} Justin Kerr, {{Наведена мрежна страница|url=http://archive.fieldmuseum.org/chocolate/history_european10.html|title=Chocolate: A European Sweet - 1600-1750 - Using Chocolate|accessdate=2013-03-25}}, ''Field Museum'', consulté le 2 juin 2008.</ref>. Во [[Лондон]], првата [[Чоколатерија|фабрика за чоколади]] била отворена во 1657 година <ref name="ten" /><ref name="choco10">Tristan Gaston-Breton, [https://www.lesechos.fr/info/industrie/300280866.htm « Joseph Fry et le chocolat en tablette »] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100626042905/http://www.lesechos.fr/info/industrie/300280866.htm |date=2010-06-26 }}, [[Les Échos]], 17 juillet 2008, consulté le 28 février 2009.</ref>. Во 1689 година, еминентниот лекар и колекционер [[Ханс Слоун]] развил пијалак од млечна чоколада во [[Јамајка]], кој првично го користеле [[Аптекарство|аптекарите]], но подоцна им го продал на браќата [[Кедбери]]<ref>{{En}} [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/projects/sloane-herbarium/hanssloane.htm « About Hans Sloane »], ''National History Museum'', consulté le 8 juin 2008.</ref>. Неколку векови, во Европа и Јужна Америка, [[какаово зрно|зрната какао]] биле користени за лекување на [[Пролив|дијареја]]<ref>{{En}} [http://www.eurekalert.org/pub_releases/2005-09/chr-dch092905.php « Dark chocolate helps diarrhea »] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090406030749/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2005-09/chr-dch092905.php |date=2009-04-06 }}, ''Children's Hospital & Research Center at Oakland'', consulté le 2 mai 2007.</ref> (видете го делот Други придобивки ). === Развој на чоколадната индустрија === Неколку векови, начинот на правење чоколадо останал непроменет. Во [[1700-ти]]те, се користеле механичките [[мелница|мелници]] за извлекување на [[Какаово масло|путерот од какао]], кој помага да се создаде тврдото чоколадо<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archive.fieldmuseum.org/chocolate/history_contemp4.html|title=Chocolate: A Contemporary Confection 1750—1910 - Making Chocolate|language=en|accessdate=2013-03-25}}, ''Field Museum'', consulté le 2 juin 2008.</ref>. Дури со доаѓањето на [[Индустриска револуција|индустриската револуција,]] овие мелници биле користени во поголем обем. Малку по малку, компаниите го промовирале овој нов изум за да продаваат чоколада во формите што ги знаеме денес <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archive.fieldmuseum.org/chocolate/history_contemp5.html|title=« Chocolate: A Contemporary Confection 1750—1910 - Using Chocolate »|language=en|accessdate=2013-03-25}}, ''Field Museum'', consulté le 2 juin 2008.</ref>. Кога се произвеле новите машини, луѓето почнале да консумираат чоколадо ширум светот<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archive.fieldmuseum.org/chocolate/history_contemp6.html|title=Chocolate: A Contemporary Confection 1910—Today - Today's Global Treat|language=en|accessdate=2013-03-25}}, ''Field Museum'', consulté le 2 juin 2008.</ref>.[[Податотека:Chocolate.jpg|250px|thumb|right|Чоколадото најчесто се наоѓа во [[Темно чоколадо|црна]], [[Млечно чоколадо|млечна]] или бела варијанта.]] == Видови чоколадо== Чоколадото е достапно во повеќе видови. Различни форми и вкусови на чоколадото се произведени со мешање на различни количини на различни состојки. === Трите големи видови === * [[Темно чоколадо|Темното чоколадо]], исто така наречено и горчливо чоколадо, е чоколадо во вистинска смисла на зборот. Тоа е мешавина од [[какао]] и [[шеќер]] која мора да содржи најмалку 35% какао. Количината на употребениот шеќер зависи од горчината на сортата на употребеното какао. За чоколадни колачи, чоколадото што се користи честопати содржи помеѓу {{Безпрелом|52 et 64 %}} какао. За дегустација, честопати од {{Безпрелом|70 à 85 %}} какао. * [[Млечна чоколада|Млечното чоколадо]] е чоколадо кое се добива со додавање млеко во [[Млеко во прав|прав]] [[згуснато млеко|или кондензирано млеко]] . [[Соединети Американски Држави|Американскиот]] закон бара минимална концентрација од 10% какао <ref name="FDA">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?CFRPart=163 |title=Food and Drug Administration |accessdate=2022-01-16 |archive-date=2011-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110529142730/http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?CFRPart=163 |url-status=dead }}</ref>. [[Европска Унија|Европските]] и [[Швајцарија|швајцарските]] регулативи укажуваат на минимум 25% какао <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.admin.ch/ch/f/rs/817_022_101/app5.html|title=Annexe 5 de l'ordonnance du DFI sur les sucres, les denrées alimentaires sucrées et les produits à base de cacao|last=Les autorités fédérales de la Confédération suisse|accessdate=16 décembre 2008|archive-date=2011-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110114143743/http://www.admin.ch/ch/f/rs/817_022_101/app5.html|url-status=dead}}</ref>. Калорично е исто како темното чоколадо. Има помалку масти, но повеќе шеќери. Обично содржи околу 30% какао . Сепак, во некои луксузни брендови можете да најдете млечни чоколади со 45% какао или повеќе <ref>{{En}} [https://www.beschlechocolatier.com/publish/beschle/global/en/index/guide/tablets.itemdetail.Product.L2V0Yy9iZXNjaGxlL3Byb2R1Y3RzL21hc3Rlci9lbi9yZXBvc2l0b3J5L3Byb2R1Y3RzL3RhYmxldHMvZ3JhbmRfY3J1X2NyaW9sbG8=.html Beschle Grand Cru Criollo Maracaibo (49 %)]{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cluizel.com/fr/grandes-teneurs-cacao/grand-lait-/5/41.html |title=Grand lait 45 % |accessdate=2022-01-16 |archive-date=2010-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100901184111/http://www.cluizel.com/fr/grandes-teneurs-cacao/grand-lait-/5/41.html |url-status=dead }}</ref>. Млечното чоколадо ја измислил [[Даниел Петер]] <ref>{{cite web | url=http://www.swissworld.org/fr/population/portraits_de_chocolatiers/daniel_peter/ | title=About Switzerland | accessdate=2022-01-16 | archive-date=2012-11-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121125072142/http://www.swissworld.org/fr/population/portraits_de_chocolatiers/daniel_peter/ | url-status=dead }}</ref> . * [[Бело чоколадо|Белото чоколадао]] е препарат направен од [[Какаово масло|какао путер]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.camerdish.com/recipes/chocolat-blanc/|title=Chocolat blanc|last=[[Camerdish]]|accessdate=21 avril 2021|archive-date=2022-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117002114/https://www.camerdish.com/recipes/chocolat-blanc/|url-status=dead}}</ref>, со додаден шеќер, млеко и арома. Тоа не е секогаш дефинирано како чоколадо затоа што правната рамка<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGIARTI000006221765/2003-08-03/|title=Décret n°2003-702 du 29 juillet 2003 modifiant le décret n° 76-692 du 13 juillet 1976 pris pour l'application de la loi du 1er août 1905 sur la répression des fraudes dans la vente des marchandises et des falsifications des denrées alimentaires en ce qui concerne les produits de cacao et de chocolat destinés à l'alimentation humaine. - Légifrance|accessdate=2021-02-24}}</ref> генерално одредува количество цврсти материи од какао (содржани во какао пастата) покрај минималното количество какао путер за да има корист од ознаката.„чоколадо“. Затоа, белото чоколадо не спаѓа во оваа рамка бидејќи е целосно лишено од цврсти материи од какао. Сепак, широко се користи во [[Кондиторски производи|слаткарството]] заради контрастот на боите. [[Податотека:Chocolat C1.JPG|мини|234x234пкс|Чоколади]] Други вкусови можат да се добијат со менување на времетраењето и на температурата за време на печењето на зрната.[[Податотека:MBar 700.jpg|мини|Чоколадна табла]] * [[Чоколадо за готвење]], исто така познато како „горчливо“, “незасладено чоколадо“ е чист чоколаден ликвид помешан со некоја форма на масти за да се добие цврста субстанца. Чисти, печени какао зрна даваат вкус на чисто чоколадо. Со додавањето на шеќер, се употребува како основа за торти и колачи. * [[Чоколаден прелив]] е термин којшто се користи за чоколадо богато со какао путер. Тоа е чоколадо што го користат чоколадарите и слаткарите како суровина. Може да биде темно или млечно, но содржи најмалку 32% од какао путер, што го прави многу течно за да се постигне потенок слој од класичен слој. Популарните брендови на вакви преливи кои ги користат професионални готвачи и често се продаваат во гастрономски специјални продавници за храна се следниве: Valrhona, Felchlin, Lindt & Sprüngli, Scharffen Berger, Cacao Barry, Callebaut, и Guittard. Овие чоколади содржат голем процент на какао. *Хершеј млечното чоколадо е многу популарно во [[Северна Америка]]. Било направено од Милтон С. Хершеј, основач на Хершеј Компанијата. Процесот е деловна тајна, но експертите шпекулираат дека млекото е делумно липолизирано, произведува маслена киселина, што го ослободува млекото од понатамошна ферментација. Ова соединение му дава на производот одредена киселина, на која американската јавност е навикната, до тој степен што и другите производители сега самите додаваат маслена киселина на нивните млечни чоколади. * * ''Какаото во прав'' се користи за готвење, а и за пиење со додавање на млеко и на шеќер. Постојат два вида на незасладено какао во прав: природно какао (произведен преку [[Брома процес]]от) и [[Холандско преработено какао|холандскиот процес за какао]]. И двата се направени преку толчење на делумно обезмастениот чоколаден ликвид и со отстранувањена речиси целиот какао путер; холандскиот процес за какаото дополнително се обработува со алкали за да се неутрализира природната киселост. Природното какао е светло по боја и кисело со силен чоколаден вкус. Природното чоколадо најчесто се користи во рецепти каде што се користи сода бикарбона (печиво); бидејќи содата е алкална, комбинирајќи го со природното какао што му овозможува на тестото да се зголеми за време на печењето. Холандското какао е малку побогато во вкус, со подлабока и потопла боја отколку природното какао. Холандскиот процес на какаото често се користи за чоколадни пијалаци како што е топлото чоколадо, поради неговата лестотија за мешање со течности. Сепак, холандската обработка ги уништува поголемиот дел на вкусови коишто се присутни во какаото. Во [[2005]] година, Хершеј го прекинал нивниот чист процес на какао со европски стил и го заменил со специјално темно, мешавина од природно и какао по холандска обработка. * [[Шеќерна табла|Чоколадна шеќерна табла]] е технички термин за комбинацијата од какао со растителна маст, обично тропски масти и/ или хидрогенизирани масти, како замена на какао путерот. Тоа често се користи за чоколадни премачкувања. Во многу земји тоа законски не може да се нарече „чоколадо“. * Сурово чоколадо е чоколадо коешто не е обработено, или измешано со други состојки. Се продава во земјите со поголема потеба на чоколадо, а во многу помал степен во другите земји, и често се промовира како здраво. *Чоколадото без додаден шеќер порасна за 30% во волумен годишно помеѓу 2002 и 2006 година. Се прави или со екстракција на шеќерот, или со замена на [[сахароза]]та со [[малтитол]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://biblioisipca.free.fr/pieces%20jointes/Alimentaire%2005-2008.pdf|title=Revue de presse ISIPCA, avril 2008|format=pdf}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Вкусовите, како што се [[нане]], [[ванила]], чоколадо, [[кафе]], [[портокал]] или [[јагода]], понекогаш се додаваат на чоколадото во кремаста форма или во многу мали парчиња. Чоколадите често содржат додадени состојки, како што се: [[кикирики]], [[ореви]], [[овошје]], [[карамела]], и крцкав [[ориз]]. Парчињата чоколадо, во различни вкусови, понекогаш се додаваат и во [[житарици]]те или [[сладолед]]от. == Хемиски состав и хранлива вредност == Чоколадото содржи: * [[јаглехидрат]]и, висока содржина на шеќер во неговиот состав; * [[липид]]и, особено [[стеаринска киселина]] во путерот од какао; * [[теобромин]] (2-2,2% од тежината на какаото во прав), [[Алкалоид|горчлив алкалоид]] од [[Метилксантин|фамилијата метилксантин]] (фамилија која вклучува и [[кофеин]] или [[теофилин]] ), главниот алкалоид содржан во какаото и чоколадото <ref name="chocoxanthine">{{Наведено списание|last=Matissek|first=R.|year=1997|title=Evaluation of xanthine derivatives in chocolate: nutritional and chemical aspects|url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=2861730|journal=European Food Research and Technology|language=en|volume=205|issue=3|page=175–184|access-date=2022-01-16|archive-date=2011-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110815202124/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=2861730|url-status=dead}}</ref>; * [[флавоноид]]и ( [[катехин]] и [[епикатехин]] ) (сп. [[Антиоксиданси|антиоксиданс]] ); * [[фенилетиламин]] (ПЕА), 0,4 до 6,6 microgramme на грам чоколадо. Тоа е [[Ендогени|ендоген]] [[алкалоид]] понекогаш опишан како ''љубовна соединение'' <ref>{{Наведена книга|title=The chemistry of love|last=Liebowitz|first=Michael R.|publisher=Little, Brown|year=1983|isbn=978-0-316-52430-8|location=Boston|language=en|lccn=82020866}}</ref> која брзо се метаболизира од [[Моноамин оксидаза|моноамин оксидаза-]] Б и не стигнува до [[мозок]]от во значителни количини.; * [[витамин А]], [[Витамин Б12|Б12]], [[Витамин Д|Д]], [[Витамин Е|Е]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.barry-callebaut.com/1562|title=Chocolate and health|publisher=[[Barry Callebaut]]|language=en|accessdate=16 mai 2009}}</ref>; * [[триптофан]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vitamins-supplements.org/amino-acids/tryptophan.php|title=Vitamins & health supplements guide|language=en|accessdate=2022-01-16|archive-date=2011-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110621113620/http://www.vitamins-supplements.org/amino-acids/tryptophan.php|url-status=dead}}</ref>, една од [[Неопходна аминокиселина|неопходните аминокиселини]], претходник на [[серотонин]]; * [[кофеин]] (0,6-0,8%) <ref name="chocoxanthine" /><ref>{{Наведено списание|last=Ashihara|first=Hiroshi|last2=Sano|first2=Hiroshi|last3=Crozier|first3=Alan|year=2008|title=Caffeine and related purine alkaloids : Biosynthesis, catabolism, function and genetic engineering|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/B6TH7-4RCW7WP-1/2/48370b6c2717b11c86549153c7678352|journal=Phytochemistry|language=en|volume=69|issue=4|page=841-856|doi=10.1016/j.phytochem.2007.10.029|issn=0031-9422|access-date=28 janvier 2009}}</ref>; * и [[теофилин]], присутен само во многу мали количини. Чоколадото е благ стимуланс за луѓето, главно поради присуството на [[теобромин]] <ref>{{Наведено списание|last=Smit HJ, Gaffan EA, Rogers PJ|year=2004|title=Methylxanthines are the psycho-pharmacologically active constituents of chocolate|journal=Psychopharmacology|language=en|volume=176|issue=3-4|page=412–9|doi=10.1007/s00213-004-1898-3|pmid=15549276}}</ref>. Дополнително содржи [[магнезиум]], [[фосфор]], [[калиум]] и [[железо]] <ref name="Bruinsma">{{Наведено списание|last=Bruinsma|first=Kristen|last2=Taren|first2=Douglas L.|year=1999|title=Chocolate : Food or Drug?|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/B758G-489Y87G-S/2/c74eb6fc1d96d54f316a407a202fb766|journal=Journal of the American Dietetic Association|language=en|volume=99|issue=10|page=1249-1256|doi=10.1016/S0002-8223(99)00307-7|issn=0002-8223|access-date=28 janvier 2009}}</ref>; 100 гр. млечна чоколада обезбедува една третина од [[препорачан дневен внос|препорачаната дневна доза]] на магнезиум. {| class="wikitable centre" |+100 гр. темно чоколадо содржи : ! scope="col" |Елемент ! scope="col" |Квантитет во грамови |- |[[Јаглехидрат]]и |54 |- |[[Липид]]и |27 |- |[[Прехранбени влакна|Влакна]] |9 |- |[[Белковински домен|Белковини]] |6 |- |[[Вода]] |1 |} {| class="wikitable centre" |+Минерали во форма на јони на 100 g чоколадо ! scope="col" |Минерали ! scope="col" |Квантитет ! scope="col" |Потреба на ден |- |[[Калиум]] |400 мг |2–3 g |- |[[Магнезиум]] |300 мг |300–400 мг |- |[[Фосфор]] |280 мг} |1 гр |- |[[Хлор]] |100 мг |3–5 гр |- |[[Калциум]] |100 мг |1 гр |- |[[Натриум]] |12 мг |2–3 гр |- |[[Железо]] |3 мг |15 мг |- |[[Бакар]] |1 мг |1,5 мг |- |[[Никел]] |0.26 мг |0,2–0,5 мг |- |[[Цинк]] |0.2 мг |15 мг |- |[[Флуор]] |0.05 мг |1 мг |- |[[Јод]] |0.005 мг |0.2 мг |} Чоколадните производи, поради бројните корисни материи што ги содржат, наоѓаат богата примена во здравата исхрана. Така, се смета дека чоколадата помага во ослободувањето на серотонинот во [[мозок]]от, кој уште е познат и како „[[хормон]] на среќата“ и влијае врз доброто расположение. Исто така, чоколадото се користи и во терапевтска намена поради присуството на бројни [[минерали]], како: [[фосфор]], [[магнезиум]], [[железо]] и [[калиум]]. Црната чоколада содржи најголемо учество на како (најмалку 50%), а какаото содржи [[теобромин]], кој ја стимулира работата на [[Бубрег|бубрезите]], како и [[кофеин]], што ја стимулира работата на мозокот. Во Ирска и во Италија се правени истражувања кои покажале дека црната чоколада има големо антиоксидансно дејство, т.е. помага во чистењето на [[Организам|организмот]] од [[Слободни радикали|слободните радикали]]. Притоа, истражувањата покажале дека секојдневното внесување црна чоколада ги зголемува [[антиоксиданси]]те во [[крв]]та за 20%. Според докторите од Британскиот национален сервис за здравство, чоколадата помага и во [[кашлица]]та. Во нивната студија од [[2013]] година биле опфатени 200 луѓе до 13 болници, кои имале тешки кашлици. Тие примале теобромин двапати на ден (дозата била 1.000 [[милиграм]]и), во текот на 14 дена. Првичните резултати покажале дека 60% од болните имале големо подобрување, а штом завршил третманот, симптомите на кашлица се вратиле.<ref>„И црното чоколадо може да ја победи депресијата“, ''Дневник'', година XIX, број 5673, петок, 23 јануари 2015, стр. 32.</ref> [[Податотека:Sucre New Orleans Chocolate Counter 2009.jpg|мини|Продажба на чоколади во специјализирана продавница]] === Конзумација === Чоколадото се конзумира на [[температура]] од околу 20&nbsp;°C. Тоа е производ кој не поднесува температурни варијации бидејќи предизвикуваат топење или побелување (поради акумулација на шеќер или какао путер на површината). Исто така, треба да се чува подалеку од мириси поради неговата висока содржина на масти. Може да се конзумира како [[пијалак]] (обично со [[млеко]] ), во табли, во парчиња со големина на залак (како бонбоњера ) и во многу други форми. Одлично оди со [[Алкохолен пијалак|жестоки пијалаци]] и [[Јатка (храна)|сушено овошје]] . == Светска потрошувачка == Светската потрошувачка во 2003/2004 година на какао (т.е. какаото содржано во сите чоколадни производи) била приближно 0,57 килограм по лице или 1,03 кг/лице без [[Народна Република Кина|Кина]], [[Индија]] и [[Индонезија]] чии големи популации имаат непропорционално влијание врз статистиката. Сепак, постојат големи регионални варијации: просечната потрошувачка по лице била околу 1,99 во [[Европа]], 1,30 во [[Америка]], 0,12 во [[Азија]] / [[Океанија]] и 0,14 во [[Африка]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icco.org/Attachment.aspx?Id=feb31343|title=Assessment of the movement of global supply and demand|last=ICCO|year=2006|page=32|language=en|accessdate=5 janvier 2009}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Во Европа потрошувачката е поголема во северните и алпските земји, а помала во јужните земји. Водечка земја-потрошувач е [[Швајцарија]] (иако значителен дел, проценета на 20%, или поврзано со туризмот <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.chocosuisse.ch/web/chocosuisse/fr/other_services/booklet.html|title=Brochures Chocologie, PDF en plusieurs langues|last=Chocosuisse|accessdate=2022-01-16|archive-date=2014-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711151917/http://www.chocosuisse.ch/web/chocosuisse/fr/other_services/booklet.html|url-status=dead}}</ref>) со 10,05 кг/лице годишно и по жител, по што следат [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]], [[Германија]] и [[Белгија]] [[Шпанија]], [[Португалија]], [[Словенија]] и [[Полска]] (со 840 гр. годишно по жител) се најниски потрошувачи. За споредба, Кина троши 120 гр. чоколадо годишно и по глава на жител, а [[Соединети Американски Држави|САД]] 5,45 кг/лице <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.caobisco.com/doc_uploads/Charts/consumption_choco.pdf|title=Ranking of Consumption, Chocolate Confectionery|last=CAOBISCO|language=en|format=pdf|accessdate=2 mars 2009|archive-date=2021-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122064543/http://www.caobisco.com/doc_uploads/Charts/consumption_choco.pdf|url-status=dead}}</ref> . Потрошувачката на чоколадо варира во текот на годината со два пика на потрошувачка на [[Божиќ]] (10.1% од продажбата во 2018 година) и на [[Велигден]] (4.4% од продажбата во 2018 година) <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.portail-du-chocolat.fr/guides/chiffres/france |title=Chiffres et statistiques sur le chocolat en France |accessdate=2022-01-16 |archive-date=2022-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220116103314/https://www.portail-du-chocolat.fr/guides/chiffres/france |url-status=dead }}</ref>. Генерално, три главни фактори влијаат на потрошувачката на чоколадо: * навики во исхраната; * економското опкружување; * климата. == Производство и регулативи == Секоја година, ''списанието Candy Industries ги'' наведува најголемите производители на кондиторски и чоколадни производи во светот според нивниот промет. [[Меѓународна организација за какао|Меѓународната организација за какао се]] заснова на оваа листа. Во 2014 година, листата на првите десет производители на чоколада во светот (промет во милиони американски долари) е <ref>{{En}}[http://www.icco.org/about-cocoa/chocolate-industry.html The chocolate industry] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151226220934/http://www.icco.org/about-cocoa/chocolate-industry.html |date=2015-12-26 }}, 23 janvier 2015</ref> следнава: # {{знаме|USA}} Mars: 18 480 # {{знаме|USA}} Mondelez International <small>(Kraft Foods)</small>: 14 350 # {{знаме|Италија}} Ferrero: 10 911 # {{знаме|Швајцарија}} Nestlé: 10 466 # {{знаме|Јапонија}} Meiji Co: 9 818 # {{знаме|USA}} Hershey's: 7 485 # {{знаме|Швајцарија}} Lindt & Sprüngli: 4 022 # {{знаме|Аргентина}} Arcor: 3 500 # {{знаме|Јапонија}} Ezaki Glico: 3 049 # {{знаме|Германија}} August Storck: 2 272 ===Соединети Американски Држави=== Американската администрација за храна и лекови го регулира начинот на именивање и составот на производите од какао: {| class="wikitable" |- ! Производ !! Чоколадна течност !! Млеко !! Шеќер !! Масти од какао !! Млечни масти |- | [[Млечно чоколадо]]|| ≥ 10% || ≥ 12% || || || |- | Слатко чоколадо || ≥ 15% || < 12% || || || |- | Полуслатко или горчливо-слатко [[Темно чоколадо|(темно) чоколадо]]|| ≥ 35% || < 12% || || || |- | [[Бело чоколадо]]|| ≥ 14% || ≤ 55% || ≥ 20% || ≥ 3,5% || |} Во [[март]] [[2007]] година, Здружението на производители на чоколадо, чиишто членови се и „Херсеј“, „[[Нестле]]“, и „Арчер Мидланд“, започнало лобирање на ФДА за ја промени правната дефиниција на чоколадото за да се овозможи замена на „сигурните и соодветните растителни масти и масла“ (вклучувајќи ги и делумно хидрогенизираните растителни масла) за какао путерот во прилог на користење на „каков било засладувачки додаток“ (вклучувајќи и вештачки засладувачи) и [[млеко]]. Во моментов, ФДА не дозволува производот да биде наведен како „чоколадо“ доколку производот содржи некои од овие три состојки. ===Канада=== Легазијацијата на какао и чоколадните производи во [[Канада]] се наоѓа во член 4 од Регулативите за храна и лекови (ФДР), во состав на Законот за храна и лекови (ФДА). Канадската агенција за инспекција на [[храна]] (ЦФИА) е одговорна за администрација и спроведување на ФДР и ФДА (поради тоа што се однесува на храната). {| class="wikitable" |- ! Производ !! Чоколаден путер !! Млеко !! Млечни масти !! Безмасно какако !! Какао |- | [[Млечно чоколадо]]|| ≥ 15% || ≥ 12% || ≥ 3,39% || ≥ 2,5% || ≥ 25% |- | Благо чоколадо || ≥ 18% || < 12% || ≥ 12% || || ≥ 30% |- | Чоколадо, горчливо чоколадо, среднослатко чоколадо или [[темно чоколадо]]|| ≥ 18% || < 5% || ≥ 14% || || ≥ 35% |- | [[Бело чоколадо]]|| ≥ 20% || ≤ 14% || ≥ 3,5% || || |} Употребата на состојките на какао путерот во Канада не е дозволена. Чоколадото што се продава во Канада не може да содржи растителни масти или масла. Единствените благи состојки дозволени во чоколадото во Канада се наведени во членот 8 во Регулативите за храна и лекови. Вештачки засладувачи како аспартам, сукралоза, ацесулфам калиум, и шеќерни алкохоли (сорбитол, малтитол, итн) не се дозволени. ===Европска Унија=== Производите означени како „Семејно млечно чоколадо“ на секое друго место во [[Европска Унија|Европската Унија]] им е дозволено да бидат означени едноставо како „млечно чоколадо“ како во [[Велика Британија]] и [[Ирска]]. {| class="wikitable" |- ! Производ !! Целосно суви какао материи !! Какао путер !! Безмасни какао материи !! Целокупна масленост !! Млечна масленост !! Млечни материи !! Брашно/скроб |- |Чоколадо || ≥ 35% || ≥ 18% || ≥ 14% || || || || |- |[[Чоколаден прелив|Прелив]]|| ≥ 35% || ≥ 31% || ≥ 2,5% || || || || |- |Чоколадни трошки или снегулки || ≥ 32% || ≥ 12% || ≥ 14% || || || || |- |Млечен чоколаден чоколадо || ≥ 25% || || ≥ 2,5% || ≥ 25% || ≥ 3,5% || ≥ 14% || |- |Млечни чоколадни снегулки || ≥ 25% || ≥ 2,5% || ≥ 31% || ≥ 3,5% || ≥ 14% || || |- |Семејно млечно чоколадо || ≥ 20% || || ≥ 2,5% || ≥ 12% || ≥ 3,5% || ≥ 12% || |- |Крем чоколадо || ≥ 20% || || ≥ 2,5% || ≥ 25% || ≥ 5% || ≥ 20% || |- |Обезмастено млечно чоколадо || ≥ 25% || || ≥ 2,5% || ≥ 25% || ≥ 5,5% || ≥ 14% || |- |[[Бело чоколадо]]|| ≥ 25% || || ≥ 2,5% || ≥ 25% || ≤ 1% || ≥ 14% || |- |Чоколадо a la taza || ≥ 20% || || ||≥ 14% || || || |- |Чоколадо познато како a la taza || ≥ 35% || ≥ 18% || ≥ 14% || || || ≤ 8% || |} ===Јапонија=== Во [[Јапонија]], чоколадните материјали и чоколадните производи се класифицирани според една сложена скала: (チョコレート#チョコレートの規格). * Чоколадни материјали: (チョコレート生地 chokorēto kiji?): * Чист чоколаден материјал: (純チョコレート生地 jun-chokorēto kiji?) Какаото содржи, ≥35%, какао путер ≥18%, сахароза ≤55%, лецитин ≤0,5%, без адитиви, освен лецитин и вкус од ванила, без маснотии различни од какао путерот и млечни маснотии, вода ≥3%. * Чист материјал за млечно чоколадо (純ミルクチョコレート生地 jun-miruku chokorēto kiji?) Какаото содржи ≥21%, [[Какаово масло|какао путер]] ≥18%, млечни материи ≥14%, млечни масти ≥3.5%, [[сахароза]] ≤55%, [[лецитин]] ≤0.5%, без адитиви освен лецитин и вкус од [[ванила]], без маснотии од како путер и млечни маснотии, вода ≤3%. * '''Чоколаден материјал''' (チョコレート生地 chokorēto kiji?) Какаото содржи t ≥35%, чоколаден путер ≥18%, вода ≤3%.Исто така е дозволено да се замени млечна материја за содржина од какао: какао ≥21%, како путер ≥18%, во комбинација на материја од млеко и какао ≥35%, млечни масти ≥3%, вода ≤3%. * Материјал за млечно чоколадо (ミルクチョコレート生地 miruku chokorēto kiji?) Какаото содржина ≥21%, какао путер ≥18%, млечни материи ≥14%, млечни масти ≥3%, вода ≤3%. * '''Квази чоколаден материјал''' (準チョコレート生地 jun-chokorēto kiji?) какао содржина ≥15%, какао путер ≥3%, масти ≥18%, вода ≤3%. * Материјал за квази млечно чоколадо (準ミルクチョコレート生地 jun-miruku). Какао содржина ≥7%, какао путер ≥3%, масти ≥18%, млачни материи ≥12.5%, млечни масти ≥2%, вода ≤3%. * '''Чоколадни производи''' (チョコレート製品 chokorēto seihin?): Производите коишто го користат млечното чоколадо или квазимлечното чоколадо како што е погоре опишано се третираат на истиот начин како чоколадо/квази чоколадо. * '''Чоколадо''' (チョコレート chokorēto?) Обработените чоколадни производи се направени од чоколаден материјал или содржат најмалку 60% чоколаден материјал. Обработените чоколадни производи мора да содржат најмалку 40% чоколаден материјал од тежината. Меѓу обработените чоколадни производи, оние коишто содржат најмалку 10% од тежината на кремот и не повеќе од 10% вода може да се наречат сурово чоколадо (生チョコレート nama chokorēto?). * '''Чоколадни слатки''' (チョコレート菓子 chokorēto kashi?) Обработени чоколадни производи коишто содржат помалку од 60% чоколаден материјал. * '''Квази чоколадо''' (準チョコレート jun-chokorēto?). Симболот квази треба официјално да се заокружи. Обработените квази чоколадни производи се направени од квази чоколаден материјал или содржат најмалку 60% квазичоколаден материјал. * '''Квазичоколадни слатки''' (準チョコレート菓子 jun-chokorēto kashi?) Обработените квази чоколадни производи содржат помалку од 60% квази чоколаден материјал. == Влијанија врз здравјето == Чоколадото содржи голема количина на [[Антиоксиданси|антиоксидансни]] хемикалии ([[флавоноид]]и, од семејството на [[полифенол]]и или танини “) откриени во [[какаово зрно|зрната какао]] и [[Состав на какао во прав|какао во прав]] кои би биле во потеклото на неговите квалитети <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2005-09/chr-dch092905.php|title=Dark chocolate helps diarrhea|language=en|accessdate=2022-01-16|archive-date=2009-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090406030749/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2005-09/chr-dch092905.php|url-status=dead}}</ref> . Овие супстанции имаат многу својства. Редовното јадење темно чоколадо во умерени количини може да има позитивни здравствени ефекти; [[Какао]]то или [[Темно чоколадо|темното чоколадо]], особено, се корисни за [[Крвоток|циркулаторниот систем]] <ref name="dark">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.webmd.com/diet/news/20030827/dark-chocolate-is-healthy-chocolate|title=Dark Chocolate Is Healthy Chocolate|last=DeNoon|first=Daniel J.|publisher=[[WebMD]]|language=en|accessdate=20 mai 2008}}</ref>. Предложени се и други бенефиции, како [[Хемотерапија|антиканцерогено]] дејство, [[Ноотропски|ноотропно]] (стимулација на мозокот), за спречување на [[кашлица]] или против дијареја <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cnn.com/2006/HEALTH/12/20/health.chocolate/|title=Chocolate can do good things for your heart, skin and brain|last=Ingall|first=Marjorie|publisher=[[Cable News Network|CNN Health]]|language=en|accessdate=20 mai 2008}}</ref>. Чоколадото е исто така познат како афродизијак, но овој ефект никогаш не е докажан. Од друга страна, се сомнева дека прекумерната потрошувачка на енергетски густа храна, како што е чоколадото, го зголемува ризикот од [[дебелина]] без соодветно зголемување на активноста. Суровото чоколадо е богато со путер од какао, маснотија што се отстранува за време на рафинирањето на чоколадата, а потоа се додава во различни пропорции за време на производството. Производителите можат да додадат и други масти, шеќери и млеко, кои ја зголемуваат калориската содржина на чоколадото. [[Би-би-си|Би-Би-Си]] објави студија која покажува дека топењето на чоколадото во устата предизвикува зголемена активност на мозокот и отчукувања на срцето кои се поинтензивни од страсниот бакнеж и траат четири пати подолго по прекинот на активноста<ref name="BBCchocokiss">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/6558775.stm BBC NEWS|title=Chocolate better than kissing|publisher=[[BBC News]]|language=en|accessdate=17 février 2007}}</ref>. === Ризик од дебелина === Чоколадото е особено енергично бидејќи е многу богато со шеќери ([[јаглехидрат]]и) и масти ([[липид]]и): 500 kcal на 100 грама (550 kcal во [[млечно чоколадо]]). 100 гр. темно чоколадо обезбедува четвртина од просечните дневни потреби на жената. Гликемискиот индекс (ГИ) на чоколадото е споредлив со ржаниот леб. === Други придобивки === Неколку популациони студии забележале зголемен ризик од одредени [[Рак (болест)|видови на рак]] кај луѓето кои често консумираат [[нездрава храна]] која содржи (меѓу другото) чоколадо <ref name="béliveau">[http://www.richardbeliveau.org/la-prevention-du-cancer.html?start=7] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090624210229/http://richardbeliveau.org/la-prevention-du-cancer.html?start=7 |date=2009-06-24 }} notamment le docteur Beliveau dans son livre ''Les aliments contre le cancer''</ref> Сепак, нема докази за влијанието на темното чоколадо, богато со флавоноиди, врз ризикот од рак. Некои студии сугерираат дека флавоноидите содржани во какаото може да имаат антиканцерогени својства <ref name="béliveau" />, но тоа не е докажано. Други студии сугерираат дека специјално формулиран тип на какао може да биде [[ноотропски]] и да го одложи падот на функцијата на мозокот поврзан со возраста <ref name="NewsMax">{{Наведена мрежна страница|url=http://archive.newsmax.com/archives/articles/2007/2/18/181852.shtml|title=New Benefits Found in Chocolate|publisher=[[Reuters]]|language=en|accessdate=19 février 2007|archive-date=2007-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20070824154953/http://archive.newsmax.com/archives/articles/2007/2/18/181852.shtml|url-status=dead}}</ref> . Какаото содржи [[фенилпропаноидна киселина]], која влијае на растот на клетките на кожата <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.chocolat-delice.com/sante_et_chocolat.html |title=''Le chocolat est-il bon pour la santé ?...Quelques mises au point'' |accessdate=2022-01-16 |archive-date=2011-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110224063030/http://www.chocolat-delice.com/sante_et_chocolat.html |url-status=dead }}</ref>. Така, чоколадото може да го подобри заздравувањето, да го намали оштетувањето на кожата и брчките и да го спречи ризикот од чир на желудникот. [[Витамин Е|Витаминот Е]] и особено флавоноидите ([[катехин]] и [[епикатехин]] ) исто така ја подобруваат густината и хидратацијата на кожата, како и [[фотозаштита]]та со зголемување [[крвна циркулација|на циркулацијата на крвта]] во [[Дермален|кожата]] <ref>{{Наведено списание|last=Heinrich|first=Ulrike|last2=Neukam|first2=Karin|last3=Tronnier|first3=Hagen|last4=Sies|first4=Helmut|year=2006|title=Long-Term Ingestion of High Flavanol Cocoa Provides Photoprotection against UV-Induced Erythema and Improves Skin Condition in Women|url=http://jn.nutrition.org/cgi/content/full/136/6/1565|journal=J. Nutr.|language=en|volume=136|issue=6|page=1565–1569|access-date=10 janvier 2009}}</ref> === Опасност за домашните миленици === Чоколадото е опасно, па дури и смртоносно за некои животни, особено за [[Куче|кучиња]], [[Мачка|мачки]], [[папагал]]и или [[коњ]]и. [[Теобромин]]от што го содржи, блиску до [[кофеин]]от, претерано го стимулира нивниот нервен систем, а нивниот метаболизам не дозволува тој брзо да се елиминира <ref>Winum S.F (1997) ''[http://documents.irevues.inist.fr/bitstream/handle/2042/63637/AVF_1998_2_185.pdf?sequence=1 Toxicologie du chocolat chez les animaux domestiques] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211229141806/http://documents.irevues.inist.fr/bitstream/handle/2042/63637/AVF_1998_2_185.pdf?sequence=1 |date=2021-12-29 }}''. These/École nat. veterinaire de Toulouse.</ref> . Така, 150 грама е потенцијално смртоносна доза за кученце или за ситна раса возрасно куче <ref>{{Наведено списание|last=Snyder|first=Alison|year=2008|title=Le chocolat est-il toxique pour les chiens ?|url=http://www.pourlascience.fr/ewb_pages/f/fiche-article-le-chocolat-est-il-toxique-pour-les-chiens-18456.php|journal=Pour La Science|issue=372|page=26|access-date=29 juin 2009|archive-date=2013-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614055037/http://www.pourlascience.fr/ewb_pages/f/fiche-article-le-chocolat-est-il-toxique-pour-les-chiens-18456.php|url-status=dead}}</ref>; теоброминот се задржува околу дваесет часа во неговата крв, веројатно предизвикувајќи [[Епилепсија|епилептични]] напади, инфаркт, внатрешно крвавење и на крајот смрт. Ако се проголта, треба да повраќање во рок од два часа или да се однесе кај ветеринар. Пониска доза може да предизвика други лезии, вклучително и [[слепило]] кај кучињата. ==Чоколадата како тема во уметноста и во популарната култура== * „Не ја зедов, туку ја изедов“ — расказ за деца на македонскиот писател [[Неџати Зекерија]].<ref>Неџати Зекирија, ''Орхан''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 44.</ref> * „Уште песни за чоколадата и за девојките“ (англиски: ''More Songs About Chocolate And Girls'') — песна на ирската [[Рок-музика|рок-група]] [[Андертоунс]] (''The Undertones'') од 1980 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/24538-The-Undertones-Hypnotised DISCOGS, The Undertones – Hypnotised (пристапено на 15.4.2024)]</ref> * „Крв и чоколада“ (англиски: ''Blood and Chocolate'') — албум на британскиот [рок-музичар [[Елвис Костело]] (''Elvis Costello'') од 1986 година.<ref>[https://www.discogs.com/Elvis-Costello-And-The-Attractions-Blood-Chocolate/master/42938 DISCOGS, Elvis Costello And The Attractions* ‎– Blood & Chocolate (пристапено на 19.3.2018)]</ref> * „Чоколада“ (''Chocolat'') — песна на групата [[Корнершоп]] (''Cornershop'') од [[1997]] година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=4Q3vHomQ9l8 Chocolat - Cornershop - YouTube (посетено на 6.5.2016)]</ref>. * „Радиоактивно чоколадо“ (англиски: ''Radioactive Chocolate'') — песна на американската [[хардкор-панк]] група ''[[Millions Of Dead Cops]]''.<ref>[https://www.discogs.com/master/97284-MDC-Millions-Of-Dead-Cops-More-Dead-Cops MDC (2) – Millions Of Dead Cops / More Dead Cops (пристапено на 14.4.2023)]</ref> == Поврзано == * [[Историја на чоколадото]] * [[Какао]] * [[Слаткарство]] === Библиографија === * <abbr>(en)</abbr> Stephen T. Beckett,  «La science du chocolat», Cambridge, 2008, 240 <abbr>p.</abbr> <small>(ISBN 978-0-85404-970-7 notice BnF <abbr>n<sup>o</sup></abbr> FRBNF41230187)</small> * <abbr>(en)</abbr> Emmanuel Ohene Afoakwa,  «La science et l'industrie du chocolat», 2010 <small>(ISBN 9781444319880 notice BnF <abbr>n<sup>o</sup></abbr> FRBNF44662451)</small> * Michel Barel, , Éditions QUAE GIE, 2016,nouvelle édition * (es) Antonio Colmenero de Ledesma, René Moreau et Barthélémy Marradon, ''Du chocolate: discours curieux divisé en quatre parties'', Paris, Sébastien Cramoisy, 1643, 59 p. <small>(notice BnF <abbr>n<sup>o</sup></abbr> FRBNF30259423)</small> * Philippe Sylvestre Dufour, Jacob Spon, Barthélémy Marradon et René Moreau, ''De l'usage du caphé, du thé et du chocolate'', Lyon, Jean Girin et Barthélemy Rivière, 1671, 188 p. <small>(notice BnF <abbr>n<sup>o</sup></abbr> FRBNF30368705)</small> * <abbr>(en)</abbr> Sophie D. Coe, Michael D. Coe, , Thames & Hudson, 203, 280 <abbr>p.</abbr> * <abbr>D<sup>r</sup></abbr> Hervé Robert, ''Les vertus santé du chocolat - VRAI/FAUX sur cet aliment gourmand'', EDP Sciences, 2014, 204 p. <small>ISBN 978-2-7598-1071-0)</small> == Наводи == {{наводи}} {{Чоколадо}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Чоколадо| ]] [[Категорија:Слатки]] [[Категорија:Намирници]] dagvi0lakinr9l9fcbgtx0xtwyne5l9 0 44799 5588194 5423288 2026-07-06T18:14:41Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588194 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Чорново |name_local = Φυτεία |image_skyline = Fitia1.jpg |caption_skyline = Поглед на селото Чорново во зима |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Бер | ширина = | опис = <center>Местоположба на Чорново во општината [[Бер (општина)|Бер]] и областа Централна Македонија</center> | релјефна = | натпис = Чорново | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 34 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 22 | ГД_мин = 07 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 34 |lon_deg = 22 |lon_min = 07 |elevation_min = |elevation = 480 |elevation_max = |periph = [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]] |periphunit = [[Иматија]] |prefec = |municipality = [[Бер (општина)|Бер]] |municunit = Бер |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2011 |population = 409 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} '''Чорново''' ({{langx|el|Φυτεία}} или ''Φυτιά'', ''Фитија'', до 1926 година: ''Τσόρνοβον'', ''Цорновон''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/dspace/handle/10442/169354 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Τσόρνοβον - Φυτεία]</ref>) — [[село]] во [[Берско]], [[Егејска Македонија]], дел од денешната [[Бер (општина)|Општина Бер]], во [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]], [[Грција]]. До денес е населено исклучиво со [[Македонци]].<ref name="НМЕМ" /> == Географија и местоположба == Селото е оддалечено околу 14 километри северозападно од градот [[Бер]] и 10 километри југоисточно од градот [[Негуш]], на надморска височина од 480 метри.<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел=I|глава=Берски округ|страници=28-29}}</ref> Површината на селскиот атар изнесува 44 квадратни километри. Селото е сместено на источните падини планината [[Каракамен]], на десет километри југозападно од селото [[Јанчишта]]. == Историја == Селото од своето основање, па сè до денес е населено со чисто македонско население и како такво не претрпело никакви етнички промени.<ref name="НМЕМ" /> На пописот во 1912 година, селото е забележано со македонски јазик и христијанска вера.<ref name="freewebs/veria/count">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.freewebs.com/onoma/veria.htm |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Πληθυσμός και οικισμοί της περιοχής Βέροιας, 1886 - 1927 |accessdate=2012-12-05 |archive-date=2012-12-05 |archive-url=https://archive.today/20121205104420/www.freewebs.com/onoma/veria.htm |url-status=live }}</ref> Селото било преименувано во текот на 1926 година му било доделно името Фитија (''Φυτεία'').<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.freewebs.com/onoma/met.htm |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971 |accessdate=20 јуни 2012 |archive-date=20 јуни 2012 |archive-url=https://archive.today/20120630054156/www.freewebs.com/onoma/met.htm |url-status=live }}</ref> === Потекло и значење на името === Селото Чорново (понекогаш и Чернова) означува „црно вино“ и веројатно било така наречено поради големите лозови насади во областа и неговото црно вино. == Стопанство == Како полупланинско село, населението се занимава со земјоделство и сточарство. Се произведува овошје, пченица и други земјоделски производи. Прилично е развиено и самото сточарство, за кое постојат погодни услови.<ref name="НМЕМ" /> Воедно, населението во селото отсекогаш се занимавало и со лозарство и винарство. == Население == Во 1900 година според [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во селото живееле 280 [[Македонци]] христијани.<ref name="НМЕМ" /><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_02.htm К’нчов, Васил. Македонија. Етнографија и статистика, Софија, 1900, стр. 145.]</ref> По податоци на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Чорново (Tchornovo) имало 384 жители.<ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 222-223.</ref> Во 1910 година во Чорново (''Τσόρνοβον'') имало 550 жители.<ref>Αθανάσιος Χαλκιόπουλος, Εθνολογική στατιστική των βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου, Αθήναι 1910. Цитирано по: [https://web.archive.org/web/20090404135658/http://www.freewebs.com/onoma/veria.htm Δημήτρης Λιθοξόου. Πληθυσμός και οικισμοί της περιοχής Βέροιας, 1886 - 1927]</ref> Селото веројатно било многу поголемо отколку што го забележал самиот К’нчов, затоа што во пописот од 1913 година било забележано со 639, во 1920 година со 679, во 1928 година со 776, во 1940 година со 977, во 1951 година со 880, во 1961 година со 828, во 1971 година со 635, во 1981 година со 537, а во 1991 година со 585 жители. Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 483 жител. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 409 жители. {{Пописи-ЕМ|977|880|828|635|537|585|483|409}} == Самоуправа и политика == Селото припаѓа на општинската единица Добра со седиште во селото во [[Јанчишта]], која припаѓа на поголемата општина [[Бер (општина)|Бер]], во округот [[Иматија]]. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Чорново, во кој покрај Чорново припаѓаат и [[Костемар]], Љановрохи и Свети Никола. <!--== Општествени установи ==--> == Културни и природни знаменитости == * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Чорново|Црква „Св. Атанасиј“]] — главна селска црква од XVIII век, прогласена за споменик на културата * [[Црква „Св. Никола“ - Чорново|Црква „Св. Никола“]] == Редовни настани == * [[Атанасиј Александриски|Атанасовден]] (18 јануари) — курбан во чест на Свети Атанасиј <!--== Личности == == Култура и спорт ==--> == Иселеништво == Голем дел од населението на селото поради барање за подобри услови во последните години се иселуваат од селото, претежно во градот Бер. == Наводи == {{наводи|2}} === Белешки === * {{БИМ}} {{Бер}} [[Категорија:Бер (општина)]] dkjjq39lgbjmcjhyadm598kjsep3iw3 0 44813 5588130 5423292 2026-07-06T15:28:58Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588130 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Црковјани |name_local = Μικρά Σάντα |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Бер | ширина = | опис = <center>Местоположба на Црковјани во општината [[Бер (општина)|Бер]] и областа Централна Македонија</center> | релјефна = | натпис = Црковјани | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 24 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 22 | ГД_мин = 09 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 24 |lon_deg = 22 |lon_min = 09 |elevation_min = |elevation = 760 |elevation_max = |periph = [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]] |periphunit = [[Иматија]] |prefec = |municipality = [[Бер (општина)|Бер]] |municunit = Бер |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2011 |population = 32 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} '''Црковјани''' ({{langx|el|Μικρά Σάντα}}, ''Микра Санта''; до 1926 година: ''Τσερκόβιαννη'', ''Церковјани''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/169009 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Τσερκόβιαννη -- Μικρή Σάντα]</ref>) — [[село]] во [[Берско]], [[Егејска Македонија]], дел од денешната [[Бер (општина)|Општина Бер]], во [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]], [[Грција]]. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во југоисточните пазуви на планината [[Каракамен|Дурла]], на надморска височина од 760 метри, недалеку од левиот брег на реката [[Бистрица (Егејска Македонија)|Бистрица]].<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел=I|глава=Берски округ|страница=28}}</ref> Оддалечено е 20 километри јужно од градот [[Бер]]. == Историја == Се работи за стара населба уништена во времето на [[Негушко востание|Негушкото востание]] во 1822 година и обновена повторно во 1923 година, кога во неа биле сместени 57 бегалски семејства со вкупно 211 жители, колку што имало селото во 1928 година. Црковјани сериозно настрадало за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и [[Граѓанска војна во Грција|Граѓанската војна]], така што во пописот од 1951 година селото имало само 76 жители. == Стопанство == Бидејќи селото е планинско, неговото население претежно се занимава со сточарство и малкумина со земјоделство. == Население == Во [[1900]] година според [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во селото живеат 300 [[Власи]] христијани.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_02.htm К’нчов, Васил. Македонија. Етнографија и статистика, Софија, 1900, стр. 145.]</ref> Според секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во [[1905]] година во Црковјани (Царовчан) имало 240 Власи.<ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 224-225.</ref> Во книгата „Населените места во Егејска Македонија“ на [[Тодор Христов Симовски]], напишано е дека К’нчов ја споменува населбата со 185 жители [[Грци]], иако е наведено дека не е сосема сигурно дека се работи за истото село.<ref name="НМЕМ" /> Спирос Лукатос посочува „грчки јазик на жителите“.<ref>Σπύρος Λουκάτος, Πολιτειογραφία της νομαρχιακής περιφέρειας της Θεσσαλονίκης, Μέρος Α’ Υποδιοικήσεις Βερροίας - Θεσσαλονίκης – Κατερίνης, Αθήνα 1987. Цитирано по: [https://web.archive.org/web/20090404135658/http://www.freewebs.com/onoma/veria.htm Δημήτρης Λιθοξόου. Πληθυσμός και οικισμοί της περιοχής Βέροιας, 1886 - 1927]</ref> Во пописите од 1913 и 1920 година, селото воопшто не се споменува. По 1923 година, селото било обновено и во него биле сместени 57 грчки бегалски семејства со вкупно 211 жители, колку што имало селото во 1928 година. Во пописот од 1940 година е забележано со 234 жители. Црковјани претрпело сериозни штети за време на Втората светска војна и Граѓанската војна, поради што во пописот од 1951 година било забележано само со 76 жители, во 1961 година со 77, во 1971 година со 71, во 1981 година со 37, а во 1991 година со 122 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 44 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 32 жители. {{Пописи-ЕМ|234|76|77|71|37|122|44|32}} == Самоуправа и политика == Селото припаѓа на општинската единица Бер со седиште во [[Бер|истоимениот]] град, која припаѓа на поголемата општина [[Бер (општина)|Бер]], во округот [[Иматија]]. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Кастанија, во кој покрај селото Црковјани се наоѓа и селото [[Кастанија (Берско)|Кастанија]]. <!--== Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Наводи == {{наводи}} {{Бер}} [[Категорија:Бер (општина)]] q2whkf1s5n405yq0fi28r4nkagcjg6k 0 46536 5588177 5508410 2026-07-06T17:15:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588177 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Chixulub krater.jpg|thumb|300px|Радарската топографија го покажува 180км широкиот прстен на кратерот. (Сликата е од НАСА.)]] '''Чикшулуб''' ([[шпански јазик|шпански]] и [[јутоацтечки јазици|јутоацтечки]]: ''Chicxulub'') ({{coor d|21.35|N|89.5|W}}) — стар кратер настанат од удар на небесно тело и се наоѓа на полуостровот Јукатан во [[Мексико]]. Центарот на кратерот е близу градот Чикшулуб. Кратерот е широк преку 180км и според тоа е најголем познат кратер на светот. Телото што го создало ([[астероид]] или [[комета]]) било најмалку 10км во пречник. Кратерот бил откриен во 1970-тите од [[геофизика|геофизичарот]] Глен Пенфилд кој работел на истражување на нафтени наоѓалишта во тој регион. Доказите за постоењето на удар од небесно тело се потиснат кварц, гравитациска аномалија и тектити во околните области. Со анализа на изотопите, утврдено е дека кратерот настанал пред околу 65 милиони години. Ударот на небесното тело и последиците од тоа се сметаат за причина за прекин на геолошкиот период Креда и настапување на Терцијарот, радикални климатски промени, изумирање на [[диносауруси]]те и многу други животински видови. == Детали за ударот == Пречникот на ударното небесно тело бил околу 10км и се проценува дека при ударот ослободило 500 Зета-[[Џул]]и енергија 5×10<sup>23</sup> [[џул]]и, што е еквивалентно на 100 тератони (10<sup>14</sup> тони) [[ТНТ]].<ref>Bralower, ''et al''.</ref> За споредба, најсилната јадрена експлозија направена од човекот е од руската [[Цар-Бомба]] со сила од 50 мега-тони<ref>Adamsky and Smirnov, 19.</ref>, што е за 2 милиони пати послабо. === Ефекти === Ударот предизвикал некои од најсилните [[цунами]] во историјата на Земјата. Облаци од прашина, пепел и пареа се ширеле од кратерот. Ископаниот материјал од местото на ударот, заедно со материјалот од ударното тело бил исфрлен над атмосферата, а при враќањето се загреал како [[метеорит]]и и паѓајќи повторно на Земјата стотици километри подалеку предизкикал глобални пожари. Ударните бранови кои се ширеле низ Земјината кора предизвикале глобални [[земјотрес]]и и [[вулкан|вулкански ерупции]]. Прашината и поситните честички останале во атмосферата и на површината на Земјата со години потоа, нарушувајќи ја животната средина на живите суштества.<ref name=ppg5>Hildebrand, Penfield, ''et al''; 5.</ref> [[Фотосинтеза]]та на растенијата била попречена со што се нарушил целокупниот [[ланец на исхрана]]та.<ref name=perlman>Perlman.</ref><ref name=popeandocampo>Pope, Ocampo, ''et al''.</ref> === Геологија и морфологија === Денес површината на кратерот е покриена со глина и варовник во длабочина од околу 1000м, но овие слоеви се настанати по ударот, односно во [[Палеоцен]]от и подоцна.<ref name=ppg3>Hildebrand, Penfield, ''et al''; 3.</ref> Под овој слој се наоѓаат материјалите кои го сочинувале небесното тело и Земјината подлога во времето на ударот. Тоа се андесит, бреција, фелдшпат и потиснат кварц. Депресијата на местото на ударот е 600-1100м подлабоко од околината. Се смета дека и [[тектити]]те најдени на Хаити потекнуваат од овој удар, бидејќи таму не се најдени астероидни кратери.<ref name=ppg3/><ref>Grieve.</ref> <!--[[Податотека:Iridium clay layer.png|thumb|right|Walter Alvarez holding the piece of clay which sparked research into the impact theory. The second green band from the bottom is extremely rich in [[iridium]].]] --> Покрај самиот кратер, дополнителен ефект настанал со создавањето на тенка наслага од глина присутна на [[К-Т Граница]]та по целата Земјина топка. Оваа глинена наслага содржи невообичаено висока концентрација на [[иридиум]].<ref name=alvarez>Alvarez.</ref> Содржината на иридиум на познатите метеорити и астероиди е вообичаено поголема од таа на Земјата.<ref>Quivx.</ref> Се претпоставува дека овој слој на глина богата со иридиум настанал кога иридиумот испарил од астероидот и се раширил низ атмосферата по ударната експлозија.<ref>Mayell.</ref> === Уништување на живиот свет === Теориите за масовно изумирање на живиот свет како резулат на удар од небесно тело постоеле многу пред откривањето на Кратерот Чикшулуб. Откритието на кратерот, како и неговото датирање кое се совпаѓа со времето на исчезнувањето на диносаурусите и голем број други групи животни и растенија, само ја потврдуваат оваа теорија.<ref>Alvarez, W. interview.</ref> Оваа теорија денес е речиси општо прифатена во научниот свет. == Надворешни врски == * [http://maps.google.com/maps?ll=21.533203,-89.566040&spn=3.240692,3.616425&t=k&hl=en Сателитска слика на регионот] (од Гугл Мапи) * [http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=8 НАСА: Докази за изумирањето на диносаурусите (англ.)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090504014710/http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=8 |date=2009-05-04 }} * [http://phobos.physics.uiowa.edu/~srs/2952_EXW/Addend9_EXW.htm Чикшулуб, Кратерот на проклетството (англ.)]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120216152612/http://phobos.physics.uiowa.edu/~srs/2952_EXW/Addend9_EXW.htm |date=2012-02-16 }} == Наводи == {{reflist|3}} * {{наведено списание|url=http://www.geosc.psu.edu/people/faculty/personalpages/tbralower/Braloweretal1998.pdf|year=1998|title=The Cretaceous–Tertiary boundary cocktail: Chicxulub impact triggers margin collapse and extensive sediment gravity flows|first=Timothy J.|last=Bralower|author2=Charles K. Paull and R. Mark Leckie|journal=[[Geology (journal)|Geology]]|pages=122–124|accessdate=2007-09-25|archive-date=2007-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128093102/http://www.geosc.psu.edu/people/faculty/personalpages/tbralower/Braloweretal1998.pdf|url-status=dead}} * {{наведено списание|author=Adamsky, Viktor|author2=Smirnov, Yuri|title=Moscow's Biggest Bomb: the 50-Megaton Test of October 1961|year=1994|journal=Cold War International History Project Bulletin|issue=4|pages=19–21|url=http://cwihp.si.edu/pdf/bull4b.pdf|access-date=2008-03-07|archive-date=2000-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20000826213607/http://cwihp.si.edu/pdf/bull4b.pdf|url-status=bot: unknown}} * {{наведено списание|author=Hildebrand, Alan R.; Penfield, Glen T.; Kring, David A.; Pilkington, Mark; Zanoguera, Antonio Camargo; Jacobsen, Stein B.; Boynton, William V. |title=Chicxulub Crater; a possible Cretaceous/Tertiary boundary impact crater on the Yucatan Peninsula, Mexico|year=1991 | volume= 19| issue=9 | journal=[[Geology (journal)|Geology]]| pages=867–871|url=http://geology.geoscienceworld.org/cgi/content/abstract/19/9/867}} * {{Наведена мрежна страница|author=Perlman, David|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/09/06/MNVFRUVCK.DTL|title=Scientists say they know where dinosaur-killing asteroid came from|work=San Francisco Chronicle|date=[[2007-09-06]]|accessdate=2007-10-03|archive-date=2012-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120404030311/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/09/06/MNVFRUVCK.DTL|url-status=dead}} * {{наведено списание | author=Pope KO, Ocampo AC, Kinsland GL, Smith R | title=Surface expression of the Chicxulub crater | journal=[[Geology (journal)|Geology]] | volume=24 | issue=6 | year=1996 | pages=527–30 | id=PMID 11539331}} * {{наведено списание|author=Grieve, R.|title=Petrology and Chemistry of the Impact Melt at Mistastin Lake Crater|year=1975|journal=Geological Society of America Bulletin|volume=86|pages=1617–1629}} * {{cite conference| author = [[Walter Alvarez|Alvarez, W.]]|author2=[[Luis Walter Alvarez|L.W. Alvarez]], F. Asaro, and H.V. Michel | title = Anomalous iridium levels at the Cretaceous/Tertiary boundary at Gubbio, Italy: Negative results of tests for a supernova origin| booktitle = Cretaceous/Tertiary Boundary Events Symposium | editor = Christensen, W.K., and Birkelund, T. | volume=2 | pages = 69 | year = 1979 | location = University of Copenhagen}} * {{Наведена мрежна страница|author=Qivx Inc.|year=2003|url=http://www.qivx.com/ispt/elements/ptw_077.php|title=Periodic Table: Properties of Iridium|work=qivx.com|accessdate=2007-09-25|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928000000/http://www.qivx.com/ispt/elements/ptw_077.php|url-status=dead}} * {{Наведена мрежна страница|author=Mayell, Hillary|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/04/0415_050418_chicxulub.html|title= Asteroid Rained Glass Over Entire Earth, Scientists Say| work=[[National Geographic]] News |date=[[2005-05-15]]|accessdate=2007-10-01}} [[Категорија:Кратери]] [[Категорија:Диносауруси]] [[Категорија:Историја на Јукатан]] [[Категорија:Историја на Карибите]] klq3lqmkse1om9zalkoeaw8tyk49mwg 0 102816 5588228 4897852 2026-07-06T22:17:52Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588228 wikitext text/x-wiki {{Години по тема-преглед|2007|literature|poetry}} == Настани == * [[1 јануари]] - ''Post-och Inrikes Tidningar'' ( [[Шведска]] ), најстариот преживеан весник во светот (започнат во 1645 година како ''Ordinari Post Tijdender'' ), почнaл да објавува само онлајн .  * <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2021)">Потребен е цитат</span>]]'' &#x5D;</sup>[[5 март]] - Автомобил-бомба експлодира на улицата Мутанаби во [[Багдад]], историскиот центар на книжарството во градот. * [[1 април]] - Првата од серијата „ <nowiki><i id="mwHQ">Дневникот на лудото дете</i></nowiki> “ од Џеф Кини е објавена во форма на книга во Њујорк.<ref>{{Наведена книга|title=Diary of a wimpy kid|last=Kinney|first=Jeff|date=April 1, 2007|publisher=Amulet Books|isbn=978-0810993136|edition=Hardcover|location=New York}}</ref> * [[26 април]] - Драмата на Поли Стенхам „ ''Тоа лице“'', напишана кога имала 19 години, била одиграна во театарот „Ројал Корт“ во Лондон. * [[21 јули]] - Последната книга од серијата Хари Потер- [[Хари Потер и Реликвиите на смртта]] [[Џ. К. Роулинг|.]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iht.com/articles/2007/07/23/business/potter.php|title='Harry Potter' tale is fastest-selling book in history|date=2007-07-23|work=[[International Herald Tribune]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090210024741/http://www.iht.com/articles/2007/07/23/business/potter.php|archive-date=2009-02-10|accessdate=2011-05-21}}</ref> * [[2 ноември]] - Музејот Томи Унгерер се отвора во [[Стразбур]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lambiek.net/artists/u/ungerer_t.htm.|title=Tomi Ungerer - Lambiek Comiclopedia}}</ref> * [[19 ноември]] – Објавен е првиот читач на е-книги Kindle . * [[5 декември]] – Првата европска награда за книга е доделена на Гај Верхофштат за ''Соединетите Држави на Европа'' . * [[11 декември]] - Тери Прачет ги информира фановите преку Интернет дека му била дијагностицирана ретка форма на [[Алцхајмерова болест]] .<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/7291315.stm|title=Pratchett funds Alzheimer's study|date=2008-03-13|work=BBC News|access-date=2010-07-31}}</ref> == Нови книги == === Фикција === * [[Андре Ациман]] - ''[[Викај ме со твоето име (2007)|Викај ме со твоето име]]'' * [[Ален Бенет]] - ''[[Невообичаениот читател]]'' * [[Халед Хосеини]] - ''[[Илјада чудесни сонца (книга)|Илјада чудесни сонца]]'' * [[Ијан Мекјуан]] - ''[[На плажата Чезил]]'' * [[Олга Токарчук]] – ''Летови (Биегуни)'' * [[Јули Це]] - ''Темна материја'' [[Податотека:Khaled Hosseini (9039707294).jpg|мини|„ '''''[[Илјада чудесни сонца (книга)|Илјада чудесни сонца]]''''' “-Халед Хосеини]] === Жанр фантастика === * [[Вилијам Гибсон]] – Заплашена земја (7 август) * [[Џ. Р. Р. Толкин]] (починал во 1973 година; со Кристофер Толкин и Алан Ли ) - ''Децата на Хурин'' === Деца и млади === * [[Стефани Мајер]] – ''[[Замрачување (роман)|Замрачување]]'' <ref>Hahn 2015, p. 602</ref> * [[Џери Пинкни]] (адаптирано од [[Браќа Грим|браќата Грим]] ) - ''Црвенкапа'' * [[Џ. К. Роулинг]] - ''[[Хари Потер и Реликвиите на смртта|Хари Потер и реликвиите на смртта]]'' (21 јули, последна книга од серијалот за ''[[Хари Потер]]'' ) === Поезија === * Дејан Стојановиќ – ''Плес времена'' (Танц на времето) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://archive.org/details/DejanStojanovicPlesVremena|title=Dejan Stojanović, Ples Vremena, Konras, Beograd, 2007|work=[[Internet Archive]]}}</ref> === Не-фикција === * [[Умберто Еко]] – ''За грдотијата'' * [[Кристофер Хиченс]] - ''Бог не е голем'' * [[Харуки Мураками]] – ''За што зборувам кога зборувам за трчање'' (走ることについて語るときに僕の語ること, ''Хаширу Кото ни Цуити Катару Токи Нито Боку'' )<ref>Faculty of Arts, March 20, 2009, <span class="plainlinks">[http://www.wlu.ca/news_detail.php?grp_id=28&nws_id=4957 Edna Staebler Award] {{Семарх|url=https://archive.today/20121208134156/http://www.wlu.ca/news_detail.php?grp_id=28&nws_id=4957|date=December 8, 2012}}</span>, ''Wilfrid Laurier University'' Headlines (News Releases), Retrieved 11/16/2012</ref> == Починати == * [[23 јануари]] - [[Ришард Капушчински|Ришард Капушињски]], полски новинар (роден [[1932 во книжевноста|1932 година]] ) * [[27 јануари]] – [[Херберт Рајнекер]], германски романописец, драматург и сценарист (роден [[1914 во книжевноста|1914 година]] ) <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=z7gFT_Duq1cC&pg=PA385|title=The Concise Cinegraph: Encyclopaedia of German Cinema|date=1 September 2009|publisher=Berghahn Books|isbn=978-0-85745-565-9|editor-last=Bock|editor-first=Hans-Michael|pages=385|editor-last2=Bergfelder|editor-first2=Tim}}</ref> * [[30 јануари]] - [[Сидни Шелдон]], американски писател (роден [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[16 февруари]] - [[Шеридан Морли]], англиски критичар и биограф (роден [[1941 во книжевноста|1941 година]] ) * [[30 март]] – [[Мајкл Дибдин]], британски крими писател (роден [[1947 во книжевноста|1947 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://books.guardian.co.uk/obituaries/story/0,,2050118,00.html|title=Guardian obituary|last=Christopher Hawtree|date=4 April 2007|work=The Guardian|accessdate=9 January 2021}}</ref> * [[1 април]] - [[Дрис Шајби]], марокански автор (роден [[1926 во книжевноста|1926 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Driss-Chraibi|title=Driss Chraïbi {{!}} Moroccan writer|work=Encyclopedia Britannica|language=en|accessdate=2021-04-23}}</ref> * [[3 април]] - [[Мерион Имс]], велшки романописец пишувајќи главно на велшки (родена [[1921 во книжевноста|1921 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://biography.wales/article/s8-EAME-MAR-1921|title=Eames, Marion Griffith (Williams, Gwladys Marion Griffith) (1921-2007), historical novelist|last=J. Beverley Smith|work=Dictionary of Welsh Biography|publisher=National Library of Wales|accessdate=9 January 2021}}</ref> * [[11 април]] - [[Курт Вонегат]], американски сатиричен романописец (роден [[1922 во книжевноста|1922 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2007/04/11/books/11cnd-vonnegut.html|title=Kurt Vonnegut, Writer of Classics of the American Counterculture, Dies at 84|date=11 April 2007|work=The New York Times|accessdate=30 December 2016}}</ref> * [[8 мај]] - [[Филип Р. Крег]], американски писател и поет (роден [[1933 во книжевноста|1933 година]] ) * [[3 јуни]] - [[Сузан Роберт]], француско канадска романописецка (родена [[1948 во книжевноста|1948 година]] ) * [[21 јуни]] - [[Даглас Хил]], канадски автор и рецензент на научна фантастика (роден [[1935 во книжевноста|1935 година]] ) * [[27 јуни]] – [[Драгутин Тадијановиќ]], хрватски поет (роден [[1905 во книжевноста|1905]] г.) * [[31 јули]] - [[Маргарет Ависон]], канадска поетеса (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) * [[3 септември]] – [[Марија Сепес|Марија Сепеш]], унгарска романописецка и сценарист (родена [[1908 во книжевноста|1908 г.]] ) * [[6 септември]] - [[Медлин Л'Енгл]], американска романописецка (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) * [[16 септември]] - [[Роберт Џордан]] (Џејмс Оливер Ригни, Џуниор), американски фантастичен и историски романописец (роден [[1948 во книжевноста|1948 година]] ) * [[10 ноември]] - [[Норман Мејлер]], американски романописец, новинар и драматург (роден [[1923 во книжевноста|1923 година]] ) * [[12 ноември]] - [[Ира Левин]], американски романописец, драматург и текстописец (роден [[1929 во книжевноста|1929 година]] ) * [[19 ноември]] – [[Магда Сабо]], унгарска романописецка, драматургија и есеист (родена [[1917 во книжевноста|1917]] г.) * [[27 ноември]] - [[Џејн Рул]], канадска романописецка (родена [[1931 во книжевноста|1931 година]] ) * [[22 декември]] - [[Жилјен Грак|Жулиен Грак]], француски романописец, критичар и поет (роден [[1910 во книжевноста|1910 година]] ) == Награди == * [[Нобелова награда за литература|Нобеловата награда за литература]] : [[Дорис Лесинг]] === Австралија === * Златен медал на АЛС : Алексис Рајт, ''Карпентарија'' * Награда Мајлс Френклин : Алексис Рајт, ''Карпентарија'' * Награда Патрик Вајт : Дејвид Роуботам === Канада === * ''Канада чита'' : Хедер О'Нил, ''Приспивни песни за мали криминалци'', ''Le Combat des livres'' : Denis Thériault, ''L'Iguane'' * Награда Дејн Огилви : Мајкл В. Смит * Награда Една Штајблер за креативна нефикција : Линден Мекинтајр, ''Каузвеј'' <ref name="wlu07">Faculty of Arts, 2007, <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20121215145339/https://www.wlu.ca/page.php?grp_id=2529&p=11281 Edna Staebler Award]</span>, ''Wilfrid Laurier University'', Previous winners, Linden MacIntyre, Retrieved 11/16/2012</ref> * Награди на генералниот гувернер : Повеќе категории * Награда за доверба на писателите на Хилари Вестон за немаштија: Ана Портер, ''Возот на Каштнер: Вистинската приказна за Ресо Каштнер, непознат херој на холокаустот'' * Награда за белетристика на довербата на писателите на Роџерс : Лоренс Хил, ''Книгата на црнците'' * Награда Гилер на Scotiabank : Елизабет Хеј, ''Доцни ноќи во воздух'' === Европа === * Награда Камеос : Антонио Лобо Антунес * Европа театарска награда : Роберт Лепаж и Питер Задек * Европска награда за книга : Гај Верхофштат, ''Соединетите Американски Држави'' * награда Гонкур : Жил Лерој, ''песна од Алабама'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.francetvinfo.fr/culture/livres/roman/prix-goncourt-les-livres-primes-font-ils-toujours-recette_3674977.html|title=Prix Goncourt : les livres primés font-ils toujours recette ?|last=Mélisande Queïnnec|date=4 November 2019|work=[[France TV Info]]|accessdate=9 January 2021}}</ref> === Обединето Кралство === * Награда Кејн за африканско пишување : Моника Арак де Њеко „Дрвото Џамбула“ * Џејмс Тејт Блек Меморијална награда за фикција: Розалинд Белбен, ''Нашите коњи во Египет'' * Џејмс Тејт Блек Меморијална награда за биографија: Розмари Хил, ''Божјиот архитект: Пугин и зградата на романтична Британија'' * [[Букерова награда]] : Ен Енрајт, ''Собирот'' * „Orange Broadband“ награда за фикција : до половина од жолто сонце од [[Чимаманда Нгози Адичие|Чимаманда Нгози Адичи]] === Соединети Држави === * Њубери награда за литература за деца: Сузан Патрон, ''Вишата моќ на среќата'' * Награда Комптон Крук : Наоми Новик, ''Змејот на неговото височество'' * Книжевни награди Ламбда : Повеќе категории; види книжевни награди Ламбда 2007 година . * Награда ПЕН/Фокнер за фикција : до секој човек од [[Филип Рот]] * Пулицерова награда за фикција : до патот од Кормак Мекарти * Вајтинг награди : фикција: Бен Фонтан, Бред Кеслер, Далија Софер ; Нефикција: Карло Ротела, Питер Трахтенберг, Џек Тарнер ; Играат: Шила Калаган, Тарел Алвин МекКрејни ; Поезија: Пол Гостин, Кејт Марвин === Друго === * Книжевна награда СААРК: Махасвета Деви == Белешки == * {{Наведена книга|title=The Oxford Companion to Children's Literature|last=Hahn|first=Daniel|date=2015|publisher=Oxford. University Press|isbn=9780198715542|edition=2}} == Наводи == [[Категорија:Книги од 2007 година]] [[Категорија:2007]] g1wssv1zmevekdsintd8rag99rw18gi 0 115952 5588199 5576958 2026-07-06T18:43:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588199 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Champagne.jpg|thumb|right|200px|Чаша шампањ.]] [[Податотека:Anbau_champagner.png|мини|Подрачје на кое се одгледува винова лоза за производство на шампањ во Франција (обележано со црвена боја).]] '''Шампањ''' ({{langx|fr|vin de Champagne}}) е пенливо [[вино]], кое со дополнително вриење во друго буре развива сопствен [[јаглерод диоксид]]. Името го добил според француската покраина ''Шампањ'', и денес името е резервирано единствено за пенливото вино произведено во таа покраина.<ref name="Oxford pg 928-153">J. Robinson (ed) ''"The Oxford Companion to Wine"'' Third Edition pg 150-153 Oxford University Press 2006 ISBN 0-19-860990-6</ref> == Наводи == {{reflist}} == Литература == * Tom Stevenson (2003) ''World Encyclopedia of Champagne and Sparkling Wine''. Wine Appreciation Guild ISBN 1-891267-61-2 * Tom Stevenson (1998) ''The Millennium Champagne & Sparkling Wine Guide''. Élan Press ISBN 1-55144-196-9 * [[Serena Sutcliffe]] (1988) ''Champagne: The History and Character of the World's Most Celebrated Wine''. Mitchell Beazley Publishers ISBN 0-671-66672-X * Gérard Liger-Belair (2004) ''Uncorked: The Science of Champagne''. Princeton University Press ISBN 0-691-11919-8 * Dr. Tran Ky and Dr. F. Drouard (2006)'' The Healing Power of Champagne''. Savoir-Boire Ltd ISBN 0-9554105-0-9 * Guy, Kolleen. ''When Champagne became French: Wine and the Making of a National Identity''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 2003. * Prial, Frank J. ''Decantations''. New Yrk: St. Maritin's and grifin Publishers, 2001, p.&nbsp;24. == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Champagne (drink)}} * [http://www.champagne.com/en_indx.html Official site] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080617223637/http://www.champagne.com/en_indx.html |date=2008-06-17 }} of the [[Comité Interprofessionel du Vin de Champagne]] [[trade association]] (CIVC) * [http://users.skynet.be/winelabelsworld/Engels/HomeEng.htm Information about Champagne labels and collecting] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100313175827/http://users.skynet.be/winelabelsworld/Engels/HomeEng.htm |date=2010-03-13 }} * [http://www.champagne.us Official site] of the [[Office of Champagne, USA]] * [http://www.maisons-champagne.com/en/ Grand Marques and Houses] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150216045111/http://www.maisons-champagne.com/en/ |date=2015-02-16 }} Official site of the Union of Champagne Houses * [http://www.champagne.com/en_carte.html Champagne Wine Map] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090207202637/http://www.champagne.com/en_carte.html |date=2009-02-07 }} CIVC Map of Champagne {{никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Енологија]] 0rsidie5rxf0kzwbhm5svux6cp2ewek 0 125295 5588509 5522610 2026-07-07T09:22:30Z Bjankuloski06 332 5588509 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Инфокутија за личност | име = Ханс Ем | портрет = Hans Em.tif | px = | опис = | роден-дата = {{роден на|6|јуни|1898}} | роден-место = {{роден во|Марибор}}, [[Цислајтанија]], [[Австроунгарија]] | починал-дата = {{починат на|9|јули|1992}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | националност = [[Австроунгарија|Австроунгарeц]] (1898-1918)<br />[[Југославија|Југословен]] (1918-1941, 1944-1991) | познат = | занимање = инженер, професор на шумарски факултет | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Ханс Ем''' ({{роден на|6|јуни|1898}}, [[Марибор]] - {{починал на|9|јули|1992}}, {{починал во|Скопје|}}), инженер, професор на [[Факултет за шумарски науки|Шумарскиот факултет во Скопје]], најстариот член на [[МАНУ]]. Бил учесник во [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] на македонскиот народ од 1941 година. ==Животопис== Ем дипломирал на Високата школа за култура на земјиштето во [[Виена]] во 1923 година. Службувал во шумарските оперативи на подрачја од [[Србија]], [[Косово]], [[Црна Гора]] и од [[Македонија]]. Во Банската управа и Дирекцијата за шуми во [[Скопје]], тој работел на воведувањето смоларење во боровите шуми во Македонија и на преработка на смолата. Назначен е за прв директор на Шумарскиот институт во Скопје (1944). Бил професор на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје (1947–1968) и негов [[декан]] (1953/54). Член е на Научниот совет за изработка на вегетациска карта на Југославија. Редовен член на [[МАНУ]]. Еминентен шумарски стручњак на меѓународен план. Прв научник и проучувач е на [[дендрофлора]]та и шумските заедници во Македонија. Публикувал „''Преглед на дендрофлората на Македонија''“ (1967). Изготвил прва [[скрипта (настава)|скрипта]] за [[фитоценологи]]ја, го основал и го раководел [[Дендропарк (Трубарево)|арборетумот]] југозападно од [[Трубарево]], еден од најбогатите на просторот во [[Југославија]]. Открил нови дрвни и растителни видови за македонската и светската дендрофлора. Публикувал бројни трудови во домашни и во странски списанија.<ref>{{МКЕ|528}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{МАНУ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ем, Ханс}} [[Категорија:Словенечки универзитетски професори]] [[Категорија:Словенечки дендролози]] [[Категорија:Словенечки академици]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски дендролози]] [[Категорија:Југословенски академици]] [[Категорија:Шумарски инженери]] [[Категорија:Професори на УКИМ]] [[Категорија:Академици на МАНУ]] ax61qeu59ilooe4tgdsh8eisx3tjduz 5588510 5588509 2026-07-07T09:22:40Z Bjankuloski06 332 5588510 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Ханс Ем | портрет = Hans Em.tif | px = | опис = | роден-дата = {{роден на|6|јуни|1898}} | роден-место = {{роден во|Марибор}}, [[Цислајтанија]], [[Австроунгарија]] | починал-дата = {{починат на|9|јули|1992}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | националност = [[Австроунгарија|Австроунгарeц]] (1898-1918)<br />[[Југославија|Југословен]] (1918-1941, 1944-1991) | познат = | занимање = инженер, професор на шумарски факултет | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Ханс Ем''' ({{роден на|6|јуни|1898}}, [[Марибор]] - {{починал на|9|јули|1992}}, {{починал во|Скопје|}}), инженер, професор на [[Факултет за шумарски науки|Шумарскиот факултет во Скопје]], најстариот член на [[МАНУ]]. Бил учесник во [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] на македонскиот народ од 1941 година. ==Животопис== Ем дипломирал на Високата школа за култура на земјиштето во [[Виена]] во 1923 година. Службувал во шумарските оперативи на подрачја од [[Србија]], [[Косово]], [[Црна Гора]] и од [[Македонија]]. Во Банската управа и Дирекцијата за шуми во [[Скопје]], тој работел на воведувањето смоларење во боровите шуми во Македонија и на преработка на смолата. Назначен е за прв директор на Шумарскиот институт во Скопје (1944). Бил професор на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје (1947–1968) и негов [[декан]] (1953/54). Член е на Научниот совет за изработка на вегетациска карта на Југославија. Редовен член на [[МАНУ]]. Еминентен шумарски стручњак на меѓународен план. Прв научник и проучувач е на [[дендрофлора]]та и шумските заедници во Македонија. Публикувал „''Преглед на дендрофлората на Македонија''“ (1967). Изготвил прва [[скрипта (настава)|скрипта]] за [[фитоценологи]]ја, го основал и го раководел [[Дендропарк (Трубарево)|арборетумот]] југозападно од [[Трубарево]], еден од најбогатите на просторот во [[Југославија]]. Открил нови дрвни и растителни видови за македонската и светската дендрофлора. Публикувал бројни трудови во домашни и во странски списанија.<ref>{{МКЕ|528}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{МАНУ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ем, Ханс}} [[Категорија:Словенечки универзитетски професори]] [[Категорија:Словенечки дендролози]] [[Категорија:Словенечки академици]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски дендролози]] [[Категорија:Југословенски академици]] [[Категорија:Шумарски инженери]] [[Категорија:Професори на УКИМ]] [[Категорија:Академици на МАНУ]] ebxhanift2mjkfyiua35eevydx6c8ql 5588511 5588510 2026-07-07T09:23:29Z Bjankuloski06 332 5588511 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Ханс Ем | портрет = Hans Em.tif | px = | опис = | роден-дата = {{роден на|6|јуни|1898}} | роден-место = {{роден во|Марибор}}, [[Цислајтанија]], [[Австроунгарија]] | починал-дата = {{починат на|9|јули|1992}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | националност = [[Австроунгарија|Австроунгарeц]] (1898-1918)<br />[[Југославија|Југословен]] (1918-1941, 1944-1991) | познат = | занимање = инженер, професор на шумарски факултет | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Ханс Ем''' ({{роден на|6|јуни|1898}}, [[Марибор]] - {{починал на|9|јули|1992}}, {{починал во|Скопје|}}), инженер, професор на [[Факултет за шумарски науки|Шумарскиот факултет во Скопје]], најстариот член на [[МАНУ]]. Бил учесник во [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] на македонскиот народ од 1941 година. ==Животопис== Ем дипломирал на Високата школа за култура на земјиштето во [[Виена]] во 1923 година. Службувал во шумарските оперативи на подрачја од [[Србија]], [[Косово]], [[Црна Гора]] и од [[Македонија]]. Во Банската управа и Дирекцијата за шуми во [[Скопје]], тој работел на воведувањето смоларење во боровите шуми во Македонија и на преработка на смолата. Назначен е за прв директор на Шумарскиот институт во Скопје (1944). Бил професор на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје (1947–1968) и негов [[декан]] (1953/54). Член е на Научниот совет за изработка на вегетациска карта на Југославија. Редовен член на [[МАНУ]]. Еминентен шумарски стручњак на меѓународен план. Прв научник и проучувач е на [[дендрофлора]]та и шумските заедници во Македонија. Публикувал „''Преглед на дендрофлората на Македонија''“ (1967). Изготвил прва [[скрипта (настава)|скрипта]] за [[фитоценологи]]ја, го основал и го раководел [[Дендропарк (Трубарево)|арборетумот]] југозападно од [[Трубарево]], еден од најбогатите на просторот во [[Југославија]]. Открил нови дрвни и растителни видови за македонската и светската дендрофлора. Публикувал бројни трудови во домашни и во странски списанија.<ref>{{МКЕ|528}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{МАНУ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ем, Ханс}} [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски дендролози]] [[Категорија:Македонски академици]] [[Категорија:Шумарски инженери]] [[Категорија:Професори на УКИМ]] [[Категорија:Академици на МАНУ]] n54dm8nc203x5wwz9jrsqk527a4v35i 0 159167 5588027 5576708 2026-07-06T11:59:20Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588027 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Ѓорѓи |слика = Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Тетовско-гостиварска |намесништво = Тетовско |парохија = Трета тетовска |координати = {{coord|41|59|45.2|N|20|56|40.8|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Мала Речица |општина = Тетово |држава = Македонија |патрон = [[Свети Георги|Свети Ѓорѓи]] |изградба = {{римски|13}} век<br/>1936<br/>2010 |завршено = |осветување = 8 октомври 2017 |живопис = {{римски|14}} век |ктитор = |зограф = [[Никола Цонев]] |рушење = |запалена = 2001 |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднобродна |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Ѓорѓи''' — главна манастирска црква на [[Малоречки манастир|Малоречкиот манастир]] во тетовското село [[Мала Речица]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> Во своето постоење била двапати рушена и еднаш запалена. Последен пат е запалена во 2001 година на самиот ден пред патрониот празник на црквата, [[Свети Ѓорѓи]].<ref>[http://star.dnevnik.com.mk/default.aspx?pbroj=1724&stID=7898 ''Ламјата ја уби довербата, а не свети Ѓорѓија ''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160304194726/http://star.dnevnik.com.mk/default.aspx?pbroj=1724&stID=7898 |date=2016-03-04 }} - Коментар од весникот „Дневник“</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа во подножјето на [[Шар Планина]], над последните куќи во селото [[Мала Речица]], во непосредна близина на градот [[Тетово]].<ref name="историја"/> == Историја == [[Податотека:Razrušena crkva - Rečica.jpg|мини|300п|десно|Остатоци од црквата по налетот на албанските терористи]] Местото на кое се наоѓа манастирот претставува еден вид на стара населба која е рамнинска, на надморска височина од 490 метри. Во наоѓалиштето на кој се наоѓа манастирот, според историските податоци, населби со православно македонско население имало уште од [[11 век]], а се споменува дека постоеле 16 цркви и манастири. За поголем дел од нив нема материјални траги на лице место, бидејќи се разурнати со доаѓањето на [[Албанци]]те од планинските делови на [[Албанија]] на овие простори. Постојат остатоци од црквите „Света Недела“, „Света Богородица“ и „Свети Атанасиј“ во селата [[Голема Речица|Голема]] и [[Мала Речица]].<ref name="историја">{{Наведена мрежна страница|url=https://svetapetka.tripod.com/Mansvgeorgijrecica.html|title=Манастир Свети Ѓорѓи село Мала Речица|work=svetapetka.tripod.com|accessdate=2025-11-10|archive-date=2025-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250222044957/https://svetapetka.tripod.com/Mansvgeorgijrecica.html|url-status=dead}}</ref> Црквата „Свети Ѓорѓи“ како [[црква|православно светилиште]], според црковните книги се споменува уште во [[13 век]] и дека бил подигнат на црква од [[6 век]], додека фрескоживописите потекнуваат од [[14 век]]. За време на турското владеење, црквата била во два наврати уништувана.<ref name="историја"/> Во 1920 година биле вршени ископувања и биле пронајдени темелите на старата црква.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.scribd.com/document/460319681/%D0%88%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D0%A2%D1%80%D0%B8%D1%84%D1%83%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3|title=Полог|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|page=374-376|date=1976|publisher=[[Српска академија на науките и уметностите]]|isbn=|location=[[Белград]]|oclc=}}</ref> Во 1936 година врз темелите на старата црква била возобновена денешната црква, од ктиторот Ѓоце Митрушевски, трговец од [[Тетово]]. По смртта на ктиторот, за манастирот и неговото одржување, се грижел неговиот син Круме, заедно со многу родољубиви и чесни [[христијани]]. Црквата по [[Втора светска војна|Втората светска војна]] била во лоша состојба.<ref name=":0" /> Според археолошките истражувања на [[Петар Миљковиќ - Пепек|Петар Миљковиќ-Пепек]] од 1967 година, на остатоците од старата црква, пронајдени се остатоци од фрески како и темели кои датираат од [[14 век]]. Тоа е значаен факт кој потврдува дека станува збор за вреден споменик на културата, не само во тетовската област, туку воопшто во историјата на византиската уметност. Тогаш остатоците од фреските се однесени на конзервација во музејот на [[Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата]], каде е утврдена нивната старост.<ref name="историја"/> До март 2001 година манастирскиот комплекс опстојувал мирно и не бил загрозуван од албанското население, со исклучок на поедини незначителни инциденти. Таков е случајот во 1955 година, кога внуците на Рамадани Шазо, од село [[Мала Речица]] кои преку ноќ доаѓале во црквата и му се заканувале на чуварот дека ќе го убијат под изговор дека им е „партиска должност“ да го избркаат чуварот и да го разурнат манастирот.<ref name="историја"/> === Настани од 2001 и опожарување на црквата === Со почетокот на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|конфликтот од 2001]], во март 2001 година, црквата и манастирот биле оштетувани во неколку наврати.<ref name="историја"/> Според официјалните извори на Противпожарната служба од [[Тетово]] на ден 8 декември 2001 година добила повик од [[Албанец]] од [[Голема Речица]] во кој е пријавен [[пожар]]от. Официјално пожарот е подметнат од непознати лица. Пламенот ја зафатил црквата околу 19 часот и 30 минути и до темел изгореле ѕидовите, фреските, иконите, иконостасот и помошниот објект каде што била сместена кујната.<ref>[http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=4258 ''Пожарот во црквата „Свети Ѓорѓија“ во манастирскиот комплекс во село Речица во тетовско е подметнат соопшти денеска владиното координативно тело за справување со кризи.''] - [[А1 Телевизија]]</ref> Пред опожарувањето, црквата и конаците биле ограбени и целосно демолирани. Во пожарот изгореле иконите, биле уништени фреските и целиот фрескоживопис, иконостасот, како и сите црковни предмети.<ref name="историја"/> Следниот ден на 9 декември 2001 се случил уште еден вандалски акт во комплексот на храмот. Околу 10 часот непознати сторители го запалиле и внатрешниот дел на конакот, кој се наоѓа во непосредна близина на црквата. Сепак, пожарот бил спречен со интервенција на пожарникарите, така што оштетувањата биле значителни, но не и целосни.<ref name="историја"/> Додека полицијата вршела увид на местото на настанот, околу комплексот се слушале поединечни истрели од огнено оружје. Палењето на црквата предизвикал широк бран на осуди.<ref>[http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=4327 ''Осуда за рушењето на црквата „Св. Ѓорѓија“'']</ref> Во МПЦ и кај тетовското архијерејско намесништво постои иницијатива за возобнувување на манастирот.<ref>[http://217.16.70.245/?pBroj=761&stID=4020&pR=3 ''Секирата на раздорот треба да се закопа '']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - ''Г. Кирил, митрополит на Полошко-кумановската епархија за кризата, уништувањето на верските објекти...''</ref> === Обнова === После пожарот на манастирскиот комплекс веднаш започнала иницијатива за возобновување на манастирот. Првите чекори се случиле во 2010 година, кога група од неколку локални [[македонски Албанци|Албанци]] започнале со иницијатива за изградба. Според месните жители, се смета дека повторната изградба на црквата ќе го разбиел „малерот“ - да се раѓаат деца со аномалии, за кој велат дека ги бие откако овој верски објект бил уништен.<ref>{{наведени вести|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=1229102136277&id=9&setIzdanie=22171|title=И Албанците и се радуваат на црквата во Мала Речица|date= 30 декември 2010|publisher=Нова Македонија|language=македонски|accessdate=2011-02-18}}</ref> По седумгодишна обнова, манастирската црква била осветена на 8 октомври 2017 година.<ref>[https://sdk.mk/index.php/magazin/po-16-godini-obnoven-zapaleniot-manastir-vo-mala-rechitsa/ ''ПО 16 ГОДИНИ ОБНОВЕН ЗАПАЛЕНИОТ МАНАСТИР ВО МАЛА РЕЧИЦА'']</ref> == Архитектура == Старата црква била еднобродна базилика со средишна купола и надворешни пиластри. Имало уште една купола во олтарот на кој бил поставен крстот. Sидовите биле од камен.<ref name="историја"/> === Фрескоживопис === Обновената црква поседува фрескоживопис. === Икони и иконостас === Во внатрешноста на обновената црква се наоѓа мал дрвен иконостас. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 10.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 11.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 12.jpg|Куполата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 13.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 14.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 15.jpg|Припратата (западно) Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 16.jpg|Припратата (северно) Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 17.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 2.jpg|Натпис над припратата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 3.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 4.jpg|Слика на Свети Ѓорѓи Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 5.jpg|Затворениот трем ([[вестибил]]) на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 6.jpg|Внатрешноста Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 7.jpg|Фрески на таванот Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 8.jpg|Вестибилот на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица 9.jpg|Апсидата </gallery> == Поврзано == * [[Тетовско архијерејско намесништво]] * [[Трета тетовска парохија]] * [[Мала Речица]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|St. George's Church (Mala Rečica)}} * [http://svetapetka.tripod.com/Mansvgeorgijrecica.html Манастир Свети Ѓорѓи село Мала Речица] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160306102223/http://svetapetka.tripod.com/Mansvgeorgijrecica.html |date=2016-03-06 }} * [http://www.dw-world.de/dw/article/0,,6389049,00.html Обнова на манастир со помош на Албанците] {{Цркви во Општина Тетово}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ѓорѓи, Мала Речица}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Ѓорѓи во Македонија|Попова Шапка]] [[Категорија:Градби оштетени за време на Воениот конфликт во Македонија]] [[Категорија:Малоречки манастир]] nd2x2sdiu99ynt2bzds97ybl7y4xskl 0 170300 5588205 5468156 2026-07-06T19:03:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588205 wikitext text/x-wiki '''Шаховски турнир во Линарес''' — шаховски турнир, кој се одржува секоја година на крајот на февруари во шпанскиот градот [[Линарес (Хаен)|Линарес]], по кој и го има добиено името. Турнирот е опишуван како [[шах]]овскиот [[Вимблдон]] и заедно со шаховските турнири во [[Шаховски турнир во Вајк ан Зее|Вајк ан Зее]] и [[Шаховски турнир во Дортмунд|Дортмунд]] е еден од најсилните шаховски турнири. Одржувањето на турнирот е поддржано од страна на шпанскиот стопанственик Луис Ренторо. == Историја == {{Шах страничник}} Првиот турнир бил одржан во 1978. Во тоа време, турнирот не бил привлечен за врвните шахисти, па на воведнуиот турнир победил релативно непознатиот Швеѓанец Јан Елсон, пред Аргентинецот Роберто Дебарно. Турнирот се одржувал секоја година до 1987, кога истиот не се одржал, поради тоа што градот Линарес бил домаќин на завршниот меч од [[Турнир на кандидатите|турнирот на кандидатите]], во кој се спротивставиле [[Анатолиј Карпов]] и [[Андреј Соколов]], при што победникот од овој меч требало да го предизвика светскиот првак [[Гари Каспаров]] на меч за [[светски првак во шах|светски првак]]. Одложениот турнир од 1987 се одржал во 1988, па оттогаш турнирот се одржува секоја година, со исклучок на 1996, кога Луис Ренторо бил вклучен во одржувањето на мечот мечот за [[светско женско првенство во шах|светска првенка]] меѓу [[Жужа Полгар]] и [[Сје Жун]].<ref name="endgame.nl">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.endgame.nl/linares.htm |title=LINARES CHESS TOURNAMENTS (1978-2008) |accessdate=2009-10-25 |archive-date=2007-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070225115632/http://www.endgame.nl/linares.htm |url-status=dead }}</ref> Во 1989, за првпат натпреварувачите од [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] можеле да бидат повикани лично. На турнирот биле испратени покани до пет советски шахисти, наместо до два, со што просечниот рејтинг на турнирот се зголемил. Сепак, на турнирот во 1989 настанал голем конфликт. Имено, назначувањето на Виктор Батурински за главен арбитар на турнирот, предизвикало незадоволство кај шаистите од Советскиот Сојуз, кои настапувале под знамето на други земји, пред сè Корчној и [[Борис Гулко|Гулко]]. Ова довело до навреда, уште за време на првуиот ден од турнирот, па [[Виктор Корчној]] го напушил [[Линарес (Хаен)|Линарес]], уште за време на одржувањето на првиот круг на натпревари. Од натпреварувачка гледна точка, турнирот бил битка меѓу [[Анатолиј Карпов]] и [[Василиј Иванчук]]. Иванчук бил поуспешен и победил на турнирот. Во 1990, за првпат на турнирот настапил светскиот првак [[Гари Каспаров]]. Неговите подготовки не биле на посакуваното ниво, бидејќи тој морал да му помогне на семејството од [[Баку]] да пристигне во Линарес. Сепак, го платил износот за учество од 30.000 $ и победил на турнирот. Ренторо, кој бил противник на кратките [[реми (шах)|реми]] партии, на учесниците им понудил парични награди за подолгите партии. Турнирот во 1992 се одликувал со тоа што учествувале десетте најдобри шахисти во светот. Со тоа, турнирот станал Вимблдон на шахот.<ref name="endgame.nl"/> На турнирот победил Каспаров, кој ги победил сите кандиадти за титулата светски првак во шах: [[Јан Тиман|Тиман]], [[Анатолиј Карпов|Карпов]], [[Артур Јусупов|Јусупов]] и [[Најџел Шорт|Шорт]]. Во 1998, организацијата на натпреварите се променила, од [[Бергеров систем]], во кој секој играл по една партија, во турнир на кој учествуваат седум шахисти, кои во [[Бергеров систем]] играат по две партии (една со бели и една со црни фигури). Турнирот во 1998, бил истоврмено и турнир на кандидатите. На турнирот победил [[Вишванатн Ананд]], кој одбил да игра. По одбивањето на Ананд, на [[Алексеј Широв|Широв]] му било понудено да игра против [[Владимир Крамник|Крамник]], кој прифатил и го победил Крамник, но мечот против Каспаров не се одржал. Од 2006 до 2008, првата половина од натпреварите се одржуваше во [[Мексико|мексиканскиот]] град [[Морелија]], а втората половина во Линарес, па турнирот беше познат како Морелија-Линарес. Во 2009, турнирот повторно се одржа целосно во Линарес.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ajedrez.ciudaddelinares.es/index.htm |title=На официјалното мрежно место е објавено одржувањето на турнирот само во Линарес |accessdate=2009-10-25 |archive-date=2009-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302170552/http://www.ajedrez.ciudaddelinares.es/index.htm |url-status=dead }}</ref> Беше најавено дека во 2010, турнирот ќе се одржи во Линарес и [[Дубаи]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.monstersandcritics.com/news/europe/features/article_1461320.php/Arab_power_buys_Linares_%26quotthe_Wimbledon_of_chess%26quot__Feature__ |title=Article on the move to Dubai |accessdate=2012-09-03 |archive-date=2011-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110405074604/http://www.monstersandcritics.com/news/europe/features/article_1461320.php/Arab_power_buys_Linares_%26quotthe_Wimbledon_of_chess%26quot__Feature__ |url-status=dead }}</ref>, но турнирот се одржа само во Линарес. == Победници на турнирот == {| class="prettytable" ! Година ! Победник ! Земја |- | [[1978]] | Јан Елсон | {{ШВЕ}} |- | [[1979]] | [[Лари Кристијансен]] | {{САД}} |- | [[1981]] | [[Анатолиј Карпов]] <br /> Лари Кристијансен | {{СССР}} <br /> {{САД}} |- | [[1983]] | [[Борис Спаски]] | {{СССР}} |- | [[1985]] | [[Љубомир Љубоевиќ]] <br /> [[Роберт Хибнер]] | {{СФРЈ}} <br /> {{ГЕР}} |- | [[1988]] | [[Јан Тиман]] | {{ХОЛ}} |- | [[1989]] | [[Василиј Иванчук]] | {{СССР}} |- | [[1990]] | [[Гари Каспаров]] | {{СССР}} |- | [[1991]] | Василиј Иванчук | {{СССР}} |- | [[1992]] | Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[1993]] | Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[1994]] | Анатолиј Карпов | {{РУС}} |- | [[1995]] | Василиј Иванчук | {{УКР}} |- | [[1997]] | Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[1998]] | [[Вишванатан Ананд]] | {{ИНД}} |- | [[1999]] | Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[2000]] | [[Владимир Крамник]] <br /> Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[2001]] | Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[2002]] | Гари Каспаров | {{РУС}} |- | [[2003]] | [[Петар Леко]] | {{УНГ}} |- | [[2004]] | [[Владимир Крамник]] | {{РУС}} |- | [[2005]] | [[Гари Каспаров]] | {{РУС}} |- | [[2006]] | [[Левон Аронјан]] | {{ЈЕР}} |- | [[2007]] | [[Вишванатан Ананд]] | {{ИНД}} |- | [[2008]] | [[Вишванатан Ананд]] | {{ИНД}} |- | [[2009]] | [[Александар Гришчук]] | {{РУС}} |- | [[2010]] | [[Веселин Топалов]] | {{БУГ}} |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.endgame.nl/linares.htm Историја на шаховскиот турнир во Линарес од 1978 до 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070225115632/http://www.endgame.nl/linares.htm |date=2007-02-25 }} * [http://latestchess.com/showNews.php?id=228 Шаховски турнир во Линарес 2009, партии и извештаи] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091001164945/http://www.latestchess.com/showNews.php?id=228 |date=2009-10-01 }} * [http://www.ajedrez.ciudaddelinares.es/index.htm Официјално мрежно место на турнирот во Линарес во 2009] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090302170552/http://www.ajedrez.ciudaddelinares.es/index.htm |date=2009-03-02 }} * [https://web.archive.org/web/20030609000202/http://www.chessbase.com/shop/product.asp?pid=158 Каде е Линарес? од Chessbase] [[Категорија:Шаховски турнири]] [[Категорија:Шахот во 1978 година]] kcgst4m711mcmuq5f5nvny991u5oa4q 0 207417 5588285 5348311 2026-07-07T01:31:10Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588285 wikitext text/x-wiki {{Redirect|EA}} {{Infobox company |company_name=''Electronic Arts'' |company_logo=[[Податотека:Electronic Arts 2020.svg|200px|Лого на ''Electronic Arts'']] |company_type=Јавна |caption=Лого на ''EA'' до 2020 |foundation=1982 |location=[[Редвуд Сити, Калифорнија|Редвуд Сити]], [[Калифорнија]], [[Соединети Американски Држави|САД]] |key_people=[[Џон Рикитело]] (главен извршен директор)<br />Џон Шаперт<br />Френк Гибо<br />(претседател, ''EA Games'')<br />[[Питер Мур (бизнис)|Питер Мур]]<br />(претседател, ''EA Sports'')<br />Род Хамбл<br />(извршен потпретседател, ''The Sims'') <br />Бери Котл<br />(потпретседател на ''GM'', ''EA Interactive'')<br /> [[Лери Пробст]] (претседател)<br />[[Трип Хокинс]] (основач; поранешен главен извршен директор) (1982–1991) |industry=Интерактивна забава |products=[[Battlefield (серијал)|Серијалот ''Battlefield'']]<br />[[Burnout (Серијал)|Серијалот ''Burnout'']]<br />[[Command & Conquer|Серијалот ''Command & Conquer'']]<br />[[FIFA (серијал)|Серијалот ''FIFA'']]<br />[[Fight Night (серијал на видеоигри од EA)|Серијалот ''Fight Night'']]<br />[[Madden NFL|Серијалот ''Madden NFL'']]<br />[[NHL (серијал)|Серијалот ''NHL'']]<br />[[Medal of Honor (серијал)|Серијалот ''Medal of Honor'']]<br />[[NBA Live|Серијалот ''NBA Live'']]<br />[[Need for Speed|Серијалот ''Need for Speed'']]<br />[[Rock Band (серијал)|Серијалот ''Rock Band'']]<br />[[The Sims (серијал)|Серијалот ''The Sims'']] |revenue={{profit}}[[Американски долар|$]]4,2 милијарди (2008) [http://www.vg247.com/2009/05/05/ea-loses-over-1-billion-in-fiscal-2008/] |net_income={{loss}}-$1,08 милијарди (2008) [http://www.vg247.com/2009/05/05/ea-loses-over-1-billion-in-fiscal-2008/] |EPS={{loss}}$0,98 (2008) | market cap= $11 милијарди (2008)<ref name=zenobank>{{Наведена мрежна страница|url=http://zenobank.com/index.php?symbol=ERTS&page=quotesearch|title=Company Profile for Electronic Arts Inc (ERTS)|accessdate=2008-10-01}}</ref> |num_employees=7.320 (2009)<ref>[http://au.gamespot.com/news/6239401.html?tag=latestheadlines;title;1 EA cutting 1,500 jobs, over 'a dozen' games cancelled] од ''[[Гејмспот|Gamespot]]''</ref> |homepage = [http://www.ea.com/ EA.com] }} '''''Electronic Arts, Inc.''''' ('''''EA''''') (се чита: ''електроник артс'') е меѓународен [[Изработувач на видеоигри|изработувач]], [[Издавач на видеоигри|издавач]] и дистрибутер на [[видеоигра|видеоигри]]. Компанијата е основана на 28 мај, 1982 од страна на [[Трип Хокинс]] и е пионер во компјутерските игри. Позната е по тоа што го промовирала дизајнерите и програмерите на своите игри. Почнала како издавач на видеоигри за домашни компјутери. Во раните 1980-ти, компанијата почна да изработува игри за компјутери, а до 1990-тите и игри за [[Играчка конзола|конзоли]]. Подоцна компанијата порасна со купување на неколку успешни софтверски компании. До раните 2000-ти, ''EA'' стана една од најголемите издавачи (како трето лице) во светот. Моментално, најуспешните производи на ''EA'' се спортски игри издавани од ''[[EA Sports]]'', игри со лиценци од познати филмови како ''[[Хари Потер (филмски серијал)|Хари Потер]]'' и долги познати серијали како ''[[Need for Speed]]'', ''[[Medal of Honor (серијал)|Medal of Honor]]'', ''[[The Sims (серијал)|The Sims]]'', ''[[Battlefield (серијал)|Battlefield]]'' и поновите игри од серијалот ''[[Burnout (серијал)|Burnout]]'' и ''[[Command & Conquer]]''. ==Игри== {{Главна|Список на игри на Electronic Arts}} ==Поважни издадени игри== Некои од најзначајните и најпознати игри од историјата на видеоигрите се издадени од страна на ''EA''. Некои од нив се набројани подолу. Иако ''EA'' ги издале овие игри, не ги изработиле тие сите; некои се изработени од независни студија. Првата игра ''EA'' ја изработиле во 1987. * ''[[Pinball Construction Set]]'' (1983) од [[Бил Баџ]]<ref>In 2008, ''Pinball Construction Set'' was awarded at the 59th Annual Technology & Engineering Emmy Awards for "User Generated Content/Game Modification": [https://web.archive.org/web/20120929094303/http://kotaku.com/342028/2008-tech-emmy-winners 2008 Tech Emmy Winners]</ref> * ''[[Archon (видеоигра)|Archon]]'' (1983) and ''[[Archon II: Adept]]'' (1984) од [[Free Fall Associates]] * ''[[M.U.L.E.]]'' (1983) од [[Дени Бантен]] и [[Ozark Softscape]] * ''[[One on One: Dr. J vs. Larry Bird]]'' (1983) од Ерик Хамонд * ''[[Music Construction Set]]'' (1984) од [[Вил Харви]] * ''[[The Seven Cities of Gold (видеоигра)|The Seven Cities of Gold]]'' (1984) од [[Дени Бантен]] и [[Ozark Softscape]] * ''[[Bard's Tale (1985)|The Bard's Tale]]'' (1985) од [[Interplay Entertainment|Interplay Productions]] * ''[[Mail Order Monsters]]'' (1985) од [[Пол Рајк III]], [[Еван Робинсон]] и [[Ники Робинсон (програмер на игри)|Ники Робинсон]] * ''[[Racing Destruction Set]]'' (1985) од [[Рик Кенинг]] * ''[[Starflight]]'' (1986) од Binary Systems * ''[[Skate or Die!]]'' (1987), првата внатрешно изработена игра на ''EA'' * ''[[Lakers versus Celtics]]'' (1989) * ''[[Populous]]'' (1989) од [[Bullfrog Productions|Bullfrog]], кои ''EA'' ги купиле во 1995 година * ''[[Desert Strike: Return to the Gulf]]'' (1992) од групата High Score Production од EA * Серијал ''[[NHL (серијал)|NHL]]'' (1991—) * Серијал ''[[FIFA (серијал)|FIFA]]'' (1993—) * Серијал ''[[Need for Speed (серијал)]]'' (1994—) (првата игра е направена од EA во соработка со ''[[Road & Track]]'') * ''[[Ultima Online]]'' (1997) од [[Origin Systems]] * Серијал ''[[Command & Conquer]]'' (игрите од 1999 до денес) од [[Westwood Studios]] (претходните игри се издадени од [[Virgin Interactive]]) * Серијал ''[[Dungeon Keeper]]'' од [[Bullfrog Productions]] * Серијал ''[[SimCity]]'' (игрите од 1999 до денес) од [[Maxis]] (претходните игри се издадени од други издавачи) * Серијал ''[[Medal of Honor (серијал)|Medal of Honor]] (1999-) * ''[[System Shock 2]]'' (1999) * ''[[American McGee's Alice]] (2000) * Серијал ''[[SSX (серијал)|''SSX'']] (2000–2008) * Серијал ''[[James Bond (игри)|James Bond]]'' (1999–2005) * Серијал ''[[The Sims]]'' (2000—) од [[Maxis]] * Серијал ''[[Burnout (серијал)|Burnout]]'' (2001–денес) * Серијал ''[[Battlefield (серијал)|Battlefield]]'' (2002–денес) од [[Digital Illusions CE]] * Серијал ''[[Madden NFL]] (1989–денес) * ''[[NCAA Football (серијал)]] (1993–денес) * ''[[Dark Age of Camelot]]'' (повторно издадена откако ''EA'' ја купиле ''Mythic'' во 2005) * Серијал ''[[Crysis]]'' (2007–—) од [[Crytek]] * Серијал ''[[Rock Band]]'' (2007—) од [[Harmonix]] * Серијал ''[[Mass Effect]]'' (2007—) од [[Bioware]] * Серијал ''[[Spore (видеоигра од 2008 година)|Spore]]'' (2008—) од [[Maxis]] * Серијал ''[[Army of Two (видеоигра)|Army of Two]]'' (2008—) од [[EA Montreal]] * Серијал ''[[Dead Space (видеоигра)|Dead Space]]'' (2008—) од [[EA Redwood Shores]] * ''[[Mirror's Edge]]'' (2008) од [[Digital Illusions CE]] * Серијал ''[[Dragon Age]]'' (2009—) од [[Bioware]] * Серијал ''[[Dante's Inferno (видеоигра)|Dante's Inferno]]'' (2010) од [[Visceral Games]] * Серијал ''[[NASCAR (серијал)]]'' (1997–2009) ===Најавени игри=== ====2010==== * ''[[APB (видеоигра од 2010 година)|APB]]'' (PC) * ''[[Crysis 2]]'' (PlayStation 3, Xbox 360, PC) * ''EA Sports Active 2.0'' (PlayStation 3, Xbox 360, Wii, iPhone, iPod Touch) * ''[[EA Sports MMA]]'' (PlayStation 3, Xbox 360, iPhone, iPod Touch) * ''[[FIFA 11]]'' (PS3, Xbox 360, Wii, PC, PS2, Nintendo DS, PSP, Mobile) * ''[[Grand Slam Tennis]]'' (PlayStation 3, Xbox 360) * ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1: The Videogame]]'' (Xbox 360, PS3, Wii, Nintendo DS, PC, Mobile) * ''[[Madden NFL 11]]'' (Xbox 360, PS3, Wii, PS2, PSP, iPhone, iPod Touch) * ''[[Medal of Honor (видеоигра од 2010 година)|Medal of Honor]]'' (PlayStation 3, Xbox 360, PC) * ''[[NCAA Football 11]]'' * ''[[Need for Speed: Hot Pursuit (2010 видеоигра)|Need for Speed: Hot Pursuit]]'' * ''[[NHL 11]]'' (PS3, Xbox 360) * ''[[Skate 3]]'' (PlayStation 3, Xbox 360) * ''[[The Sims 3]]'' (PlayStation 3, Xbox 360, Wii, DS) * ''[[Tiger Woods PGA Tour 11]]'' ====2011==== * ''[[Bulletstorm]]'' (PlayStation 3, Xbox 360, PC) * ''[[Dead Space 2]]'' (PlayStation 3, Xbox 360, PC) * ''[[Dragon Age 2]]'' (Playstation 3, Xbox 360,PC) ====Непознат датум==== * ''Battlefield 3'' * ''Burnout 6'' * ''Mass Effect 3'' * ''Rock Band 3'' * ''The Godfather III'' * ''Project Mercury'' * ''Hasbro Family Game Night 3'' - Xbox 360, PS3, Wii * ''MONOPOLY Streets'' - Xbox 360, PS3, Wii, Nintendo DS * ''MySims SkyHeroes'' - Xbox 360, Ps3, Wii, Nintendo DS * ''RISK: Factions'' - XBLA * ''Spare Parts'' - XBLA, PSN ==Наводи== {{Reflist|2}} ==Надворешни врски== {{рвр-авто}} * {{Official|http://www.ea.com/}} * [http://www.mobygames.com/company/electronic-arts-inc Профил на ''Electronic Arts''] на [[MobyGames]] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Претпријатија од Калифорнија]] [[Категорија:Electronic Arts| ]] [[Категорија:Членови на Меѓународната заедница на изработувачи на игри]] [[Категорија:Изработувачи на видеоигри]] [[Категорија:Издавачи на видеоигри]] keyvnonef3lg7o7q3jcaceqvzm77wio 0 209351 5588140 5581036 2026-07-06T16:05:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588140 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Charles Babbage 1860.jpg|мини|Чарлс Бебиџ во 1860 година]] '''Чарлс Бебиџ''' (роден 26 декември 1791 година во [[Лондон]]) бил англиски математичар, аналитички филозоф, машински инженер, научник, творец на првите машини кои би можеле да се програмираат и професор по математика на Кембриџ.<ref>{{наведени вести|url=https://mk.eferrit.com/%D0%BF%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%98%D1%83%D1%82%D0%B5%D1%80/ / |title=математичар | }}</ref> Влијанието на неговото размислување играло голема улога во подоцнежниот развој на науката па некогаш го нарекуваат и „татко“ на компјутерите.<ref>{{Наведена книга|url=https://plato.stanford.edu/archives/win2020/entries/computing-history/|title=The Modern History of Computing|last=Copeland|first=B. Jack|date=2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Winter 2020}}</ref> Делови од неговите нецелосни машини се наоѓаат во музејот во Лондон. Во 1991 според неговиот дизајн е реконструиран диференцијален мотор. Девет години подоцна, откако е направен реконструиран „дизајн Бебиџ“ откриена е сложеноста на неговите машини за тоа време. Тој имал широк спектар на интереси покрај неговата работа со компјутери, опфатени во неговата книга „Економија на производството и машините“ од 1832 година. Бебиџ бил важна фигура на општествената сцена во Лондон и му се припишува увозот на „научната вечера“ од Франција со неговите добро посетени вечери во сабота.<ref>{{Наведено списание|last=Secord|first=James A.|date=2007-12|title=HOW SCIENTIFIC CONVERSATION BECAME SHOP TALK|url=https://www.cambridge.org/core/journals/transactions-of-the-royal-historical-society/article/abs/how-scientific-conversation-became-shop-talk/EA3838A24FC9F58D2D22182245D5D723|journal=Transactions of the Royal Historical Society|language=en|volume=17|pages=129–156|doi=10.1017/S0080440107000564|issn=1474-0648}}</ref> Неговата разновидна работа во други области го навела да биде опишан како „препознатлив“ меѓу многуте полимати од неговиот век. == Образование == [[File:Babbage - On the economy of machinery and manufactures, 1835 - 5864499.tif|thumb|''За економијата на машините и фабриките'', 1835]] Татковото богатство му овозможило пристап до неколку училишта како и помош од неколку приватни професори во текот на неговото основно образование.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1790-1820/member/praed-william-1747-1833|title=PRAED, William (1747-1833), of Tyringham, Bucks. and Trevethoe, nr. St. Ives, Cornw. {{!}} History of Parliament Online|work=www.historyofparliamentonline.org|accessdate=2026-06-22|archive-date=2014-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024055307/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1790-1820/member/praed-william-1747-1833|url-status=dead}}</ref> Во осмата година родителите го пратиле во селско училиште во Алпингтон, близу Ексетер за да се опорави од смртоносната грозница. Неговите родители наредиле неговиот мозок да не се оптоварува а Бебиџ осетил дека тоа прекрасно уживање може да доведе до незрели заклучоци. Потоа многу кратко учел во училиштето „Крал Едвард VI” во Тотену, јужен Девон но лошето здравје го натерало некое време да има приватни професори. Потоа запишал академија во Холмвуд Академија во улицата Бејкер во Енфилд. Оваа академија имала добро опремена библиотека која на Бебиџ му овозможува љубов кон математиката. Кога ја напуштил академијата и понатаму продолжиле да му помагаат двајца приватни професори еден од Кембриџ и еден од [[Оксфорд]].<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=ELAMAQAAIAAJ&redir_esc=y|title=Irascible Genius: A Life of Charles Babbage, Inventor|last=Moseley|first=Maboth|date=1964|publisher=Hutchinson|language=en}}</ref> Во октомври 1810 година бил примен на Кембриџ, Тринити Колеџ. Интензивно го читал Лајбниц, Лагранж, Симпсон, Лакроу а бил многу разочаран во математичките упатствија кои биле достапни на Кембриџ. Како одговор на тоа во 1812 година заедно со Џон Хершел, Џорџ Пикок и уште неколку његови пријатели го формираале Аналитичкото друштво.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allsands.com/history/objects/history/objects/babbagecomputer_yy_gn.htm|title=Charles Babbage'S Computer Engines|work=www.allsands.com|accessdate=2026-06-22|archive-date=2013-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430112345/http://www.allsands.com/history/objects/history/objects/babbagecomputer_yy_gn.htm|url-status=dead}}</ref> Во 1812 преминал во Питерхаус, [[Кембриџ]]. Таму бил најдобар математичар но не успеал да дипломира со пофалница. Наместо тоа 1814 добива почесна диплома. == Диференцијална машина == Бебиџ започнал во 1822 година со она што го нарекол „машина за разлики“, направена за пресметување вредности на полиномни функции. Создадена е за автоматско пресметување на низа вредности. Со користење на методот на конечни разлики, било можно да се избегне потребата од множење и делење.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.britannica.com/technology/Difference-Engine|title=Difference Engine {{!}} Calculating Machine, Charles Babbage, 19th Century {{!}} Britannica|work=Encyclopedia Britannica|access-date=2026-06-22|language=en}}</ref> За прототип на машина за разлики, Бебиџ го ангажирал Џозеф Клемент за да го имплементира дизајнот во 1823 година. Клемент работел според високи стандарди, но неговите машински алати биле особено сложени. Според стандардните услови на работење во тоа време, тој можел да наплаќа за нивната изградба, а исто така и да ги поседува. Тој и Бебиџ се скарале околу трошоците околу 1831 година. Некои делови од прототипот се зачувани во Музејот на историјата на науката во Оксфорд.<ref>{{Наведено списание|last=Roegel|first=Denis|date=2009-04|title=Anecdotes: Prototype Fragments from Babbage's First Difference Engine|url=https://ieeexplore.ieee.org/document/5070067/|journal=IEEE Annals of the History of Computing|volume=31|issue=2|pages=70–75|doi=10.1109/MAHC.2009.31|issn=1934-1547}}</ref> Овој прототип еволуирал во „машина за први разлики“. Останал недовршен, а завршениот дел се наоѓа во Музејот на науката во Лондон. Овој прв диференцијален мотор би бил составен од околу 25.000 делови, би тежел 13.600 кг и би бил висок 2,4 м. Иако Бебиџ добил доволно средства за проектот, тој никогаш не бил завршен. Подоцна (1847–1849) изработил детални цртежи за подобрена верзија, „Диференцијален мотор бр. 2“, но не добил финансирање од британската влада. Неговиот дизајн конечно бил конструиран во 1989–1991 година, користејќи ги неговите планови и производствените толеранции од 19 век. Својата прва пресметка ја извршил во Музејот на науката во Лондон, враќајќи ги резултатите на 31 цифра.<ref>{{Наведени вести|url=https://collection.sciencemuseumgroup.org.uk/objects/co62748/babbages-difference-engine-no-2-2002|title=Babbage's Difference Engine No 2, 2002. {{!}} Science Museum Group Collection|access-date=2026-06-22|language=en}}</ref> Девет години подоцна, во 2000 година, Музејот на науката го завршил печатачот што Бебиџ го дизајнирал за диференцијалниот мотор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/710950.stm|title=BBC News {{!}} SCI/TECH {{!}} Babbage printer finally runs|work=news.bbc.co.uk|accessdate=2026-06-22}}</ref> Неговите печатачи биле првите компјутерски печатачи измислени. === Завршени модели === Музејот на науката конструирал два диференцијални мотори според плановите на Бебиџ за диференцијалниот мотор бр. 2. Едниот е во сопственост на музејот. Другиот, во сопственост на технолошкиот мултимилионер Натан Мирволд, беше изложен во Музејот за историја на компјутерите во Маунтин Вју, Калифорнија, на 10 мај 2008 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.computerhistory.org/babbage/|title=The Babbage Engine {{!}} Babbage Engine {{!}} Computer History Museum|work=www.computerhistory.org|accessdate=2026-06-22}}</ref> Двата модели што се конструирани не се реплики.{{Нормативна контрола}} == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бебиџ, Чарлс}} [[Категорија:Британски пронаоѓачи]] [[Категорија:Англиски математичари]] [[Категорија:Британски инженери]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Носители на Златниот медал од Кралското астрономско друштво]] [[Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво на Единбург]] [[Категорија:Членови на Унгарската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Членови на Баварската академија на науките]] [[Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Торинската академија на науките]] [[Категорија:Родени во 1791 година]] [[Категорија:Починати во 1871 година]] m9yhrksvvvljkrhvkfpv5csyplpvej3 0 216166 5588100 3699960 2026-07-06T13:49:19Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588100 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''Осаменоста на простите броеви''' ([[италијански]]: ''La Solitudine dei Numeri Primi'') е [[роман]] на италијанскиот писател [[Паоло Џордано]], за првпат објавен во 2008 година. ==Содржина== Романот претставува [[медитација]] за осаменоста, за [[љубов]]та и за човечноста. Главни ликови се Аличе и Матија, двајца млади луѓе чиј живот поминува во знакот на осаменоста.<ref>Магор, ''Каталог 2015''. Скопје, 2015, стр. 3.</ref> ==Осврт кон романот== Наскоро по објавувањето, романот станал најпродаваната книга за таа година во [[Италија]], а подоцна бил преведен на над триесет јазици. Уште во првата година по објавувањето, тој бил продаден во повеќе од еден милион примероци. Исто така, тој е еден од најнаградуваните италијански романи во првата деценија на [[21 век]], а ги освоил и двете елитни италијански награди: „[[Стрега]]“ (''Premio Strega'') и „Кампјело“ (''Premio Campiello Opera Prima''). „[[Њујорк тајмс]]“ го опишал романот како „[[Хипноза|хипнотизирачки]] портрет на маж и жена“ и како „исклучителна интерпретација на она што би можело да се нарече [[Емоција|емоции]] на суб[[атом]]ско ниво“.<ref>Магор, ''Каталог 2015''. Скопје, 2015, стр. 3.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Италијански романи]] [[Категорија:Дела на Паоло Џордани]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Изданија на Магор]] 7is87qp4ic63zjnuz4s5n9ghtdi2ypx 0 424917 5588105 4758277 2026-07-06T13:55:11Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588105 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Света Недела |слика = Црква „Св. Недела“ - Матка 2015 a.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед остатоците на црквата „Св. Недела“ над кањонот [[Матка (кањон)|Матка]] |епархија = Скопска |намесништво = |парохија = |координати = {{coord|41|29|51|N|22|22|02|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Матка |општина = Сарај |држава = Македонија |патрон = [[Света Недела]] |изградба = XIII - XIV век |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабна |архитектонски стил= |површина = }} '''Света Недела''' — средновековековен православен христијански храм во урнатини, сместен високо во кањонот [[Матка]] во месноста [[Марков Град]] од левата страна на реката [[Треска]].<ref>http://mn.mk/turizam/1644-Matka-3-del{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Оваа црква се смета дека е изградена во XIII или XIV век, истовремено со изградбата на блиските околни цркви и манастири [[Шишевски Манастир|Свети Никола Шишевски]] (од спротива), [[Манастир „Св. Андреја“ - Матка|Свети Андреја]] (југоисточно во долот), [[Свети Спас]] (непосредно северно) и [[Манастир „Успение на Пресвета Богородица“ - Матка|Успение на Пресвета Богородица]]. == Градба == Црквата Света Недела е мала, еднокорабна, куполна црква за што сведочат остатоците од сводовите на некогашната купола. Изградена е од кршен камен, делкан локален камен — варовник и керамички материјал. Според остатоци од камени сводови, може да се заклучи дека куполата се наоѓала над олтарниот дел, при што црквата имала речиси ист или сличен изглед како блиските цркви [[Шишевски Манастир|Свети Никола]] и [[Манастир „Св. Андреја“ - Матка|Свети Андреја]]. На дел од ѕидините во внатрешната страна сè уште стои дел од фрескоживописот на црквата. Врз ѕидовите од внатре се забележуваат скромни останки на фреско декорација со неколку светители во олтарниот дел, потоа фигурата на Света Недела која и денес може да се забележи на јужниот ѕид, а постарата литература од 1912 годнна забележала дека десно од светителката бил портетот на ктиторот кој и го пружа моделот на црквата. == Ископувања == Централниот станбен објект со правоаголна основа беше археолошки ископуван. Резултатите покажаа дека животот во него се одвивал низ 14. век во исто време кога егзистирала и црквата. Откриени бројни делови од грнчарија, потоа животински коски. Анализата направена на фреските и самата архитектура потврдуваат дека црквата датира од периодот помеѓу 1350-та и 1360-тата година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mn.mk/istorija/1428-MATKA---Vekovno-svedostvo-i-ziva-istorija |title=архивска копија |accessdate=2010-09-19 |archive-date=2010-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100812045741/http://www.mn.mk/istorija/1428-MATKA---Vekovno-svedostvo-i-ziva-istorija |url-status=dead }}</ref> Се претпоставува дека во него жпвеел господарот на Матка - Бојко. Народната месна традиција се раскажува за убавата Бојана господарка на овој град, која бранејки го од Турците за да не им падне во раце се самоубила скокајќи во реката. Тука е очигледна сличноста на имињата: Бојана - Бојко. Западниот подград е голем 120 × 50 метри. Опфатен со силен одбранбен ѕид, широк 1,80 м, на едно место сочуван во височина до 3 метри, и тој се наоѓа веднаш западно под црквата на самиот нејзин влез. Најверојано во минатото оваа црква била селска црквата на некогашното (сега непостоечко) село [[Ивање]] кое според преданијата во една дупка (дол, рупа) имало црква посветена на Света Недела каде за време на селската слава се приредувал голем собор на кој ''„по седумдесет“'' ивањски девојки пееле и играле оро<ref>Трифуноски, Ф. Јован ''За средновековните села на манастирот Св. Андреја крај Треска''. Годишен зборник на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Скопје, Историско-филолошки оддел, кн.4, бр.2, Скопје 1951. стр. 6</ref> == Денес == Иако црквата е во рушевини, сепак таа е доста посетено место од верници и планинари. Во нејзе постојат повеќе [[икона|икони]] од светицата Недела, Богородица и Исус Христос, како и [[кандило]] за палење свеќи. Во непосредна близина на црквата е изграден летниковец од страна на планинарите. == Галерија== <center> <gallery> Податотека:Freska-Sveta Nedela.jpg|Остатоци од фрескоживописот во црквата Света Недела Податотека:Sv.Nedela-vnatresnost.jpg|Внатрешноста на црквата Света Недела Податотека:Sveta Nedela-pogled od sever.jpg|Поглед на северниот ѕид на црквата Света Недела Податотека:Света Недела - Матка (свод).jpg|Остатоци од сводот на црквата Податотека:Sveta Nedela (Matka).jpg|Поглед на остатоците од црквата Податотека:Црква „Св. Недела“ - Матка 2015.jpg|Поглед од внатрешноста на црквата </gallery> </center> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Nedela Church (Matka)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Недела Матка}} [[Категорија:Матка (село)]] [[Категорија:Храмови посветени на Света Недела во Македонија|М]] p3jipvi73qh3napmk6p5yfacr4ch87w 0 463618 5588118 5011883 2026-07-06T14:47:00Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588118 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Свети Спас |слика=Sveti Spas (Matka).jpg |големина на слика=250px |опис=Црквата Свети Спас во кањонот Матка |епархија=Скопска |намесништво= |парохија= |место=Матка |општина=Сарај |држава=Македонија |патрон=[[Исус Христос]] |изградба=XIV век |завршено= |осветување= |живопис= |ктитор= |зограф= |рушење= |запалена= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= |архитектонски стил= |површина= }} '''Свети Спас''' — [[Православие|православен]] [[Христијанство|христијански]] храм којшто се наоѓа во кањонот [[Кањон-Матка|Матка]], високо над левиот брег на реката [[Треска]] во непосредна близина на селото [[Матка (село)|Горна Матка]]. Црквата се наоѓа на зарамнето планинско плато точно над браната и хидроцентралата [[ХЕ „Матка“|Матка]], во месноста Петров Камен под [[Марков Град]], на 1 час пешачење од манастирот [[Манастир „Успение на Пресвета Богородица“ - Матка|Успение на Пресвета Богородица]] и во непосредна близина под разрушената средновековна црква [[Црква „Св. Недела“ - Матка|Света Недела]]. До црквата води и широк земјен пат од селото [[Матка (село)|Горна Матка]]. == Историја == По долги години на запуштеност и неактивност од неодамна во црквата повторно почнале да се одржуваат општонародни прослави на нејзиниот патронен празник [[Спасовден]] (Воведение Христово), на почетокот на летото,<ref>http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?ItemID=7AC775B6E12A344297C48766FA320BEA{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> на кои присуствуваат стотици верници од [[Скопје]] и околните села [[Шишево]], [[Сарај]], [[Матка (село)|Горна и Долна Матка]]. На [[19 септември]] [[2010]] година, во пресрет на верскиот празник Рождество на Пресвета Богородица, меѓу народот познат како Мала Богородица, беа свечено поставени и осветени темелите за изградба на нова ѕидана камбанарија висока 9 метри. == Архитектура == Црквата претставува мал еднокорабен храм. Нејзината изградба датира најверојатно од доцниот 14 век била изградена врз контурите на постар и многу поголем култен објект. Месното население со оваа црква го поврзува мошне силниот култ кон Свети Спас.<ref name="mn.mk">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mn.mk/istorija/1428-MATKA---Vekovno-svedostvo-i-ziva-istorija |title=архивска копија |accessdate=2010-09-12 |archive-date=2010-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100812045741/http://www.mn.mk/istorija/1428-MATKA---Vekovno-svedostvo-i-ziva-istorija |url-status=dead }}</ref> == Остатоци од други цркви == Во непосредна близина на црквата Свети Спас, непосредно јужно и југозападно во дворот на црквата стојат остатоците од темелите на 2 ранохристијански цркви Света Троица и Свети Ѓорѓија, кои се обележани со икони од овие светци. Свети Тројца или Св.Архангел Михаил е јужната градба. Tоа е црква од 12-13 век, времето на византиските владеења. На овој простор се наоѓаат расфрлани или вградени во црквите повеќе камени архитектонски делови кои, според своите одлики, потекнуваат од раноримскиот и доцноантичкиот период. Тие припаѓале на две култни градби: храм и базилика.<ref name="mn.mk"/> Остатоците од црквата Света Троица (Св. Архангел Михаил) се позабележителни и во нив и во денешно време во [[олтар]]ниот дел стојат [[крст]], [[икона|икони]] и [[кандило]] за свеќи, додека низ целата површина на храмот стојат повеќе од остатоци од столбови карактеристични за римското време. == Галерија == <center> <gallery mode=packed heights=140px> Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка 7.jpg|Дворот на црквата Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка 2.jpg|Западната страна Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка 3.jpg|Влезната врата Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка 4.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка 5.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Спас“ - Матка 6.jpg|Трпезаријата Податотека:Sveta Troica-Matka.jpg|Остатоците од црквата „Св. Троица“ во непосредна близина </gallery> </center> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{ризница-ред|Church of the Ascension of Jesus (Matka)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Спас}} [[Категорија:Храмови посветени на Вознесението Христово во Македонија|Матка]] [[Категорија:Матка (село)]] 9r6iczmr6vji6ay4ql6j2l35f3hg8jy 0 736844 5588287 5401263 2026-07-07T01:51:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588287 wikitext text/x-wiki {{Infobox album<!-- See Wikipedia:WikiProject_Albums --> | Name = Fallen | Type = studio | Artist = [[Evanescence]] | Cover = EvFallencover01.jpg | Released = Март 4, 2003 | Recorded = 2002-2003 Track Record Inc. & NRG Recording Studios, Ocean Studios, [[Conway Recording Studios]]. | Genre = [[Алтернативен метал]], [[ну метал]]<ref name="Allmusic" /> | Length = 48:55 (најдоцна верзија) | Label = [[Wind-up Records|Wind-up]] | Producer = [[Дејв Фортман]], [[Бен Муди]] | Reviews = * [[Allmusic]] {{rating|3.5|5}}<ref name="ref1" /> * ''[[Blender (magazine)|Blender]]'' {{rating|3|5}}<ref name="www.blender.com" /> * ''[[Entertainment Weekly]]'' (B-)<ref name="www.ew.com" /> * ''[[Ролинг Стоун|Rolling Stone]]'' {{rating|3|5}}<ref name="www.rollingstone.com" /> | Last album = ''Mystary EP''<br />(2003) | This album = '''''Fallen'''''<br />(2006) | Next album = ''[[Anywhere but Home]]''<br />(2004) | Misc = | Misc = {{Singles | Name = Fallen | Type = studio | single 1 = [[Bring Me to Life]] | single 1 date = 22 април 2003 | single 2 = [[Going Under]] | single 2 date = 9 септември 2003 | single 3 = [[My Immortal]] | single 3 date = 8 декември 2003 | single 4 = [[Everybody's Fool]] | single 4 date = 7 јуни 2004 }} }} '''''Fallen''''' е првиот [[студиски албум]] на американската рок група [[Evanescence]]. Албумот е издаден на [[4 март]] [[2003]] година преку издавачката куќа [[Wind-up Records]]. Овој албум е најуспешен на групата со повеќе од 7 милиони продадени копии во [[Соединети Американски Држави|САД]] и повеќе од 15 милиони продадени копии ширум светот.<ref name="cw090722" /> Албумот му донел на бендот пет номинации за [[46-ти Греми Награди]]; [[Греми Награди за Албум на годината|Албум на годината]], [[Греми Награди за Најдобар Рок Албум|Најдобар Рок Албум]], [[Греми Награди за Најдобра Рок Песна|Најдобра Рок Песна]] и [[Греми Награди за Најдобра Хард Рок Изведба|Најдобра Хард Рок Изведба]] за „[[Bring Me to Life]]“, и [[Греми Награди за Најдобар Нов Артист|Најдобар Нов Артист]] . Бендот ги освоил наградите [[Греми Награди за Најдобар Нов Артист|Најдобар Нов Артист]] и [[Греми Награди за Најдобра Хард Рок Изведба|Најдобра Хард Рок Изведба]]. == Снимање == Албумот е сниман во Track Record Inc. & NRG Recording Studios (двете во [[Северен Холивуд, Лос Анџелес, Калифорнија|Северен Холивуд]]), Ocean Studios ([[Бурбанк, Лос Анџеклес Каунти, Калифорнија|Бурбанк]]), [[Conway Recording Studios]] ([[Холивуд, Лос Анџелес, Калифорнија|Холивуд]]), сите во [[Калифотнија]]. [[Жичени инструменти|Жичените инструменти]] биле снимани во The Newman Stage, 20th Century Fox. == Продажби и критики == ''Fallen'' поминал 104 недели на [[Билборд 200|''Билборд'' 200]], а 58 недели од тие 104 во топ 20. Се искачил на #3 на 14 јуни 2003.<ref name="bb-fallen" /> Откако се спуштил од ''Билборд'' 200, ''Fallen''останал на ''Билборд'' [[Топ Поп Каталог Албуми|Топ Поп Каталог]] табелата повеќе од 223 недели.<ref name="toppop" /> ''Fallen'' потоа повторно се вратил на ''Билборд'' 200 во неделата на 13 март 2010 на #192. ''Fallen'' се искачил на #19 на ''Билборд''' Најдобро од 2000-те Билборд 200 Албум листи, ранкиран според продажби на декадата.<ref name="bbbestof2000s" /> Во Обединетото Кралство, албумот поминал 33 недели на Top 20, и 60 недели на 75, искачувајќи се на #1 на табелите. ''Fallen'' повторно се вратил на ОК табелите на #35 за време на 41 недела од 2006, неделата кога ''[[The Open Door]]'' се искачил на #2.<ref name="officialchartswk41" /> Албумот се искачил на #34 наредната недела, пред повторно да ги напушти Топ 40 две недели подоцна.<ref name="officialchartswk42" /><ref name="officialchartswk43" /> Во САД, албумот добил [[RIAA сертификација|платинска]] сертификација од [[Здружение на музичките сниматели на Америка|RIAA]] во април 2003 година (исто така имал и златна сертификација порано истиот месец), дупла платинска во јуни 2003, и тридупла платинска во октомври 2003. Албумот речиси стигнал со седум пати платинска сертификација во јуни 2008 година.<ref name="gandp-results" /> ''Fallen'' бил осмиот најдобро-продаван албум во САД во 2004, се речиси 2.6&nbsp;милиони продадени копиитаа година.<ref name="E8in04" /> Од албумот се продадени повеќе од 7&nbsp;милиони копии до јули 2009<ref name="cw090722" /> и повеќе од 15&nbsp;милиони копии ширум светот.<ref name="cbs821" /> == Теми на песните == [[Ејми Ли]] во интервју за ''Australia [[MTV]]'s The Lair'', кажала дека таа никогаш не пишувала заедно со Бен; таа секогаш почнувала сама, а потоа му ги презентирала своите идеи на Бен и ја правеле музиката. Инспирација за повеќето од песните во албумот се чувствата на Ејми. Песната „[[Going Under]]“ е за претходна тешка емоционална и физичка врска. Оваа песна била последната која е напишана за ''Fallen'' и ќе била прв сингл, ако „[[Bring Me to Life]]“ не требало да се стави на дискот со песни за филмот ''[[Daredevil (филм)|Daredevil]]''. Сепак, „Going Under“ бил вториот сингл на бендот.<ref name="MTVNews-Jun2003" /> „Bring Me to Life“, исто така напишана од Ејми, е инспирирана од инцидент кој настанал додека таа седела во ресторан.<ref name="bp030912" /> Ејми потоа кажала дека песната била напишана за нејзиниот стар пријател, а сегашен маж, Џош Хартзлер.<ref name="blender2076" /> Сестрата на Ејми, Кери Ли, била воодушевена од поп ѕвездите како [[Бритни Спирс]] и [[Кристина Агилера]], и била инспирација за песната „[[Everybody's Fool]]“. Ејми кажала дека кога Кери имала 8 години, почнала да се облекува како тие две ѕвезди што ја лутело Ејми.<ref name="VH1cheesy" /> „[[My Immortal]]“ е напишана од формер гитаристот на Evanescence, [[Бен Муди]], а Ејми Ли го додала крајниот дел пред рефренот. Како и сите други песни кои ги напишал Муди, текстот е заснован на приказна која ја напишал претходно. Според Муди, песната е за дух кој останува со тебе и после неговата смрт и те прогонува, сè додека не посакаш да го снема духот бидејќи не те остава сам. Бен исто така кажал дека ја посветил песната на неговиот дедо, Бил Холкомб.<ref name="windupbook" /> „Haunted“ е заснована на приказна која претходно ја напишал Бен Муди и служела како инспирација за Ејми Ли да го напише текстот на песната. Приказната е за мало девојче кое е заробено во дворец кој целосно се распаѓа. Приказната е пратена од Муди на EvBoard.com.<ref name="evboard" /> „Hello“ е песна напишана за мртвата сестра на Ејми Ли, исто како и песната „Like You“ од албумот ''[[The Open Door]]''. Од ноември 2008, ниедна од песните не е изведувана на настапите во живо на бендот. „Tourniquet“ е шестата песна од ''Fallen''. Песната е оригинално напишана како „My Tourniquet“ за албумот ''For the Incomplete'' на христијанскиот дед метал бенд Soul Embraced во кој [[гитарист]] бил [[тапанарот]] од Evanescence, [[Роки Греј]]. Koга Греј се приклучил на групата Evanescence тие направиле своја верзија на песната која ја нарекле „Tourniquet“. Во интервју за [[VH1]], [[Ејми Ли]] рекла, {{cquote|Повеќето од нашите песни се напишани на начин да имаат повеќе значења. Песнава е напишана од нашиот тапанар Роки Греј, кој учествувал во христијански дед метал бенд пред да ни се приклучи нас. Тој ми кажа дека од христијански поглед се работи за самоубиство. Во песната се работи за некој кој извршил самоубиство и за контроверзијата во христијанството, дали ако се самоубиеш ќе одиш во пеколот или во рајот?|20px|20px|[[Ејми Ли]]|[[VH1|VH1 Вести]]<ref name="evfallen" />}} Две демо верзии на песната се снимани пред сесиите на ''Fallen'' и двете содржат изменет звук. Во филмот ''[[Ромео и Јулија]]'' во една сцена јасно се слуша реченицата "I want to die!",(сакам да умрам!) а во песната „Tourniquet“ се слуша истата реченица која е земена од филмот, што Ејми го потврдила за време на интервју. Tourniquet исто така значи и црвст завој кој го спречува крварењето. Него го користат мазохистите. == Список на песни == {{Track listing | writing_credits = yes | title1 = [[Going Under]] | writer1 = [[Ејми Ли]], [[Бен Муди]], [[Дејвид Хоџес]] | length1 = 3:35 | title2 = [[Bring Me to Life]] | note2 = со [[Паул Мекој]] од [[12 Stones]] | writer2 = Ли, Муди, Хоџес | length2 = 3:58 | title3 = [[Everybody's Fool]] | writer3 = Ли, Муди, Хоџес | length3 = 3:16 | title4 = [[My Immortal]] | writer4 = Ли, Муди | length4 = 4:24 | title5 = Haunted | writer5 = Ли, Муди, Хоџес | length5 = 3:06 | title6 = Tourniquet | note6 = песна од [[Soul Embraced]], препеана од Evanescence | writer6 = Ли, Муди, Хоџес, [[Роки Греј|Греј]] | length6 = 4:38 | title7 = Imaginary | writer7 = Ли, Муди | length7 = 4:17 | title8 = Taking Over Me | writer8 = Ли, Муди, Хоџес, [[Џон Лекомпт|Лекомп]] | length8 = 3:50 | title9 = Hello | writer9 = Ли, Муди, Хоџес | length9 = 3:40 | title10 = My Last Breath | writer10 = Ли, Муди, Хоџес | length10 = 4:08 | title11 = Whisper | writer11 = Ли, Муди | length11 = 5:27 | title12 = My Immortal | note12 = Бенд верзија; бонус песна на подоцните копии | writer12 = Ли, Муди, Хоџес | length12 = 4:33 }} {{Track listing |headline = Бонус песни Јапонска верзија | collapsed = yes | writing_credits = yes | title12 = Farther Away | writer12 = Ли, Муди, Хоџес | length12 = 3:58 | title13 = [[My Immortal]] | note13 = Бенд верзија, бонус песна само на подоцните копии | writer13= Ли, Муди, Хоџес | length13 = 4:33 }} == Табели == {|class="wikitable" ! Табела ! Доделувач(и) ! Позиција ! Сертификација ! Продажби |- | Аргентински Албум Табели | [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|CAPIF]] |align="center"| <!-- Chart rank is not available for Argentina --> |align="center"| 2x Платина<ref name="argentinachart" /> |align="center"| 80,000+ |- | [[ARIA Табели|Австраслиска Албум Табела]] | [[Австралиска музичка индустрска асоцијација|ARIA]] |align="center"| 1 |align="center"| 6x Платина<ref name="aussiecert" /> |align="center"| 420,000+ |- | Австриска Албум Табела | [[Media Control Charts|Media Control]] Europe |align="center"| 1 |align="center"| Платина<ref name="australiacert" /> |align="center"| 30,000+ |- | Бразилска Албум Табела | ABPD |align="center"| <!-- Chart rank is not available for Brazil, see WP:BADCHARTS --> |align="center"| 2x Платина<ref name="brazilcert" /> |align="center"| 250,000+ |- | Канадска Албум Табела<ref name="uscan" /> | [[Nielsen SoundScan]] |align="center"| 1 |align="center"| 7x Платина<ref name="cancert" /> |align="center"| 700,000+ |- | Данска Албум Табела | [[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI]]/Nielsen |align="center"| 1 |align="center"| |align="center"| |- | Холандска Албум Табела | NVPI/[[Megacharts]] |align="center"| 2 |align="center"| Платина<ref name="dutchcert" /> |align="center"| 50,000+<ref name="levels" /> |- | Европска Албум Табела<ref name="eurochart" /> | [[IFPI]] |align="center"| 1 |align="center"| 3x Платина<ref name="eurocert" /> |align="center"| 3,000,000+ |- | Финска Албум Табела<ref name="finland" /> | IFPI |align="center"| 1 |align="center"| Платина<ref name="fincert" /> |align="center"| 56,679 |- | Француска Албум Табела<ref name="france" /> | [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]]/[[IFOP]] |align="center"| 2 |align="center"| 2x Платина<ref name="france" /> |align="center"| 685,000<ref name="france" /> |- | Германска Албум Табела | Media Control |align="center"| 2 |align="center"| 5x Злато<ref name="germancert" /> |align="center"| 500,000+<ref name="levels" /> |- | Грчка Интернационална Албум Табела | IFPI |align="center"| 1 |align="center"| 2x Платина |align="center"| 40,000+ |- | Италијанска Албум Табела | FIMI |align="center"| 3 |align="center"| 4x Платина |align="center"| 350,000+ |- | Јапонска Албум Табела | [[Oricon]]/[[RIAJ]] |align="center"| 7<ref name="Jchart" /> |align="center"| Платина<ref name="Jcert" /> |align="center"| 500,000+ |- | Мексиканска Албум Табела | AMPROFON |align="center"| 1 |align="center"| Платина<ref name="mexcert" /> |align="center"| 150,000+ |- | Нов Зеланд Албум Табела<ref name="nz" /> | [[Музичка Индустриска Асоцијација на Нов Зеланд|RIANZ]] |align="center"| 2 |align="center"| 5x Платина<ref name="nz" /> |align="center"| 75,000+ |- | Норвешка Албум Табела | [[Verdens Gang|VG Nett]] |align="center"| 3 |align="center"| Платина<ref name="nwcert" /> |align="center"| 40,000+ |- | Руска Албум Табела<ref name="russiancharts" /> | NFPF |align="center"| 1 |align="center"| Платина |align="center"| 75.000+ |- | Шпанска Албум Табела | [[PROMUSICAE]] |align="center"| 5 |align="center"| Платина |align="center"| 100.000+ |- | Шведска Албум Табела | [[Swedish Recording Industry Association|GLF]] |align="center"| 3 |align="center"| Платина<ref name="swedcert" /> |align="center"| 60,000+ |- | Швајцарска Албум Табела | [[Media Control Charts|Media Control]] |align="center"| 2 |align="center"| 2x Платина<ref name="swisscert" /> |align="center"| 80,000+ |- | [[ОК Албум Табела]]<ref name="ukchart" /> | [[British Phonographic Industry|BPI]]/[[The Official UK Charts Company]] |align="center"| 1 |align="center"| 3x Платина<ref name="ukcert" /> |align="center"| 1,100,000+ |- | САД [[Билборд 200|''Билборд'' 200]]<ref name="uscan" /> |rowspan="2"| [[билборд (магазин)|''Billboard'']]/[[Здружение на музичките сниматели на Америка|RIAA]] |align="center" rowspan="2"| 3 |align="center" rowspan="2"| 7x Платина<ref name="gandp-results" /> |align="center" rowspan="2"| 7,269,000+<ref name="cw090722" /> |- | САД ''Билборд'' Топ Интернет Албуми<ref name="uscan" /> |} == Постава на бендот == ;Evanescence * [[Дејвид Хоџес]] — [[пијано]], [[клавијатурен инструмент|клавијатура]], жичени инструменти * [[Ејми Ли]] — [[пеење|вокали]] * [[Бен Муди]] — [[гитара]], [[Перкусије]], ко-продуцент ;Останати музичари * Франческо Дикозмо — [[бас гитара]] * [[Џош Фрис]] — [[тапанар|тапани]] * [[Паул Мекој]] — гостински вокал на „Bring Me to Life“ * Millennium Choir — позадински [[хор]] на „Everybody's Fool“, „Haunted“, „Imaginary“ и „Whisper“ * [[Граем Ревел]] - жичени инструменти * [[Дејвид Кемпбел (американски аранжер/композитор)|Дејвид Кемпбел]] - жичени инструменти ;Продукција *Продуциран од [[Дејв Фортман]] и Бен Муди == Наводи == {{наводи|colwidth=30em|refs= <ref name="Allmusic">{{Наведена мрежна страница |url={{Allmusic|class=album|id=r627641|pure_url=yes}} |title=Fallen: Review |work=AllMusic |first=Johnny |last=Loftus |accessdate=2010-07-02}}</ref> <ref name="ref1">{{Наведена мрежна страница|url={{Allmusic|class=album|id=fallen-r627641/review|pure_url=yes}} |title=Allmusic review}}</ref> <ref name="www.blender.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.blender.com/guide/new/50736/fallen.html |title=Blender review}}</ref> <ref name="www.ew.com">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,450488,00.html |title=Entertainment Weekly review |accessdate=2011-03-19 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606223648/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C450488%2C00.html |url-status=dead }}</ref> <ref name="www.rollingstone.com">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rollingstone.com/artists/evanescence/albums/album/319429/review/5947042/fallen |title=Rolling Stone review |accessdate=2011-03-19 |archive-date=2006-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061022202235/http://www.rollingstone.com/artists/evanescence/albums/album/319429/review/5947042/fallen |url-status=dead }}</ref> <ref name="cw090722">{{Наведена мрежна страница |url=http://new.music.yahoo.com/blogs/chart_watch/39906/chart-watch-extra-the-top-20-new-acts-of-the-2000s/ |title=Chart Watch Extra: The Top 20 New Acts Of The 2000s |work=Chart Watch |publisher=Yahoo.com |first=Paul |last=Grein |date=2009-07-22 |accessdate=2009-07-22}}</ref> <ref name="bb-fallen">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/#/album/evanescence/fallen/570069 |title=Fallen - Evanescence |work=Billboard.com |accessdate=December 30, 2009}}</ref> <ref name="toppop">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.webcitation.org/5XAxnhhod |title=Top Pop Catalog |work=Billboard.com |accessdate=2008-04-18}}</ref> <ref name="bbbestof2000s">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/features/best-of-the-2000s-1004051233.story#/charts-decade-end/billboard-200-albums?year=2009 |title=Best of the 2000s: Billboard 200 Albums |work=Billboard.com |year=2009 |accessdate=December 30, 2009}}</ref> <ref name="officialchartswk41">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.theofficialcharts.com/top40_albums_last.php?week=9&end=08/10/2006%20-%2014/10/2006 |title=Top 40 Albums Archive :: Week 41 : 08/10/2006 - 14/10/2006 |work=The Official UK Charts Company |accessdate=2006-12-12 |archive-date=2009-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090617175502/http://www.theofficialcharts.com/top40_albums_last.php?week=9&end=08%2F10%2F2006%20-%2014%2F10%2F2006 |url-status=dead }}</ref> <ref name="officialchartswk42">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.theofficialcharts.com/top40_albums_last.php?week=8&end=15/10/2006%20-%2021/10/2006 |title=Top 40 Albums Archive :: Week 42 : 15/10/2006 - 21/10/2006 |work=The Official UK Charts Company |accessdate=2006-12-12 |archive-date=2009-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090617175453/http://www.theofficialcharts.com/top40_albums_last.php?week=8&end=15%2F10%2F2006%20-%2021%2F10%2F2006 |url-status=dead }}</ref> <ref name="officialchartswk43">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.theofficialcharts.com/top40_albums_last.php?week=7&end=22/10/2006%20-%2028/10/2006 |title=Top 40 Albums Archive :: Week 43 : 22/10/2006 - 28/10/2006 |work=The Official UK Charts Company |accessdate=2006-12-12 |archive-date=2009-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090617175448/http://www.theofficialcharts.com/top40_albums_last.php?week=7&end=22%2F10%2F2006%20-%2028%2F10%2F2006 |url-status=dead }}</ref> <ref name="gandp-results">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.webcitation.org/5ZghLkowD |title=Gold & Platinum: Search Results |work=RIAA.org |accessdate=2008-07-29}}</ref> <ref name="E8in04">{{наведени вести |url=http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=186cc8e5-821b-4c8a-8755-e755e82551ae&page=2 |title=Usher No. 1 in 2004? Yeah! |work=E! Online |first=David |last=Jenison |date=2005-01-05 |accessdate=2006-12-03}}</ref> <ref name="cbs821">{{наведени вести |url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/11/09/earlyshow/saturday/secondcup/main3481821.shtml |title=Second Cup Cafe: Amy Lee Of Evanescence |work=CBS News |date=2007-11-10 |accessdate=2007-11-21}}</ref> <ref name="MTVNews-Jun2003">{{наведени вести |url=http://www.mtv.com/news/articles/1472270/20030604/evanescence.jhtml |title=Evanescence Singer Pairs Metal Chains, Fairies For Upcoming Video |work=MTV News ''via'' MTV.com |first=Joe |last=D'Angelo |date=2003-06-04 |accessdate=2007-02-12 |archive-date=2009-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090617202204/http://www.mtv.com/news/articles/1472270/20030604/evanescence.jhtml |url-status=dead }}</ref> <ref name="bp030912">{{наведени вести |url=http://www.bostonphoenix.com/boston/events/state/documents/03148215.asp |title=The awakening: Amy Lee on bringing Evanescence's 'Bring Me to Life' to life |work=The Boston Phoenix |first=Carly |last=Carioli |date=September 12, 2003 |accessdate=December 4, 2008}}</ref> <ref name="blender2076">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.blender.com/guide/articles.aspx?id=2076|title=Amy Lee: Back In Black|accessdate=2007-02-27|last=Eelss|first=Josh}}</ref> <ref name="VH1cheesy">{{наведени вести |url=http://www.vh1.com/artists/news/1488307/06102004/evanescence.jhtml |title=Evanescence's Amy Lee Hopes To Get Into Film, Rages Against Cheesy Female Idols |work=MTV News via VH1.com |first=Corey |last=Moss |date=2004-06-10 |accessdate=2006-11-07 |archive-date=2009-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612165554/http://www.vh1.com/artists/news/1488307/06102004/evanescence.jhtml |url-status=dead }}</ref> <ref name="windupbook">{{Наведена книга|title=Fallen booklet|publisher=[[Wind-up Records]]|year=2003}}</ref> <ref name="evboard">{{Наведена мрежна страница| url=http://www.evboard.com/showthread.php?p=43068|authorlink=Ben Moody|last=Moody|first=Ben|accessdate=2007-02-27|title=WHAT "HAUNTED" IS ABOUT|date=2003-02-17}}</ref> <ref name="evfallen">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1472058/20030523/evanescence.jhtml|title=Evanescence – Fallen To The Top|last=Kaufman|first=Gil|date=2003-05-09|accessdate=2007-03-10|archive-date=2012-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021023248/http://www.vh1.com/artists/interview/1472058/20030523/evanescence.jhtml}}</ref> <ref name="argentinachart">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=evanescence&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=O&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP |title=A .Chart |accessdate=2011-03-14 |archive-date=2009-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090617194603/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=evanescence&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=O&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP |url-status=dead }}</ref> <ref name="aussiecert">{{Наведена мрежна страница | title=Australian Certification (ARIA) | work=[[Австралиска музичка индустрска асоцијација|Australian Recording Industry Association]] | url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm | accessdate=2007-05-15}}</ref> <ref name="australiacert">{{Наведена мрежна страница | title=Austrian Certification (IFPI) | work=[[International Federation of the Phonographic Industry]] | url=http://www.ifpi.at/ | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2015-11-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151119230843/http://www.ifpi.at/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="brazilcert">{{Наведена мрежна страница | title=Brazilian Certification (ABPD) | work=Associação Brasileira dos Produtores de Discos | url=http://www.abpd.org.br/certificados_interna.asp | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2015-06-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150624065644/http://abpd.org.br/certificados_interna.asp | url-status=dead }}</ref> <ref name="uscan">{{Наведена мрежна страница |title=''Fallen'': Charts & Awards |work=[[Билборд (магазин)|Billboard magazine]] |url={{Allmusic|class=album|id=r627641|pure_url=yes}} |accessdate=2007-05-15}}</ref> <ref name="cancert">{{Наведена мрежна страница | title=Canadian Certification (CRIA) | work=[[Canadian Recording Industry Association]] | url=http://www.cria.ca/cert_db_search.php | accessdate=2011-03-14 | archive-date=2016-01-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160111074458/http://www.cria.ca/cert_db_search.php | url-status=dead }}</ref> <ref name="dutchcert">{{Наведена мрежна страница | title=Dutch Certification (IFPI) | work=[[IFPI]] | url=http://www.nvpi.nl/nvpi/pagina.asp?pagkey=61112&documentid=1235749&zoekform=60463&formposted=yes | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2009-06-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090618214714/http://www.nvpi.nl/nvpi/pagina.asp?pagkey=61112&documentid=1235749&zoekform=60463&formposted=yes | url-status=dead }}</ref> <ref name="levels">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ifpi.org/content/library/Certification%20Awards%20Full%20List%20-%20OCTOBER%2007.pdf|format=pdf|title=Certification Award Levels|accessdate=2011-03-14|archive-date=2008-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20080227030349/http://www.ifpi.org/content/library/Certification%20Awards%20Full%20List%20-%20OCTOBER%2007.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref name="eurochart">{{Наведена мрежна страница |title=European Albums Chart |work=Music.AllOfMp3.com |url=http://music.allofmp3.com/ratings/charts.shtml?chartlist=966 |accessdate=2007-05-15}}</ref> <ref name="eurocert">{{Наведена мрежна страница |title=European Certification (IFPI) |work=[[International Federation of the Phonographic Industry]] |url=http://www.ifpi.org/content/section_news/plat2004.html |accessdate=2007-05-15 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019023820/http://www.ifpi.org/content/section_news/plat2004.html |url-status=dead }}</ref> <ref name="finland">[http://finnishcharts.com/showitem.asp?interpret=Evanescence&titel=Fallen&cat=a Finnish Charts]</ref> <ref name="fincert">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ifpi.fi/tilastot/artistit/evanescence |title=Kulta- ja platinalevyt IFPI.fi |accessdate=2011-03-14 |archive-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012031047/http://www.ifpi.fi/tilastot/artistit/Evanescence |url-status=dead }}</ref> <ref name="france">{{Наведена мрежна страница | title=French Chart, Sales & Certification | work=FanOfMusic.Free.fr | url=http://fanofmusic.free.fr/ParcoursAlbum-E.php | accessdate=2007-05-15}}</ref> <ref name="germancert">{{Наведена мрежна страница | title=German Certification (IFPI) | work=[[International Federation of the Phonographic Industry]] | url=http://www.ifpi.de/wirtschaft/gpergebnis.php?txtSuche=Evanescence&strAktion=suche | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2007-09-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070927202048/http://www.ifpi.de/wirtschaft/gpergebnis.php?txtSuche=Evanescence&strAktion=suche | url-status=dead }}</ref> <ref name="Jchart">{{Наведена мрежна страница|url=http://ranking.oricon.co.jp/free_contents/search/detail.asp?itemcd=510644&samecd=1 |title=フォールン - エヴァネッセンス／ オリコンランキング情報サービス「you大樹」|publisher=[[Oricon]]|accessdate=2010-11-13 |language=ja}}</ref> <ref name="Jcert">{{Наведена мрежна страница | title=ゴールド等認定作品一覧　2003年12月 | url=http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200312.html | work=[[RIAJ]] | language=ja | date=2004-01-10 | accessdate=2010-11-13 | archive-date=2015-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151019060549/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200312.html | url-status=dead }}</ref> <ref name="mexcert">{{Наведена мрежна страница | title=Mexican Certification (AMPROFON) | work=Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas, A.C. | url=http://www.amprofon.com.mx/certificaciones.php?artista=&titulo=Fallen&disquera=&certificacion=todas&anio=todos&categoria=todas&Submitted=Buscar&item=menuCert&contenido=buscar | date=2004-02-12 | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2011-09-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110903204817/http://www.amprofon.com.mx/certificaciones.php?artista=&titulo=Fallen&disquera=&certificacion=todas&anio=todos&categoria=todas&Submitted=Buscar&item=menuCert&contenido=buscar | url-status=dead }}</ref> <ref name="nz">{{Наведена мрежна страница | title=New Zealand Certification (RIANZ) | work=[[Музичка Индустриска Асоцијација на Нов Зеланд|Recording Industry Association of New Zealand]] | url=http://www.rianz.org.nz/rianz/chart.asp | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2011-02-02 | archive-url=https://www.webcitation.org/5wChHAS9r?url=http://www.rianz.org.nz/rianz/chart.asp | url-status=dead }}</ref> <ref name="nwcert">{{Наведена мрежна страница | title=Norwegian Certification (IFPI) | work=[[International Federation of the Phonographic Industry]] | url=http://www.ifpi.no/sok/index_trofe.htm | accessdate=2007-05-15 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510083043/http://www.ifpi.no/sok/index_trofe.htm | url-status=dead }}</ref> <ref name="russiancharts">{{Наведена мрежна страница | title=Russia Album Chart | work=nfpf.org | url=http://nfpf.org/priz/index.php | accessdate=2007-06-18}}</ref> <ref name="swedcert">{{Наведена мрежна страница | title=Swedish Certification (GLF) | work=[[Swedish Recording Industry Association|GLF]] | url=http://www.ifpi.se/goldplatinum.aspx | accessdate=2007-05-15 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070424200858/http://www.ifpi.se/goldplatinum.aspx | archivedate=2007-04-24 | url-status=live }}</ref> <ref name="swisscert">{{Наведена мрежна страница | title=Swiss Certification (IFPI) | work=[[IFPI]] | url=http://www.hitparade.ch/awards.asp?year=2004 | accessdate=2007-05-15}}</ref> <ref name="ukchart">{{Наведена мрежна страница | title=UK Albums Chart (Search) | work=Everyhit.com | url=http://www.everyhit.com/ | accessdate=2007-05-15}}</ref> <ref name="ukcert">{{Наведена мрежна страница | title=UK Certification (BPI) | work=[[British Phonographic Industry]] | url=http://www.bpi.co.uk/index.asp?Page=stats/content_file_118.shtml | accessdate=2007-05-15 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070311010631/http://www.bpi.co.uk/index.asp?Page=stats%2Fcontent_file_118.shtml | archivedate=2007-03-11 | url-status=live }}</ref> <!--add references above this line--> }} {{s-start}} {{succession box | before = ''[[Hail to the Thief]]'' од [[Radiohead]] | title = [[Список на број-еден албуми (ОК)|ОК број еден албум]] | years = 28 јуни 2003 – 4 јули 2003 | after = ''[[Dangerously in Love]]'' од [[Бијонсе Ноулс|Бијонсе]] }} {{succession box | before = ''[[Just As I Am (албум од Гај Себастијан)|Just As I Am]]'' од [[Гај Себастијан]] | title = Австралиски [[ARIA Табели|ARIA Албум Табели]] [[Број-еден албуми од 2003 (Австралија)|број-еден албум]] | years = 26 јануари 2004 – 15 февруари 2004 | after = ''[[That's What I'm Talking About]]'' од [[Шенон Нол]] }} {{end}} {{Evanescence}} [[Категорија:Албуми на Evanescence]] [[Категорија:Албуми од 2003]] 59x2kasv46ou7h09xbdeginga7rhsk3 0 737320 5588280 5067726 2026-07-07T00:30:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588280 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Сингл | име = Bring Me to Life | слика = Bring Me To Life.jpg | слика големина = | рамка = | опис = | изведувач = [[Evanescence]] | албум = [[Fallen (албум)|Fallen]] | страна А = | страна Б = „Farther Away“, „Missing“ | издаден = 22 април 2003 | формат = ЦД сингл, ДВД сингл, дигитален доунлоуд | снимен = 2004 | жанр = Алтернативен рок | должина = 3:58 | куќа = Wind-up | композитор = [[Ејми Ли]], [[Бен Муди]] и [[Дејвид Хоџес]] | позиции = | продуцент = [[Дејв Фортман]] | сертификации = Сребрена, Платинска, 2×Платина | претходен = | овој = „'''Bring Me to Life'''“<br>(2003) | следен = „[[Going Under]]“<br>(2003) | друго = }} '''„Bring Me to Life“''' е песна од американската [[рок музика|рок]] група [[Evanescence]]. Издадена е на [[22 април]] [[2003]] и е прв сингл од нивниот прв албум ''[[Fallen (албум)|Fallen]]''. Таа е една од песните во филмот ''[[Daredevil]]''.<ref>http://itunes.apple.com/us/album/daredevil-the-album-original/id319364445</ref> Во настапите во живо наместо Паул Мекој следечки вокал на Ејми Ли е [[Џон Лекомпт|Џон Лекомп]]. Песната е напишана од Ејми и [[Бен Муди]]. Оваа песна е најуспешниот хит на бендот. Се има искачено на 15 интернационални листи, и има освоено [[Греми Награди за Најдобра Хард Рок Изведба]] и на [[46 Греми награди]]. ==Издавање== Песната е издадена на 22 април 2003 како прв сингл од нивниот прв албум ''[[Fallen (албум)|Fallen]]''. Отпрвин песната „[[Going Under]]“ требало да биде прв сингл, но бидејќи „Bring Me to Life“ требало да се појави во филмот ''[[Daredevil]]'', „Going Under“ станал втор сингл на бендот. Б-страна на песната „Bring Me to Life“ е песната „Farther Away“ (верзијата од албумот ''Fallen'', за која немало место да се појави во првиот албум, па била префрлена во албумот во живо ''[[Anywhere but Home]]''). Порани верзии од „Bring Me to Life“ биле снимани во демо албумите на бендот, пред да се издаде нивниот прв студиски албум, и сите верзии имале поразлични звуци отколку денешната верзија. Акустичната верзија е снимена на ''Bring Me To Life'' ДВД. И пораните верзии на песната се издадени како ремикс и акустична верзија. Верзијата во живо на песната се наоѓа во албумот во живо ''[[Anywhere but Home]]'', каде Ејми Ли на почетокот свири на пијано и пее, а наместо Паул Мекој, следечки вокал е [[Џон Лекомпт|Џон Лекомп]]. „Bring Me to Life“ се искачил на #73 место на [[Билборд (магазин)|Billboard]] табелата за 'Најдобри Рок Песни во 2000-те' и е единствен случај каде бенд на чело со женски вокал се има искачено.<ref name="bbbestof" /> ==Појава на песната== [[Ејми Ли]] изјавила дека песната има повеќе значења.„Јас бев инспирирана да ја напишам песната кога еден човек ми рече нешто&nbsp;— Јас не го познавав па помислив дека е можеби, [[јасновидост|видовит]]," кажала Ејми за време на пауза од турнејата во Тулса за ''The Boston Phoenix''. "Јас бев во врска и бев многу несреќна. Но го криев тоа. Бев малтретирана, но го криев тоа; Не сакав дури ни да си го признаам тоа на самата себеси. Па позборував можеби 10 или 15 зборови со тој човек, кој беше пријател на еден мој пријател. Ние ги чекавме другите да дојдат, влеговме во ресторан и седнавме на маса. Тој ме погледна и ми рече, ‘Дали си среќна?’ Јас почувствував дека срцето ми чука брзо, и помислив дека тој знае што мислам јас. И го излажав, му реков дека сум добра. Тој не е видовит.“<ref name="bp8215" /> Другото значење е за „будењето од сите нешта кои ги пропуштате одамна“.<ref name="vh1058" /> Подоцна таа во интервју наречено „Amy Lee: Back In Black“ изјавила дека песната била посветена на тогашниот пријател, а денешен сопруг Џош Хартзлер.<ref name="blend2076" /> ===Музичко видео=== За песната набрзо е снимено и музичко видео кое стана хит на [[MTV]] каде што се прикажуваше. Во ова видео е прикажана Ејми како спие на врвот на висока зграда. Истовремено остатокот на бендот свири во соседната зграда. Ејми сонува како паѓа од зградата, но ќе се разбуди кога ќе почне рефренот на песната. Таа ќе се искачува низ зградата додека не стигне до прозорецот на зградата каде што свири бендот. Паул Мекој тогаш ќе го отвори прозорецот и таа ќе почне да паѓа, но паѓајќи ќе се фати за работ на прозорецот. Следи делот каде Ејми и Паул пејат заедно, но Ејми нема да се спаси и ќе падне од зградата. На крајот од спотот таа ќе се разбуди; сето тоа било кошмар. ==Други верзии== [[Џош Теш]] издал инструментална верзија на песната на албумот од 2007, ''A Passionate Life''.<ref name="tesh" /> Класичната пејачка од [[Велс]], [[Кетрин Џенкинс]], ја препеала песната на нејзиниот албум ''[[Believe (албум од Кетрин Џенкинс)|Believe]]''. Германскиот бенд [[Gregorian]] издале друга верзија на песната на нивниот албум од 2010, ''[[Dark Side of the Chant]]''. == Список на песни == Сите песи се напишани од [[Бен Муди]], [[Ејми Ли]], и [[Дејвид Хоџес]], освен ако нема забелешка. {{Track listing | headline = Австалиски сингл | title1 = Bring Me to Life | note1 = Албум верзија | length1= 3:56 | title2 = Bring Me to Life | note2 = Bliss Микс | length2 = 3:59 | title3 = Farther Away | note3 = Албум верзија | length3 = 3:58 | title4 = Missing | note4 = Албум верзија | length4 = 4:15 }} {{Track listing | headline = Подоцен сингл | title1 = Bring Me to Life | note1 = Албум верзија | length1 = 3:56 | title2 = Bring Me to Life | note2 = Bliss Микс | length2 = 3:59 | title3 = Farther Away | note3 = Албум верзија | length3 = 3:58 | title4 = Bring Me to Life | note4 = Музичко видео | length4 = 4:14 }} ;ДВД #Bring Me To Life - Видео #Bring Me To Life - Албум верзија #Bring Me To Life - Аксутична верзија во живо #My Immortal - Аксутична верзија во живо #Интервју == Табели == „Bring Me to Life“ се искачил во топ 10 во повеќе од 15 држави ширум светот и во топ 20 во неколку други земји со што тој станал најуспешниот сингл на бендот до денеска. Добил Платина во 2003, со повеќе од 1 милион продадени копии во [[Соединети Американски Држави|САД]]. Си искачил во првите песни на табелата Билборд [[Алтернативни Песни]] и на [[Поп 100]] каде останал неколку недели, а се искачил и на #5 на [[Билборд Хот 100]].<ref name="bbBMTL" /> Исто така се искачил на #4 на табелата за Возрасни Поп Песни. Песната исто така се искачил на табелите на [[христијански рок|христијанскиот рок]], бидејќи текстот бил протолкуван како повик за повторно раѓање на [[Исус Христот]] од неколку слушачи.<ref name="ct-fallen" /><ref name="ct-comatose" /> Песната исто така имала голем успех надвот од САД, искачувајќи се на првите места во [[Австрија]], [[Белгија]], [[Италија]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]], во првите 5 во [[Австрија]], [[Канада]], [[Франција]], [[Ирска]], [[Германија]], [[Нов Зеланд]], [[Норвешка]], [[Холандија]] и [[Шведска]]. Синглот се искачил меѓу првите 20 и во многу други држави. {|class="wikitable sortable" !align="left"|Табела (2003)<ref name="lescharts" /> !align="center"|Највисока<br />позиција |- |align="left"|[[ARIA Charts|Австралија]] |align="center"|1 |- |align="left"|[[Ö3 Austria Top 40|Австрија]] |align="center"|3 |- |align="left"|[[Ultratop|Белгија (Фландрија)]] |align="center"|7 |- |align="left"|[[Ultratop|Белгија (Валонија)]] |align="center"|2 |- |align="left"|[[Канадска Сингл Табела|Канада]] |align="center"|3 |- |align="left"|[[Tracklisten|Данска]] |align="center"|2 |- |align="left"|[[MegaCharts|Холандија]] |align="center"|6 |- |align="left"|[[Европски Хот 100 Синглови]]<ref name="bbeuro" /> |align="center"|1 |- |align="left"|[[Finland's Official List|Финска]] |align="center"|11 |- |align="left"|[[Syndicat National de l'Édition Phonographique|Франција]] |align="center"|5 |- |align="left"|[[Media Control Charts|Германија]] |align="center"|2 |- |align="left"|[[Ирска Сингл Табела|Ирска]] |align="center"|2 |- |align="left"|[[Федерација на италијанската музичка индустрија|Италија]] |align="center"|1 |- |align="left"|[[Музичка Индустриска Асоцијација на Нов Зеланд|Нов Зеланд]] |align="center"|3 |- |align="left"|[[VG-lista|Норвешка]] |align="center"|2 |- |align="left"|[[Шведска Сингл Табела|Шведска]] |align="center"|2 |- |align="left"|[[Швајцарска Сингл Табела|Швајцарија]] |align="center"|6 |- |align="left"|[[UK Singles Chart|Обединето Кралство]] |align="center"|1 |- |align="left"|U.S. [[Билборд Хот 100|''Билборд'' Хот 100]]<ref name="billboard" /> |align="center"|5 |- |align="left"|U.S. ''Билборд'' [[Модерни Рок Песни]]<ref name="billboard" /> |align="center"|1 |- |align="left"|U.S. ''Билборд'' [[Мејнстрим Рок Песни]]<ref name="billboard" /> |align="center"|11 |- |align="left"|U.S. ''Билборд'' [[Мејнстрим Топ 40]]<ref name="billboard" /> |align="center"|1 |- !align="left"|Табела (2004) !align="center"|Највисока<br />позиција |- |align="left"|[[Канадска Сингл Табела|Канада]]<ref name="billboard" /> |align="center"|3 |- !align="left"|Табела (2006) !align="center"|Највисока<br />позиција |- |align="left"|САД ''Билборд'' [[Хот Дигитални Песни]]<ref name="billboard" /> |align="center"|35 |- !align="left"|Табела (2009) !align="center"|Највисока<br />позиција |- |align="left"|[[UK Singles Chart|Обединето Кралство]] |align="center"|97 |- !align="left"|Табела (2010) !align="center"|Највисока<br />позиција |- |align="left"|[[Федерација на италијанската музичка индустрија|Италија]] |align="center"|81 |} == Сертификации == {| class="wikitable" |- ! Држава ! Сертификација |- | [[Bundesverband Musikindustrie|Германија]] <ref name="germanycert" /> | Злато |- | [[Здружение на музичките сниматели на Америка|САД]] | Платина {{col-end}} {{s-start}} {{s-ach}} {{s-bef|before=[[Foo Fighters]]}} {{s-ttl|title=[[Греми Награди за Најдобра Хард Рок Изведба]] |years=2004}} {{s-aft|after=[[Velvet Revolver]]}} {{end}} {{s-start}} {{succession box | before = „[[Rock Your Body]]“ од [[Џастин Тимберлејк]] | title = Австриска [[Australian Record Industry Association|ARIA]] Сингл Табела број-еден сингл | years = 18 мај 2003 - 22 јуни 2003 | after = „[[Innocent Eyes (песна)|Innocent Eyes]]“ од [[Delta Goodrem]] }} {{succession box | before = „[[Can't Stop (song)|Can't Stop]]“ од [[Red Hot Chili Peppers]] | title = [[Модерни Рок Песни|''Билборд'' Модерни Рок Песни]] број-еден сингл | years = 29 март 2003 | after = „[[Somewhere I Belong]]“ од [[Linkin Park]] }} {{succession box | before = „[[Ignition (remix)]]“ од [[Р. Кели]] | title = [[UK Singles Chart]] број-еден сингл | years = 8 јуни 2003 - 6 јули 2003 | after = „[[Crazy in Love (песна на Бијонсе Ноулс)|Crazy in Love]]“ од [[Бијонсе Ноулс]] со [[Џеј-Зи]] }} {{succession box | before = „Un'emozione per sempre“ од [[Ерос Рамазоти]] | title = [[Федерација на италијанската музичка индустрија|Италијанска FIMI Сингл Табела]] број-еден сингл (прв дел) | years = 26 јуни 2003 - 10 јули 2003 | after = „[[Get Busy]]“ од [[Син Паул]] }} {{succession box | before = „[[Get Busy]]“ од [[Син Паул]] | title = [[Федерација на италијанската музичка индустрија|Италијанска FIMI Сингл Табела]] број-еден сингл (втор дел) | years = 24 јули 2003 - 31 јули 2003 | after = „[[Get Busy]]“ од [[Син Паул]] }} {{succession box | before = "[[Get Busy]]" од [[Sean Paul]] | title = [[Федерација на италијанската музичка индустрија|Италијанска FIMI Сингл Табела]] број-еден сингл (трет дел) | years = 4 август 2003 - August 11, 2003 | after = "You Weren't There" од [[Лене Марлин]] }} {{end}} ==Наводи== {{наводи|refs= <ref name="bbbestof">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/features/best-of-the-2000s-1004051233.story#/charts-decade-end/rock-songs?year=2009&begin=71&order=position |title=Best of the 2000s: Rock Songs |work=Billboard.com |year=2009 |accessdate=December 30, 2009}}</ref> <ref name="bp8215">{{наведени вести |url=http://72.166.46.24//boston/events/state/documents/03148215.asp |title=Amy Lee on bringing Evanescence's ‘Bring Me to Life’ to life |publisher=BostonPhoenix.com |last=Carioli |first=Carly |date=2003-09-12 |accessdate=2007-02-27 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928003917/http://72.166.46.24//boston/events/state/documents/03148215.asp |url-status=dead }}</ref> <ref name="vh1058">{{наведени вести |url=http://www.vh1.com/artists/interview/1472058/20030523/evanescence.jhtml |title=Evanescence: Fallen To the Top |work=VH1 News |last=Kaufman |first=Gil |date=2003-05-09 |accessdate=2007-03-10 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021023248/http://www.vh1.com/artists/interview/1472058/20030523/evanescence.jhtml |url-status=dead }}</ref> <ref name="blend2076">{{наведени вести |url=http://www.blender.com/guide/articles.aspx?id=2076 |title=Amy Lee: Back in Black |work=Blender |first=Josh |last=Eells |date=October 2006 |accessdate=2007-10-29}}</ref> <ref name="tesh">{{Наведена мрежна страница |url={{Allmusic|class=album|id=r1039310|pure_url=yes}} |title=A Passionate Life: Tracks |work=[[Allmusic|Allmusic.com]] |accessdate=July 3, 2010}}</ref> <ref name="bbBMTL">http://www.billboard.com/#/song/evanescence/bring-me-to-life/4426234</ref> <ref name="ct-fallen">{{наведени вести |url=http://www.christianitytoday.com/music/glimpses/2003/fallen.html |title=Fallen (Wind-Up) |work=Christian Music Today |first=Russ |last=Breimeier |year=2003 |accessdate=2007-10-29 |quote='Bring Me to Life,' as excerpted above, reads as a solid plea for spiritual revival. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071026043225/http://www.christianitytoday.com/music/glimpses/2003/fallen.html |archivedate=2007-10-26 |url-status=live }}</ref> <ref name="ct-comatose">{{наведени вести |url=http://www.christianitytoday.com/music/reviews/2006/comatose.html |title=Comatose (Ardent/SRE/Lava/Atlantic) |work=Christian Music Today |first=Russ |last=Breimeier |year=2006 |accessdate=2007-10-29 |archive-date=2007-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071026043305/http://www.christianitytoday.com/music/reviews/2006/comatose.html |url-status=dead }}</ref> <ref name="lescharts">{{Наведена мрежна страница | title=International charts | year=2003 | url=http://lescharts.com/showitem.asp?key=5921&cat=s | publisher=Hit Parade | accessdate=2009-04-25}}</ref> <ref name="bbeuro">[https://web.archive.org/web/20110802025504/http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1919897 Evanescence Tops U.K. Singles, Album Charts] ''[[Билборд (магазин)|Billboard magazine]]''</ref> <ref name="billboard">{{Наведена мрежна страница | author=[[Билборд (магазин)|Billboard magazine]] | title=Billboard charts | publisher=All Music Guide | year=2004 | url={{Allmusic|class=artist|id=p554863|pure_url=yes}} | accessdate=2009-04-25}}</ref> <ref name="germanycert">{{cite gold platin}}</ref> <!--add references above this line--> }} {{Evanescence}} [[Категорија:Песни од Evanescence]] [[Категорија:Синглови од 2003]] [[Категорија:Песни напишани од Ејми Ли]] [[Категорија:Песни напишани од Бен Муди]] [[Категорија:Песни напишани од Дејвид Хоџес]] mxhry29zxg4gp2juw0ktaq5aa1qxqez 0 738371 5588028 5576709 2026-07-06T12:01:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588028 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Ѓорѓи |слика = Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Тетовско-гостиварска |намесништво = Тетовско |парохија = Втора тетовска |координати = {{coord|42|3|28|N|21|0|17|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Отуње |општина = Тетово |држава = Македонија |патрон = [[Свети Ѓорѓи]] |изградба = 1860 |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Ѓорѓи''' — главна селска црква во [[тетовско]]то село [[Отуње]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото, до патот кој поминува низ селото за селото [[Сетоле]]. Во дворот на црквата се наоѓаат и селските гробишта. == Историја == За изградбата на црквата има три различни години: според едната таа е градена во 1860 година, додека обновена во 1994 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=C8D236A8758BAB4C9C8E70257C237525|title=Повратниците го заживуваат Отуње|last=Ефтоски|first=Гојко|date=22 август 2009|publisher=Утрински Весник|language=македонски|accessdate=2011-01-11|archive-date=2010-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20100515212539/http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=C8D236A8758BAB4C9C8E70257C237525|url-status=dead}}</ref> Според истражувачот [[Јован Трифуноски]] црквата била подигната во 1866 година и дека била посветена на [[Алипиј Столпник]].<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.scribd.com/document/460319681/%D0%88%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D0%A2%D1%80%D0%B8%D1%84%D1%83%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3|title=Полог|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|page=334-335|date=1976|publisher=[[Српска академија на науките и уметностите]]|isbn=|location=[[Белград]]|oclc=}}</ref> Додека пак според натписната плоча на самата црква, таа била подигната во 1855 година. === Настани од 2001 === За време на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|конфликтот од 2001]] година, црквата во Отуње не била поштедена од налетот на [[македонски Албанци|албанските банди]].<ref>{{наведени вести|url=http://star.dnevnik.com.mk/?pBroj=2016&stID=11072|title=Осквернавени црквите во Сетоле и во Отуње|publisher=Дневник|language=македонски|accessdate=2011-01-11}}{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На вратата пред влезот во црквата била скршена мермерната плоча со година на градба на црквата и било пукано со оружје на таванскиот дел со видни оштетувања на плафонот. Електричната инсталација била целосно оштетена и бил одземен струјомерот. Сите четири столба внатре биле оштетени, а на двата столба веднаш до влезната врата во црквата биле оштетени лежиштата за икони. Уништени биле и дрвените седишта за седење на стари и изнемоштени лица при Светите богослужби. Целосно биле уништени два шандани за свеќи, аналогијата со намена за поставување на икони, купелот за крштевање на деца. Најголеми и непоправливи штети и вандалски уништувања биле направени на самиот свето-црковен ентериер на црквата. Многу од иконите биле уништени (сечени со секири, пукано со куршуми или кршени). Во трпезаријата биле скршени сите прозорци, растурен бил сиот прибор за јадење и недостасувал ТВ приемник.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://svetapetka.tripod.com/Steti2001.html#Otunje|title=Оштетувања на црквата "Свети Ѓорѓи" во село Отуње - комплетен извештај|publisher=Тетовско Архиерејско намесништво|language=македонски|accessdate=2011-01-11|archive-date=2014-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324215324/http://svetapetka.tripod.com/Steti2001.html#Otunje|url-status=dead}}</ref> == Архитектура == === Фрескоживопис === Во црквата има стари фрески и икони на кои не им се знае авторот. Неколку понови фрески имаат живописано учителот [[Крсто Гоговски]] од селото [[Непроштено]] (еден од киднапираните и убиени Македонци од Непроштено во конфликтот 2001 година) и ликовниот уметник [[Мирко Видоески]] од [[Тетово]]. === Икони и иконостас === Црквата поседува иконостас, кој бил исто така оштетен за време на конфликтот 2001 година. Царските двери биле уништени и недостигале, две икони исчезнале, а биле оштетени повеќе други икони. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="130px"> Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 2.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 3.jpg|Ниша над влезот Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 4.jpg|Натписна плоча Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 5.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 6.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 7.jpg|Помошниот објект Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Отуње 8.jpg|Воздушен поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Тетовско архијерејско намесништво]] * [[Втора тетовска парохија]] * [[Отуње]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|St. George's Church (Otunje)}} * [https://svetapetka.tripod.com/Steti2001.html#Otunje Оштетувања на црквата „Св. Ѓорѓи" во Отуње] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250126080816/https://svetapetka.tripod.com/Steti2001.html#Otunje |date=2025-01-26 }} - детален извештај {{Цркви во Општина Тетово}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ѓорѓи, Отуње}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Ѓорѓи во Македонија|Отуње]] [[Категорија:Градби оштетени за време на Воениот конфликт во Македонија]] d4ab319sccvvcwhvvvjydoybwdgvwe4 0 740163 5588103 5576759 2026-07-06T13:52:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588103 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Наум Охридски |слика = Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата со новоизградениот крст |епархија = Тетовско-гостиварска |намесништво = Тетовско |парохија = Прва тетовска |координати = {{coord|42|2|49|N|21|0|8|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Попова Шапка |општина = Тетово |држава = Македонија |патрон = [[Свети Наум Охридски]] |изградба = |завршено = 3 јули 1992 |осветување = 3 јули 1995 |живопис = |ктитор = |зограф = [[Никола Цонев]] |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Наум Охридски''' — главна манастирска црква на [[Поповошапски манастир|Поповошапскиот манастир]] во [[Шар Планина|шарпланинскиот]] ски-центар [[Попова Шапка]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа во непосредна близина на скијачкиот центар [[Попова Шапка]] до кој води [[Регионален пат 1209|регионалниот пат 1209]]. == Историја == Самото име на [[Попова Шапка]] е поврзано со легендата дека местото било посетувано од поп. Тогаш, таму постоела и црква посветена на [[Вознесението Христово]]. Таа се наоѓала над денешниот воен дом, бидејќи најдени се и нејзините темели. По паѓањето на [[Македонија]] под турско ропство, покрај другите цркви и манастири и овој храм бил срушен. Разурнатата црква била користена од Турците како кула за набљудување на околните места. И по [[Втората светска војна]] народната милиција по потреба го користела местото за набљудување.<ref name="историја">{{Наведена мрежна страница|url=https://svetapetka.tripod.com/Mansvnaumpsapka.html|title=Манастир Свети Наум Охридски - Чудотворец Попова Шапка|work=svetapetka.tripod.com|accessdate=2025-11-06|archive-date=2022-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221224160103/https://svetapetka.tripod.com/Mansvnaumpsapka.html|url-status=dead}}</ref> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]] урбанистите од швајцарската фирма „Акау“ работејќи ја програмата за развој на [[Попова Шапка]] предвиделе и изградба на црква. Потоа иницијативата безрезервно ја поддржале група граѓани од Тетово, а и од иселениците во прекуокеанските држави, на кои идејата им била презентирана. Идејата била сесрдно прифатена и од Македонската православна црква, особено од надлежниот епархиски архијереј митрополитот [[Полошко-кумановска епархија|Полошко-кумановски]] [[Кирил Полошко-кумановски|г. Кирил]].<ref name="историја"/> Сепак, оваа идеја не била прифатена од страна на Мешихатот на [[Исламска верска заедница|Исламската верска заедница]], како и некои албански партии и нивни пратеници во [[Собрание на Македонија|Собранието]].<ref name="историја"/> Во 1992 година во просториите на соборниот храм [[Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Тетово|„Св. Кирил и Методиј“]] во [[Тетово]], бил создаден иницијативен одбор за изградба на црквата и целиот манастирски комплекс. Тогаш се донела одлука за возобновување на манастирот „Св. Богородица“ на Шар Планина и преименување во манастирски комплекс „Свети Наум Охридски-Чудотворец“, во чест на еден од најголемите македонски светители. На 3 јули 1992 година бил осветен камен-темелникот, со што и официјално се отпочнало со изградбата на манастирската црква, а воедно и поставен камен-темелник за изградба на новите конаци и камбанаријата, а на 3 јули 1995 година црквата била осветена заедно со влезните врати на овој манастирски комплекс.<ref name="историја"/> Најнови контроверзи околу црквата настанале во 2023 година, кога на 16 ноември 2023 година во близина на црквата бил подигнат крст, но [[Општина Тетово]] донела решение за негово уривање. Црковниот одбор тврдел дека крстот бил поставен на црковен имот и дека се работи за урбана опрема.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/mk/bitka-za-krstot-na-popova-sapka-crkvata-go-brani-opstina-tetovo-mu-se-zakanuva-so-urivane/a-67826222|title=Црквата и општина Тетово во битка за крстот на Попова Шапка – DW – 26.12.2023|work=dw.com|accessdate=2025-11-06}}</ref> === Настани од 2001 === За време на [[воениот конфликт во Македонија во 2001]], црквата била поштедена од оштетувања и грабежи. Сепак, во 2010 година, црквата била ограбена.<ref>{{наведени вести|url=http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=119508|title=Грабеж на црквата на Попова Шапка|last=|first=|date=4 февруари 2010|work=|accessdate=2011-01-16|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=А1|language=македонски}}</ref> == Архитектура == Црквата има димензии 50 m<sup>2</sup> во основа. Таа зазема централно место во комплексот, на надморска височина од 1.730 метри што ја вбројува меѓу неколкуте цркви на најголема надморска височина на [[Балканот]]. Посебно е внимавано црквата да ги задоволи сите барања за нејзината намена и за целосна вклопеност во пејзажот на планината, остварено и преку обликување на фасадата од необработен камен ваден од самата месност. Со тоа на визуелен и симболичен начин е подвлечена одомаќеноста, древноста и цврстината на [[Македонска православна црква - Охридска архиепископија|Македонската православна црква]] на овие простори. Проектот на црквата е изработен од архитектот [[Богосав Божиновски]].<ref name="историја"/> === Фрескоживопис === Фрескоживописот на црквата е изведен од страна на академскиот сликар [[Никола Цонев]] од [[Скопје]].<ref name="историја"/> === Икони и иконостас === Никола Цонев исто така ги изработил и иконите што се поставени на иконостасот. Некои икони се дело на [[Сашо Панов]].<ref name="историја"/> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 10.jpg|Ниша над влезот од припратата Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 11.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 12.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 2.jpg|Западната страна Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 3.jpg|Помошниот влез Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 4.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 5.jpg|Јужната страна Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 6.jpg|Припратата Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 7.jpg|Внатрешноста Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 8.jpg|Лустерот Податотека:Црква „Св. Наум Охридски“ - Попова Шапка 9.jpg|Главниот влез </gallery> == Поврзано == * [[Тетовско архијерејско намесништво]] * [[Прва тетовска парохија]] * [[Попова Шапка]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|St. Naum of Ohrid Church (Popova Šapka)}} * [http://svetapetka.tripod.com/Mansvnaumpsapka.html Манастир Свети Наум Охридски - Чудотворец Попова Шапка] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080918100450/http://svetapetka.tripod.com/Mansvnaumpsapka.html |date=2008-09-18 }} {{Цркви во Општина Тетово}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Наум Охридски, Попова Шапка}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Наум Охридски во Македонија|Попова Шапка]] [[Категорија:Македонската архитектура во 1995 година]] [[Категорија:Поповошапски манастир]] m7xk2esaak6hccsdc1hwp7j0r3dcqgf 0 741954 5588046 5559732 2026-07-06T12:39:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588046 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Атанасиј |слика = Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 7.jpg |големина на слика = 250п |опис = Воздушен поглед на црквата |епархија = Тетовско-гостиварска |намесништво = Тетовско |парохија = Четврта тетовска |координати = {{coord|42|1|8|N|20|57|36|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Лавце |општина = Тетово |држава = Македонија |патрон = [[Свети Атанасиј Александриски]] |изградба = [[13 век]] (прв објект) <br>[[1922]] (сегашен објект) |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = [[1512]], [[1690]], [[1838]] и [[2001]] |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабна |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Атанасиј''' — манастирска црква во [[тетовско]]то село [[Лавце]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> Црквата се наоѓа на самото [[Тетовско кале]], на врвот на ридот Балтепе, сместена над самиот град [[Тетово]]. Главниот патрон се празнува на денот на Св. Атанасиј Зимски на [[31 јануари]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://svetapetka.tripod.com/Praznici.html|title=Црквите и манастирите во Тетовското Архиерејско Наместништво|publisher=Архиерејско намесништво Тетово|language=македонски|accessdate=2011-01-16}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа јужно од селото [[Лавце]], каде припаѓа и катастарски, но бидејќи е сместена на познатиот рид Балтепе над самиот град [[Тетово]] и во рамки на [[Тетовско кале|Тетовското кале]], многумина ја сметаат за црква која припаѓа на градот Тетово. == Историја == Црквата е подигната на темелите од постара манастирска црква, која заедно со целиот манастирски комплекс потекнува од крајот на [[13 век]], од истиот период кога бил подигнат и манастирот „Успение на Пресвета Богородица“ во месноста [[Плоча (Шар Планина)|Плоча]] на [[Шар Планина]]. Манастирската црква во Лавце е поврзана со [[Црква „Св. Атанасиј“ - Џепчиште|истоимената]] црква во [[Џепчиште]] и познатиот [[Лешочки манастир|манастир]] во селото [[Лешок]], бидејќи сите се изградени во сличен период (околу 1240 г.).<ref name="намесништво">{{Наведена мрежна страница|url=https://svetapetka.tripod.com/Mansvatanasijte.html|title=Манастир Балтепе|work=[[Тетовско архијерејско намесништво]]|accessdate=2025-10-27|archive-date=2025-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251107154450/https://svetapetka.tripod.com/Mansvatanasijte.html|url-status=dead}}</ref> Црквата ја изградиле жителите на селото Лавце со помош на феудалните господари од Тетово, кои учествувале со парични средства и со градежен материјал. Во пишаните извори, селото со манастирот „Св. Атанасиј“ се споменува во 1321 година.<ref name="намесништво"/> Црквата на Балтепе имала многу богата и бурна историја. Во своето постоење три пати била разурнувана. Првото рушење се случило во 1512 година од страна на Великиот везир Синан-паша, кога биле разурнати голем број цркви и манастири во Западна Македонија. Вторпат била срушена по австриското повлекување од Македонија, во периодот меѓу 1689 и 1692 година, кога турските власти почнале да се одмаздуваат на македонското население, кое било ангажирано на страната на Австријците и [[Карпошово востание|Карпошовите востаници]]. По второто рушење, манастирот останал во руини до 1737 година кога мештаните на Лавце добиле право да го обноват манастирот. По нешто помалку од четири години била подигната новата манастирска црква на старите темели, а околу нејзе биле подигнати и конаци и голема трпезарија. Третото рушење се случило во 1838 година, кога [[Абдурахман-паша]] почнал да го обновува разурнатото [[Тетовско кале]]. Целта му било да изгради тврдина, а бидејќи црквата се наоѓала во комплексот на калето, пашата решил црквата да биде отстранета. За таа цел ги собрал најзлогласните Арнаути-разбојници од Река (денес Љума), Северна Албанија, кои ја срушила црквата до темел. Меѓутоа, темелите никогаш не биле откопани, бидејќи секој што пробувал да ги откопа, паѓал истиот миг мртов на земјата. Поради тоа, пашата наредил никој повеќе да не се доближува до црквата. Благодарение на тоа, остатоците од разорената манастирска црква останала внатре во комплексот на тврдината.<ref name="намесништво"/><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.scribd.com/document/460319681/%D0%88%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D0%A2%D1%80%D0%B8%D1%84%D1%83%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3|title=Полог|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|page=351|date=1976|publisher=[[Српска академија на науките и уметностите]]|isbn=|location=[[Белград]]|oclc=}}</ref> Црквиштето останало до крајот на 1912 година, кога Турците се повлекле од Македонија. Тогаш, поради стравот на разбојничките банди, на местото на старата црква била подигната мала импровизирана црквичка. Таа била подигната од селаните на Лавце, кои го откупиле просторот на калето од наследниците на тетовските паши, а ктитор бил Томо Геровски. Во 1917 година, на местото на стариот храм била подигната нова поголема црква. Во изградбата учествувале христијани од сите полошки села, но и пошироко.<ref name="намесништво"/><ref name=":0"/> Денешната црква била доизградена во 1922 година.<ref name="намесништво"/> Во денешно време имотот на црквата е оспоруван, но во 1923 година била добиена катастарска тапија за „сопственост на црквата со авлијата“ под број 366 од 28 февруари 1923 година, заверена од тогашниот Првостепен суд во Тетово под број 3853 од мај 1923 година. [[Музејот на тетовскиот крај]] со свој документ број 0301/79/1 од 6 април 1988 година потврдува дека наведениот простор „е предаден во трајно владение и користење на [[Тетовско архијерејско намесништво|Тетовското архијерејско намесништво]] на МПЦ“.<ref name="намесништво"/> Црквата за време на двете светски војни повеќепати била уривана и обновувана за да во поново време биде осветена од [[Кирил Полошко-кумановски|митрополитот Кирил]].<ref name="намесништво"/> === Контроверзии и 2001 === Во чест на 2000 години од [[христијанство]]то се дошло до идеја да се постави крст на камбанаријата со нешто поголеми димензии од стариот, поради што започнала и целосна реконструкција на манастирската црква. За да се заштитат фреските и иконите била извршена реконструкција на кровната конструкција на црквата, а поради дотраеност камбанаријата сосема била урната и на истите габарити била подигната нова. Нејзината висина од дното е 9,20 метри, на која според сите православни обичаи треба да се постави крст висок 6 метри.<ref name="намесништво"/> Против реконструкцијата на црквата најнапред со свое реагирање се огласиле некои политички албански партии од [[Тетово]], со тврдење дека сето ова се прави на месност која духовно припаѓа на [[Ислам во Македонија|исламската култура]]. Тие сметале дека со поставувањето на крст се вршело директен атак врз чувствата на граѓаните од исламска вероисповед, како и притисок врз верските слободи на граѓаните. Тие предупредувале на „несакани последици“.<ref name="намесништво"/> Во своето соопштение на конференцијата за печат, [[ПДП]] ја предупредила актуелната влада да ги сопре активностите поврзани со изградбата на православни објекти и симболи во муслимански населени региони. Сметале дека тендецијата за поставување крст, на Тетовското кале е класична провокација за да го прикаже [[Полог]] како православна регија. На истата конференција секретарот на ПДП изјавил дека ако е потребно целото население да протестира против поставувањето крст, ако остане во опозиција, а ако биде во власта, крстот ќе го урне.<ref name="намесништво"/> На овие изјави реагирал [[Полошко-кумановска епархија|митрополитот Полошко-кумановски]] [[Кирил Полошко-кумановски|г. Кирил]], кој истакнал дека светилиштето постоело и ќе постои, и дека се вршат мерки за заштита и реставрација. Истакнал дека крст на камбанаријата мора да има, зашто тоа е симбол и знаме на нашата вера.<ref name="намесништво"/> Во одбрана на исламскиот фундаментализам се јавила и [[Исламска верска заедница|Исламската заедница]], на која не ѝ пречел крстот, туку неговата големина. Според нив на Калето се градел нов гигантски објект, чија висина заедно со крстот ќе изнесувал повеќе од 30 метри, што создавало немир кај муслиманите.<ref name="намесништво"/> Но, на [[14 март]] [[2001]] година Тетово било нападнато од [[Македонски Албанци|албанските терористи]] кои најпрвин го зазеле Тетовското кале, од каде што го напаѓале градот Тетово. На [[25 март]] [[2001]] година била извршена силна офанзива врз терористичките упоришта на Кале и при овие борби настрадала манастирската црква, поради што биле стопирани сите активности во врска со реконструкцијата на црквата. Од разрушувањето до почетокот на санацијата во [[2010]] година, црквата била цел на вандализми и кражби околу 5 пати.<ref>{{наведени вести|url=http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?ItemID=088759AC61EA0D45A0EA9001603E9665|title=На Балтепе се копа во историјата|last=Цветаноски|first=Илчо|date=5 мај 2010|work=|accessdate=2011-01-17|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=Дневник|language=македонски}}{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Архитектура == Објектот е еднокорабна градба со димензии 5,25 х 11,10 метри и висина од 4,75 х 1,60 метри. Градена е од кршен камен во продолжен малтер, со полуцилиндричен свод од внатре, со дрвена кровна конструкција со метален лим како покривач. Прозорците се дрвени, со профилирани украсни решетки. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:Crkva nad kaleto vo Tetovo.jpg|Поглед на црквата (2007 г.) Податотека:Св. Атанасиј на Балтепе (1).JPG|Поглед на црквата (2013 г.) Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 2.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 3.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 4.jpg|Насликан Свети Атанасиј Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 5.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 6.jpg|Трпезаријата Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце 8.jpg|Воздушен поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Атанасиј“ - Лавце.jpg|Поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Тетовско архијерејско намесништво]] * [[Четврта тетовска парохија]] * [[Тетовско кале]] * [[Лавце]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Athanasius Church (Lavce)}} * [https://svetapetka.tripod.com/Steti2001.html#Baltepe Оштетувања на црквата „Св. Атанасиј“ во Лавце] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250126080816/https://svetapetka.tripod.com/Steti2001.html#Baltepe |date=2025-01-26 }} - детален извештај {{Цркви во Општина Тетово}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Атанасиј, Лавце}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Атанасиј во Македонија|Лавце]] [[Категорија:Градби оштетени за време на Воениот конфликт во Македонија]] prav3aw4njny5ts9f3n7ghiqjmf54ge 0 743724 5588273 3608961 2026-07-07T00:09:14Z Xqbot 10137 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Седничко ниво]] 5588273 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Седничко ниво]] bkot57h82voqcef1cuyhx0acla9y9at 1 743725 5588271 3608971 2026-07-07T00:09:04Z Xqbot 10137 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Разговор:Седничко ниво]] 5588271 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Седничко ниво]] hx5j06s0naxduzyh1hekounb9y6bquq 0 743832 5588208 5418175 2026-07-06T19:52:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588208 wikitext text/x-wiki {{ислам}} '''Шеријат''' ({{langx|ar|شريعة}}, ''начин'' или ''патека'') — свето право на [[ислам]]от. Повеќето [[муслимани]] веруваат дека шеријатот е изведен од два основни извора на исламското право: божествените откровенија наведени во [[Куран]]от, и примерот поставен од страна на исламскиот пророк и пратеник [[Мухамед]] во [[Суннет]]от (тело на исламскиот верски закон што се заснова врз зборовите и делата на пратеникот Мухамед. [[Фихот]] (теорија и филозофија на исламскиот закон, врз основа на учењето на Куранот и Суннетот) ја толкува и проширува примената на шеријатот на прашања кои не се директно опфатени во основните извори вклучувајќи од секундарните извори. Овие секундарни извори обично вклучуваат консензус на верските научници отелотворени во ''иџма'' (''Ijmā'' (إجماع) е арапски термин што се однесува типично на консензусот на научниците од [[ислам]]от), и аналогија од Куранот и Суннетот преку ''гиџас'' ([[арапски]] قياس ) е процес на дедуктивна аналогија во која учењата на Хадисот се споредуваат, во контраст со оние на Куранот, со цел да се применуваат познатите налоги (''nass'') на нова околност и да се создаде нова забрана). Шиитските правници ја заменуваат аналогијата со ''акл'' ('aql, расудување). Сите муслимани веруваат дека шеријатот е [[Божји закон]], но тие се разликуваат по нивното подразбирање кон тоа.<ref>Otto, Jan Michiel. ''Sharia and National Law in Muslim Countries: Tensions and Opportunities for Dutch and EU Foreign Policy ''. Amsterdam University Press, 2008, p. 7: ''"When people refer to '''the''' sharia, they are in fact referring to '''their''' sharia, in the name of '''the''' eternal will of the Almighty God."''</ref> Модернистите, традиционалистите и фундаменталистите имаат различни погледи кон шеријатот, како приврзаници на различни училишта од исламската мисла и стипендии. Разни земји и култури исто така имаат различни толкувања на шеријатот. Шеријатот се занимава со многу теми обратени од [[секуларност|секуларниот закон]], вклучувајќи ги и [[криминал]]от, [[политика]]та и [[економија]]та, како и лични работи, како што се сексуалноста, хигиената, исхраната, молитвата и постот. Таму каде што постои официјален статус, шеријатот се применува од страна на исламските судии, или [[кадија|кадии]]. [[Имам]]от има различни одговорности, во зависност од толкувањето на шеријатот, додека поимот најчесто се користи да се однесува на водач на комуналните молитви. Имамот, исто така, може да биде научник, верски водач, или политички водач. Повторното воведување на шеријатот е долгорочна цел за исламистичките движења во исламските земји. На некои муслимански малцинства во [[Азија]] (на пример во [[Индија]]) се одржува институционално признавање на шеријатот за да судат во нивните лични и општествени работи. Во западните земји, каде муслиманска имиграција е понова, муслиманските малцинства го имаат воведено шеријатот семејно право за употреба во своите спорови, со различни степени на успех (на пример, во [[Велика Британија]] муслиманскиот арбитражен суд). Обидите да се наметне шеријатот се придружени со контроверзност,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www1.voanews.com/english/news/religion/Acehs-Sharia-Law-Still-Controversial-in-Indonesia-80257482.html |title="Гласот на Америка: Шеријатското право сè уште е контроверзно во Индонезија" |accessdate=2011-08-21 |archive-date=2010-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100411072718/http://www1.voanews.com/english/news/religion/Acehs-Sharia-Law-Still-Controversial-in-Indonesia-80257482.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.reuters.com/article/idUSTRE60D07420100114 "Reuters: Исламската полицијата ја заостри контролата врз Ацех во [[Индонезија]]"]</ref><ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2010/02/08/aceh-sharia-police-loved-and-hated.html "Jakarta Post: Aceh sharia police loved and hated"]</ref> насилство, <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/2632939.stm "BBC: Илјадници луѓе се убиени во борбите меѓу христијаните и муслиманите по воведувањето на шеријатските казни во северниот дел на [[Нигерија]] во текот на изминатите три години."]</ref><ref>Јоханес Харнишфегер . ''Демократизација и исламскиот закон: конфликтот на шеријатот во Нигерија''. Campus Verlag: 2008. стр. 16 "Кога гувернерот на Кадуна најави воведување на шеријатот, иако не се муслимани речиси половина од населението, насилство еруптираше, оставајќи повеќе од 1.000 лица." стр. 189 "Кога насилните конфронтации настаоија во февруари 200, бидејќи христијанското малцинство во Кадуна не сакало да го прифати шеријатскиот закон, султанот и неговата делегација од 18 емири отишле да го видат гувернерот и инсистирале на донесување на законот.</ref><ref>[http://www.independent.co.uk/news/world/africa/fight-for-sharia-leaves-dozens-dead-in-nigeria-1763253.html "Independent: Борби за шеријатот остави десетици мртви во Нигерија"]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.pbs.org/newshour/bb/africa/nigeria/religous_violence.html |title="PBS: Нигерија во транзиција: Последни верски тензии и насилство" |accessdate=2011-08-21 |archive-date=2003-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030809092546/http://www.pbs.org/newshour/bb/africa/nigeria/religous_violence.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://english.aljazeera.net/news/africa/2010/01/201012314018187505.html ''Aljazeera English'': ''Timeline'': Тензии во Нигерија: "Илјадници луѓе се убиени во северниот дел на Нигерија, бидејќи немуслиманите се противат на воведувањето на шеријатот, односно исламски закон, муслиманите кои бараат негова имплементација во северната држава Кадуна.]</ref><ref>[http://english.aljazeera.net/news/africa/2009/07/2009727182749635965.html ''Aljazeera English'': Десетици убиени во насилството во северниот дел на Нигерија- "Групата Боко Харам, која сака да го наметне шеријатскиот (исламскиот закон) низ целата земја, ги нападна полициските станици и цркви."]</ref> па дури и војна (сп. Втората Суданска граѓанска војна).<ref>[http://countrystudies.us/sudan/63.htm [[Library of Congress Country Studies|Library of Congress Country Studies: Sudan:]] "Факторите што повторно го испровоцира воениот удар, пред сè се тесно поврзани прашања на исламскиот закон и на граѓанската војна во јужниот дел, остана нерешено во [[1991]] година. Во [[септември]] 1983 спроведување на шеријатот во целата земја било контроверзно и предизвикало голема отпорност во претежно немуслиманскиот југ ... Противењето на шеријатот, особено на примената на ''hudud'' (пријател), или исламски казни, како што се јавната ампутација на раце за кражба, не беше ограничена на југ и беше главен фактор што доведе до народното востание на април 1985 година што го собори владата на Џафар"]</ref><ref>[http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/sudan/facts.html ''PBS Frontline'': "Граѓанската војна беше предизвика во 1983 година кога воениот режим се обиде да го наметне шеријатскиот закон, како дел од целокупната политика на "''Islamicize''" во [[Судан]]."]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://media.washingtonpost.com/wp-srv/world/pdf/darfur_040707.pdf |title=''Washington Post'': "Војната избувна повторно во 1983 година откако тогашниот претседател &#91;&#91;Џафар Нимери&#93;&#93; го укинал мировен договор и најавил дека Судан ќе го претвори во муслиманска арапска држава, каде што исламскиот закон, или шеријатот, ќе преовладува, вклучително и во јужните провинции. Шеријатот може да вклучува и ампутација на екстремитетите за кражба, јавни камшикувања и каменувања. Војната, се водеше меѓу владата и неколку бунтовнички групи, и продолжи две децении." |accessdate=2011-08-21 |archive-date=2016-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311215216/http://media.washingtonpost.com/wp-srv/world/pdf/darfur_040707.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>''Bassam Tibi''. ''Political Islam, World Politics and Europe''. Routledge:2008 p. 33. "The shari'a was imposed on non-Muslim Sudanese peoples in September 1983, and since that time Muslims in the north have been fighting a jihad against the non-Muslims in the south."</ref> == Потекло на поимот == Во духот на исламското право, професорот ''Бернард Г. Вајс'' вели: "Во архаичниот [[арапски јазик]], терминот Шеријат значи „''пат кон водената дупка''”. "Кога ќе ја земеме предвид важноста на добро чекорениот пат на човекот и ѕверот кон изворот на вода во безводната пустинска средина, ние лесно може да го цениме тоа зошто овој израз во муслиманската употреба требало да стане метафора за целиот начин на живот, благословени од [[Бог]].<ref>Бернард Г. Вајс, ''Духот на исламскиот закон''. Alta Mira Press, 1998, стр. 17.</ref> Во „''Разбирање во исламскиот закон: Од класичниот до современиот''“, професор [[Иршад Абдел Хак]] изјавува: "Шеријат, или посоодветно Ал Шеријатот буквално значи патека, патека за следење, или јасен начин за следење и дошло да значење на патот по кој верникот треба да се упатува. Во оригиналната употреба Шеријат значи патот кон напојување место или патот што води кон водата, односно, патот кон изворот на животот. На техничка примена на зборот како повикување на законите на [[исламот]] е трасиран директно во [[Куран]]от, во кој на приврзаниците на исламот, на верниците, им се објави од [[Аллах]] ([[Бог]]) да го следат на јасен и вистински начин, по патот на Шеријатот. “Потоа, што се однесува до наредбата, ние одредивме да одиш по Патот голем и, тогаш следи го, а не следи ги страстите на оние кои не знаат!„Кур’ан 45:18.<ref>Иршад Абдел Хак, ''Разбирање на исламскиот закон: Од класичниот кон современиот'', Изменето од Амина Беверли Мекклод, Глава 1 ''Исламскиот закон: Преглед на неговото потекло и елементи.''Alta Mira Press, 2006, стр април</ref> Според Абдул Meннан Омар, во својот „Речник на Светиот Куран“, зборот произлегува од „куранскиот корен“ ''shara'a''. Изведени зборови се: ''Shara'a'' (... Како prf. 3-то лице p.m еднина), што значи "''Тој го ракоположи''", се појавува еднаш во [[Куранот]] во стих 45:13; Shara'u (prf. 3-то лице множина) Тие решија (закон) "што се појавува еднаш во 42:21; ''Shir'atun'' (n.)" духовниот закон ", што се користи во 5:48; конечно, ''Shariatun'' (. act. 2 слика Ф. едн..)" Систем на Божјиот закон, начинот на верување и пракса "се користи во 45:18.<ref>Абдул Meннан Омар. ''Речник на Светиот Куран''. NOOR Foundation International Inc., 2003, стр. 287</ref> === Дефиниции и описи === Шеријатот е дефиниран како: * „Муслимански или исламски закон, за граѓанска и кривична правда, како и регулирање на поединечните лични и морални однесувања. Законот се заснова врз основа на Куранот и религијата на исламот. По дефиниција, муслиманските држави се [[Теократија|теократски]], а религиските текстови се закон, тие се разликува по исламот и муслиманите во нивната примена, како и по Шеријатот или шеријатски закон"<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.duhaime.org/LegalDictionary/S/ShariaLaw.aspx |title=Шеријатски закон |accessdate=2011-08-21 |archive-date=2011-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110917093611/http://www.duhaime.org/LegalDictionary/S/ShariaLaw.aspx |url-status=dead }}</ref>. * "Дискусија за должностите на муслиманите", - Хамилтон Александар Роскин Гиб<ref>{{Наведена книга|last=Gibb|first=Hamilton Alexander Rosskeen|title=Mohammedanism: an Historical Survey|publisher=Oxford University Press|year=1970|page=68|isbn=0195002458}}</ref> * "Долга, разновидна, сложена интелектуална традиција", наместо "добро-дефиниран сет на специфични правила и прописи, со што лесно може да се применат во разни животни ситуации," Хант Шанин и Андре Калмејер<ref>''Исламскиот закон: шеријатот од времето на Мухамед до денес'' од Хант Шанин и Андре Калмејер, Макфарланд и копродукциски издавачи, 2007, стр. 3</ref> * "Заедничко мислење на [исламската] заедница, врз основа на книжевност која е обемна, но не е задолжително кохерентна или овластена од страна на било кое единечно тело," Кнут-С. Викор.<ref>[http://www.hf.uib.no/smi/pao/vikor.html Шеријатот и национална држава: кој може да го кодифицира Божјиот закон?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090820182141/http://www.hf.uib.no/smi/pao/vikor.html |date=2009-08-20 }}, стр. 2, 20 септември 2005</ref> Од [[9 век]], моќта да се протолкува и да се насочува право во исламските традиционални општества беше во рацете на стручњаците (''улема''). Оваа поделба на власта служела да се ограничи опсегот на достапни дејства на владетелот, кој не можел лесно да наредува или независно да го реинтерпретира законот, и очекувал континуирана поддршка од заедницата.<ref>Базим Мусалам, ''Кембриџска историја на исламскиот свет изменето од [[Франсис Робинсон]]''. Cambridge University Press, 1996, стр. 176.</ref> Наследувајќи векови и империи, рамнотежата меѓу улема и владетели се менувала и се реформирала, но рамнотежата на моќта никогаш одлучно не се променила.<ref>[[Маршал Ходгсон]], ''[[Напорите на исламот]] Совеста и историјата во светската цивилизација Vol 3''. [[The University of Chicago]], 1958, стр. 105-108.</ref> На почетокот на [[XIX век]], [[Индустриска револуција|Индустриската револуција]] и [[Француска револуција|Француската револуција]] вовеле една ера на Европската светска хегемонија во која биле вклучени доминацијата на повеќето исламски земји.<ref name="Vol 3 1958">''[[Напорите на исламот]] Совеста и историјата во светската цивилизација Vol 3''. [[The University of Chicago]], 1958, стр. 176-177.</ref><ref>Сара Ансари, ''The Cambridge Illustrated History of the Islamic World edited by Francis Robinson''. Cambridge University Press, 1996, pg. 90.</ref> На крајот од [[Втората светска војна]], европските сили се нашле премногу ослабени за да ги задржат своите империи.<ref>[[МАршал Ходгсон]], ''[[Напорите на исламот]] Совеста и историјата во светската цивилизација Vol 3''. [[The University of Chicago]], 1958, стр. 366-367.</ref> На широк спектар на форми на владеење, системи на правото, односот кон модерната и толкувања на шеријатот се резултат на приоден пат за независност и модерност во муслиманскиот свет<ref name="Vol 3 1958"/><ref>Сара Ансари, ''The Cambridge Illustrated History of the Islamic World edited by Francis Robinson''. Cambridge University Press, 1996, pg. 384-386.</ref>. === Традиционални перспективи на шеријатот === Најголемиот дел од муслиманите се сметаат како припадници на двата правци од исламот, [[Сунити|сунитски]] или [[Шиити|шиитски]]. Во рамките на овие правци, постојат различни училишта на верските студии. Училиштата во рамките на секој правец имаат заеднички одлики, иако секој се разликува по своите детали. ===== Перспективата на сунитите ===== Во прилог на "''Основен Код''" на Куранот и [[Сунет]]от, традиционалните сунити муслимани исто така, го додадаваат консензусот (''иџма'') на придружниците на [[Мухамед]] (сахаби) и на исламските правници (''улема'') на одделни прашања. Во ситуации каде што не постои конкретно правило во изворите, законските научници користат (''кијас'') - различни форми на размислување, вклучувајќи аналогија, за да се добие закон од суштината на божествените принципи и претходните пресуди. Консензусот на заедницата, јавниот интерес, и другите извори се користат како додаток на Шеријатот каде што дозволуваат примарните и секундарните извори.<ref name="H. Patrick Glenn 2007, pg. 201">Х. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 201.</ref> Овој опис може да се примени на големиот број суниски правни, фикхски, школи, кои ги вклучуваат Ханефиската, Шафиската, Маликиската и Ханбелиската. ===== Перспективата на салефиите ===== [[Салефиското движење]] или покрет се ослонува на дејствата и изреките на муслиманите за водство од првите три генерации, покрај Куранот и Суннетот. [[Салефи]]ите, како извор на нивниот фикх ги земаат примерните рани муслимани. Салефиското движење или покрет привлекло следбеници од многу муслимански култури и училишта на фикхот.<ref>Џон Л. Еспозито, ''Иднината на исламот''. Oxford University Press, 2010, стр. 74-77.</ref> Муслиманите кои се сладбеници на учењата на исламскиот научник [[Мухамед ибн Абдул-Вехаб]] се сметат како дел од ова движење.<ref>Калед Абу Ел Фадл со Роџер Боасе (уредник),''Исламот и глобалниот дијалог: религиозниот плурализам и извршување на мирот.''Ashgate Publishing, 2005, стр. 184.</ref> ===== Шиитската перспектива ===== [[Шиити|Шиитските муслимани]], исто така, се протегнати на "''Основниот Код''" со фикх, но строго ја отфрлаат аналогијата (''кијас'') како лесен начин на иновации (''bid'ah-бид’ах''), и го отфрлат консензусот (''ijma'') ако не има некоја посебна вредност. За време на периодот кога сунитските научници ги развиле овие две алатки, шиитските имами биле живи, и Шиитот гледал на нив како едно продолжување на Сунетот, така тие самите гледале како произлегуваат нивните закони (''фикх'') само од Куранот и Сунетот. Повторлива тема во шиитското право е логика (''mantiq''), ,<ref>[http://al-islam.org/index.php?t=258&cat=258 '''Al-Islam.org''' : Напредни исламски студии<!-- Bot generated title -->]</ref> нешто што повеќето од шиитите сметаат дека се спомен, вработување и вредноста на повисок степен отколку што повеќето Сунити прават. Тие не ја гледаат логиката како трет извор на информации за законите, туку начин да се види дали изведените работи се во согласност со Куранот и Суннетот. Во законотна шиите имамии, изворите на правото (обично ''Ал fiqh'') се Куранот, анегдотите на практиките на [[Мухамед]], и оние од дванаесетте имами и интелектот ('aql). Денешната пракса на таканаречениот нивен шеријат, сепак, исто така, има корени во споредбеното право<ref>H. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 199.</ref> и локалните обичаи (urf).<ref>H. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 201.</ref> Повеќето шиитски муслимани ја следеа Џафериската филозофска школа.<ref>Халак 1997, Brown 1996, Аслан 2006</ref> === Современи перспективи на шеријатот === Муслиманите реагираат на различни начини на силите на модерноста. Ваквите реакции ги преминуваат линиите на традицијата, правецот и школата. Тие влијаат на начинот на кој шеријатот е препознаен од страна на поединецот во нивниот личен живот, и до кој степен шеријатот е имплементиран во јавната сфера на државата. Овие различни движења може да се наречаат колективно како современ шеријат.<ref>Ото, Жан Мишел. ''Шеријатот и национално право во исламските земји: Тензиите и можностите за холандската и надворешната политика на ЕУ''. Amsterdam University Press, 2008, стр. 10</ref> ==== Спектарот на муслиманските правни системи ==== Правните системи на мнозинства од муслиманските држави во [[21 век]] можат да се класифицираат на следниов начин: '''Шеријатот во секуларите муслимански држави''': муслиманските земји како што се [[Мали]], [[Казакистан]] и [[Турција]] (која е под притисок на верските политички партии) се изјасниле себеси да бидат секуларни-световни. Тука, верско мешање во државните работи, правото и политиката е забрането.<ref>Ото, Жан Мишел. ''Шеријатот и национално право во исламските земји: Тензиите и можностите за холандската и надворешната политика на ЕУ''. Amsterdam University Press, 2008, стр. 9</ref> Во овие муслимански земји, како и секуларниот Запад, улогата на шеријатот е ограничена само на лични и семејни прашања<ref>{{Наведено списание |url=http://www.umes.edu/WorkArea/showcontent.aspx?id=33898 |ISSN=1554-3897 |journal=[[African Journal of Criminology and Justice Studies]] |volume=4 |issue=2 |date=April 2011 |title=The Problems of Administration of Justice on Female Offenders in Nigeria |author=Chioma Daisy Ebeniro, PhD |accessdate=2011-06-26}}</ref>. '''Муслимански држави со помешани извори на правото''': муслимански земји, вклучувајќи [[Пакистан]], [[Индонезија]], [[Авганистан]], [[Египет]], [[Нигерија]], [[Судан]], [[Мароко]] и [[Малезија]] имаат правни системи под силно влијание на шеријатот, но исто така и отстапки на крајниот орган на нивните устави и владеењето на правото. Овие земји спроведуваат [[демократски избори]], иако некои од нив се исто така под влијание на авторитарни водачи. Во овие земји, политичарите и правниците прават закони, а не верските научници. Повеќето од овие земји ги имаат модернизирано своите закони и сега имаат правни системи со значајни разлики во однос на класичниот шеријат.<ref>Ото, Жан Мишел. ''Шеријатот и национално право во исламските земји: Тензиите и можностите за холандската и надворешната политика на ЕУ''. Amsterdam University Press, 2008, стр. 8</ref> '''Муслимански држави кои користат класичен Шеријат''': [[Саудиска Арабија]] и некои од земјите од Заливот немаат устави или законодавни тела. Нивните владетели имаат ограничен авторитет за промена на законите, бидејќи тие се засноваат на шеријатот, како што им е толкувано од нивните религиозни научници. [[Иран]] дели некои од овие одлики, но исто така има и парламент што управува на начин во согласност со нивната верзија на шеријатот.<ref>Ото, Жан Мишел. ''Шеријатот и национално право во исламските земји: Тензиите и можностите за холандската и надворешната политика на ЕУ''. Amsterdam University Press, 2008, стр. 8-9</ref> ==== Фактори кои влијаат на модерната улога на шеријатот ==== Спроти различните верски правци и класични школи на мислата, како и владини имплементации, следните фактори се на влијание на идниот развој на настаните во шеријатскиот закон. ===== Брза размена на култури и идеи ===== Околу светот, муслиманите сè повеќе стануват поврзани со [[интернет]]от и современите комуникации. Ова води кон поширока размена на идеи и култури. Реакционерните и фундаменталистичките движења, најверојатно, нема да го запрат овој тренд, како што шеријатот самиот го брани правото на приватност во домот.<ref>Ира Лапидус, ''Кембриџска илустрирана историја на исламскиот свет едитирана од страна на Франсис Робинсон''. Cambridge University Press, 1996, стр. 293-296.</ref> ===== Современи школи на мислата ===== Правниот научник Л.Али Кан тврди дека „концептот на шеријатот беше сосема збунувачки во правната и општата литература. За некои муслимани, шеријатот се состои од Куранот и Суннетот. За други, тоа, исто така, го вклучува и класичното ''фикх''. Повеќето енциклопедии го дефинираат шеријатот како закон врз основа на Куранот и Суннетот, и класичниот ''фикх'' добиен од консензусoт ''иџма'' и аналогијата ''кијас''. Оваа дефиниција на шеријатот ја соединува откривањето заедно со неоткривањето. Ова мешавина на извори создаде една заплеткана претпоставка дека научните толкувања се свети и вон ревизија како што се и Куранот и Суннетот. Куранот и Суннетот го претставуваат непроменливиот ''Основен Код'', кој треба да се чува одвоено од постојано развиениот интерпретативен закон фикх. Оваа аналитичка поделба помеѓу Основниот Код и фикх-от е потребно за растурање на конфузијата околу терминот Шеријат."<ref>[http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=935607 The Second Era of Ijtihad], 1 St. Thomas University Law Review 341</ref> ===== Оживувањето на религијата ===== Паралелно со либерализацијата и модернизацијата на силите, се случуваат и трендови кон [[фундаментализам]] и исламски движења за политичка моќ. Исламот имало големо верско оживување во почетокот на [[XVIII век]] и продолжувајќи до денес. Ова движење се изразува себеси во различни облици, рангирајќи од војните до напорите за подобрување на образованието.<ref>Ира Лапидус, ''Кембриџска илустрирана историја на исламскиот свет едитирана од страна на Франсис Робинсон''. Cambridge University Press, 1996, стр. 292.</ref> ''Враќање кон традиционалните сфаќања на шеријатот'': Во тек е долготрајното светско движење од страна на муслиманите кон подобро разбирање и практикување на нивната религија. Охрабрени од нивните научници и имами, муслиманите се преселиле од локалните обичаи и култура, кон повеќето универзално прифатените ставови на исламот. Ова движење кон традиционалните религиозни вредности служи да им помогне на муслиманите да се справат со последиците од [[Европска колонизација|Европската колонизација]]. Тоа, исто така ги инспирираше модернистичките движења и формирањата на нови влади.<ref>Ира Лапидус, ''Кембриџска илустрирана историја на исламскиот свет едитирана од страна на Франсис Робинсон''. Cambridge University Press, 1996, стр. 292-293.</ref> ''Исламистичкото движење'': Од [[1970]] година, исламистичкото движење станаа значајно. Нивните цели се воспоставуање на Шеријатот и исламските држави во рамките на нивните сопствени граници, нивните средства по својата природа се политички. Исламистичката моќна база е милионот на сиромашни, особено урбаното сиромаштво движејќи во градовите на внатрешноста. Тие не се меѓународно распространети и поврзани (единствено исклучок е „[[Муслиманско братство|Муслиманското братство]]“). Нивната реторика се противи на западната култура и западната моќ.<ref name="Cambridge University Press 1996">Ира Лапидус, ''Кембриџска илустрирана историја на исламскиот свет едитирана од страна на Франсис Робинсон''. Cambridge University Press, 1996, стр. 296.</ref> Политичките групи кои сакаат да се вратат на традиционалните исламски вредности повеќе се извор на закана за секуларна влада на [[Турција]]<ref name="Cambridge University Press 1996"/>.Овие движења може да се сметаат како неo-шеријатизам.<ref>[[Маршал Хоџсон]], ''Вложување на исламската совест и историја во светската цивилизација Том 3''. The University of Chicago, 1958, стр. 386-392.</ref> ''Фундаменталистичките движења'': [[Фундаментализам|фундаменталисти]], кои сакаат да се вратат во основните религиозни вредности и закон, во некои случаи имаат изречено остри шеријатски казни за злосторства, намалувајќи ги граѓанските права, и прекршувајќи ги човековите права. Овие движења се најактивни во делови од светот каде што имаше контакт со западните колонијални сили.<ref>Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е Исламот? Сеопфатен Вовед'', стр април Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref> ''Екстремизмот'': Екстремистите го искористиле Куранот и својата посебна верзија на шеријатот <ref>Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е Исламот? Сеопфатен Вовед'', стр. 100. Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref> за да ги оправдаат делата на [[војна]] и [[терор]] против [[Западен свет|западните влади]] и поединци, но исто така и против други муслимани кои мислат дека се симпатизери на Западот.<ref>Ира Лапидус, ''Кембриџска илустрирана историја на исламскиот свет едитирана од страна на Франсис Робинсон''. Cambridge University Press, 1996, стр. 297.</ref> Вжештеноста меѓу Западот и исламот, особено во однос на палестинското прашање, продолжува да го забрзува овој конфликт<ref>Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е Исламот? Сеопфатен Вовед'', стр. 96-100. Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref>. ==== Непроменливоста на Божјата волја ==== Иако постојат многу различни интерпретации на шеријатот, и различни перспективи на секоја интерпретација, постои консензус меѓу муслиманите дека шеријатот е одраз на Божјата волја за човештвото. Затоа Шеријатот мора да биде во својата најчиста смисла, совршен и непроменлив. Еволуцијата или прочистување на шеријатот е обид за посовршено рефлектирање на Божјата волја. ==== Конфузија помеѓу шеријатот и обичајно право ==== Според [[Жан Мишел Ото]], професор на факултетот за право и управување во земјите во развој во Лајден универзитетот, "Антрополошки истражувања покажуваат дека луѓето во локалните заедници честопати не истакнуваат јасно дали и до кој степен нивните норми и практики се засновани на локалната традиција, племенските обичаи, или религија. Оние кои се придржуваат на конфронтирачки поглед на шеријатот имаат имаат тенденција да припишат многу непожелни практики за шеријатот и религијата свртени кон обичаи и култура, дури иако високо пласираните религиозни власти го изјавиле спротивното.“ Анализата на професор Ото се појавува во весникот овластен од Министерство за надворешни работи на Холандија.<ref>Ото, Жан Мишел. ''Шеријатот и националното право во исламските земји: Тензиите и можностите за холандската и надворешната политика на ЕУ.''Amsterdam University Press, 2008, стр 30</ref> == Особености == === Потекло === Според муслиманите, шеријатскиот закон е основа на зборовите на [[Алах]], како што е објавено во [[Куранот]] и традицијата на животот на пратеникот [[Мухамед]]. Мухамед е роден околу [[570]] година во [[Мека]], еден трговски град во [[Арапска Пустина|Арапската Пустина]]. Покрај тоа што е центар на трговија во правецот на караванот, [[Мека]] претставувала место на [[аџилак]] за [[Арапи]]те од повеќе вероисповеди.<ref>[[Маршал Ходгсон]], ''Вложување на исламската совест и историја во светската цивилизација Том 1''. The University of Chicago, 1958, стр. 155-156.</ref> Фокусот на религијата во [[Мека]] бил светиот храм [[Ќаба]], камена градба, за кој се верува дека бил изградена од страна на [[Адам и Ева|Адам]] во почетокот на времето, и бил обновен од страна на пророкот [[Авраам]] и неговиот син [[Исмаил]].<ref>Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е Исламот? Сеопфатен вовед'', стр. 16. Virgin Books, 1991. ISBN 0-7535-0827-3</ref> Мека била населена од страна на [[курејши]]те, паганско племе со некои [[Евреи]] и [[христијани]], меѓу нив. [[Мухамед]] бил сирак уште од раната возраст, па се нашол под заштита на чичко му. Тој израснал, станал трговец и се оженил со својот работодавец, богатата [[Хатиџа]].<ref name="Virgin Books 1991">Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е Исламот? Сеопфатен вовед'', стр. 15. Virgin Books, 1991. ISBN 0-7535-0827-3</ref> Тоа било во средните години кога [[Мухамед]] започнал да зборува за откровенијата добиени од [[Алах]] преку [[Архангел Гаврил]]. Мухамед им кажал на другите за неговите откровенија и привлекол следбеници, кои ги запишувале истите на достапни материјали.<ref name="Virgin Books 1991"/> После 23 години од неговото прво откровение сè до неговата смрт, исламот станал доминантна сила во [[Арапски полуостров|Арапскиот Полуостров]], и сериозен предизвик за [[Византија|византиските]] и [[Персија|персиските империи]].<ref>[[МАршал Ходгсон]], ''[[Напорите на исламот]] Совеста и историјата во светската цивилизација Vol 3''. [[The University of Chicago]], 1958, стр. 105-108.</ref> По смртта на [[Мухамед]], откровенијата биле собрани и организирани во Куранот, а описот на неговиот живот на крајот ја формира основата на Сунетот. Во [[предисламска Арабија]], заедничките предци биле основа за племенско здружување.<ref name="Кулсон, Ноел Џејмс 1964">Кулсон, Ноел Џејмс. Историјата на исламскиот закон (исламски анкети). Оксфорд:. University Press, 1964</ref> Доаѓањето на исламот ги донело племињата заедно под една религија. Исламот станал не само религија, туку исто така и начин на живот, нова заедничка основа на закон и лично однесување. Тогаш шеријатот започнал да се оформува..<ref>Лебесни, Маџид и Херберт Џ. (уредници), Законот на Блискиот Исток: Том I: Потекло и развој на исламскиот закон. Washington D.C.: The Middle East Institute, 1955</ref> Шеријатот бил подложен на коренити промени, почнувајќи со владеењето на халифите [[Абу Бакр]] (632-34) и [[Омер]] (634-44), во кое време многу прашања биле предочени пред најблиските другари на [[Мухамед]] за консултација.<ref name="Dien, Mawil Izzi 2004">Dien, Mawil Izzi. Islamic Law: From Historical Foundations To Contemporary Practice. Notre Dame: University of Notre Dame Press, 2004.</ref> Во текот на владеењето на [[Муавија ибн Абу Суфјан]] и [[Абу Суфјан ибн Харб]], [[662]] година, исламот презел урбана трансформација, за подигање на прашања кои не биле првично опфатени со исламските закони.<ref name="Dien, Mawil Izzi 2004"/> Од тоа време, промени во исламското општество играле улога во развојот на шеријатот, кои се прошириле посебно во фикхот и законите. Меѓу муслиманите, племенските закони биле приспособени да се придржуваат кон шеријатот, бидејќи тие „не би можеле да формираат дел од племенскиот закон доколку и додека тие не беа општо прифатени како такви.<ref name="Coulson, Noel James 1964">Coulson, Noel James. A history of Islamic law (Islamic surveys). Oxford: University Press, 1964.</ref> Исто така, Ноел Џејмс Колсон, предавач по исламско право на Лондонскиот универзитет, наведува дека "на племето како целина, му припаѓало моќта да се утврдаат стандардите во којшто неговите членови треба да живеат. Но, тука племето е замислено не само како група на свои присутни претставници, туку како историски субјект прегрнувајќи ги минатото, сегашноста, и идните генерации.""<ref name="Coulson, Noel James 1964"/> Така, додека „секој закон мора да биде вкоренет или во Куранот или Суннетот,"<ref name="Berg, Herbert 2005">Берг Херберт. "Исламско право." Беркширска енциклопедија на светската историја 3 (2005): 1030.</ref> без контрадикција, племенскиот живот довел до чувството на учество. Таквото учество дополнително било засилено од [[Мухамед]], кој изјавил: "''Мојот народ никогаш нема да се согласи на грешка''". .<ref name="Berg, Herbert 2005"/> === Фих === Формативниот период на фихот се протега уште од времето на раните муслимански заедници. Во овој период, правниците сè повеќе се занимава со прагматични прашања на власт и учење отколку со теорија. [62] Напредок во теоријата се случило со доаѓањето на првиот муслимански правник Мухамед ибн Идрис еш Шафи "I (767-820), кој ги поставил основните принципи на исламската јуриспруденција во својата книга "[[Ел-Ризала]]„. Книгата ги опишува/раскажува четирите корења на правото (Куранот, Суннетот, иџмата и кијасот) при определувањето дека примарните исламски текстови (Кур`анот и хадисот)да бидаат разбрани според објективните правила на толкувања добиени од внимателно проучување на арапскиот јазик. Голем број на важни правни концепти и институции беа развиени од страна на исламските правници за време на класичниот период на исламот, познат како Златен период на Исламот, кој датира од 7 до 13 век. ==== Категориите на човековото однесување ==== Фикхот ги класифицира однесувањата односно делата во следните типови или класи: ''Фарз'' (задолжително), ''мустехаб'' (препорачливо), ''мубах'' (неутрално), ''мекрух'' (покудено), и ''хараам'' (забрането). Секое човечко дело припаѓа во една од овие пет категории.<ref>Weiss (2002), стр. 3,161</ref> [[Фраз]]овите се оние дела што им се бараат на сите муслимани. Тие ги вклучуваат петте дневни молитви, постот, сведочењето на верата, задолжителното милосрдие и [[аџила]]кот во [[Мека]]. [[Мустехаб]]от го вклучува правилното однесување во случаи како што се бракот, погребните ритуали и семејниот живот. Како таков, тој опфаќа многу од истите области како што се граѓанското право на Западот. Шеријатските судови се обидуваат да ги помират страните во споровите на оваа област користејќи го препорачливото однесување како свој водич. За едно лице чие однесување не е мустехаб може да му се пресуди против од страна на судијата. Сите дела кои не се ниту препорачливи ниту покудени, ниту забранети, се [[мубах]], тоа значи дозволени. [[Mекрух]] е тоа што не е грешно за себе, се сметаат за непожелни меѓу муслиманите. Тоа, исто така може да направи еден муслиман да биде одговорен на кривични казни под одредени околности. [[Харам]]от е најстрого забранет. Тоа е и грешно и претставува криминал. Тоа ги вклучува сите активности изречно забрането и во [[Стариот завет]] и во Куранот. Кршење на која било од Десетте Заповеди се смета [[харам]]. Мустехабот, мубахот и мекрухот во голема мера се извлечени од описот на животот на исламскиот пратеник Мухамед.Да се каже дека некое дело е сунет е како да се каже дека е препорачано како пример од животот и изреките на Мухамед. Овие категории се основа за правилно однесување во случаи како што се учтивост и манири, меѓучовечки односи, великодушност, лични навики и хигиена. [68] === Теми на исламскиот закон === Шеријатскиот закон може да биде организиран на разни начини. Шеријатот може да се подели во пет главни гранки: # ibadah (ритуално обожавање) # mu'amalat (трансакции и договори) # adab (морал и манири), # i'tiqadat (верувања) # uqubat (казни). "''Потпирањето на патници''", вели еден англиски превод во 14 век од нашата ера повикувајќи се на шафиската правна школа и на фикхот на Ахмед ибн ел-Nакиб ел-Mисри,го организира шеријатскиот закон во следните теми: # Прочистувањето # Молитва # Молитва на погреб # Данок на сиромашните # Постот # Аџилакот # Трговија # Наследство # Брак # Развод # Спроведување на правдата Во некои области, постојат значајни разлики во законот помеѓу различни фикхски школи, држави, култури и школи на мислата. ==== Прочистување ==== Во исламот, пречистувањето има духовна и физичка димензија. Муслиманите веруваат дека одредени човечки активности и контакти со нечисти животни и супстанции предизвикуваат нечистотија. Класичниот Исламски Закон објаснува како да се препознае нечистотија и како да се поправи. Муслиманите користат вода за прочистување во повеќето случаи, иако и земјата, исто така, може да се користи под одредени услови. Пред молитва или други религиозни ритуали, муслиманите мора да се чистат себеси на пропишан начин. Начинот на чистење, (или [[абдест]] или [[гусул]]), зависи од околностите. Муслиманското 'чистење на садовите, облеката и домовите' се врши во согласност со наведените закони.<ref name="Amana Publications 1994">[[Ахмад ибн Нагиб ал-Мисари]]. Потпирање на патникот, стр. 49-100. Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref><ref name="ReferenceA">Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е исламот? Сеопфатен вовед'', стр. 36-37. Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref> ==== Молитва ==== Муслиманите се должни да се молат пет пати на ден, со одредени исклучоци. Овие задолжителни молитви, [[салах]] или [[намаз]], се изведуваат за време на пропишани периоди од денот и најмногу се вршат во групи или самостојно. Исто така, постојат изборни како и посебни молитви кои може да се вршат, за одредени сезони, денови и настани. Муслиманите при молитва мора да го свртат лицето кон [[Каба]] во [[Мека]], и мора да се претходно прочистени со цел нивните молитви да бидат прифатени. Лично, практикувано е неформална молитви да бидат прифатени. Класичниот исламски закон објаснува многу аспекти на чинот на молитвата, вклучувајќи и кој може да се моли, кога треба да се моли, како да се моли и каде да се моли.<ref name="Amana Publications 1994"/><ref name="ReferenceB">Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е Исламот? Сеопфатен Вовед'', стр. 36-37. Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref> ==== Молитва при погреб ==== Муслиманите се поттикнати да ги посетат оние меѓу нив кои се болни и умираат. Болните муслимани, оние кои умираат, од оние кои ги посетуваат биваат потсетувани на Божјата милост и вредноста на молитвата. За возврат, посетителите се потсетуваат на својата смрт и минливата природа на животот. По смртта, муслиманите се капат и се обвиткуваат во чиста, бела одежда - чаршав. За починатиот се изведува посебна молитва - [[џеназе намаз]], по можност со поголем број од муслиманската заедница. Телото се води на местото кое е ставено на страна за погребите на муслиманите. Гробот е ископан кон правецот на Мека, и телото се спушта во гробот да се одмори на нејзина страна, со лицето свртено кон Мека. Класичниот исламски закон објаснува за посетување на болните, подготовката на мртвите за погреб, на молитвата на погреб и начинот на кој е погребан муслиманот<ref name="Amana Publications 1994"/>. ==== Данок за сиромашните ==== Сите богати муслимани мора да плаќаат годишен данок за сиромашните, познат како [[зекат]]. Ова не е милостина, туку обврска што им ја должат богатите муслимани на сиромашните со помош на заедницата. Износот се пресметува врз основа на нивното богатство кое предува една година, а не на нивните приходи. Основната стапка на оданочување изнесува 2,5%, но тоа се разликува во зависност од видот на богатство кое се проценува. Богатството вклучува заштеди, накит, добиток и земјиште. Класичниот исламски закон го објаснува данокот, како се проценува, собирањето и неговата дистрибуција.<ref>http://www.khilafah.com/index.php/the-khilafah/economy/10546-oppressive-taxes-like-vat-and-gst-are-haram-in-islam{{Мртва_врска|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Пост ==== Во текот на исламскиот месец на [[Рамазан]], муслиманите се воздржуваат од [[храна]], [[пијалак]], [[секс]] и [[цигари]] помеѓу мугри и зајдисонце. Исклучоци на оваа обврска се направени за малите, болните и жените за време на нивниот период на [[менструација]]. Во текот на [[Рамазан]], летно време често ќе започне и ќе заврши со голем оброк. По ручекот, многу муслимани учествуваат во специјални заеднички молитви кои се одржуваат за време на Рамазан. Крајот на постот на Рамазан се прославува со посебни молитви, собири на семејства и пријатели, и специјално подготвени јадења. Муслиманите исто така, може да постат и на други посебни денови во годината, и да ги заменат тие непостени денови од постот. Класичниот Исламски Закон ја објаснува точната дефиниција на постот, времи на постот, тоа како може да се пости, кој мора да пости,и дозволените исклучоци за постот.<ref name="Amana Publications 1994"/><ref name="ReferenceB"/> ==== Аџилак ==== Барем еднаш во животот секој муслиман мора да си овозможи барем една посета на светите места на исламот кои се наоѓаат во [[Мека]], [[Саудиска Арабија]]. Во фокусот на ова патување е светиот храм [[Каба]], мала правоаголна зграда околу која е изградена огромна џамија. Овој аџилак, познат како [[Хаџ]], почнува секоја година два месеци по [[Рамазан]]. Облечени во едноставна симболична облека, муслиманските аџии ја обиколуваат Каба седум пати, често проследено со пијалак од посебниот извор [[Зем-Зем]]. Следно, симболично потрага по вода се врши со одење напред и назад меѓу блиските ритчиња коишто сега се дел од храмот. На осмиот ден од месецот, верниците патуваат во Мина во пустината и да ја поминат ноќта во шатори. Следниот ден, повеќе од два милиони муслимани се собираат во подножјето на планината [[Арафат]], каде што попладнето е поминато во молитва. На празникот на жртвувањето, кое се прославува од страна на муслиманите ширум светот, се изведува од страна на верниците во Мина следниот ден, и ги вклучува колењето на животните-курбаните. Конечно, верниците го извршуваат обредот „''каменување на ѓаволот''" со фрлање камчиња на три столба. Класичниот исламски закон објаснува за начинот на облекување на секој патник, однесувањето, пристигнувањето, заминувањето и настапувањето на секој од овие ритуали и обреди.<ref name="Amana Publications 1994"/><ref name="ReferenceA"/> ==== Трговија ==== Исламскиот закон признава приватна сопственост и заедничка, како и се преклопуваат форми на право за добротворни цели, познат како [[вакиф]] или [[фондација]]. Според шеријатскиот закон, сепак, на крајот сопственоста на имотот му припаѓа само на [[Бог]], додека поединечните права на сопственост се потврдени, има и соодветна обврска да се сподели, посебно со оние кои имаат потреба <ref name="Oxford University Press 2007">Х. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 183.</ref> Законите на одредена работа и обврска, исто така, се формирани околу ова егалитарно барање на Куранот, забрана на нееднаква размена или нефер предност во трговијата. Врз основа на ова, наплатата на каматите на кредитите е забрането, како и други трансакции со кои ризици сноси несразмерно до потенцијално враќање меѓу страните во трансакцијата. Границите на лична одговорност дадена од страна на основање се смета за форма на [[камата]], во таа смисла, како што е [[осигурување]]. Сите овие нееднаквости во ризик и награда помеѓу страните во трансакцијата, познати како камата, се забранети.<ref name="Oxford University Press 2007"/> Заради оваа причина, [[исламско банкарство|исламското банкарство]] и финансиско се партнерства помеѓу корисниците и институциите, каде што ризикот и наградата се дистрибуира правично. Партнерствата, наместо корпорации, се клучен концепт во колективниот исламски бизнис. Финансирање и инвестиции се остваруваат на овој начин, како што е купување и распродажба, со менување [[акционерски капитал]] во текот на времето помеѓу една институција и клиентот каде што се вршило исплата или се признава враќањето. Спротивно на тоа, ниту еден поединец не е оклопено со последиците од лошата судбина или лош тајминг.<ref>Х. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 185.</ref> Исламските финансиски и инвестициски модели презеле корени на Запад и почнале да се развиваат, иако финансиските потпори на големите западни корпорации колабира под товарот на нерамномерно распоредени ризици.<ref>Џејмс Крути, ''Структурни причини за глобалната финансиска криза: една критичка оценка на "новата финансиска архитектура'''во''Кембриџскиот весник на економија''. Oxford University Press, 2009, Том 33 Број 4, стр. 565. [http://cje.oxfordjournals.org/cgi/content/full/33/4/563 Oxfordjournals.org]</ref><ref>Х. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 286.</ref> Класичниот исламски закон објаснува за начинот на склучување договори, типовите на трансакции, доделувањето на одговорност и награда, и одговорностите на партиите во исламската трговија. ==== Наследство ==== Правилата за наследство под шеријатскиот закон се сложени, а делот што и припаѓа на жената е обично половина од износот што може да добие машкото под исти околности<ref name="ReferenceC">Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е исламот? Сеопфатен вовед'', стр. 52. Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref>. До една третина од имотот на едно лице може да биде дистрибуиран како наследство, или ''васијет'' односно [[тестамент]], по нивната смрт. По решените долгови, остатокот од имотот ќе биде поделен меѓу семејството на починатиот во согласност со правилата за наследство, или ''ирс''.<ref>[[Ахмад ибн Нагиб ал-Мисари]]. Потпирање на патникот, стр. 462-464. Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> Во исламските општества, наследеното богатство и имотот не се акумулира или останува лесно во одредени семејства. Големи концентрации на имотот ќе биде поделен на помали делови со текот на времето кај машките наследници. Сопственоста ќе се стреми во други семејства, каде женските наследници ги преземат своите акции во нивните бракови.<ref>[[Маршал Ходгсон]], ''[[Напорите на исламот]] Совеста и историјата во светската цивилизација Vol 3''. [[The University of Chicago]], 1958, стр. 343.</ref> Класичниот исламски закон раскажува на поделбата на имотот, акциите на членови на семејства кои имаат право на, усогласувања и Редистрибуција во акциите, наредби на првенство меѓу наследници , и замена помеѓу наследници.<ref>[[Ахмад ибн Нагиб ал-Мисари]]. Потпирање на патникот, стр. 460-505. Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> ==== Брак ==== Законите со кои се регулира исламски брак значително се разликуваат помеѓу правците, школите, државите и културите. Следниов преглед е општо во природата. Постојат два вида на брак споменати во [[Куранот]]: [[никах]] и [[никах мутах]]. Првиот е почест, има за цел да биде постојан, но може да биде раскинат од страна на сопругот во талак-разводниот процесот (Арапски: الطلاق) е исламски термин за развод. Тој се користи за да се стави крај на бракот, според условите на исламскиот закон (шеријатот), или од страна на сопругата кога бара развод користејќи ''khul''-хул ([[арапски]]: خلع) е правото на жената да се разведе под исламскиот шеријатски закон". Во бракот, паровите се наследуват едни од други. [[Мираз]]от познат како ''mahr''-[[мехр]] (венчален подарок) и се дава на [[невеста]]та, правен договор е потпишан кога ќе влезат во брак, и мажот мора да плати за трошоците на сопругата. За да важи договорот, мора да има двајца сведоци под сунитска адвокатска фела. Не постои барање сведок за шиитските договори. Во сунитска [[јуриспруденција]], договорот е неважечки ако постои определен разводен датум во бракот, со оглед на тоа дека во шиитската јуриспруденција, брачните договори со определени датум на разводи се трансформираат во ''nikah mut'аh'' - мутах брак, кој е неважечки кај суниите. Постои контроверзија околу исламската законитоста на овој вид на брак. Муслиманите, по повод, се оженуваат според ''урф'' (обичај, или "знаење", на едно дадено општество компатибилно со шеријатскиот исламски закон) или локален обичај, без да ги следат барањата наведени во шеријатскиот закон. Ова може да е поради различни причини, како што е неможноста на парот да добие дозвола од старателот на невестата. Во овие случаи, нивниот брак може да биде непризнаен до подоцната точка, и имаат тешкотии да искористат правни поправи согласно со шеријатот. Услови за исламски брак: * Човекот кој моментално не е блудник може да се омажи за само една жена, која во моментот не е блудничка или е чиста жена од припадниците на Книгата. * Жената која во моментов не е блудничка може да се омажи само со човек кој моментално не е блудник. * Блудникот може да се ожени само со блудничка. * Муслиманките смеат да се омажат само со муслиман. * Дозвола за да се ожени жената девица мора да биде дадено од страна на нејзиниот старател, обично од нејзиниот татко. * Секоја жена муслиманка може да побара од нејзиниот старател да се омажи за својот одбран маж муслиман, доколку тој е погоден за неа. Ако старателот одбива, судијата ќе одлучи за бракот.<ref>[[Ахмад ибн Нагиб ал-Мисари]]. Потпирање на патникот, стр. 521. Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> * Таткото, или во некои случаи дедото, може да избере соодветен партнер за девицата девојка.<ref>[[Ахмад ибн Нагиб ал-Мисари]]. Потпирање на патникот, стр. 522. Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> * Секој брак мора да биде со согласност на жената. Во случајот на девојки девици, одговорот за одобрување не се смета поради срамежливост. * "Старателот" не може да ја омажи разведената жена или вдовица ако таа не побара да се омажи. * Задолжително е за мажот да ѝ даде на невестата богатство (подароци): “Не се женете доколку не и го дадете на вашата жена тоа што е нејзино право""<ref name = "maghniyah">{{Наведена мрежна страница |url=http://huquq.com/maghniyah |title=Исламско право, الشريعة الإسلامية, islamic law sharia<!-- Bot generated title --> |accessdate=2011-08-22 |archive-date=2006-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060904203201/http://huquq.com/maghniyah/ |url-status=dead }}</ref> ===== Полигамија ===== Иако полигамијата најчесто е појава која им се допаѓа на мажите, сепак не е многу честа појава. Исламската [[полигамија]] е дозволена но условите кои треба да се исполнат за еден маж да има повеќе жени се многу строги, критериумите се високо поставени. Поради тој факт исламското законодавство не ја наредува полигамијата туку ја дозволува, во случаите кои горе ги наведовме. * Полигамијата е ограничена на четри жени. На еден маж му е дозволено да може да има до четри жени. Најчеста појава во исламскиот свет во врска со полигамните бракови е мажот да има две жени, поретки се случаите на брак со три жени или со четри. На човек кој поради својата природа се плаши дека не може да биде праведен кон повеќе жени, на таков човек Куранот му препорачува дека подобро му е да остане со само една сопруга. * Се инсистира на праведност помеѓу жените. Ова е основниот услов кој јасно е истакнат во Куранот. ==== Развод ==== Законите со кои се регулира развод се разликуваат значително помеѓу секти, училишта, држави и култури. Бракот може да биде раскинат од страна на сопругот во ''talaq'' ([[развод]]) процесот или од страна на сопругата која бара развод, преку [[khul]] ("ослободување за плаќање од страна на сопругата )". Под ''faskh'' бракот може да се поништи или да се прекине од страна на судија-Kaди. Мажите имаат право на едностраен развод под класичниот шеријат. Сунитски муслимански развод е делотворен кога човекот и раскажува на неговата жена дека тој се разведува од неа, сепак, шиитски равод бара исто така четири сведоци.<ref name="ReferenceC"/> По разводот, мажот треба да ѝ плати на сопругата и одложенo компонента на dower. А ако мажот ја пушти жената по третпат, тогаш, на мажот не му е дозволено да ја врати сè додека таа не се венча со друг маж. Ако овој ја пушти, тогаш, немаат грев да склучат брак ако мислат, секако, дека нема да ги преминат границите на Алах. Ете, такви се границите на Алах кои Он им ги објаснува на луѓето кои знаат!’’ Куран 2: 230 Во практика, едностраен развод е вообичаен само во неколку области на исламскиот свет. Многу почести се разводите што се оствараат со заемна согласност.<ref name="ReferenceC"/> Ако жената го прашува мажот за развод, и мажот одбива, жената има право под класичниот шеријат, да се разведе од ''khul'' ". Иако ова право не е признато секаде во исламот, сепак тоа станува се почеста. Во ова сценарио, судијата ќе се одрази на развод на жената, и таа може да бара да и се врати дел или сè што и припаѓа од нејзиниот мираз. Под „фасх“, кадијата може да суди крај или поништување на бракот.<ref name="ReferenceC"/> Одметнување од страна на маж или жена, исламски брак завршува на овој начин. Мака или страдање на жената во еден брак, исто така, може да се исправат на овој начин. Оваа постапка се користи и за поништување на бракот во кој еден од страните има сериозен хендикеп. Освен во случај на развод на „хул“, предизвикан од страна на жената, разведената жена генерално го држи нејзиниот мираз од кога таа била во брак. На разведената жена и се дава издршка на дете, до возраст од одвикнување. На мајката обично и е дадено старателството над дете. Ако парот се има разведено помалку од трипати (што значи дека не е конечен разводот) жената, исто така, добива поддршка за три менструални циклуси по разводот, сè додека може да се утврди дали таа е бремена. Дури и во следниве три разводи, една бремена жена ќе биде поддржана за време на периодот на чекање, и детето исто така. ===== Старателство над деца ===== По разводот, детето останува со својата мајка додека детето не одбие да се храни од млекото на својата мајка,<ref name="al-Misri 1994 552–553">{{Наведена книга|last=al-Misri|first=Ahmad ibn Naqib|title=Reliance of the Traveler (edited and translated by Nuh Ha Mim Keller|publisher=Amana Publications|year=1994|pages=552–553|isbn=0915957728}}</ref> или на возраст до расудување (се однесува на возраста на која детето е во состојба да се грижи за себе, повеќе не бара помош од возрасни за да јаде, да се облекува, или да се чисти)., кога детето ќе може да избере со кого ќе живее. Возраста на расудување е 7 или 8 години.<ref name="al-Misri 1994 552–553"/> === Спроведување на правдата === Поимот на праведноста, отелотворен во шеријатот е различен од оној на секуларниот западен закон.<ref>Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е исламот? Сеопфатен вовед'', стр. 44. Virgin Books, 1991 година. ISBN 0-7535-0827-3</ref> Муслиманите веруваат дека шеријатскиот закон е откриен од [[Бог]]. Во исламот, законите кои ги регулираат меѓучовечките односи, се само еден дел од еден универзален сет на закони со кои се регулира и самата природа. Прекршувањата на исламскиот закон се дела против Бога и природата, вклучувајќи ја и човечката природа. Криминалот во исламот е грев. Без оглед какви кривични дела се направени, без оглед на било која казна пропишано за тоа злосторство во овој свет, еден на крајот мора да одговори пред Бога на Судниот ден. ==== Правна и судска постапка ==== Судски постапки на шеријатот имаат значителни разлики со други правни традиции, вклучувајќи ги и оние во двете обичајно право и [[граѓанско право]]. Шеријатски судови традиционално не се потпираат на [[адвокат]]и; тужители и обвинети кои се претставуваат сами. Испитувања се изведуваат исклучиво од страна на судијата, и не постои жири-систем (како граѓанското право во земји како што се [[Русија]] и [[Франција]]). Не постои процес на предсудско откритие, ниту вкрстено испрашување на сведоци. За разлика од обичајното право, пресудите на судиите не поставуваат обврзувачки правни случаи <ref>[http://science.jrank.org/pages/7816/Law-Islamic.html Исламски закон - правна литература и институции, Судска пракса: "извори" од Законот, модерен период]</ref><ref>[http://ddc.aub.edu.lb/projects/pspa/qatar.html Хамзех, A. Низар. "Катар: Двојството на правниот систем, "''Студии од Блискиот Исток '', Том 30, број 1, јануари 1994, стр. 79-90]</ref><ref>[http://www.londonexternal.ac.uk/current_students/programme_resources/laws/subject_guides/islamic/islamic_ch4.pdf Вовед во исламско право, Ch. 4, стр. 28]</ref> според принципот на ”''stare decisis''” (во правен контекст, ова значи дека судовите треба генерално да се придржуваат кон правни случаи,и да не пречат во решаваните прашања и проблеми. И за разлика од граѓанското право, шеријатот не користи официјално кодифицирани статути [106] (овие беа први воведени кон крајот на 19 век за време на падот на [[Отоманското Царство]], цивилниот код на Отоманското Царство).Наместо кодови и правни случаи, шеријатот се потпира на правни прирачници и збирки на необврзувачки правни мислења, или хадис, (Ulama, посебно на муфтија); овие може да се направат обврзувачки за одреден случај по налог на судија. Постојат три категории на кривични дела од шеријатскиот закон, ''qisas'', ''hudud'', и ''tazir''. ''Qisas'' - вклучува лични повреди, има неколку категории: намерно убиство (прв степен), квазинамерно убиство (втор степен), ненамерно убиство (убиство од небрежност-невнимание), намерна батерија, и ненамерна батерија. Често се третира како граѓански случај наместо вистински криминален случај. Ако биде прогласен за виновен, жртвата (или во смртта, семејството на жртвата) ја утврдува казната. Тие можат да бараат одмазда (''qesas-е-nafs''), што значи извршување, во случај на намерно убиство, затворање, а во некои случаи на намерна батерија, ампутација на екстремитет, кој беше изгубен, или тие може да побараат ''diyya'', што е надомест (''крв пари''), за загубата на животот, екстремитет, повреда. Судијата (или во модерни шеријатски системи како [[Иран]] или [[Ирак]], државата) може само да осуди, и законски казни за ''qesas'' криминалот по својот авторитет, а жртвата (или семејство), мора да го утврди тоа. Сепак, државатан или судијата може да тужи за кривични дела извршени заедно со убиство. Ако семејството на жртвата се помилува на криминалот, тој нормално ќе добие ''tazir'' казна затвор, заедно со криминал (како што се 10-20 години затвор) за кривични дела како "намерно губење на живот", "tazir напад и батерија" нарушување на мир ", и такви сл. На втората категорија е „худуд“ (или „хад“), со значење „граница“, или „ограничување“. Hadd кривични дела се злосторства, чии казни се утврдени од страна на [[Куранот]], и се сметаат како „побарувања кон Бога" .Hadd кривични дела се: [[неверство]] (Зина): вклучува [[прељуба]], блуд, [[инцест]] / [[педофилија]] и [[силување]], подведување, [[содомија]] / лезбејството (или содомија силување); ''hiraba'' (уникатно познато како ''moharebeh / mofsed-е-filarz'' во [[Иран]]) борба против Бог и општество: [[вооружен грабеж]], [[тероризам]], [[вооруженото насилство]], [[кражба]], користење на ''intoxicants'' ([[алкохол]]/[[дрога]]); отпадништво / богохулење; и клевета (значи несправедливо обвинение на било која од овие работи). Овие случаи не означуваат крајни казни, туку како методи за заплашување, едноставно да му се даде пример на пошироката јавност, и да се тужи најмногу флагрантното насилство. Худуд значи како како заплашување, а не општа казна. Овој е исклучително строг процес, се бараат минимум двајца сведоци да ги поткрепат доказите, а во случај на сексуални кривични дела, четири сведоци, со тоа што ја прави потешко ситуацијата во повеќето случаи, ако не и невозможно, да добие насилна казна. Посредни докази не се дозволени да бидат дел на сведочењето. Ако некој ги добил тие докази, тоа обично се случило во случај кога кривичното дело било толку очигледно, непристојно или флагрантно што е невозможно да не бидат осудени. Многу често, луѓето од Запад ја грешат ''hudud'' казната како редовна казна дадена под шеријатскиот закон, но тоа е неточно, овие казни значат само како заплашување за ретки случаи. Најмногу казни се дадени како злосторства „тазир“. Како резултат, повеќето земји не ги осудуваат делата „худуд“ (со исклучок на [[Саудиска Арабија]] и [[Авганистан]] под режимот на [[Талибанци]]те, кои редовно успеа да ги судаат прекршоците во криминалот „худуд“). Речиси сите други земји, како Иран, обично ги казнат на истиот прекршок, како криминал „тазир“. На третата категорија за злосторство е „тазир“. Тоа ги опфаќа сите други дела кои веќе не беа споменати. Тоа е „побарување на државата“ и добива дискреционолна пресуда. Казната не смее да биде потешка од казната на криминалот „худуд“. Тоа може да варираа, во зависност од делото или околностите, од смрт до затворска казна дури и за заедничка служба. Посредни докази се дозволени, и повеќето земји ги осудуваат своите злосторства како злосторства „тазир“, поради флексибилноста на собирање и изрекување на казна. Казната е наменета да одговара на криминалот. На пример, насилникот може да не биде осуден за Зина, но, сепак, ќе биде осуден на tazir силување, или по кражба, тие ќе бидат прогласени за виновни за кражба „тазир“ и ќе му се даде време затвор отколку ампутација. Убиецот, сепак, ќе го помине времето во затвор, иако тој добил простување од семејството. Тешките казни „худуд “од ампутација и каменувањето не се применувани (иако некои држави користат физичко казнување). Повеќето современи земји како [[Иран]] имаат фиксен казнувачки законик со кои се регулира тоа какви пресуди треба да се даваат во зависност од делото и околностите на случајот. Правила за докази на Шеријатски судови исто така поддржува еден засебен обичај на давање приоритет на усното сведоштво.<ref>Бенџамин Фортна, Образование и Автобиографија на крајот на Отоманското Царство, нова серија, Vol. 41, Issue 1 (Mar., 2001), стр. 1-31 "стапката на писменост во Отоманското Царство во 1900 година беше меѓу пет и десет проценти"</ref><ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001462/146282e.pdf Hamoud, Hassan, R. "Illiteracy in the Arab world," Background paper prepared for the Education for All Global Monitoring Report 2006, ''Literacy for Life,'' UNESCO]</ref> Исповед, заклетва, или усно сведочење на еден сведок се главните допуштени докази во hudud случајот, писмени докази се прифатливи само кога се смета дека се сигурни од страна на судија, односно нотари. [109] Сведоштво мора да биде од најмалку двајца сведоци, а најдобро е да бидат слободни машки муслимански сведоци, кои не се поврзани со партии и кои се со корисен ум и сигурен карактер;. сведоштво за утврдување на кривичното дело прељуба, или Зина мора да биде од четири непосредни сведоци..<ref>[http://www.londoninternational.ac.uk/current_students/programme_resources/laws/subject_guides/islamic/islamic_chpt4.pdf Вовед во исламско право]</ref> Судска медицина докази (т.е. отпечатоци од прсти, балистика, примероци од крв, ДНК итн) и други посредни докази, исто така, е одбиена во hudud случаи во корист на очевидци, практика која може да предизвика сериозни проблеми за жените тужители во случаи на [[силување]]. Сведоштво од жените се дава само една половина од тврдењето на мажи, и сведоштво од немуслиманите може да биде исклучено целосна (ако се дава против муслиман). Немуслиманските малцинства, сепак, можеа да ги употребат и ги употребија Шеријатските судови, дури и меѓу себе<ref>[http://www.international.ucla.edu/cms/files/kuran.0130.pdf Why the Middle East Is Economically Underdeveloped-Historical Mechanisms of Institutional Stagnation, p. 21] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110624025232/https://www.international.ucla.edu/cms/files/kuran.0130.pdf |date=2011-06-24 }} ''Some of the reasons non-Muslims used Sharia courts included more reliable enforcement, mandatory, if unequal shares in inheritance for women (cf. [[primogeniture]]), and the ability to switch between religious jurisdictions at any time, a privilege not available to Muslim litigants.''</ref>. Правила на шеријатот за писмени докази нужно ги намалува комуналните услуги на писмени договори за структура на економските односи, а Тимур Куран забележа доминација на "голема мера на скратување орална култура" во пред-модереното исламско општество.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.international.ucla.edu/cms/files/kuran.0130.pdf |title=Explaining the Economic Trajectories of Civilizations- Musings on the Systemic Approach, pp.7,10 |accessdate=2011-08-22 |archive-date=2011-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624025232/https://www.international.ucla.edu/cms/files/kuran.0130.pdf |url-status=dead }}</ref> Наместо писмените докази, изјави под заклетва се ускладени во многу поголема важност, отколку да се користат само за да се гарантира вистината на следното сведоштво, тие самите се користат како докази. Тужителите немаат други докази па за да ги поддржат нивните барања може да побарат од обвинетите да се заколнат со свечена заклетва, инаугурација за нивната невиност, одбивањето од него може да резултира со пресуда за тужителот.<ref>Матеј Липман. ''Исламски кривичен закон и процедура:. Вовед''Praeger издавачи:1988, стр. 71</ref>. Заколнувањето за муслиманите може да биде сериозен акт;. Една студија во судовите во [[Мароко]] откри дека лажните парничари често ќе го „одржат право своето сведоштво до моментот на заклетва, а потоа да прекинат, да ја одбијат клетвата, и да го предадат случајот“.<ref name="frank">Мишел франк. "Trying Times: The Prosecution of Terrorists in the Central Criminal Court of Iraq." ''Florida Journal of International Law'' April 2006</ref> Според тоа, обвинетите не се рутински барани да се заколнат пред сведочење, која би ризикувал случајно на световниот Куран, треба обвинетите да извршат вероломство; наместо заклетви кои се прославна постапка изведувани како финален дел од доказниот процес. Во некои земји, шеријатски судови, со својата традиција на pro se застапеност, едноставни правила за докази, и отсуството на жалбени судови, јавните обвинители, меѓу испитување, комплексни документираните докази и откривање постапка, жири и voir очајна постапка, посредни докази, криминалистичката техника, судски закон, стандардизирани кодови, исклучиви правила, а повеќето од друга инфраструктура на граѓански и обичајното право на судски системи, како резултат имаат релативно неформални и ефикасни постапки. Ова може да обезбеди значителен пораст на брзината и ефикасноста, и може да биде предност во јурисдикциите каде што општиот судски систем е бавен или корумпирани и каде што неколку парничари можат да си дозволат адвокати. Во Нигерија, каде што воведувањето на шеријатот беше контроверзен, дури и министерот за правда во [[Нигерија]] беше принуден да признае дека во шеријатски судови," ако некој ти должи пари, можете да ги добиете парите во вечерните часови. Со оглед на редовните судови, можете да седите во судот за десет години и да нема правда. Други системи, како што се Иран, Ирак и Пакистан, користат граѓански шеријатски код сличен на западните земји, и имаат бранители, обвинители, апелационени судови. Тие исто така имаат Врховен суд, и дефиниран стил за граѓанско право на кривичниот законик, но сè уште се цврсто депласирани на неформалност и едноставност на "''чист''" шеријатски суд, и затоа судските процеси често сè уште се во прашање на часови или денови понекогаш. ==== Казни ==== Казната зависи од тоа дали кривично беше осуден на ''qesas'', ''hudud'', или ''tazir''. Во ''tazir'' криминал, казната ќе биде обична казна затвор, физичкото казнување во некои земји, или погубување во повеќе сериозни случаи (како што е случај што не бил обвинет како ''hudud'', како силување, трговија со дрога). Одкога ''hudud'' кривични дела се исклучително тешко да се казнат, тоа е вообичаена рута што ќе се преземи. [[Каменување]] и [[ампутација]] сигурно не би биле извршени во ''tazir'' казна, а казната нема да биде фиксна, но дискретна. Повеќето земји имаат цивилен код со кој се регулираат казните кои треба да бидат примени во ''tazir'' криминал, како што е [[смртна казна]] во случај на [[трговија со дрога]], отежнато [[силување]], или [[затвор]] време во случајот. Во најретките од редок случај кога некое лице е осудено за кривично дело hudud (или почесто осуден во [[Саудиска Арабија]] или во [[Талибан]] во кое пресуди [[Авганистан]]), казната е многу поостра. Во согласност со Куранот и неколку хадиси, [[кражба]]та е казнето со затвор или ампутација на раце.<ref>{{cite quran|5|38|style=ref}}</ref> Неколку барања се во место за ампутација на раце, тие се: * Мора да биле криминални намерите за да се земе приватен (не вообичаен) имот. * Кражбата не требало да биде производ на глад, потреба, или принуда. * Украдената стока мора: да е над минималната вредност, не хараам, и да не е сопственост на семејството на крадецот. * Стоките мора да биле преземани од притвор (т.е. не на јавно место). * Мора да имаа сигурни сведоци<ref>''А на крадецот и крадливката, исечете им ги рацете нивни како казна за она што го спечалија; тоа од Алах нека им биде надоместок. Алах е Силен и Мудар''!’’ [[Куран]] 5: 38</ref>. Во согласност со [[Хадис]], каменување до смрт е казната за женети мажи и мажени жени кои вршат [[прељуба]]. Покрај тоа, постојат неколку услови кои се однесуваат на личноста кој го прави тоа, кои мора да бидат исполнети. Еден од оние тешките услови е дека казната не може да биде примена, освен ако постои исповед на лицето, или четири машки сведоци/очевидци кои секој го видел делото како се извршило. Сите овие мора да бидат исполнети под преглед на судските органи. За неоженетите мажи и жени, казна пропишана во Куранот и хадисот е 100 удари со [[камшик]]. Стандардот "Четири сведоци" доаѓа од самиот Куран, [[откровение]] кое [[Мухамед]] го објавил како одговор на обвинувањата за неверство кон неговата сопруга, Ајша<ref>“''Зошто не донесоа за тоа четири сведоци ? И бидејќи не донесоа сведоци тие се кај Алах, токму, лажговци''.’’ [[Куран]] 24: 13</ref>. Казните се овластени од страна на други премини во Куранот и хадиси за одредени кривични дела (на пример, вонбрачен секс, прељуба), и се воведени од страна на некои како образложение за екстра-правна казнена акција, додека другите не се согласуваат: ::’’На блудницата и блудникот, одделно, удрете им по сто корбачи. Во верата на Алах, доколку верувате и во Алах и во Денот Суден, нека не ве обзеде при казната никакво сожалување. А при казната врз нив нека биде присутна една дружина верници!’’ Куран 24:2 “И не приближувајте се кон блуд. Тоа, навистина, е разврат и пат лош!’’ <ref>[[Куран]] 17: 32</ref> Во најголем број толкувања на шеријатот, преобраќањето од страна на муслиманите кон другите религии или да станат немуслимани е строго забрането и се нарекува отпадништво. Немуслиманите, сепак, се дозволени да се преобратат во исламот. Муслиманската теологија го поистоветува отпадништвото како предавство, а и во повеќето толкувања на шеријатот, казната за отпадништво е смрт. Во времето на [[Мухамед]], предавство и отпадништво се смета за едно и исто; во денешно време, многу научници го разликуваат предавството и отпадништвото, верувајќи дека казната за отпадништво не е смрт, туку само за предавство е смрт. Обвинението за одметнување може да се користи против неконвенционални толкувања на Куранот. Неколкуте прогони на познатиот експерт на арапската литература, Абу Наср Zayd, е пример за тоа. Слични обвинувања и прогони беа славно израмнати против авторот Салман Ружди. ==== Исхрана ==== [[Податотека:Eidulfitr meal.jpg|thumb|right|240px|Муслиманска трпеза]] Исламскиот закон не претставува сеопфатна список на чиста храна и пијалаци. Сепак, забранува:<ref name="die">Ghamidi(2001), [http://www.renaissance.com.pk/febislaw2y2.html Прехранбени закони]</ref>: * Свинско, крв, месо од пцовисани животни и животни заклани во име на некој друг освен Бог. * Колење на животни во било кој друг начин освен на пропишан начин на ''tazkiyah'' ( чистење ), со преземање на Божјото име, кое вклучува сечење на грлото на животното и одвод на крв. Колење со тап нож или физичко распарчување од хранопроводникот е строго забрането. Современи методи на колење, како клинест зашеметување и погуба на електрична столица се исто така забранети. Предизвикување прекумерна болка на животните за време на колењето е грев. Забрана на мртво месо не важи само за риби и скакулци. Исто така Хадис литература забранува ѕверови што имаат остри кучешки заби, птици што имаат канџи и талони во своите нозе, Jallalah ( животни чие месо носи смрдеа во него, бидејќи тие се хранат со нечистотија смират магариња, и секое пресечено парче од животно. ==== Алкохол и комар ==== Алкохолот и комарот се изречно забрането во Куранот, и шеријатскиот закон. Пророкот Мухамед е наведено дека рекол: {{cquote|Тој што игра со коцки е како оној кој се справува со телото и крвта на свињите.}} Абд Алах ибн Амр објавил дека пророкот [[Мухамед]] ги забранувал сите игри на среќа и игри на карти што предизвикале финансиска добивка или загуба.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.jamiat.co.za/library/books/Islam_and_Sport/islam_and_sport_04.htm#Proh |title=Забранети спортови |accessdate=2011-08-22 |archive-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100713174637/http://www.jamiat.co.za/library/books/Islam_and_Sport/islam_and_sport_04.htm#Proh |url-status=dead }}</ref> ==== Обичаи и однесување ==== Практичарите на исламот обично се научени да следат некои посебни обичаи во нивниот секојдневен живот. Поголемиот дел од овие обичаи може да се проследи наназад до Аврамски традиции во општеството на [[предисламска Арабија]]. Поради санкцијата на Мухамед или премолчена согласност на ваквите практики, овие обичаи се сметаат за ''Sunnah'' (практики на Мухамед, како дел од религијата) од Умах (муслиманскиот народ). Тоа вклучува обичаи како: * Велејќи ''Bismillah''(во името на Бог ) пред јадење и пиење.<ref>[[Sunan al-Tirmidhi]] 1513</ref> * Користење на десната рака за пиење и јадење.<ref>[[Sahih Muslim]] 2020</ref> * Велејќи Az Salam Alaikum (мир над вас) кога сретнуваш некого и одговарајќи.<ref>[[Sahih al-Bukhari]] 6234</ref> * Велејќи ''Alhamdulillah'' ( цела благодарност и припаѓа само на Бог ), со кивање се реагира со " Yarhamukallah " ( Бог има милост за вас).<ref>[[Sahih al-Bukhari]] 6224</ref> * повикот на " ''Езан'' " ( молитва повик ) во десното уво на новороденчето и ''Iqama'' во левата. * Во областа на хигиената, тоа ги вклучува: ** стрижење на мустаќи ** сечење на нокти ** сунет на машки потомци <ref>[[Sahih Muslim]] 257</ref><ref>[[Sahih Muslim]] 258</ref> ** Чистење на ноздрите, на устата, забите <ref>[[Sahih Muslim]] 252</ref> и ** Чистење на телото после уринирање и дефекација<ref>[[Sunan Abi Dawood]] 45</ref> * воздржување од сексуални односи во текот на менструалниот циклус и родилно празнење<ref>Куранот 2:222</ref> и обредна бања по менструалниот циклус, и ''Janabah'' (плодотворен / овулирано испуштање или полов однос<ref>Куран 4:43</ref>. * Ритуали при погреб вклучуваат погреб молитва<ref>Ghamidi, [http://www.renaissance.com.pk/DecIslaw2y5.htm Various types of the prayer]</ref> или искапено<ref>[[Sahih al-Bukhari]] 1254</ref> и прекривано тело во ковчег, ткаенина<ref>[[Sahih Muslim]] 943</ref> и закопувајќи го во гроб.<ref name="cul">Ghamidi (2001), [http://www.renaissance.com.pk/janisla2y2.html Customs and Behavioral Laws]</ref> ===== Ритуали ===== Постојат два фестивали кои се сметаат за ''Sunnah''.<ref name="cul"/><ref>[[Sunan Abu Da'ud]] 1134</ref>. * ''Еид ул'' - [[Фитр бајрам]] * ''Еид ал'' – [[Адха Курбан бајрам]] Ритуали поврзани со овие фестивали се::<ref name="cul"/> * [[Sadaqah]] (добротворна цел) пред големиот верски празник [[Рамазан|Рамазан бајрам]] - молитва..<ref>[[Sahih al-Bukhari]] 1503</ref> * Молитва и говорот на денот на големиот верски празник [[Рамазан]]. * [[Takbirs]] (величање на Господ), по секоја молитва во деновите на ''Tashriq'' (овие денови се сметаат за оние во кои аџиите по враќањето од ''Муздалифах'' остануват еднаш во Мина односно 10, 11, 12 на 13 ( ذو الحجة ) е дванаесеттиот и последниот месец во [[исламски календар|исламскиот календар]]. Овој е многу световен месец во исламскиот календар, по повод одбележувањето на крајот на годината. Тоа е месецот, во кое се одвива аџилакот. * Жртвување на здраво животно од соодветна возраст, по молитвата на ''Еид ал –Адха'' ([[Курбан бајрам]]) во деновите на ''Tashriq''.<ref>Гамиди, [http://www.renaissance.com.pk/JanIslamiShari12y5.htm Ритуал на жртвување на животни]</ref>. ===== Облекување ===== [[Податотека:Hijab-Indonesia_Anna_Martadiningrat.jpg|thumb|right|240px|Индонезијки облечени во хиџаб]] Куранот исто така го поставува и кодексот на облекување над своите следбеници. Правилото за мажите е ракоположен пред жените: :“''Кажи им на верниците да го соборат опулот свој и да ги чуваат срамните места свои. Ете, тоа е почесно за нив. Алах, навистина, е Известен за она што го работат''!“<ref>[[Куран]] (24: 30)</ref> Потоа [[Алах]] вели во Куранот :„''И кажи им на верниците да ги соборат опулите свои и нека ги чуваат срамните места свои, и убавините свои, освен она што се гледа, и нека не ги покажуваат; превезите свои нека ги спуштат на градите. Убавините свои, исто така, нека не ги покажуваат на други, освен пред мажите свои и бабовците свои, или пред бабовците од мажите свои и синовите свои, или пред синовите од мажите свои, или пред браќата свои, или пред синовите од браќата свои, или пред синовите од сестрите свои, или пред пријателките свои, или пред робинките свои, или пред оние мажи кои немаат желба за жени или пред деца кои не знаат за срамните места на жените. И нека не удираат со нозете свои за да се слушне накитот што го кријат. И сите заедно покајте се, о верници, за да бидете спасени''.“<ref>[[Куран]] (24: 31)</ref> Сите оние луѓе во чие присуство жената не е должна да го практикува кодексот на облекување се познати како нејзин роднина. Мажите имаат порелаксиран кодекс на облекување: телото мора да биде покриено од колено до половината. Сепак, под (строго толкување) на шеријатскиот закон, од жените се бара да го покријат целото тело, освен рацете и лицето. Образложението дадено на овие правила е во тоа што мажите и жените не треба да се гледаат како сексуални објекти. Од мажите се бара да бидат штитници а жените да се заштитат себеси. Во теорија, ако едниот пропадне, другиот го спречува општеството од паѓање во "''Фитна''" (искушение или раздор). Постојат многу различни мислења, сепак, за тоа дали превезот ([[шамија]]) или марамата е вистинска обврска на Куранот. Некои научници како [[Јусуф ел Кардави]] тврдат дека тоа е обврска од Куранот, додека други тврдат дека не е. Сепак, првата група се појавува доминантно: "Џамал ал Бана бил неколку години еден од ретките муслимански научници кои тврдат дека муслиманската шамија или марама, не е исламска обврска." == Историски развој и современи проблеми == [[Податотека:Madhhab Map3.png|thumb|300px|Карта на муслиманскиот свет со главните училишта на исламскиот закон(''madhhab'')]] Во текот на [[XIX век]], историјата на исламскиот закон остро се променило заради новите предизвици со кое се соочувал муслиманскиот свет: Западот се искачил на една глобална сила, колонизирајќи голем дел од светот, вклучувајќи и муслимански територии. Во западниот свет, општествата се промениле од [[земјоделство|земјоделско]] на [[индустрија|индустриската сцена]], се појавиле нови општествени и политички идеи, и социјалните модели полека се префрлиле од хиерархиски кон рамноправност. [[Отоманското Царство]], и остатокот од муслиманскиот свет биле во опаѓање, а повиците за реформи станале погласни. Во муслиманските земји, кодификуваната правна држава започнало да ја заменува улогата на научно правно мислење. Западните земји понекогаш инспирирани, понекогаш под притисок, а понекогаш и ги принудиле муслиманските држави да ги променат своите закони. [[Секуларизам|Секуларистичко движења]] провира за законите што отстапувале од ставовите на исламските правни научници. Исламската правна стипендија останала единствен орган за раководење со работите со ритуали, обожавање, и духовност, додека тие ја загубиле власта во државата и во други области. Муслиманската заедница станала поделена во групи кои реагираа различно на промената. Оваа поделба трае до денешен ден (''Браун'' [[1996]] година, ''Халик'' [[2001]] година, ''Рамадан'' [[2005]], ''Аслан'' [[2006]], ''Сафи'' [[2003]], ''Ненезик'' [[2006]]). * ''Секуларисти'' сметаат дека законот на државата треба да се заснова на секуларните принципи, а не на исламските правни доктрини. * ''Традиционалисти'' веруваат дека законот на државата треба да се заснова на традиционалната правна школа. Сепак, традиционални правни ставови се сметаат за неприфатливи од страна на некои денешни муслимани, особено во областите како што се правата на жените или ропство..<ref>[https://archive.today/20120728215848/www.averroes-foundation.org/articles/sex_slavery.html ''Averroes Foundation'' - Традиционален поглед кон сексуалното ропство<!-- Bot generated title -->]</ref> * ''Реформатори'' веруваат дека новите исламски правни теории може да создават модернизиран исламски законw<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.averroes-foundation.org/articles/islamic_law_evolving.html |title=''Averroes Foundation'' - Исламски закон: постојано се развива науката под Откровение и причина<!-- Bot generated title --> |accessdate=2012-07-23 |archive-date=2012-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120909015751/http://www.averroes-foundation.org/articles/islamic_law_evolving.html |url-status=dead }}</ref> и да доведат до прифатливо мислење во области како што се правата на жените.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.averroes-foundation.org/articles/free_and_equal.html |title=''Averroes Foundation'' - Слободни и еднакви во рамките на Куранот<!-- Bot generated title --> |accessdate=2012-07-22 |archive-date=2012-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120909015645/http://www.averroes-foundation.org/articles/free_and_equal.html |url-status=dead }}</ref> Меѓутоа, традиционалисти веруваат дека било кое отстапување од законското учење на Куранот како што е објаснето и практикувано од страна на пророкот [[Мухамед]], е еден непознат концепт којшто не може правилно да се припише во "исламот". === Современа пракса === Денес постои огромна разновидност во толкувањето и спроведувањето на исламски закон во муслиманските општества. [[Либерално движење во исламот|Либералното движење во исламот]] се сомневаат во релевантност и применливост на шеријатот од различни перспективи; [[исламски феминизам]] носи на повеќе гледни точки на дискусија. Некои од најголемите муслимански земји, вклучувајќи ги и [[Индонезија]], [[Бангладеш]] и [[Пакистан]], имаат во голема мера секуларни устави и закони, со само неколку одредби на исламски закон во законот за семејство. [[Турција]] има устав кој официјално е силно секуларен. [[Индија]] и [[Филипини]] се единствените држави во светот кои имаат одделни муслимански граѓански закони, целосно врз основа на шеријатот. Во [[Индија]], муслиманските државни закони се врамени од одборот на муслиманскиот Личен Закон, додека во [[Филипини]], тоа е врамена со Кодексот на муслиманските Лични закони. Сепак, кривичните закони во двете земји се униформа. Во [[септември]] [[2008]] година, весниците во [[Обединетото Кралство]] наведиле дека владата "''тивко го санкционирало''", признавањето на шеријатскиот суд. Ова се однесува на ситуации во кои и двете страни во спорот слободно го избират шеријатски суд како врзувачки арбитар наместо да работи пред официјалните судови. Одлуката не скрши нови земји: одлуките на слични еврејски ''Бет дин'' суд биле признаени во [[Англија]] повеќе од 100 години.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/crime/article4749183.ece ''Revealed'': UK’s first official Sharia courts]{{Мртва_врска|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ниту една страна не може да биде принудена на арбитража од страна на шеријатот, или еврејски суд. Повеќето земји од [[Среден Исток]] и [[Северна Африка]] одржуваат двоен систем на секуларни и религиозни судови, во кои, верските судови, главно, регулираат брак и наследство. [[Саудиска Арабија]] и [[Иран]] одржуваат верски судови за сите аспекти на правните науки, и [[Мутавен]] (верска полиција) брани социјална согласност. Закони кои произлегуваат од шеријатот се применуваат и во [[Авганистан]], [[Либија]] и [[Судан]]. Шеријатскиот закон и официјално е признат од страна на правниот систем во [[Израел]] во работите на личната состојба на муслиманите, ако тие избираат шеријатски суд (на пример, брак, развод, старателство.) Платите на судиите се платени од страна на државата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://website.thejc.com/printartform.aspx?Aid=58075 |title=Зошто исламскиот закон е службен во Израел |publisher=The Jewish Chronicle |date=2008-02-14 |accessdate=2009-04-21 |archive-date=2009-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830003159/http://website.thejc.com/printartform.aspx?Aid=58075 |url-status=dead }}</ref> [[Либан]], исто така, вклучува шеријатски закон за муслиманите во работите на семејството..<ref>{{наведени вести| url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/lawreports/joshuarozenberg/3239938/Law-lords-say-sharia-is-arbitrary-and-discriminatory.html | location=London | work=The Daily Telegraph | first=Joshua | last=Rozenberg | title=Law lords say sharia is 'arbitrary and discriminatory' | date=2008-10-22}}</ref> Некои држави во северниот дел на [[Нигерија]] повторно воведувале шеријатски судови.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.onlinenigeria.com/government/index.asp?blurb=141 |title=The Judiciary |publisher=Online Nigeria |date=2007-05-01 |accessdate=2007-05-01}}</ref> Практично новите шеријатски судови во [[Нигерија]] се најчесто наменети за повторно воведување на строгите казни без да ги почитуваат многу строгите правила за докази и сведоштво. Казните вклучуваат ампутација на една / двете раце за кражба и каменување за прељуба..<ref>{{Наведена книга|title=Democratization and Islamic law: the Sharia conflict in Nigeria|author=Johannes Harnischfeger|publisher=[[Campus Verlag]]|year=2008|isbn=978-3593382562|page=89|postscript=<!--None-->}}</ref> Повеќето, вклучувајќи го и Европскиот суд за човекови права, сметаат дека казните пропишани од шеријатот во некои земји да се варварско и сурови. Исламски научници тврдат дека, ако спроведувано правилно, казните послужат како средство за заплашување на криминал..<ref>{{наведени вести |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/2977446.stm |title=Debate rages over women and Sharia |publisher=BBC News |date=2003-06-11 |accessdate=2007-05-01 | first=Jane | last=Little}}</ref> Во меѓународните медиуми, практики од земјите-применувани со исламски закон спаѓале под голема критика од време на време. Ваков е особен ослучајот кога извршената изјава се увидува со големо навалување далеку од воспоставените стандарди на меѓународното право за човекови права. Ова важи за примената на смртна казна за злосторства на неверство, богохулство, одметнување и хомосексуалноста, ампутации за кривично дело на кражба, и камшикување за блуд или јавна интоксикација.<ref>[http://www.hrw.org/reports/2004/nigeria0904/5.htm Human rights violations under Sharia in northern Nigeria]</ref> Законот предложен од страна на пратениците во индонезиската провинција [[Ацех]] ќе спроведе шеријатски закон за сите немуслимани, вооружените сили и полициските службеници, соопшти еден локален официјален претставник на полицијата. [Појаснување потребни] Веста доаѓа два месеца по Дојче Прес- Агентур опоменувани на"талибански стил исламска полиција тероризирајќи ја Индонезијската Ацех." === Современи проблеми === ==== Демократија ==== Од една страна, постои повеќе заедничка основа меѓу шеријатот и [[демократија]]та. На пример, и двете ја оценуваат изборната постапка<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Liberal Democracy and Political Islam: the Search for Common Ground|last=Benhenda|first=M.|url=http://ssrn.com/abstract=1475928|postscript=<!--None-->}}</ref>. Од друга страна, официјалните институции во демократски земји, како што е [[Европски суд за човекови права|Европскиот суд за човекови права]], тврдат дека шеријатот е неспојлив со една демократска држава. Правниот научник Л''. Али Кан'' заклучува "дека уставните наредби основани на принципите на шеријатот се целосно компатибилни со демократијата, доколку верските малцинства се заштитувани и актуелното исламско раководство останува посветено на правото за отповикување."<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://jurist.law.pitt.edu/forum/forumnew59.php |title=Дали Европскиот суд за човекови права ја претиска Турција кон исламска револуција, Али Кан |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629112821/http://jurist.law.pitt.edu/forum/forumnew59.php |url-status=dead }}</ref><ref>Л. Али Кан, ''Теорија на Универзалната демократија: Крајот на историјата'', Kluwer Law International, 2003, ISBN 90-411-2003-3</ref> Западни судови честопати го критикувале шеријатот. Во [[1998]] година Уставниот суд на Турција ја забранила и распуштила Партијата на благосостојба, со образложение дека "[[правилата на шеријатот]]", која партијата се обидела да ги воведе биле некомпатибилни со демократскиот режим, наведувајќи дека "демократијата е антитеза на шеријатот." На жалбата од партијата, Европскиот суд за човекови права утврдил дека "шеријатот е неспојлив со основните принципи на демократијата.".<ref>[https://web.archive.org/web/20060915164102/http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/viewhbkm.asp?sessionId=6495642&skin=hudoc-en&action=html&table=1132746FF1FE2A468ACCBCD1763D4D8149&key=15475&highlight= Judgement] in the case of Refah Partisi and Others v. Turkey, Grand Chamber of the European Court of Human Rights, February 13, 2003</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20060528154417/http://www.echr.coe.int/NR/rdonlyres/29AC6DBD-C3F8-411C-9B97-B42BE466EE7A/0/2004__Wildhaber_Cancado_Trindade_BIL__opening_legal_year.pdf Hearing of the European Court of Human Rights], January 22, 2004 (PDF)</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.echr.coe.int/Eng/Press/2001/July/RefahPartisi2001jude.htm |title=ECHR press release Refah Partisi (2001) |accessdate=2012-07-29 |archive-date=2001-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010811161803/http://www.echr.coe.int/Eng/Press/2001/July/RefahPartisi2001jude.htm |url-status=dead }}</ref> Шеријатот на партијата заснован од идејата за "''плуралноста на правни системи, врз основа на религија''" владеел за да ги прекршува нормите на Европската конвенција за заштита на човековите права и основни слободи. Било утврдено дека "ќе се извлече со улогата на државата како гарантор за поединечните права и слободи" и "прекршувајќи принципи на недискриминација меѓу поединците во поглед на нивнато уживање на јавни слободи, што е еден од основните принципи на демократијата. "<ref>[http://www.strasbourgconference.org/papers/Refah%20Revisited-%20Strasbourg's%20Construction%20of%20Islam.pdf Refah Revisited: Strasbourg's Construction of Islam] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080827223352/http://www.strasbourgconference.org/papers/Refah%20Revisited-%20Strasbourg%27s%20Construction%20of%20Islam.pdf |date=2008-08-27 }}, by Christian Moe, Norwegian Institute of Human Rights, published at the site of [[The Strasbourg Conference]]</ref> ==== Човекови права ==== '''Каиро декларација за човекови права во исламот''' Неколку големи, претежно муслимански земји го критикувале неуспешното донесувањето на [[Универзална декларација за човекови права|Универзалната декларација за човекови права]] (УДЧП) за да се земе предвид културниот и верскиот контекст на не-западните земји. [[Иран]] тврди дека УДЧП бил "едно секуларно разбирање на јудео-христијанската традиција", што не можело да се имплементира од страна на [[муслимани]]те, без прекршување на исламскиот закон. Затоа во [[1990]] година Организацијата на исламската конференција, група претставници од сите поголеми муслимански народи, ја усвоиле [[Декларација за човекови права во исламот|Декларацијата за човекови права во исламот]] во [[Каиро]]. [[Ен Елизабет Мејер]] означува некои работи што недостигат од оваа декларацијата: одредби на демократските принципи, заштита за верските слободи, слободата на здружување и слободата на печатот, како и еднаквоста во правата и еднаква заштита пред законот. Член 24 од Каиро декларација се наведува дека "сите права и слободи наведени во оваа Декларација се предмет на исламскиот шеријат".<ref name="Mayer">Ен Елизабет Мајер, ''Исламско право и човекови права, 1999, ISBN 0-7656-0261-X''</ref> Професор Х. Патрик Глен тврди дека Европскиот концепт за човекови права се развил во реакција на една вградена хиерархија спротивно од тоа на класа и привилегијата, и отфрлено од страна на исламот. Како што е имплементиран во шеријатскиот закон, заштита на поединецот е дефинирана во однос на заемна обврска, а не за човекови права. Оттука произлегува дека Концептот на човековите права, како што е применувано во Европската рамка, е непотребна и потенцијално деструктивна за исламските општества<ref>Х. Патрик Глен, ''Правните традиции на светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 194.</ref>. Многу секуларни, човекови права, како и водечките организации го критикувале ставот на исламските држави во врска со човековите права. Во [[2009]] година, списанието "''Слободна Анкета''’’ ја резимирало оваа критика во една редакција: :"''Длабоко сме загрижени со промените на Универзалната декларација за човекови права од страна на коалицијата на исламските земји заедно со Обединетите Нации што сака да забрани секоја критика за религијата и на тој начин ќе го заштити ограничениот поглед на исламот за човековите права. Во поглед на условите внатре во Исламската Република Иран, Египет, Пакистан, Саудиска Арабија, Судан, Сирија, Бангладеш, Ирак и Авганистан, треба да очекуваме дека на врвот на нивните човекови права на дневниот ред ќе биде поправањето на правна нееднаквост на жените, потиснување на политичка непослушност, ограничување на слободата на изразување, прогонот на етнички малцинства и религиозни непослушности -. накратко, заштита на своите граѓани од исклучителните прекршоци на човековите права. Наместо тоа, тие се грижат за заштита на исламот''."<ref>Paul Kurtz, [[Austin Dacey]], and Tom Flynn. "Defaming Human Rights". ''[[Free Inquiry]]''. February/March 2009, Vol. 29, No февруари</ref> ==== Слобода на говор ==== [[Кади Ијад]] тврди дека шеријатот не дозволува слобода на говорот во такви работи како што е критика за [[Мухамед]]. Таквата критика е богохулство и се казнува со смрт. Клевета, озборување и кодошување, или "''ghiba''" се смета како главен грев.<ref>[http://books.google.com/books?id=isDgI0-0Ip4C&pg=PA106#v=onepage&q&f=false Куран - енциклопедија]</ref> ==== Хомосексуалност ==== [[Хомосексуалност|Хомосексуалната активност]] е илегална според шеријатот, но сепак, пропишаните казни се разликуваат од една школа на јуриспруденцијата на друга. На пример, овие поголеми муслимански земји можат да ја наметнат [[смртна казна|смртната казна]] за содомија и хомосексуални активности. [[Иран]],<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gaylawnet.com/laws/ir.htm#sodomy |title=Laws: Иран, GayLawNet |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711080204/http://www.gaylawnet.com/laws/ir.htm#sodomy |url-status=dead }}</ref> Нигерија,<ref>[http://www.gaylawnet.com/laws/ng.htm#sodomy Laws,: Нигерија], GayLawNet</ref> Саудиска Арабија,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gaylawnet.com/laws/ir.htm#sodomy |title=Laws: Саудиска Арабија, GayLawNet |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711080204/http://www.gaylawnet.com/laws/ir.htm#sodomy |url-status=dead }}</ref>,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gaylawnet.com/laws/ir.htm#sodomy |title=Laws: Сомалија, GayLawNet |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711080204/http://www.gaylawnet.com/laws/ir.htm#sodomy |url-status=dead }}</ref>. Наспроти тоа, во некои мнозинства муслимански земји, како што се [[Индонезија]] (надвор од провинцијата Ацех),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.straitstimes.com/Breaking%2BNews/SE%2BAsia/Story/STIStory_429633.html|title=Aceh passes stoning law|publisher=The Staits Times|date=14 September 2009|accessdate=22 December 2009}}</ref> [[Јордан]], [[Турција]], [[Египет]] и [[Ирак]] сексуалните активности од ист пол се легални.<ref>{{Наведена книга|title=Rough Guide to South East Asia: Third Edition|page=74|url=http://www.roughguides.com/|publisher=Rough Guides Ltd|isbn=1843534371|date=August 2005}}</ref> ==== Жени ==== {{главна|Жените во исламот}} Во однос на верските обврски, како што се некои елементи на [[молитва]], плаќање на закат данок на сиромашните, почитување на постот [[Рамазан]], и на [[аџилак]], жените не се третираат поинаку од мажите. Има, меѓутоа, некои исклучоци направени во случај на молитви и пост, што на жените им е забрането да се молат или да постат за време на [[менструација]]. Нема потреба од свештеници или свештенство за вршење на обреди и свети во исламот. Водачот на молитвата е познат како [[имам]]. Традиционално мажите се имами и кај жените и кај мажите во молитвата.<ref>[[Ахмад ибн Накиб ал-Мисри]]. Потпирање на патникот, стр. 183 (f12.27). Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> Во пракса, многу вообичаено е мажите да бидат научници, отколку жените, но во првите денови на исламот, жените биле тие почести научници<ref>[[Маршал Ходгсон]], ''Вложување на исламската совест и историја во светската цивилизација Том 1''. The University of Chicago, 1958, стр. 238.</ref>. Исламот не им забранува на жените да работат, како што се вели: :"''Однесувајте се добро кон вашите жени и бидете добри кон нив зашто тие се ваши партнери и обврски помагачи''."<ref>Последната проповед на Мухамед</ref> Мажените жени може да бараат вработување иако често во патријархалните општества верувале на мислењето дека улогата на жената како сопруга и мајка треба да биде на прво место. Исламот несомнено дозволува и мажените и немажените жени да поседуваат свој имот во своето право.<ref>Крис Хори и Питер Чипиндал. ''Што е исламот? Сеопфатен вовед'', стр. 49. ''Virgin Books'', 1991. ISBN 0-7535-0827-3</ref> Исламот го одобрува правото на жените за наследување имот од другите членови на семејството, и овие права се детално опишани во Куранот. Ете Алах ви остава во васиет, што се однесува до вашите деца да им оставите: на машкото дел колку од две женски. А ако, пак, бидат женски повеќе од две ним им припаѓаат две третини од она што го оставил а ако е едно му припаѓа половина. А на родителите, за секој поединечно, шестина од она што го оставил ако има дете,а ако нема дете, во случај да го наследуваат родителите, на мајката и припаѓа една третина. А ако има браќа на мајката и следува шестина. Ова е по васиетот и помирувањето на долгот. Шеријатскиот закон бара женските членови на семејството или мажите да се поддржуваат меѓу себе кога е потребно; споредувано од женско наследство во Салик законот. Мажите се целосно должни финансиски да ги задржат своите домаќинства, додека жените не се, тоа е често речено дека дури и ако жената е милионер и тој е сиромашен, тој сè уште е должен да потроши за неа. Таа не е должна да го споделе своето богатство со нејзиниот сопруг, освен ако таа тоа го прави од љубезност. Исламски правници традиционално се одржуват дека муслиманските жени може да влезат во брак само со муслимански мажи,<ref name="interfaith"/> иако некои современи правници се прашуваат за основата на ова ограничување.<ref name="interfaith" /><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.muslim-refusenik.com/news/interfaith-marriage.html |title=Имам Калил Мохамед за одбрана на бракот меѓу верата |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2009-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807080934/http://www.muslim-refusenik.com/news/interfaith-marriage.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.aawsat.com/english/news.asp?section=3&id=4678 |title=Asharq Al-Awsat Interviews Sudanese Islamist leader Dr. Hassan Turabi |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2009-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226134149/http://aawsat.com//english//news.asp?section=3&id=4678 |url-status=dead }}</ref> Од друга страна, Куранот и овозможува на човекот муслиман, да се ожени со чиста жена од Луѓето на Книгата, термин кој ги вклучува евреите и христијаните.<ref name="interfaith">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.scholarofthehouse.com/oninma.html |title=Христијанските мажи се женат со муслиманските жени |accessdate=2011-08-23 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407011731/http://www.scholarofthehouse.com/oninma.html |url-status=dead }}</ref><ref>Куран, 5;5.</ref> Меѓутоа, законот „фих“ се задржува во тоа дека е покудено за еден човек, муслиман да се ожени со некоја немуслиманска жена во немуслиманска земја.<ref name="interfaith"/> Во [[2003]] година, еден малезиски суд пресуди дека според шеријатскиот закон, мажот може да се разведе од својата жена преку СМС-пораки додека пораката е јасна и недвосмислена.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3100143.stm Малезија дозволи текстуална порака развод - BBC]</ref> Разведената жена секогаш го задржува нејзиниот мираз од кога таа била во брак, и ѝ се дава издршка на дете, до возраст од одвикнување. На мајката обично му е дадено старателството над детето.<ref>[http://www.islam-qa.com/en/ref/8189 Who has more right to custody in Islam?]</ref> Ако парот се има разведено помалку од трипати (што значи дека не е конечен развод) жената, исто така, добива брачна поддршка за три менструални циклуси по разводот, сè додека може да се утврди дали таа е бремена<ref>[[Ахмад ибн Накиб ал-Мисри]]. Потпирање на патникот, стр. 546 (f12.27). Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> ==== Женски права ==== '''Статусот на жените според исламските закони пред 19 век''' Според некои, исламскиот закон, им овозможува на жените некои законски права што ги нема под Западни правни системи до XIX и XX век.<ref>{{Наведено списание|last=Dr. Badawi|first=Jamal A.|title=Статусот на жените во исламот|journal=Al-Ittihad Journal of Islamic Studies|volume=8|issue=2|date=September 1971|postscript=<!--None-->}}</ref> Ное Фелдман, професор по право на Универзитетот Харвард, означува: {{quotation|Што се однесува до сексизмот.,обичајното право, долго време ги негираше имотните права на омажени жени или секако статусот на правно лице со исклучок на нивните сопрузи. Кога британците го применија своето право за муслиманите на местото на шеријатот, како што беше случај во некои колонии, резултатот беше да се лишуват мажените жени од имотот што исламското право отсекогаш им го доделувал -. Одвај напредок кон рамноправност на половите<ref name=Feldman>{{наведени вести|author=Noah Feldman|title=Why Shariah?|publisher=New York Times|date=March 16, 2008|url=http://www.nytimes.com/2008/03/16/magazine/16Shariah-t.html?ei=5070&em=&en=5c1b8de536ce606f&ex=1205812800&pagewanted=all|accessdate=2008-10-05}}</ref>}} '''Статусот на жените според исламскиот закон од 19 век''' Некои тврдат дека ова точка на историјата на гореспоменатото истражување на слобода не е повеќе вистинита - тоа е да се каже дека додека тоа е спорно дека жените имаа повеќе обемни законски права според исламските закони, отколку што имаа под Западни правни системи во минатото, тоа веќе не важи,не е вистинита денес..<ref>{{Наведено списание|last=m. Hafez|first=Mohammed|title=Why Muslims Rebel|journal=Al-Ittihad Journal of Islamic Studies|volume=1|issue=2|date=September 2006|postscript=<!--None-->}}</ref> ==== Ропство и еманципација ==== {{Главна|Ислам и ропство}} Главните правни школи на исламот, традиционално, ја прифатиле институцијата на ропството. Меѓутоа, исламот има пропишано пет начини да се ослободат робовите, ги има сериозно казнено оние кои поробуваат слободни луѓе, и ја има регулирано трговијата со робови. Изворот на робови беше ограничен на војната во предност за масовно убиство на цели племиња, како што беше традиција во тоа време. Робовите, исто така, имале повеќе права според исламот што сопствениците не можеа да ги малтретираат. Многу робови, ако се согласуваа да го прифатаат исламот, или ако тие се откупува, биле ослободени после еден одреден период на време, ==== Шеријатот и немуслиманите ==== Врз основа на стиховите на [[Куранот]] и исламските традиции, класичeн шеријат се разликува помеѓу муслиманите, следбеници на другите [[Аврамски религии|Аврамски монотеистички религии]], како и [[пагани]]те или лица кои припаѓале на други политеистички религии. Како монотеисти, [[евреи]]тe и [[христијани]]те традиционално се сметале за "''луѓе на Книгата''", и давале посебен статус познат како ''dhimmi'' добиени од теоретска договор - "dhimma" (е теоретски договор врз основа на широка одржана исламска доктрина доделувајќи посебен статус на припадниците на јудаизмот, христијанството, и некои други немуслиманските религии. ''Дима'' обезбедува права на живеење во замена за даноци. или "''место на живеење во замена за даноци''". За ова постојат паралели во римски и еврејски закон.<ref>Х. Патрик Глен, ''Правните традиции во светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 217-219.</ref> [[Хиндуси]те] првично се сметале пагани и со оглед на изборот меѓу преобратување во ислам и смрт (или ропство), како што на паганите не им се нудиле правата и заштитата на dhimma договорот.<ref>Бернард Левис, ''Евреите и исламот'', стр. 18. Princeton University Press, 1984. ISBN 978-0-691-00807-3</ref> Во [[среден век|средниот век]], хиндусите и будистите од [[Индија]] почнале да се сметаат ''dhimmis'' од своите муслимански владетели.<ref>[[Маршал Ходгсон]], ''Вложување на исламската совест и историја во светската цивилизација Том 1''. The University of Chicago, 1958, стр. 278.</ref> Конечно, најголемото училиште на исламската стипендија го примени овој термин за сите немуслимани кои живеат во исламските земји надвор од светото место околу [[Мека]], [[Саудиска Арабија]].<ref>[[Ахмад ибн Накиб ал-Мисри]]. Потпирање на патникот, стр. 603 (f12.27). Amana Publications, 1994. ISBN 0-915957-72-8</ref> [[Податотека:Ground Zero Mosque Protesters 11.jpg|thumb|Протестирач против шеријатот]] Противењето на шеријатот од немуслимани е вкоренето во верувањето дека тоа ќе се наметне врз нив "''нема музика, нема уметност, нема право на жените''<ref>{{Наведена книга|author=Bernard Lewis|title=The Jews of Islam|url=http://books.google.com/books?id=W0EbKFRxrT4C|year=1984|publisher=Princeton University Press|isbn=9780691008073|pages=[http://books.google.com.ph/books?id=W0EbKFRxrT4C&pg=PA62 62]}}</ref>. Класичнниот шеријат припишува различни законски права и обврски на различни верски групи, во пракса, ова се состоело од ограничувања на правата и слободите на немуслиманите. Меѓутоа, класичниот ''dhimma'' договор повеќе не е на сила. Западното влијание било инструментална во елиминирање на ограничувањата и заштита на dhimma договорот, со што придонесува за моменталната состојба на односите меѓу муслиманаските и немуслиманските живеења во исламските земји. Според професорот по право Х. Патрик Глен на Универзитетот Мекгил "Денес се вели дека dhimmi се" исклучени од специјално муслиманските привилегии, но од друга страна тие се исклучени од специјалните муслимански обврски, додека (и тука постојат јасни паралели со западните јавно и приватна закон постапка на странци - Fremdenrecht, состојбата на странци), или останатото, муслиманската и dhimmi се еднакви во практичноста на целиот закон на имотот и на договори и обврски "<ref>Х. Патрик Глен, ''Правните традиции во светот''. Oxford University Press, 2007, стр. 219.</ref>. Класичниот шеријат ги приклучуваше верските закони и судовите на [[христијани]], [[Евреи]] и [[хиндуси]], како што се гледа во почетокот на [[калиф]]от, [[ел-Андалус]], индискиот потконтинент и Отоманскиот милет систем –([[Милет]] е термин за верски заедници во [[Отоманското Царство]])..<ref name=Weeramantry-138>{{Harv|Weeramantry|1997|p=138}}</ref><ref name=Sachedina>{{Наведена книга|title=The Islamic Roots of Democratic Pluralism|first=Abdulaziz Abdulhussein|last=Sachedina|year=2001|publisher=Oxford University Press|isbn=0195139917}}</ref> Во средновековните исламски општества, [[кадија]]та (исламски судии) обично не може да се меша во работите на немуслиманите, освен ако страните доброволно изберат да им се суди според исламскиот закон, па така dhimmi заедници кои живееле во исламските држави обично имале свои сопствени закони независно од шеријатскиот закон, како на пример Евреите, кои имаа свои Halakha судови.<ref>{{Наведена книга|title=Under Crescent and Cross: The Jews in the Middle Ages|author=Mark R. Cohen|publisher=Princeton University Press|year=1995|isbn=069101082X|page=74|url=http://books.google.com/?id=fgbib5exskUC&printsec=frontcover&dq=cohen+Under+Crescent+and+Cross&q|accessdate=2010-04-10|authorlink=Mark R. Cohen}}</ref> Овие судови не ги покријат случаите каде се вклучени и други религиозни групи, или капитални дела или заканите за јавниот ред. До 18 век, сепак, често dhimmis присуствуваше на Отоманските муслимански судови, каде случаите беа преземени против нив од страна на муслиманите, или тие добија случаи против муслимани или други dhimmis. Заклетви заколнати на dhimmis во овие судови беа подложени во согласност со нивните верувања.<ref name = "al-Qattan-99">{{Наведено списание | first=Najwa | last= al-Qattan | title= Dhimmis in the Muslim Court: Legal Autonomy and Religious Discrimination | journal=International Journal of Middle East Studies | volume=31 | issue=3 | pages=429–444 | publisher=University of Cambridge |year=1999 | postscript=| issn=00207438 | doi=10.1017/S0020743800055501 }}</ref> На немуслиманите им беше дозволено да се вклучат во одредени практики (како што е потрошувачката на алкохол и свинско месо), кои обично беа забранети од страна на исламскиот закон. Зороастриец "самобрачност", кои биле сметани инцестуозно според шеријатот, исто така беа толерирани. Ибн Казим (1292-1350) сметал дека немуслиманите имале право на ваквите практики, откако тие не можеа да бидат претставени на шеријатските судови и верските малцинства го прифатија тоа. Оваа одлука беше основана на преседанот дека пророкот Мухамед не ги забранува, така како самобрачно меѓу Zoroastrians одошто да стапаш контакт со Zoroastrians и знаејќи за оваа практика.<ref>{{Наведена книга|title=Islam and the Blackamerican: looking toward the third resurrection|author=Sherman A. Jackson|publisher=Oxford University Press |year=2005 |isbn=019518081X |page=144 |url=http://books.google.com/?id=nprKYM8sleYC&pg=PA144&dq=ankiha+fasida#v=onepage&q|accessdate=2010-04-10}}</ref> Религиозните малцинства исто така беа слободни да прават што сакаат во своите домови, под услов тие јавно да не се вклучат во недозволена сексуална активност на начин на кој може да се загрози јавниот морал.<ref>{{Наведена книга|title=Islam and the Blackamerican: looking toward the third resurrection|author=Sherman A. Jackson|publisher=Oxford University Press |year=2005 |isbn=019518081X |page=145 |url=http://books.google.com/?id=nprKYM8sleYC&pg=PA144&dq=ankiha+fasida#v=onepage&q|accessdate=2010-04-10}}</ref> == Паралели со Западните правни системи == === Споредби со обичајното право === Паралели со обичајното право, концепти се наоѓаат во класичниот исламски закон и јуриспруденција вклучувајќи сооднос decidendi (illah). === Споредби со граѓанско право === Една од институциите создадена од класичните исламски правници каде влијаело граѓанското право било Хавала, прв трансфер систем на неформална вредност, кој е спомнат во текстовите на Исламската јуриспруденција во почетокот на [[8 век]]. Хавала самата подоцна влијаело на развојот на Авал во француското граѓанско право и Авало во италијанскиот закон. [65] "Европскиот commenda" ограничени партнерства (исламски Qirad) што се користале во граѓанското право, како и концепцијата на граѓанското право на res judicata може, исто така, да имаат потекло од исламскиот закон.<ref>{{Наведено списание|first=Umar F.|last=Moghul|title= Approximating Certainty in Ratiocination: How to Ascertain the 'Illah (Effective Cause) in the Islamic Legal System and How to Determine the Ratio Decidendi in the Anglo-American Common Law|journal=Journal of Islamic Law|volume=4|date=Fall/Winter 1999|page=125|postscript=<!--None-->}}</ref> === Меѓународно право === Исламскиот закон, исто така, направи "голем придонес" кон меѓународните Адмиралитетски закон, поаѓајќи на неколку начини од претходните римски и византиски поморски закони.<ref name=Tai/><ref>{{Наведена книга|title=Islamic Maritime Law|first=Hassan Salih|last=Khalilieh|publisher=[[Brill Publishers]]|year=1998|isbn=9004109552|postscript=<!--None-->}}</ref> Овие ги вклучуваат муслиманските морнари "платени со фиксна плата" однапред "со разбирање дека тие ќе должат пари во случај на напуштање или злоупотреби, во согласност со исламските конвенции ", кајшто во договорите треба да се наведе познат надомест за познато траење, за разлика од римските и византиските морнари кои биле чинители во поморско вложување, колку што е капитенот и членови на екипажот, со неколку исклучоци, биле исплатени со пропорционални поделби на профитот на море потфатот, со акции распределени по ранг, само по успешното завршување на патувањето. Муслиманските правници, исто така, разликува помеѓу "крајбрежна пловидба, или каботажа" и патувања на "отворено море", и тие исто така, шпедитерите ги сметале "одговорни за товар во повеќето случаи, освен запленувањето на брод и неговиот товар." Исламскиот закон, исто така, "се повлече од Јустинијан's Digest и номос Rhodion Nautikos во осудата за отфрлување роб товар", и Исламскиот Qirad исто така било претходник на Европската коменда на ограничено друштво. "Исламското влијание во развојот на меѓународното право на морето" на тој начин може да се препознае заедно со онаа на римското влијание.<ref name=Tai>{{Наведено списание|first=Emily Sohmer|last=Tai|title=Book Review: Hassan S. Khalilieh, ''Admiralty and Maritime Laws in the Mediterranean Sea (ca. 800-1050): The "Kitāb Akriyat al-Sufun" vis-à-vis the "Nomos Rhodion Nautikos"''|journal=Medieval Encounters|volume=13|year=2007|pages=602–12|postscript=<!--None-->}}</ref> === Правно образование === Потеклото на [[Ijazah]] датира од ''дозвола да се учат и да издаваат правни мислења'', во средновековниот исламски правен образовен систем, што било еквивалентно со квалификација „''Доктор по право''„ и бил развиен во текот на [[9 век]] по формирањето на правни школи. За да се добие докторат, студентот "морал да учи во еснафот на Правниот факултет, обично четири години за основните додипломски курси", и десет или повеќе години за пост-дипломски курс. "Докторатот се добивало по усно испитување за да се утврди оригиналноста на тезите на кандидатот," и тестирање на студентот за "способноста да ги брани тие тези од сите приговори, во оспорувања поставени за таа цел", кои беа научни вежби практикувани во од студентот во текот на "кариерата како дипломиран студент по право." Студентите по завршењето на нивното постдипломско образование, им беа доделувани докторати давајќи им статус на [[Факих]] (што значи "Господар по право"), [[муфтија]] (што значи "професор по правни мислења") и ''мударис'' (што значи: "Учител"), кои подоцна беа преведени на латински соодветно како магистер, професор и лекар.<ref name=G-Makdisi>{{Наведено списание|last=Makdisi|first=George|title=Scholasticism and Humanism in Classical Islam and the Christian West|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=109|issue=2|date=April–June 1989|pages=175–182 [175–77]|doi=10.2307/604423|publisher=Journal of the American Oriental Society, Vol. 109, No. 2|postscript=<!--None-->|jstor=604423}}</ref> === Улога во економскиот развој и корпоративно право === Шеријатот класично признава само физички лица, и никогаш не го разви концептот на [[правно лице]], или [[корпорација]], односно правно лице кое ги ограничува обврските на своите менаџери, акционери и вработени; постои надвор од животите на своите основачи, и дека може да поседува средства, потпишуваат договори, и да се појави на суд преку претставници.<ref>[http://www.helsinki.fi/iehc2006/papers3/Kuran.pdf Kuran, Timur. ''The Absence of the Corporation in Islamic Law- Origins and Persistence'']</ref> Така, шеријатот нема мајчинска традиција на корпоративното право. Ова, во комбинација со егалитарно правила за наследство за машки потомци (споредено со primogeniture), ја спречило концентрација на богатство и развивање на поголеми и пософистицирани претпријатија, според [[Тимур Куран]] на Универзитетот Дјук. Забрани за интерес, или "''РИБА''", исто така, ги обесправени немуслиманските малцинства во пристапот кон банките и осигурителните, кога овие услуги за првпат биле воведени од Запад. Интерес забраните, исто така, наметнале средни трошоци за обесхрабрување на евиденција, и го одложувале воведувањето на современо сметководство.<ref>Kuran, Timur. "The Logic of Financial Westernization in the Middle East," ''Journal of Economic Behavior and Organization,''Vol. 56 (2005), p. 600</ref> Ваквите фактори, според Куран, одиграле значајна улога во економскиот развој на Блискиот Исток..<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.international.ucla.edu/cms/files/kuran.0130.pdf |title=Why the Middle East Is Economically Underdeveloped- Historical Mechanisms of Institutional Stagnation |accessdate=2011-08-22 |archive-date=2011-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624025232/https://www.international.ucla.edu/cms/files/kuran.0130.pdf |url-status=dead }}</ref> Иако се тврди дека Западот е фатен во економска криза во почетокот на [[21 век]], кога голем дел од гореспоменатите економските политики контраефекти на глобално ниво и се закани дека ќе банкротира цели држави. === Qanun === По падот на [[Абасиди]]те во [[1258]], практиката позната кај [[Турци]]те и [[Монголи]]те се трансформирала во Канун, кој им дал право на калифите, гувернерите, и султаните, така да "направат сопствени прописи за активностите кои не се опфатени со шеријатот."<ref name = "Berg-TerrorLaw">Berg, Herbert. "Islamic Law." Berkshire Encyclopedia of World History 3 (2005): 1030. In History Reference Center[database online]. Available from Snowden Library . Retrieved February 11, 2008.</ref> Qanun започнал да се расплетува, уште од времето на [[Умар I]] (586-644)..<ref name = "Berg-TerrorLaw"/> Многу од прописите опфатени со Qanun биле засновани на финансиските прашања или даночни системи прилагодени преку законот и прописите на овие територии што исламот ги освоил.<ref name = "Berg-TerrorLaw"/> Qanun на арапски значи закон или правилo. Многу луѓе во муслиманскиот свет, веруваат погрешно, дека shari'ah е компилација на правни правила кои се применуваат подеднакво во сите муслимански земји. Но, фактите се поинаку: овие правила значително се разликуваат од една земја во друга, како и со текот на времето. Како резултат на тоа, состојбата на жените во муслиманските земји, кој е управуван од страна од шеријатот, се разликува во многу работи од една во друга земја. На секој даден проблем, некои национални "кодови лични состојби" им доделуваат повеќе права на жените или подобро да ги заштитаат нивните интереси, отколку другите кодови. Според работата во областа на правата на муслиманките во женските невладини организации, ако владите прифаќаат да аплицираат поповолни правила во секое исламско семејно право (означени како "најдобри практики"), ова ќе придонесе значително за реформа на законот за семејство ", во рамките на верските рамка ", доближувајќи го до современите меѓународни стандарди. Но, оваа разновидност на толкувања ја покомплексира повеќе задачата на здруженијата на одбраната за правата на жените, кога тие мора да се справат со различни случаи во муслиманските правни системи, на шример како оние во Саудиска Арабија и Мароко, иако и двете земји тврдат дека го применуваат шеријатот. == Два спротивни примери: Саудиска Арабија и Мароко == Според извештајот поднесен во [[2007]] година од страна на Саудиското здружение " ''Жените за реформа'' " до [[ООН]] "Комитетот за елиминација на дискриминацијата на жените " (КЕДЖ ), жените во [[Саудиска Арабија]] се соочуваат на рутиниран начин, во нивниот секојдневен живот, со големи потешкотии, должни на следниве фактори: * Постои целосна сегрегација помеѓу половите, со негативни последици врз жените во сите аспекти од нивниот живот; * Во текот на целиот свој живот, жените во Саудиска Арабија живеат под покровителство на машкиот старател, дали е татко, маж или роднина по крв; * без дозвола на нејзиниот заштитник, една жена не може ниту да оди на училиште, ниту да добие лекарска помош, ниту да се ожени, ниту да патува во странство, ниту да раководи со бизнисот, ниту пак да направи нешто од значење. Саудиските власти објаснуваат дека, сепак, шеријатот има дефинирано различен сет на правила за мажи и жени. Како резултат на тоа, со примена на соодветните правила на шеријатот на секој од двата пола, тие не ги кршат правата на другите, без разлика дали е машко или женско. Шеријатот само претставува концепција за човекови права кој се разликува од онаа на западните земји. Наспроти тоа, во [[Мароко]], Кодексот на личната состојба од [[1957]] година, донесен непосредно по независноста, длабоко бил ревидиран во [[2004]] година, по неколку децении на борба од страна на женски здруженија, со цел да се одрази развојот на мароканското општество во изминатиот половина век . == Поврзано == * [[Ислам]] * [[Алах]] * [[Мухамед]] * [[Куран]] * [[Исламски календар]] == Наводи == {{наводи|3}} {{Избрана}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Шеријат| ]] [[Категорија:Верско право]] [[Категорија:Арапски зборови]] [[Категорија:Ислам]] 1clehvymdnkctlgzec62l82u5s5mq3i 0 752337 5588626 5443278 2026-07-07T11:54:39Z MacedonianMaps 67957 5588626 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика=Varvara-Skopsko.JPG | опис=Поглед на дел од селото Варвара | име=Варвара | регион= | општина=[[Општина Сопиште|Сопиште]] | население=166 | поштенски број= | надморска височина=410 | географска широчина=41° 54' 56" сев. ш. | географска должина=21° 31' 50" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=54 | lat_sec=56 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=31 | lon_sec=50 | карта = }} '''Варвара''' — историско село и викенд–населба во [[Општина Сопиште]], во околината на град [[Скопје]]. Сместено е во најјужниот дел на атарот на с.&nbsp;[[Ракотинци]], на околу 4,5&nbsp;км јужно од него по најкусиот пат. == Географија и местоположба == Варвара се наоѓа веднаш на левиот брег на [[Маркова Река]] во нејзината алувијална рамнина, на регионалниот автомобилски пат кој води од [[Драчево]] кон [[Марков Манастир|Марковиот Манастир]] и езерото [[Козјак (езеро)|Козјак]] во [[Порече]] ([[Регионален пат 1106|Р1106]]). Селото е рамничарско во подножјето на планината Китка. Во непосредна близина на селото се наоѓаат селата [[Маркова Сушица]] и [[Добри Дол (Скопско)|Добри Дол]]. Во селото постојат голем број на викенд-куќи на жители од градот [[Скопје]]. == Историја == Подрачјето на Варвара е населено уште од [[железно време|железното време]], за што сведочи [[некропола]]та [[Пржали (Варвара)|Пржали]] на околу 500&nbsp;м источно од селото.<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|367}}</ref> Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Каршијак'' во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Христијанство|христијанско]], со 9 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 21 мажи христијани, без новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 42 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> Според податоците на Васил К’нчов од 1900 година, селото имало 130 жители христијани (Македонци).<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_40.htm Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.209]</ref> Во XIX век селото Варвара било чифлиг на скопскиот митрополит. Во втората половина на истиот век [[Македонци|македонското население]] од селото било насилно почифлигувано од албанскиот насилник Касам-ќаја од село [[Гургурница]], кој почнал да населува [[Албанци]] во селото. По зачестените комитски акции, Касам-ќаја и албанското население се повлекле, а македонското население со помош на селаните од [[Ракотинци]] и [[Добри Дол (Скопско)|Добри Дол]] си ја откупиле земјата. == Демографија == Според пописот од 2021 година, оваа викенд–населба била забележана со 166 жители, 58 домаќинства и 203 објекти, кои биле пресметани во составот на селото [[Ракотинци]].<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> == Стопанство == Во рамките на викенд населбата, имало 3 трговски објекти.<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref><!-- == Општествени установи == == Самоуправа и политика ==--> == Културни и природни знаменитости == Постои црква посветена на „Света Петка“. ;Археолошки наоѓалишта * [[Кале (Варвара)|Кале]] — утврдена населба (опидум) од раноантичко време * [[Пржали (Варвара)|Пржали]] — некропола од железно и римско време <!--== Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Поврзано == * [[Торбешија]] * [[Општина Сопиште]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://maps.google.com/maps?q=%D0%92%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0,+%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0+%D0%A1%D1%82%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BD%D0%B8,+%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0&hl=mk&ie=UTF8&ll=41.912322,21.436386&spn=0.008671,0.021136&sll=41.808813,21.379738&sspn=0.017369,0.042272&oq=%D0%92%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0,+&t=h&hnear=Varvara,+Studenichani,+Macedonia+(FYROM)&z=16 Сателитска снимка на Варвара] на Карти на Гугл {{Македонија-гео-никулец}} {{Општина Сопиште}} [[Категорија:Варвара (Скопско)| ]] ikmrixaz7nh2zoece6p4rdaoojcrwrt 0 753783 5588453 5495465 2026-07-07T08:40:38Z Bjankuloski06 332 /* Никејска ера (325-451) */ 5588453 wikitext text/x-wiki {{Христијанство}} Ова е хронолошка статија за историјата на христијанството == Новозаветна ера == : ''главна статија: [[Новозаветна ера]]'' * 6-7 пред Христа [[Рождество Христово]] во Витлеем; 14 000 пострадани свети витлеемски младенци * 26-27 Упокојување на Праведниот Јосиф целомудрен * 27 [[Свето Богојавление|Крштение Христово]] во водите на реката Јордан * 28 Пресекување на главата на свети Јован Крстител * 30 [[Велики Петок|Распнување]], [[Пасха|Воскресение]] и [[Вознесение Христово]] * 30 Мачеништво на [[свети првомаченик и архиѓакон Стефан]] * 30 Преобратување на свети апостол Павле на патот кон Дамаск == Апостолска ера (33-100) == : ''главна статија: [[Апостолска ера]]'' * цца. 30-33 [[Светиот Дух]] слегува на денот на [[Педесетница]] * 34 Апостол Петар го засновува Антиохиското Епископско Море * 35 Името Христијанин е за првпат употребено во Антиохија * 37 Јосиф од Ариматеа патува во Британија и стигнува во Гластонбери * 40 Апостол Варнава е испратен од Ерусалим во Антиохија * цца. 42 Вознесување на апостол Павле до третото небо (2Кор.12,2-4) * цца. 46-48 Прво мисионерско патување на апостол Павле со апостол Варнава * 49 [[Апостол]]скиот Собор во Ерусалим донесува правило незнабожците да не мора да станат Евреи пред да постанат Христијани * цца. 49-52 Второ мисионерско патување на апостол Павле со апостол Сила * 50 Апостол Матеј го завршува Евангелието според Матеј на арамејски * 52 Апостол Тома пристига во Керала, воведување на христијанството во Индија * цца. 53-57 Трето мисионерско патување на апостол Павле (Дап 18,23-21,16) * цца. 59-62 Четврто мисионерско патување на апостол Павле, пристигање во Рим * 62 Мачеништво на [[Свети апостол Јаков|апостол Јаков Праведен]]; распнување на апостол Андреј во Патра * 63 Аристовул поставен за прв епископ на Британија * 64-68 Први десет големи прогонства на раната Црква, под царот Нерон * 66 Бегство на Христијанската заедница од Ерусалим во Пела и други места во Декаполис и Антиохија * 67 Мачеништво на апостол Петар и Павле во Рим; апостол Лин поставен за прв епископ Римски * 69 Игнатиј Антиохиски поставен за епископ Антиохиски * 70 Апостол Марко го пишува Евангелието; Храмот во Ерусалим е разурнат од Римјаните; прогон на Христијаните од синагогите * 71 Апостол Марко го воведува христијанството во Египет * 80 Апостол Лука го пишува Евангелието според Лука; Тит го поставува Колосеумот, место на мачеништво на многу рани Христијани * цца. 80-90 Напишани Дидаскалиите * 85 Напишани Делата апостолски од апостол Лука * 90 Соборот во Јамнија го обележува целосно одделување на старозаветната и новозаветната Црква * 95 Апостол Јован го пишува Откровението * цца. 90-96 Прогон на Христијаните под царот Домицијан * 96 [[Свети Јован Богослов|Апостол Јован Богослов]] го пишува Евангелието според Јована * цца. 100 Појава на Христијански катакомби * Чудесно упокојување на [[Свети Јован Богослов|апостол Јован Богослов]] == Предникејска ера (100-325) == : ''главна статија: [[Предникејска ера]]'' * 107 Мачеништво на Игнатиј Антиохиски; упокојување на апостол Симеон * 108-124 Прогон под царот Трајан, продолжен од царот Адријан * 120 Почеток на времето на апологетите: Јустин Маченик, Аристид, Татијан, Атинагора Атински, Теофил, Минук Феликс, Тертулијан и Кодрат * 124 Апостолите Кодрат и Аристид ги презентираат Христијанските апологетии пред царот Адријан во Атина * 128 Грчки превод на Стариот завет на Аквила * 130 Преобратување на Јустин Философ * 132 Побуна на Евреите против Рим, предводена од наводниот месија Бар-Кохба * 135 Почеток на славење на [[Рождество Христово]] како празник во Рим * 136 Разбиена еврејската побуна од страна на царот Адријан, забрана за сите Евреи да се вратат во Ерусалим и промена на името на Ерусалим во Елија Капитолина; прва забележана употреба на титулата Папа од римскиот епископ Хигиниј * 144 Одлачување на Маркион Синопски * 150 [[Јустин Философ]] ја опишува Божествената Литургија * 155 Мачеништво на Поликарп Смирнски * 156 Почеток на монтанизмот * 165 Мачеништво на Јустин Философ * 166 Како одговор на кватродециманизмот, папата Сотир востановува годишно прославување на [[Пасха]] во Рим, како додаток на неделната прослава на [[Воскресение]]то * цца. 175 Тацијан ги хармонизира четирите канонски евангелија во една нарација * 177-180 Прогон под царот Марко Аврелиј (161-180) * 180 Иринеј Лионски го пишува „Против ересите“ * 180-192 Грчки превод на Стариот завет од Теодотиј * 193-211 Грчки превод на Стариот завет од Симах * 197 Кватродециманска контроверза * 200 Мачеништво на Иринеј Лионски * 202 Царот Септимиј Север издава едикт против Христијанството и Јудаизмот; Мачеништво на Харалампиј од Магнезија * 202-210 Прогон под царот Септимиј Север (193-211) * 206 Кралот Авгар IX ја преобратува Едеса во Христијанство * цца. 209 Мачеништво на Албан Британски * 210 Иполит Римски, [[епископ]] и [[свештеномаченик]], последен римски отец кој зборувал грчки, ги пишува „Одбивање на сите ереси“ (Философумена) и „Апостолско предание“ * 215 Обратување на Тертулијан во [[Монтаизам]] * 225 Упокојување на [[Тертулијан]] * цца. 225-250 Пишување на Апостолската Дидаскалија (Дидахи) * 227 [[Ориген]] го започнува толкувањето на Битието, а го завршува „За Првите Начела“ * 238 Прогонство под Максимин VI; мачеништво на св. Иполит Римски * 235-238 За време на владеењето на Гордијан и Филип, Арапската Црква проповеда отворено и привлекува добро образовани преобратени * цца. 240 Ориген ја приготвува Хексапла * 244 Плотин основа Неоплатонска школа во Рим, како реакција на Црквата * 246 Павле од Теба во Египет станува првиот христијански пустиник (еремит) * 247 Рим слави илјадогодишен јубилеј, сведочејќи период на зголемено прогонство на Христијаните * 248 Ориген го пишува „Против Целз“ * 249-251 Прогон под царот Декиј VII * 257-260 Прогон под царот Валеријан VIII * 258 Мачеништво на Кипријан Картагински * 260 Павле Самосати започнува проповед против божественоста на Христос; Римскиот Синод го осудува Севалијанството и Суборданизмот * 264 Изопштување на Павле Самосати * 265 „Единосуштен“ (homoousios) е употребен за првпат од модалните монархијанити * 274-275 Прогонство под царот Аврелијан IX * 270 Упокојување на [[Григориј Чудотворец]]; Порфириј Тирски го пишува „Против Христијаните“ * 284 Диоклецијан станува Римски цар, ја прогонува Црквата со околу милион маченици; мачеништво на Козма и Дамјан, Андреј Стратилат и 2593 војници со него * 285 [[Свети Антониј Велики|Антониј Велики]] се повлекува во пустина * 300 Христијанското население брои 6 200 000, или 10.5% од населението на Римското Царство * 301 Григориј Просветител го преобраќа цар Трдат I Ерменски во Христијанство * 302 20000 маченици се запалени во Никомидија * 303 Почеток на Големото Прогонство (303-311); мачеништво на [[Свети великомаченик Георгиј Победоносец|Георгиј Победоносец]] * цца.305-311 Лактанциј ги пишува Божествените Установи * цца.306 Синодот од Елвира пропишува целибат за клирот и поставува строги казна за изневерување и прељуба, на тој начин станувајќи модел кој подоцна ќе биде прифатен од Западот * 308 Папата Марцел I се спротивставува на попустливоста кон Христијаните кои попуштиле при гонењата * 310 Ерменија станува првата Христијанска нација; прогон на Христијаните под персискиот цар Шапур II * 311 Галериј пропишува Едикт на Толеранција, завршувајќи го прогонот а Христијаните во неговите делови на Римското Царство; Донатистово востание во Картегина * 312 Визија и преобраќање на Константин Велики; пораз на Макценциј на Битката на Мувлискиот Мост, правејќи го Константин Цар на Западот; мачеништво на Лукијан Антиохиски * 313 [[Милански едикт|Миланскиот Едит]] издаден од страна на Константин Велики и совладетелот Лициниј, официјално прогласувајќи верска слобода во Римското Царство * 314 Анкирскиот Собор; Арлскиот Собор го осудува Донатизмот * 315 Неокесариски Собор * 318 „За воплотувањето“ на [[свети Атанасиј Велики]] е објавено; почеток на [[Аријанство]]то * 318 Пахомиј Велики основа подвижничка заедница во Тиваидската Пустина, започнувајќи го манастирското општежитие * 320 Одлачување на Ариј од Александар Александриски; мачеништво на Четириесетте Севастиски маченици * 320-21 Ликиниј ги засилува мерките против Христијаните на Истокот * 321 Светиот цар Константин ја прогласува неделата како празник на [[Воскресение]]то * 323 Константин Велики гради црква на местото на мачеништвото на апостол Петар во Рим * 324 Константин го поразува Ликиниј и станува единствен цар на Римското Царство == Никејска ера (325-451) == : ''главна статија: [[Никејска ера]]'' * 325 Прв вселенски собор одржан во Никеја, кој ја осудува Аријанската ерес, ја поставува Пасхалијата и го објавува Никејскиот Символ на верата (подоцна надополнет, Никео-Цариградски Символ), и го поставува приматот на Апостолските Мориња во Рим, следен од Александрија, Антиохија и Ерусалим. * 326 Откривање на Чесниот Крст од светата царевица Елена; крал Миреј од Грузија станува Христијанин. * 328 Св. Атанасиј Велики станува Епископ Александриски * 329 Св. Атанасиј Велики го раколопага Фрументиј за свештеник и го испраќа да ја евангелизира Етиопија * 330 Византиум е преименуван во Константинопол / Нов Рим, Христијански главен град на Римското Царство, и е посветен на Пресвета Богородица од светиот цар Константин; авва Амон и Макариј Велики основаат манастири во египетскиот Скит. * 336-338 Св. Атанасиј Велики е прогонет во Трев, околност која ја користи за ширење на монашкото правило на св. Пахомиј Велики и будејќи го интересот за монаштво во Европа. * 337 Упокојување на св. цар Константин. * 340 Вулфил го прифаќа Аријанството. * 341 Антиохијскиот Собор одржан; царот Констанциј ги забранува и пропишува смртна казна за паганските жртвувања и магиски ритуали. * 345 Упокојување на св. Николај Мир-Ликијски. * 348 Упокојување на св. Пахомиј Велики и Спиридон Тримфутски. * 350 Св. Нинијан ја основа Црквата Кандида Каса во Шкотска. * 351 Појавување на Крстот над Ерусалим. * 355 Упокојување на св. Нина Кападокиска (Грузиска, рамноапостолна). * 356 Упокојување на [[Свети Антониј Велики|св. Антониј Велики]]. * 357 Одржан Сирмискиот собор (денешна Сремска Митровица), од кој произлегува аријанската ткн. [[богохулство]] од Сирмиум. * 358 Св. Василиј Велики основа манастир во Понт; почеток на монаштвото. * 359 Одржани Соборите во Селеукија и Римини. * 360 Св. Мартин од Турс го основа првиот манастир во Франција; изградена царевиградската Света Софија. * 362 Антиохиска схизма (362-414). * 361-63 [[Јулијан Отпадникот]] станува Римски цар; обид да се возобнови паганството. * 364 Одржан Соборот во Лаодикија. * 367 Св. Атанасиј Александриски го пишува Пасхалното писмо, и за првпат го дефинира Новозаветниот Канон; упокојување на св. Илариј Пиктавијски. * 373 Упокојување на св. Атанасиј Велики и св. Ефрем Сирин. * 374 Амвросиј е избран за Епископ на Миланската Катедра. * 375 Св. Василиј Велики го пишува „За Светиот Дух“. * 376 Визиготите го прифаќаат Аријанството. * 379 Упокојување на св. Василиј Велики; царот Грацијан го издигнува Римскиот Епископ над другите епископи од неговата јурисдикција. * 380 Христијанството е воспоставено како официјална религија во Римското Царство од страна на царот Теодосиј Велики; Соборот во Сарагоса го осудува Прискилијанизмот. * 381 Одржан Втор вселенски собор во Цариград, кој го осудува Македонијанизмот/Пневматомахијанизмот и Аполинаријанизмот, објавувајќи ја светоста на Светиот Дух, потврдувајќи го претходниот Собор, и дополнувајќи го Никео-Цариградскиот Символ; Аријанските епископи се расчинети од страна на Амвросиј Медиолански на Соборот во Аквилеја. * 382 Папата Сирициј за првпат во историјата се здобива со титулата Pontifex Maximus. * 383 Упокојување на св. Фрументиј од Аксум. * 384 Соборот во Бордо го осудува Прискилијан. * 385 Упокојување на св. Григориј Нисски. * 386 Упокојување на [[Кирил Ерусалимски|св. Кирил Ерусалимски]]. * 387 Блажен Августин е покрстен од св. [[Амвросиј Медиолански]]. * 391 Упокојување на [[Свети Григориј Богослов|св. Григориј Богослов]]. * 391-392 Затворање на сите нехристијански храмови во Империјата; св. Теодосиј Велики со декрет ги забранува Елеуските мистерии и предизвикува постепено изумирање на паганските жртвување во Александрија и Рим. * 392 Упокојување на [[Свети Макариј Велики|св. Макариј Велики]]. * 393 Одржан Хипонскиот собор, кој го објавува Канонот на Светото Писмо; царот Теодосиј го забранува одржувањето на Олимписките игри како пагански фестивал. * 394 Св. Епифаниј Кипарски ги напаѓа оригеновите учења како еретички; одржан Цариградски собор. * 395 [[Блажен Августин]] станува Епископ Хипонски; положување на Богородичниот појас во црквата на Богородица Халкопратеа во Цариград; поделба на Империјата со упокојувањето на св. цар Теодосиј Велики. * 397 Картагинскиот собор го објавува канонот на [[Свето Писмо|Светото Писмо]]; упокојување на св. Мартин Турски и св. Амвосиј Милански. * 398 [[Свети Јован Златоуст|Св. Јован Златоуст]] е избран за Архиепископ на Цариград. * 399 Анастасиј Римски и други епископи го осудуваат оригеновото учење. * 401 Блажен Августин го пишува „Исповеди“; папата Инокентиј I го поддржува св. Јован Златоуст и го осудува [[пелагијанство]]то. * 402 Порфириј од Газа се здобива со императорски декрет со наредба за затворање на паганските храмови во Газа. * 403 Пребегнување на св. Патрик во Ирска; * 404 Мачеништво на Телемах, што резултира со едикт на царот Хоросиј кој ги забранува гладијаторските борби. * 405 Латински превод на Светото Писмо како Вулгата од страна на Софрониј Евсевиј Јероним. * 407 Упокојување на св. Јован Златоуст во прогонство. * 410 Падот на Рим под Визиготите. * 410 [[Ариј]]анскиот Собор во Селеукија ги прогласува Месопотамските несторијански епископи за независни од православниот епископат. * 411 Пелагиј е осуден на Картагинскиот собор. * 412 [[Кирил Александриски|Св. Кирил]] го наследува неговиот вујко Теофил како Папа Александриски; Хонориј го осудува [[Донатизам|Донатизмот]]. * 415 [[Јован Касијан|Св. Јован Касијан]] основа манастир во Марсеј. * 418 Основање на аријанско Визиготско Кралство на земјата подарена од царот Хонориј. * 418-24 Соборот во Картагина фрла анатема на Пелагијанизмот, со што ја оправдува Авустиновата антропологија. * 426 Блажен Августин ја пишува книгата „За Градот Божји“. * 426 Нестор е избран за патријарх Цариградски. * 429 Целестин I, Епископ Римски, испраќа Епископи на мисија во Британија за справување со пелагијанската ерес; упокојување на [[Свети Сисој Велики|Св. Сисој Велики]]. * 430 Петар Ивериски основа манастир во близина на [[Витлеем]]. * 431 Одржан Третиот вселенски собор во Ефес, кој ги осудува [[несторијанство]]то и [[пелагијанство]]то, потврдувајќи ја употребата на името «Богородица» за Дева Марија, и потврдувахќи ја автокефалноста на Црквата во Кипар. * 435 Упокојување на Свети Јован Касијан и [[Свети Акакиј Мелитински]]; Несториј протеран во манастир во Сахара со царски указ. * 438 Објавен Кодексот на Теодосиј. * 439 Вандалите ја освојуваат Картагина. * 444 Упокојување на Кирил Александриски; Лав Велики, Епископ Римски ја аболицира Галската викарија. * 445 Царот Валентијан Трети објавува декрет за признавање на приматот на Римскиот Епископ. * 447 Земјотрес во Цариград, настан при кој едно дете е воздигнато до небесата, каде ја слуша Трисветата песна. * 450 Основани се првите манастири во Велс. == Византиска ера (451-843) == == Доцна Византиска ера (843-1453) == == Постцарска ера (1453-1821) == == Модерна ера (1821-1917) == == Комунистичка ера (1917-1991) == == Посткомунистичка ера (1991 - денес) == {{Историја на христијанството}} {{Христијанство2}} [[Категорија:Историја на христијанството| ]] kkpbxfcdnug06jv4o9zixtj0m45yhe3 0 755372 5588281 5298064 2026-07-07T00:48:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588281 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | Name = ''Clapton Chronicles: The Best of Eric Clapton'' | Type = [[Компилационен албум]] | Artist = [[Ерик Клептон]] | Cover = Клептон, Clapton Chronicles - The Best of Eric Clapton - плакат.jpg | Alt = | Released = {{Start date|1999|10|12|df=y}}<ref author="AM1">{{Наведена мрежна страница |url={{Allmusic|class=album|id=clapton-chronicles-the-best-of-eric-clapton-r431814|pure_url=yes}} |title=„Clapton Chronicles: The Best of Eric Clapton“ - преглед |author=Стивен Томас |work=„Allmusic“ |publisher=издавател „Rovi Corporation“ |accessdate=24 ноември 2010 }}</ref> | Recorded = 1984-1999 | Genre = [[Рок музика|Рок]], [[блуз]] | Length = 67:19<ref author="AM1" /> | Label = „[[Reprise Records]]“ | Producer = Роб Кавало, Бејбифејс, [[Ерик Клептон]], [[Симон Клими]], Рас Тителмен, [[Том Дод]], Тед Темплимен, Лени Вејронкер, [[Фил Колинс]]<ref author="notes">{{Наведена мрежна страница |title=„Clapton Chronicles: The Best of Eric Clapton“ |artist=[[Ерик Клептон]] |year=1999 |format=„CD liner“ |publisher=издавател „[[Reprise Records]]“ |publisherid=издавачки број 9 47553-2 |location=[[Соединети Американски Држави|САД]] }}</ref> | Last album = ''[[Blues (албум на Ерик Клептон)|Blues]]''<br />(1999) | This album = '''''Clapton Chronicles: The Best of Eric Clapton'''''<br />(1999) | Next album = ''[[Riding with the King (албум на Би Би Кинг и Ерик Клептон)|Riding with the King]]''<br />(2000) }} '''Clapton Chronicles: The Best of Eric Clapton''' е еден од многуте [[Компилационен албум|компилациони албуми]] од легендарниот [[Британци|Англиски]] гитарист [[Ерик Клептон]]. Албумот е издаден на 12 октомври [[1999 во музиката|1999]], од издавачката куќа „[[Reprise Records]]“.<ref author="AM1" /> Две нови песни се вклучени на [[компактен диск|дискот]], „Blue Eyes Blue“ и „(I) Get Lost“. == Список на песни (компакт диск) == {{Track listing | extra_column = Продуцент(и) | writing_credits = yes | title1 = Blue Eyes Blue | writer1 = Даен Ворен | extra1 = Ров Кавало | length1 = 4:42 | title2 = Change the World | writer2 = Томи Симс, Гордон Кенеди, Вејн Керкпатрик | extra2 = Бејбифејс | length2 = 3:55 | title3 = My Father's Eyes | writer3 = [[Ерик Клептон]] | extra3 = Ерик Клептон и [[Симон Клими]] | length3 = 5:24 | title4 = Tears in Heaven | writer4 = Ерик Клептон и [[Вил Џенингс]] | extra4 = Рас Титлмен | length4 = 4:33 | title5 = Layla (во живо) | extra5 = Рас Титлмен | writer5 = Клептон и [[Џим Гордон]] | length5 = 4:37 | title6 = Pretending | extra6 = Рас Титлмен | writer6 = Џери Лин Вилјамс | length6 = 4:43 | title7 = Bad Love | extra7 = Рас Титлмен | writer7 = Клептон и Мик Џонс | length7 = 5:14 | title8 = Before You Accuse Me | extra8 = Рас Титлмен | writer8 = Бо Дидли | length8 = 3:57 | title9 = It's In the Way that You Use It | extra9 = [[Том Дод]] и Клептон | writer9 = Клептон и Роби Робертсон | length9 = 4:11 | title10 = Forever Man | extra10 = Тед Темплимен и Лени Вејронкер | writer10 = Вијламс | length10 = 3:11 | title11 = Running On Faith (во живо) | extra11 = Рас Титлмен | writer11 = Вилјамс | length11 = 6:26 | title12 = She's Waiting | extra12 = [[Фил Колинс]] | writer12 = Клептон, Питер Робинсон | length12 = 4:58 | title13 = River of Tears | extra13 = Клептон и Симон Клими | writer13 = Клептон и Симон Клими | length13 = 7:21 | title14 = „(I) Get Lost“ | extra14 = Клептон и Симон Клими | writer14 = Клептон | length14 = 4:21 | title15 = Wonderful Tonight (во живо) | extra15 = Рас Титлмен | writer15 = Клептон | length15 = 5:27 }} Бонус песни: # „Tearing Us Apart“ (со [[Тина Тарнер]]) (Клептон и Грег Филингенис) – 4:17 == Список на песни ([[Дигитален видео диск|ДВД]]) == # „Forever Man“ (Џери Лин Вилјамс) – 5:27 # „Pretending“ (Џери Лин Вилјамс) - 4:43 # „Bad Love“ (Клептон и Мик Џонс) – 5:14 # „Wonderful Tonight“ (во живо) (Клептон) – 9:16 # „Tears in Heaven“ (Клептон и Вил Џенингс) – 4:33 # „Layla“ (во живо) (Клептон и Џим Гордон) - 4:37 # „Running On Faith“ (во живо) (Џери Лин Вилjамс) - 6:26 # „Motherless Child“ (Роберт Хикс) – 2:57 # „Change the World“ (Томи Симс, Гордон Кенеди и Вејн Керкпатрик) - 3:35 # „My Father's Eyes“ (Ерик Клептон и Симон Клими)- 5:24 # „Pilgrim“ (Клептон и Симон Клими) – 5:50 # „Blue Eyes Blue“ (Даен Ворен) – 4:24 == Личности == *Бејбифејс - [[продуцент]] *Дејв Бергерон - [[тромбон]] *Џим Бартон - аудио инженер *Блампи - програмирање *Џеф Бова - [[синтисајзер]] *Стиви Воајер - аудио миксер *Џими Брејловер - [[тапани]] *Мајкл Брекер - [[саксофон]] *Ренди Брекер - [[труба]] *Гери Брукер - [[клавијатурен инструмент|клавијатура]], [[пеење|вокали]] *Дејвид Кемпбел - жичен аранжман *Лени Кастро - [[удиралки]], [[конга]] *Роб Кавало - продуцент *Стивен Чејс - инженер *Ед Черни - инженер *Ерик Клептон – [[Добро (инструмент)|добро]], [[гитара]], вокали, продуцент, солист *Алан Клард - [[бас гитара]], синтисајзер *Симон Клими - клавијатура, продуцент *Фил Колинс - тапани, продуцент, вокали *Луис Конте - удиралки *Реј Купер - удиралки *Лоренс Котли - бас *Ричард Котли - синтисајзер *Роберт Креј - гитара *Дерил Крукис - гитара *Грег Куртис - клавијатура, програмирање, вокали *Џеф Де Морис - инженер *Алан Даглас - инженер *Том Дод - продуцент *Доналд Дан - бас *Натан Ист - бас *Роб Итон - миксер *Џон Фејдис - труба *Мајк Фасано - удиралки *Стиви Фероне - тапани *Стиви Гад - тапани *Бред Гилдермен - инженер *Чајна Гордон - вокали *Мајк Гузоски - миксер *Алекс Хејс - миксер *Ли Хершберг - инженер *Џон Јејкобс - инженер *Џим Келтнер - тапани *Ренти Кербер - синтисајзер *Чака Кан - вокали *Кети Кисун - вокали *Роби Кондор - синтисајзер *Ник Лунеј - инженер *Чак Ливел - клавијатура *Гејли Ливент - келтска харфа *Мерси Леви - вокали *Марк Линет - миксер *Крис Лорд - миксер *Енди Лоу - гитара *Боб Лудвиг - обработка на мастерот *Стиви Лукатер - гитара *Скот Мабучи - инженер *Кевин Мазур - [[фотографија]] *Џими Мухобирак - клавијатура *Теса Најлс - вокали *Дејв Одонел - инженер *Џими Олдакер - тапани *Мајкл Омертеин - синтисајзер *Пино Паладино - бас *Фил Палмер - гитара *Грег Филингенис - пијано *Тим Пирс - гитара *Џеф Поркаро - тапани *Џек Џозеф Пјиг - инженер *Питер Робинсон - синтисајзер *Том Русо - инженер *Џо Семпл - пијано *Ален Сајдс - инженер *Хенри Спинети - тапани *Керол Стили - конга *Ричард Ти - пијано *Тед Темплимен - продуцент *Рас Тителмен - продуцент *Пил Волер - програмирање на тапаните *Лени Вејронкер - продуцентe *Норман Ватсон - фотографија *Џери Лин Вилјамс - гитара, [[следечки вокал]]и, хармонични вокали *Дејв Вајтмен - инженер *Гери Рајт - миксер == Највисоки позиции на музичките листи == {|class="wikitable" border="1" !colspan="13"|Највисока<br/>позиција |- style="font-size:smaller;" !width="30"|''ARIA Charts'']<br/><ref>http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !width="30"|''[[Ö3 Austria Top 40]]''<br/><ref>{{cite web | url=http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a | title=Das österreichische Hitparaden- und Musik-Portal }}</ref> !width="30"|''Ultratop''<br/><ref>http://www.ultratop.be/nl/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a</ref> !width="30"|''Belgium (Wallonia)''<br/><ref>http://www.ultratop.be/fr/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a</ref> !width="30"|''Canadian Albums Chart''<br/><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.7278&type=2&interval=20&PHPSESSID=m89iq841abagb37ld9c0fdc1f3 |title=архивски примерок |accessdate=2011-04-27 |archive-date=2012-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022220530/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.7278&type=2&interval=20&PHPSESSID=m89iq841abagb37ld9c0fdc1f3 |url-status=dead }}</ref><ref author="Billboard">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/#/album/eric-clapton/clapton-chronicles-the-best-of-eric-clapton/378698 |title=Clapton Chronicles: The Best of Eric Clapton |work=Билборд (магазин)|Билборд]]'' |accessdate=25 ноември 2010 }}</ref> !width="30"|''Finland's Official List''<br/><ref>http://finnishcharts.com/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a</ref> !width="30"|''France''<br/><ref>http://www.infodisc.fr/Album_C.php</ref> !width="30"|''MegaCharts''<br/><ref>{{cite web | url=http://www.dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a | title=Dutch Charts - dutchcharts.nl }}</ref> !width="30"|''VG-lista''<br/><ref>http://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a</ref> !width="30"|''Sverigetopplistan''<br/><ref>http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a</ref> !width="30"|''Swiss Music Charts''<br/><ref>http://swisscharts.com/showitem.asp?interpret=Eric+Clapton&title=Clapton+Chronicles+%2D+The+Best+Of+Eric+Clapton&cat=a</ref> !width="30"|''UK Albums Chart''<br/><ref>{{cite web | url=http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/3/1999-11-06/ | title=The Official Charts }}</ref> !width="30"|''Billboard 200''<br/><ref author="Billboard" /> |- |style="text-align:center;"|16 |style="text-align:center;"|1 |style="text-align:center;"|16 |style="text-align:center;"|8 |style="text-align:center;"|6 |style="text-align:center;"|11 |style="text-align:center;"|2 |style="text-align:center;"|3 |style="text-align:center;"|17 |style="text-align:center;"|3 |style="text-align:center;"|1 |style="text-align:center;"|5 |style="text-align:center;"|6 |- |} == Сертификати == {|class="wikitable" ! Организација/Држава ! Сертификат |- |„Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=1&PerDesde_AA=2000&PerHasta_MM=12&PerHasta_AA=2010&interprete=Eric+Clapton&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|publisher=''Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|3=ќќ''|accessdate=2010-12-31|title=Пребарување - злато и платина: Ерик Клептон}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |Платина |- |[[Шведска]]<ref author=ifpiswe>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ifpi.se/?page_id=67|title=„Guld & Platina Search“: Ерик Клептон|publisher=издавател ''International Federation of the Phonographic Industry'' - Шведска|accessdate=2010-12-31|language=шведски}}</ref> |Платина |- |[[Финска]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ifpi.fi/tilastot/kultalevyt/haku/?q=Eric%20Clapton&national=0&type=album|title=Злато-платина -Ерик Клептон|publisher=издавател ''IFPI''|accessdate=2010-12-31|archive-date=2012-11-01|archive-url=https://www.webcitation.org/6Br4eONtL?url=http://www.ifpi.fi/tilastot/kultalevyt/haku/?q=Eric%20Clapton|url-status=dead}}</ref> |Злато |- |[[Швајцарија]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://swisscharts.com/awards.asp?year=1999|title=Сертификати - 1999|accessdate=2010-12-31|publisher=издавател „Hung Medien“}}</ref> |Злато |- |„Australian Recording Industry Association“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|title=„ARIA“ музички листи - заслуги - 2000, албуми |publisher=издавател ''Australian Recording Industry Association''|accessdate=2010-12-31}}</ref> |Платина |- |„British Phonographic Industry“<ref author="bpi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bpi.co.uk/certifiedawards/search.aspx|title=„BPI“ – пребатување на сертифицирани награди|publisher=издавател ''„British Phonographic Industry“''|accessdate=2010-12-31}}{{Мртва_врска|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |Платина |- |„Recording Industry Association of America“<ref author="riaa1 a">{{Наведена мрежна страница|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=Clapton%20Chronicles&artist=Eric%20Clapton&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2010&sort=Artist&perPage=25|title=Злато & Платина, пребарување во база на податоци: „Clapton Chronicles; Eric Clapton“|publisher=издавател ''Recording Industry Association of America“''|accessdate=2010-12-31}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |Платина |- |„International Federation of the Phonographic Industry“<ref author=ifpi>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ifpi.at/?section=goldplatin|title=Злато & Платина, пребарување - Ерик Клептон|publisher=издавател ''International Federation of the Phonographic Industry'' - Австралија|accessdate=2010-12-31|language=de|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216161149/http://www.ifpi.at/?section=goldplatin|url-status=dead}}</ref> |Платина |- |„Associação Brasileira dos Produtores de Discos“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.abpd.org.br/certificados.asp|title=Пребарување на сертификати: Ерик Клептон|publisher=издавател ''Associação Brasileira dos Produtores de Discos'' - Бразил|accessdate=2010-12-31|archive-date=2015-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20150506192749/http://www.abpd.org.br/certificados.asp|url-status=dead}}</ref> |Злато |- |[[Германија]]<ref author="bvmi">http://www.musikindustrie.de/gold_platin_datenbank/?action=suche&strtitle=&strInterpret=Eric+Clapton&strTtArt=&strAwards=checked</ref> |Платина |- |} == Наводи == {{наводи}} {{Ерик Клептон}} [[Категорија:Албуми на Ерик Клептон]] [[Категорија:Албуми од 1999]] [[Категорија:Албуми продуцирани од Том Дод]] [[Категорија:Албуми на „Reprise Records“]] peevkasxswwk0i9u15sdzawr38h2nxg 0 757819 5588284 5237443 2026-07-07T01:18:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588284 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Сингл | име = Diva | слика = Divasinglecover.jpg | слика големина = | рамка = | опис = | изведувач = [[Бијонсе Ноулс|Бијонсе]] | албум = [[I Am... Sasha Fierce]] | страна А = | страна Б = | издаден = 20 јануари 2009 | формат = [[Музичко симнување|Музичко спуштање]] | снимен = 2008<br />Bangladesh Studios<br />Patchwerk Studios<br />Silent Sound Studios<br /><small>([[Атланта (Џорџија)|Атланта]], [[Џорџија]])</small> | жанр = [[Современ Р&Б|Р&Б]], [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] | должина = 3:20 | куќа = [[Columbia Records|Columbia]] | композитор = [[Бијонсе Ноулс]], [[Бангладеш (продуцент)|Шондрае „Бангладеш“ Крафорд]], [[Син Гарет]] | позиции = | продуцент = Бијонсе Ноулс, Бангладеш, Син Гарет | сертификации = | претходен = „[[At Last#Верзија на Бијонсе|At Last]]“<br />(2008) | овој = „'''Diva'''“<br />(2009) | следен = „[[Halo (песна на Бијонсе Ноулс)|Halo]]“<br/>(2009)<br /> | друго = }} „'''Diva'''“ е песна од американската [[Современ Р&Б|Р&Б]] пејачка [[Бијонсе Ноулс]]. Песната е напишана и продуцирана од Ноулс, [[Бангладеш (продуцент)|Шондрае „Бангладеш“ Крафорд]] и [[Син Гарет]] за нејзиниот трет студиски албум ''[[I Am... Sasha Fierce]]'' (2008). Бил издаден како трет сингл од албумот во САД заедно со третиот интернационален сингл „[[Halo (песна на Бијонсе Ноулс)|Halo]]“. „Diva“ е [[Современ Р&Б|Р&Б]] песна, поставена во [[хип-хоп музиката|хип-хоп]] ритам и содржи појачано темпо. Текстот на песната носи порака за независност и женско подобрување. Песната содржи такт и бас линија слични на друга продукција која претходно ја направиле Бангладеш наречена, „[[A Milli]]“ од американскиот хип-хоп артист [[Лил Вејн]]. Критичарите ја нарекле песната „женски придружник“. Синглот добил позитивни критики од музичкити критичари, а некои ја критикувале поврзаноста на песната со „A Milli“. Песната била успешна во САД, искачувајќи се на деветнаесеттото место на [[Билборд Хот 100|''Билборд'' Хот 100]], на првото место на табелата [[Хот Денс Клуб Песни|Хот Денс Клуб Плеј]] и на третото место на [[Hot R&B/Hip-Hop Songs|Хот Р&Б/Хип-Хоп Песни]]. Песната добила златна сертификација од [[Снимачката Индустриска Асоцијација на Америка]] (RIAA). Иако била само официјално издадена во САД, песната се појавила на табелите во [[Австралија]], [[Ирска]], [[Холандија]], [[Нов Зеланд]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]]. Музичкото видео, режирано од [[Мелина Матсукас]], ја покажува Ноулс и позадински танчери во магазин и има слична кореографија на нејзиниот претходен сингл „[[Single Ladies (Put a Ring on It)]]“. Ноулс исто така се појавува во различни [[Тиери Муглер]] модни парчиња. Иако не ја изведувала на никое телевизиско појавување, песната била дел од сет-списокот на турнејата [[I Am... Tour]]. ==Позадина и издавање== Според интервју кое композиторот на „Diva“, [[Бангладеш (продуцент)|Бангладеш]] го имал со ''[[Rap-Up]]'', песната оригинално требло да биде ставена во неговата микс касета.<ref name="mtv2"/> Тој исто така планирал да избере женски артист кој ќе пее за песната.<ref name="mtv2"/> Сепак, тој одлучил песната да ѝ ја даде на американската Р&Б пејачка [[Кејшија Кол]]. Кол која го сакала само ритамот на „Diva“, но не и целата песна, одбила да ја сними. Подоцна таа се одличила да ја испее песната, но во меѓувреме и Ноулс ја сакала песната за нејзиниот албум.<ref name="rap9">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rap-up.com/2010/07/12/rap-up-tv-bangladesh-reinvents-kelly-rowland-and-r-kelly/ |title=Rap-Up TV: Bangladesh Reinvents Kelly Rowland And R. Kelly |date=2010-07-12 |accessdate=2010-12-10 |work=[[Rap-Up|Rap Up]] |publisher=Devin Lazerine |archive-date=2012-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016125403/http://www.rap-up.com/2010/07/12/rap-up-tv-bangladesh-reinvents-kelly-rowland-and-r-kelly/ |url-status=dead }}</ref> Бангладеш одлучил да ѝ ја даде песната на Ноулс, а за Кејшија Кол продуцирал друга песна.<ref name="mtv2">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mtv.com/news/articles/1645208/20100805/bangladesh.jhtml |title=From Ludacris To Lil Wayne, Bangladesh Remembers His Best Beats |author=Shaheem Reid |date=2010-08-06 |accessdate=2010-12-10 |work=[[MTV Вести|MTV News]] |publisher=MTV Networks (Viacom) |archive-date=2010-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912000158/http://www.mtv.com/news/articles/1645208/20100805/bangladesh.jhtml |url-status=dead }}</ref> Еден месец по издавањето на ''[[I Am... Sasha Fierce]]'' (2008), било изјавендо дека американската Р&Б пејачка [[Кјара]], која работела на нејзиниот трет студиски албум, ''[[Fantasy Ride]]'', направила ремикс на „Diva“. Ремиксот требалко да се најде на нејзината микс касета ''Fantasy Ride Mixtape''.<ref name="rap6">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rap-up.com/2008/12/27/new-music-ciara-diva-beyonce-cover/ |title=New Music: Ciara - "Diva" (Bbeyonce Cover) |date=2008-12-27 |accessdate=2010-12-10 |work=[[Rap-Up|Rap Up]] |publisher=Devin Lazerine}}</ref> „[[Ego (песна на Бијонсе Ноулс)|Ego]]“ требало да биде вториот урбан сингл во [[Соединети Американски Држави|САД]], а како трет целокупен сингл од ''I Am... Sasha Fierce'', заедно со третиот светски сингл „[[Halo (песна на Бијонсе Ноулс)|Halo]]“.<ref name="rap1">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rap-up.com/2008/10/20/beyonces-i-am-second-singles-revealed/ |title=Beyoncé's ‘I Am…’ Second Singles Revealed |date=2008-10-20 |accessdate=2010-12-09 |work=[[Rap-Up|Rap Up]] |publisher=Devin Lazerine}}</ref> Сепак, издавањето на „Ego“ било одложено и песната „Diva“ била издадена на урбаните радија<ref name="urban">{{Наведена мрежна страница |url=http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=01/20/2009&Format=5 |title=R&R :: Going For Adds :: Urban |work=[[Radio & Records]] |date=2009-05-19 |accessdate=2010-07-13 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719062444/http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=01%2F20%2F2009&Format=5 |url-status=dead }}</ref> додека „Halo“ била испратена до мејнстрим радијата на 20 јануари 2009.<ref name="gfa1">[http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=01/20/2009&Format=1 Top 40 – Week Of: January 20, 2009] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120429192909/http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=01%2F20%2F2009&Format=1 |date=2012-04-29 }} Radio and Records. Retrieved 2010-12-09.</ref> Истиот датум, „Diva“ била испратена само до ритмичките радија.<ref name="us_radio">[http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=01/20/2009&Format=9 Rhythmic – Week Of: January 20, 2009] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090323074438/http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=01%2F20%2F2009&Format=9 |date=2009-03-23 }} Radio and Records. Retrieved 2010-12-09.</ref> „Ego“ подоцна била издадена како трет урбан сингл и целокупен петти сингл во САД на 19 мај 2009.<ref name="rap8">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rap-up.com/2008/11/09/new-music-beyonce-ego/ |title=New Musice: Beyoncé – 'Ego' |work=[[Rap-Up]] |publisher=Devin Lazerine |date=2008-11-09|accessdate=2010-12-09}}</ref> Дополнително, во [[Германија]], „Diva“ била Б-страна на синглот „Halo“.<ref name="ger">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.amazon.de/Halo-Beyonc%C3%A9/dp/B001UEFH4O/ref=sr_1_4?s=music&ie=UTF8&qid=1285684574&sr=1-4 |title=Halo (Single) |publisher=Amazon Inc. |work=Amazon.com|Amazon Germany|date=2010-08-27|accessdate=2010-08-23}}</ref> ==Композиција== {{Listen | filename = Diva.ogg | title = „Diva“ | description = Синглот содржи пелтечки бит, продуциран од [[Бангладеш (продуцент)|Бангладеш]]. Поради сличноста во звукот, песната била наречена „женско придружување“ на „[[A Milli]]“ од [[Лил Вејн]].“ }} „Diva“ е Р&Б песна компонирана во забрзано [[хип-хоп музика|хип-хоп]] [[темпо]],<ref name="sheet">{{наведени вести|title=Diva digital sheet music (Digital Download)|work=''MusicNotes.com''|publisher=[[Hal Leonard Corporation]]}}</ref> во тоналитет од [[E-дур]].<ref name="sheet"/> ==Табели и сертификации== {{col-begin}} {{col-2}} {|class="wikitable sortable" |- !Табела (2009) !Највисока<br />позиција |- {{singlechart|Australia|40|artist=Beyoncé|song=Diva|refname=Hung Medien}} |- |Австралија ([[ARIA Charts|ARIA Urban]])<ref name="pandora">{{Наведено списание |url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20090320-0000/issue993.pdf |title=The ARIA Report |format=PDF |publisher=[[Австралиска музичка индустрска асоцијација|Australian Recording Industry Association]]. [[Pandora Archive]] |issue=933 |date=2009-03-09 |accessdate=2010-08-25 |archive-date=2019-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416143226/http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20090320-0000/issue993.pdf |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"|12 |- {{singlechart|Ireland|50|year=2009|week=23}} |- {{singlechart|Dutch100|73|artist=Beyoncé|song=Diva|refname=Hung Medien}} |- {{singlechart|New Zealand|26|artist=Beyoncé|song=Diva|refname=Hung Medien}} |- {{singlechart|UKchartstats|72|artist=Beyonce|song=Diva|songid=34363}} |- {{singlechart|Billboardhot100|19|artist=Beyonce|song=Diva|artistid=317670}} |- {{singlechart|Billboardrandbhiphop|3|artist=Beyonce|song=Diva|artistid=317670}} |- {{singlechart|Billboarddanceclubplay|1|artist=Beyonce|song=Ego|artistid=317670}} |- {{singlechart|Billboardpopsongs|39|artist=Beyonce|song=Ego|artistid=317670}} |- |} {{col-2}} ===Годишни табели=== {|class="wikitable sortable" |- !Табела (2009) !Позиција |- |Австралија<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20100205-0000/EOY2009.pdf |title=The ARIA Report |format=PDF |accessdate=2010-07-17 |work=[[Австралиска музичка индустрска асоцијација|Australian Recording Industry Association]] |publisher=[[Pandora Archive]]}}</ref> | style="text-align:center;"|50 |- |САД ''Билборд'' Хот 100<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-100-songs?year=2009 |title=Top 100 Music Hits, Top 100 Music Charts, Top 100 Songs & The Hot 100 |work=[[Билборд (магазин)|Billboard]] |publisher=[[Prometheus Global Media]] |date=2009-12-31 |accessdate=2010-07-13 |archiveurl=https://archive.today/20120630023040/http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-100-songs?year=2009%23/charts-year-end/hot-100-songs?year=2009 |archivedate=20 јуни 2012 |url-status=live }}</ref> | style="text-align:center;"|82 |- |САД Хот Р&Б/Хип Хоп Песни<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-r-b-hip-hop-songs?year=2009 |title=Top Hip-Hop and R&B Songs & Singles Charts |work=[[Билборд (магазин)|Billboard]] |publisher=[[Prometheus Global Media]] |date=2009-12-31 |accessdate=2010-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091220034215/http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-r-b-hip-hop-songs?year=2009 |archivedate=2009-12-20 |url-status=bot: unknown }}</ref> | style="text-align:center;"|22 |- |САД Радио Песни<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-radio-songs?year=2009&begin=71&order=position |title=Radio Songs |work=[[Билборд (магазин)|Billboard]] |publisher=[[Prometheus Global Media]] |date=2009-12-31 |accessdate=2010-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100106170522/http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-radio-songs?year=2009&begin=71&order=position |archivedate=2010-01-06 |url-status=bot: unknown }}</ref> | style="text-align:center;"|75 |- |САД Хот Денс Клуб Плеј Песни<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/charts-year-end/hot-dance-club-play-songs?year=2009&begin=21&order=position |title=Club Music, Hot Dance Songs, Club Songs, Dance Club Music Charts |work=[[Билборд (магазин)|Billboard]] |publisher=[[Prometheus Global Media]] |accessdate=2010-07-13 |archiveurl=https://archive.today/20120720210344/www.billboard.com/charts-year-end/hot-dance-club-play-songs?year=2009&begin=21&order=position |archivedate=2012-07-20 |url-status=bot: unknown }}</ref> | style="text-align:center;"|24 |} ===Сертификации=== {| class="wikitable" |- ! Држави ! Сертификација |- | САД <small>([[Здружение на музичките сниматели на Америка|RIAA]])</small> |Злато<ref name="riaa">{{Наведена мрежна страница |url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=2&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=beyonce&format=SINGLE&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2009&sort=Artist&perPage=25 |title=Beyonce - Diva certifications |publisher=[[Здружение на музичките сниматели на Америка|Recording Industry Association of America]] |accessdate=2010-12-10 |archive-date=2012-07-17 |archive-url=https://archive.today/20120717030752/http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=2&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=beyonce&format=SINGLE&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2009&sort=Artist&perPage=25 |url-status=dead }}</ref> |} {{col-end}} {{s-start|header={{s-prec|}}}} {{s-bef| before = „[[Long Distance (песна)|Long Distance]]“ од [[Бренди Норвуд|Бренди]]}} {{s-ttl| title = Список на број-еден синглови на ''[[Билборд (магазин)|Билборд]]'' [[Хот Денс Клуб Песни]] во САД | years = 28 март 2009 – 4 април 2009}} {{s-aft| after = „[[The Fear (песна)|The Fear]]“ од [[Лили Ален]]}} {{s-end}} ==Наводи== {{наводи|colwidth=30em}} == Надворешни врски == *[http://www.beyonceonline.com Официјално мрежно место на Бијонсе Ноулс] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090105161136/http://beyonceonline.com/ |date=2009-01-05 }} {{Синглови на Бијонсе Ноулс}} {{DEFAULTSORT:Diva (Beyonce Knowles Song)}} [[Категорија:Песни од 2008]] [[Категорија:Синглови од 2009]] [[Категорија:Песни од Бијонсе Ноулс]] [[Категорија:Американски хип-хоп песни]] ofwgqe9y4e28c19rzutk2lb59jcv3r1 0 759797 5588210 5436393 2026-07-06T20:18:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588210 wikitext text/x-wiki {{Малку извори}}[[File:Freiburg Schlossberg Aussichtsturm.jpg|thumb|right|220px|Кулата Шлосберг]] '''Шлосберг''' ({{langx|de|Schlossberg}}) е рид покриен со дрва, со височина од 456 метри, и се наоѓа во областа на градот [[Фрајбург|Фрајбург во Брајсгау]], [[Баден-Виртемберг]], [[Германија]]. Тој е директно источно од Стариот град на Фрајбург и припаѓа на [[Шварцвалд]]. Главната геолошка грешка е на западниот раб на Шлосберг кон долината на горна [[Рајна]]. == Основни информации == [[Податотека:Шлосберг.jpeg|thumb|right|220px|Шлосбергбан]] Утврдените структури биле изградени на Шлосберг уште во XI век. Остатоци на некои од нив сè уште се видливи и денес. За неколку години отсега Одборот на доверители се обидува да го направи историското минато на Шлосберг во Фрајбург повидливо. За да постигне ова, останува старите, обраснати утврдувања да се откријат внимателно и да се направат достапни за заинтересираните посетители. Кулата која се наоѓа на рид ({{langx|de|Schloßbergturm}}) нуди уникатен панорамски поглед на целиот град и неговата околина и е изградена во 2002 година како проект на Одборот на доверители. Бургхалдеринг (буквално кружен замок) исто така нуди добар поглед врз градот, особено од Каноненплац веднаш над историскиот центар. Бургхалдеринг, кој го обиколува ридот на половина височина, делумно е пешачка патека, а дел шумски пат затворен за моторен сообраќај. Може да стигне пеш или со автомобил, а од јули 2008 година, исто така, преку новата ''[[Шлосбергбан]]'', [[железничка жичница]] изградена да ја замени старата жичарница Шлосберг. Во внатрешноста на планината, има [[водокула]] изградена помеѓу 1874 и 1876 г. за снабдување на Фрајбург. Заедно со резервоарот со вода може да се најде и засолништа од бомби, кои биле изградени во XX век. Главниот влез се наоѓа на западната страна на планината. Кулата Бизмарк, направена од црвен мек камен, се наоѓа на карпа над Бургхалдеринг. Таа била дизајнирана од страна на Фриц Гајгес и отворена е во 1900 година. == Историја == Ридот над Фрајбург со право се нарекува Шлосберг (Рид-замок); уште во 1091 година, [[Бертолд Втори]], војвода од [[Церинген]], изградил замок наречен [[Фрибур]] во [[романска архитектура|романски стил]], споменат во бројни документи и оспеан во песните на средновековниот поет [[Хартман фон Ауе]]. Тој не бил населен сè до 1120, кога неговиот син Конрад, со дозвола од императорот [[Хајнрих Четврти]], го доделил правото да се одржува пазар во населбата на занаетчиите и слугите, кој израснал во подножјето на ридот. Ова го означува крајот на периодот на основање на градот Фрајбург. Во текот на вековите утврдувањата на Шлосберг биле постојано уништувани со оган од непријателите, но тие секогаш биле повторно подигани од страна на владетелите во тоа време, поради нивната стратешка важност во контролирањето на долината на реката [[Драјзам]]. Додека замокот Церинген, кој се наоѓа северно од градот, бил наречен според селото под него, зградата на Шлосберг секогаш била нарекувана „''Бургхалденшлос''“ или „утврден замок на врвот“. Граѓаните на Фрајбург ја преземале тврдината двапати. Во 1299 година, во текот на борбата со нивниот гроф [[Егино Втори]] и неговиот зет [[Конрад фон Лихтенберг]], бискуп на Стразбур, граѓаните користеле катапулти (исфрлувачи) за да ги скршат ѕидовите на тврдината. И во 1366, во опсаса за време на конфликтот на Егино Втори, граѓаните користеле топови за да ја срушат до темел „најславната тврдина на германските територии“. Тоа ги наруши сите шанси за пријателски односи помеѓу грофовите во Фрајбург и граѓанството. На крајот, граѓаните на градот си ја купиле својата слобода за цена од 15.000 марки во сребро и се ставиле себеси под заштита на [[Хабсбуршка династија|Хабсбуршката монархија]] во 1368 година. Новиот господар на градот, престолонаследникот Леополд, великодушно ги подари урнатините на Шлосберг на граѓаните. Градот извршил само минимални поправи на утврдувањето и на тој начин стана лесен плен за непријателите за време на селанската буна во 1525 и [[Триесетгодинашна војна|Триесетгодишната војна]] (1618-1648). Меѓутоа, конечно во 1668 императорот [[Леополд Први]] изградил силна тврдина на врвот, наречена Леополдбург, припојувајќи го Бургхалденшлос. Тој бил планиран како бастион против заканата од времето на [[Луј Четиринаесетти]] во областа [[Брајсгау]]. Сепак, овие напори биле залудни, бидејќи само девет години подоцна во француско-холандските војни, француските војници го освоиле градот и тврдината. Потоа Хабсбурговците биле принудени да се откажат од Фрајбург со Најмегенскиот мир во 1679 година, Шлосберг бил подложен на своите најголеми промени. Луј Четиринаесетти му наложил на неговиот архитект за утврдувања [[Себастијан ле Престр де Вобан]] да го изгради градот Фрајбург како француски; целиот град, вклучувајќи го и Шлосберг, бил опкружен со модерни нивоа на зацврстени ѕидови. Во 1681 година, кралот дошол со голема придружба да изврши инспекција на градежните работи и во оваа прилика, тој го посетил Шлосберг. По Деветгодишната војна дошло до крајот на војната со примијето од Рузвик. Луј Четиринаесетти морал да се откаже од Фрајбург. Оваа загуба во француското царство му е дадени позитивна боја, како што може да се види во следниот француски документ: ''Кралот напуштил голем број на места, кои немаа никаква стратешка употреба...градот Фрајбург не беше доволно искористен за кралот да го чувствува неговото враќање како загуба. Градот се врати во Светото Римско Царство и заштитата на царот, кој воедно е и господар на земјата.'' За време на војната за шпанското наследство, во 1713, во тврдината со екипаж од силните австриски сили, уште еднаш беше под опсада и преземен од страна на француските војници под команда на маршалот Луј Хектор де Вилар. Враќањето на тврдината во Светото Римско Царство беше договорен во Раштат и спроведен во 1715 година. И повторно имало војна - овој пат војната за австриското наследство. Во есента 1744, како сојузници на [[Фридрих Велики Пруски]], Французите уште еднаш го зазедоа Фрајбург. Луј Четиринаесетти лично набљудувал како напредувала опсадата на градот од Лоретоберг (од ридот Лорето) и бил речиси погоден од заскитано ѓуле испукано од страна на силите кои го бранеле градот. Една година подоцна Фрајбург се вратил во Хабсбуршката монархија, со Договорот од Дрезден. Сепак, пред француските војници да си заминат тие ги уништиле бедемите на Вобан така темелно, што неколку децении подоцна ќе се шири шутот низ Шлосберг и околината на градот. На обраснатите урнатини на Шлосберг австрискиот окружен претседател, Херман фон Грајфенег си изградил резиденција во 1805 година. Таа била наведена како „''Грајфенегшлесле''“ (малиот замок Грајфенег) од страна на месното население. Фон Грајфенег самиот ја нарекол ''Квити Сакрум'', или свето тихување и живеел во него само две години до неговата смрт. Неговиот син, кој водел нестабилен живот, живеел во резиденцијата од 1833-1840, пред да биде принуден да го продаде поради финансиски причини. Денес, таму се наоѓа ресторан со многу шармантна пивска градина под костенови дрвја. == Надворешни врски == *[http://www.kuratorium-schlossberg.de] *[http://www.badische-seiten.de/freiburg/schlossberg-freiburg.php Schlossberg (German)]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110607225133/http://www.badische-seiten.de/freiburg/schlossberg-freiburg.php |date=2011-06-07 }} {{coord|47.9942|N|7.85944|E|source:kolossus-dewiki|display=title}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Фрајбург|Шлосберг]] [[Категорија:Фрајбург регион|Шлосберг]] [[Категорија:Планини во Баден-Виртемберг|Шлосберг (Фрајбург)]] [[Категорија:Атракции за посетителите во Фрајбург]] e6j1858jcutgeuj5ui2rdj992ywt7v7 0 780188 5588175 5507954 2026-07-06T17:07:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588175 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country | native_name = ''Noxçiyn Paçẋalq Noxçiyçö/Içkeria''<br />Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь<br />Чеченская Республика Ичкерия | conventional_long_name = Чеченска Република Ичкерија | common_name = Чеченија | continent = Европа | region = Кавказ | country = Русија | status = во прогонство | status_text = | empire = Советски Сојуз | government_type = Република | year_start = 1991 | year_end = 2000 | year_exile_start = 2000 | event_start = Распаѓање на СССР | date_start = 1 ноември 1991 | event_end = [[Втора чеченска војна]] | date_end = 26 август 1999 – 16 април 2009 | event1 = [[Прва чеченска војна]] | date_event1 = 11 декември 1994 – 31 август 1996 | event2 = | date_event2 = | event3 = | date_event3 = | event4 = | date_event4 = | date_pre = 7 февруари 1990 | event_pre = [[Распаѓање на Советскиот Сојуз]] | event_post = | date_post = | p1 = Chechen-Ingush Autonomous Soviet Socialist Republic | flag_p1 =Flag of the Checheno-Ingush ASSR (1957–1978).svg | s1 = Чеченска Република | flag_s1 = Flag of Chechen Republic since 2004.svg | s2 = Кавкашки емират | flag_s2 = Flag of the Caucasian Front.png | image_flag = Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg | image_coat = Coat of Arms of the Chechen Republic of Ichkeria.svg | image_map = LocationIchkeria.png | image_map_caption = Чеченија во реонот на Кавказ | capital = [[Грозни]] | national_anthem = Химна | common_languages = [[чеченски]]<br /> [[руски]] (''[[де факто]]'') | religion = суни ислам | currency = [[руска рубља]]<br /> [[чеченски нахар]]<br /> <small>(1994)</small> | government_type = Република (1991-1998), Исламска република (1998-2007), Република (2007-) | title_leader = [[Претседател на Ичкерија]] | leader1 = [[Џохар Дудаев]]{{KIA}} | year_leader1 = 1991–1996 | leader2 = [[Зелимхан Жандарбијев]]{{KIA}} | year_leader2 = 1996–1997 | leader3 = [[Аслан Масхадов]]{{KIA}} | year_leader3 = 1997–2005 | leader4 = [[Шеик Абдул Халим]]{{KIA}} | year_leader4 = 2005–2006 | leader5 = Дока Умаров | year_leader5 = 2006–2007 | title_leader2 = [[Премиер на Ичкерија]] во прогонство | year_leader6 = 2007–денес | leader6 = [[Ахмед Закајев]]<br /> <small>(во егзил)</small> | legislature = | stat_year1 = 2002 | stat_area1 = 15300 | stat_pop1 = 1103686 }} '''Чеченска Република Ичкерија''' ([[чеченски]]: ''Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь'', [[руски]]: ''Чеченская Республика Ичкерия'') — име за централниот дел од Чеченија. Републиката била прогласена кон крајот на [[1991]] година од страна на [[Џохар Дудаев]]. Во времето кога бил признаена независноста, рускиот претседател [[Борис Елцин]] одбил да ја признае чеченската независност, како и сите останати земји во светот. Државата од тогаш била де факто независна, до [[Првата чеченска војна]] во [[1994]] кога земјата била окупирана од страна на руските војски до [[1996]] година, а Дудаев бил убиен. По повлекувањето на руските сили до почетокот на [[Втората чеченска војна]], Чеченија и понатаму уживала техничка независност, сè до [[Дагестанска инвазија (1999)|нападот на чеченските сили]] под раководство на [[Шамил Басајев]] во соседната руска република Дагестан. Во нападот, Русија одговорила со воена сила и ја започнала [[Втората чеченска војна]]. Чеченскиот претседател [[Аслан Масхадов]] и неговите сепаратисти побегнале по планините, каде се кријат до денес. Поранешниот претседател на [[Грузија]], кој бил соборен со воен удар во [[1991]] година и учествувал во граѓанската војна, ја признал независноста на Ичкерија во [[1993]] година<ref name="test">[http://pirweli.com.ge/eng/index.php?option=com_content&task=view&id=3399&Itemid=45 in 1993, ex –President of Georgia Zviad Gamsakhurdia recognized Chechnya ` s independence..] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130821134007/http://pirweli.com.ge/eng/index.php?option=com_content&task=view&id=3399&Itemid=45 |date=2013-08-21 }},</ref>. Дипломатските односи биле воспоставени од делумно признаениот исламски емирар на [[Авганистан]] на владата на [[Талибанци]]те на [[16 јануари]] [[2000]] година. Ова признавање било поништено по падот на Талибанците во 2001 година<ref>[https://web.archive.org/web/20090807172345/http://www.cdi.org/russia/johnson/5597-11.cfm Are Chechens in Afghanistan?] --By Nabi Abdullaev, Dec 14, 2001 Moscow Times</ref>. Сепак и покрај признавањето, Масхадов го отфрлил нивното признавање и изјавил дека за оваа работа Талибанците биле нелегитимни. Ичкерија исто така добила отворена поддршка од страна на балтичките земји, група на украински националисти и Полска. Естонија еднаш гласела за признавање, но чинот никогаш не бил проследен бидејќи следувал притисокот од Русија и про-руските елементи во рамките на [[ЕУ]]<ref>Kari Takamaa and Martti Koskenneimi. ''The Finnish Yearbook of International Law''. p147</ref><ref name="Kuzio">Kuzio, Taras. "The Chechen crisis and the 'near abroad'". ''Central Asian Survey'', Volume 14, Issue 4 1995, pages 553-572</ref>. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Чеченска Република Ичкерија| ]] [[Категорија:Историја на Чеченија]] [[Категорија:Кавказ]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1991 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 2000 година]] pyi2usojeevhy2v9rgl2lg0lu2v456g 0 781010 5588219 5372649 2026-07-06T21:34:58Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588219 wikitext text/x-wiki {{Infobox Top level domain| name=.mm| background=#CCF| image=| introduced=1997| type=[[Country code top-level domain]]| status=активен| registry=| sponsor=Министерството за комуникација, пошта и телеграф на Мјанмар| intendeduse=Ентитети поврзани со {{МЈА}}| actualuse=Мал број на функционални страници што го рефлектира ниското ниво на користење на интернет во Мјанмар| restrictions=| structure=Терцијарно ниво под секундарна етикета| document=| disputepolicy=| website=[http://www.nic.mm www.nic.mm]}} '''.mm''' — [[највисок државен домен|највисок семрежен домен]] на [[Мјанмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.iana.org/root-whois/mm.htm |title=IANA иформации за доменот .mm |accessdate=2011-11-12 |archive-date=2008-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821123721/http://www.iana.org/root-whois/mm.htm |url-status=dead }}</ref>. Овој домен бил доделен во [[1997]]. Поранешното име на Мјанмар (официјално Република Унија Мјанмар) беше ''Бурма'' до 1989 година, до тогаш и ISO 3166-1 кодот за државата беше BU, но '''.bu''' никогаш не бил развиен како домен. == Поврзано == * [[Највисок државен домен]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.nic.mm/ NIC за Мјанмар]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130113162303/http://www.nic.mm/ |date=2013-01-13 }} {{домен-никулец}} {{Домени}} [[Категорија:Највисоки државни домени]] [[Категорија:Мјанмар]] [[sv:Toppdomän#M]] o3b1ao1mrelxbbys1iv2b9i4vymyul2 0 785531 5588288 5077595 2026-07-07T02:06:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588288 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Сингл | име = Gold Digger | слика = Gold Digger.jpg | слика големина = 250 | рамка = | опис = | изведувач = [[Кање Вест]] во соработка со [[Џејми Фокс]] | текстописец = | вокали = | албум = [[Late Registration]] | страна А = | страна Б = | издаден = {{Start date|2005|7|5}} | формат = [[Музичко симнување|Дигитално симнување]]<br/>[[Компактен диск|Компакт Диск]] | снимен = 2004 | жанр = [[хип-хоп музика|хип-хоп]], [[Контемпорарен Р&Б|Р&Б]] | должина = 3:28 | куќа = [[Рок-А-Фела Рекордс]], [[Def Jam Recordings|Def Jam]] | композитор = Кање Вест, [[Реј Чарлс]], Реналд Ричард | продуцент = Кање Вест, [[Џон Брион]] | позиции = 2x Платина <small>([[Здружение на музичките сниматели на Америка|RIAA]])</small> | претходен = | овој = | следен = | друго = {{Дополнителна хронологија | Изведувач = [[Кање Вест]] | Тип = сингл | претходен = "Brand New"<br/>(2005) | овој = "'''Gold Digger'''"<br/>(2005) | следен = "[[Heard 'Em Say]]"<br/>(2005) }} {{Дополнителна хронологија | Изведувач = [[Џејми Фокс]] singles | Тип = сингл | претходен = "[[Slow Jamz]]"<br/>(2003) | овој = "'''Gold Digger'''"<br/>(2005) | следен = "[[Georgia (song)|Georgia]]"<br/>(2005) }} }} „'''Gold Digger'''“ е песна изведена од американскиот хип-хоп артист, продуцент и текстописец [[Кање Вест]] во соработка со американскиот глумец и пејач [[Џејми Фокс]]. Издаден како втор сингл од вториот албум на Вест, ''Late Registration'' (''Доцна Регистрација''), „Gold Digger“ го освои највисокото прво место на американскиот [[Билборд Хот 100|''Билборд'' Хот 100]] на 6 септември 2005 година, станувајќи со тоа втор сингл на Вест и на Фокс којшто завршил на првото место. Ко-продуцирана од стран на [[Џон Брион]], песната содржи [[Интерполација (музика)|интерполација]] од песната на [[Реј Чарлс]], „[[I Got a Woman]]“ од страна на Фокс. Синглот собори рекорд со најмногу дигитални симнувања за време од една недела,<ref>{{Наведена мрежна страница|title="Duets: When Stars Collide," ABC News|url=http://a.abcnews.com/Entertainment/popup?id=3035722&contentIndex=1&page=6&start=false|accessdate=2007-12-08|format=php}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> продавајќи преку 80,000 дигитални симнувања, и исто така собори рекорд со тоа што беше и најбрзото дигитално симнување на сите времиња; двата рекорди од тогаш се соборени. Во 2005 година беше вториот најдолг сингл којшто бил на првото место на американскиот ''Билборд'' Хот 100 веднаш зад синглот на [[Мараја Кери]], „[[We Belong Together (песна на Мараја Кери)|We Belong Together]]“ („Ние си Припаѓаме Еден на Друг“). Песната „Gold Digger“ исто така беше номинирана и за Песна на Годината на [[Греми награди 2006|Греми наградите во 2006-та]] година, додека пак ја освои номинацијата за [[Најдобра соло рап изведба]]. „Gold Digger“ заврши на 49 место на списокот на најдобри 100 песни според магазинот ''[[Билборд (магазин)|Билборд]]'',<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.billboard.com/bbcom/specials/hot100/charts/top100-titles-50.shtml |title=Billboard's All Time Top 100 |accessdate=2012-05-25 |archive-date=2012-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120531071251/http://www.billboard.com/bbcom/specials/hot100/charts/top100-titles-50.shtml |url-status=dead }}</ref> и на 9 место на списокот на 100 песни на декадата според истиот магазин.<ref>[http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=Singles&f=Greece#/../../charts-decade-end/hot-100-songs?year=2009 Hot 100 Decade Songs]</ref> Песната беше изгласана на 20 место на списокот на VH1 за Најдобри 100 хип-хоп песни. Од јануари 2011 година, песната е продадена во преку 3,000,000 копии ширум [[Соединети Американски Држави|САД]]. „Gold Digger“ стана 9-от најуспешен сингл во САД за 2000-те. == Позиции и табели == {|class="wikitable sortable" !Табели (2005)<ref>{{Наведена мрежна страница | last= | first= | coauthors= | title=Gold Digger - Kanye West | url=http://www.billboard.com/artist/kanye-west/chart-history/322005?f=367&g=Singles#/song/kanye-west-featuring-jamie-foxx/gold-digger/6555972 | date= | work=Билборд (магазин)|Billboard| publisher=[[Nielsen Business Media|Nielsen Business Media, Inc]] | accessdate=2011-09-22}}</ref> !Највисока<br/>позиција |- |Австралија ([[ARIA Charts]])<ref name="AUS">{{Наведена мрежна страница|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=australian-charts.com|publisher=Hung Medien|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|1 |- |Австрија ([[Ö3 Austria Top 40]])<ref name="AUT">{{Наведена мрежна страница|url=http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=austriancharts.at|publisher=Hung Medien|language=de|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|47 |- |Канада ([[Canadian Singles Chart]])<ref name="USCanPop">{{Наведена мрежна страница|url=http://allmusic.com/artist/kanye-west-p353484/charts-awards/billboard-singles|title=Kanye West > Charts & Awards > Billboard Singles|last=|first=|date=|work=[[Allmusic]]|publisher=[[Macrovision]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|5 |- |Франција ([[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]])<ref name="FRA">{{Наведена мрежна страница|url=http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=lescharts.com|publisher=Hung Medien|language=fr|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|71 |- |Германија ([[Media Control Charts|Media Control AG]])<ref name="GER">{{Наведена мрежна страница|url=http://charts.de/song.asp?artist=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&title=Gold+Digger&cat=s&country=de|title=Kanye West feat. Jamie Foxx, Gold Digger|last=|first=|date=|work=charts.de|publisher=[[Media Control Charts]]|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402205538/http://charts.de/song.asp?artist=Kanye+West+feat.+Jamie+Foxx&title=Gold+Digger&cat=s&country=de|archive-date=2012-04-02|dead-url=|accessdate=19 August 2011|url-status=dead}}</ref> |align="center"|35 |- |Ирска ([[Irish Recorded Music Association|IRMA]])<ref name="IRE">{{Наведена мрежна страница|url=http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Kanye%20West|title=Discography Kanye West|last=|first=|date=|work=irish-charts.com|publisher=Hung Medien|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|3 |- |Холандија ([[Холандски Топ 40|Dutch Top 40]])<ref name="DUT">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.top40.nl/index.aspx?&jaar=2005&maand=7&week=47|title=Nederlandse Top 40 – week 47, 2005|last=|first=|date=|work=top40.nl|publisher=[[Холандски Топ 40|Dutch Top 40]]|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20110822185251/http://www.top40.nl/index.aspx|archive-date=2011-08-22|dead-url=|accessdate=19 August 2011|url-status=dead}}</ref> |align="center"|20 |- |Норвешка ([[VG-lista]])<ref name="NOR">{{Наведена мрежна страница|url=http://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=norwegiancharts.com|publisher=Hung Medien|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|14 |- |Нов Зеланд ([[Музичка Индустриска Асоцијација на Нов Зеланд|RIANZ]])<ref name="NZ">{{Наведена мрежна страница|url=http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=charts.org.nz|publisher=Hung Medien|archive-url=https://web.archive.org/web/20120526093412/http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat.+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|archive-date=2012-05-26|dead-url=|accessdate=19 August 2011|url-status=dead}}</ref> |align="center"|1 |- |Шведска ([[Sverigetopplistan]])<ref name="SWE">{{Наведена мрежна страница|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=swedishcharts.com|publisher=Hung Medien|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|34 |- |Швајцарија ([[Swiss Music Charts|Schweizer Hitparade]])<ref name="SWI">{{Наведена мрежна страница|url=http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Kanye+West+feat%2E+Jamie+Foxx&titel=Gold+Digger&cat=s|title=Kanye West feat. Jamie Foxx - Gold Digger|last=|first=|date=|work=hitparade.ch|publisher=Hung Medien|language=de|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|52 |- |ОК Синглови (The Official Charts Company)<ref name="UK">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.chartstats.com/release.php?release=859|title=Chart Stats - Kanye West - Gold Digger|last=|first=|date=|work=Chart Stats|publisher=The Official Charts Company|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125003931/http://www.chartstats.com/release.php?release=859|archivedate=2012-01-25|dead-url=|accessdate=19 August 2011|url-status=live}}</ref> |align="center"|2 |- |САД [[билборд Хот 100|''Billboard'' Hot 100]]<ref name="US100">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/artist/kanye-west/chart-history/322005?f=379&g=Singles|title=Kanye West Album & Song Chart History: Billboard Hot 100|last=|first=|date=|work=Billboard|publisher=Nielsen Business Media, Inc|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|1 |- |САД [[Hot R&B/Hip-Hop Songs]] ([[билборд (магазин)|''Billboard'']])<ref name="USR&B">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/artist/kanye-west/chart-history/322005?f=367&g=Singles|title=Kanye West Album & Song Chart History: R&B/Hip-Hop Songs|last=|first=|date=|work=Billboard|publisher=Nielsen Business Media, Inc|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|1 |- |САД [[Поп 100|Pop 100]] ([[билборд (магазин)|''Billboard'']])<ref name="USCanPop"/> |align="center"|1 |- |САД [[Мејнстрим Топ 40 (Поп Песни)|Pop Songs]] ([[билборд (магазин)|''Billboard'']])<ref>http://www.billboard.com/#/artist/kanye-west/chart-history/322005?f=381&g=Singles</ref> |align="center"|1 |- |САД [[Rap Songs]] ([[билборд (магазин)|''Billboard'']])<ref name="USRAP">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/artist/kanye-west/chart-history/322005?f=370&g=Singles|title=Kanye West Album & Song Chart History: RAp Songs|last=|first=|date=|work=Billboard|publisher=Nielsen Business Media, Inc|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 August 2011}}</ref> |align="center"|1 |} ===Сертификации=== {| class="wikitable" border="1" ! Држава ! Услужник ! Сертификација |- | Австралија | [[Австралиска музичка индустрска асоцијација|ARIA]] | Платина<ref>http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2005.htm</ref> |- |Нов Зеланд | [[Музичка Индустриска Асоцијација на Нов Зеланд|RIANZ]] |Злато <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rianz.org.nz/rianz/chart.asp |title=архивски примерок |accessdate=2011-12-11 |archive-date=2011-02-02 |archive-url=https://www.webcitation.org/5wChHAS9r?url=http://www.rianz.org.nz/rianz/chart.asp |url-status=dead }}</ref> |- | САД |[[Здружение на музичките сниматели на Америка|RIAA]] |3x Платина<ref>http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=kanye%20west&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2011&sort=Artist&perPage=25{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == Наводи == {{наводи}} {{Кање Вест-синглови}} [[Категорија:Песни на Кање Вест]] [[Категорија:Песни на Џејми Фокс]] 3n5oaz72l1prmm65wik2i9av3gtv4gb 0 790357 5588113 5559772 2026-07-06T14:33:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588113 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Света Петка |слика= |големина на слика= |опис= |епархија=Тетовско-гостиварска |намесништво=Тетовско |парохија=Сиричинско-раотинска |место=Сиричино |општина=Јегуновце |држава=Македонија |патрон=[[Света Петка Трновска]] |изградба= 1567 |завршено= |осветување= |живопис=17 и 19 век<ref>''Нови сознанија за црквата Света Петка во Сиричино, Тетовско, Културно наследство, 24-25/1997-98, Скопје 1999, 75-85''</ref> |ктитор=Павле |зограф= |рушење= |запалена= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= еднокорабна со полукружен свод |архитектонски стил= |површина= }} '''Света Петка''' е главната селска црква во [[тетовско]]то село [[Сиричино]]. Главниот патрон се слави на [[Духовден]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://svetapetka.tripod.com/Praznici.html|title=П Р А З Н И Ц И кога се собира повеќе народ во црквите и манастирите во Тетовското Архиерејско Наместништво|publisher=Тетовско Архиерејско намесништво|language=македонски|accessdate=2011-11-23}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Таа е главна парохиска црква на [[Сиричинско-раотинската парохија]]. ==Историја== Црквата датира од [[16 век|XVI век]] или поточно од [[1567]] година. И покрај тешките услови под османлиско ропство во [[1641]] година црквата е обновена и од тогаш го носи името Света Петка. Таа е повторно реновирана во [[1884]] година и реновирањето траело до [[1893]] година. По [[Втората светска војна]] односно во [[1958]] година црквата е повторно реновирана и врз основа на законот на заштита на споменици на Културата и природните реткости<ref>''Службен весник на Народна Република Македонија број 11 од 15.06.1948 година''</ref> е ставена под заштита. Во [[1963]] година извршено е проширување на црквата од левата и десната страна а подоцна и на предниот дел, односно на влезот. Во [[1978]] година е извршена поравка на кровната конструкција, а во [[1989]] година била комплетно заменета со нова. Во [[1990]] година извршена е реконструкција на влезниот дел со изградба на нова канбанарија, истата година извршена е реконструкција на плафонскиот дел од доградбата. Во [[1994]] година извршена е доградба на скалите за приод до црквата. Во [[2000]] година поплочен е патот со бекатон од влезот па сè до излезот од црквата, истата година околу црквата е поставена нова ограда. Во [[2003]] година поплочен е со мермер олтарниот дел а во [[2004]] година поставени се врати на самиот приод на црквата , истата [[2004]] година поставен е и нов крст на камбанаријата со пропорции 180см x 150см на којшто е инсталирано неонско осветление, така да во ноќниот период светлината на крстот доминира во полупречник од неколку километри и комлетно е заменета и дополнета електричната инсталација. ==Архитектонски опис== Црквата е еднокорабна со полукружен свод. Димензиите на црквата се 1196 x 500 см. Масивните ѕидови се со дебелина од 70 до 80 сантиметри. Иконостасот е со димензии 345 x 305 x 10 сантиметри и истиот поседува царски двери во резбата. Олтарот има полукружна апсида и две централни ниши. Таа денес има издолжена форма на еднокорабна засводна црква. На првобитната источна половина од црквата подоцна бил додаден западниот дел поради што денешниот изглед на издолжена форма го добила во [[19 век|XIX век]] или поточно во [[1884]] година. Градбата на постариот дел датира од [[17 век|XVII]] што се дознава благодарејќи на извесени остатоци на фрески во [[олтар]]ната [[апсида]]. ==Живопис== Живописот во црквата е од два периода.Првиот е од [[17 век|XVII]], а вториот од [[19 век|XIX век]]. Живописот од XVII век се наоѓа во олтарот. Во ѓаконикот на олтарот е претставен архиѓаконот Стефан со модел на црква. На фреската доминираат зелени и кафеави тонови додека позадината е изработена од сина боја. На фреската има натпис кој гласи:''свештеник Аврам, попадија(нечитко), свештеник Моме, ктитор Павле, (нечитко), Стано, Сретен, Стојан, Цветан, Петко, Станоја и Јован''.Од овој натпис се дознава дека ктитор на црквата бил Павле, засега непозната личност веројатно поимотен селанин од Сиричино. Во втората зона лево од апсидата насликан е [[свети Архангел Михаил]], а десно [[Пресвета Богородица]] во сцената [[Свето Благовестение]]. Во средината на апсидата насликана е Богородица [[Шишршаја]] која за жал е целосно ретуширана во XIX век. На северниот ѕид од олтарот претставени се пророци во медалјони. Во втората зона на северниот ѕид од олтарот претставени се старозаветните пророци во медалјони,во истата зона на северниот ѕид насликани се две фигури на светители и тоа свети [[Архиѓакон Стефан]] и свети [[Архиѓакон Роман]]. Наос живописот од XIX век е следен: На јужниот ѕид од наосот насликан е циклус од животот на [[Господ Исус Христос]], Свето Благовестение, [[Рождество Христово]], [[Крштевањето Христово]] и [[Цветници]], а на западниот ѕид циклусот продолжува со сцените: [[Молитва на маслиновата гора]], [[Предавството на Јуда]], [[Господ Христос пред Пилат]], Распнувањето, Воскресението и Вознесението. Во втората зона на јужниот ѕид се претставени: Свети Стефан, [[Цар Урош]], [[Цар Лазар]], [[Свети Мина]] и други светители. На северниот ѕид од втората зона се насликани: [[Свети пророк Илија]], [[Свети Харалампиј]], [[Свети Макариј]], [[Свети Кирил и Методиј]] и [[Света Петка]]. Посебно внимание привлекува истакнатата претстава на сесловенските просветители и учители Свети Кирил и Методиј меѓу кои стои свијок со испишана црковно-словенска азбука и подолг текст со историска содржина: {{quote|''„Свет Христов просвестает и вавилает младенци/свјати Кирил и Методи и просветитељеј славјан-Свјати Кирил и Методи:Родиле се во осмии век слет Христа во град Солун крестиле славјанските племена:во лето 860 години во Преслав и Велика Морава“''}} Живописот од XIX век е со послаб квалитет поради тоа што зографот слабо ја познавал анатомијата на човековото тело, ликовите се доста грубо моделирани но сепак постои хронолошки распоред во раскажувањето со што се надополнува недостатокот на сликарската техника. Над портите има краток натпис којшто е доста оштетен но може да се прочита дека во градбата на црквата учествувале сите селани од селото како ктитори. Црквата поседува икони од XIX век и сите се нумерирани и евидентирани. На иконостасот во Чинот има 25 икони додека во втората зона се насликани престолните икони:Свети Архангел Михаил, Пресвета Богородица со Младенецот Исус Христос, Господ Исус Христос и Свети Јован Крстител. На царските двери вообичаено насликано е Светото Благовестение, додека лево и десно од царските двери насликани се сцени од стариот завет „[[Создавањето на Адам]]", „[[Создавањето на Ева]]", „[[Првородениот грев]]" и „[[Истерувањето од Рајот]]". Во [[јули]] [[2004]] година била извршена комплетна реставрација на живописот од дватат периода. Конзерватор бил [[Никола Кекеновски]], инаку виш конзерватор, по вокација уметник и вработен во [[Музејот на Град Скопје]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://svetapetka.tripod.com/Siricino.html Реставриран фрескоживописот од XVII и XIX век во црквата Св. Петка] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140325090844/http://svetapetka.tripod.com/Siricino.html |date=2014-03-25 }} - детален извештај за конзервацијата {{КНМ-Јегуновце}} {{Цркви во Општина Јегуновце}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петка, Сиричино}} [[Категорија:Храмови посветени на Света Петка во Македонија|Сиричино]] [[Категорија:Сиричино]] phx37tyifjc0kp4ou1usf7p6m8bzfjx 0 898757 5588213 5544292 2026-07-06T20:36:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588213 wikitext text/x-wiki '''Шпионски програм''' ({{langx|en|spyware}}; ''спајвер'') — тип на [[злонамерен програм]] ({{langx|en|malware}}; малвер) инсталиран на [[сметач]]ите за да собира информации за корисниците без нивно знаење. Присуството на шпионска [[програмска опрема]] е обично скриено од страна на корисникот и може да биде тешко да се открие. Обично, шпионскиот програм е тајно инсталиран на [[личен сметач|личниот сметач]] на корисникот. Понекогаш, шпионски програми како клучеви се инсталирани од страна на сопственик на корпорација или на [[јавен сметач]] со цел тајно да се следат корисниците. Иако терминот ''шпионски'' наведува на програм кој тајно ги следи сметачите на корисникот, функциите на шпионскиот програм се проширени. Шпионските програми може да соберат различни видови на [[идентитет|лични информации]], како што се [[семрежје|семрежните]] навики за сурфање и мрежните места кои биле посетени, но исто така може да се меша со контролата на корисникот на сметачот и на други начини, како на пример инсталирање дополнителен програм и пренасочување на [[прелистувач]]ките активности. Познато е дека шпионските програми може да ги променат нагодувањата на сметачот што може да резултира со бавна врска, различни домашни страници, и / или губење на семрежната врска или функционалноста на други програми. == Историја и развој == Првата употреба на поимот ''шпионска програмска опрема'' (спајвер) е забележана на 16 октомври, [[1995]] во Usenet пост во [[Економија|бизнис моделот]] на [[Microsoft]].<ref name="coinage">Vossen, Roland (attributed); October 21, 1995; [http://groups.google.com/group/rec..programmer/browse_thread/thread/86a426b0147496d8/3b5d1936eb4d0f33?lnk=st&q=&rnum=8#3b5d1936eb4d0f33 Win 95 Source code in c!!] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120120135911/http://groups.google.com/group/rec..programmer/browse_thread/thread/86a426b0147496d8/3b5d1936eb4d0f33?lnk=st&q=&rnum=8#3b5d1936eb4d0f33 |date=2012-01-20 }} posted to rec..programmer; retrieved from groups.google.com November 28, 2006. {{en}}</ref>''Спајвер'' на почетокот означувал ''[[програмска опрема]]'' наменета за шпионажа. Меѓутоа, во почетокот на 2000 година основачот на Zone Labs, Gregor Freund, го користел поимот во соопштението до медиумите за ZoneAlarm Personall Firewall. Од тогаш, „шпионска програмска опрема“ ја има својата денешната смисла.<ref name="wienbar">Wienbar, Sharon. „[http://news.cnet.com/2010-1032-5307831.html The Spyware Inferno]“. ''News.com''. August 13, 2004.</ref> Според истражувањето од 2005 година од страна на AOL и Алијансата за националната сметачка безбедност, 61 отсто од анкетираните сметачи на корисниците биле заразени со некаква форма на шпионски програм. 92 проценти од испитаните корисници со шпионски програм (спајвер) се изјасниле дека не знаат за неговото присуство, а 91 проценти се изјасниле дека не дале дозвола за инсталација на шпионски програм.<ref name="aolstudy">„[http://www.staysafeonline.info/pdf/safety_study_2005.pdf AOL/NCSA Online Safety Study] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051213090601/http://www.staysafeonline.info/pdf/safety_study_2005.pdf |date=2005-12-13 }}“. ''America Online'' & ''The National Cyber Security Alliance''. 2005.</ref> Почнувајќи од 2006 година, спајвер, стана една од помоќните закани за безбедноста на сметачки системи со Microsoft Windows [[оперативен систем]]. Сметачи на кои [[Internet Explorer]] (IE) е главен [[прелистувач]] се особено ранливи на таквите напади не само бидејќи ИЕ најшироко се користи,<ref name="pcworld-ie">Spanbauer, Scott. "[http://www.pcworld.com/article/id,117550-page,1/article.html Is It Time to Ditch IE?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20061216202917/http://www.pcworld.com/article/id,117550-page,1/article.html |date=2006-12-16 }}". ''Pcworld.com''. September 1, 2004</ref> туку затоа што има тесна интеграција со Windows и му овозможува пристап на шпионскиот програм до клучните делови на оперативниот систем.<ref name="pcworld-ie"/><ref>Keizer, Gregg. "[http://www.techweb.com/wire/software/170100394 Analyzing IE At 10: Integration With OS Smart Or Not?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070929092100/http://www.techweb.com/wire/software/170100394 |date=2007-09-29 }}". ''TechWeb Technology News''. August 25, 2005.</ref> Пред [[Internet Explorer|Internet Explorer 6]] SP2 да биде објавен како дел од [[Windows]] XP Service Pack 2, пребарувачот автоматски ја прикажувал инсталацијата на прозорец за секоја '''ActiveX''' компонента која морежно место сакало да ја инсталира. Комбинирано со наивноста на корисникот во врска со [[злонамерен програм]] и претпоставката на [[Internet Explorer]] дека сите ActiveX компоненти се доброќудни, предводени делумно со масовното ширење на шпионски програм. Многу компоненти на шпионски програм, исто така ќе го користат и во Javascript, Internet Explorer и Windows да се инсталира без корисникот да знае или да даде дозвола. [[Windows]] регистерот содржи повеќе секции, каде промена на клучните вредности му овозможува на програмот да се изврши автоматски кога оперативниот систем се бутира. Шпионскиот програм може да го искористи овој дизајн за да избегне обиди за отстранување. Шпионскиот програм обично се води од секоја локација во [[Windows Registry|регистар]] која овозможува извршување. Откако ќе започне со работа, шпионскиот програм периодично ќе проверува дали некој од овие врски се избришани. Ако е така, автоматски ќе ги врати. Ова осигурува дека шпионскиот програм ќе се изврши кога оперативниот систем се стартува, дури и ако некои (или повеќето) од врските од регистерот се избришани. == Споредба == === Шпионски програм, рекламен програм и следење === Поимот [[рекламен програм]] често се однесува на било кој програм кој прикажува реклами, без разлика дали корисникот се согласил. Програми како на Eudora ([[Електронско писмо|e-mail client]]) маил клиенти прикажуваат реклами, како алтернатива на shareware регистрација со плаќање. Овие можат да се класифицираат како „рекламен програм“, во смисла на програм кој поддржува рекламирање, но не како шпионски програм. Рекламниот програм во оваа форма не работи прикриено или во заблуда на корисникот, и му овозможуваат на корисникот конкретната услуга. Најчесто рекламен програм е шпионски програм со поинаква смисла од „програм кој поддржува рекламирање“: прикажува реклами поврзани со она што ќе го дознае од шпионирање на корисниците. Gator програм од Claria Corporation (порано Gator) и Точно Рекламирање на BargainBuddy се примери. Посетените мрежни места често инсталираат Gator на клиентските машини на подмолен начин, а тоа насочува приходи за инсталирање на мрежното место и на Claria со прикажување на реклами на корисникот. На корисникот му се прикажуваат многу pop-up реклами. Другo шпионскo однесување, како на пример известување на мрежни места дека корисникот ги посетил, се случуваат во позадина. Податоците се користат за "насочени" впечатоци за маркетинг. Преваленцијата на шпионскиот програм фрла сомнеж на другите програми со кои пребаруваме на семрежјето, дури и за статистички или истражувачки цели. Некои набљудувачи го опишуваат Alexa Toolbar, на Internet Explorer како plug-in-објавени од страна на [[Amazon.com]], како шпионски програм, и некои анти-шпионски програм програми како што се AD-aware да ги пријават како такви. Многу од овие компани кои дистрибуираат рекламен програм се поддржани со милиони долари од страна на оние кои од нив генерираат приходи. Рекламен програм и шпионски програм се слични на вируси во тоа што тие може да се сметаат како злонамерни по природа. Луѓето профитираат од лажен рекламен програм, понекогаш познат како scareware, како што се Antivirus 2009. Слично на тоа, програм во комплет поддржан со програми за слободно рекламирање делува како шпионски програм (и ако е отстранета, ја оневозможува "родител" програмата), но сепак луѓето се подготвени да го преземат. Ова претставува дилема за сопствениците на производи за анти шпионски програм, чии алатки за отстранување може ненамерно да ги оневозможат некои од програмите. На пример, ''WhenUSave'' е игнорирана од страна на популарна програма за анти шпионски програм AD-aware (но отстранета како шпионски програм од страна на повеќето скенери), бидејќи тоа е дел од популарниот (но од неодамна деактивиран) eDonkey клиент.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.better-spyware-removal.com/spyware-test-results.html |title=remove spyware free spybot removal at |publisher=Better-spyware-removal.com |date= |accessdate=September 11, 2010 |archive-date=2010-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100124221747/http://better-spyware-removal.com/spyware-test-results.html |url-status=dead }}</ref> За решавање на оваа дилема, [[Коалицијата за анти шпионски програм]] која била формирана во 2005 година одлучила да се воспостави и документ за најдобрите практики во врска со прифатливите програмски однесувања. === Шпионски програм, вируси и црви === За разлика од [[сметачки вирус|вирусите]] и [[злонамерен програм#Инфективни злонамерни програми: вируси и црви|црвите]], шпионскиот програм, обично не се само-реплицира. Како [[електронско писмо|спам во електронската пошта]], шпионскиот програм, по дизајн експлоатира инфицирани сметачи за комерцијална добивка. Типични тактики вклучуваат испорака на несакани pop-up реклами, кражба на лични информации (вклучувајќи и финансиски информации како што се [[Платежна картичка|број на кредитна картичка]]), следење на прелистување со [[маркетинг]] цели, и насочување на [[HTTP]] барања за рекламирање на мрежни места. == Начини на инфекција == Шпионскиот програм не се шири директно на начинот на сметачки вирус или црв: Општо земено, заразените системи не се обидуваат да ја пренесат инфекцијата на други сметачи. Наместо тоа, шпионскиот програм користи од системот преку измама на корисникот или преку користење на слабости на програмот. Повеќето шпионски програми се инсталирани без знаење на корисниците. Бидејќи тие не се стремат да инсталираат програм, ако знаат дека тоа ќе ја наруши нивната работна средина и ќе направи компромиси поврзани со приватноста, шпионскиот програм ги мами корисниците, или со '''Piggybacking''', парче пожелен програм како '''Kazaa''', или ги измамуваат корисниците да го инсталираат со методот на ([[Злонамерен програм#Тројански коњ|тројански коњ]]). Некои од „лошите“ шпионски програми се маскираат како обезбедување на системот. Дистрибутерот на шпионски програм обично ја претставува програмата како корисно средство-на пример како „забрзувач“ (web accelerator) или како корисен [[програмски агент]]. Корисниците го преземаат и инсталираат програмот без веднаш се посомневаат дека може да предизвика штета. На пример, '''Bonzi Buddy''', програма во комплет со шпионски програм<ref>{{наведени вести|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-7669487_ITM|title=Prying Eyes Lurk Inside Your PC; Spyware Spawns Efforts at Control.|publisher=The Gale Group, Inc.|accessdate=June 5, 2008|first=Brian|last=Kladko|date=21 март 2004|archiveurl=https://archive.today/20120717224149/http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-118622446/prying-eyes-lurk-inside.html|archivedate=2012-07-17|url-status=live}}</ref> и насочени кон деца, тврдејќи им дека: <blockquote>''Тој ќе истражува на семрежјето со вас, како ваш личен пријател и подреден! Тој може да зборува, оди, да се шегува, да пребарува, да праќа e-mail, и да презема како ниеден друг пријател што некогаш сте го имале! Тој дури има можност да ги спореди цените на производите кои ги сакате и ќе ви помогне да заштедите пари! Најдобро од сè, тој е БЕСПЛАТНЕН''<ref>{{Наведена мрежна страница |last=Woods |first=Mark |title=Click, you're infected |url=http://www.f-secure.com/f-secure/pressroom/protected/prot-1-2006/17-388-2826.shtml |work=Protected |publisher=F-Secure |accessdate=29 август 2008 }}</ref></blockquote> Шпионски програм, исто така може да дојде во комплет со друг програм. Корисникот презема програма и ја инсталира, а инсталерот дополнително инсталира шпионски програм. Иако е пожелно програмот може сам по себе да не повреди, комплет шпионски програм го прави тоа. Во некои случаи на шпионски програм, авторите имаат платени автори да го пакуваат шпионскиот програм со нивниот програм. Некои автори на шпионски програм го заразуваат системот преку безбедносни дупки во пребарувачот или во друг програм. Кога корисникот се снаоѓа но мрежно место контролирано од страна на авторот на шпионски програм, страницата содржи код кој врши напади на прелистувачот и силите на преземањето и инсталацијата на шпионски програм. Авторот на шпионскиот програм исто така има некои широки познавања на комерцијално-достапни анти-вирус програми. Инсталацијата на шпионски програм често го вклучува Internet Explorer. Неговата популарност и историјата на безбедносни прашања го направија најчеста цел. Својата длабока интеграција со Windows околина и скриптабилност го прават очигледен цел на нападот во [[Microsoft Windows|Windows]]. Internet Explorer, исто така, служи како точка на прицврстување за шпионски програм во форма на [[Пребарувач|помошен објект на пребарувачот]] со што го променуваат однесувањето на прелистувачот за да додадат алатки или да го пренасочи сообраќајот. Во неколку случаи, [[злонамерен програм#Инфективни злонамерни програми: вируси и црви|црв]] или [[Вирус (информатика)|вирус]] има дадено шпионски товар. Некои напаѓачи користеле [[злонамерен програм#Инфективни злонамерни програми: вируси и црви|Спајбот црв]] за да се инсталира шпионски програм кој ќе стави порнографски pop-up прозорци на екранот на инфицираните системи.<ref>"[http://www.symantec.com/avcenter/venc/data/w32.spybot.worm.html Security Response: W32.Spybot.Worm]". ''Symantec.com''. Retrieved July 10, 2005.</ref> Со насочување на сообраќајот на реклами поставени на некој канал авторите на шпионски програм профитираат. == Ефекти и однесување == Програма за шпионски програм е ретко сама на сметач: инфицирана машина обично има повеќе инфекции. Корисниците често забележуваат несакано однесување и деградација на перформансите на системот. Шпионска наезда може да создаде значајни несакани [[Централна обработувачка единица|обработувачкки]] активности, употребата на дискот и мрежниот сообраќај. Прашања во врска со стабилноста, како што се замрзнување на апликациите, неуспехот да се подигне, и целиот систем се урива, се исто така честа појава. Шпионскиот програм, што се меша со програм за вмрежување, најчесто предизвикуваат тешкотии при поврзување на семрежјето. Кај некои инфекции, шпионскиот програм не е дури ни забележителен. Во оние ситуации корисниците претпоставуваат дека во прашање се перформанси како што се погрешен хардвер, проблеми со инсталација на Windows, или друга [[Malware|инфекција]]. Некои сопственици на лошо инфицирани системи се впуштаат во контакт со експерти за техничка поддршка, па дури и купуваат нов сметач, бидејќи постоечкиот систем "станал премногу бавен". Лошо инфицирани системи може да бараат чисти враќања на сите нивни програми, со цел да се врати во целосна функционалност. Многу ретко едно парче програм го прави сметачот неупотреблив. Наместо тоа, сметачот може да има повеќе инфекции. Кумулативниот ефект, и интеракцијата помеѓу компоненти на шпионски програм, предизвикува симптоми кои најчесто се пријавени од страна на корисниците: сметач, кој се забавува со индексирање, поразен од страна на многу паразитски процеси кои работат на него. Покрај тоа, некои видови на шпионски програм оневозможуваат програм како [[огнен ѕид]] и [[антивирус]]ен програм, и / или се намалуваат поставки за безбедност на прелистувачот, со што за отворање на системот за понатамошно можни инфицирање и, слично како кај [[имунолошки дефицит]] доаѓа до болест. Некои шпионски програми оневозможуваат или дури и ги отстрануваат програмите за шпионски програм, врз основа на тоа повеќе шпионски програми прават уште поголема веројатност дека корисниците ќе преземат акција за отстранување на програми. Еден шпионски производител, Avenue медиуми, дури и го [[тужба|тужел]] конкурентот, Директни приходи, во врска со ова; двете фирми подоцна се решија со договор за да не ги оневозможат другите производи. Некои други видови на шпионски програм користат [[Rootkit]] како техника за да се спречи откривање, а со тоа и отстранување. Targetsoft, на пример, модифицира "[[Winsock]]" Виндоус Sockets податотеки. Со бришење на шпионски програм-инфицирани податотеки "inetadpt.dll" ќе се прекине употреба на нормално вмрежување. Типичен Windows корисник има администраторски привилегии, најчесто за погодност. Поради ова, секоја програма на корисникот работи (намерно или не) и има неограничен пристап до системот. Како и со другите [[оперативен систем|оперативни системи]] и, Windows корисниците се во можност да го следат принципот на [[најмалку привилегија]] и се користи не-администраторси [[најмал кориснички пристап]], или да се намалат [[привилегија (сметачи )|привилегии]] на одредени ранливи групи на семрежјето со кои се соочува со [[Централна обработувачка единица|процеси]], како што се Internet Explorer (преку употреба на алатки како што се [http://msdn2.microsoft.com/en-us/library/ ms972827.aspx DropMyRights]). Сепак, тоа не е стандардна конфигурација, неколку корисници го прават тоа. Во [[Windows Vista]], по дифолт, сметачкиот администратор работи сè под ограничени привилегии. Кога некоја програма бара администраторски привилегии, Vista ќе го извести корисникот со дозволи / негирај pop-up (види [[User Account Control]]). Ова го подобрува дизајнот и се користи од страна на претходните верзии на Windows. ===Реклами=== Многу програми за шпионски програм прикажуваат реклами. Некои програми едноставно прикажуваат со pop-up реклами на редовна основа, на пример, еден на секои неколку минути, или онаа кога корисникот ќе отвори нов прозорец на прелистувачот. Други прикажувања на реклами како одговор на корисникот во посета на одредени мрежни места. Оператори на шпионски програм се присутни на оваа функција како пожелни за реклами, кои може да купат реклама во pop-up прозорци на екранот кога корисникот ќе посети одредно мрежно место. Тоа е исто така една од целите за кои програми за шпионски програм собираат информации за однесување на корисниците. Многу корисници се жалат на иритирачки и навредливи реклами. Како и на многу [[веб банер|банери]], шпионски програм, реклами кои често користат анимација или треперење на банери, што може визуелно да оттргнува и да биде досадно за корисниците. Pop-up реклами за [[порнографија]] често се прикажуваат неселективно. Врски до овие мрежни места може да се додадат на прозорецот на прелистувачот, историја или функцијата за пребарување. Кога децата се корисниците, со ова би можело да кршат закони за [[анти-порнографија]] во некои јурисдикции. Голем број на програми за шпионски програм ги кршат границите на законитост; варијации на "Zlob.Trojan" и "тројански-Downloader.Win32.INService" се познати дека покажуваат детска порнографија, пукнатини и нелегален програм, pop-up реклами, кои ја прекршуваат детската порнографија и законите за авторски права.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://digg.com/security/Warner_Bros_website_distributing_Zango_Spyware_Kiddy_Porn_browser |title=архивски примерок |accessdate=2012-01-15 |archive-date=2010-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706043733/http://digg.com/security/Warner_Bros_website_distributing_Zango_Spyware_Kiddy_Porn_browser |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.aic.gov.au/publications/htcb/htcb011.html |title=Australian Institute of Criminology – Error |accessdate=2012-01-15 |archive-date=2009-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630110101/http://www.aic.gov.au/publications/htcb/htcb011.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.2-spyware.com/news/post81.html |title=YapBrowser – adware and child porn – spyware news |publisher=2-spyware.com |date=April 21, 2006 |accessdate=September 11, 2010 |archive-date=2010-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130110239/http://www.2-spyware.com/news/post81.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.castlecops.com/a5863-Child_Porn_Planting_Spyware_Beware.html |title=архивски примерок |accessdate=2012-01-15 |archive-date=2011-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708123132/http://www.castlecops.com/a5863-Child_Porn_Planting_Spyware_Beware.html |url-status=dead }}</ref> Друго прашање во случај на некои шпионски програми се однесува на замена на [[реклама]] и на отворени мрежни места. Шпионска програма која делува како [[веб прокси]] или [[Browser Helper Object]] може да ги замени препораките за свои реклами на мрежно место (кој го финансира мрежно место) со реклами дека наместо фонд на шпионски програм оператор. Ова намалување во маргините на реклами се финансирани од мрежни места. === Кражба на идентитет и измама === Во еден случај, шпионски програм е тесно поврзан со [[кражба на идентитет]].<ref>Ecker, Clint (2005). ''[http://arstechnica.com/news.ars/post/20050805-5175.html Massive spyware-based identity theft ring uncovered]''. Ars Technica, August 5, 2005.</ref> Во август 2005 година, истражувачите од фирма за заштитен програм Sunbelt Software биле осомничени како творци на заеднички [[CoolWebSearch]] шпионски програми и тоа го користиеле за пренос на разговорна седница, [[корисничко име]], [[лозинка]], банкарски информации, итн ";<ref>Eckelberry, Alex. [http://sunbeltblog.blogspot.com/2005/08/massive-identity-theft-ring.html "Massive identity theft ring"], ''SunbeltBLOG,'' August 4, 2005.</ref> Сепак се покажа дека "тоа всушност (биле) лични софистицирани криминални тројанци независно од CWS."<ref>Eckelberry, Alex. [http://sunbeltblog.blogspot.com/2005/08/identity-theft-what-to-do.html "Identity Theft? What to do?"], ''SunbeltBLOG,'' August 8, 2005.</ref> '''Федералната комисија за трговија''' проценува дека 27.300.000 од Американците биле жртви на кражба на идентитет, и дека финансиските загуби од кражба на идентитет изнесуваат речиси 48000000000 $ за бизнис и финансиски институции, а најмалку $ 5000000000 надвор од дополнителни трошоци за поединци.<ref>[http://www.ftc.gov/opa/2003/09/idtheft.htm FTC Releases Survey of Identity Theft in U.S. 27.3 Million Victims in Past 5 Years, Billions in Losses for Businesses and Consumers]. Federal Trade Commission, September 3, 2003.</ref> Шпионскиот програм има одлуки со кои може да изврши [[измама]] со ''бирање'' на програма за шпионски програм. Ова може да се ресетира на [[модем]] за dial up стапка на телефонски број наместо вообичаениот [[семрежен услужник]]. Поврзување на овие сомнителни броеви вклучува долгови или давачки во странство кои секогаш резултираат со високи трошоци. Dialers се неефикасни на сметачи кои немаат модем, или не се поврзани со телефонска линија, и многу ретко се должат на падот во употреба на бирачки семрежен пристап. === Управување со дигитални права === Некои технологии за заштита на копии имаат позајмено од шпионскиот програм. Во 2005 година, [[Сони Музика Забава]] и [[Сони ЦД заштита од копирање]] почна да користи [[Rootkit]] и во [[XCP]] [[управување со дигитални права]] технологија<ref name="Sony scandal">Russinovich, Mark. [http://blogs.technet.com/markrussinovich/archive/2005/10/31/sony-rootkits-and-digital-rights-management-gone-too-far.aspx "Sony, Rootkits and Digital Rights Management Gone Too Far,"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120602231838/http://blogs.technet.com/b/markrussinovich/archive/2005/10/31/sony-rootkits-and-digital-rights-management-gone-too-far.aspx |date=2012-06-02 }}, ''Mark's Blog,'' October 31, 2005. Retrieved November 22, 2006.</ref> Како шпионскиот програм, не само што е тешко да се открие и деинсталира, тоа било толку лошо напишано, па голем дел од активностите за да се отстрани би можеле да бидат оневозможени за сметачите да работат.<ref name="Texas AG lawsuit">Press release from the Texas Attorney General's office, November 21, 2005; [http://www.oag.state.tx.us/oagnews/release.php?id=1266 Attorney General Abbott Brings First Enforcement Action In Nation Against Sony BMG For Spyware Violations] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100725211827/http://www.oag.state.tx.us/oagnews/release.php?id=1266 |date=2010-07-25 }}. Retrieved November 28, 2006.</ref> и три одделни класни акции беа поднесени.<ref name="class-action suits">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/4424254.stm "Sony sued over copy-protected CDs; Sony BMG is facing three lawsuits over its controversial anti-piracy software"], ''BBC News,'' November 10, 2005. Retrieved November 22, 2006.</ref> === Лични односи === Шпионски програм се користи за прикриено следење на електронски активности на партнерите во интимните односи, генерално, да се откријат докази за неверство. Најмалку еден програмски пакет, бил специјално наменет на пазарот за оваа намена. Во зависност од локалните закони во врска со комунален или брачен имот, набљудување на онлајн активност на партнерот без нивна согласност може да се нелегални; и повеќе корисници на производот беа обвинети во Калифорнија во 2005 година под обвинение за прислушувањето и разни сметачки криминали.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.usdoj.gov/criminal/cybercrime/perezIndict.htm |title=Creator and Four Users of Loverspy Spyware Program Indicted (August 26, 2005) |publisher=Usdoj.gov |date= |accessdate=September 11, 2010}}</ref> === Колачиња на прелистувач === Програми за анти шпионски програм често известуваат за Веб рекламни [[HTTP Cookie]] и на мали текстуални податотеки што го следат прелистување, како шпионски програм. Додека тие не се секогаш инхерентно злопамтило, многу корисници се објект на трети страни со користење на простор на нивните лични сметачи за деловни цели и многу програми за анти шпионски програм нудат да ги отстранат.<ref>http://www.symantec.com/security_response/writeup.jsp?docid=2006-080217-3524-99</ref> == Правни прашања == === Кривично право === Неовластен пристап до сметач е противзаконски според закон за [[сметачки криминал]], со ''акт за сметачката измама и злоупотреба'' во САД, во Велика Британија со ''акти за злоупотреба на сметач'', и слични закони во други земји. Сопствениците на сметачи заразени со шпионски програм обично тврдат дека тие никогаш не ја овластиле инсталацијата. ''Prima facie'' читањата укажуваат на тоа дека донесувањето на шпионски програм ќе се смета како кривично дело. Спроведување на законот често ги води авторите на други малвер, особено вируси. Сепак, неколку програмери за шпионски програм се гонат, и многу работат отворено како строго легитимни бизниси, иако некои се соочени со тужби.<ref>"[http://blogs.zdnet.com/Spyware/?p=655 Lawsuit filed against 180solutions] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080622000428/http://blogs.zdnet.com/Spyware/?p=655 |date=2008-06-22 }}". ''zdnet.com'' September 13, 2005</ref><ref>Hu, Jim. "[https://web.archive.org/web/20060911015702/http://news.com.com/2110-1024_3-5287885.html 180solutions sues allies over adware]". ''news.com'' [[28 јули 2004]]</ref> Производители на шпионски програм тврдат спротивно на тврдењата на корисниците, корисниците всушност праќаат [[согласност]] за инсталациите. Шпионскиот програм што доаѓа во комплет со shareware апликации може да се опише во [[legalese]] текст на [[крајниот корисник договорот за лиценца]] (EULA). Многу корисници вообичаено ги игнорираат овие наводни договори, но шпионски компании како Claria велат дека тие покажуваат дека корисниците се согласиле. И покрај присутноста на давател и на "clickwrap" договори, според кои еден клик може да се земе како согласност за целиот текст, релативно малку [[caselaw]] е резултат на нивната употреба. Тоа е основа во повеќето [[право|правни]] јурисдикции дека clickwrap договор може да биде обврзувачки договор''во одредени околности.''<ref name="clickwrap legality">Coollawyer; 2001–2006; [http://www.coollawyer.com/webfront/internet_law_library/articles/law_library_user_agreement_article.php Privacy Policies, Terms and Conditions, Website Contracts, Website Agreements]; coollawyer.com. Retrieved November 28, 2006.</ref> Ова сепак не значи дека секоја таква спогодба е [[договор]], или дека секој мандат е извршен. == Помош и превенција == Како заканите за шпионски програми се влошени, голем број на техники се појавија да ги отстранат. Тие вклучуваат програми дизајнирани да го избришат или да го блокираат шпионски програм, како и различни кориснички практики со што се намалува можноста за добивање на шпионски програм на системот. Сепак, шпионски програм останува скап проблем. Кога голем број на парчиња од шпионските програми го инфицираат сметач на Windows, единствениот лек што може да вклучува поддршка на кориснички податоци, и целосно инсталирање на оперативниот систем. На пример, некои верзии на [[Vundo]] не може да бидат целосно отстранети од Symantec, Microsoft, PC Tools, и други затоа што го инфицираат Rootkit, Internet Explorer, и lsass.exe на Windows (локален безбедносен авторитет Подсистема услуга) Со случајно-именуван DLL (библиотека за динамична врска). === Програми за отстранување на шпионски програми === Многу програмери и некои комерцијални фирми имаат издадено производи посветени да го избришат или блокираат шпионскиот програм. [[Стив Гибсон (сметачки програмер)|Стив Гибсон]]-овиот ''OptOut'' е пионер во сè поголемата категорија. Програми како PC Tools '[[Spyware Doctor]], Lavasoft е''[[AD-aware SE]]''(бесплатно скенира за не-комерцијални корисници, мора да плати за други функции) и Патрик Kolla''[[Spybot - Search & Destroy]]''(сите одлики бесплатни за некомерцијална употреба) брзо стекнаа популарност како ефективни алатки да отстранат, а во некои случаи и да интервенираат кај шпионски програми. На 16 декември 2004 година, [[Microsoft]] се здоби со''[[GIANT АntiSpyware]]''програм,<ref>"http://www.microsoft.com/presspass/press/2004/dec04/12-16GIANTPR.mspx"</ref>''тоа ребрендирање како Windows AntiSpyware бета''и ослободување на тоа како бесплатен download за Оригинален Windows XP и Windows 2003 корисници. Во 2006 година, [[Microsoft]] преименуван во бета на програм за [[Windows Defender]] (бесплатно), и беше пуштен како бесплатен download во октомври 2006 година и е вклучена како стандард со Windows Vista, како и Windows 7. Големи анти-вирус фирми како што се [[Symantec]], [[PC Tools (компанијата)|PC Tools]], [[Ана]] и [[Sophos]] дојдоа подоцна во фокусот, додавајќи одлики на анти шпионскиот програм од нивните постоечки анти-вирус производи. Рано, анти-вирус фирмите изразија неподготвеност да додадат функции за анти-шпионскиот програм, повикувајќи се на тужбите поднесени од автори на шпионскиот програм од авторите на мрежни места и програми кои ги опишуваа нивните производи, како "шпионски". Сепак, последните верзии на овие големи фирми и бизнис анти-вирус производи вклучуваат и функции за анти-шпионскиот програм, иако се третираат поинаку од вируси. Symantec Anti-Virus, на пример, категоризира програми за шпионскиот програм како "продолжни закани" и сега нуди [[real-time заштита]] од нив (како што тоа го прави за вируси). Во јуни 2006 година, анти-вирус компанијата [[GRISOFT]], творец на [[AVG Anti-Virus]], го стекна анти-шпионскиот програм на фирмата Ewido мрежи, и ги преименува нивните Ewido анти-шпионскиот програм програми во AVG Anti-Spyware Professional Edition. AVG исто така го користи овој производ за да додадете интегрирано анти-шпионскиот програм решение за некои верзии на [[AVG Anti-Virus]] семејството на производи, и AVG Anti-Spyware бесплатна верзија за приватна и некомерцијална употреба. Ова покажува тренд, анти вирус компании да започнат посветено решение за шпионскиот програм и малициознниот програм. Zone Labs, творецот на [[Zone Alarm]] [[огнениот ѕид (сметачи)|ѕид]], исто така, објави програма за анти-шпионскиот програм. Со анти-шпионските програми може да се бориме со шпионскиот програм на два начина: # Тие може да обезбедат заштита во реално време од инсталацијата на шпионскиот програм на сметачот. Овој тип на заштита од шпионскиот програм работи на истиот начин како анти-вирус заштита со тоа што анти-шпионскиот програм ги скенира сите дојдовни мрежни податоци за шпионски програм и блокови за сите закани за кои станува збор во пречникот. # Анти-шпионските програми може да се користат исклучиво за откривање и отстранување на шпионски програм кој е веќе инсталиран на сметачот. Овој тип на заштита од шпионските програми е нормално многу полесен да се користи и е популарен. Со овој шпионски програм за заштита на програм на корисникот може да се обезбеди неделно, секој ден, или месечно скенирање на сметачот за да ги детектира и да ги отстрани сите шпионски програми кои се инсталираат на сметачот. Овој тип на анти-шпионските програми ја скенира содржината на регистарот на Windows, оперативниот систем на податотеки, и инсталираните програми на сметачот и ќе обезбеди список на сите најдени закани и му овозможува на корисникот да избере што да избрише и што да се зачува. Таквите програми имаат увид во содржината на регистарот на Windows, оперативниот систем на податотеки, и инсталираните програми, и да ги отстрануваат податотеките и записите кои се совпаѓаат со списокот на познати компоненти на шпионски програм. Заштита во реално време од шпионски програм работи идентично во реално време на анти-вирус заштита: програмот го скенира дискот со податотеки во времето на преземање, и ја блокира активноста на компоненти кога знае дека претставуваат шпионски програм. Во некои случаи, исто така, може да интервенира при обиди да се инсталира start-up предмет или да се измени поставување на прелистувачот. Затоа што многу шпионски и рекламни програми се инсталирани како резултат на пребарувачот кој го експлоатира корисникот по грешка, користејќи заштитен програм (од кои некои се антиспајвер, иако многу не се) во пребарувачите исто така може да бидат ефикасни за да помогнат да се ограничи штетата. Претходните верзии на програми за анти шпионски програм беа фокусирани главно на откривање и отстранување. Javacool [[SpywareBlaster]], еден од првите кои нудат заштита во реално време, ја блокираа инсталација на [[ActiveX]]-засновани и други шпионски програми. Како и повеќето антивирусни програми, многу алатки за анти шпионски/рекламни програми бараат честопати ажурирана база на податоци на закани. Како новите шпионски програми се пуштени во употреба, програмерите на анти шпионски програм ги откриваат и ги оценуваат. Како резултат на тоа, анти шпионскиот програм е ограничено корисен без редовни извори на новости. Некои продавачи обезбедиле ажурирање на сервисот, додека други обезбедиле надградби бесплатно. Новости може да се инсталираат автоматски на распоред или пред да направите скенирање, или може да се направи рачно. Не сите програми се потпираат на ажурирани дефиниции. Некои програми се потпираат делумно (на пример многу антиспајвер програми како што е Windows Defender, [[Spybot - Search & Destroy|Spybot]] е TeaTimer и Spysweeper) или целосно (програми кои потпаѓаат под класата на [[упад на системите за спречување|колковите]] како WinPatrol BillP е) на историски набљудувања. Тие се одредена конфигурација на параметрите (како што се одредени делови од регистарот на Windows или пребарувач) и пријавуваат каква било промена на корисникот, без пресуда или препорака. Додека тие не се потпираат на ажурирани дефиниции, кои можат да им овозможи на самото место понови шпионски програми, кои може да нудат насоки. Корисникот е оставен да утврди "Што направив дали промените се соодветни?" === Безбедносните практики === Првиот чекор за отстранување на шпионски програм е да се стави на сметачот "Заклучување". Ова може да се направи на различни начини, како на пример користење на анти-вирусен програм или едноставно исклучување на сметачот од семрежјето. Исклучување на семрежјето спречува контролори на шпионскиот програм да бидат во можност за далечинска контрола или пристап до сметачот. Вториот чекор на отстранување на шпионски програм е да се лоцира и отстрани, рачно или преку користење на веродостојни програми за анти-шпионски програм. За време и по заклучување, потенцијално опасните мрежни места треба да се избегнуваат. == Програми дистрибуирани со шпионски програми == <!-- LIST ONLY SOFTWARE NOTABLE ENOUGH TO HAVE ITS OWN ARTICLE, AND CITE SOURCES. --> * [[Bonzi Buddy]]<ref>"[http://sarc.com/avcenter/venc/data/adware.bonzi.html Symantec Security Response – Adware.Bonzi] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20061229103625/http://sarc.com/avcenter/venc/data/adware.bonzi.html |date=2006-12-29 }}". ''Symantec''. Retrieved July 27, 2005.</ref> * [[Dope Wars]]<ref>Edelman, Ben (2005). "[http://www.benedelman.org/spyware/installations/dopewars-claria/ Claria's Misleading Installation Methods – Dope Wars]". Retrieved July 27, 2005.</ref> * [[EDonkey2000]]<ref name="p2p" /> * [[Grokster]]<ref>Edelman, Ben (2004). "[http://www.benedelman.org/news/100904-1.html Grokster and Claria Take Licenses to New Lows, and Congress Lets Them Do It]". Retrieved July 27, 2005.</ref> * [[Kazaa]]<ref>Edelman, Ben (2004). "[http://www.benedelman.org/spyware/claria-license/ Claria License Agreement Is Fifty Six Pages Long]". Retrieved July 27, 2005.</ref> * [[Morpheus (computer program)|Morpheus]]<ref name="p2p">Edelman, Ben (2005). "[http://www.benedelman.org/spyware/p2p/ Comparison of Unwanted Software Installed by P2P Programs]". Retrieved July 27, 2005.</ref> * [[RadLight]]<ref>"[http://www.ca.com/us/securityadvisor/pest/pest.aspx?id=54732 eTrust Spyware Encyclopedia – Radlight 3 PRO]". ''Computer Associates''. Retrieved July 27, 2005.</ref> * [[WeatherBug]]<ref name="doxdb-weatherbug">"{{Наведена мрежна страница |url=http://www.doxdesk.com/parasite/WeatherBug.html |title=WeatherBug |work=Parasite information database |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050206011153/http://www.doxdesk.com/parasite/WeatherBug.html |archivedate=2005-02-06 |accessdate=September 4, 2008 |url-status=live }}</ref> * [[WildTangent]]<ref name="sunbelt-wild">{{Наведена мрежна страница |url=http://research.sunbeltsoftware.com/threatdisplay.aspx?name=AdWare.WildTangent&threatid=236165 |title=Adware.WildTangent |publisher=Sunbelt Malware Research Labs |date=June 12, 2008 |accessdate=September 4, 2008 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="sunbelt-winpipe">{{Наведена мрежна страница |url=http://research.sunbelt-software.com/threatdisplay.aspx?name=Winpipe&threatid=15154 |title=Winpipe |publisher=Sunbelt Malware Research Labs |date=June 12, 2008 |accessdate=September 4, 2008 |quote=It is possible that this spyware is distributed with the adware bundler WildTangent or from a threat included in that bundler. |archive-date=2008-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005183224/http://research.sunbelt-software.com/threatdisplay.aspx?name=Winpipe&threatid=15154 |url-status=dead }}</ref> ===Програми порано дистрибуирани со шпионски програми=== *[[AOL Instant Messenger]]<ref name="sunbelt-wild" /> (AOL Instant Messenger still packages Viewpoint Media Player, and WildTangent) *[[DivX]]<ref>"[http://www.pcpitstop.com/gator/Confused.asp How Did I Get Gator?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20031212203006/http://www.pcpitstop.com/gator/Confused.asp |date=2003-12-12 }}". ''PC Pitstop''. Retrieved July 27, 2005.</ref> *[[FlashGet]]<ref>"[http://www.ca.com/us/securityadvisor/pest/pest.aspx?id=453077947 eTrust Spyware Encyclopedia – FlashGet]". ''Computer Associates''. Retrieved July 27, 2005.</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://virusscan.jotti.org/nl/scanresult/c55dc7987f87f11ed55d34f09f55cdce9727399e |title=Jotti's malware scan of FlashGet 3 |publisher=Virusscan.jotti.org |date= |accessdate=September 11, 2010 |archive-date=23 март 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323064244/https://virusscan.jotti.org/nl/scanresult/c55dc7987f87f11ed55d34f09f55cdce9727399e |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.virustotal.com/nl/analisis/c36accc705a4eb96ab03cdaf12774f3958aad93980f78270f318e1b726172e33-1258741971 |title=VirusTotal scan of FlashGet 3. |accessdate=2012-01-15 |archive-date=2012-09-21 |archive-url=https://archive.today/20120921023842/https://www.virustotal.com/nl/analisis/c36accc705a4eb96ab03cdaf12774f3958aad93980f78270f318e1b726172e33-1258741971 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://virusscan.jotti.org/nl/scanresult/733dbb2f598c24c1c89466f4453c5e14da57b093 |title=Jotti's malware scan of FlashGet 1.96 |publisher=Virusscan.jotti.org |date= |accessdate=September 11, 2010 |archive-date=2011-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510092754/https://virusscan.jotti.org/nl/scanresult/733dbb2f598c24c1c89466f4453c5e14da57b093 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.virustotal.com/nl/analisis/b9a61c8950868756bab8bb565fc7ba196643b2a4e01fcf4111d722b9e31dd67e-1258743403 |title=VirusTotal scan of FlashGet 1.96. |accessdate=2012-01-15 |archive-date=2012-09-21 |archive-url=https://archive.today/20120921023843/https://www.virustotal.com/nl/analisis/b9a61c8950868756bab8bb565fc7ba196643b2a4e01fcf4111d722b9e31dd67e-1258743403 |url-status=dead }}</ref><ref>Some caution is required since FlashGet 3 EULA makes mention of Third Party Software, but does not name any third party producer of software. However, a scan with SpyBot Search & Destroy, performed on November 20, 2009 after installing FlashGet 3 did not show any malware on an already anti-spyware immunized system (by SpyBot and SpywareBlaster).</ref> *[[magicJack]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://gadgets.boingboing.net/2008/04/14/magicjacks-eula-says.html |title=Gadgets boingboing.net, '&#39;MagicJack's EULA says it will spy on you and force you into arbitration'&#39; |publisher=Gadgets.boingboing.net |date=April 14, 2008 |accessdate=September 11, 2010 |archive-date=2010-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100216021417/http://gadgets.boingboing.net/2008/04/14/magicjacks-eula-says.html |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи|2}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Шпионска програмска опрема| ]] [[Категорија:Штетни програми]] hlgd1odl7kietu9tshu02xpal0c2lmz 0 1010885 5588197 5067037 2026-07-06T18:29:00Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588197 wikitext text/x-wiki {{Incubator|code= chk}} {{Infobox language |name=Чучки јазик |states=[[Микронезија]] |region=[[Чук]] |speakers=48,200 |date=2000 |familycolor=Austronesian |fam2=[[малајско-полинезиски јазици|малајско-полинезиски]] |fam3=[[океански јазици|океански]] |fam4=[[микронезиски јазици|микронезиски]] |fam5=[[тручки јазици|тручки]] |nation=[[Микронезија]] |iso2=chk |iso3=chk }} '''Чучкиот''', или '''тручки''', е [[Микронезиски јазици|микронезиски јазик]] кој се зборува во на [[Каролинските Остриви]] и островот [[Чук]] во [[Микронезија]]. Јазикот го зборуваат околу 45.000 луѓе, како мајчин и како втор јазик.<ref>{{Ethnologue|chk}}</ref> == Особености == Чучкиот е [[австронезиски јазик]]. За разлика од останатите океански јазици, чучкиот јазик има [[геминација]], односно јазична појава каде на почетокот на зборовите има удвојување на согласките. Во такви случаи согласките се изговараат со подолга должина одошто обичната вредност.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Reflexes of initial gemination in Western Micronesian languages|work=PDF file|url=http://www.linguistics.ucla.edu/AFLA12/abstracts/AFLA_0430_B_1200.pdf|format=PDF|accessdate=8 September 2005|archive-date=2013-08-25|archive-url=https://www.webcitation.org/6J8wbBbBh?url=http://www.linguistics.ucla.edu/afla12/abstracts/AFLA_0430_B_1200.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Наводи== <references /> ==Поврзано== {{Портал|Јазик}} * [[Тручки јазици]] * [[Микронезиски јазици]] * [[Чукци]] ==Надворешни врски== *{{ethnologue|chk}} * [http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/language.php?id=349 Чучки зборови]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170406113850/http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/language.php?id=349 |date=2017-04-06 }} {{АВ-јазик-никулец}} [[Категорија:Микронезиски јазици]] 4weoa689ptibbdzy6rfo041a8xy1c2w 0 1026274 5588176 5300654 2026-07-06T17:14:38Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588176 wikitext text/x-wiki {{НБА тим | боја1 = white | боја2 = #C41E3A | име = Чикаго Булс | лого = Chicago Bulls logo.jpg | imagesize = 120px | конференција = [[Источна Конференција НБА|Источна Конференција]] | дивизија = [[Централна дивизија (НБА)|Централна дивизија]] | основан = 1966 | историја = '''Чикаго Булс''' <br /> (1966–''сегашност'') | арена = Јунајтед Центар | град = [[Чикаго]], [[Илиноис]] | бои = {{Color box|#C41E3A}} {{Color box|black}} {{Color box|white}} | сопственик = Џери Раинздорф | генерален менаџер = Марк Еверсли | тренер = Били Донован | Шампиони = '''6''' ([[1991]], [[1992]], [[1993]], [[1996]], [[1997]], [[1998]]) | конф титули = '''6''' ([[1991]], [[1992]], [[1993]], [[1996]], [[1997]], [[1998]]) | див титули = '''9''' ([[1991]], [[1992]], [[1993]], [[1996]], [[1997]], [[1998]], [[2011]], [[2012]]) | пен бро = '''4''' ([[Џери Слоан|4]], [[Боб Лав|10]], [[Мајкл Џордан|23]], [[Скоти Пипен|33]]) | мрежно_место = bulls | д_тело = D4001F | д_предлошка_т = _basket_in_white | д_шорц = D4001F | д_предлошка_ш = _blanksidesandhems | г_тело = D4001F | г_предлошка_т = _basket_with_white | г_шорц = D4001F | г_предлошка_ш = _whitesidesandhems }} '''Чикаго Булс''' се професионален кошаркарски тим со седиште во [[Чикаго]], [[Илиноис]], кои играат во [[Централна дивизија (НБА)|Централната Дивизија]] ([[Источна конференција (НБА)|Источна конференција]]) во Националната Кошаркарска Асоцијација ([[НБА]]). Тимот е основан 1966 година. Своите натпревари ги играат во United Centar. Тимот e познат по династијата од 1990-тите, која освои шест титули во последните осум години со два три-peats. Во сите шест титули беа предводени од [[Мајкл Џордан]], [[Скоти Пипен]], и тренерот [[Фил Џексон]]. Првите три титули во тимот беа вклучени и [[Бил Картрајт]], [[Хорас Грант]], [[Џон Паксон]] и Б-џеј Армстронг, додека другите три титули во тимот беа и [[Лук Лонгли]], [[Стив Кер]], [[Рон Харпер]], [[Тони Кукоч]] и [[Денис Родман]]. Биковите во текот на 1995-1996 сезона остварија рекордни 72 натпвревари и се единствениот тим во историјата на [[НБА]] кој победил 70+ натпревари во една сезона. Во текот на 1990-тите, Булси помогнаа да се прошири популарноста на [[НБА]] низ целиот свет. [[НБА]] финалето во 1998, последната титула на Булси беше најгледано [[НБА финале]] на сите времиња. Биковите никогаш не изгубиле [[НБА финале]] во сите нивни шест финални настапи. Со освоени 6 [[НБА]] титули, Булси се трети на списокот на тимови со најмногу титули зад [[Бостон Селтикс]] и [[Лос Анџелес Лејкерс]].<ref>[http://www.nba.com/history/toptenteams_index.html Top 10 Teams in NBA History], NBA.com, проверено на 10 мај 2008.</ref> ОД 2012 Чикаго Булс е третата највредна франшиза во [[НБА]] според [[Форбс]], која изнесува 600 милиони долари. Булси исто така заработиле 59.4 милиони долари во 2011 година што ги прави втора највредна франшиза во [[НБА]].<ref>{{наведени вести |url=http://www.forbes.com/nba-valuations/list/ |title=The Business of Basketball |accessdate=24 февруари 2013 |work=Forbes }}</ref> [[Мајкл Џордан]] и [[Дерик Роуз]] се единствените играчи на Булс кои ја имаат освоено титулата [[Најкорисен играч на НБА|највреден играч на НБА]] додека играле за Чикаго Булс. ==Историја за Франшизата== ==Основање на тимот== Чикаго булс се трета НБА франшиза од Чикаго, по Пакер-Зефирс ( Сегашните Вашингтон Визардс) и Стагс (1946-50). Основачот на Булс Дик Клејн беше единствениот сопственик кој играл професионално кошарка ( за Чикаго Американ Гиарс). Тој беше претседател и генерален менаџер на тимот во почетокот. Тимот започна да игра во НБА лигата во сезоната 1966-67 и ги постигна најдобрите резултати како нов тим во лигата во историјата на НБА. Предводени од поранешната НБА ѕвезда Џони ,,Ред’’ Керр и поранешниот НБА водач во асистенции Гај Роџерс и Боб Бузер во нападот, Булс се квалифукуваа за во плејофот, што ги одвои како единствениот тим во НБА што во првата сезона се квалификувал во Плејоф.1966-1974: Успесите во почетокот Во првите две сезони тимот поголемиот дел од домашните натпревари ги играше во арената ,,Меѓународниот амфитеатар’’ пред да играат на стадионот ,,Чикаго’’.Поддршката од навивачите беше на поразително ниво по четирите просечно одиграни сезони, од кој на еден натпревар од сезоната 1967-68 година официјаната посетеност била 891 присутен,а пак дури и одигрување на некои натпревари во Канзас Сити.Но откако Клејн се откажа од позицијата главен менаџер во 1969 година го покани Пет Вилијамс кој како бизнис менаџер на клубот ,,Севенти Сиксерс” со создавање промоции му помогна на тимот на Булс да премине како трет по посетеност на натпревари сезоната.Вилијамс го промени составот на играчи.Тој го донесе Чет Вокер за замена со Џим Вашингтон играч од неговиот поранешен клуб, и како избор на драфтот го одбра Норм Ван Лиер. Норм за жал таа сезона не заигра бидејќи беше продаден на тимот ,,Рочестер Ројалс’’, но шансата да заигра за Булс ја доби 1971 година.Вилијамс исто така ја создаде маскотата на Булс позната како Бикот Бени.Под водство на Вилијамс и Дик Мота како главен тренер Булс се квалификуваа на четири плејофа по ред и ја променија драстично посетеноста на натпреварите која достигнуваше до 10.000 присутни. Во 1972 година Булс постави рекорд од 57 победи и 25 изгубени натпревари.Во времето на седумдесеттите тимот на Булс беше составен од Џери Слоан, Боб Лав и Чет Вокер во нападот, плејмејкерот Норм Ван Лиер и центрите Клифорд Реј и Том Боервинкел. Тимот на Булс во 1975 стигна до конференциското финале на кое изгуби од тимот на Голден Стејт Вориорс. По четири добро изиграни сезони Вилијамс се врати во Филаделфија, а неговата позиција ја презеде Дик Мота.Истата сезона беше поразителна за Булсите со само 25 победи.По оваа сезона Мота беше отпуштен и заменет со Ед Баџер. ==1976-1984: Гилмор и Теус== Артис Гилмор беше избран на АБА драфтот во 1976 година.Тој беше предводник на тимот, негови соиграчи беа Реџи Теус, Давид Гринвуд и Орландо Вулриџ.Во 1979 година ја изгубија шансата да изберат први играч на драфтот, но сепак се задоволија со изборот на вториот играч со име Давид Гринвуд.Истиот година на драфтот тимот на Лос Анџелес Лејкерс го избраа Меџик Џонсон. По замената на Гилмор во тимот на Сан Антонио Спарс за центарот Дејв Корзин, Булс создадоа силен напад со присуството на Теус во нивните редови.Во наредниот период доаѓаат уште двајца играчи кои исто така имале голем придонес во нападот Квентин Дејли и Енис Ватли.Покрај се, тимот се соочуваше со лоши резултати и реши да направи промена со продажбата на Реџи Теус на тимот Канзас Сити Најтс во текот на сезоната 1983-84 година. 1984-1998: Ерата на Мајкл Џордан Летото 1984 година тимот на Булс ја измени својата иднина засекогаш со тоа што го доби третиот избор на играч на драфтот 1984&nbsp;г. по тимовите на Хјустон и Портланд кои ги добија првиот и вториот избор на играч.Тимот ,,Рокетс’’ го избраа Хаким Олаџувон, ,, Блејзерс’’ го избраа Сем Боуви, а пак тимот на Булс го избра Мајкл Џордан со позиција бек. Тимот со ново оформеното раководство на сопственикот Џери Рајнсдорф и генералниот менаџер Џери Краус одлучи да направи целосна реконструкција на тимот, со што Џордан беше во преден план. Џордан постави рекорди во франшизата уште во неговите дебитантски години, трет играч во лигата по погодени бодови и четврт во украдени топки.Тој уште во првата година се избори и ги одведе Булс на Плејофот таа сезона, но за жал изгубија во првото коло од тимот на ,,Милвоки Бакс’’.Тој за неговиот труд таа година беше почестен со две награди, место помеѓу вториот тим на најдобрите играчи во НБА (All-NBA Team-second team) и наградата за најдобар најмлад играч во лигата. Во наредната сезона тимот го купи играчот Џон Паксон кој играше на позицијата организатор на игра, и на денот на драфтот Булс направи договор со тимот Кливленд за крилниот центар Чарлс Окли. Овие играчи заедно со Џордан и центарот Дејв Корзин придонесоа многу за нападот на тимот во наредните две години. По повредата на стапалото на почетокот на сезоната 1985/86 година Џордан заврши втор по погодоци во тимот по соиграчот Вулриџ. Џордан се врати во Плејофот, Булс го заземаа осмото место и се соочија со тимот на ,,Бостон Селтикс’’ предводени од Лери Брд. Во тоа време Булс беа петти во најлош рекорд за влез во Плејофот од сите тимови на лигата. Иако Булс изгубија, Џордан забележа плејоф рекорд со постигнување на 62 бода во еден натпревар од плејофот (Овој рекорд сè уште не е соборен), поточно на вториот натпревар против Селтикс тоа коло.Играчот од Селтикс Лери Брд изјавил за тој натпревар дека Господ бил маскиран како Мајкл Џордан. Во сезоната 1986/87 година, Џордан го продолжи својот напад на книгите со рекорди во НБА, со просек од 37.1 бод по натпревар и првиот играч од тимот Булс кој бил избран помеѓу најдобрите играчи во лигата (All-NBA First Team).Булс ја завршија таа сезона со резултат од 40 добиени и 42 изгубени натпревари кој беше добар за квалификување во Плејофот. И покрај тоа тие беа поразени повторно од Селтикс во плејофот. На драфтот 1987 година Краус го одбра центарот Олден Полинис осми по оценки и крилниот центар Хорас Грант десетти по оценки.Додека сè уште траеше изборот на играчи, Полинис кој не беше заиграл за Булс беше продаден во тимот од Сиетл.Со ова тимот на Булс го доби правото на избор на Скоти Пипен со позиција крило. Со Паксон и Џордан во одбранбената зона, Бред Селерс и Окли во напаѓачките редови, Корзин како силен центар и младите играчи Пипен и Грант влегуваа во игра како измени , Булс таа сезона направи голема фама со 50 добиени натпревари и влез во полуфиналето од Плејофот во источната конференција, каде за жал беа поразени од тогашниот шампион на истокот ,,Детроит Пистонс’’ во пет натпревари. Како и да е, за своите напори Џордан беше повторно награден со најголемата и најпрестижната награда во НБА, наградата за највреден играч. Истата награда тој ќе ја добие уште четири пати во неговата кариера. Оваа сезона исто така и го забелжува соперништвото кое заполнало помеѓу Пистонс и Булс во 1988 година. Сезоната 1988/89&nbsp;г. исто така забележи големи промени како претходната во периодот пред почетокот на сезоната.Познатиот крилен центар Чарлс Окли, кој беше предводник во лигата по скокови во одбрана и напад сезоните 1987 и 1988 год, ноќта на драфтот 1988 година беше заменет во тимот на ,,Њујорк Никс’’ заедно со право на избор на играч на драфтот, кое Никс го употребија за Род Стрикленд. За возврат Булс го добија центарот Бил Картврајт и избор на играч од првото коло на драфтот, со кој го земаа центарот Вил Пердју во своите редови.Како дополнителна промена на тимот, Булс го купија и Крег Хоџес специјалистот за тројки од тимот на Феникс. Новата петорка која се состоеше од Паксон, Џордан, Пипен, Грант и Картврајт имаше време да се разигра.Без разлика на се тимот имаше помалце победи од претходната сезона, но сепак стигна до финалето на источната конференција од Плејофот беа повторно поразени во шест одиграни натпревари од шампионот Детроит Пистонс. Во сезоната 1989/90&nbsp;г. , Џордан беше најдобар стрелец во низа од четири сезона. Истата сезона Скоти Пипен му се приклучи во екипата на најдобрите играчи.Таа сезона имаше и голема промена во редовите на раководтсвото, каде што главниот тренер Даг Колинс беше заменет со асистентот Фил Џексон.На драфтот таа сезона Булс ги одбраа дебитантите Стејси Кинг со позиција центар и Б. Џ. Армстронг со позиција организатор на игра. Со овие играчи и почетната петорката од минатата сезона, Булс повторно стигнаа до конференциското финале каде што беше играна и дури седми натпревар, но сепак Булси немаа среќа и изгубија и на ова финале. Во сезоната 1990/91&nbsp;г. Булс влегоа силно со една цел.Тие повторно поставија рекорд од 61 победа, буквално се прошетаа низ плејофот и во конференциското финале го победија соперникот Детроит Пистонс.Во финалето Булс се сретнаа со Лос Анџелес Лејкерс, предводени од Меџик Џонсон.По пет одиграни натпревари Булс беа победници. ==1990-1993: Први три титули во низа== Наредната сезона, односно 1991/92&nbsp;г. Булс ја освоија повторно титулата.Оваа сезона тие повторно поставија нов рекорд од 67 победи во регуларниот дел од сезоната. Во финалето таа година играа со тимот ,,Портланд Треил Блејзерс’’ предводени од Клајд Дрекслер во регуларни шест одиграни натпревари Булс беа доминантни и ја освоија титулата повторно. Во наредната сезона 1992/93 година, Булс го направија она што ниеден тим по Селтикс во 60-те, трета титула по ред соочувајќи се со годинешниот највлијателен играч Чарлс Баркли од редовите на ,,Феникс Санс’’. Победата ја круниса Џон Паксон со што погоди тројка со само 3,9 секунди преостанати за игра во 6 натпревар, што заврши со резултат 99-98 и победа на Булс. ==1993-1995:Првото пензионирање на Џордан== Есента 1993 година Џордан ја шокираше кошаркарската заедница со изјавата за негово пензионирање, неколку месеци откако тој дознал за убиството на неговиот татко. Булс тогаш беа предводени од Скоти Пипен, кој себеси се постави меѓу најдобрите играчи во лигата со освојувањето на наградата за највреден играч на Ол Стар (All-star games) натпреварите 1994 година.Тој беше потпомогнат во играта од Хорас Грент и Б.Џ Армстронг кои таа сезона беа за првпат одбрани за Ол Стар (All-star games) натпреварите.Останатиот дел од екипата на Булс беше составен од Картврајт, Пердју, Пит Маерс со позиција бек и дебитантот од Хрватска Тони Кукоч. И покрај 55-те победи на Булс во сезоната 1993/94 година, тие изгубија од Никс во втората рунда од плејофот, по свирнувањето на контраверзен прекршок од страна на судијата Хју Холинс во петтиот натпревар меѓу Булс и Никс. Тимот на Никс евентуално таа сезона стигна до финалето, но за жал загуби од тимот ,,Хјустон Рокетс’’.Следната сезона, односно 1994/95 година Булс ја забележија со заминување од стадионот во Чикаго кој беше нивни дом цели 27 години, тие го преселија клубот во Јунајтед центарот (United Center). Во 1994 година Булс ги заврши договорите со Хорас Грент, Бил Картврајт и Скот Вилијамс, а пак Џон Паксон замина во пензија.Тие како замена ги земаа Рон Харпер со позиција бек за кој се зборуваше дека е класа на играч како Џордан и Џод Бушлер со позиција крило. Булс во тогашниот состав ги имаше Армстрон и Харпер во одбранбените позиции, Пипен и Кукоч во позициите за напад и Пердју како центар.Покрај оваа петорка тие како замени ги имаа Стив Кер кој имаше многу прецизен шут, а тимот го донесе во своите редови пред сезоната 1993/94 година, Маерс и центрите Лук Лонгли (кој беше купен од тимот ,,Минесота Тимбервулвс’’ 1994 година) и Бил Венингтон.И покрај добрата екипа тимот се соочуваше со кризен период сезоната, но на 17 Март 1995 година добија новост дека Мајкл Џордан ќе се врати од пензија.На само петтиот натпревар од неговото враќање, Мајкл погоди 55 бода против Никс и го обезбеди пласманот Булс во плејофот каде го вознемири тимот ,,Шарлот Хорнетс’’.По неколку победи во првиот дел од плејофот, тие се соочија против тогашниот шампион, тимот ,,Орландо Меџик’’ каде што играа Хорас Грен, Анферне Хардавеј и Шекил O’Нил.Булс за жал не успеаја да ги победат тој плејоф.Кога Џордан се врати од пензија тој на првите неколку натпревари го носеше дресот со број 45 ( број на дрес со којшто играл во дебитантските години во универзитетската лига и втората лига). Тој го одбрал бројот 45 поради тоа што неговиот постар брат Лери го носел тој број во средно школо, а пак Мајкл сакал да биде барем пола успешен од тоа што бил брат му. Затоа тој го избрал бројот 23 што доаѓа како пола од 45 ( односно 22.5). Мајкл овој дрес со број 45 го носел само неколку натпревари, бројот 23 го сменил кога го играле вториот натпревар против Орландо Меџик тој плејоф. Во наредната претсезона, Булс го завршија договорот со Армстронг, и Краус го продаде Вил Пердју на тимот ,,Сан Антонио Спурс’’, за агресивниот и контраверзен специјалист во скокови во напад и одбрана Денис Родман кој ги освоил титулите за скокови четири години во низа.Тој е познат и како поранешен член на тимот ,,Детроит Пистонс’’ често нарекуван ,,Лоши момчиња’’ кој бил главен непријател на Булс во касните 1980-ти години. ==1995-1998: Вторa низа на титули== Харпер, Џордан, Пипен, Родма и Лонгли како прва петорка и Кер, Кукоч, Венингтон, Бушлер и Ренди Браун како измени, Булс поставија една од најдобрите подобрувања во лигата во рок од една сезона и најдобриот рекорд во натпревари за една сезона, промена од добиени 47 и изгубени 35 натпревари на 72 добиени и 10 изгубени кој е сè уште најдобриот рекорд во НБА лигата. Џордан ја доби по осми пат наградата за погодени бодови, Родман за петти пат наградата за скокови, додека Кер ја заврши сезоната како втор во погодени тројки во лигата.Џордан таа сезона ја собра наградата за највреден играч трипати, за време на регуларната сезона, за време на Ол Стар натпреварите и во Финалето.Краус беше назначен за менаџер на годината, Џексон за тренер на годината и интернационалецот Кукоч беше прогласен за најдобар шести човек на годината. Пипен и Џордан таа година беа избрани во првиот тим на (All-NBA). Повторно Пипен и Џордан заедносо Родман беа избрани за одбранбениот прв тим на (All-NBA), со што Булс беа првиот тим во историјата со три играчи во одбранбениот прв тим на (All-NBA). Покрај тоа, во 1995/96 година тимот има забележано други рекорди, како што се 33 добиени и 8 изгубени натпревари на гостински терен во регуларна сезона, најдобар почеток на еден тим во НБА со 41 победа и 3 изгубени натпревари, најдолгиот период без пораз на домашен терен (44 натпревари, 7 од минатата сезона), најдобар почеток на сезона на домашен терен со 37 победи и без порази. Булс исто така поставија и рекорд на втор тим во историјата по одиграни натпревари на домашен терен со 39 победи и 2 изгубени натпревари, пред нив во овој рекорд биле тимот на Селтикс во сезоната 1985/86 година со резултат од 40 побери и 1 изгубена на домашен терен.Булс таа година триумфирале над Гери Пејтон и Шон Кемп кои биле дел од тимот на ,,Сиетл Суперсоникс’’, со што тимот ја добил четвртата титула. Тимот на Булс од сезоната 1995/96 година е познат како еден од најдобрите тимови во историјата на кошарката. Во сезоната 1996/97 година Булс за многу малце не ја одбележија втората сезона во низа со 70 победи во сезона.Тие загубија на последните два натпревари во регуларниот дел од сезоната и ја завршија сезоната со резултат од 69 победи и 13 порази.Тие ја повторија доминантноста на домашен терен со резултат од 39 победи и 2 порази во Јунајтед центарот.Таа сезона тимот ја освои повторно титулата, петта по ред ,играјќи во финалето против тимот ,,Јута Џез’’ кој ги имаше Џон Стоктон и Карл Мелоун во своите редови.Џордан таа година ја освои деветтата по ред титула во погодени бодови, а Родман ја освои титулата во скокови по шести пат.Тие заедно со Роберт Периш кој исто така беше член на Булс во тоа време беа почестени со место меѓу најдобрите 50 играчи во историјата на НБА, при што истата година и НБА лигата ја слави својата 50-та сезона. Сезоната 1997/98 година беше немирна сезона за НБА шампионот Булс. Како дел од проблемите беа многуте гласини за повторно заминување на Џордан, иднината на Фил Џексон како главен тренер беше исто во прашање, и односот помеѓу Џексон и генералниот менаџер на тимот Џери Краус кој создаваше вознемирување во тимот.Скоти Пипен очекуваше значително продолжување на договорот што самиот мислеше дека го заслужува, а пак не го добиваше од организацијата. Покрај сите проблеми и препреки, Булс имаа беспрекорна сезона со резултат во регуларниот дел од сезоната од 62 победи и 20 порази.Џордан повторно беше назначен за највреден играч во лигата по петти и последен пат, и Булс влегоа во плејофот како фаворит од источната конференција. Во првиот дел од плејофот Булс играа против ,, Њу Џерси Нетс’’, тимот предводен од Кендал Гил и Сем Касел.Булс ги победија Нетс во три натпревари во низа.Нареден предизвик за Булс во плејофот беа ,,Шарлот Хорнетс’’ тимот којшто им приреди малце поголем отпор, но сепак на крајот Булс победија.По Нетс и Хорнетс, Булс во конференциското финале се сретнаа со ,,Индијана Пејсерс’’, каде што се одиграа шест регуларни натпревари на кој Булс имаше победи на домашен терен, и беше одигран и седми решавачки натпревар каде што Булс ги победија Пејсерс со резултат од 88-83. Со ова Булс го освоија Источното конференциско финале по шести пат. Булс во финалето со тимот од минатата година, со Јута Џез кој беа предводени од Карл Мелоун познат како Поштарот и Џон Стоктон.Џез оваа година чувствуваа сигурност дека можат да ги победат Булс со победа на првиот одигран натпревар во Делта центарот во Јута.На вториот меѓусебен натпревар Булс победија на гостински терен со што го израмнија резултатот. Наредните два натпревари, односно третиот и четвртиот Булс ги одиграа на домашен терен каде ги добија и двата натпревари.Петтиот натпревар се одигра повторно во Делта центарот каде што Џез победија. Шестиот натпревар беше многу тежок подеднакво за двата тима, Џез преовладуваа на теренот за време на поголемиот дел од натпреварот, но затоа Булс го имаа искусниот Џордан во своите редови кој ги врати Булс во живот во последните мигови од натпреварот.Булс губеа со разлика од 3 бода на кој Џордан возврати со продорен двочекор каде што ја врати разликата на само еден бод.Во наредната акција Џордан ја украде топката од Карл Мелоун и го промени резултатот во полза на Булс 87-86. Со само 5.2 секунди преостанати за игра Џез пробаа да се вратат во игра со шут од тројка од странана Џон Стоктон кој промаши, со што Булс ја освоија осмата титула.По овие тешки натпревари во финалето, Џордан е прогласен за највреден играч во финалето за шести пат во неговата кариера.Тој на 13 Јануари 1999 година се пензионира по втор и последен пат. ==1999-2004: Шест тешки сезони== Летото 1998 година донесе изненадувачки крај на шампионската ера.Краус имаше чувство дека екипата е веќе стара и не може да победува.Тој одлучи дека како единствени опции на тимот се, да го обнови тимот или соочување на тимот со бавно опаѓање.Планот на Краус беше да ги продаде играчите кои се веќе возрасни и да донесе нови таленти со избор на драфтот, додека ја ослободи и зголеми касата на тимот, со што ќе се купат некои слободни надежни играчи.На оваа идеја Краус добил вето од сопственикот на тимот Џери Реинсдорф, но затоа по одреден период тој го заменува Скоти Пипен за Рој Роџерс и дополнително право на избор на играч на драфтот таа година.Краус одбил да го продолжи договорот со Денис Родман и ги заменил Лук Лонгли и Стив Кер за да добие право за избор на повеќе играчи на драфтот. Тој го вработил Тим Флојд како нов тренер, по заминувањето на Фил Џексон.По краток прекин на сезоната 1998/99 година тимот на Булс играл со првата петорка која била предводена од страна на Ренди Браун како организатор на игра, Рон Харпер во позиција на бек, новиот играч Брент Бери во позиција на крило, Тони Кукоч како крилен центар и Бил Венингтон како центар. Кукоч го преводел тимот во бодови, скокови и асистенции, но сепак тимот потфрлил и победил само на 13 натпревари од 50 одиграни.Таа сезона Булс доживелае рекорд во историјата на НБА за најмалку дадени бодови во еден натпревар, односно 49 бода во натпреварот против тимот ,,Мајами Хит’’ на 10 Април.Во наредната сезона тимот го добива крилниот центар Елтон Бренд на драфтот, но пак ги загуби Харпер, Венингтон и Бери од клупата на Булс во периодот пред почетокот на сезоната.Таа сезона Кукоч се соочи со повреда која го спречи да игра поголемиот дел од сезоната, со што тимот беше предводен од Бренд и Рон Артест. И покрај тоа, тимот ја заврши сезоната со катастрофален резултат од 17 победи и 65 порази. Овој тренд на опаѓање на тимот продолжува и во наредните сезони каде што се прават измени на тимот, но сепак со неуспех да се врати победничкиот дух на Булс. Како освежување на тимот во наредните сезони беа донесени Џамал Крафорд, Бред Милер, Рон Мерсер, Маркус Физер, Тајсон Чендлер. Во 2001 тимот прави драстична замена на Мерсер,Артест,Милер и Кевин Оли во редовите на Индијана Пејсерс, а за возврат ги доби ветеранот Џален Роуз,Трејвис Бест и Норман Ричардсон.Измена истата година имаше и во местото на главен тренер каде што беше избран Бил Картврајт (поранешен играч).Таа сезона заврши со слаб резултат.Во наредните две сезони тимот започнува да ги зголемува победите, не драстично, но сепак се гледал прогрес во екипата.Нови играчи во наредните две сезони биле дебитантот Кирк Хајнрих, враќањето на Скоти Пипен, Еди Кари и Антонио Дејвис. Во сезоната 2003/04 година главниот тренер Бил беше отпуштен и заменет со поранешниот тренер на Феникс, Скот Скилс.Играч кој се издвојувал во овој период на тимот бил дебитантот Кирк Хајнрих кој имал одлични резултати. ==2004-2007:Враќање во плејофот== За време на претсезоната 2005/06 Булс на драфтот ги одбраа играчите Луал Денг и Крис Духон, и потпиша договор со интернационалецот Андрес Ночиони, кој покажал одлични резултати во Аргентинската репрезентација. По лошиот старт на Булс со 9 порази, со подобрување во редот на одбраната и одлична игра од Гордон. Булс таа сезона завршија со резултат од 47 победи и 35 порази како трет тим во источната конференција, со што влегоа повторно во Плејофот по заминувањето на Џордан. Таа сезона Бен Гордон беше назначен за најдобар шести играч, награда која во редовите на Булс беше последен пат освоена од страна на Кукоч во 1996 година.Таа сезона тимот се квалификува во плејофот, каде што беа поразени во првиот дел од Мајами Хит. На НБА драфтот 2006 година, Булс го избраа Ламаркус Алдриџ кој веднаш беше заменет со тимот Портлант Треил Блејзерс за играчите Тајрус Томас и Виктор Крајапа со крилни позиции. Летото 2006 година Бен Валас потпиша договор со Булс вреден 60 милиони долари во траење од 4 години, со што Тајсон Чендлер беше продаден и се прогласи крајот на Краусовата ера во Булс.Сезоната 2006/07 Булс имаше одличен резултат од 49 победи и 33 порази. Како противник во плејофот го доби тимот на Мајами Хит повторно, но овој пат Булс беа победници. Тоа беше прва победа во плејофот по заминувањето на шампионската генерација.Како нареден противник во плејофот беше стариот соперник на Булси, Детроит Пистонс. Овие два тима се сретна повторно во плејофот по далечната 1991 година. Пистонс во натпреварите беа доминантни, со што тимот на Булс загуби. == Состав == {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" width="550px" align:text="center" |----- ! style="background-color:#C41E3A; color:white;" align="center"| Име ! style="background-color:#C41E3A; color:white;" align="center"| Години ! style="background-color:#C41E3A; color:white;" align="center"| Држава ! style="background-color:#C41E3A; color:white;" align="center"| Височина ! style="background-color:#C41E3A; color:white;" align="center"| Позиција |----- |Лонзо Бол || 24 ||{{САД}} || 1.98м || плејмејкер |----- |Тони Бредли || 24 ||{{САД}} || 2.08м || Центар/Крилен Центар |----- |Трој Браун Jr. || 22 || {{САД}}|| 1.98м || бек/крило |----- |Алекс Карусо || 27 ||{{САД}} || 1.96м || плејмејкер |----- |Тајлер Кук || 24 ||{{САД}} || 2.03м || Крилен Центар |----- |ДеМар ДеРоузен || 32 ||{{САД}} || 1.98м || бек/крило |----- |Ајо Досунму || 22 ||{{САД}} || 1.93м || бек/плејмејкер |----- |Џавонте Грин || 28 ||{{САД}} || 1.96м || бек/крило |----- |Малком Хил || 26 || {{САД}}|| 1.98м || крило |----- |Дерик Џонс || 25 ||{{САД}} || 1.98м || крило/Крилен Центар |----- |Зек ЛаВин || 26 ||{{САД}} || 1.96м || бек/крило |----- |Алфонзо Меккини || 29 || {{САД}}|| 2.01м || крило |----- |Марко Симоновиќ || 22 || {{МНЕ}}|| 2.11м || Крилен Центар/Центар |----- |Мет Томас || 27 ||{{САД}} || 1.91м || бек |----- |Никола Вучевиќ || 31 ||{{МНЕ}} || 2.08м || Центар |----- |Коби Вајт |22 |{{САД}} |1.93м |плејмејкер |- |Патрик Вилијамс |20 |{{САД}} |2.01м |крило/Крилен Центар |- | | | | | |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Chicago Bulls}} * {{NBATeam|Bulls}} * [http://www.nba.com/bulls/history/Chicago_Bulls_History-24393-42.html Историјат на Чикаго Булс] (nba.com) * [http://www.basketball-reference.com/teams/CHI/leaders_career.html Најдобрите играчи на Булси] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160303210145/http://www.basketball-reference.com/teams/CHI/leaders_career.html |date=2016-03-03 }} (basketball-reference.com) * [http://www.sportsecyclopedia.com/nba/chicago/bulls.html Sports E-Cyclopedia] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120513211133/http://www.sportsecyclopedia.com/nba/chicago/bulls.html |date=2012-05-13 }} {{НБА}} [[Категорија:Клубови во НБА]] [[Категорија:Чикаго Булс]] 9ady2cr1d1sy19zdr50fyoorvolis41 0 1044256 5588109 5586513 2026-07-06T14:25:06Z Jtasevski123 69538 доп 5588109 wikitext text/x-wiki __БЕЗСОДРЖИНА__ {{taxobox |name = Мала детелина |image = TrifoliumDubium-bloem-hr.jpg |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |unranked_ordo = [[Розиди]] |ordo = [[Бобовидни]] |familia = [[Бобови]] |subfamilia = [[Глушини]] |genus = [[Детелина]] |species = '''Мала детелина''' |binomial = ''Trifolium dubium'' |binomial_authority = [[Џон Сибторп|Sibth.]] |}} '''Тенкостеблената детелина''' ([[науч.]] ''Trifolium dubium,'' [[Синоним (таксономија)|синоним]]'': Trifolium minus'') — [[Едногодишно растение|едногодишен]] [[Вид (биологија)|вид]] од [[род]]от [[детелина]] во фамилијата [[бобови]] опишана од [[Џон Сибторп]]. По обичај, ова е главното растение што ја претставува традиционалната [[ирска]] [[детелина]] (''{{јаз|ga|Seamróg}}'').<ref>[http://www.irishcentral.com/saint_patricks_day/Shamrock-shortage-in-Ireland-sparks-St-Pats-fears--87631932.html Недостатокот на детелини во Ирска причинува загриженост за денот на Св. Патрик] - П. Купер на Irish Central {{en}}</ref> Растението е автохтоно во Европа, но се среќава и во други краишта како внесен вид. Веројатно е [[полиплоидија|алотетраплоидно]], произлезено од вкрстување на [[полска детелина|полската детелина]] (''Trifolium campestre'') со тенката детелина (''Trifolium micranthum'').<ref>Ansari, H. A., et al. (2008). Molecular and cytogenetic evidence for an allotetraploid origin of ''Trifolium dubium'' (Leguminosae). ''Chromosoma'' 117(2):159-67.</ref> == Опис == Растението е едногодишно, високо до 25 см. [[Стебло|Стеблото]] е исправено, разгрането и по површината покриено со ретки прилегнати влакна насочени нагоре. Стеблените листови имаат многу куси дршки, долги 2–5 мм. [[Лист|Листовите]] се обратно-срцевидни до обратнојајцевидни, долги 5–10 мм, голи, со плитко назабен врв. Средното ливче има подолга дршка од страничните. [[Прилисник|Прилисниците]] се долги околу 3 мм, јајцевидни, со проширена основа и заострен врв, а по работ се покриени со ретки долги влакна. [[Соцветие|Соцветијата]] се мали, топчести, а по прецветувањето стануваат полутопчести и се спуштаат надолу. Тие имаат пречник од 8–9 мм и содржат 6–12 [[Цвет|цветови]]. Дршките на соцветијата се подолги од соодветниот пазувен лист и по површината се покриени со прилегнати влакна. Цветовите се долги 3–3,5 мм, сулфурножолти, а по прецветувањето стануваат кафеавожолти. Цветните дршки се голи и покуси од трубестиот дел на чашката. Чашката е гола, долга околу 2 мм, со линејни запци. Нејзиниот трубест дел е долг околу 0,5–0,7 мм. Горните запци се долги колку трубестиот дел на чашката, а долните се двојно подолги. Барјачето е долго 3,5–4 мм и има речиси незабележливи надолжни бразди. Крилцата се малку покуси од барјачето, а лаѓичката е малку покуса од крилцата. [[Столпник|Столпчето]] е мало и благо искривено. [[Плод|Плодот]] е мешунка долга колку венчето или малку подолга од него.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1315-1316}}</ref> == Распространетост во Македонија == Тенкостеблената детелина расте по брдски пасишта и планински ливади до 1500 метри надморска висина. Растението се среќава само во селото [[Негрево]] и планината Буковиќ во [[Пехчево]] и во планинската огранка [[Мумџица]] на планинскиот масив [[Јакупица]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Trif dubium210ss.JPG Податотека:Trif dubium204ss.JPG Податотека:Trifolium dubium001.JPG Податотека:Trifolium_dubium.jpg </gallery> == Поврзано == *[[Бела детелина]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{рвр|Trifolium dubium}} * {{викивидови-ред|Trifolium dubium|Тенкостеблена детелина}} * {{EOL|703393}} * [http://zdravjeiubavina.com/variete/razno/sveti-patrik-leprikoni-detelina-i-zelena-boja/ Свети Петрик — леприкони, детелина и зелена боја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150318050417/http://zdravjeiubavina.com/variete/razno/sveti-patrik-leprikoni-detelina-i-zelena-boja/ |date=2015-03-18 }} во „Здравје и убавина“ {{mk}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRDU2 Тенкостеблена детелина] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121112155326/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRDU2 |date=2012-11-12 }} - профил на порталот на [[Министерство за земјоделство на САД|Министерството за земјоделство на САД]] {{en}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Детелина]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] c3ciqmvn9ll09epy5n9623mi6p977rb 5588111 5588109 2026-07-06T14:32:04Z Jtasevski123 69538 5588111 wikitext text/x-wiki __БЕЗСОДРЖИНА__ {{taxobox |name = Тенкостеблена детелина |image = TrifoliumDubium-bloem-hr.jpg |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |unranked_ordo = [[Розиди]] |ordo = [[Бобовидни]] |familia = [[Бобови]] |subfamilia = [[Глушини]] |genus = [[Детелина]] |species = '''Мала детелина''' |binomial = ''Trifolium dubium'' |binomial_authority = [[Џон Сибторп|Sibth.]] |}} '''Тенкостеблената детелина''' ([[науч.]] ''Trifolium dubium,'' [[Синоним (таксономија)|синоним]]'': Trifolium minus'') — [[Едногодишно растение|едногодишен]] [[Вид (биологија)|вид]] од [[род]]от [[детелина]] во фамилијата [[бобови]] опишана од [[Џон Сибторп]]. По обичај, ова е главното растение што ја претставува традиционалната [[ирска]] [[детелина]] (''{{јаз|ga|Seamróg}}'').<ref>[http://www.irishcentral.com/saint_patricks_day/Shamrock-shortage-in-Ireland-sparks-St-Pats-fears--87631932.html Недостатокот на детелини во Ирска причинува загриженост за денот на Св. Патрик] - П. Купер на Irish Central {{en}}</ref> Растението е автохтоно во Европа, но се среќава и во други краишта како внесен вид. Веројатно е [[полиплоидија|алотетраплоидно]], произлезено од вкрстување на [[полска детелина|полската детелина]] (''Trifolium campestre'') со тенката детелина (''Trifolium micranthum'').<ref>Ansari, H. A., et al. (2008). Molecular and cytogenetic evidence for an allotetraploid origin of ''Trifolium dubium'' (Leguminosae). ''Chromosoma'' 117(2):159-67.</ref> == Опис == Растението е едногодишно, високо до 25 см. [[Стебло|Стеблото]] е исправено, разгрането и по површината покриено со ретки прилегнати влакна насочени нагоре. Стеблените листови имаат многу куси дршки, долги 2–5 мм. [[Лист|Листовите]] се обратно-срцевидни до обратнојајцевидни, долги 5–10 мм, голи, со плитко назабен врв. Средното ливче има подолга дршка од страничните. [[Прилисник|Прилисниците]] се долги околу 3 мм, јајцевидни, со проширена основа и заострен врв, а по работ се покриени со ретки долги влакна. [[Соцветие|Соцветијата]] се мали, топчести, а по прецветувањето стануваат полутопчести и се спуштаат надолу. Тие имаат пречник од 8–9 мм и содржат 6–12 [[Цвет|цветови]]. Дршките на соцветијата се подолги од соодветниот пазувен лист и по површината се покриени со прилегнати влакна. Цветовите се долги 3–3,5 мм, сулфурножолти, а по прецветувањето стануваат кафеавожолти. Цветните дршки се голи и покуси од трубестиот дел на чашката. Чашката е гола, долга околу 2 мм, со линејни запци. Нејзиниот трубест дел е долг околу 0,5–0,7 мм. Горните запци се долги колку трубестиот дел на чашката, а долните се двојно подолги. Барјачето е долго 3,5–4 мм и има речиси незабележливи надолжни бразди. Крилцата се малку покуси од барјачето, а лаѓичката е малку покуса од крилцата. [[Столпник|Столпчето]] е мало и благо искривено. [[Плод|Плодот]] е мешунка долга колку венчето или малку подолга од него.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1315-1316}}</ref> == Распространетост во Македонија == Тенкостеблената детелина расте по брдски пасишта и планински ливади до 1500 метри надморска висина. Растението се среќава само во селото [[Негрево]] и планината Буковиќ во [[Пехчево]] и во планинската огранка [[Мумџица]] на планинскиот масив [[Јакупица]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Trif dubium210ss.JPG Податотека:Trif dubium204ss.JPG Податотека:Trifolium dubium001.JPG Податотека:Trifolium_dubium.jpg </gallery> == Поврзано == *[[Бела детелина]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{рвр|Trifolium dubium}} * {{викивидови-ред|Trifolium dubium|Тенкостеблена детелина}} * {{EOL|703393}} * [http://zdravjeiubavina.com/variete/razno/sveti-patrik-leprikoni-detelina-i-zelena-boja/ Свети Петрик — леприкони, детелина и зелена боја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150318050417/http://zdravjeiubavina.com/variete/razno/sveti-patrik-leprikoni-detelina-i-zelena-boja/ |date=2015-03-18 }} во „Здравје и убавина“ {{mk}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRDU2 Тенкостеблена детелина] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121112155326/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRDU2 |date=2012-11-12 }} - профил на порталот на [[Министерство за земјоделство на САД|Министерството за земјоделство на САД]] {{en}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Детелина]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 19jffhboeb5tvo8wfgrjkq8vcwq7r7w 5588112 5588111 2026-07-06T14:32:17Z Jtasevski123 69538 5588112 wikitext text/x-wiki __БЕЗСОДРЖИНА__ {{taxobox |name = Тенкостеблена детелина |image = TrifoliumDubium-bloem-hr.jpg |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |unranked_ordo = [[Розиди]] |ordo = [[Бобовидни]] |familia = [[Бобови]] |subfamilia = [[Глушини]] |genus = [[Детелина]] |species = '''Мала детелина''' |binomial = ''Trifolium dubium'' |binomial_authority = [[Џон Сибторп|Sibth.]] |}} '''Тенкостеблената детелина''' ([[науч.]] ''Trifolium dubium,'' [[Синоним (таксономија)|синоним]]'': Trifolium minus'') — [[Едногодишно растение|едногодишен]] [[Вид (биологија)|вид]] од [[род]]от [[детелина]] во фамилијата [[бобови]] опишана од [[Џон Сибторп]]. По обичај, ова е главното растение што ја претставува традиционалната [[ирска]] [[детелина]] (''{{јаз|ga|Seamróg}}'').<ref>[http://www.irishcentral.com/saint_patricks_day/Shamrock-shortage-in-Ireland-sparks-St-Pats-fears--87631932.html Недостатокот на детелини во Ирска причинува загриженост за денот на Св. Патрик] - П. Купер на Irish Central {{en}}</ref> Растението е автохтоно во Европа, но се среќава и во други краишта како внесен вид. Веројатно е [[полиплоидија|алотетраплоидно]], произлезено од вкрстување на [[полска детелина|полската детелина]] (''Trifolium campestre'') со тенката детелина (''Trifolium micranthum'').<ref>Ansari, H. A., et al. (2008). Molecular and cytogenetic evidence for an allotetraploid origin of ''Trifolium dubium'' (Leguminosae). ''Chromosoma'' 117(2):159-67.</ref> == Опис == Тенкостеблената детелина е едногодишно, високо до 25 см. [[Стебло|Стеблото]] е исправено, разгрането и по површината покриено со ретки прилегнати влакна насочени нагоре. Стеблените листови имаат многу куси дршки, долги 2–5 мм. [[Лист|Листовите]] се обратно-срцевидни до обратнојајцевидни, долги 5–10 мм, голи, со плитко назабен врв. Средното ливче има подолга дршка од страничните. [[Прилисник|Прилисниците]] се долги околу 3 мм, јајцевидни, со проширена основа и заострен врв, а по работ се покриени со ретки долги влакна. [[Соцветие|Соцветијата]] се мали, топчести, а по прецветувањето стануваат полутопчести и се спуштаат надолу. Тие имаат пречник од 8–9 мм и содржат 6–12 [[Цвет|цветови]]. Дршките на соцветијата се подолги од соодветниот пазувен лист и по површината се покриени со прилегнати влакна. Цветовите се долги 3–3,5 мм, сулфурножолти, а по прецветувањето стануваат кафеавожолти. Цветните дршки се голи и покуси од трубестиот дел на чашката. Чашката е гола, долга околу 2 мм, со линејни запци. Нејзиниот трубест дел е долг околу 0,5–0,7 мм. Горните запци се долги колку трубестиот дел на чашката, а долните се двојно подолги. Барјачето е долго 3,5–4 мм и има речиси незабележливи надолжни бразди. Крилцата се малку покуси од барјачето, а лаѓичката е малку покуса од крилцата. [[Столпник|Столпчето]] е мало и благо искривено. [[Плод|Плодот]] е мешунка долга колку венчето или малку подолга од него.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1315-1316}}</ref> == Распространетост во Македонија == Тенкостеблената детелина расте по брдски пасишта и планински ливади до 1500 метри надморска висина. Растението се среќава само во селото [[Негрево]] и планината Буковиќ во [[Пехчево]] и во планинската огранка [[Мумџица]] на планинскиот масив [[Јакупица]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Trif dubium210ss.JPG Податотека:Trif dubium204ss.JPG Податотека:Trifolium dubium001.JPG Податотека:Trifolium_dubium.jpg </gallery> == Поврзано == *[[Бела детелина]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{рвр|Trifolium dubium}} * {{викивидови-ред|Trifolium dubium|Тенкостеблена детелина}} * {{EOL|703393}} * [http://zdravjeiubavina.com/variete/razno/sveti-patrik-leprikoni-detelina-i-zelena-boja/ Свети Петрик — леприкони, детелина и зелена боја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150318050417/http://zdravjeiubavina.com/variete/razno/sveti-patrik-leprikoni-detelina-i-zelena-boja/ |date=2015-03-18 }} во „Здравје и убавина“ {{mk}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRDU2 Тенкостеблена детелина] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121112155326/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRDU2 |date=2012-11-12 }} - профил на порталот на [[Министерство за земјоделство на САД|Министерството за земјоделство на САД]] {{en}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Детелина]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ehqip2wiztde7xop0aixs40ykrotip3 0 1045609 5588090 5254680 2026-07-06T13:35:31Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Серии на Благој Андреев]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588090 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм | name = Јуначко колено | image = | image_size = | caption = | director = [[Благој Андреев]] | producer = | writer = [[Славко Димевски]] | narrator = | starring = [[Александар Ѓорчев]]<br>[[Душко Јовановиќ]]<br />[[Милица Стојанова]]<br />[[Ацо Јовановски]]<br />[[Данчо Чевревски]] <br />[[Вукан Диневски]] <br />[[Ненад Стојановски]]<br>[[Гоце Тодоровски]]<br />[[Ѓорѓи Тодоровски]]<br />[[Ѓорѓи Колозов]] <br />[[Крсте Јовановски]] <br />[[Шенка Колозова]] <br />[[Џемаил Максут]] <br />[[Гоце Влахов]] | music = | genre = | cinematography = | distributor = [[Вардар филм]] | released = 1984 | runtime = | country = {{СФРЈ}} | language = [[македонски]] | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = | amg_id = | imdb_id = }} '''Јуначко колено''' e македонски игран филм по сценарио на [[Славко Димевски]], а во режија на [[Благој Андреев]]. Премиерата била одржана во [[1984]] година. ==Улоги== {| class="wikitable sortable" |- ! Глумец ! Улога |- | [[Душко Јовановиќ]] | Никола Карев |- | [[Милица Стојанова]] | Марија Карева |- | [[Ацо Јовановски]] | Јанаки Карев |- | [[Ѓорѓи Колозов]] | Чакмак ефенди |- | [[Александар Ѓорчев]] | Ѓузбашијата |- | [[Џемаил Максут]] | Али Саит ефенди |- | [[Данчо Чевревски]] | Иџко |- | [[Гоце Тодоровски]] | Кирча |- | [[Ѓорѓи Тодоровски]] | / |- | [[Илија Милчин]] | Кајмакамот |- | [[Ненад Стојановски]] | Учителот |- | [[Горан Илиќ]] | / |- | [[Тодорче Николовски (глумец) |Тодор Николовски]] | |- | [[Благоја Стефановски]] | |- | [[Ацо Видиков]] | Ѓузбашијата |- | [[Васо Ангелов]] | / |- | [[Крсте Јовановски]] | / |- | [[Ацо Стефановски]] | / |- | [[Јосиф Јосифовски (глумец) |Јосиф Јосифовски]] | / |- | [[Методија Марковски]] | / |- | [[Димитар Гешоски]] | |- | [[Вукан Диневски]] | / |- | [[Трајче Иваноски]] | / |- | [[Благоја Ивчески]] | / |- | [[Љупчо Петрушевски]] | / |- | [[Илко Стефановски]] | / |- | [[Петар Стојковски-Бабец]] | / |- | [[Гоце Влахов]] | / |- | [[Шенка Колозова]] | / |- | [[Кирил Псалтиров]] | / |- | [[Блаже Алексоски]] | / |- | [[Стојна Костовска]] | / |- | [[Илија Струмениковски]] | / |- | [[Миодраг Шаурек]] | / |- |} == Надворешни врски== * [http://www.imdb.com/title/tt0424661/ Јуначко колено на www.imdb.com] {{филм-никулец}} [[Категорија:Македонски филмови за османлискиот период]] [[Категорија:Македонски телевизиски серии]] [[Категорија:Југословенски филмови]] [[Категорија:Филмови од 1984 година]] [[Категорија:Серии на Благој Андреев]] gc4v26xtnz6uhi5e5a984z2ie6m2358 0 1049325 5588304 5559791 2026-07-07T05:34:38Z Bjankuloski06 332 5588304 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Чадливка |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |image_caption = Обична чадливка (''Fumaria officinalis'') |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |ordo = [[Лутиковидни]] |familia = [[Афиони]] |genus = '''Чадливка''' |type_species = [[Обична чадливка]]<br />(''Fumaria officinalis'') |genus_authority = [[Карл Линеј|L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = во текстот. |}} '''Чадливката''' или '''димарка'''<ref>[http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Причинители] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} - Агробаза {{mk}}</ref><ref>[http://www.ipardpa.gov.mk/Root/mak/_docs/Programi/IPARD/Spisok%20na%20lekoviti%20aromaticni%20bilki%20i%20zacini.pdf Список на лековити /ароматични билки и зачини] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120610024518/http://ipardpa.gov.mk/Root/mak/_docs/Programi/IPARD/Spisok%20na%20lekoviti%20aromaticni%20bilki%20i%20zacini.pdf |date=2012-06-10 }} - ИПАРД {{mk}}</ref> ([[науч.]] ''Fumaria'') е билка од родот кој се состои од 50 [[вид (биологија)|вида]] на [[едногодишно растение|едногодишни]] [[цветни растенија]] од [[Европа]], [[Африка]] и [[Азија]] со најголема разновидност во подрачјето на [[Средоземје]]то. Растенијата се воведени и во други континенти: [[Северна Америка]], [[Јужна Америка]] и [[Австралија]].<ref>Lidén, Magnus. 1986. Synopsis of Fumarioideae (Papaveraceae) with a monograph of the tribe Fumarieae. Opera Botanica 88, Copenhagen, Denmark</ref> Индиската чадливка (''Fumaria indica'') го содржи [[алкалоид]]ите фујузифин и алфа-хидрастин.<ref>Pandey MB, Singh AK, Singh JP, Singh VP, Pandey VB .,"Fuyuziphine, a new alkaloid from Fumaria indica."'' Nat Prod Res.'' 2008 април 15;22(6):533-6</ref><ref>http://www.mycobiology.or.kr/Upload/files/MYCOBIOLOGY/35(3)%20157-158.pdf{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Се смета дека ова растение има потенцијал како лек против воспалувања и болки.<ref>Rao CV, Verma AR, Gupta PK, Vijayakumar M.,"Anti-inflammatory and anti-nociceptive activities of Fumaria indica whole plant extract in experimental animals." ''Acta Pharm.'' 2007 Dec;57(4):491-8</ref> == Како храна == Се смета дека чадливката игра важна улога во исхраната на [[грлица]]та. == Како плевел == Во [[Република Македонија]], обичната чадливка (''Fumaria officinalis'') важи за [[плевел]]. [http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Плевели: Чадливка (обична росница) - ''Fumaria officinalis'', Запис 113] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} {{mk}} ==Видови == Родот содржи околиу 50 вида, меѓу кои: *''[[Fumaria bastardii]]''<br /><small>висока ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria capreolata]]''<br /><small>бела ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria densiflora]]''<br /><small>густоцветна чадливка</small> *''[[Fumaria macrocarpa]]''</small> *''[[Fumaria martinii]]''<br /><small>Мартинова чадливка</small> *''[[Fumaria muralis]]''<br /><small>ѕидна чадливка</small> *''[[Fumaria occidentalis]]''<br /><small>западна чадливка</small> *''[[Fumaria officinalis]]''<br /><small>обична чадлвка, обична росница</small> *''[[Fumaria purpurea]]''<br /><small>виолетова ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria parviflora]]''<br /><small>тенколисна чадливка</small> *''[[Fumaria reuteri]]''<br /><small>малкуцветна чадливка</small> *''[[Fumaria schleicheri]]''</small> *''[[Fumaria vaillantii]]''<br /><small>земјочад</small> ==Галерија== <gallery> Податотека:Fumaria capreolata (flowers).jpg|''Fumaria muralis'' Податотека:Fumaria-muralis-flower.JPG|''Fumaria muralis'' Податотека:Fumaria_spec.JPG|''F muralis'' Податотека:Fumaria parviflora Sturm48.jpg|''Fumaria parviflora'' Податотека:Fumaria vaillanti Sturm47.jpg|''Fumaria vaillantii'' </gallery> == Надворешни врски == * [http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Чадливка (обична росница) (бр. 113)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} {{mk}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FUMAR Профили на растенија: род Чадливка (''Fumaria'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121106193853/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FUMAR |date=2012-11-06 }} - [[USDA]] {{en}} == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливкa]] [[Категорија:Афиони]] [[Категорија:Флора на Македонија]] gdutb467qn5bkgqylftwmhxgiyuksck 5588305 5588304 2026-07-07T05:34:54Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливки]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588305 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Чадливка |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |image_caption = Обична чадливка (''Fumaria officinalis'') |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |ordo = [[Лутиковидни]] |familia = [[Афиони]] |genus = '''Чадливка''' |type_species = [[Обична чадливка]]<br />(''Fumaria officinalis'') |genus_authority = [[Карл Линеј|L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = во текстот. |}} '''Чадливката''' или '''димарка'''<ref>[http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Причинители] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} - Агробаза {{mk}}</ref><ref>[http://www.ipardpa.gov.mk/Root/mak/_docs/Programi/IPARD/Spisok%20na%20lekoviti%20aromaticni%20bilki%20i%20zacini.pdf Список на лековити /ароматични билки и зачини] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120610024518/http://ipardpa.gov.mk/Root/mak/_docs/Programi/IPARD/Spisok%20na%20lekoviti%20aromaticni%20bilki%20i%20zacini.pdf |date=2012-06-10 }} - ИПАРД {{mk}}</ref> ([[науч.]] ''Fumaria'') е билка од родот кој се состои од 50 [[вид (биологија)|вида]] на [[едногодишно растение|едногодишни]] [[цветни растенија]] од [[Европа]], [[Африка]] и [[Азија]] со најголема разновидност во подрачјето на [[Средоземје]]то. Растенијата се воведени и во други континенти: [[Северна Америка]], [[Јужна Америка]] и [[Австралија]].<ref>Lidén, Magnus. 1986. Synopsis of Fumarioideae (Papaveraceae) with a monograph of the tribe Fumarieae. Opera Botanica 88, Copenhagen, Denmark</ref> Индиската чадливка (''Fumaria indica'') го содржи [[алкалоид]]ите фујузифин и алфа-хидрастин.<ref>Pandey MB, Singh AK, Singh JP, Singh VP, Pandey VB .,"Fuyuziphine, a new alkaloid from Fumaria indica."'' Nat Prod Res.'' 2008 април 15;22(6):533-6</ref><ref>http://www.mycobiology.or.kr/Upload/files/MYCOBIOLOGY/35(3)%20157-158.pdf{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Се смета дека ова растение има потенцијал како лек против воспалувања и болки.<ref>Rao CV, Verma AR, Gupta PK, Vijayakumar M.,"Anti-inflammatory and anti-nociceptive activities of Fumaria indica whole plant extract in experimental animals." ''Acta Pharm.'' 2007 Dec;57(4):491-8</ref> == Како храна == Се смета дека чадливката игра важна улога во исхраната на [[грлица]]та. == Како плевел == Во [[Република Македонија]], обичната чадливка (''Fumaria officinalis'') важи за [[плевел]]. [http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Плевели: Чадливка (обична росница) - ''Fumaria officinalis'', Запис 113] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} {{mk}} ==Видови == Родот содржи околиу 50 вида, меѓу кои: *''[[Fumaria bastardii]]''<br /><small>висока ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria capreolata]]''<br /><small>бела ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria densiflora]]''<br /><small>густоцветна чадливка</small> *''[[Fumaria macrocarpa]]''</small> *''[[Fumaria martinii]]''<br /><small>Мартинова чадливка</small> *''[[Fumaria muralis]]''<br /><small>ѕидна чадливка</small> *''[[Fumaria occidentalis]]''<br /><small>западна чадливка</small> *''[[Fumaria officinalis]]''<br /><small>обична чадлвка, обична росница</small> *''[[Fumaria purpurea]]''<br /><small>виолетова ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria parviflora]]''<br /><small>тенколисна чадливка</small> *''[[Fumaria reuteri]]''<br /><small>малкуцветна чадливка</small> *''[[Fumaria schleicheri]]''</small> *''[[Fumaria vaillantii]]''<br /><small>земјочад</small> ==Галерија== <gallery> Податотека:Fumaria capreolata (flowers).jpg|''Fumaria muralis'' Податотека:Fumaria-muralis-flower.JPG|''Fumaria muralis'' Податотека:Fumaria_spec.JPG|''F muralis'' Податотека:Fumaria parviflora Sturm48.jpg|''Fumaria parviflora'' Податотека:Fumaria vaillanti Sturm47.jpg|''Fumaria vaillantii'' </gallery> == Надворешни врски == * [http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Чадливка (обична росница) (бр. 113)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} {{mk}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FUMAR Профили на растенија: род Чадливка (''Fumaria'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121106193853/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FUMAR |date=2012-11-06 }} - [[USDA]] {{en}} == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливкa]] [[Категорија:Чадливки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] sa7wt8w1ice6vpsov47dr4xvm6361hs 5588306 5588305 2026-07-07T05:35:28Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Чадливкa]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588306 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Чадливка |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |image_caption = Обична чадливка (''Fumaria officinalis'') |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |ordo = [[Лутиковидни]] |familia = [[Афиони]] |genus = '''Чадливка''' |type_species = [[Обична чадливка]]<br />(''Fumaria officinalis'') |genus_authority = [[Карл Линеј|L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = во текстот. |}} '''Чадливката''' или '''димарка'''<ref>[http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Причинители] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} - Агробаза {{mk}}</ref><ref>[http://www.ipardpa.gov.mk/Root/mak/_docs/Programi/IPARD/Spisok%20na%20lekoviti%20aromaticni%20bilki%20i%20zacini.pdf Список на лековити /ароматични билки и зачини] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120610024518/http://ipardpa.gov.mk/Root/mak/_docs/Programi/IPARD/Spisok%20na%20lekoviti%20aromaticni%20bilki%20i%20zacini.pdf |date=2012-06-10 }} - ИПАРД {{mk}}</ref> ([[науч.]] ''Fumaria'') е билка од родот кој се состои од 50 [[вид (биологија)|вида]] на [[едногодишно растение|едногодишни]] [[цветни растенија]] од [[Европа]], [[Африка]] и [[Азија]] со најголема разновидност во подрачјето на [[Средоземје]]то. Растенијата се воведени и во други континенти: [[Северна Америка]], [[Јужна Америка]] и [[Австралија]].<ref>Lidén, Magnus. 1986. Synopsis of Fumarioideae (Papaveraceae) with a monograph of the tribe Fumarieae. Opera Botanica 88, Copenhagen, Denmark</ref> Индиската чадливка (''Fumaria indica'') го содржи [[алкалоид]]ите фујузифин и алфа-хидрастин.<ref>Pandey MB, Singh AK, Singh JP, Singh VP, Pandey VB .,"Fuyuziphine, a new alkaloid from Fumaria indica."'' Nat Prod Res.'' 2008 април 15;22(6):533-6</ref><ref>http://www.mycobiology.or.kr/Upload/files/MYCOBIOLOGY/35(3)%20157-158.pdf{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Се смета дека ова растение има потенцијал како лек против воспалувања и болки.<ref>Rao CV, Verma AR, Gupta PK, Vijayakumar M.,"Anti-inflammatory and anti-nociceptive activities of Fumaria indica whole plant extract in experimental animals." ''Acta Pharm.'' 2007 Dec;57(4):491-8</ref> == Како храна == Се смета дека чадливката игра важна улога во исхраната на [[грлица]]та. == Како плевел == Во [[Република Македонија]], обичната чадливка (''Fumaria officinalis'') важи за [[плевел]]. [http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Плевели: Чадливка (обична росница) - ''Fumaria officinalis'', Запис 113] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} {{mk}} ==Видови == Родот содржи околиу 50 вида, меѓу кои: *''[[Fumaria bastardii]]''<br /><small>висока ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria capreolata]]''<br /><small>бела ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria densiflora]]''<br /><small>густоцветна чадливка</small> *''[[Fumaria macrocarpa]]''</small> *''[[Fumaria martinii]]''<br /><small>Мартинова чадливка</small> *''[[Fumaria muralis]]''<br /><small>ѕидна чадливка</small> *''[[Fumaria occidentalis]]''<br /><small>западна чадливка</small> *''[[Fumaria officinalis]]''<br /><small>обична чадлвка, обична росница</small> *''[[Fumaria purpurea]]''<br /><small>виолетова ползечка чадливка</small> *''[[Fumaria parviflora]]''<br /><small>тенколисна чадливка</small> *''[[Fumaria reuteri]]''<br /><small>малкуцветна чадливка</small> *''[[Fumaria schleicheri]]''</small> *''[[Fumaria vaillantii]]''<br /><small>земјочад</small> ==Галерија== <gallery> Податотека:Fumaria capreolata (flowers).jpg|''Fumaria muralis'' Податотека:Fumaria-muralis-flower.JPG|''Fumaria muralis'' Податотека:Fumaria_spec.JPG|''F muralis'' Податотека:Fumaria parviflora Sturm48.jpg|''Fumaria parviflora'' Податотека:Fumaria vaillanti Sturm47.jpg|''Fumaria vaillantii'' </gallery> == Надворешни врски == * [http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp Чадливка (обична росница) (бр. 113)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111211033742/http://aba.ugd.edu.mk/priciniteli.asp |date=2011-12-11 }} {{mk}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FUMAR Профили на растенија: род Чадливка (''Fumaria'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121106193853/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FUMAR |date=2012-11-06 }} - [[USDA]] {{en}} == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливка| ]] [[Категорија:Чадливки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 4dea975fgtu21mxr97r0cx1n9zdpmfe 0 1049603 5588393 5270933 2026-07-07T08:11:44Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588393 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Змеј (соѕвездие)|Змеј]] |слика =NGC 6226 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 6202. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=16 ч 43 м 23,2 с |деклинација=+61° 59' 1"" |положбен агол=68 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S/P |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=11,7 |привидни димензии=0,8' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[9 јули]] [[1886]] |алтернативни ознаки=NGC 6226, UGC 10532, MCG 10-23-43, CGCG 299-22 }} '''NGC 6202''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Змеј (соѕвездие)|Змеј]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6202 се споменува и како NGC 6226, UGC 10532, MCG 10-23-43, CGCG 299-22. == Откривање == Објектот е откриен на [[9 јули]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 6202 е од видот S/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,7 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 6202 има привидни димензии од 0,8' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 16 ч 43 м 23,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +61° 59' 1"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 68°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 6202 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 58847. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 29; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4190. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1414. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (6001-6500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Змеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC6202 Прегледувач на длабокото небо — NGC 6202]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC6202 Поправени информации за NGC 6202] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%206202 NGC 6202] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%206202 NGC 6202] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Змеј (соѕвездие)]] [[sr:NGC 6202]] 7br1vbkpt1vpnnfi9yset76nh4b7dix 0 1051853 5588395 5268901 2026-07-07T08:14:46Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588395 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |слика =NGC 7470 DSS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7470. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 5 м 13,9 с |деклинација=-50° 6' 42"" |положбен агол=84 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=14 |привидни димензии=1,4' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[30 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 239-9, IRAS 23023-5023 }} '''NGC 7470''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7470 се споменува и како ESO 239-9, IRAS 23023-5023. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7470 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7470 има привидни димензии од 1,4' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 5 м 13,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -50° 6' 42"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 84°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7470 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70431. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 439; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8454. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, ""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7470 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7470]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7470 Поправени информации за NGC 7470] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207470 NGC 7470] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207470 NGC 7470] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] ehcapp251dr870vuv2jeq5oovjb5dfj 0 1051854 5588396 5563104 2026-07-07T08:15:19Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588396 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7471 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7471. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 3 м 53 с |деклинација=-22° 54' 24"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7471''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7471 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 3 м 53 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -22° 54' 24"". == Други поделби == Проучување на NGC 7471 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6971. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7471 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7471]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7471 Поправени информации за NGC 7471] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207471 NGC 7471] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207471 NGC 7471]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] n2k4p8j94563lhdnw46ml3ujkjt40je 0 1051855 5588400 5548523 2026-07-07T08:16:46Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588400 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7472 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7472. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 5 м 38,6 с |деклинација=+3° 3' 32" |положбен агол=41 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,6' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ото Вилхелм фон Струве]] |датум на откривање=[[7 декември]] [[1865]] |алтернативни ознаки=NGC 7482, MCG 0-58-29, CGCG 379-31, ARAK 574 }} '''NGC 7472''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7472 се споменува и како NGC 7482, MCG 0-58-29, CGCG 379-31, ARAK 574. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 декември]] [[1865]] година од страна на [[Ото Вилхелм фон Струве]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 15&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7472 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7472 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 5 м 38,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +3° 3' 32". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 41°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7472 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70446. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 579. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7472 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7472]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7472 Поправени информации за NGC 7472] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207472 NGC 7472] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207472 NGC 7472]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[sr:NGC 7472]] 3p0w3riemyp74zt46wz56fzm2un6tj4 0 1051858 5588402 5268916 2026-07-07T08:17:09Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588402 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC7475 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7475/1. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 4 м 10,1 с |деклинација=+20° 4' 45"" |положбен агол=54 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E2 |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,1' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[9 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 12337, MCG 3-58-27, CGCG 453-59 }} '''NGC 7475/1''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7475/1 се споменува и како UGC 12337, MCG 3-58-27, CGCG 453-59. == Откривање == Објектот е откриен на [[9 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7475/1 е од видот E2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7475/1 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 4 м 10,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +20° 4' 45"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 54°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7475/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70383. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 168; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1717. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7475/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7475/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7475/1 Поправени информации за NGC 7475/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207475/1 NGC 7475/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207475/1 NGC 7475/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 3yreg5c0ykrbcc8iq700xxaxzyfws2e 0 1051860 5588403 5268923 2026-07-07T08:17:48Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588403 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |слика =NGC 7476 DSS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7476. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 5 м 12 с |деклинација=-43° 5' 53"" |положбен агол=175 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBab |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,4' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 290-45, MCG -7-47-15, IRAS 23023-4322 }} '''NGC 7476''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7476 се споменува и како ESO 290-45, MCG -7-47-15, IRAS 23023-4322. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7476 е од видот SBab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7476 има привидни димензии од 1,4' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 5 м 12 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -43° 5' 53"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 175°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7476 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70427. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8011. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7476 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7476]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7476 Поправени информации за NGC 7476] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207476 NGC 7476] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207476 NGC 7476] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] kkleyeve4g9gubtzgfezfp3telm00ri 0 1051861 5588404 5268926 2026-07-07T08:18:12Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588404 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7477 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7477. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 4 м 40,7 с |деклинација=+3° 7' 6" |положбен агол=15 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,7 |привиден сјај Ч=16,5 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,3' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[9 септември]] [[1866]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7477''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[9 септември]] [[1866]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7477 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7477 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 4 м 40,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +3° 7' 6". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 15°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7477 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1245518. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 579. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7477 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7477]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7477 Поправени информации за NGC 7477] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207477 NGC 7477] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207477 NGC 7477] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 135c9wlsmjbwqkhv1lyd457e0rqm8do 0 1051866 5588407 5268943 2026-07-07T08:19:03Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588407 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC7481 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7481. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 5 м 51 с |деклинација=-19° 56' 24"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7481''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Ормонд Стоун]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7481 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 5 м 51 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -19° 56' 24"". == Други поделби == Проучување на NGC 7481 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6397. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1190. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7481 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7481]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7481 Поправени информации за NGC 7481] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207481 NGC 7481] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207481 NGC 7481] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] ew7hx52wpzpv9g93s3irslwjvsqppgx 0 1051869 5588409 5268952 2026-07-07T08:19:42Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588409 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика =NGC 7484 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7484. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 7 м 4,9 с |деклинација=-36° 16' 22"" |положбен агол=56 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E1 |привиден сјај В=11,8 |привиден сјај Ч=12,8 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,8' x 1,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[30 август]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 407-6, MCG -6-50-26 }} '''NGC 7484''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7484 се споменува и како ESO 407-6, MCG -6-50-26. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 август]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7484 е од видот E1.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7484 има привидни димензии од 1,8' х 1,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 7 м 4,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -36° 16' 22"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 56°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7484 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70505. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 385; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7512. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7484 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7484]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7484 Поправени информации за NGC 7484] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207484 NGC 7484] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207484 NGC 7484] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] pz5ezuwxukv2q7gq58lxtcgdzx8to0q 0 1051871 5588412 5268959 2026-07-07T08:20:34Z Тиверополник 1815 5588412 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC 7486 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7486. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 6 м 13,4 с |деклинација=+34° 6' 8"" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ралф Коупленд]] |датум на откривање=[[3 декември]] [[1877]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7486''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 декември]] [[1877]] година од страна на [[Ралф Коупленд]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7486 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 6 м 13,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +34° 6' 8"". == Други поделби == Проучување на NGC 7486 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 124; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2759. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 873. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7486 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7486]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7486 Поправени информации за NGC 7486] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207486 NGC 7486] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207486 NGC 7486] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Откритија на Ралф Коупленд]] 715k6s928s24aaxr86j6vsnousgijd7 0 1051877 5588415 5268980 2026-07-07T08:21:48Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588415 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7492 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7492. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 8 м 26,7 с |деклинација=-15° 36' 39"" |положбен агол= |вид на објект= [[збиено ѕвездено јато]] |морфолошки вид=XII |привиден сјај В=11,2 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=4,2' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[21 септември]] [[1786]] |алтернативни ознаки=GCL 125 }} '''NGC 7492''' — [[збиено ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7492 се споменува и како GCL 125. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 септември]] [[1786]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7492 е од видот XII.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,2 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7492 има само една позната привидна димензија, која изнесува 4,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 8 м 26,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -15° 36' 39"". == Други поделби == Проучување на NGC 7492 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 303; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6395. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1228. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7492 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7492]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7492 Поправени информации за NGC 7492] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207492 NGC 7492] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207492 NGC 7492] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 912cfryv744d5u2zanpr7gbvc1fr74s 0 1051878 5588416 5268982 2026-07-07T08:22:20Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588416 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7493 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7493. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 8 м 31,6 с |деклинација=+0° 54' 36" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гијом Бигурдан]] |датум на откривање=[[28 октомври]] [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7493''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 октомври]] [[1886]] година од страна на [[Гијом Бигурдан]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 12&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7493 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,9 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 8 м 31,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 54' 36". == Други поделби == Проучување на NGC 7493 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 576. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Skiff, Brian, private communication of February 27, 1988. (93,36) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7493 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7493]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7493 Поправени информации за NGC 7493] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207493 NGC 7493] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207493 NGC 7493] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 8jwcy36v9elr0zhgtxod5067shdj1bh 0 1051879 5588419 5268986 2026-07-07T08:22:49Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588419 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7494 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7494. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 8 м 58,4 с |деклинација=-24° 22' 9"" |положбен агол=81 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E1 |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,6 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=0,8' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[24 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=ESO 535-5, MCG -4-54-7 }} '''NGC 7494''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7494 се споменува и како ESO 535-5, MCG -4-54-7. == Откривање == Објектот е откриен на [[24 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7494 е од видот E1.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7494 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 8 м 58,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -24° 22' 9"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 81°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7494 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70568. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6972. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7494 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7494]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7494 Поправени информации за NGC 7494] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207494 NGC 7494] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207494 NGC 7494] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] cwq62k0wg76sna4hn4vwealp8jyi8ae 0 1051885 5588422 5269003 2026-07-07T08:25:52Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588422 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7498 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7498. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 9 м 56 с |деклинација=-24° 25' 28"" |положбен агол=177 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,2 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=0,9' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[24 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=ESO 535-6, MCG -4-54-8 }} '''NGC 7498''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7498 се споменува и како ESO 535-6, MCG -4-54-8. == Откривање == Објектот е откриен на [[24 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7498 е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7498 има привидни димензии од 0,9' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 9 м 56 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -24° 25' 28"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 177°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7498 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70590. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6972. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7498 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7498]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7498 Поправени информации за NGC 7498] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207498 NGC 7498] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207498 NGC 7498] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] p2n2nvfu5ah76ai9aww0mfleadk3790 0 1052098 5588423 5269019 2026-07-07T08:25:55Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588423 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7502 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7502. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 10 м 19,7 с |деклинација=-21° 44' 11"" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 604-**5 }} '''NGC 7502''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7502 се споменува и како ESO 604-**5. == Откривање == Објектот е откриен во [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7502 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 10 м 19,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -21° 44' 11"". == Други поделби == Проучување на NGC 7502 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6401. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7502 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7502]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7502 Поправени информации за NGC 7502] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207502 NGC 7502] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207502 NGC 7502] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] bo10p9ftzh3ycuxpeada8efzuekrpk9 0 1052100 5588424 5269025 2026-07-07T08:26:15Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588424 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC 7504 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7504. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 10 м 41,1 с |деклинација=+14° 23' 10"" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[2 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7504''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7504 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 13,1 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 10 м 41,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +14° 23' 10"". == Други поделби == Проучување на NGC 7504 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1167. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7504 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7504]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7504 Поправени информации за NGC 7504] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207504 NGC 7504] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207504 NGC 7504] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] qk7qwwdtpp3ios1s1sxiube349fl6iz 0 1052113 5588425 5269067 2026-07-07T08:27:06Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588425 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC7517 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7517. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 13 м 13,8 с |деклинација=-2° 6' 0"" |положбен агол=155 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E5 |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=0,6' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[5 октомври]] [[1863]] |алтернативни ознаки=MCG 0-59-8, CGCG 380-10, NPM1G -02.0506 }} '''NGC 7517''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7517 се споменува и како MCG 0-59-8, CGCG 380-10, NPM1G -02.0506. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 октомври]] [[1863]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7517 е од видот E5.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7517 има привидни димензии од 0,6' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 13 м 13,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -2° 6' 0"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 155°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7517 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70715. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5243. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7517 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7517]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7517 Поправени информации за NGC 7517] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207517 NGC 7517] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207517 NGC 7517] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 256kq6laeoqz1uzksu9277ofaju2edv 0 1052116 5588426 5269080 2026-07-07T08:27:13Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588426 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7520 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7520. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 12 м 53,1 с |деклинација=-23° 28' 8"" |положбен агол=66 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,3' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]] |датум на откривање= [[1877]] |алтернативни ознаки=IC 5290, ESO 535-8, MCG -4-54-14 }} '''NGC 7520''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7520 се споменува и како IC 5290, ESO 535-8, MCG -4-54-14. == Откривање == Објектот е откриен на [[1877]] година од страна на [[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7520 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7520 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 12 м 53,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -23° 28' 8"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 66°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7520 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70705. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6972. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7520 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7520]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7520 Поправени информации за NGC 7520] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207520 NGC 7520] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207520 NGC 7520] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] gxugsfp2i94wn9y4u10nua4c60qszez 0 1052118 5588427 5563110 2026-07-07T08:27:15Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588427 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7522 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7522. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 36,3 с |деклинација=-22° 53' 40"" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7522''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7522 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 36,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -22° 53' 40"". == Други поделби == Проучување на NGC 7522 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6973. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7522 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7522]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7522 Поправени информации за NGC 7522] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207522 NGC 7522] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207522 NGC 7522] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201024171744/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207522 |date=2020-10-24 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] r3qzegvaywd9hr3thw642q6xnjbrjas 0 1052122 5588428 5269098 2026-07-07T08:27:40Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588428 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC 7525.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7525. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 13 м 40,2 с |деклинација=+14° 1' 27" |положбен агол=10 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,4 |привиден сјај Ч=16,2 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,4' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[3 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MK 316, CGCG 431-19 }} '''NGC 7525/2''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7525/2 се споменува и како MK 316, CGCG 431-19. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7525/2 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7525/2 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 13 м 40,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +14° 1' 27". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 10°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7525/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70731. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1167. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7525/2 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7525/2]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7525/2 Поправени информации за NGC 7525/2] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207525/2 NGC 7525/2] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207525/2 NGC 7525/2] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] spmaov0v88i1g71meac2y41kdxyazth 0 1052123 5588429 5269101 2026-07-07T08:28:06Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588429 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7526 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7526. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 14 м 2,3 с |деклинација=-9° 13' 15" |положбен агол= |вид на објект= [[тројна ѕвезда]] |морфолошки вид=*3 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[28 ноември]] [[1785]] |алтернативни ознаки=in line }} '''NGC 7526''' — [[тројна ѕвезда]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7526 се споменува и како in line. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 ноември]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7526 е од видот *3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 2,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -9° 13' 15". == Други поделби == Проучување на NGC 7526 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 304; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5821. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1152. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7526 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7526]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7526 Поправени информации за NGC 7526] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207526 NGC 7526] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207526 NGC 7526] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 4ilgbagpipzyogfs672hle6nt4kb5op 0 1052137 5588430 5548592 2026-07-07T08:28:28Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588430 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC7551 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 6076-2 (во центарот, лево). Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 14 м 37,4 с |деклинација=+15° 57' 10"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=C |привиден сјај В=15,5 |привиден сјај Ч=16,5 |површински сјај=11,9 |привидни димензии=0,2' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[3 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7540/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7540/1 е од видот C.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,9 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7540/1 има привидни димензии од 0,2' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 37,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +15° 57' 10"". == Други поделби == Проучување на NGC 7540/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1712. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7540/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7540/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7540/1 Поправени информации за NGC 7540/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207540/1 NGC 7540/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207540/1 NGC 7540/1]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 25me64v8pajg1hg53f3skmhtembtno4 0 1052143 5588431 5548604 2026-07-07T08:29:50Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588431 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |слика =NGC 7545 DSS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7545. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 32,3 с |деклинација=-38° 32' 6"" |положбен агол=80 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=1,1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[4 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 347-4, MCG -7-47-26, AM 2312-384, IRAS 23127-3848 }} '''NGC 7545''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7545 се споменува и како ESO 347-4, MCG -7-47-26, AM 2312-384, IRAS 23127-3848. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7545 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7545 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 32,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -38° 32' 6"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 80°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7545 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70840. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 385; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8006. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7545 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7545]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7545 Поправени информации за NGC 7545] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207545 NGC 7545] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207545 NGC 7545]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] 4gmd3w2isotgvtepy99d0ntopzfwrw2 0 1052154 5588433 5548621 2026-07-07T08:30:59Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588433 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC 7555 SDDS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7555. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 30 с |деклинација=+12° 34' 0"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[11 септември]] [[1828]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7555''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 септември]] [[1828]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7555 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 30 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +12° 34' 0"". == Други поделби == Проучување на NGC 7555 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1167. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7555 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7555]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7555 Поправени информации за NGC 7555] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207555 NGC 7555] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207555 NGC 7555]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] l2bcddsj8j91seo7kha0hdaq67dytm6 0 1052160 5588434 5269215 2026-07-07T08:31:58Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588434 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC7559 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 6076-2 (во центарот, лево). Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 46,5 с |деклинација=+13° 17' 25"" |положбен агол=67 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[19 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=NGC 7559A, UGC 12463, MCG 2-59-14, CGCG 431-28 }} '''NGC 7559/1''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7559/1 се споменува и како NGC 7559A, UGC 12463, MCG 2-59-14, CGCG 431-28. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7559/1 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7559/1 има привидни димензии од 1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 46,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 17' 25"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 67°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7559/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70864. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1167. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7559/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7559/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7559/1 Поправени информации за NGC 7559/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207559/1 NGC 7559/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207559/1 NGC 7559/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] s5j6o7xdmnh48r5tcs5vui69sg49o4n 0 1052162 5588436 5269224 2026-07-07T08:32:35Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588436 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7560 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7560. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 53,8 с |деклинација=+4° 29' 45"" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Пер Магнус Херман Шулц]] |датум на откривање=[[5 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7560''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Пер Магнус Херман Шулц]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,6&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7560 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 53,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +4° 29' 45"". == Други поделби == Проучување на NGC 7560 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 580. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7560 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7560]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7560 Поправени информации за NGC 7560] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207560 NGC 7560] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207560 NGC 7560] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 60ojhj39klrp4ibtpuqbpboyvajm630 0 1052169 5588440 5269238 2026-07-07T08:34:29Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588440 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7564 Etoile SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7564. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' и податоци од астрономското истражување SDSS| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 16 м 1,1 с |деклинација=+7° 20' 54"" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гијом Бигурдан]] |датум на откривање=[[7 октомври]] [[1885]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7564''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 октомври]] [[1885]] година од страна на [[Гијом Бигурдан]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 12&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7564 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,3 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 16 м 1,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +7° 20' 54"". == Други поделби == Проучување на NGC 7564 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 583. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7564 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7564]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7564 Поправени информации за NGC 7564] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207564 NGC 7564] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207564 NGC 7564] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 2zuk5vlnm2ugx9j6ruvriy1ebs1ymh9 0 1052170 5588443 5269241 2026-07-07T08:35:33Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588443 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7565 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7565. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 16 м 19 с |деклинација=-0° 3' 30"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7565''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7565 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 16 м 19 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -0° 3' 30"". == Други поделби == Проучување на NGC 7565 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5243. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7565 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7565]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7565 Поправени информации за NGC 7565] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207565 NGC 7565] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207565 NGC 7565] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] efh8mzyivmx0ez6re6nqrkkqemff8bd 0 1052178 5588445 5269265 2026-07-07T08:36:01Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588445 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7573 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7573. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 16 м 26,3 с |деклинација=-22° 9' 14"" |положбен агол=42 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1,3' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 604-8, MCG -4-54-17, NPM1G -22.0395, AM 2313-222 }} '''NGC 7573''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7573 се споменува и како ESO 604-8, MCG -4-54-17, NPM1G -22.0395, AM 2313-222. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7573 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7573 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 16 м 26,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -22° 9' 14"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 42°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7573 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70893. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6401. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7573 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7573]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7573 Поправени информации за NGC 7573] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207573 NGC 7573] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207573 NGC 7573] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 5lwwe54rw93me9xmrvq77ra4282zgs6 0 1052180 5588447 5269272 2026-07-07T08:36:56Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588447 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7575 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7575. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 17 м 20,9 с |деклинација=+5° 39' 41"" |положбен агол=105 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14,2 |привиден сјај Ч=15,1 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=0,5' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[29 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MCG 1-59-28, CGCG 406-44, IRAS 23148+0523, KUG 2314+053A, KCPG 579A }} '''NGC 7575''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7575 се споменува и како MCG 1-59-28, CGCG 406-44, IRAS 23148+0523, KUG 2314+053A, KCPG 579A. == Откривање == Објектот е откриен на [[29 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7575 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7575 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 17 м 20,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +5° 39' 41"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 105°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7575 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70946. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 583. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7575 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7575]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7575 Поправени информации за NGC 7575] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207575 NGC 7575] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207575 NGC 7575] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 6zjec05e9qcjdunlh2k06lu6qjpin2s 0 1052203 5588449 5269346 2026-07-07T08:38:40Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588449 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =NGC 7597 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7597. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 18 м 30,3 с |деклинација=+18° 41' 18"" |положбен агол= |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[23 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=NGC 7571, MCG 3-59-32, CGCG 454-32 }} '''NGC 7597''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7597 се споменува и како NGC 7571, MCG 3-59-32, CGCG 454-32. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7597 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7597 има привидни димензии од 1' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 18 м 30,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +18° 41' 18"". == Други поделби == Проучување на NGC 7597 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71006. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1716. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7597 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7597]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7597 Поправени информации за NGC 7597] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207597 NGC 7597] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207597 NGC 7597] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 0zugcw6ugu3f10rcb7i3or9b8fopaq6 0 1052219 5588450 5581791 2026-07-07T08:39:25Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588450 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC7613 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7613. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 51 с |деклинација=+0° 11' 54"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7613''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7613 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 51 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 11' 54"". == Други поделби == Проучување на NGC 7613 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 577. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7613 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7613]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7613 Поправени информации за NGC 7613] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207613 NGC 7613] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207613 NGC 7613] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220102043009/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207613 |date=2022-01-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 5cicg1sbecfgd79otxlhuog4swmund0 0 1052220 5588451 5563126 2026-07-07T08:40:02Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588451 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7614 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7614. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 52,6 с |деклинација=+0° 10' 56"" |положбен агол= |вид на објект= [[систем од четири ѕвезди]] |морфолошки вид=*4 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7614''' — [[систем од четири ѕвезди]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7614 е од видот *4.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 52,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 10' 56"". == Други поделби == Проучување на NGC 7614 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 577. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7614 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7614]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7614 Поправени информации за NGC 7614] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207614 NGC 7614] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207614 NGC 7614] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240820081100/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207614 |date=2024-08-20 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Четвороѕвезди]] fmm5sq76290nxf7ak1kvs8urkr28v8q 0 1052224 5588452 5581794 2026-07-07T08:40:37Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588452 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |слика =NGC 7618 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7618. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 47,3 с |деклинација=+42° 51' 10"" |положбен агол=5 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E2 |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1,2' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[8 октомври]] [[1879]] |алтернативни ознаки=UGC 12516, MCG 7-47-13, CGCG 532-14 }} '''NGC 7618''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7618 се споменува и како UGC 12516, MCG 7-47-13, CGCG 532-14. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 октомври]] [[1879]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7618 е од видот E2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7618 има привидни димензии од 1,2' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 47,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +42° 51' 10"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 5°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7618 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71090. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 88; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3225. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 876. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7618 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7618]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7618 Поправени информации за NGC 7618] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207618 NGC 7618] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207618 NGC 7618] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240720104427/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207618 |date=2024-07-20 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] 340v59u7dkzxz2oj9lho68khe3ir8nh 0 1052238 5588455 5563135 2026-07-07T08:41:27Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588455 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |слика =NGC 7632 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7632. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 22 м 0,9 с |деклинација=-42° 28' 49"" |положбен агол=92 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,1 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=2,4' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=IC 5313, ESO 291-21, MCG -7-47-35, AM 2319-424, IRAS 23192-4245 }} '''NGC 7632''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7632 се споменува и како IC 5313, ESO 291-21, MCG -7-47-35, AM 2319-424, IRAS 23192-4245. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7632 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7632 има привидни димензии од 2,4' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 0,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -42° 28' 49"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 92°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7632 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71213. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8016. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7632 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7632]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7632 Поправени информации за NGC 7632] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207632 NGC 7632] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207632 NGC 7632] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211214022525/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207632 |date=2021-12-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] elr8rvwc6v2ms27rkb5pslog62a6757 0 1052239 5588457 5269473 2026-07-07T08:42:08Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588457 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |слика =NGC 7633 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7633. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 23 м 3,1 с |деклинација=-67° 39' 13"" |положбен агол=142 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=12,4 |привиден сјај Ч=13,3 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=2,3' x 2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[2 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 77-15 }} '''NGC 7633''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7633 се споменува и како ESO 77-15. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7633 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7633 има привидни димензии од 2,3' х 2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 23 м 3,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -67° 39' 13"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 142°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7633 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71274. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 459; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9338. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, ""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7633 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7633]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7633 Поправени информации за NGC 7633] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207633 NGC 7633] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207633 NGC 7633] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] il15lwj553bypetppgt1mmhaa5vd2iu 0 1052242 5588459 5269479 2026-07-07T08:45:08Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588459 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика =NGC 7636 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7636. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 22 м 33,1 с |деклинација=-29° 16' 51"" |положбен агол=30 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[28 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 470-2, MCG -5-55-5 }} '''NGC 7636''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7636 се споменува и како ESO 470-2, MCG -5-55-5. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7636 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7636 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 33,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -29° 16' 51"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 30°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7636 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71245. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 385; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6979. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 16. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7636 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7636]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7636 Поправени информации за NGC 7636] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207636 NGC 7636] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207636 NGC 7636] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] 9g2pnu907a6k1bhpxuj8awnhyyhskli 0 1052243 5588460 5581804 2026-07-07T08:45:16Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588460 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Октант (соѕвездие)|Октант]] |слика =NGC 7637 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7637. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 28,3 с |деклинација=-81° 54' 40"" |положбен агол=36 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=2,1' x 1,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[17 октомври]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 12-1, AM 2322-821, IRAS 23226-8211 }} '''NGC 7637''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Октант (соѕвездие)|Октант]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7637 се споменува и како ESO 12-1, AM 2322-821, IRAS 23226-8211. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 октомври]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7637 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7637 има привидни димензии од 2,1' х 1,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 28,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -81° 54' 40"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 36°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7637 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71440. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 460; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9489. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Октант (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, ""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7637 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7637]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7637 Поправени информации за NGC 7637] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207637 NGC 7637] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207637 NGC 7637] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210702163413/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207637 |date=2021-07-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Октант (соѕвездие)]] tucfbxzbcv9pdvr7zrhwlgv4xsmksj8 0 1052251 5588461 5269509 2026-07-07T08:45:28Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588461 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика =NGC 7645 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7645. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 23 м 47,4 с |деклинација=-29° 23' 17"" |положбен агол=165 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,5' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[27 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 470-3, MCG -5-55-7 }} '''NGC 7645''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7645 се споменува и како ESO 470-3, MCG -5-55-7. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7645 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7645 има привидни димензии од 1,5' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 23 м 47,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -29° 23' 17"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 165°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7645 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71314. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 385; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6979. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 16. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7645 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7645]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7645 Поправени информации за NGC 7645] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207645 NGC 7645] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207645 NGC 7645] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] ejhp9gw82982w1632dvxeo308p423ny 0 1052252 5588462 5269512 2026-07-07T08:45:53Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588462 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7646 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7646. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 24 м 6,9 с |деклинација=-11° 51' 37"" |положбен агол=135 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=IC 5318, MCG -2-59-15, IRAS 23215-1208 }} '''NGC 7646''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7646 се споменува и како IC 5318, MCG -2-59-15, IRAS 23215-1208. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7646 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7646 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 24 м 6,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -11° 51' 37"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 135°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7646 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71338. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 304; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5825. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1152. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7646 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7646]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7646 Поправени информации за NGC 7646] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207646 NGC 7646] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207646 NGC 7646] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 2hme0jmmbim53pr3wa1n6zt6tdsssuc 0 1052262 5588464 5269542 2026-07-07T08:45:57Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588464 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |слика =NGC 7655 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7655. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 45,9 с |деклинација=-68° 1' 39" |положбен агол=75 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=0,8' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[24 јули]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 77-18, AM 2325-680 }} '''NGC 7655''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7655 се споменува и како ESO 77-18, AM 2325-680. == Откривање == Објектот е откриен на [[24 јули]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7655 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7655 има привидни димензии од 0,8' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 45,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -68° 1' 39". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7655 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71452. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9338. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Archinal, Brent A. Version 4.0 of an unpublished list of errata to the RNGC, dated March 19, 1987. (110,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7655 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7655]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7655 Поправени информации за NGC 7655] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207655 NGC 7655] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207655 NGC 7655] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] csky9tqgp2frcqasdk3gb2ranxg441v 0 1052263 5588465 5269545 2026-07-07T08:45:59Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588465 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7656 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7656. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 24 м 31,5 с |деклинација=-19° 3' 33"" |положбен агол=50 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,2' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Френсис Ливенворт]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 605-5, MCG -3-59-8, VV 669, NPM1G -19.0676 }} '''NGC 7656''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7656 се споменува и како ESO 605-5, MCG -3-59-8, VV 669, NPM1G -19.0676. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Френсис Ливенворт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7656 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7656 има привидни димензии од 1,2' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 24 м 31,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -19° 3' 33"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 50°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7656 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71357. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 439; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6399. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1228. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7656 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7656]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7656 Поправени информации за NGC 7656] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207656 NGC 7656] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207656 NGC 7656] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] pp3rv4sqxrdbk9z2f3g49ydpavkofm1 0 1052265 5588466 5563142 2026-07-07T08:46:10Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588466 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |слика =NGC 7658 DSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7658/1. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 24,9 с |деклинација=-39° 13' 37"" |положбен агол=128 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=12,2 |привидни димензии=0,8' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[4 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=NGC 7658B, ESO 347-16, MCG -7-48-3, AM 2323-392 }} '''NGC 7658/1''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7658/1 се споменува и како NGC 7658B, ESO 347-16, MCG -7-48-3, AM 2323-392. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7658/1 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,2 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7658/1 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 24,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -39° 13' 37"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 128°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7658/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71432. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8013. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7658/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7658/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7658/1 Поправени информации за NGC 7658/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207658/1 NGC 7658/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207658/1 NGC 7658/1] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250416222617/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207658%2F1 |date=2025-04-16 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] m9juk8h01argfjcc92tkv2r112ddhkn 0 1052271 5588470 5563144 2026-07-07T08:47:07Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588470 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7663 Aladin PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7663. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 40 с |деклинација=-4° 45' 12"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7663''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7663 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 40 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -4° 45' 12"". == Други поделби == Проучување на NGC 7663 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5247. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 306. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7663 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7663]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7663 Поправени информации за NGC 7663] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207663 NGC 7663] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207663 NGC 7663] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201001135609/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207663 |date=2020-10-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] oa5yhejzj51qasfb6uqy766ixkqf7h2 0 1052274 5588471 5269581 2026-07-07T08:47:50Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588471 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7666 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7666. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 27 м 24 с |деклинација=-4° 11' 0"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7666''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7666 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 27 м 24 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -4° 11' 0"". == Други поделби == Проучување на NGC 7666 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5247. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 306. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7666 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7666]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7666 Поправени информации за NGC 7666] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207666 NGC 7666] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207666 NGC 7666] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 4cd1ntjikemmkuq3oi0kukds384aq7b 0 1052276 5588477 5269587 2026-07-07T08:54:11Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588477 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7668 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7668. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 41,7 с |деклинација=-0° 11' 29"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7668''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7668 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 41,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -0° 11' 29"". == Други поделби == Проучување на NGC 7668 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5244. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7668 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7668]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7668 Поправени информации за NGC 7668] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207668 NGC 7668] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207668 NGC 7668] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] fdfmh10vnd3a1uduhzn2tehm9nhqbpz 0 1052309 5588478 5548688 2026-07-07T08:54:36Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588478 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =NGC 7699 SDSS2.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7699. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 34 м 27 с |деклинација=-2° 54' 0"" |положбен агол=109 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=15 |привиден сјај Ч=15,9 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,6' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[18 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7699''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7699 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7699 има привидни димензии од 0,6' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 34 м 27 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -2° 54' 0"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 109°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7699 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71782. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5254. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1147. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7699 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7699]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7699 Поправени информации за NGC 7699] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207699 NGC 7699] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207699 NGC 7699]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 394f8a2lo9m2phmut88ttcj43xcka8f 0 1052312 5588479 5269709 2026-07-07T08:55:26Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588479 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Феникс (соѕвездие)|Феникс]] |слика =NGC 7702 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7702. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 35 м 28,8 с |деклинација=-56° 0' 43"" |положбен агол=117 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=2,1' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[28 октомври]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 192-9 }} '''NGC 7702''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Феникс (соѕвездие)|Феникс]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7702 се споменува и како ESO 192-9. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 октомври]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7702 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7702 има привидни димензии од 2,1' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 35 м 28,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -56° 0' 43"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 117°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7702 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71829. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 416; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8835. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Феникс (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7702 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7702]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7702 Поправени информации за NGC 7702] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207702 NGC 7702] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207702 NGC 7702] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Феникс (соѕвездие)]] h8xtw45f2zk5odf5lpahtodtuhvfpnm 0 1052319 5588480 5269730 2026-07-07T08:56:05Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588480 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7709 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7709. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 35 м 27,2 с |деклинација=-16° 42' 20"" |положбен агол=55 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=2,3' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[21 октомври]] [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG -3-60-2, IRAS 23328-1658 }} '''NGC 7709''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7709 се споменува и како MCG -3-60-2, IRAS 23328-1658. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 октомври]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7709 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7709 има привидни димензии од 2,3' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 35 м 27,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -16° 42' 20"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 55°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7709 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71828. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 304; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6403. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 334. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7709 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7709]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7709 Поправени информации за NGC 7709] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207709 NGC 7709] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207709 NGC 7709] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] qgu30vnm8a1all7tu1bh9s08g0ma4w6 0 1052328 5588481 5269757 2026-07-07T08:56:52Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588481 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7717 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7717. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 37 м 43,6 с |деклинација=-15° 7' 7"" |положбен агол=8 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1,4' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]] |датум на откривање= [[1877]] |алтернативни ознаки=MCG -3-60-8 }} '''NGC 7717''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7717 се споменува и како MCG -3-60-8. == Откривање == Објектот е откриен на [[1877]] година од страна на [[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7717 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7717 има привидни димензии од 1,4' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 37 м 43,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -15° 7' 7"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 8°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7717 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71941. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 304; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6403. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 334. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7717 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7717]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7717 Поправени информации за NGC 7717] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207717 NGC 7717] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207717 NGC 7717] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 9e0ina0s4dg4p54ul8ynj5uite0bkcv 0 1052330 5588483 5269762 2026-07-07T08:57:19Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588483 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7719 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7719. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 38 м 2,6 с |деклинација=-22° 58' 29"" |положбен агол= |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=14,2 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=0,9' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Френсис Ливенворт]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 536-12, IRAS 23354-2315 }} '''NGC 7719/1''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7719/1 се споменува и како ESO 536-12, IRAS 23354-2315. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Френсис Ливенворт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7719/1 е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7719/1 има привидни димензии од 0,9' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 38 м 2,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -22° 58' 29"". == Други поделби == Проучување на NGC 7719/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71961. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6981. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1158. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7719/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7719/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7719/1 Поправени информации за NGC 7719/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207719/1 NGC 7719/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207719/1 NGC 7719/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] p6wb2arrkisq6hpcdoduxhgzpqbnimz 0 1052337 5588485 5269786 2026-07-07T08:57:41Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588485 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =NGC 7724 PanS 03.jpg |опис=Поглед кон галаксијата NGC 7724. Слика создадена со помош на софтверот ''Aladin Sky Atlas'' од [[Центар за астрономски податоци во Стразбур|Стразбуршкиот астрономски центар]] за податоци и [[Pan-STARRS]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 39 м 7 с |деклинација=-12° 13' 27"" |положбен агол=37 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,5' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[23 септември]] [[1873]] |алтернативни ознаки=MCG -2-60-6 }} '''NGC 7724''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7724 се споменува и како MCG -2-60-6. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 септември]] [[1873]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7724 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7724 има привидни димензии од 1,5' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 39 м 7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -12° 13' 27"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 37°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7724 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72015. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 304; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5832. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 788. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7724 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7724]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7724 Поправени информации за NGC 7724] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207724 NGC 7724] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207724 NGC 7724] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] s2pddafz03vpkj3uxnvqkckeuy7u35b 0 1060931 5588621 4426587 2026-07-07T11:47:52Z MacedonianMaps 67957 5588621 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | опис= | име=Дресница | регион= | општина=[[Општина Студеничани|Студеничани]] | население=0 | поштенски број= | надморска височина=415 | географска широчина=41° 54' 45" сев. ш. | географска должина=21° 28' 0" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=54 | lat_sec=45 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=28 | lon_sec=0 | карта = Дресница во Општина Студеничани.svg }} '''Дресница''' — историско село во [[Општина Студеничани]], во околината на градот [[Скопје]]. Селото всушност е населено, но се смета како маало на селото [[Батинци]] – кон чиј и атар припаѓа. == Географија и местоположба == Селото се наоѓало во [[Скопската Котлина]], во областа [[Торбешија]]. Селото се наоѓало на 2&nbsp;км од [[Батинци]]. == Историја == Според [[Леонард Шулце Јена]] (1927)<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927]</ref> и [[Афанасиј Селишчев]] (1929)<ref>Афанасий Селищев. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929.</ref> селото било албанско. == Демографија == Доколку се согледаат податоците од пописот 2021 и се одреди местоположбата на ова маало/село, јасно може да се заклучи дека на тоа подрачје живеат околу 2,099 жители, во 460 домаќинства и 530 објекти. == Стопанство == Во маалото во 2021 година имало 6 објекти за трговија. == Културни и природни знаменитости == Во центарот на селото постои џамија.<!-- == Општествени установи == == Самоуправа и политика == == Редовни настани == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Поврзано == {{Портал|Република Македонија}} * [[Торбешија]] * [[Општина Студеничани]] * [[Скопје]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Македонија-гео-никулец}} {{Општина Студеничани}} [[Категорија:Скопски села|†]] [[Категорија:Села во Општина Студеничани|†]] [[Категорија:Историски села во Македонија]] [[Категорија:Дресница| ]] sos3p1nr1dxqeekw8zh7eaxit2wonif 5588622 5588621 2026-07-07T11:48:13Z MacedonianMaps 67957 5588622 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | опис= | име=Дресница | регион= | општина=[[Општина Студеничани|Студеничани]] | население=0 | поштенски број= | надморска височина=415 | географска широчина=41° 54' 45" сев. ш. | географска должина=21° 28' 0" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=54 | lat_sec=45 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=28 | lon_sec=0 | карта = Дресница во Општина Студеничани.svg }} '''Дресница''' — историско село во [[Општина Студеничани]], во околината на градот [[Скопје]]. Селото всушност е населено, но се смета како маало на селото [[Батинци]] – кон чиј и атар припаѓа. == Географија и местоположба == Селото се наоѓало во [[Скопската Котлина]], во областа [[Торбешија]]. Селото се наоѓало на 2&nbsp;км од [[Батинци]]. == Историја == Според [[Леонард Шулце Јена]] (1927)<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927]</ref> и [[Афанасиј Селишчев]] (1929)<ref>Афанасий Селищев. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929.</ref> селото било албанско. == Демографија == Доколку се согледаат податоците од пописот 2021 и се одреди местоположбата на ова маало/село, јасно може да се заклучи дека на тоа подрачје живеат околу 2,099 жители, во 460 домаќинства и 530 објекти.<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> == Стопанство == Во маалото во 2021 година имало 6 објекти за трговија.<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> == Културни и природни знаменитости == Во центарот на селото постои џамија.<!-- == Општествени установи == == Самоуправа и политика == == Редовни настани == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Поврзано == {{Портал|Република Македонија}} * [[Торбешија]] * [[Општина Студеничани]] * [[Скопје]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Македонија-гео-никулец}} {{Општина Студеничани}} [[Категорија:Скопски села|†]] [[Категорија:Села во Општина Студеничани|†]] [[Категорија:Историски села во Македонија]] [[Категорија:Дресница| ]] bswlazu6iwdhxq4r07mwgjiuet5h5mr 0 1060933 5588616 5443166 2026-07-07T11:37:47Z MacedonianMaps 67957 5588616 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | опис= | име=Љубoш | регион= | општина=[[Општина Студеничани|Студеничани]] | население=0 | поштенски број= | надморска височина=415 | географска широчина=41° 55' 22" сев. ш. | географска должина=21° 29' 20" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=55 | lat_sec=22 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=29 | lon_sec=20 | карта = Љубаш во Општина Студеничани.svg }} '''Љубoш''' (или '''Љубаш''') — историско село во [[Општина Студеничани]], во околината на градот [[Скопје]]. Селото всушност постои и самиот топоним е користен од страна на жителите, но катастарски нема свој атар, туку е поделен помеѓу селата [[Драчево]] и [[Батинци]]. == Географија и местоположба == Селото се наоѓало во [[Скопска Котлина|Скопската Котлина]], во областа [[Торбешија]]. Селото се наоѓало на 2&nbsp;км од [[Батинци]]. == Историја == Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Каршијак'' во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Христијанство|христијанско]], со 15 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 45 мажи христијани, со 1 новороденчe. Се проценува дека селото во тој период имало 92 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> [[Стефан Верковиќ]] во 1857 го бележи со 172 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи|last=Верковиќ|first=Стефан|year=1889|location=Санкт Петербург}}</ref> Според [[Леонард Шулце Јена]] (1927)<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927]</ref> и [[Афанасиј Селишчев]] (1929)<ref>Афанасий Селищев. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929.</ref> селото имало нејасен етнички состав. Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] во 1931 година, селото имало 150 [[Турци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> == Демографија == Според пописот од 2002 година селото нема жители. Според пописот од 2021, селото е поделено во рамките на селата [[Драчево]] ([[Општина Кисела Вода|Кисела Вода]]) и [[Батинци]] ([[Општина Студеничани|Студеничани]]). Делот под Батинци има 2,420 жители, 537 домаќинства и 611 куќи, додека делот во Драчево има околу 878 жители, 256 куќи и околу 200 домаќинства. Исто така околу 9 куќи влегуваат во составот на селото [[Долно Количани]], дополнително околу 30 жители.<ref>Пописни кругови – Попис 2021, Државен завод за статистика на РСМ.</ref> Според овие податоци, ова село има над 3,300 жители и е едно од поголемите во околијата и државата. <!-- == Стопанство == == Општествени установи == == Самоуправа и политика == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Поврзано == * [[Торбешија]] * [[Општина Студеничани]] * [[Скопје]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Македонија-гео-никулец}} {{Општина Студеничани}} [[Категорија:Скопски села|†]] [[Категорија:Села во Општина Студеничани|†]] [[Категорија:Историски села во Македонија]] [[Категорија:Љубош| ]] mp0nnjpw50mbwbkzzkvjsqdmrsr96xf 0 1063142 5588159 5535620 2026-07-06T16:35:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588159 wikitext text/x-wiki {{внимание}} '''Чевелот''' претставува дел од [[обувки]]те чијашто намена е да го штити и да му овозможи удобност на човечкото стапало за време на различните активности. Чевлите исто така се користат како предмет за декор.[[Моделот]] на чевлите низ времето многу се разликува, од [[култура]] на култура, а првичниот изглед се поврзува со нивната намена. Модата дополнително наметнува многу дизајн елементи , како тоа дали чевлите ќе имаат многу високи [[потпетица|потпетици]] или ќе бидат рамни. Обувките се разликуваат по стилот сложеноста и цената. Основните сандали се соsтојат само од тенок [[ѓон]] и едноставно ремче. Чевлите кои припаѓаат на високата [[мода]] можат да бидат направени од многу скапи материјали како и да имаат сложен начин на изработка, па истите се продаваат за илјадници долари по пар. Други чевли имаат многу специфична намена, како [[чизмите]]кои се специјално дизајнирани за[[планинарење]] или[[скијање]]. Чевлите традиционално се изработувале од [[кожа]], [[дрво]] или [[платно]], но сега сè повеќе се изработуваат од [[синтеттичка гума]], [[пластика]] и други [[петрохемиски]]-добиени маетријали. Стапалото содржи повеќе [[коски]] од било кој друг дел на [[човековото тело]]. И покрај тоа што [[се развивало]] преку стотици илјади години во однос на огромното разновидно [[земјиште]] и [[климатските]] услови, стапалото сè уште е чувтвително на околните опаснотси како што се острите карпи и жешката почва , од кои обувките можат да не заштитат. ==Историја== [[File:Chalcolithic leather shoe from Areni-1 cave.jpg|thumb|upright|200px|Најстар пронајден кожен чевел, стар 5500 години, пронајден во [[Ерменија]].]] Најстарите познати чевли се [[сандали]]те кои датираат од околу 7000 или 8000&nbsp;г. [[Пред нашата ера]], пронајдени во пештерата Форт Рок во [[американската]]држава [[Орегон]] во 1938&nbsp;г.<ref name="Connolly_Tom">{{Наведена мрежна страница|last=Connolly|first=Tom|title=The World's Oldest Shoes|url=http://pages.uoregon.edu/connolly/FRsandals.htm|publisher=[[University of Oregon]]|accessdate=July 22, 2012}}</ref> Најстариот [[кожен чевел]],во светот , направен од едно парче воловка кожа врзано со кожна врвка која е зашиена од крај на крај , напред и назад бил пронадјден во пештера во [[Ерменија]] во 2008 година и се верува дека датира 3500&nbsp;г. п.н.е .<ref name="Ravilious_Kate">{{наведени вести|last=Ravilious|first=Kate|title=World's Oldest Leather Shoe Found—Stunningly Preserved|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2010/06/100609-worlds-oldest-leather-shoe-armenia-science/|accessdate=July 22, 2012|newspaper=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|date=June 9, 2010}}</ref><ref name="Petraglia_Michael">{{Наведено списание|author=Petraglia Michael D|author2=Pinhasi R|author3= Gasparian B|author4= Areshian G|author5= Zardaryan D|author6= Smith A|display-authors= et al.|title=First Direct Evidence of Chalcolithic Footwear from the Near Eastern Highlands|journal=PLoS ONE|volume=5|pages=e10984|year=2010|doi=10.1371/journal.pone.0010984|url=http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0010984|editor1-last=Petraglia|editor1-first=Michael D.|issue=6|pmid=20543959|pmc=2882957}} Reported in (among others) {{наведени вести|last=Belluck|first=Pam|title=This Shoe Had Prada Beat by 5,500 Years|url=http://www.nytimes.com/2010/06/10/science/10shoe.html|accessdate=11 June 2010|newspaper=[[New York Times]]|date=9 June 2010}}</ref> Чевлите на Ледениот човек Оци кои датираат од 3300 годинини п.н.е имале карактеристична кафеава основа од мечкина кожа , странични плочи од еленска кожа и мрежа направена од кожни врвки , коишто се затегнати околу стапалата.<ref name="Ravilious_Kate"/> Сепак се предвидува дека обувки се користеле уште многу одамна , но тешко е да се најдат докази за најстарите обувки поради високо трошливата природа на првобитните обувки.<ref name="Johnson_Olivia">{{наведени вести|last=Johnson|first=Olivia|title=Bones reveal first shoe-wearers|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4173838.stm|accessdate=July 23, 2012|newspaper=[[BBC News]]|date=August 24, 2005}}</ref> Со изучувањето на коските на најмалите прсит (во однос на големиот прст ) било забележано дека дебелината се намалува приближно од пред 40 000 годинини до пред 26 000 години. Ова ги водело [[археолозите]]да заклучат дека носењето обувки резултира со помал раст на коските , и како резултат на тоа пократки и послаби прсти.<ref name="Trinkaus_Erik">{{Наведено списание|author=Trinkaus, E.; Shang, H.|title=Anatomicalevidence for the antiquity of human footwear: Tianyuan and Sunghir.|journal=Journal of Archaeological Science|year=2008|volume=35|issue=7|pages=1928–1933|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440307002476|accessdate=July 23, 2012}}</ref> Овие најстари модели имале могу едноставен концепт , често биле наречени само "Торби за стапала" изработени од кожа за да ги заштитат стапалата од карпите , отпадоците и студот .Тие често се пронајдени во места со поладна клима. Многу од раните домородци во [[Северна Америка]] носеле сличен тип на обувки како [[мокасинките]]. Нивните обувки биле припиени , со мек ѓон , вообичаено направени од [[кожа]] или од кожа од [[бизон]] .Исто така , многу мокасинки биле украсени со најрзлични монистри (зрнца) и други украси .Мокасинките не биле дизајнирани за да се воденат , па во влажно време и за време на топлите лета поголемиот дел од [[домородците во Америка]] биле [[боси]].<ref name="Laubin_Laubin_Vestal">{{Наведена книга|last=Laubin, Reginald; Laubin, Gladys; Vestal, Stanley|title=The Indian Tipi: Its History, Construction, and Use.|year=1977|publisher=University of Oklahoma Press|location=[[Norman, Oklahoma]]|isbn=0-8061-2236-6|url=http://books.google.com/books?id=koVdBGjlz8gC&pg=PA101&lpg=PA101&dq=moccasins&publisher=bl&ots=L4L4OX8NwA&sig=pLPejJS7NF_v0E34lmp16DFYxjQ&hl=en&sa=X&ei=wOEOUKefNZKg8gTqoICwCw&ved=0CFkQ6AEwBjgy#v=onepage&q=moccasins&f=false}}</ref> Како што[[цивилизациите]]почнале да се развиваат се носеле, апостолки (претходниците на денешните [[јадранки]]).Ова знаење датира од сликите во [[стариот Египет]] од околу 4,000 г.п.н.е. Еден пар којшто бил пронајден во [[Европа]] бил направен од листови од [[папирус]] [[Јагленот датира]] е стар околку 1500&nbsp;г.Тие исто така биле носени и во [[Ерусалим]] во времето на [[Исус Христос]].<ref name="Kendzior_Russell">{{Наведена книга|last=Kendzior|first=Russell J.|title=Falls Aren't Funny: America's Multi-Billion-Dollar Slip-and-Fall Crisis.|publisher=[http://www.govtinstpress.com/ Government Institutes]|location=[[Lanham, Maryland]]|isbn=978-0-86587-016-1|page=117|url=http://books.google.com/books?id=2TzSKEvGDIoC&pg=PA117&lpg=PA117&dq=ancient+egyptian+flip-flops&publisher=bl&ots=HlDhcdG0UT&sig=qUKnwUNWVPhrtl29KY_Ah1N5ymc&hl=en&sa=X&ei=MCYIUL-xJMfC0QHJtfDuAw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=ancient%20egyptian%20flip-flops&f=false}}</ref> Многу цивилизации и народи ги носеле јадранките кои се изработувале од најразлични видови материјали.Старите египетски сандали биле направени од папирус и палмови лисја.Луѓето Масаи од [[Африка]]ги изработувал јадранките од [[сурова кожа]]. Во [[Индија]], се изработувале од [[дрво]].Во [[Кина]] и [[Јапонија]], се користеле оризови сламки. Листовите од растението [[Американска Агава]] се користеле за да се направи [[конец]] за сандалите во [[Јужна Америка]], додека домородците во [[Мексико]]за истото го користеле растението [[Јука]].<ref name="Curtin_Cameron">{{Наведена книга|last=Kippen|first=Cameron|title=The History of Footwear|year=1999|publisher=Department of Podiatry, Curtin University of Technology|location=[[Perth]], [[Australia]]}}</ref><ref name="DeMello_Margo">{{Наведена книга|last=DeMello|first=Margo|title=Feet and Footwear: A Cultural Encylopedia.|year=2009|publisher=ABC-CLIO, LLC|location=[[Santa Barbara, California]]|isbn=978-0-313-35714-5|pages=20–24, 90, 108, 130–131, 226–230|url=http://books.google.com/books?id=5QdKSxajwP0C&pg=PA131&lpg=PA131&dq=flip-flops+1960s&publisher=bl&ots=zmA3vCL85H&sig=xMAWwil-Ubw3zpjHup6pozxVbbs&hl=en&sa=X&ei=Hi8IUP6dNqXi0QHf5NzKAw&ved=0CEcQ6AEwBA#v=onepage&q=flip-flops%201960s&f=false}}</ref> Јадранките често се носеле, но многу луѓе во античкото време: Египќаните, Хиндите и Грците немале потреба од обувки и голем дел од времето претпочитале да бидат боси.Египќаните и Хиндите користеле украсени обувки , како сандалите без ѓон познати како "Клеопатра" коишто не овозможувале никаква практична зачтита за стапалото.Старите Грци ги сметале обувките за хедонистички , не естетски и не потребни .Чевлите првично се носеле во театар, со цел да се зголеми угледот , иако многу предпочитале да одат боси.<ref name="Frazine_Richard">{{Наведена книга|last=Frazine|first=Richard Keith|title=The Barefoot Hiker|year=1993|publisher=Ten Speed Press|isbn=0-89815-525-8|page=98|url=http://books.google.com/?id=edsITVCd2G0C&printsec=frontcover&dq=barefoot+hiker&q}}</ref> Атлетичарите во античките олимписки игри учествувале боси и голи.<ref name="ancient_olympics">{{наведени вести|title=Unearthing the First Olympics|url=http://www.npr.org/programs/re/archivesdate/2004/jul/nemea/|accessdate=July 1, 2010|newspaper=[[NPR]]|date=July 19, 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040721025346/http://www.npr.org/programs/re/archivesdate/2004/jul/nemea/|archivedate=2004-07-21|url-status=live}}</ref> Дури и боговите и хероите во прво време биле насликувани боси како и војниците со оклопи кои се бореле боси , па така [[Александар Велики]] ја освоил својата империја со босонога армија.Тркачите во антчка Грција исто така се верува дека трчале боси.[[Pheidippides]] првиот маратонец кој истрчал од [[Атина]] до [[Спарта]] за помалку од 36 часа.<ref name="Krentz_Peter">{{Наведена книга|last=Krentz|first=Peter|title=The Battle of Marathon.|year=2010|publisher=Achorn International, Inc.|location=USA|isbn=978-0-300-12085-1|pages=112–113|url=http://books.google.com/books?id=ncT8JFn-ed8C&pg=PT112&lpg=PT112&dq=battle+of+marathon+barefoot&publisher=bl&ots=WKy7Mn_LqQ&sig=b0bvnoKIJyvxi_eMTL0TNNc1iVQ&hl=en&sa=X&ei=M_sGUM-3JoiO8wSan7mBCg&ved=0CFgQ6AEwAjgK#v=onepage&q=battle%20of%20marathon%20barefoot&f=false}}</ref> После битката на маратонот , тој истрчал право од бојното поле до Атина да ги зивести атињаните за победата.<ref name="Turpin_Zachary">{{Наведена мрежна страница|last=Turpin|first=Zachary|title=Winning the Boston Marathon, With or Without Shoes|url=http://www.bookofodds.com/Daily-Life-Activities/Sports/Articles/A0698-Winning-the-Boston-Marathon-With-or-Without-Shoes|publisher=Book of Odds|accessdate=July 18, 2012|archive-date=2012-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624123956/http://www.bookofodds.com/Daily-Life-Activities/Sports/Articles/A0698-Winning-the-Boston-Marathon-With-or-Without-Shoes|url-status=dead}}</ref> [[Античките Римјани]], кои речиси ги освоиле Грците и прифатиле голем дел од нивната култура , не го прифатиле грчкото гледиште за обувките и облеката.Римјанската облека била гледана како знак за моќност, а обувките биле потреба за живот во цивилизираниот свет , иако робовите и сиромашните често биле боси.<ref name="Frazine_Richard"/> Постојат многу мислења за носењето чевли и во Библијата.За време на венчавките од тој период, таткото му давал на својот зет пар чевли за да го симболизира предавањето на авторитетот.<ref name="ancient_weddings">{{Наведена мрежна страница|title=77 Interesting Facts About Weddings|url=http://facts.randomhistory.com/interesting-facts-about-weddings.html|publisher=[http://www.randomhistory.com/ Random History]|accessdate=July 1, 2010}}</ref> [[Робовите]]исто така биле боси , и чевлите ги сметале за симбол на слобода од библиско време: {{cquote|Но таткото им рече на неговите слуги , Донесете ја најубавата облека , и облечете му ја ;ставете му прстен на раката и чевли на нозее ({{Лука 15:22}})}} Во Пиринеите за време на средниот век биле еспадрилите биле секојденвни чевли.Тие се сандали со порабени ѓонови од јута , и фабрички горен дел , често содржеле фабрички врвки кои се врзувале околу зглобот.Зборот е француски и доаѓа од еспарто трева (цврста треба за правење јажиња и квалитетна хартија) чевлите потекнуваат од Каталонскиот регион на Шпанија , од раниот 13 век каде селаните во земјоделсите заедници често ги носеле .<ref name="DeMello_Margo"/> [[File:Walraversijde49.jpg|left|thumb|Dutch pattens, ca. 1465. Excavated from the archeological site of [[Walraversijde]], near [[Ostend]], [[Belgium]]]] До 15 век наланите станале популарни ,и кај мажите и кај жените во Европа .Често се смета дека тие се предци на модерните чевли со висока потпетица,<ref name="high_heels">{{Наведена мрежна страница|title=Dangerous Elegance: A History of High-Heeled Shoes|url=http://www.randomhistory.com/1-50/036heels.html|publisher=[http://www.randomhistory.com/ Random History]|accessdate=July 1, 2010|archive-date=2010-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20100728002338/http://www.randomhistory.com/1-50/036heels.html|url-status=dead}}</ref> додека сиромашните и ниските калси во Европа како и робовите во Новиот Свет биле боси.<ref name="Frazine_Richard"/> Во 15 век чевлите биле популарни во [[Краков]] во [[Европа]].Овој модел на чевли е наречен така биејќи се смета дека потекнува од Краков-главниот град на [[Полска]].Моделот е карактериситчен по врвот на чевлите , познат како “polaine” којшто често бил накрепен со китова коска прицврстена за колентот за да го спречи паѓањето на врвот во одење.<ref name="polaine">{{Наведена книга|title=The Encyclopaedia of the Renaissance|year=1988|publisher=Market House Books|isbn=0-7134-5967-0}}</ref> Исто така за време на 15-тито век биле создадени женските чевли со дебел и висок ѓон од 17.7 до 20.3 сантиметри.Овие чевли станале популарни во [[Венеција]] и низ цела Европа како симбол за статусот откривајќи го богатството и позицијата во општеството.За време на XVI век богатите започнале да носат чевли со висока потпетица за да ги направат да изгледаат повисоки или поголеми од животот како [[Catherine de Medici]] или [[Mary I]]од Англија . До 1580 година ги носеле дури и мажите и авторитетните и богати личности , често им се обраќале со терминот "well-heeled".<ref name="high_heels"/> Многу средновековни чевли биле направени со користење на методот за изработка на чевли со [[завртување]] , каде горниот надворешен дел била поставен на страната на кожата која е споена со месото(одпревртена кожа ) , прицвртена со ѓонот и работ со шевови.Подоцна овој чевел се превртувал така што внатрешниот дел станувал надворешен ио обратно , така што фино обработениот дел од кожата (каде се отстранети влакната ) ја претставувал надворешноста.Некои чевли биле создадени од шаторски крила со копчиња или шнурови да ја прицвртат кожата околу стапалото за подоброд а стои.Методот на завртување на чевлите бил заменет со методот со порабување околу 1500-тата година.<ref name="Blair_John">{{Наведена книга|last=Blair|first=John|title=English Medieval Industries: Craftsmen, Techniques, Products.|year=1991|publisher=Continuum International Publishing Group|location=[[London]]|isbn=0927628877|pages=309|url=http://books.google.com/books?id=PDLPX7J8kW8C&pg=PA309&lpg=PA309&dq=turnshoe&publisher=bl&ots=VeX_KjBRBf&sig=qi6DCjKWfNRsg5Sg1R_uO5vqyXE&hl=en&sa=X&ei=VsoOUPTeI-rq0gGj_4CwBA&ved=0CEYQ6AEwAw#v=onepage&q=turnshoe&f=false}}</ref> Најпосле бил измислен модерниот чевел со ѓон кој се шиел.Од XVII-иот век , повеќето кожни чевли имале ѓон кој се сошивувал.Ова станало стандард за фините и квалитени денешни левли за посебни пригоди.До 1800-тата чевлите се изработувале без да с еправи разлилка меѓу левото и десно стапало.Таквите левли сега се нарекуваат "Обични, старомодни" .<ref name="Yue_Charlotte">{{Наведена книга|last=Yue|first=Charlotte|title=Shoes: Their History in Words and Pictures.|year=1997|publisher=Houghton Mifflin Company|location=New York City|isbn=0-395-72667-0|pages=46|url=http://books.google.com/books?id=LoGUK45AAx0C&pg=PA46&lpg=PA46&dq=%22straights%22%2B%22shoes%22&publisher=bl&ots=tGDnK1dImq&sig=-YueSilANCt1kkTv8cuLOYuTeSw&hl=en&sa=X&ei=VMwOUILTNK-r0AHAkYH4BA&ved=0CFMQ6AEwBA#v=onepage&q=%22straights%22%2B%22shoes%22&f=false}}</ref> Модерните чевли постепено станале стандард. Од половината на XX век напредокот на гумата , пластиката синтетиката облека и индустриските лепила им овозможиле на произведувачите да создаваат чевли кои значително се разликуваат од оние изработени со традиционалните занаетчиски техники.Кожата која била основниот материјал за изработка во прво време , станала стандард за скапите вечерни чевли , но и спортските чевли често имале малку или воопшто немале кожа.Ѓоновите кои некогаш биле рачно шиени , сега многу често се шијат машински или едноставно се лепат.Многу од поновите материјали , како гумата и пластиката , ги направиле чевлите да бидат помалку био разградливи.Се проценува дека на повеќето масовно произведени чевли им се потребни илјада години за да се разградат во [[депонија]].<ref name="Clark_Brian">{{наведени вести|last=Clark|first=Brian|title=Biodegradable... Shoes??|url=http://www.thedailygreen.com/living-green/blogs/recycling-design-technology/biodegradable-shoes-461009|accessdate=July 23, 2012|newspaper=The Daily Green|date=October 24, 2009|archive-date=2012-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120920190620/http://www.thedailygreen.com/living-green/blogs/recycling-design-technology/biodegradable-shoes-461009|url-status=dead}}</ref> Во доцните 2000-ти години , некои изработувачи на чевли ја подигнале свеста за тоа прашање и започнале да произведуваат чевли кои целосно биле направени од [[разградиливи материјали]] како компанијата [[Nike]].<ref name="nike_considered">{{наведени вести|title=What is Nike Considered?|url=http://help-us.nike.com/app/answers/detail/a_id/13764/~/what-is-nike-considered%3F|accessdate=July 23, 2012|newspaper=[[Nike, Inc.]]}}</ref><ref name="CSR">{{наведени вести|title=Ground-breaking Technology Brings World's First Biodegradable Midsole to Runners|url=http://www.csrwire.com/press_releases/15082-Brooks-R-Sports-Unveils-BioMoGo-Biodegradable-Shoe|accessdate=July 23, 2012|newspaper=CSR Press Release|date=November 15, 2007}}</ref> Во 2007, глобалната индустрија за обувки направила вкупен промет од 107.4 билиони долари [[приход]],и се очекува да се зголеми до 122.9 билиони до крајот на 2012-та год.Произведувачите на чевли во [[Кина]] се одговорни за 63% од производстрвото , 43,5 % од целосниот извоз и 55 % од индустрискиотприход.<ref name="PRWeb_ibisworld">{{наведени вести|title=Global Footwear Manufacturing Industry Market Research Report|url=http://www.prweb.com/releases/2012/6/prweb9580832.htm|accessdate=July 24, 2012|newspaper=[[PRWeb]]|date=June 7, 2012|archive-date=2013-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313020222/http://www.prweb.com/releases/2012/6/prweb9580832.htm|url-status=dead}}</ref> ===Култура и Фолклор=== [[File:Shoehouse.jpg|thumb|Куќата за чевли во [[Hallam, Pennsylvania]]]] Чевлите како составен дел на човечката култура и цивилизација , си го нашле местото во нашата култура , фолклор и уметност.Популарениот [[детски стих]] од 18 век е : ''[[Постоеше една Стара Жена која живееше во Чевел]]''. Оваа приказна ни кажува за некоја стара жена коај живеела во чевел заедно со многу деца.Во 1948&nbsp;г. Mahlon Haines , продавач на чевли во [[Hallam, Pensylvania]] изградил вистинска куќа во форма на [[чизма]] како вид на реклама .Куќата за чевли се издавала на малдоженци и луѓе во години сè до неговата смрт во 1962 година.Од тогаш таа служи како салон за [[сладолед]] , сместувње и доручек и како музеј.Сè уште постои и претставува популарна атракција на патот на кој се наоѓа.<ref name="Lake_Matt">{{Наведена книга|last=Lake, Matt; Moran, Mark; Sceurman, Mark|title=Weird Pennsylvania: Your Travel Guide to Pennsylvania's Local Legends and Best Kept Secrets.|year=2005|publisher=Sterling Publishing Co., Inc.|location=New York City|isbn=978-1-4027-3279-9|pages=131|url=http://books.google.com/books?id=bfaultPxl18C&pg=PA131&dq=haines+shoe+house&hl=en#v=onepage&q=haines%20shoe%20house&f=false}}</ref> Чевлите играат важна улога и во [[бајките]] ,[[Пепелашка]] и [[Црвените Чевли]].Во детската книга и филм , Волшебникот од Оз , пар црвено рубин [[папучи]] играат клучна улога во целата приказна.Комедијата од 1985 година “Човекот со еден црвен чевел “ опишува ексцентричен маж кој носи еден нормален чевел и еден црвен чевел кој подоцна станува централен предмет на приказната. Спортската колекција на патики исто така постои како дел од урбаната подкултура во САД веќе неколку децении.<ref name="Skidmore_Sarah">{{наведени вести|last=Skidmore|first=Sarah|title=Sneakerheads Love to Show Off Their Shoes|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/14/AR2007011400451.html|accessdate=2 July 2011|newspaper=The Washington Post|date=15 January 2007}}</ref> Оваа мода во пследните децении се проширила и кај Европските нации како што е [[Чешка]].<ref name="Czech">{{Наведена мрежна страница|title=Czech 'Sneakerheads' Flaunt Their Best Trainers|url=http://www.ceskapozice.cz/en/news/society/czech-%E2%80%98sneakerheads%E2%80%99-flaunt-their-best-trainers|publisher=Czech Position|accessdate=2 July 2011|archive-date=2011-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110620232159/http://www.ceskapozice.cz/en/news/society/czech-%E2%80%98sneakerheads%E2%80%99-flaunt-their-best-trainers|url-status=dead}}</ref> [[Sneakerhead]] е човек којшто поседува повеќе пара чевли во вид на колекција .Придонесувач на колекционирањето патики е континуираната светска линија на [[Air Jordan]] патиките дизајнирани од Nike за кошаркарската ѕвезда [[Мајкл Џордан]]. Во [[Стариот завет]] на [[Бибијата]] чевелот симболизира нешто што е безвредно или мала вредност.Во [[Новиот завет]] чинот на соблекување на чевлата на некој симболизира ропство.[[Семитите]] врз чинот на соблекување на чевлите гледале како доказ на почит при приближување , пристапување кон света личност или место.<ref name="Farbridge_Maurice">{{Наведена книга|last=Farbridge|first=Maurice H.|title=Studies in Biblical and Semitic Symbolism.|year=2003|publisher=Kessinger Publishing|isbn=116137065X|pages=273–274|url=http://books.google.com/books?id=cDto8rWxKJcC&pg=PA274&lpg=PA274&dq=shoe+symbolism&publisher=bl&ots=g3VrPN_atz&sig=qPRcGsIawkiXdjNwO88b-Kd_6Ag&hl=en&sa=X&ei=HL4OUPGIA6Tr0gGEiIDQCw&ved=0CFMQ6AEwBw#v=onepage&q=shoe%20symbolism&f=false}}</ref> Во книгата за масовно отселување, на [[Мојсеј]] му беше кажано да ги соблече чевлите пред да се приближи кон грмушката која горела: {{cquote|Соблечи ги чевлите , затоа што местото каде што стоиш е света земја ({{bible|Exodus 3:5|KJV}})}} Соблекувањето на чевелот истот ака симболизира и откажување на легалното право.Во [[Хебрејските]] обичаи вдовицата го соблекувала чевелот на братот на починатиот маж за да симболизира дека тој ја има напуштено неговата одговорност.Во [[арапските]] обичаи , соблекувањето на нечиј чевел исто така симболизира крај на бракот.The removal of the shoe also symbolizes the act of giving up a legal right.<ref name="Farbridge_Maurice"/> Во [[Арапската култура]] , покажувањето на ѓонот од чевелот се смета за навреда , а да го [[фрлиш чевелот]] и да удриш некого со него се смета за уште поголема навреда.Ова е така затоа што се смета дека чевелот е валкан затоа што ја допира земјата и е поврзан со најдолниот дел на телото;—[[стапалото]].Па така чевлите се забранети во [[џамиите]] и исто така се смета за грубо да ги прекрстиш нозете и да ги покажеш ѓоновите на луѓето додека им зборуваш.Оваа навреда била прикажана во [[Ирак]] прво кога законот на [[Садам Хусеин]] бил превртен во 2003 година граѓаните на Ирак се собрале околу законикот и го удирале со чевлите.<ref name="Gammell_Caroline">{{наведени вести|last=Gammell|first=Caroline|title=Arab culture: the insult of the shoe|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/3776970/Arab-culture-the-insult-of-the-shoe.html|accessdate=July 24, 2012|newspaper=The Daily Telegraph|date=December 15, 2008}}</ref> Второ во 2008-ма година на претседателот на [[САД]] [[Џорџ Вашингтон Буш]] новинар му фрлил чевел како знак на искажување дека е против војната која што била нанесена на [[Ирак]] како и многуте животи кои истата ги оденла.<ref name="Asser_Martin">{{наведени вести|last=Asser|first=Martin|title=Bush shoe-ing worst Arab insult|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7783325.stm|accessdate=July 24, 2012|newspaper=[[BBC News]]|date=December 15, 2008}}</ref> Празните чевли можат да означуваат смрт.Во [[грчката]] култура , празните чевли се исто што и посмртен венец.На пример , празните чевли оставени надвор пред грчки дом означуваат дека син на фамилијата починал во битка.<ref name="Reeve_Andru">{{Наведена книга|last=Reeve|first=Andru J.|title=Turn Me On, Dead Man: The Beatles and the "Paul Is Dead" Hoax.|year=2004|publisher=AuthorHouse|location=[[Bloomington, Indiana]]|isbn=1-4184-8294-3|pages=79|url=http://books.google.com/books?id=feRa_ol-CEgC&pg=PA79&lpg=PA79&dq=greek+empty+shoes&publisher=bl&ots=ELuuyVAgwz&sig=LSVlExBoHi4aVg-SjLpfUFF6IM0&hl=en&sa=X&ei=KhoOUIXeH4-m8QSZzYDgDw&ved=0CDgQ6AEwAA#v=onepage&q=greek%20empty%20shoes&f=false}}</ref> На десеттата годишнина од нападите на 11 септември биле истакнати 3000 пара празни чевли за да се обележи бројот на загинатите.<ref name="Cohen_Sam">{{наведени вести|last=Cohen|first=Sam|title=Empty Shoes an Emotional Reminder of Those Who Died on 9/11|url=http://www.fox40.com/news/headlines/ktxl-empty-shoes-an-emotional-reminder-of-those-who-died-on-911-20110911,0,202292.story|accessdate=July 23, 2012|newspaper=Fox 40|date=September 11, 2011}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == {{Делови на чевелот }} == {{поврзано|Влошки за чевли}} [[File:Shoe-parts-en.svg|thumb|Делови на чевелот]] Деловите на чевелот се доста чести , без разлика на специфичниот вид на обувки .Сите чевли имаат ѓон , што го претставува долниот дел на чевелот , кој е во допир со подот.Ѓонот може да биде направен од најразлични материјали , иако повеќето од современите чевли имаат ѓонови од[[природна гума]], [[polyurethane]], or [[поливинил хлорид]] (ПВЦ)состојки .<ref name="Karak_Niranjan">{{Наведена книга|last=Karak|first=Niranjan|title=Fundamentals Of Polymers: Raw Materials To Finish Products.|year=2009|publisher=PHI Learning Private Limited|location=[[New Delhi]]|isbn=978-81-203-3877-7|pages=263–264|url=http://books.google.com/books?id=lUhf0y_fWYoC&pg=PA263&lpg=PA263&dq=shoe+vamp+welt&publisher=bl&ots=ARiVAFESWK&sig=U21eLgu1lqxb7GpeqHT_F6og_pM&hl=en&sa=X&ei=5LIWUK32BueX6QGt0YCABQ&ved=0CFEQ6AEwBjgK#v=onepage&q=shoe%20vamp%20welt&f=false}}</ref> Ѓоновите можат да бидат еднсотавни – еден материјал како еден слој , или да бидат сложени , со повеќе различни структури слоеви како и материјали.Кога се користат повеќе слоеви ѓоновите може да се состојат од подлога среден и надворешен ѓон.<ref name="Vonhof_John">{{Наведена книга|last=Vonhof|first=John|title=Fixing Your Feet: Prevention and Treatments for Athletes.|year=2011|publisher=Wilderness Press|location=[[Birmingham, Alabama]]|isbn=978-0-89997-638-9|pages=58–59|url=http://books.google.com/books?id=7gpb8nlQjKkC&pg=PA58&lpg=PA58&dq=parts+of+a+shoe&publisher=bl&ots=XUgXEhb16P&sig=GLDVufIYSRB9YrY15AUKOHAJ9oA&hl=en&sa=X&ei=gK8WUPmuAur50gHllIGgCw&ved=0CEoQ6AEwAw#v=onepage&q=parts%20of%20a%20shoe&f=false}}</ref> Подлогата на чевењлот го претставува внатрешниот дел на чевелот , што стои дирекно под стапалото , под влошката (исто познато како sock liner ) . Намената на подлогата е да биде прицврстена до крајниот раб на горниот дел , којшто е завиткан околку последниот слој на чевелот , со шињето на чевелот за време на псоледнито чекор на изработка.Подлогите обично се изработуваат од целулозна хартија или синтетичко невовлнен материјал.Могу чевли имаат подлоги коишто можат да се заменат.Дополниотелно полнење за удобност често се додава во левелот (за да се управува со формата , течноста и миризбата на чевелот) или од здравтевени причини ( за да помогне при справувањето со деформитети на стапалото или со држењето на стапалото додека чоцекот стои или се движи ).<ref name="Vonhof_John"/> Надворешниот ѓон е слојот кој е вод иректен контакт со земјата.Вечерните чевли често имаат кожни или гумени надворешни ѓонови , секојденвните или чевлите за на работа имаат надворешни ѓонови направени од природна гума или синтетички материјал како Polyurethane.Надворешниот ѓон може да биде составен од едно парче , или може да биде збир на одделни парчиња од различни материјали.Често подпетицата на ѓонот има гумена облога , плочка за поголема издржливост , додека предниот дел е кожен од естетски причини.Специјализираните чевли , често имаат измени врз овој изглед , спортските или таканаречени cleated чевли како оние за фудбал , рагби , бејзбол и чевлите за голф имаат шилци вметнати надворшниот ѓон за полеснод а се прицврстуваат за земјата.<ref name="Vonhof_John"/> Слојот помеѓу надворешниот ѓон и внатрешната подлога постои заради амортизација.Некои типови на чевли како што се чевлите за трчање, имаат уште еден вид на материјал за амортизавција , кои често се наоѓа под петицата на стапалото.Стапалото каде што се јавува поголемиот дел од притисокот.Различни компании користат различни материјали за средните ѓонови на чевлите.Некои чевли воопшто немаат среден ѓон.<ref name="Vonhof_John"/> Најдолниот заден дел на чевелот е потпетицата .Нејзината улога е да го прдржува стапалото.Потпетиците често се наптавени од истиот материјал како и ѓонот од чевелот.Овој дел на чевелот, потпетицата може да биде висок од модерен аспект или да ја направи личноста да ја направи повисока или може да биде рамна за пркатична и удобна намена.<ref name="Vonhof_John"/> EСекој чевел има горен ден којшто помага чевелот да стои на стапалото.Во наједноставните случаи , како сандалите или јадранките , тој не е ништо повеќе туку само неколку врвки за да го држат ѓонот на место.Затворените обувки како што се чизмите , патиките и поголемиот дел на машките обувки имаат посложен горен дел.Тој дел често се украсува или е изработен во одреден стил за да изгледа привлечно.Горниот дел на левелот е поврзан со ѓонот со помош на кожна , гумена или пластична лента која е зашиен апомеѓу горниот дел и ѓонот , позната како [[welt (shoe)|welt]].<ref name="Vonhof_John"/> Делот на чевелот кој е најблиску до центарот на симетрија на човекот е познат како ''среден'' , а спротивно од него , настрана од нивниот центар на симетрија е познат како ''страничен'' дел.Ова се однесува на надворешниот ѓон или vamp .Повеќето чевли имаат [[врвки]] на грониот дел , поврзибајќи ги средните и страничните делови.Откако некој ќе го облече чевелот , врвките помагаат во задржувањето на чевлите на стапалата.Во 1968 година [[Puma SE]] го претстави првиот пар патики со [[Velcro]] ремчиња наместо врвки , по што тие станаа попиларни до 1980-тата година посебно помеѓу децата и постарите.<ref name="Suddath_Claire">{{наведени вести|last=Suddath|first=Claire|title=A Brief History of: Velcro|url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1996883,00.html|accessdate=July 30, 2012|newspaper=Time|date=June 15, 2010|archive-date=2012-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120913155018/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1996883,00.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Frank_Robert">{{Наведена книга|last=Frank|first=Robert H.|title=The Economic Naturalist: In Search of Explanations for Everyday Enigmas.|year=2007|publisher=Basic Books|location=New York City|isbn=978-0-465-00217-7|pages=174|url=http://books.google.com/books?id=1nGy0qL6Yp8C&pg=PA174&lpg=PA174&dq=velcro+laces&publisher=bl&ots=ZQXqLWCOnn&sig=1-Z0ecc7qmBo3_XfnGTiTUZhtSA&hl=en&sa=X&ei=R7EWUMWWO-jc6wHnkIHACA&ved=0CDoQ6AEwAA#v=onepage&q=velcro%20laces&f=false}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Видови== Постои широка разновидност на најразлични типови на чевли.Повеќето типови на чевли се создадени за одредени активности.На пример [[чизмите]] се специјално дизајнирани за тешка надворешна употреба.[[Спортските чевли]] се дизајниани за одредени спортови како што е трчањето , пешачењето или др. спортови.Некои чевли се дизајнитрани за да се носат на посебни пригоди , а други пак за секојденвна употреба.Исто така постои широка разновидност на чевли дизајнирани на различни видови танцување.Ортопетските чевли се посебен вид на обувки создадени за луѓе со посебни проблеми со стапалата или со специјални потреби.[[Кучињата]] и [[коњите]] , се дел од чивотните кои исто така можат да носат специјални чевли за да ги заштитат нивните стапала. Во зависнот од активноста за која се дизајнирани , некои видови на обувки може да припаѓаат на повеќе категории.На пример [[каубојските чизми]] се сметаат за чизми но исто така можат да се носат и за специјални пригоди или пак како [[вечерни чевли]]. [[Чизмите за пешачење]] содржат многу од заштитните одлики на чизмите , но исто така овозмочуваат дополнителна еластичност и удобност од многу други [[спортски чевли]].[[Јадранките]] се сметаат за секојдневни обувки , но исто така се носеле и на посебни пригоди како посетите во [[Белата Куќа]].<ref name="Ward_Julie">{{наведени вести|last=Ward|first=Julie|title=Next big step in team spirit: Flip-flops|url=http://www.usatoday.com/sports/2005-09-13-flip-flops_x.htm|accessdate=July 19, 2012|newspaper=[[USA Today]]|date=September 13, 2005}}</ref><ref name="Lister_Richard">{{наведени вести|last=Lister|first=Richard|title=Flip-flop diplomacy with the Dalai Lama|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8523248.stm|accessdate=July 19, 2012|newspaper=[[BBC News]] |date=February 19, 2010}}</ref> ===Спортски=== [[File:Puma shoes.jpg|thumb|right|Пар спортски чевли за трчање]] [[Спортските чевли]]се специјално дизајнитани да се носат кога се учествува во најразлични спортови.Откако [[триењето]] поемеѓу стапалото и земјата претставува важна сила во поголемиот дел од спортовите , модерните спортски чевли се дизајнирани максимално да ја зголемат оваа сила , па се користат материјали како што е [[гумата]].Но за некои активности , како што се [[танцувањето]] или [[куглањето]], лизгањето е пожелно па таквите чевли наменети за тие активности имаат помал коефициент на триење.<ref name="McGinnis_Peter">{{Наведена книга|last=McGinnis|first=Peter M.|title=Biomechanics of Sport and Exercise; Second Edition.|year=2005|publisher=[http://www.humankinetics.com/ Human Kinetics]|location=[[Champaign, Illinois]]|isbn=0-7360-5101-5|pages=26|url=http://books.google.com/books?id=PrOKEcZXJ58C&pg=PA26&lpg=PA26&dq=athletic+shoes&publisher=bl&ots=dkFLbMtbgu&sig=ifnj5F7hHLK5d-hXDryKw00t6ZQ&hl=en&sa=X&ei=Xk42UPDfL46M0QGCk4DYDw&ved=0CEoQ6AEwAw#v=onepage&q=athletic%20shoes&f=false}}</ref> Најраните спортски чевли датираат од средината на 19 веки тие биле чевли со [[крампонки]];— [[кожни]] чевли со метални [[шилци]] на ѓонот за да овозможат поголемо триење за време на трчањето.Тие биле создадени од страна на J.W Foster и неговите синови којшто подоцна станал познат како [[Reebok]] .До крајот на 19 век [[Spalding (спортска опрема)|Spalding]] исто така ги произведуваше тие чевли. [[Аdidas]] започна да ги продава копачките за [[трчање]] и [[фудбал]] во 1925-тата година.Крмпонките во 20-иот век биле додавани на чевлите за [[бејзбол]] и [[Американски фудбал]] исто така.Играчите на [[голф]] користат левли со мали метални кранпони на ѓоновите за да се заштитат од лизгање при ударот и вртењето.<ref name="DeMello_Margo"/> [[Golf]]ers also use shoes with small metal spikes on their soles to prevent slipping during their swing.<ref name="Farrally_Cochran">{{Наведена книга|author=Farrally, Martin R.; Cochran, Alastair J.|title=Science and Golf III: Proceedings of the 1998 World Scientific Congress of Golf.|publisher=[http://www.humankinetics.com/ Human Kinetics]|location=[[Champaign, Illinois]]|isbn=0-7360-0020-8|pages=568–569|url=http://books.google.com/books?id=MnC60GN8PJ4C&pg=PA569&lpg=PA569&dq=golf+shoes&publisher=bl&ots=p20uF2KOiQ&sig=PleJJIBWPb9r_ftziNEukm4W3Vw&hl=en&sa=X&ei=AWo2UKWvKceB0QHa7oHoAg&ved=0CEQQ6AEwAg#v=onepage&q=golf%20shoes&f=false}}</ref> Најстарите спортски чевли со гумен ѓон датираат од 1876-тата година од [[Обединетото Кралство]] кога новата компанија за гума Liverpool ги направи спортските патики или [[еспадрилите]] дизајнирани за играње [[крокет]].Слилчни чевли со гумен ѓон биле направени во 1892-рата година во [[САД]] од страна на Humphrey O`Sullivan засновни на технологијата на [[Charles Goodyear]] .Компанијата за гума од САД била основана истата година и прозиведувала чевли со гумен ѓон како и чевли со високи потпетици под различни брендови кои подоцна биле здружени под името [[Keds (чевли)|Keds]].Овие чевли станале познати под името "патики" затоа што гумениот ѓон на тој што ги носи му дозволува брзо да се прикрадне од едно на друго место .Во 1964 година основањето на [[Nike, Inc.|Nike]]од страна на [[Phil Knight]] и [[Phil Knight]] од универзитетот на [[Орегон]] , вовел многу подобрувања заднички на модерните чевли за трчање , како гумени ѓонови со мали процепи во вид на вафла , најлонски горен дел кој овозможува дишење на стапалото и мек и удобен среден ѓон како и мек дел кај петиците.За време на 1970-тите години мислењето на [[ортопедите]], станало важно во дизајирањето на спортските чевли , па така за воведувањето нови одлики во дизајнот се семало во предвит како стапалата реагираат на специфичните активности како трчање , скокање или движење од страна во страна.Спортските чевли за жени биле исто така дизајнирани според нивните специфични психолошки разлики.<ref name="DeMello_Margo"/> [[File:A classic Black pair of Converse All Stars resting on the Black & White Ed. Shoebox (1998-2002).JPG|left|thumb|Пар Converse All-Stars]] Чевлите наменети за [[кошарка]] ги создал [[Chuck Taylor (продавач)|Chuck Taylor]], и тие се добро познати како [[Тејлоровите All-Stars]]. Овие чевли кои првпат се продадени во 1917 година се двослојни [[платнени]] чевли со гумен ѓон и заштитн капа за прстите , како и висока потпетица(позната како "висок горен дел") за дополниртелна потпора .Во 1969-тата година Тејлор бил примен во [[Naismith Memorial Basketball Hall of Fame]] како признание за ова усовршување.Во 70-тите години други произведувачи на чевли како Adidas ,Reebok и др. започнале да го емитираат изгледот на спортските чевли.<ref name="Peterson_Hal">{{Наведена книга|last=Peterson|first=Hal|title=Chucks!: The Phenomenon of Converse Chuck Taylor All Stars.|year=2007|publisher=[http://www.skyhorsepublishing.com/ Sky Horse Publishing]|location=New York City|isbn=978-1-60239-079-9|url=http://books.google.com/books?id=ko_a_Ij3TRMC&printsec=frontcover&dq=converse+all-stars&publisher=bl&ots=yMn8WAJnK8&sig=GeSNFIYNAUgRGChnDqMfefDXuPY&hl=en&sa=X&ei=YIM2UK_vNIya8gT5iYDwBQ&ved=0CD4Q6AEwAQ#v=onepage&q=converse%20all-stars&f=false}}</ref> Во април 1985-та Nike ја пртставил својата линија на кошаркарски чевли која веднаш станала популарна , била наречена [[Air Jordan]] , именована по играчот на [[Чикаго Булс]] , кошаркарот [[Мајкал Џордан]].Од линијата чевли Air Jordan се продадени 100 милјони парчиња за време на првата година.<ref name="Papson_Goldman">{{Наведена книга|last=Papson, Stephen; Goldman, Robert|title=Nike Culture: The Sign of the Swoosh.|year=1998|publisher=SAGE Publicationd, Ltd.|location=[[London]]|isbn=0-7619-6148-8|pages=47|url=http://books.google.com/books?id=KYP03bw1mVIC&pg=PA47&lpg=PA47&dq=air+jordans&publisher=bl&ots=2FUA00vpwr&sig=77efxA0aD2mdSqO5V5321Xv6TDI&hl=en&sa=X&ei=QoU2UN-6OpO08ASC3oGIDg&ved=0CFQQ6AEwBQ#v=onepage&q=air%20jordans&f=false}}</ref> Како што [[трчањето бос]] станало популарно до крајот на 20 век и почетокот на 21 век многу од произведувачите на моседнире чевли во последно започнале да создаваат чевли кои наликуваат на трчањето бос , одржуваќи најдобра флексибилност и природно пешачење а воедно овозможуваќи одреден степен на заштита.Намената на овие "минималистички" чевли е да му овозможи на стапалото и ногата подискретно да ги чувствува напорите и силите поврзани со трчањето , допуштаќи пофини прилагодувања во начинот на тчање.<ref name="Dan Winters ">{{наведени вести|last=Winters|first=Dan|title=Is Less More?|url=http://www.runnersworld.com/article/0,7120,s6-240-400--13691-F,00.html|accessdate=July 23, 2012|magazine=[[Runner's World]]|date=November 2010|archive-date=2012-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20120728010633/http://www.runnersworld.com/article/0,7120,s6-240-400--13691-F,00.html|url-status=dead}}</ref> Дел од ваквите чевли се следните : [[Vibram FiveFingers]],<ref name="TrailSpace">{{наведени вести|title=Vibram FiveFingers Named A "Best Invention of 2007" By Time Magazine|url=http://www.trailspace.com/articles/2007/11/12/vibram-fivefingers-named-a-best-invention-of-2007-by-time-magazine.html|accessdate=June 26, 2010|newspaper=trailspace.com|date=12 November 2007}}</ref> [[Nike Free]],<ref name="Cortese_Amy">{{наведени вести|last=Cortese|first=Amy|title=Wiggling Their Toes at the Shoe Giants |url=http://www.nytimes.com/2009/08/30/business/30shoe.html|accessdate=July 1, 2010|newspaper=[[New York Times]]|date=August 29, 2009}}</ref> и чевлите на [[Saucony]] Kinvara и Hattori.<ref name="Saucony">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.runnersworld.com/cda/shoefinder_detail/1,7161,s6-240-400-0-0-0-0-0-1861,00.html |title=Saucony Progrid Kinvara Running Shoe Review: Runner's World |publisher=Runner's World |date=February 15, 2008 |accessdate=September 3, 2011 |archive-date=2011-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110911213001/http://www.runnersworld.com/cda/shoefinder_detail/1,7161,s6-240-400-0-0-0-0-0-1861,00.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Jhung_Lisa">{{наведени вести|last=Jhung|first=Lisa|title=Saucony Minimalism|url=http://gear.runnersworld.com/2011/05/saucony-minimalism.html|accessdate=August 17, 2011|newspaper=Runner's World|date=May 2011|archive-date=2011-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110506145415/http://gear.runnersworld.com/2011/05/saucony-minimalism.html|url-status=dead}}</ref> Мексиканските [[Huarache (чевли за трчање)|huaraches]] се исто така многу едноставни чевли за трчање , слични на чевлите што ги носеле луѓето [[Tarahumara]] од северно Мексико , кој се познати по нивната способност за трчање на долги патеки.<ref name="McDougall_Christopher">{{Наведена книга|last=McDougall|first=Christopher|title=Born to Run: A Hidden Tribe, Superathletes, and the Greatest Race the World Has Never Seen.|year=2009 (2011)|publisher=Vintage Books|location=New York City|isbn=978-0-307-27918-7|pages=168, 172|url=http://books.google.com/books?id=QQiPoNLNhLsC&lpg=PA68&dq=born+to+run&publisher=bl&ots=RQBzKBZaAG&sig=hCo1LTS3zEXXnQr5Qo6BBC9pLhU&hl=en&sa=X&ei=e8sEUPLzKo-I8QTh37X7Bw&ved=0CD8Q6AEwAQ#v=onepage&q=born%20to%20run&f=false}}</ref>[[Чевлите за борење]] се исто така многу лесни и еластични чевли кои се дизајниани да го емитираат чувството кога си бос , а истовремено овозмочуваат дополнително триење и заштита. Многу спортски чевли се дизајнирани со спесифични одлики кои соодветствуваат на специфичните активности.Едни такви се и [[ролшулите]] , кои имаат метални или пластични колца , на дното , кои се карактеристчни за таквиот спорт на возење ролшули.Слични на нив се [[лизгалките]] кои имаат метално сечило прицвртено за дното поради полесно движење на [[мраз]].Лизгалките и ролшулите исто така се дизајнирани да овозможат удобен , еластичен и траен чевел за [[скејтбордингот]].<ref name="Welinder_Whitley">{{Наведена книга|last=Welinder, Per; Whitley, Peter|title=Mastering Skateboarding.|year=2012|publisher=[http://www.humankinetics.com/ Human Kinetics]|location=[[Champaign, Illinois]]|isbn=0-7360-9599-3|pages=8|url=http://books.google.com/books?id=n-sm3PHrfuMC&pg=PA8&lpg=PA8&dq=skate+shoes&publisher=bl&ots=hHtSxS72qm&sig=r38MPQz6t7tiO5dgrvT6g3STjhg&hl=en&sa=X&ei=wos2ULXeD4T89gS6joGwCg&ved=0CEcQ6AEwAw#v=onepage&q=skate%20shoes&f=false}}</ref> [[Чевлите за планинарење]] имаат гумен ѓон , се дота прилепени за стапалото и се дизајнирани да ги собира во мали пукнатини и расцепи за качување по карпи.[[Чевлите за велосипедизам]] се слично дизајнирањи на чевлите за планинарње , со гумен ѓон и припиени за стапалото но исто така се опремени и со метален или пластичен клин за да се поврзат со педалите без стега , какои крут ѓон за максимално да се зголеми преносот на енергија и потпората на стапалото.<ref name="IPMBA">{{Наведена книга|last=International Police Mountain Bike Association|title=The Complete Guide to Public Safety Cycling.|year=2008|publisher=Jones & Bartlett Publishers, Inc.|location=[[Sudbury, Massachusetts]]|isbn=978-0-7637-4433-5|pages=45|url=http://books.google.com/books?id=OWeDspfAdKcC&pg=PA45&lpg=PA45&dq=cycling+shoes&publisher=bl&ots=FRDs04HdY_&sig=H1Gf57RjKAVWzaYA6vMtKoHofN0&hl=en&sa=X&ei=YI02UKufII2o8gSAhIGwDA&ved=0CD4Q6AEwAQ#v=onepage&q=cycling%20shoes&f=false}}</ref> ===Чизми=== [[File:S3 safety footwear.jpg|thumb|right|Пар[[Чизми со челичен врв]] безбедни чизми]] {{Главна|Boot}} Чизмата е посебен вид на чевел којшто го покрива [[стапалото]] и [[зглобот]] и се шири нагоре по ногата , некогаш дури до [[коленото]] или пак до [[колкот]].Повеќето чизми имаат [[потпетица]] која видно се разликува од остнатитот дел од [[ѓонот]] па дури ако двете предтавуваат една целина.Чизмите обично се направени од кожа или гума иако тие можат да се изработат од најразлични материјали.Чизмите се носат поради две главни причини : нивната функцијоналност- го штитат стапалото и ногата од вода , снег , кал или пак овозможуваат дополнителна потпорна за зглобот за време на напорни активности и поради мода и стил . [[Каубојските чизми]] се специфичен стил на [[чизми за јавање]] кои ја комбинираат модата и фнкционалноста.Тие станале популарни помеѓу [[каубојците]] во западниот дел на САД за време на 19-тито век.Традиционалните каубојски чизми имаат [[кубанска потпетица]] , заоблени сè до показалецот , имаат висока оска напред и традиционално немаат врвки.<ref name="DeWeese_Daniel">{{наведени вести|last=DeWeese|first=G. Daniel|title=The Functional Side of Cowboy Boots|url=http://www.truewestmagazine.com/jcontent/living-the-dream/living-the-dream/fashion/2731-the-functional-side-of-cowboy-boots|accessdate=August 10, 2012|newspaper=[http://www.truewestmagazine.com/ True West Magazine]|date=June 29, 2010|archive-date=2012-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20121016062459/http://www.truewestmagazine.com/jcontent/living-the-dream/living-the-dream/fashion/2731-the-functional-side-of-cowboy-boots|url-status=dead}}</ref> Традиционално се изработуваат од боловска [[кожа]] но можат да бидат исработени и од поегзотични кожи како [[ној]] , кожа од [[анаконда]] или [[слон]].<ref name="Chand_Elise">{{Наведена книга|last=Chand|first=Elise Gaston|title=A Parent's Guide to Riding Lessons: Everything You Need to Know to Survive and Thrive With a Horse-Loving Kid.|year=2009|publisher=Storey Publishing|location=[[North Adams, Massachusetts]]|isbn=978-1-60342-447-9|pages=91|url=http://books.google.com/books?id=Iu2CzhW0g3YC&pg=PA91&lpg=PA91&dq=exotic+cowboy+boots&publisher=bl&ots=o4vQGrMP6f&sig=qM8AFCqdgGZc_0dhQygyIq2UM6k&hl=en&sa=X&ei=cmAkUOTrNIag8gTctYG4Cw&ved=0CDYQ6AEwADgK#v=onepage&q=exotic%20cowboy%20boots&f=false}}</ref> [[Чизмите за пешачење]] се дизајнирани така да овозможуваат дополнителна потпорна на зглобот и сводот на ногата , со дополнително полнење за удобност при [[пешачње]].Тие се создадени за да овозможат удобност и при пешачење километри нерамни терени и да ги заштити стапалата на тој што пешачи од вода , кал , карпи и др пречки кои се јавуваат при движењето.Овие чизми го продржуваат зглобот за да се иозбегне свиткување но да не се попречи движењето на зглобот премногу.Тие се доволно крути за да го поткрепуваат стапалото.Пристојно точни [[чизми]] , и влошки за намалиување на триењето кои се ставаат на проблематичните места обезбедува заштита од [[плускавици]] и други неугодности поврзани со долгите пешачења на нерамни терени.<ref name="Howe_Steve">{{наведени вести|last=Howe|first=Steve|title=Boots|url=http://books.google.com/books?id=DOIDAAAAMBAJ&pg=PA43&lpg=PA43&dq=hiking+boots&publisher=bl&ots=8CoJk-V0n9&sig=ZtaEOvkfB_S5S40bn7bAi7UF-3g&hl=en&sa=X&ei=amIkUMuJFI-g8gSE_IDYCA&ved=0CFAQ6AEwBTgK#v=onepage&q=hiking%20boots&f=false|accessdate=August 10, 2012|newspaper=Backpacker|date=March 2002}}</ref> При [[влажно]] или [[врнежливо]] време зе носта [[чизмите за на снег]] , за да го чуваат стапалото топло и суво.Чизмите обично се изработуваат од [[гума]] или други [[воодотпорни]] материјали , имаат повеќе заштитни слоеви и висока потпетица да го држи снегот понастрана.<ref name="Stimpert_Desiree">{{наведени вести|last=Stimpert|first=Desiree|title=What Makes a Boot a Snow Boot|url=http://shoes.about.com/od/boots/a/snow_boots.htm|accessdate=August 10, 2012|newspaper=[[About.com]]|archive-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120723171147/http://shoes.about.com/od/boots/a/snow_boots.htm|url-status=dead}}</ref> Чизмите можат исто така да се поврзат со чевлите за на снег за да ја зголемат распределбата на тежината низ [[поголема површина]] за пешачење на [[снег]].[[Чизмите за скијање]] се специјализирани чизми кои се користат во многу високи[[alpine skiing|alpine]] или [[cross-country]] скијање и се дизајнирани да овозможат начин како скијачот да се прицврсти за неговите/нејзините [[скии]] користеќе поврзувачи за скии.Оваа комбинација од скии , чизми и поврзувачи се користи за делотворно да се пренесуваат контролните напори на нозете на скијачот врз снегот.[[Лизглаките]] се друг вид на специјализирани чизми кои имаат метално сечило прицвртено за дното кое се користи за да го движи тој што ги носи истите на [[мразот]].<ref name="Bellis_Mary">{{наведени вести|last=Bellis|first=Mary|title=History of Ice Skates|url=http://inventors.about.com/library/inventors/bliceskates.htm|accessdate=August 10, 2012|newspaper=[[About.com]]|archive-date=2012-12-05|archive-url=https://archive.today/20121205235844/http://inventors.about.com/library/inventors/bliceskates.htm|url-status=dead}}</ref> [[Ролшулите]] се слични на лизгалките , но имаат сет од три до четири тркала кои се наоѓаат на местото од сечилото кај сечилото кај лизгалките и се дизајнирани да го имитираат лизгањето на мраз на цврсти површини , како дрво или бетон.<ref name="Olsen_Scott&Brennan">{{Наведена мрежна страница|last=Olsen|first=Scott & Brennan|title=Inline-Skates|url=http://web.mit.edu/invent/iow/Inline.html|publisher=[http://web.mit.edu/invent/ Lemelson-MIT]|accessdate=August 10, 2012|archive-date=2006-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20060502164738/http://web.mit.edu/invent/iow/Inline.html|url-status=dead}}</ref> Чизмите се дизајнирани да издржаат тешко абење ,и да го заштитат тој што ги носи истите како и да овозможат добро влечење.Главно се изработени од јак кожен горен дел и некожен ѓон.Тие можат да се користат за [[униформи]] на [[полицијата]] и [[војската]] , како и за заштита во индустриските полиња [[рударството]] и [[градежништвото]].Заштитна улога играат и [[челичните врвови]] и ѓонови какои штитниците на [[зглобот]].<ref name="Construction_Materials">{{Наведена книга|last=Somaiya, A.; James, E.; Wieffering, N.|first=Ebrahim|title=Construction Materials.|year=2008|publisher=Pearson Education South Africa, Ltd.|location=Forest Drive, Pinelands, [[Cape Town]]|isbn=978-177025-156-4|pages=36|url=http://books.google.com/books?id=VIVr_oR3JowC&pg=PA36&lpg=PA36&dq=safety+boots&publisher=bl&ots=hydz0hRuEA&sig=5OSk5uTUJBdFY4z2GJK-Rz6Arm8&hl=en&sa=X&ei=gFkkUM2KM4fM9QSvmIGwDA&ved=0CGUQ6AEwBzgK#v=onepage&q=safety%20boots&f=false}}</ref> ===Вечерени и секојденвни=== [[Вечерните чевли]] се одликуваат со мазен и мек горен ден , кожен ѓон и тесно дотерана фигура.Секојдневните чевли се одликуваат со тврди кожни делови , некожни ѓонови и широк изглед. Некои модели на вечерните чевли можат да ги носат и припадниците на машкиот и припадниците на женскиот род.Поголемиот дел на вечерните чевли имаат горна покривка , вообичаено направена од кожа , вклучуваќи поголем долен дел од стапалото но не покривајќи ги зглобовите.Овој горен ден на чевелот често е направен без дупки и отврои но може да биде направени со отвори ,дури и замите да се состојат од серија ремчиња , на пример отворени прсти што е карактеристично кај женските чевли.Чевли чиишто горен дел е направен така да ги покрива зглобовите се исто така достапни.Чевел чијшто горен дел се крева до над зглобот обично се сметаат за чизми.Но одредени модели се сметаат за чевли со висок врв или [[високи чевли]] .Обично високите чевли се осигурани со врвки или патенти иако некои видови имаат вметнати еластични парчиња за да го олезнат облекувањето. ====Машки==== [[Image:Blucher (PSF).jpg|right|thumb|290px|Овие машки чевли познати како [[derby shoe]], серазликуваат по нивното отворено врзување.]] Машките чевли може да се категоризираат по тоа како се заврзуваат: * [[Oxford shoe|Oxfords]] (also referred as "Balmorals"):предниот дел од обувката има отвор во форма на латиничната буква “V “ на кој се прицвртени врвките , кои уште е познат како “затворено врзување “. Зборот “Oxford” понекогаш се користи во американските компании за облека за да се рекламираат чевли кои не се Balmorals, како Blüchers. * [[Derby shoe]]: врвките се врзани за две парчиња кожа оделно прицвртени на предниот дел на чевлите , исто познато како "Отворено врзување" и е степен подолу во елегантноста.Ако врвките не се оделно врзани за предниот дел од чевелот тогаш истиот с енарекува кратка чизма.Ова име е Американско-Англиско и често се користи [[derbys]]. * [[Monk shoe|Monk-straps]]: имаат метално копче и ремче наместо врзување . * [[Slip-on shoe|Slip-ons]]: Нема врзување или прицврстување. Популарните [[loafer]] се дел на оваа категорија , исто како и помалку популарните модели како чевлите со еластични страни. Машките чевли исто така можат да бидат украсени на повеќе начини * Plain-toes:: имаат елегантен изглед без додатни декорации на предниот дел. * Cap-toes: имаат додатен слој кожа кој го "прекирва" врвот.Ова е веројатно најпопуларната декорација. * [[Brogues]] (American: wing-tips): врвот на чевлите е покриен со продупчено парче ( the wing-tip) којшто се простира долж двете страни на чевелот.Тие можат да се најдат во двата стилови Balmoral и Blucher но се сметаат за помалку формални. Формалните високи машки чевли ги прозиведуваат неколку компании низ светот , а најзабележливо во Англија , Франција , Италија и САД.[[Church's|Church's English Shoes]] (од 1873), [[John Lobb Bootmaker]] (од 1849), [[Edward Green Shoes]] (од 1890), and CrBoth John Lobb and Edward Green кои ги нудат [[најдобрите]] производи. .Помеѓу двете светски војни машките обувки претрпеле значителни промени , во зигледот , предводени од [[чевларите]] во западниот крај на Лондон.</ref> Најзабележливиот француски производ го направил [[J.M. Weston]]. [[Armani]] од Италија извршил големо влијание врз дизајнот на машките чевли во 60-тите и 80-тите додека тие не се вратиле на поголемиот дел на одликите на нивните предци,англо-американскиот вечерен чевел којшто прво е создаден во [[Едвардијанска Англија]] времето на владеењето на кралот Едвард VIII.Друга позната италјанска компанија е Salvatore Ferragamo .Останатиот дел од елитата се американските компании како Allen Edmonds и Alden Shoe .Alden која се наоѓа во Нова Англија е специјализирана за афтентична кожа која потекнува од влакнестиот сплескан мускул сместен под кожата на бутот на коњот од единтвената постоена штавилница во Америка (Чикаго),<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://blog.leffot.com/2008/08/16/shannon-in-cordovan/ |title=архивски примерок |accessdate=2013-01-09 |archive-date=2010-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225095819/http://blog.leffot.com/2008/08/16/shannon-in-cordovan/ |url-status=dead }}</ref> и е целосно произведена во Америка каде Allen Edmonds од Wisconsin претставува поголема компанија која реализира дел од нивното производство.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.askandyaboutclothes.com/Tutorials/JCuseyOnShoes.htm |title=архивски примерок |accessdate=2013-01-09 |archive-date=2010-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212072323/http://askandyaboutclothes.com/Tutorials/JCuseyOnShoes.htm |url-status=dead }}</ref> ====Женски==== [[File:My Shoes.jpg|thumb|Сандали со висока потпетица]] Постои голема разновидост на чевли достапни за жените , покрај тоа што поголемиот дел од машките модели се сè повеќе прифатени како унисекс.Некои главни категории се : * '''[[Обувки со висока потпетица]]''' се обувки чии потпетици обично се високи 5 сантиметри или повеќе над прстите , кои обично се носат за свечени настани или социјални собири.Варијантите вклучуваат '''[[kitten]]''' потпетици (обично 3.81-5.8 сантиметри високи) и '''[[stilletto ]]''' потпетици (со многу тенок столб на потпетицата) и '''wedge''' потпетици ( со клинеста форма на ѓонот наместо потпетица) * '''[[Mule (обувки)|Mules]]''' се чевли или паучи без делот околу потпетицата ( без заден дел ). * '''[[Slingback]]s''' се чевли со ремче околу потпетицата наместо на врвот на стапалото. * '''[[Ballet flat]]s''', познатви во Обединетото Кралство како '''балеринки''' , '''балетанки''' или '''рамни чевли''' , се чевли со многу ниска потпетица и релативно краток преден дел.Тие го изложуваат поголемиот преден дел на стапалото.Популарни се за во топло време и се сметаат за поудобни од чевлите со повисока потпетица. [[File:Red High Heel Pumps.jpg|thumb|right|Женски чевли со висока потпетица]] ===Унисекс=== * [[Цокули (чевел)|Цокули]] * [[Чевли со платформа]]: чевли со многу висок ѓон * [[Сандали (одувки)|Сандали]]: Отворени чевли кои се состојат од ѓон и различни ремчиња , оставајќи голем дел од стапалото надвор .Следствено на тоа тие се популарни за топло време бидеќи му овозможуваат на стапалото да биде поладно отколку на чевлите со затворени прсти. * Saddle shoe: кожни чевли со појас во форма на седло , кој е поставен врз горниот дел на чевелот со кој имаат спротивни бои , обично бел врв со црно "седло". * [[Slip-on shoe]]:Вечерни или секојденвни чевли без врвки , со украсни ресички , метални копчиња или рез на предниот дел . * [[Бродарки]]s, Бродарки слични на "мокасинки" ,но посекојдневни.Врвките обично се едноставни и кожни без набори.Карактеристично разработени од кожа со бел мек ѓон со цел да се избегне абење или гребење на предниот дел .Првите бродарки ги измислил Paul Serry во 1935-та. * [[Папучи]]s: за домашна употреба , обично се носат со обични [[пижами]]. {{среди}} ===Танц=== Танчерите користат разновидни обувки .Изборот на видот на чевлите за чевлите за танцување зависи од стилот на [[танцот]] што се изведува , и во многу случаи зависи од особините на површината на која се танцува. * '''[[Pointe shoes]]''' Балеринките се дизајнирани, за играње балет.Тие имаат кутија за прстите која е укрутена со лепило и тврд ѓон за танчерот да може да стои на врвовите од неговите прсти.Тие се прицврстени со еластични врвки и ленти кои се врзани за зглобовите . * '''[[Ballet shoes]]'''се меки , еластични и на правен од платно или кожа.Имаат непрекинат дводелен ѓон ( исто наречен разделив ѓон ) кој се користи за танцување балет.Овој ѓон обично е направен од кожа со подебел материјал под зглобот и петицата на стапалото и потенок а со тоа и поеластичен материјал под сводот за да стапалото може лесно да биде зашилено , исправено.Обично се прицврстува со ластици околу врвот на стапалото. * '''[[Ghillies (танц)|Ghillies]]''' Се меки чевли кои се користат во Ирскиот танц , шкотските селски танци и планинските танци. * '''[[Jazz shoe]]s''' Чевлите за џез обично имаат дводелен гумен ѓон (наречен разделив ѓон) за да овозможат еластичност и триење , а имаат и кратка потпетица.Тие се прицвртени за стапалото со врвки или еластични вметнувања * '''Tango''' and [[Flamenco shoes]]Чевлите за танго и фламенго се користат за истоимените танци. * '''Ballroom shoes''' Чевлте за бал спаѓаат во две категории :Ballroom и Latin American.И двете се одликуваат со антилопски чевли.Машките чевли за балет обично се со врзување и 2.54 сантиметри потпетица и патентиран горен кожен дел.Женските чевли за бал се обично салонки со 5 .08 сантиметри потпетица, направени од материјал кој може да биде обоен за да одговаран за фустанот на танчерката.Спротивно на ниската потпетица кај Ballroom чевлите кои подеднакво ја пренесуваат тежината низ стапалото , Latin American имаат повисока потпетица , дизајнирана за да ја насочи тежината врз прстите.Латиснките чевли се поеластични од балските чевли.Машките латински чевли обично имаат 3.81 до 5.8 сантиметри висока оформена потпетица, додека женските латински чевли имаат 6.35 до 7.62 сантиметри висока потпетица.Женските чевли обично се со отворени прсти и ремчиња. * '''Dance sneakers''' Патиките за танцување се лесни [[патики]] со зајакат гумен дел кај прстите кој му овозможува на танцувачот кратко да стои на прстите.Тие се познати по најразлични заштитни имиња како , Danseakers. * '''Foot thongs''' Јадранките лесно се облекуваат , и претставуваат делумна прекривка за стапалото ,која го покрива јаболкото на стапалото на тој што танцува за да се намали триењето при вртење а со тоа олеснуваќи го вртењето и заштитуваќи го стапалото од лупење на кожата.Од далеку месо обноените јадранки даваат слика дека танчерот / ката е боса.Тие се познати под најкразлични имиња зависно од произведувачот (dance paws, foot undies, foot paws) . * '''Tap shoes'''Степ чевлите имаат метални плочки поставени на дното кај прстите и петицата.Металните плочки како тропкачи даваат силен звук кога ќе ги удриш . чукниш од тврда површина.Степ чевлите кои се користат во степ танцувањето можат да бидат направени од каков било тип на чевли на кој можат да се додадат металните плочки за тропкање. <gallery perrow=4> Image:PointeShoes.jpg|[[Pointe shoes]] Image:ballet shoes in fifth position.jpg|[[Ballet shoes]] Image:AcroShoes.jpg|[[Jazz shoe]]s. This style is frequently worn by [[acro dance]]rs Image:Foot Thong.jpg|A ''foot thong'', viewed from the bottom Image:Ghillie.JPG|[[Ghillies (dance)|Ghillies]] File:Ladies' ballroom shoes, Tango Shoes 2.jpg|Ladies' ballroom shoes File:Mens' ballroom shoes, Eurodance CZ.jpg|Men's ballroom shoes Image:tapshoes.jpg|Tap shoes </gallery> ===Ортопедски === Ортопедските чевли се специјално дизајнирани обувки за да ја ублажат удобноста поврзана со многу растројства на стапалото и зглобот како [[плуски]] , [[меури]] закоравеност на кожата и [[плускавици]], деформираност на прстите , [[рамни табани]] или напнатост –болка во петицата.Овие чевчли можат да ги носта луѓе со дијабетис или луѓе кои имаат нееднакво долги нозе .Овие чевли обично имаат ниска потпетица , се стремат да бидат широки , со широк дел кај прстите и да имаат стабилна потпетица која ќе овозможува дополнителна потпора.Некои можат да имаат влошка која се вади ортоптична влошка за да овозможи дополнителна потпора.<ref name="DeMello_Margo"/> === Нечовечки === [[File:Horseshoe.jpg|right|thumb|Модерна челична потковица]] Додека повеќето чевли ги носеле луѓето постојат и едноставни чевли кои се дизајнирани да ги носат [[домашните]] животни како што се [[кучињата]] и [[коњите]].[[Потковицата]] е производ кој го изработувале мажите , обично од метал или други модерни синтетички материјали дизајнирани да го штитат [[копитото]] од абење и гребење.Потковиците се додаваат на сратната површина кај прстите на копитата обично прикована на нечуствителниот ѕид на копитата кое што анатомски е сродно на човековиот нокт на ножниот прст иако е многу поголем и подебел.Тие исто така можат и да се [[лепат]]. Не е позната кој ја измислил оригиналната потковица.Ковачите во [[Азија]] ги создале чизмите за кољи од кожа и матреријал од растенија.За време на пр век, [[Римјаните]] изработуваат кожни и метални чевли кои биле наречени сандали за коњ.До околу VI и VII век ,ковачите во Европа приковувале метални чевли на копитата на коњот.До илјадата година производтвото набронзени чевли за коњи со дупчиња ( простор) кај ноктите станале чести во Европа.Железните чевли за коњи станале чести до XIII и XIV век.<ref name="Bellis_Mary"/> Чевлите за коњи се достапни во голем број на различни материјали и стилови , создадени за различни видови на коњи и заработата која тие ја вршат.Најчестите материјали кои се користеле се [[челик]] и [[алуминиум]], но специјализираните чевли влкучуваат и [[гума]], [[пластика]], [[титан]] или [[бакар]]..<ref name="Price_Steven">{{Наведена книга|last=Price|first=Steven D.|title=The Whole Horse Catalog: The Complete Guide to Buying, Stabling and Stable Management, Equine Health, Tack, Rider Apparel, Equestrian Activities and ... Else a Horse Owner and Rider Will Ever Need.|date=December 17, 1998|publisher=Touchstone; Rev Upd edition|isbn=978-0684839950|pages=352}}</ref> Челикот се претпочита во спортовите каде е потребен цврт и долготраен чевел како во полото , коњските натпревари скокање во претстави и западните трки.<ref name="Evans_Warren">{{Наведена книга|last=Evans|first=J. Warren|title=The Horse.|date=February 15, 1990|publisher=W.H. Freeman|isbn=978-0716718116|pages=784}}</ref> Некои коњски чевли имаат полнења , затнувања или дополнувања :наддаден материјал кај прстите и /или кај петицата, за да се создаде дополнително тирење. [[Кучињата]] се друг вид домашни животни за кој се создавале чевли.Некои [[домородни Американски племња]] како [[Креолите]] користеле чевли за кучињата за да ги заштитат нивните стапала , за време на активностите како [[влечењето санка]] , зошто мразот може да ги изаби перничињата на кучешките стапала и некогаш да дојде дури и до крварење.<ref name="Young_Egerton">{{Наведена книга|last=Young|first=Egerton Ryerson|title=By canoe and dog-train among the Cree and Salteaux Indians.|year=1890|publisher=Charles H. Kelly|location=[[London]]|pages=106|url=http://books.google.com/books?id=TDM24XbsRrIC&pg=PA106&lpg=PA106&dq=dog+shoes&publisher=bl&ots=H6w3cCFQh2&sig=v1KcNbwHRcB05nCZCUg3fF0PzBc&hl=en&sa=X&ei=fAUYUN3-JajX6wH4hIHYBQ&ved=0CEgQ6AEwAg#v=onepage&q=dog%20shoes&f=false}}</ref> Современите кучешки чизми може да се користат и за надворешни активности како што се [[ловењето]] и [[планинарењето]] со цел да се спречи лизгање на влажно или снежно време , но и да се спречи натоложување на [[снег]] помеѓу кучешките прсти.Постојат многу разлилични форми и големини кој се достапни , можат да бидат од разновидни материјали но често се изработуваат од кожа или пак можат да бидат направени дома од [[памук]] и [[растеглива лента]]<ref name="Smith_Jason">{{Наведена книга|last=Smith|first=Jason|title=Dog Training: Retrievers & Pointers.|year=2003|publisher=Creative Publishing International, Inc.|location=[[Chanhassen, Minnesota]]|isbn=1-58923-115-5|pages=43|url=http://books.google.com/books?id=QzggHnwxg3UC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=dog+booties&publisher=bl&ots=8ak33u_4yn&sig=7pWPwVQeoi6cKbyKErV4XBp5GtU&hl=en&sa=X&ei=HBkYUPHwM_P06AGuq4GwCQ&ved=0CGUQ6AEwCDgU#v=onepage&q=dog%20booties&f=false}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Одржување== [[Image:Swanson Shoe Repair 26.jpg|thumb|right|250px|Лепење нов надворешен ѓон на спортските чевли]] * Прилагодување:Некои чевли се направени од цврст но деформирачки материјал .Откако личноста ќе ги носи истите левли повеќепати , материјалот се формира така што се приспособува на стапалото на тој што ги носи. * [[Полирање]]: За заштита, водоотпорност (до одреден степен) и изглед , посебно за кожните чевли и чизми * Сменување на потпетицата: Потпетиците периодично се абат, не сите чевли се дизајнирани да можат да се обновуваат потпетиците. * [[Чистење]]: Внатрешниот дел на чевлите може да се пречисти со гермицидни гранчиња за чевли или други методи за чистење за да се спречи ширењето на микроорганизмите како што се бактериите кои предизвикуваат непријатен мирис фунги. * Замена на врвките: [[Врвките]] понекогаш може да се оштетат или уништат па е потребно истите да се заменат. * Кога се неприкладни за користење чевлите може да се сметаат за ѓубре или цврст комунален отпад и да се фрлат.Исклучок може да се направи кај спортските чевки кои можат да рециклираат и да се обработата во нови суровини. Личноста која прави или поправа чевли се нарекува ''[[чевлар]]''. ==Големини== {{Големини на чевлите }} Големината на чевлите е бројчен податок за соодветната големина на чевелот за човекот.Често се сотои само од број кој укажува на должината затоа што произведувачите на чевли создаваат стандардна ширина поради економски причини.Постојат неколку различни системи за мерење на големината на чевлите и тие се користат ширум светот.Овие системи се разликуваат во тоа што го мерат какава единица мерка користат и каде почетната големина (0 или 1) е поставена.Само неколку од системите ја земаат предвид и ширината на чевелот.Некои области коростат различни системи за мерење на големината на чевлите кои се од различен вид ( на пр. Машки , женски , детски , спортски или чевли за безбедност ). Единиците за големината на чевлите се разликуваат ширум светот.Европските големини се мерат во Paris Points кои предтавуваат две третини од 1 сантиметар.Британските и Американските едниници се приближно 0.635 сантиметри и започнуваат од 20.5 сантиметри па нагоре.Машките и женските големини на чевлите често имаат различни скали.Големината на чевлите исто се мери со [[Brannock]] направа која ја одредува и ширината и должината на стапалото. ==Додатоци== * Foam tap&nbsp;— Мало перниче од пена кое се става под јаболкцето под стапалото за да го турне нагоре и наназад ако чевлите се многу широки. * Heel grip&nbsp;— Се користи за да се спречи лизгање на чевелот кај петицата доколку чевелот не е целосно точен. * (Ортопедски) [[влошки за чевли]]&nbsp;— се влошки од најразлични материјали за удобност , подобрување на точноста или намалување на триењето.Ова вклучува постава и облога.Влошките исто така се користат за да се корегираат одредени проблеми на стапалата. * Overshoes or [[galoshes]]&nbsp;— Гумена прекривка која се става врз чевлите која се става за заштита од дожд и снег на чевлите. * Shoe bag&nbsp;— торбичка која ги штити чевлите кога не се носат. * Четка за чевли:се користи за да се нанесе боја на чевлите . * [[Shoe polish]]&nbsp;— восочен материјал кој се мачка на чевлите за да се подобри изгледот и сјајноста и да се овозможи заштита * Shoe [[stretcher]]&nbsp;— Алатка со која чевлите се прават подолги или пошироки , или се намалуваат неудобните предели во чевлите. * [[Shoe tree]]&nbsp;— Се става внатре во чевелот кога корисникот не ги носи чевлите за да се задржи истата форма на истите. * [[Shoehorn]]&nbsp;— Се користи за полесно облекување на чевлите , држејќи го чевелот отворен и содавајќи рамна површина за да стапалото се лизне внатре во чевелот . * [[Shoelaces]]&nbsp;— систем кој се користи за прицврстување на чевлите . * [[Snow shoe]]&nbsp;— Дрвено или кожно паче кое ја зголемува површината која ја зафаќа чевелот. ==Чевлите како тема во уметноста и во популарната култура== ===Чевлите како тема во книжевноста=== * „Волшебните чевлички“ — [[Естонски фолклор|естонска]] народна приказна.<ref>''Волшебниот прстен - Естонски народни приказни''. Наша книга, Скопје, 1969, стр. 7-9.</ref> * „Чевли“ — [[Суфизам|суфиска]] приказна.<ref>''Суфиски приказни''. Скопје: Темплум, 2017, стр. 21-23.</ref> * „Со обувки како окови на стапалата“ — песна на македонската поетеса [[Ана Бунтеска]] од 2015 година.<ref>Ана Бунтеска, ''Стави лајк на сопствениот живот''. Скопје: Матица Македонска, 2015, стр. 118-119.</ref> * „Човекот и чизмите“ — кус расказ на ирскиот писател [[Вилијам Батлер Јејтс]].<ref>Вилијам Батлер Јејтс, ''Келтскиот самрак''. Скопје: Бегемот, 2014, стр. 96-97.</ref> * „Каменче во чевел“ — кус расказ на македонската писателка [[Сања Михајловиќ-Костадиновска]] од 2018 година.<ref>Сања Михајловиќ-Костадиновска, ''(Бес)конечни модели на расказот''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 47.</ref> * „Стари чевли во нова кутија“ — кус расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска од 2018 година.<ref>Сања Михајловиќ-Костадиновска, ''(Бес)конечни модели на расказот''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 84-85.</ref> * „Моите чизми“ — песна на полскиот поет [[Тимотеуш Карпович]].<ref>''Savremena poljska poezija''. Beograd: Nolit, 1964, стр. 200.</ref> * „Балада за црвениот чевел“ — песна на македонскиот писател [[Видое Подгорец]].<ref>Видое Подгорец, ''И сончогледите спијат''. Скопје: Македонска книга, Детска радост, Култура, Мисла, Наша книга, 1990, стр. 48.</ref> * „Итар Пејо со туѓи чизми на оро“ — расказ на македонскиот писател [[Стале Попов]].<ref>Стале Попов, ''Итар Пејо''. Скопје: Мисла, Детска радост, Култура, Наша книга, Македонска книга, 1980, стр. 62-63.</ref> * „Чевлите на дедо ми“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].<ref>Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 64-66.</ref> * „Три рала чевли и едни патики“ — краток расказ на македонската писателка [[Оливера Ќорвезироска]] од 2021 година.<ref>Оливера Ќорвезироска, ''Престапни години (прозен календар)''. Скопје: Бегемот, 2021, стр. 55.</ref> * „Ракија во чизми“ — краток расказ на Оливера Ќорвезироска од 2021 година.<ref>Оливера Ќорвезироска, ''Престапни години (прозен календар)''. Скопје: Бегемот, 2021, стр. 590-591.</ref> * „Кондураџиски хороскоп“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.<ref>Оливера Ќорвезироска, ''Престапни години (прозен календар)''. Скопје: Бегемот, 2021, стр. 520-521.</ref> * „37, 38, 41 и 42“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.<ref>Оливера Ќорвезироска, ''Престапни години (прозен календар)''. Скопје: Бегемот, 2021, стр. 503-504.</ref> * „Лесна одлука“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.<ref>Оливера Ќорвезироска, ''Престапни години (прозен календар)''. Скопје: Бегемот, 2021, стр. 151-152.</ref> * „Недела навечер во среда“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.<ref>Оливера Ќорвезироска, ''Престапни години (прозен календар)''. Скопје: Бегемот, 2021, стр. 166-167.</ref> ===Чевлите како тема во музиката=== * „Чевли за танцување“ ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Dancing Shoes'') — песна на британската рок-група [[Арктик манкис]] (''Arctic Monkeys'') од 2005 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/76279-Arctic-Monkeys-Whatever-People-Say-I-Am-Thats-What-Im-Not DISCOGS, Arctic Monkeys ‎– Whatever People Say I Am, That's What I'm Not (пристапено на 2.11.2021)]</ref> * „Шпански чизми“ ([[англиски]]: ''Spanish Boots'') — песна на англискиот [[Рок-музика|рок]]-музичар [[Џеф Бек]] (''Jeff Beck'') од 1969 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KVBqy9KRm-0 Jeff Beck Group - Spanish Boots - YouTube (пристапено на 23 април 2018)]</ref> * „Самовилите носат чизми“ (англиски: ''Fairies Wear Boots'') — песна на британската [[хард-рок]] група [[Блек сабат]] (''Black Sabbath'') од 1970 година.<ref>[https://www.discogs.com/Black-Sabbath-Paranoid/master/302 DISCOGS, Black Sabbath ‎– Paranoid (пристапено на 31 август 2019)]</ref> * „Црвени чевли покрај продавницата“ (англиски: ''Red Shoes By The Drugstore'') — песна на американскиот музичар [[Том Вејтс]] (''Tom Waits'') од 1978 година.<ref>[https://www.discogs.com/Tom-Waits-Blue-Valentine/master/14059 DISCOGS, Tom Waits ‎– Blue Valentine (пристапено на 21 септември 2021)]</ref> * „Чизми од шпанска кожа“ ([[англиски]]: ''Boots Of Spanish Leather'') — песна на американскиот рок-музичар [[Боб Дилан]] од 1964 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/4030-Bob-Dylan-The-Times-They-Are-A-Changin DISCOGS, Bob Dylan – The Times They Are A-Changin' (пристапено на 7.7.2023)]</ref> * „Злокобни обувки 2“ (англиски: '' Sinister Footwear II'') — песна на американскиот рок-музичар [[Френк Запа]] (''Frank Zappa'') од 1984 година.<ref>[https://www.discogs.com/release/806589-Zappa-Them-Or-Us Zappa* – Them Or Us (пристапено на 28.1.2024)]</ref> * „Душевни чевли“ (англиски: ''Soul Shoes'') — песна на британскиот [[Рок-музика|рок]]-пејач [[Греам Паркер]] (''Graham Parker'') од 1976 година.<ref>[https://www.discogs.com/Graham-Parker-And-The-Rumour-Howlin-Wind/release/776731 DISCOGS Graham Parker And The Rumour ‎– Howlin Wind (пристапено на 24 декември 2017)]</ref> * „Моите антилопски чевлички“ (англиски: ''My little suede shoes'') — [[џез]]-композиција на [[Чарли Паркер]] (''Charlie Parker'').<ref>Massimo Urbani, ''Invitation'', Philology W58.2, 1995.</ref> * „Нови чевли“ (хрватски: ''Nove Cipele'') — песна на хрватската рок-група [[Прљаво казалиште]] од 1980 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/360377-Prljavo-Kazalište-Crno-Bijeli-Svijet Prljavo Kazalište – Crno Bijeli Svijet (пристапено на 28 септември 2023)]</ref> * „(Ангелите сакаат да ги носат моите) Црвени чевли“ (англиски: ''(The Angels Wanna Wear My) Red Shoes'') — песна на британскиот рок-музичар [[Елвис Костело]] (''Elvis Costello'') од 1977 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=6rml6a0EL6s YouTube, Elvis Costello - (The Angels Wanna Wear My) Red Shoes (пристапено на 28 март 2018)]</ref> * „Чевли за буги“ (англиски: ''Boogie Shoes'') — песна на американската група ''KC & The Sunshine Band'' од 1977 година.<ref>[https://www.discogs.com/Various-Saturday-Night-Fever-The-Original-Movie-Sound-Track/master/23443 Discogs, Various ‎– Saturday Night Fever (The Original Movie Sound Track) (пристапено на 31 март 2019)]</ref> * „Новиот мек чевел“ (англиски: ''The New Soft Shoe'') — песна на американскиот [[Кантри-музика|кантри-музичар]] [[Грем Парсонс]] (Gram Parsons) од 1973 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/12270-Gram-Parsons-GP Gram Parsons – GP (пристапено на 2.2.2024)]</ref> * „Влакнести чевли“ (англиски: ''Hair Shoes'') — песна на британската рок-група ''Pale Saints'' од 1992 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/26780-Pale-Saints-In-Ribbons DISCOGS, Pale Saints – In Ribbons (пристапено на 8.6.2023)]</ref> * „Моите адидаски“ (англиски: ''My Adidas'') — песна на американската [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] група ''[[Run-DMC|Run DMC]]'' од 1986 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/37401-Run-DMC-Raising-Hell Run DMC* – Raising Hell (пристапено на 19.2.2024)]</ref> * „Валкани чизми“ (англиски: ''Dirty Boots'') — песна на американската рок-група [[Соник Јут]] (''Sonic Youth'') од 1990 година.<ref>[https://www.discogs.com/Sonic-Youth-Goo/master/9751 DISCOGS, Sonic Youth ‎– Goo (пристапено на 22 јули 2019)]</ref> ==Поврзано== * [[Босоног]] * [[Фудбиндинг]] * [[:Category:Shoe companies|List of shoe companies]] * [[Locomotor effects of shoes]] * [[Runner's toe]], injury from malfitting shoes * [[Shoe tossing]] == Наводи == {{наводи|2}} ==Библиографија== *{{Наведена книга | author=Bergstein, Rachelle |title=Women From the Ankle Down - The Story of Shoes and How They Define Us | location=New York | publisher=Harper Collins| year=2012 | format = Hardback | id=ISBN 978-0-06-196961-4| pages= 284 pages}} * ''History of footwear in Norway, Sweden and Finland : prehistory to 1950'', ISBN 91-7402-323-3 * ''Patrick Cox: Wit, Irony, and Footwear'', Tamasin Doe (1998) ISBN 0-8230-1148-8 * ''A Century of Shoes: Icons of Style in the 20th Century'', Angela Pattison ISBN 0-7858-0835-3 == Надворешни врски == {{sisterlinks|Shoes}} * [http://www.footwearhistory.com Историја на обувките] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060813085112/http://www.footwearhistory.com/ |date=2006-08-13 }} * [http://www.i18nguy.com/l10n/shoes.html International Shoe Size Conversion Charts], from i18nguy's website, offers more information. * [http://www.schuh-lexikon.de/en/shoe-care.html Грижа за чевлите]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130301225541/http://www.schuh-lexikon.de/en/shoe-care.html |date=2013-03-01 }} * [http://users.resist.ca/~kirstena/pageshoehistory.html Политичка историја на чевлите] * [http://www.shoeguide.org ShoeGuide.Org], A footwear encyclopedia * [http://www.gentlemansgazette.com/how-to-make-shoes/ How to make shoes] {{Обувки}} {{Облека}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Обувки]] [[Категорија:Чевли| ]] 7d490zecccl37wl2rgj3yfkm4yyoftr 0 1065729 5588334 5423446 2026-07-07T05:53:55Z Gliwi 66636 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Altenfeld.PNG]] → [[File:DEU Altenfeld (Großbreitenbach) COA.svg]] PNG → SVG 5588334 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Германија |Art = Место |Municipality = [[Гросбрајтенбах]] |image_photo = Altenfeld Kirche 2008-12-27.JPG |image_caption = Селската црква |Wappen = DEU Altenfeld (Großbreitenbach) COA.svg |lat_deg = 50 |lat_min = 33 |lat_sec = 53 |lon_deg = 10 |lon_min = 57 |lon_sec = 39 |Bundesland = Thüringen |Landkreis = Илм |Höhe = 600 |Fläche = 17.05 |Einwohner = 927 |Stand = 2017-12-31 |PLZ = 98701 |Vorwahl = 036781 |Kfz = IK |Straße = Кирхштрасе 2 |Website = [http://www.altenfeld-online.com/ www.altenfeld-online.com] }} '''Алтенфелд''' ({{langx|de|Altenfeld}}) — село и поранешна општина во округот [[Илм (округ)|Илм]], во сојузната покраина [[Тирингија]], [[Германија]]. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот [[Гросбрајтенбах]]. Местото е признаено покраинско одморалиште. == Географија == Алтенфелд е најјужно место во округот Илм. Селото се протега во насока запад-исток, на надморска височина од 550 до 650 метри. == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Altenfeld}} {{Нормативна контрола}} {{ИлмКрајс-никулец}} [[Категорија:Илм (округ)]] [[Категорија:Поранешни општини во Тирингија]] [[Категорија:Села во Тирингија]] kwek49np3mkhlnnxj0tnlmrv7n9joqh 0 1066412 5588290 5499042 2026-07-07T02:23:59Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588290 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Holy Blood | image = Main pic2.jpg | caption = Симболот на Holy Blood | image_size = | background = group_or_band | alias = | origin = [[Киев]], [[Украина]] | instrument = | genre = [[Блек метал]]<br>[[дет метал]]<br>[[народен метал]] | occupation = | years_active = 1999 - денес | label = Бомбворк Рекордс | associated_acts = [[Евроклидон]], Оскорд | website = [http://www.holyblood.com.ua/ Официјалното мрежно место] | current_members = Фјодор Бузилевич ([[пеење|вокал]] и [[флејта]])<br/>Вира Књажева ([[пеење|вокал]])<br/>Евгениј Титарчук ([[гитара]])<br/>Игор Џуба ([[гитара]])<br/>Ирина Клењ ([[бас гитара]])<br/>Олег Богомаз ([[тапани]])<ref>[http://www.metalheadrock.com/band.aspx?bandID=680 Форморање на групата]</ref> | past_members = Вира Књажева ([[пијано]], 2001–2005)<br/>Алексеј Фурман ([[гитара]], 2001–2002)<br/>Артем Ступак ([[гитара]], 2002–2003)<br/>Евгениј Цесаров ([[бас гитара]], 2001–2003) <br/>Вјачеслав Киришин ([[флејта]], [[гајда]] 2005–2006)<ref>[http://www.spirit-of-metal.com/groupe-groupe-Holy_Blood-l-en.html Членови и дискографија Holy Blood]</ref> | notable_instruments = [[Флејта|Дрвена флејта]], [[гајда]] }} '''Holy Blood''' е украински [[блек метал]] бенд, основан 1999&nbsp;г. во главниот град [[Киев]].<ref>[http://www.metal-archives.com/bands/Holy_Blood/20333 Информатор за бендот Holy Blood од Encyclopaedia Metallum]</ref> Бендот е значаен по тоа што е еден од ретките од овој жанр кој ги промовира [[христијанство|христијанските]] вредности.<ref>[http://www.last.fm/music/Holy+Blood Holy Blood на last.fm]</ref> Потпишани се од страна на продуцентската куќа Бомбворк Рекордс и се призната група во светски рамки без оглед на нивната определба да останат анонимни. Досега имаат издадено четири [[студиски албум]]и, а текстовите во нивните песни се на [[украински јазик|украински]] и [[руски јазик]]. По формирањето во 1999&nbsp;г. членовите првично имале замисла '''Holy Blood''' да биде бенд кој би изведувал [[хардкор панк]] музика. По промената во поставата 2001&nbsp;г. тие стилски се пренасочиле кон [[дет метал]] жанрот. [[Пеење|Вокалистите]] Фјодор Бузилевич и Вира Књажева се земале истата година, а во 2002 излегол првиот нивни [[студиски албум]] насловен како ''Талкачот'' ({{langx|uk|Странник}}). Овој проект бил изработен под капата на издавачката куќа Core Zone. Во тоа време од составот си заминал басистот Евгениј Цесаров, кој потоа преминал во бендот [[Евроклидон]]. На негово место дошол Алексеј Андрушенко. По ова следел и [[видео]] запис за песната „The Spring“, објавен на 18 април 2004&nbsp;г. Вториот студиски албум ''Брановите танцуваат'' ({{langx|uk|Волны танцуют}}) излегол во 2005, а истиот бил пласиран на рускиот и американскиот музички пазар. Во наредните месеци групата настапила на неколку музички фестивали низ [[Белорусија]], [[Молдавија]], [[Швајцарија]] и [[Финска]].<ref>Morrow, Matt, [http://thewhippingpost.tripod.com/holybloodwavesaredancing/ Holy Blood - Waves are Dancing] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131227214910/http://thewhippingpost.tripod.com/holybloodwavesaredancing/ |date=2013-12-27 }}, 2006, The Whipping Post, проверено на 20-10-2007</ref> Популарноста на бендот значително пораснала и во земјите блиски до [[Украина]], па затоа по крајот на турнејата бендот започнал да пишува материјал за новиот музички диск. Повторно биле направени измени во поставата, а во јули 2008&nbsp;г. бил издаден и третиот [[студиски албум]] ''Патриот'' ({{langx|uk|Патріот}}). Притоа биле ре-издадени претходните два албуми, овој пат со изменет омот и подобрени графика и [[звук]]. На пресот објавен на нивното мрежно место, јавноста била известена дека сите дотогашни членови на бендот ќе продолжат под група со ново име ''Оскорд'', а единствено Фјодор и неговата сопруга Вира (која претходно била во бендот од 2001-2005), заедно со комплетно нова постава ќе продолжат под постојното име '''Holy Blood'''. На почетокот на 2010 се појавил четвртиот нивни албум ''Јасно Сонце'' ({{langx|uk|Ясно Солнце}}), кој содржел елементи на [[металкор]] и [[хардкор панк]].<ref>[http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendId=262391549&blogId=532875487 Holy Blood-European Tour 2010] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090207065936/http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view |date=2009-02-07 }}. Holy Blood MySpace blog 2010-4-15</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.holyblood.com.ua/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090710000808/http://holyblood.com.ua/ |date=2009-07-10 }} * [http://www.metal-archives.com/band.php?id=20333 Holy Blood] на Metal-Archives * {{MySpace|holybloodband|Holy Blood}} * [http://www.mortemzine.net/show.php?id=2463 Интервју со Holy Blood] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150213155941/http://www.mortemzine.net/show.php?id=2463 |date=2015-02-13 }} {{en}} * [http://www.spirit-of-metal.com/groupe-groupe-Holy_Blood-l-en.html Членови и дискографија Holy Blood] {{en}} * [http://rateyourmusic.com/artist/holy_blood#Album Студиските албуми на бендот] {{en}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Блек метал музички групи]] [[Категорија:Фолк метал музички групи]] [[Категорија:Музички групи основани во 1999 година]] 07tcig3ztphpue6exqmp0wn6rbjwboz 0 1066679 5588190 5564294 2026-07-06T18:10:36Z SpectralWiz 106165 5588190 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Александар Петрески |honorific-suffix = |image = |imagesize = |office = [[Општина Охрид|Градоначалник на Охрид]] |president = |term_start = [[2005]] |term_end = [[2013]] |predecessor = [[Никола Наумов (политичар)|Никола Наумов]] |successor = [[Никола Бакрачески]] |birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1964|11|11}} |birth_place = [[Струга]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] |death_date = |death_place = |nationality = [[Македонец]] |party = [[СДСМ]] |alma_mater = |profession = [[Сообраќај|Сообраќаен инженер]] |religion = [[Православие|Православен христијанин]] |spouse = |website = }} '''Александар Петрески''' (роден на {{роден на|11|ноември|1964}} во [[Струга]]),<ref name="http://www.ohrid.gov.mk">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?novostiID=54|title=Биографија за градоначалникот на Охрид|accessdate=2013-02-13|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011258/http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?novostiID=54|url-status=dead}}</ref> завршил основно и средно образование во [[Охрид]].<ref name="http://www.ohrid.gov.mk"/> Исто така завршил факултетско образование на [[Битола|битолскот]] [[Универзитет „Св. Климент Охридски“]], поточно Електротехнички факултет, каде се здобил со статус дипломиран сообраќаен [[инженер]].<ref name="http://www.ohrid.gov.mk"/> Во [[1999]] година, тој основал приватно [[претпријатие]] во кое бил ангажиран сè до [[2003]] година.<ref name="http://www.ohrid.gov.mk"/> Од [[2003]] до [[2005]] година тој е првиот човек на општинското јавно претпријатие „Охридски комуналец“ - [[Охрид]].<ref name="http://www.ohrid.gov.mk"/> На локалните избори во [[2005]] година, ја добива довербата на граѓаните на [[Охрид]] и станува градоначалник на [[Општина Охрид]].<ref name="http://www.ohrid.gov.mk"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?novostiID=54 Биографија на мрежното место на градот Охрид] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160305011258/http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?novostiID=54 |date=2016-03-05 }} * [https://www.facebook.com/AleksandarPetreskiNo.1 Фејсбук страницата на Александар Петрески] * [http://www.mojotizbor.mk/izbori-2013/kandidati/kandidati-po-opshtini/93-kandidati/2013/533-aleksandar-petreski.html Информатор за Александар Петрески] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130319141815/http://mojotizbor.mk/izbori-2013/kandidati/kandidati-po-opshtini/93-kandidati/2013/533-aleksandar-petreski.html |date=2013-03-19 }} * [http://makborba.mk/index.php/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/item/2507-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%98%D1%83-%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%82-%D0%B7%D0%B0-%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%B7%D0%B0-%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4 Интервју на Александар Петрески (кандидат за градоначалник на Охрид)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160305081632/http://makborba.mk/index.php/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/item/2507-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%98%D1%83-%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%82-%D0%B7%D0%B0-%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%B7%D0%B0-%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4 |date=2016-03-05 }} {{биографија-никулец}} {{Градоначалник-Охрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петрески, Александар}} [[Категорија:Политичари од Охрид]] [[Категорија:Политичари од Струга]] [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Градоначалници на Општина Охрид]] 0u27u52izgtourbu9htlyc9eiidlhd4 0 1071490 5588189 5244305 2026-07-06T18:10:20Z SpectralWiz 106165 5588189 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Никола Бакрачески |honorific-suffix = |image = |imagesize = |office = [[Општина Охрид|Градоначалник на Охрид]] |president = |term_start = [[2013]]<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Биографија за Никола Бакрачески|url=http://www.nikolabakraceski.mk/biografija|accessdate=24 март 2013|language=Македонски|archive-date=2013-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20130307120053/http://nikolabakraceski.mk/biografija|url-status=dead}}</ref> |term_end = [[2017]] |predecessor = [[Александар Петрески]] |successor = [[Јован Стојаноски]] |birth_date = {{роден на|18|ноември|1970}} |birth_place = {{роден во|Радожда|}} |death_date = |death_place = |nationality = [[Македонец]] |party = [[ВМРО-ДПМНЕ]] |alma_mater = |profession = [[Кардиохирургија|Кардиохирург]] |religion = [[Православие|Православен христијанин]] |spouse = |website = }} '''Никола Бакрачески''' (роден на [[18 ноември]] [[1970]] година)<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Информатор за Никола Бакрачески|url=http://www.mojotizbor.mk/izbori-2013/kandidati/kandidati-po-partii/93-kandidati/2013/535-nikola-bakracheski.html|accessdate=11 март 2013|language=Македонски|archive-date=2013-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130424233738/http://mojotizbor.mk/izbori-2013/kandidati/kandidati-po-partii/93-kandidati/2013/535-nikola-bakracheski.html|url-status=dead}}</ref> — градоначалник на [[Општина Охрид]] во периодот од [[2013]] до [[2017]] година. По професија е интервентен кардиолог. Средно образование завршил во [[Гимназија „Св. Климент Охридски“ - Охрид|гимназијата „Св. Климент Охридски“ - Охрид]]. Со високо образование се стекнал на [[Медицински факултет - Скопје]], а таму ја одбранил и својата докторска дисертација во 2011 година. Пред да ја преземе градоначалничката функција бил директор на Кардиолошкиот завод од Охрид.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Никола Бакрачески за Охрид Магазин|url=http://www.ohrid1.com/ochrid-magazin/nikola-bakracheski-za-ochrid-magazin|accessdate=10 јануари 2011|language=Македонски|archive-date=2013-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130310115852/http://ohrid1.com/ochrid-magazin/nikola-bakracheski-za-ochrid-magazin|url-status=dead}}</ref> Тој како личност е комуникативен, ентузијаст, флексибилен и прилагодлив на средината. == Животопис == == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.nikolabakraceski.mk/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130313022316/http://nikolabakraceski.mk/ |date=2013-03-13 }} * [https://www.facebook.com/NBakraceski Фејсбук страницата на Никола Бакрачески] * [https://twitter.com/drnikolabakrac Твитер страницата на Никола Бакрачески] * [http://www.sitel.com.mk/nikola-bakracheski-kandidat-na-vmro-dpmne-za-gradonachalnik-na-ohrid Интервју за ТВ Сител] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121220040734/http://www.sitel.com.mk/nikola-bakracheski-kandidat-na-vmro-dpmne-za-gradonachalnik-na-ohrid |date=2012-12-20 }} {{Градоначалник-Охрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бакрачески, Никола}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Македонски кардиохирурзи]] [[Категорија:Македонски политичари]] [[Категорија:Луѓе од Охрид]] [[Категорија:Градоначалници на Општина Охрид]] duhmfd8i9xxj4u0auur0ypwkx6xgaae 0 1072668 5588486 5494880 2026-07-07T09:00:33Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588486 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |слика =IC10 - Noirlab2013a.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 10. Слика создадена од [[Национална опсерваторија „Кит Пик“|Националната опсерваторија „Кит Пик“]]| |соѕвездие=[[Зајак (соѕвездие)|Зајак]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 53 м 0 с |деклинација=-17° 52' 33" |положбен агол=43 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=11,9 |привиден сјај Ч=12,6 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=2,8' x 2,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[7 јануари]] [[1891]] |алтернативни ознаки=ESO 555-9, MCG -3-15-25, UGCA 115, IRAS 05508-1753 }} '''IC 10''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Зајак (соѕвездие)|Зајак]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 10 се споменува и како ESO 555-9, MCG -3-15-25, UGCA 115, IRAS 05508-1753. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 јануари]] [[1891]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 10 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,6 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 10 има привидни димензии од 2,8' х 2,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 53 м 0 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -17° 52' 33".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 43°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 10 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 18047. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Зајак (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC10 Прегледувач на длабокото небо — IC 10]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC10 Поправени информации за IC 10] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%2010 IC 10] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%2010 IC 10] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Џуџести неправилни галаксии]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Зајак (соѕвездие)]] [[Категорија:Ѕвездородни галаксии]] [[Категорија:Неправилни галаксии]] [[Категорија:Касиопеја (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1887 година]] [[Категорија:Месна Група]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] 3yq4sulj5i9s4div4uq2h3zmfj0tp8u 0 1072712 5588488 4884856 2026-07-07T09:01:18Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588488 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Феникс (соѕвездие)|Феникс]] |слика =IC 56 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 56. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 12 м 18,9 с |деклинација=-50° 24' 7" |положбен агол=62 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,3' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање= [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 195-34, AM 0110-503, IRAS 01101-5039 }} '''IC 56''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Феникс (соѕвездие)|Феникс]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 56 се споменува и како ESO 195-34, AM 0110-503, IRAS 01101-5039. == Откривање == Објектот е откриен во [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 56 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 56 има привидни димензии од 1,3' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 12 м 18,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -50° 24' 7".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 62°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 56 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 4334. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Феникс (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC56 Прегледувач на длабокото небо — IC 56]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC56 Поправени информации за IC 56] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%2056 IC 56] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%2056 IC 56] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Феникс (соѕвездие)]] lgmd33xyq8od219xu0evtqsge27hafv 0 1072714 5588490 4884891 2026-07-07T09:02:20Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588490 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика =IC 58 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 58. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 27 м 56,9 с |деклинација=-35° 43' 3" |положбен агол=140 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=2,2' x 1,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[4 септември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=NGC 568, ESO 353-3, MCG -6-4-37 }} '''IC 58''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 58 се споменува и како NGC 568, ESO 353-3, MCG -6-4-37. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 септември]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 58 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 58 има привидни димензии од 2,2' х 1,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 27 м 56,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -35° 43' 3".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 140°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 58 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 5468. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC58 Прегледувач на длабокото небо — IC 58]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC58 Поправени информации за IC 58] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%2058 IC 58] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%2058 IC 58] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] 6qbebjkq6qed0mpi72syosdow2i12ov 0 1072781 5588592 4881681 2026-07-07T11:20:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588592 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Мрежичка (соѕвездие)|Мрежичка]] |слика =IC 128+129 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 128. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 6 м 36,8 с |деклинација=-57° 57' 42" |положбен агол=118 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=15,2 |привиден сјај Ч=15,9 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,2' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[8 декември]] [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 117-22, FGCE 375 }} '''IC 128''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Мрежичка (соѕвездие)|Мрежичка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 128 се споменува и како ESO 117-22, FGCE 375. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 декември]] [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 128 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,9 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 128 има привидни димензии од 1,2' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 6 м 36,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -57° 57' 42".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 118°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 128 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 14469. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Мрежичка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC128 Прегледувач на длабокото небо — IC 128]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC128 Поправени информации за IC 128] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20128 IC 128] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20128 IC 128] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Мрежичка (соѕвездие)]] cqzqjgxt3jn154biuua24kha9e1utld 0 1072783 5588493 4881748 2026-07-07T09:05:17Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588493 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |слика =IC 130 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 130. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 8 м 54,2 с |деклинација=-55° 59' 33" |положбен агол=152 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Scd |привиден сјај В=14,8 |привиден сјај Ч=15,5 |површински сјај=14,3 |привидни димензии=1,8' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[8 декември]] [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 157-1, AM 0407-560 }} '''IC 130''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 130 се споменува и како ESO 157-1, AM 0407-560. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 декември]] [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 130 е од видот Scd.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 130 има привидни димензии од 1,8' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 8 м 54,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -55° 59' 33".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 152°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 130 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 14553. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC130 Прегледувач на длабокото небо — IC 130]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC130 Поправени информации за IC 130] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20130 IC 130] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20130 IC 130] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] nr5z05c1523fy194373sy3qin5p7rjw 0 1072785 5588494 4881790 2026-07-07T09:07:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588494 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |слика =IC132 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 132. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 12 м 59,6 с |деклинација=-32° 33' 14" |положбен агол=65 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,4' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[23 декември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=ESO 359-30, AM 0411-324, IRAS 04110-3240 }} '''IC 132''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 132 се споменува и како ESO 359-30, AM 0411-324, IRAS 04110-3240. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 декември]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 132 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 132 има привидни димензии од 1,4' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 12 м 59,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -32° 33' 14".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 65°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 132 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 14670. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dixon, R.S., and George Sonneborn, "A Master List of Nonstellar Optical Astronomical Objects (MOL)". Columbus, Ohio, Ohio State University Press, 1980. (0,526) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC132 Прегледувач на длабокото небо — IC 132]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC132 Поправени информации за IC 132] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20132 IC 132] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20132 IC 132] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] 4a6qv97lxop52uxic6wj456eqn784q3 0 1072812 5588595 4882405 2026-07-07T11:23:02Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588595 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]] |слика =IC 160 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 160. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=6 ч 0 м 4,8 с |деклинација=-33° 55' 10" |положбен агол=72 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=P |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[април]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 364-22, AM 0558-335, IRAS 05582-3355 }} '''IC 160''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 160 се споменува и како ESO 364-22, AM 0558-335, IRAS 05582-3355. == Откривање == Објектот е откриен во [[април]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 160 е од видот P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 160 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 6 ч 0 м 4,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -33° 55' 10".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 72°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 160 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 18212. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Гулаб (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC160 Прегледувач на длабокото небо — IC 160]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC160 Поправени информации за IC 160] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20160 IC 160] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20160 IC 160] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Гулаб (соѕвездие)]] fqxzsgrhwd40ddugxyvuc9bzzc2dmte 0 1072851 5588596 4883098 2026-07-07T11:23:23Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588596 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пумпа (соѕвездие)|Пумпа]] |слика =IC 201+202+203 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 201. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=10 ч 28 м 17,7 с |деклинација=-31° 31' 4" |положбен агол=154 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1,9' x 1,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[1 мај]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 436-25, MCG -5-25-4, IRAS 10260-3115 }} '''IC 201''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Пумпа (соѕвездие)|Пумпа]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 201 се споменува и како ESO 436-25, MCG -5-25-4, IRAS 10260-3115. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 мај]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 201 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 201 има привидни димензии од 1,9' х 1,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 10 ч 28 м 17,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -31° 31' 4".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 154°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 201 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 30814. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Пумпа (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC201 Прегледувач на длабокото небо — IC 201]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC201 Поправени информации за IC 201] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20201 IC 201] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20201 IC 201] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Пумпа (соѕвездие)]] mu8m4oyeylm62y813paek3peojjvvqv 0 1072868 5588499 4883136 2026-07-07T09:14:36Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588499 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =NGC 875 IC 218 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 218. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=12 ч 7 м 14,3 с |деклинација=-30° 1' 34" |положбен агол=160 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=2,3' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[јули]] [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 441-2, MCG -5-29-18, AM 1204-294, IRAS 12046-2944 }} '''IC 218''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 218 се споменува и како ESO 441-2, MCG -5-29-18, AM 1204-294, IRAS 12046-2944. == Откривање == Објектот е откриен во [[јули]] [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 218 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 218 има привидни димензии од 2,3' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 7 м 14,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -30° 1' 34".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 160°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 218 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 38464. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC218 Прегледувач на длабокото небо — IC 218]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC218 Поправени информации за IC 218] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20218 IC 218] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20218 IC 218] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] jbln67bgxnfr3o3pv66acw5ajgart3f 0 1072870 5588597 4883140 2026-07-07T11:23:29Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588597 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 220 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 220. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=12 ч 9 м 0,1 с |деклинација=-31° 31' 10" |положбен агол=166 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=2,9' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[31 јануари]] [[1898]] |алтернативни ознаки=ESO 441-9, MCG -5-29-23, AM 1206-311, IRAS 12064-3114 }} '''IC 220''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 220 се споменува и како ESO 441-9, MCG -5-29-23, AM 1206-311, IRAS 12064-3114. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 јануари]] [[1898]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 220 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 220 има привидни димензии од 2,9' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 9 м 0,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -31° 31' 10".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 166°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 220 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 38588. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC220 Прегледувач на длабокото небо — IC 220]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC220 Поправени информации за IC 220] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20220 IC 220] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20220 IC 220] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] 8q04kxopq6j01oocenkv4dkhpixuakf 0 1072872 5588598 4883142 2026-07-07T11:23:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588598 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 222 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 222. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=12 ч 19 м 35,9 с |деклинација=-26° 8' 41" |положбен агол=52 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,8' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[1 јануари]] [[1898]] |алтернативни ознаки=ESO 506-1, MCG -4-29-18 }} '''IC 222''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 222 се споменува и како ESO 506-1, MCG -4-29-18. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 јануари]] [[1898]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 222 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 222 има привидни димензии од 1,8' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 19 м 35,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -26° 8' 41".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 52°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 222 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 39688. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC222 Прегледувач на длабокото небо — IC 222]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC222 Поправени информации за IC 222] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20222 IC 222] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20222 IC 222] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] c8xbih1mkwqv9h2g7394zdvsp12ovfh 0 1072874 5588599 4883145 2026-07-07T11:23:34Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588599 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кентаур (соѕвездие)|Кентаур]] |слика =IC 224 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 224. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=12 ч 40 м 52,9 с |деклинација=-36° 45' 21" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=12,3 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=1,2' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[15 февруари]] [[1898]] |алтернативни ознаки=ESO 381-8, MCG -6-28-11, FAIR 312, IRAS 12381-3628, TOL 74, AM 1238-362 }} '''IC 224''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кентаур (соѕвездие)|Кентаур]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 224 се споменува и како ESO 381-8, MCG -6-28-11, FAIR 312, IRAS 12381-3628, TOL 74, AM 1238-362. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 февруари]] [[1898]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 224 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 224 има привидни димензии од 1,2' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 40 м 52,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -36° 45' 21".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 224 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 42504. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кентаур (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC224 Прегледувач на длабокото небо — IC 224]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC224 Поправени информации за IC 224] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20224 IC 224] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20224 IC 224] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кентаур (соѕвездие)]] lil98ej9fyuvvm0dvpfy7djj32l6yfy 0 1072876 5588600 4883148 2026-07-07T11:23:55Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588600 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 226+227 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 226. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=12 ч 51 м 32,5 с |деклинација=-27° 46' 59" |положбен агол=115 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1,9' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[31 јануари]] [[1898]] |алтернативни ознаки=ESO 442-24, MCG -5-30-10, AM 1248-273, IRAS 12488-2730 }} '''IC 226''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 226 се споменува и како ESO 442-24, MCG -5-30-10, AM 1248-273, IRAS 12488-2730. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 јануари]] [[1898]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 226 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 226 има привидни димензии од 1,9' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 51 м 32,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -27° 46' 59".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 115°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 226 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 43558. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC226 Прегледувач на длабокото небо — IC 226]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC226 Поправени информации за IC 226] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20226 IC 226] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20226 IC 226] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] jlktd1j52gklftiwiq6rwjiela05xgk 0 1072894 5588601 4883179 2026-07-07T11:23:58Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588601 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 245 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 245. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=13 ч 38 м 57 с |деклинација=-25° 50' 44" |положбен агол=73 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=2,2' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[4 мај]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 509-88, MCG -4-32-47, AM 1336-253 }} '''IC 245''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 245 се споменува и како ESO 509-88, MCG -4-32-47, AM 1336-253. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 мај]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 245 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 245 има привидни димензии од 2,2' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 13 ч 38 м 57 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -25° 50' 44".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 73°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 245 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 48258. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC245 Прегледувач на длабокото небо — IC 245]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC245 Поправени информации за IC 245] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20245 IC 245] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20245 IC 245] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] 7hzf9qxe1g5779xdq8nhzfturhkhm98 0 1072896 5588602 4883183 2026-07-07T11:24:01Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588602 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 247 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 247. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=13 ч 40 м 3,1 с |деклинација=-25° 28' 30" |положбен агол=132 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,6' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[4 мај]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 509-91, MCG -4-32-49, AM 1337-251 }} '''IC 247''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 247 се споменува и како ESO 509-91, MCG -4-32-49, AM 1337-251. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 мај]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 247 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 247 има привидни димензии од 1,6' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 13 ч 40 м 3,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -25° 28' 30".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 132°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 247 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 48346. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC247 Прегледувач на длабокото небо — IC 247]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC247 Поправени информации за IC 247] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20247 IC 247] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20247 IC 247] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] qz2yxcojso4vancy0fmq980on17l8wo 0 1072897 5588603 4883188 2026-07-07T11:24:03Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588603 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 248 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 248. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=13 ч 40 м 18,5 с |деклинација=-28° 53' 31" |положбен агол=45 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=IBm/P |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[4 мај]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 445-6, MCG -5-32-62, TOL 37, AM 1337-283 }} '''IC 248''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 248 се споменува и како ESO 445-6, MCG -5-32-62, TOL 37, AM 1337-283. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 мај]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 248 е од видот IBm/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 248 има привидни димензии од 1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 13 ч 40 м 18,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -28° 53' 31".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 248 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 48368. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC248 Прегледувач на длабокото небо — IC 248]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC248 Поправени информации за IC 248] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20248 IC 248] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20248 IC 248] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] mhix8wmtt3a0f18kwtuaj9al5dfzu58 0 1072898 5588604 4883193 2026-07-07T11:24:06Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588604 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кентаур (соѕвездие)|Кентаур]] |слика =IC 250 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 250. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=13 ч 48 м 43,9 с |деклинација=-30° 13' 5" |положбен агол=56 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[4 мај]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 445-41, MCG -5-33-16, IRAS 13458-2958 }} '''IC 250''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кентаур (соѕвездие)|Кентаур]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 250 се споменува и како ESO 445-41, MCG -5-33-16, IRAS 13458-2958. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 мај]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 250 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 250 има привидни димензии од 1' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 13 ч 48 м 43,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -30° 13' 5".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 56°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 250 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 48997. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кентаур (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC250 Прегледувач на длабокото небо — IC 250]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC250 Поправени информации за IC 250]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20250 IC 250] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20250 IC 250] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кентаур (соѕвездие)]] p1ofkwa19y0q8nhfmq935ke463taeoo 0 1072899 5588605 5577606 2026-07-07T11:24:09Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588605 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 251 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 251. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=13 ч 47 м 14,9 с |деклинација=-28° 19' 55" |положбен агол=94 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=13,8 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,2' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[4 мај]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 445-27, MCG -5-33-3 }} '''IC 251''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 251 се споменува и како ESO 445-27, MCG -5-33-3. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 мај]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 251 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 251 има привидни димензии од 1,2' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 13 ч 47 м 14,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -28° 19' 55".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 94°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 251 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 48881. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC251 Прегледувач на длабокото небо — IC 251]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC251 Поправени информации за IC 251] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20251 IC 251] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20251 IC 251] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20260112201053/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20251 |date=2026-01-12 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] pjd9svib27gdnyzsrikys42e68ttjsh 0 1072905 5588606 4883203 2026-07-07T11:24:48Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588606 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]] |слика =IC 257 Hubble.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 257. | |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=14 ч 7 м 29,8 с |деклинација=-27° 1' 5" |положбен агол=113 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=12,4 |привиден сјај Ч=13,4 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=1,6' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[21 април]] [[1898]] |алтернативни ознаки=ESO 510-69, MCG -4-33-46, AM 1404-264 }} '''IC 257''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водна Змија (соѕвездие)|Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 257 се споменува и како ESO 510-69, MCG -4-33-46, AM 1404-264. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 април]] [[1898]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 257 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 257 има привидни димензии од 1,6' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 14 ч 7 м 29,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -27° 1' 5".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 113°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 257 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 50385. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC257 Прегледувач на длабокото небо — IC 257]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC257 Поправени информации за IC 257] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20257 IC 257] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20257 IC 257] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водна Змија (соѕвездие)]] gih2z4rtkcuckhysojlmeyr8g2vh85a 0 1072915 5588607 4883213 2026-07-07T11:25:07Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588607 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кентаур (соѕвездие)|Кентаур]] |слика =IC 268+269+270+272 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 268. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=14 ч 37 м 48,9 с |деклинација=-36° 52' 43" |положбен агол=61 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=11,8 |привиден сјај Ч=12,8 |површински сјај=11,6 |привидни димензии=1,6' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање= [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 385-50, MCG -6-32-11 }} '''IC 268''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кентаур (соѕвездие)|Кентаур]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 268 се споменува и како ESO 385-50, MCG -6-32-11. == Откривање == Објектот е откриен во [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 268 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 268 има привидни димензии од 1,6' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 14 ч 37 м 48,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -36° 52' 43".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 61°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 268 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 52286. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кентаур (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC268 Прегледувач на длабокото небо — IC 268]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC268 Поправени информации за IC 268] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20268 IC 268] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20268 IC 268] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кентаур (соѕвездие)]] sldr1vt3l7cs4596zjjmpn96qnlvxez 0 1072918 5588608 4883218 2026-07-07T11:25:10Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588608 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Рајска Птица (соѕвездие)|Рајска Птица]] |слика =IC 271 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 271. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=14 ч 47 м 44,9 с |деклинација=-73° 18' 25" |положбен агол=132 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=2,6' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[18 јули]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 41-9, FGCE 1187, IRAS 14427-7305 }} '''IC 271''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Рајска Птица (соѕвездие)|Рајска Птица]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 271 се споменува и како ESO 41-9, FGCE 1187, IRAS 14427-7305. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 јули]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 271 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 271 има привидни димензии од 2,6' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 14 ч 47 м 44,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -73° 18' 25".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 132°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 271 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 52837. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Рајска Птица (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC271 Прегледувач на длабокото небо — IC 271]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC271 Поправени информации за IC 271] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20271 IC 271] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20271 IC 271] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Рајска Птица (соѕвездие)]] tsj5ipibk96ix884ul85egfuzntv881 0 1072961 5588501 4883419 2026-07-07T09:15:38Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588501 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Паун (соѕвездие)|Паун]] |слика =IC316 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 316. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=18 ч 33 м 50 с |деклинација=-60° 7' 43" |положбен агол=116 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,3' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[14 септември]] [[1901]] |алтернативни ознаки=ESO 140-26 }} '''IC 316''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Паун (соѕвездие)|Паун]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 316 се споменува и како ESO 140-26. == Откривање == Објектот е откриен на [[14 септември]] [[1901]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 316 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 316 има привидни димензии од 1,3' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 18 ч 33 м 50 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -60° 7' 43".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 116°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 316 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 62048. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Паун (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dixon, R.S., and George Sonneborn, "A Master List of Nonstellar Optical Astronomical Objects (MOL)". Columbus, Ohio, Ohio State University Press, 1980. (0,526) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC316 Прегледувач на длабокото небо — IC 316]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC316 Поправени информации за IC 316] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20316 IC 316] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20316 IC 316] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Паун (соѕвездие)]] m2qd65f7utyjda6roknf61fwvyc8z7t 0 1073017 5588502 4883676 2026-07-07T09:16:15Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588502 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]] |слика =IC373 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 373. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=19 ч 27 м 30,5 с |деклинација=-54° 54' 31" |положбен агол=33 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=IBm |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,3' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[17 септември]] [[1901]] |алтернативни ознаки=ESO 184-69 }} '''IC 373''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 373 се споменува и како ESO 184-69. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 септември]] [[1901]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 373 е од видот IBm.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 373 има привидни димензии од 1,3' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 19 ч 27 м 30,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -54° 54' 31".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 33°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 373 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 63226. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Телескоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC373 Прегледувач на длабокото небо — IC 373]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC373 Поправени информации за IC 373] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20373 IC 373] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20373 IC 373] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Телескоп (соѕвездие)]] dbul1pak5vgcipsdyptdyvp0ib0y7zo 0 1073051 5588503 4883877 2026-07-07T09:16:44Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588503 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]] |слика =IC409 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 409. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 1 м 49,4 с |деклинација=-53° 55' 6" |положбен агол=165 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=14,3 |привиден сјај Ч=15,1 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,2' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[31 август]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 185-48 }} '''IC 409''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 409 се споменува и како ESO 185-48. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 август]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 409 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 409 има привидни димензии од 1,2' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 1 м 49,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -53° 55' 6".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 165°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 409 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 64000. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Телескоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC409 Прегледувач на длабокото небо — IC 409]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC409 Поправени информации за IC 409] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20409 IC 409] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20409 IC 409] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Телескоп (соѕвездие)]] ezq56vhdc3dddd5a6fw2hrde6iwroe1 0 1073085 5588504 4921400 2026-07-07T09:17:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588504 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Стрела (соѕвездие)|Стрела]] |слика =Ic444s.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 444.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 17 м 45,7 с |деклинација=-41° 34' 55" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[23 септември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=ESO 340-11 ? }} '''IC 444''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Стрела (соѕвездие)|Стрела]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 444 се споменува и како ESO 340-11 ?. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 септември]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 444 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 17 м 45,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -41° 34' 55".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 444 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Стрела (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC444 Прегледувач на длабокото небо — IC 444]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC444 Поправени информации за IC 444] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20444 IC 444] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20444 IC 444] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Стрела (соѕвездие)]] [[Категорија:Близнаци (соѕвездие)]] [[Категорија:Отсјајни маглини]] o938qkgbyvb0ugmkfrqugvk5xwkj6vm 0 1073088 5588505 4884113 2026-07-07T09:18:45Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588505 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]] |слика =IC 447 - Dreyer's Nebula.png |опис=Поглед кон галаксијата IC 6076. Слика создадена од астрономот Чак Ајуб.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 19 м 59 с |деклинација=-52° 37' 18" |положбен агол=153 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[31 август]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 186-34, FAIR 341, IRAS 20162-5246 }} '''IC 447''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 447 се споменува и како ESO 186-34, FAIR 341, IRAS 20162-5246. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 август]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 447 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 447 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 19 м 59 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -52° 37' 18".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 153°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 447 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 64491. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Телескоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dixon, R.S., and George Sonneborn, "A Master List of Nonstellar Optical Astronomical Objects (MOL)". Columbus, Ohio, Ohio State University Press, 1980. (0,526) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC447 Прегледувач на длабокото небо — IC 447]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC447 Поправени информации за IC 447] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20447 IC 447] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20447 IC 447] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Телескоп (соѕвездие)]] [[Категорија:Еднорог (соѕвездие)]] [[Категорија:Отсјајни маглини]] mtiiy6yuqjarcmb7map8obgqrv1lkcn 0 1073097 5588506 4884190 2026-07-07T09:19:31Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588506 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Стрела (соѕвездие)|Стрела]] |слика =NGC 2340 legacy dr9.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 458. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 22 м 10,6 с |деклинација=-38° 18' 31" |положбен агол=105 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,6' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[11 септември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=IC 4998, ESO 340-20, MCG -6-44-30, IRAS 20188-3828 }} '''IC 458''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Стрела (соѕвездие)|Стрела]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 458 се споменува и како IC 4998, ESO 340-20, MCG -6-44-30, IRAS 20188-3828. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 септември]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 458 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 458 има привидни димензии од 1,6' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 22 м 10,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -38° 18' 31".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 105°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 458 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 64546. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Стрела (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC458 Прегледувач на длабокото небо — IC 458]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC458 Поправени информации за IC 458]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20458 IC 458] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20458 IC 458] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Стрела (соѕвездие)]] cfdg9mrrl693ldx5zvb5dbey2oh59pj 0 1073104 5588527 4921403 2026-07-07T09:30:39Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588527 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Микроскоп (соѕвездие)|Микроскоп]] |слика =IC 466 ESO VPHAS+.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 6076. Слика создадена со VPHAS+.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 43 м 14 с |деклинација=-29° 51' 7" |положбен агол=156 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=12,7 |привиден сјај Ч=13,3 |површински сјај=13 |привидни димензии=2,1' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[9 јуни]] [[1897]] |алтернативни ознаки=IC 5003, IC 5029, IC 5039, ESO 463-20, MCG -5-49-1 }} '''IC 466''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Микроскоп (соѕвездие)|Микроскоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 466 се споменува и како IC 5003, IC 5029, IC 5039, ESO 463-20, MCG -5-49-1. == Откривање == Објектот е откриен на [[9 јуни]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 466 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 466 има привидни димензии од 2,1' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 43 м 14 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -29° 51' 7".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 156°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 466 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 65249. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Микроскоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC466 Прегледувач на длабокото небо — IC 466]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC466 Поправени информации за IC 466]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20466 IC 466] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20466 IC 466] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Микроскоп (соѕвездие)]] 9evtmb359xx9z77js397he3fz45rff3 0 1073105 5588535 4921404 2026-07-07T09:36:22Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588535 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Микроскоп (соѕвездие)|Микроскоп]] |слика =IC 467 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 467. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 43 м 34,3 с |деклинација=-29° 42' 11" |положбен агол=31 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBcd |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,7' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[9 јуни]] [[1897]] |алтернативни ознаки=IC 5007, IC 5030, IC 5041, ESO 463-21, MCG -5-49-2, IRAS 20405-2953, AM 2040-295 }} '''IC 467''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Микроскоп (соѕвездие)|Микроскоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 467 се споменува и како IC 5007, IC 5030, IC 5041, ESO 463-21, MCG -5-49-2, IRAS 20405-2953, AM 2040-295. == Откривање == Објектот е откриен на [[9 јуни]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 467 е од видот SBcd.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 467 има привидни димензии од 1,7' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 43 м 34,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -29° 42' 11".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 31°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 467 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 65258. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Микроскоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC467 Прегледувач на длабокото небо — IC 467]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC467 Поправени информации за IC 467] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20467 IC 467] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20467 IC 467] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Микроскоп (соѕвездие)]] hftavv6cyui93kx4uy3xfv93dsg0o6z 0 1073109 5588512 4884405 2026-07-07T09:24:04Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588512 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |слика =IC471 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 471. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 52 м 38,1 с |деклинација=-57° 13' 57" |положбен агол=57 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[17 мај]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 187-28, IRAS 20487-5725 }} '''IC 471''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 471 се споменува и како ESO 187-28, IRAS 20487-5725. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 мај]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 471 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 471 има привидни димензии од 1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 52 м 38,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -57° 13' 57".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 57°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 471 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 65634. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC471 Прегледувач на длабокото небо — IC 471]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC471 Поправени информации за IC 471] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20471 IC 471] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20471 IC 471] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] iylupvxe6g70ykulvu84jy0fgk59yad 0 1073110 5588513 4884432 2026-07-07T09:24:42Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588513 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Микроскоп (соѕвездие)|Микроскоп]] |слика =IC472 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 472. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 51 м 45,8 с |деклинација=-29° 50' 50" |положбен агол=148 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,1' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[8 септември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=ESO 463-30, MCG -5-49-4, AM 2048-300 }} '''IC 472''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Микроскоп (соѕвездие)|Микроскоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 472 се споменува и како ESO 463-30, MCG -5-49-4, AM 2048-300. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 септември]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 472 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 472 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 51 м 45,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -29° 50' 50".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 148°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 472 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 65580. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Микроскоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC472 Прегледувач на длабокото небо — IC 472]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC472 Поправени информации за IC 472] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20472 IC 472] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20472 IC 472] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Микроскоп (соѕвездие)]] 278cza4711v0mm8epqyivf6nmdn5gzj 0 1073112 5588517 4884501 2026-07-07T09:26:54Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588517 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Паун (соѕвездие)|Паун]] |слика =IC474 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 474. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 3 м 19,7 с |деклинација=-72° 41' 16" |положбен агол=20 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1,2' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[26 септември]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 47-21, FAIR 579, AM 2059-730 }} '''IC 474''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Паун (соѕвездие)|Паун]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 474 се споменува и како ESO 47-21, FAIR 579, AM 2059-730. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 септември]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 474 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 474 има привидни димензии од 1,2' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 3 м 19,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -72° 41' 16".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 20°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 474 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 65992. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Паун (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC474 Прегледувач на длабокото небо — IC 474]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC474 Поправени информации за IC 474] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20474 IC 474] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20474 IC 474] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Паун (соѕвездие)]] 83ok8bd98fb5ss0xfz5on9jogrwd60t 0 1073113 5588518 4884539 2026-07-07T09:26:57Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588518 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Јарец (соѕвездие)|Јарец]] |слика =IC475 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 475. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 2 м 31,2 с |деклинација=-16° 49' 6" |положбен агол=85 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=12,7 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=14,2 |привидни димензии=4,1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[7 август]] [[1899]] |алтернативни ознаки=MCG -3-53-21, UGCA 419, IRAS 20597-1701 }} '''IC 475''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Јарец (соѕвездие)|Јарец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 475 се споменува и како MCG -3-53-21, UGCA 419, IRAS 20597-1701. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 август]] [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 475 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 475 има привидни димензии од 4,1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 2 м 31,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -16° 49' 6".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 85°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 475 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 65960. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Јарец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC475 Прегледувач на длабокото небо — IC 475]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC475 Поправени информации за IC 475] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20475 IC 475] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20475 IC 475] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Јарец (соѕвездие)]] 19k8f9eouipxkvupf6tu4zy4iy155hc 0 1073114 5588519 4884559 2026-07-07T09:27:01Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588519 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Паун (соѕвездие)|Паун]] |слика =IC476 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 476. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 9 м 14,4 с |деклинација=-63° 17' 23" |положбен агол=137 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=12 |привиден сјај Ч=12,8 |површински сјај=12,4 |привидни димензии=1,6' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање= [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 107-7, AM 2105-632, IRAS 21051-6329 }} '''IC 476''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Паун (соѕвездие)|Паун]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 476 се споменува и како ESO 107-7, AM 2105-632, IRAS 21051-6329. == Откривање == Објектот е откриен во [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 476 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 476 има привидни димензии од 1,6' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 9 м 14,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -63° 17' 23".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 137°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 476 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 66208. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Паун (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Zwicky, F., E. Herzog, and P. Wild, "Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies", Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC476 Прегледувач на длабокото небо — IC 476]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC476 Поправени информации за IC 476] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20476 IC 476] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20476 IC 476] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Паун (соѕвездие)]] k5m6gyiw6qu93jhxr9i3jmdqi7xqk5y 0 1073118 5588520 4884583 2026-07-07T09:27:04Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588520 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Паун (соѕвездие)|Паун]] |слика =IC480 - SDSS DR14.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 480. Слика создадена од [[Sloan Digital Sky Survey]], DR14 со SciServer.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 16 м 14,2 с |деклинација=-64° 27' 54" |положбен агол=8 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=12 |привиден сјај Ч=12,7 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=2,9' x 2,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[19 септември]] [[1903]] |алтернативни ознаки=ESO 107-17, IRAS 21121-6440 }} '''IC 480''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Паун (соѕвездие)|Паун]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 480 се споменува и како ESO 107-17, IRAS 21121-6440. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 септември]] [[1903]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 480 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 480 има привидни димензии од 2,9' х 2,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 16 м 14,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -64° 27' 54".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 8°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 480 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 66452. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Паун (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC480 Прегледувач на длабокото небо — IC 480]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC480 Поправени информации за IC 480] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20480 IC 480] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20480 IC 480] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Паун (соѕвездие)]] 5nde142u4zlx3mknhnrzkkncir2b1ww 0 1073137 5588538 4884762 2026-07-07T09:40:41Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588538 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |слика =IC 500 Hubble.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 500| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 6 м 24,9 с |деклинација=-67° 31' 3" |положбен агол=54 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBm |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,2 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[21 август]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 75-55, PRC C-67 }} '''IC 500''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 500 се споменува и како ESO 75-55, PRC C-67. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 август]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 500 е од видот SBm.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 500 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 6 м 24,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -67° 31' 3".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 54°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 500 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68038. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC500 Прегледувач на длабокото небо — IC 500]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC500 Поправени информации за IC 500] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20500 IC 500] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20500 IC 500] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] fyljo05b57a2mz11cax4tjuxweaw0sx 0 1073254 5588555 5560650 2026-07-07T10:54:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588555 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |слика =IC 537 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 537. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 57 м 10,4 с |деклинација=-36° 27' 45"" |положбен агол=40 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=10 |привиден сјај Ч=11 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=5,2' x 1,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[10 јуни]] [[1896]] |алтернативни ознаки=IC 1459, ESO 406-30, MCG -6-50-16, AM 2254-364, IRAS 22544-3643 }} '''IC 537''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 537 се споменува и како IC 1459, ESO 406-30, MCG -6-50-16, AM 2254-364, IRAS 22544-3643. == Откривање == Објектот е откриен на [[10 јуни]] [[1896]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 537 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 537 има привидни димензии од 5,2' х 1,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 57 м 10,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -36° 27' 45"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 40°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 537 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70090. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC537 Прегледувач на длабокото небо — IC 537]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC537 Поправени информации за IC 537] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20537 IC 537] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20537 IC 537]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] ohjk0bd25cnjthclubok4nt0560knhd 0 1073258 5588556 5577827 2026-07-07T10:55:33Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588556 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |слика =IC 542 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 542. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 11 м 44,3 с |деклинација=-68° 5' 39"" |положбен агол=60 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[29 август]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 77-6, AM 2308-682, IRAS 23085-6821 }} '''IC 542''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 542 се споменува и како ESO 77-6, AM 2308-682, IRAS 23085-6821. == Откривање == Објектот е откриен на [[29 август]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 542 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 542 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 11 м 44,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -68° 5' 39"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 60°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 542 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70662. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC542 Прегледувач на длабокото небо — IC 542]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC542 Поправени информации за IC 542] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20542 IC 542] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20542 IC 542] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210301120806/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20542 |date=2021-03-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] edwklnot0h0rk88sjz8ejkz40qy4ngi 0 1073269 5588557 4884847 2026-07-07T10:56:02Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588557 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика =IC 553 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 553. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 47 м 28,6 с |деклинација=-28° 6' 32" |положбен агол=137 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,5' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[14 септември]] [[1896]] |алтернативни ознаки=ESO 471-17, MCG -5-56-10, AM 2344-282, DRCG 54-56 }} '''IC 553''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 553 се споменува и како ESO 471-17, MCG -5-56-10, AM 2344-282, DRCG 54-56. == Откривање == Објектот е откриен на [[14 септември]] [[1896]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 553 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 553 има привидни димензии од 1,5' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 47 м 28,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -28° 6' 32".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 137°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 553 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72421. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dixon, R.S., and George Sonneborn, "A Master List of Nonstellar Optical Astronomical Objects (MOL)". Columbus, Ohio, Ohio State University Press, 1980. (0,526) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC553 Прегледувач на длабокото небо — IC 553]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC553 Поправени информации за IC 553] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20553 IC 553] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20553 IC 553] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] pzl0ydmwaoik4vppp04q9tk4gm58dbz 0 1073277 5588558 4884859 2026-07-07T10:56:41Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588558 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 562 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 562. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 33 м 8,6 с |деклинација=-13° 27' 21"" |положбен агол=90 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=14,9 |привиден сјај Ч=15,7 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=0,6' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[4 ноември]] [[1891]] |алтернативни ознаки=NPM1G -13.0024 }} '''IC 562''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 562 се споменува и како NPM1G -13.0024. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 ноември]] [[1891]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 562 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 562 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 33 м 8,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -13° 27' 21"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 90°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 562 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 169992. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC562 Прегледувач на длабокото небо — IC 562]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC562 Поправени информации за IC 562] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20562 IC 562] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20562 IC 562] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 1v6e913bv9kfv5i4xdjvx8s8ta4a6rq 0 1073288 5588559 4884874 2026-07-07T10:58:20Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588559 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 574 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 574. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 11 м 49,5 с |деклинација=-0° 27' 9"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гијом Бигурдан]] |датум на откривање=[[6 декември]] [[1888]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 574''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 декември]] [[1888]] година од страна на [[Гијом Бигурдан]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 574 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 11 м 49,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -0° 27' 9"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 574 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC574 Прегледувач на длабокото небо — IC 574]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC574 Поправени информации за IC 574] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20574 IC 574] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20574 IC 574] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] qh8ezyddlsd82kj6gbcjlgjy7vo9122 0 1073299 5588560 4884901 2026-07-07T10:58:23Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588560 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 586 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 586. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 27 м 36 с |деклинација=-4° 59' 49"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=15,1 |привиден сјај Ч=16,1 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=0,5' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[14 декември]] [[1892]] |алтернативни ознаки=MCG -1-4-53, NPM1G -05.0057 }} '''IC 586''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 586 се споменува и како MCG -1-4-53, NPM1G -05.0057. == Откривање == Објектот е откриен на [[14 декември]] [[1892]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 586 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 586 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 27 м 36 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -4° 59' 49"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 586 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 5446. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC586 Прегледувач на длабокото небо — IC 586]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC586 Поправени информации за IC 586] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20586 IC 586] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20586 IC 586] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 04n2i2lo76wicgs4bllq03tz1yqgngc 0 1073312 5588561 4884925 2026-07-07T10:58:26Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588561 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 599 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 599. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 51 м 57,4 с |деклинација=-8° 31' 2"" |положбен агол=90 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=0,3' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[17 декември]] [[1892]] |алтернативни ознаки=MCG -2-5-66, NPM1G -08.0071 }} '''IC 599''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 599 се споменува и како MCG -2-5-66, NPM1G -08.0071. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 декември]] [[1892]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 599 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 599 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 51 м 57,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -8° 31' 2"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 90°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 599 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 6890. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC599 Прегледувач на длабокото небо — IC 599]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC599 Поправени информации за IC 599] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20599 IC 599] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20599 IC 599] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] cmqsdths2vka7ylo2otzthfx25zisce 0 1073313 5588562 4884933 2026-07-07T10:58:30Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588562 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 600 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 600. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 57 м 0,6 с |деклинација=-0° 5' 21"" |положбен агол=10 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=12,1 |привидни димензии=0,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[7 ноември]] [[1891]] |алтернативни ознаки=CGCG 387-7 }} '''IC 600''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 600 се споменува и како CGCG 387-7. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 ноември]] [[1891]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 600 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 600 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 57 м 0,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -0° 5' 21"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 10°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 600 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7326. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Tully, R.B., ""Nearby Galaxies Catalog"". New York: Cambridge University Press, 1988. A preliminary version on magnetic tape (1981) was used here. (23,17) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC600 Прегледувач на длабокото небо — IC 600]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC600 Поправени информации за IC 600] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20600 IC 600] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20600 IC 600] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 8n49sz41x5oxf08bki3qougm0jtommm 0 1073316 5588563 4884941 2026-07-07T11:02:07Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588563 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]] |слика =IC 603 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 603. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 1 м 30,7 с |деклинација=+26° 28' 52"" |положбен агол=70 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=2' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едвард Свифт]] |датум на откривање=[[18 јануари]] [[1890]] |алтернативни ознаки=UGC 1507, MCG 4-5-37, CGCG 482-48, IRAS 01587+2614 }} '''IC 603/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 603/1 се споменува и како UGC 1507, MCG 4-5-37, CGCG 482-48, IRAS 01587+2614. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 јануари]] [[1890]] година од страна на [[Едвард Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 603/1 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 603/1 има привидни димензии од 2' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 1 м 30,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +26° 28' 52"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 70°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 603/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7683. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Триаголник (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC603/1 Прегледувач на длабокото небо — IC 603/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC603/1 Поправени информации за IC 603/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20603/1 IC 603/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20603/1 IC 603/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Триаголник (соѕвездие)]] e582tbx74ygttd7mnrilnhy9ti9b9w0 0 1073319 5588564 4884945 2026-07-07T11:02:10Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588564 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 608 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 608. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 7 м 29,6 с |деклинација=+9° 7' 23"" |положбен агол=25 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=16,1 |привиден сјај Ч=16,9 |површински сјај=14,4 |привидни димензии=0,6' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[5 декември]] [[1893]] |алтернативни ознаки=NPM1G +08.0075 }} '''IC 608''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 608 се споменува и како NPM1G +08.0075. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 декември]] [[1893]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 608 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 16,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,9 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 608 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 7 м 29,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +9° 7' 23"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 25°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 608 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 212915. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC608 Прегледувач на длабокото небо — IC 608]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC608 Поправени информации за IC 608]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20608 IC 608] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20608 IC 608] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] nbnzn6jjnqgx8j9ltt1ixjhkduk50mx 0 1073332 5588565 4884979 2026-07-07T11:02:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588565 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 620 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 620. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 41 м 45 с |деклинација=-14° 50' 52"" |положбен агол=20 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=14,7 |привиден сјај Ч=15,5 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=0,7' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[5 декември]] [[1891]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 620/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 декември]] [[1891]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 620/1 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 620/1 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 41 м 45 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -14° 50' 52"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 20°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 620/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 144971. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Zwicky, F., E. Herzog, and P. Wild, ""Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies"", Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC620/1 Прегледувач на длабокото небо — IC 620/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC620/1 Поправени информации за IC 620/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20620/1 IC 620/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20620/1 IC 620/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 059aw1svctqstkof0g1dy54ay8p7cr1 0 1073336 5588566 4884986 2026-07-07T11:02:18Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588566 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Персеј (соѕвездие)|Персеј]] |слика =IC 625 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 625. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 0 м 6 с |деклинација=+44° 13' 0" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[31 октомври]] [[1888]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 625''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Персеј (соѕвездие)|Персеј]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 октомври]] [[1888]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 625 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 0 м 6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +44° 13' 0".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 625 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Персеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC625 Прегледувач на длабокото небо — IC 625]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC625 Поправени информации за IC 625] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20625 IC 625] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20625 IC 625] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Персеј (соѕвездие)]] 8dlrsptizby4d749ij31nofvt6sbkz7 0 1073337 5588567 4884987 2026-07-07T11:02:20Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588567 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Персеј (соѕвездие)|Персеј]] |слика =IC 626 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 626/1. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 0 м 55,7 с |деклинација=+44° 21' 1"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=C M |привиден сјај В=16,3 |привиден сјај Ч=17,3 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=0,3' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[31 октомври]] [[1888]] |алтернативни ознаки=5ZW 309 }} '''IC 626/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Персеј (соѕвездие)|Персеј]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 626/1 се споменува и како 5ZW 309. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 октомври]] [[1888]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 626/1 е од видот C M.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 16,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,3 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 626/1 има привидни димензии од 0,3' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 0 м 55,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +44° 21' 1"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 626/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 11389. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Персеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC626/1 Прегледувач на длабокото небо — IC 626/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC626/1 Поправени информации за IC 626/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20626/1 IC 626/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20626/1 IC 626/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Персеј (соѕвездие)]] lq320sko4dma3whj4lezr8ucgh1ggnt 0 1073340 5588568 4884992 2026-07-07T11:02:24Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588568 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Персеј (соѕвездие)|Персеј]] |слика =IC 630 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 630. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 11 м 3,1 с |деклинација=+40° 37' 18"" |положбен агол=123 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=15 |привидни димензии=2,1' x 1,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[11 септември]] [[1888]] |алтернативни ознаки=IC 295, IC 296, IC 1889, UGC 2574, MCG 7-7-33, CGCG 540-54 }} '''IC 630''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Персеј (соѕвездие)|Персеј]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 630 се споменува и како IC 295, IC 296, IC 1889, UGC 2574, MCG 7-7-33, CGCG 540-54. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 септември]] [[1888]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 630 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 15 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 630 има привидни димензии од 2,1' х 1,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 11 м 3,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +40° 37' 18"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 123°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 630 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 11878. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Персеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC630 Прегледувач на длабокото небо — IC 630]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC630 Поправени информации за IC 630] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20630 IC 630] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20630 IC 630] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Персеј (соѕвездие)]] 0nfu4ovx1ikpvnis7hl486a3ozfph8g 0 1073363 5588569 4885024 2026-07-07T11:02:27Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588569 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Зајак (соѕвездие)|Зајак]] |слика =IC 654 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 654. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 3 м 45,6 с |деклинација=-15° 49' 10" |положбен агол=112 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,2 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање=[[21 јануари]] [[1889]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 654''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Зајак (соѕвездие)|Зајак]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 јануари]] [[1889]] година од страна на [[Ормонд Стоун]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 654 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 654 има привидни димензии од 1' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 3 м 45,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -15° 49' 10".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 112°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 654 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 905996. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Зајак (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC654 Прегледувач на длабокото небо — IC 654]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC654 Поправени информации за IC 654] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20654 IC 654] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20654 IC 654] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Зајак (соѕвездие)]] hht4qihso2xtxh85eaptf0l20p0bdi9 0 1073366 5588570 5577876 2026-07-07T11:02:28Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588570 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кочијаш (соѕвездие)|Кочијаш]] |слика =IC 657 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 657. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 15 м 15,8 с |деклинација=+39° 58' 22" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Рудолф Фердинанд Шпиталер]] |датум на откривање=[[7 февруари]] [[1891]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 657''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кочијаш (соѕвездие)|Кочијаш]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 февруари]] [[1891]] година од страна на [[Рудолф Фердинанд Шпиталер]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 657 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 15 м 15,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +39° 58' 22".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 657 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кочијаш (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC657 Прегледувач на длабокото небо — IC 657]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC657 Поправени информации за IC 657] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20657 IC 657] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20657 IC 657]{{Мртва_врска|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кочијаш (соѕвездие)]] atg9vxics4vbmie5iyw4j7enu0riozt 0 1073368 5588571 4885029 2026-07-07T11:02:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588571 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Зајак (соѕвездие)|Зајак]] |слика =IC 659 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 659. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 19 м 44,7 с |деклинација=-25° 3' 52" |положбен агол=160 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,3 |привиден сјај Ч=13,3 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,9' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[февруари]] [[1889]] |алтернативни ознаки=IC 2121, ESO 486-53, AM 0517-250 }} '''IC 659''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Зајак (соѕвездие)|Зајак]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 659 се споменува и како IC 2121, ESO 486-53, AM 0517-250. == Откривање == Објектот е откриен во [[февруари]] [[1889]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 659 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 659 има привидни димензии од 1,9' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 19 м 44,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -25° 3' 52".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 160°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 659 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 17110. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Зајак (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC659 Прегледувач на длабокото небо — IC 659]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC659 Поправени информации за IC 659] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20659 IC 659] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20659 IC 659] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Зајак (соѕвездие)]] 0l32ds1yj6n0yicmzep58lb2mi4yglv 0 1073381 5588572 4885058 2026-07-07T11:02:35Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588572 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кочијаш (соѕвездие)|Кочијаш]] |слика =IC 672 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 672. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 56 м 42 с |деклинација=+32° 1' 0"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Макс Волф]] |датум на откривање=[[25 септември]] [[1892]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 672''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кочијаш (соѕвездие)|Кочијаш]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[25 септември]] [[1892]] година од страна на [[Макс Волф]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 672 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 56 м 42 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +32° 1' 0"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 672 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кочијаш (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC672 Прегледувач на длабокото небо — IC 672]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC672 Поправени информации за IC 672] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20672 IC 672] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20672 IC 672] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кочијаш (соѕвездие)]] i8e0gmuy1wlnerdqqr5fthsg3jzbepv 0 1073399 5588573 5577887 2026-07-07T11:02:37Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588573 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Секстант (соѕвездие)|Секстант]] |слика =IC 693 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 693. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=10 ч 10 м 11,9 с |деклинација=-6° 53' 55"" |положбен агол=170 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15 |привиден сјај Ч=15,8 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=0,8' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[4 мај]] [[1893]] |алтернативни ознаки=NPM1G -06.0286 }} '''IC 693''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Секстант (соѕвездие)|Секстант]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 693 се споменува и како NPM1G -06.0286. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 мај]] [[1893]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 693 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 693 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 10 ч 10 м 11,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -6° 53' 55"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 170°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 693 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 154761. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Секстант (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC693 Прегледувач на длабокото небо — IC 693]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC693 Поправени информации за IC 693] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20693 IC 693] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20693 IC 693]{{Мртва_врска|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Секстант (соѕвездие)]] 0aedfv13c6dfmo7w4whqfhzb6mifr6t 0 1073519 5588576 4885307 2026-07-07T11:10:13Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588576 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Воловар (соѕвездие)|Воловар]] |слика =IC 825 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 828/1. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=15 ч 8 м 35 с |деклинација=+13° 40' 13" |положбен агол=90 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,2 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,5' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[26 мај]] [[1889]] |алтернативни ознаки=MCG 2-39-3, CGCG 77-19, 8ZW 454 }} '''IC 825/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Воловар (соѕвездие)|Воловар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 825/1 се споменува и како MCG 2-39-3, CGCG 77-19, 8ZW 454. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 мај]] [[1889]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 825/1 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 825/1 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 15 ч 8 м 35 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 40' 13".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 90°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 825/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 54063. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Воловар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC825/1 Прегледувач на длабокото небо — IC 825/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC825/1 Поправени информации за IC 825/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20825/1 IC 825/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20825/1 IC 825/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Воловар (соѕвездие)]] fv55xyfjrizt894zfpjuo4g7tu676t8 0 1073527 5588577 4885321 2026-07-07T11:10:15Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588577 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Змија (соѕвездие)|Змија]] |слика =IC 833 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 833/1. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=15 ч 26 м 10,9 с |деклинација=+18° 52' 19" |положбен агол=45 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,2 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=0,4' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[20 јули]] [[1892]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 833/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Змија (соѕвездие)|Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[20 јули]] [[1892]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 833/1 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 833/1 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 15 ч 26 м 10,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +18° 52' 19".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 833/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1573089. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC833/1 Прегледувач на длабокото небо — IC 833/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC833/1 Поправени информации за IC 833/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20833/1 IC 833/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20833/1 IC 833/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Змија (соѕвездие)]] hvulx9b18spizd8f27wukqxw4yrac55 0 1073537 5588578 4885332 2026-07-07T11:10:18Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588578 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Змија (соѕвездие)|Змија]] |слика =IC 844 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 844. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=15 ч 58 м 18 с |деклинација=+15° 52' 30"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[10 јули]] [[1891]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 844''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Змија (соѕвездие)|Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[10 јули]] [[1891]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 844 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 15 ч 58 м 18 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +15° 52' 30"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 844 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, "Southern Galaxy Catalogue", Austin, Texas: University of Texas == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC844 Прегледувач на длабокото небо — IC 844]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC844 Поправени информации за IC 844] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20844 IC 844] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20844 IC 844] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Змија (соѕвездие)]] edny2swz3uct4y2541e1bd5w5g11l2p 0 1073547 5588575 4885343 2026-07-07T11:08:25Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588575 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Херкул (соѕвездие)|Херкул]] |слика =IC 855 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 855. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=16 ч 29 м 38,2 с |деклинација=+8° 27' 2" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=1' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[21 јули]] [[1890]] |алтернативни ознаки=MCG 1-42-5, CGCG 52-30 }} '''IC 855''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Херкул (соѕвездие)|Херкул]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 855 се споменува и како MCG 1-42-5, CGCG 52-30. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 јули]] [[1890]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 855 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 855 има привидни димензии од 1' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 16 ч 29 м 38,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 27' 2".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 855 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 58340. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Херкул (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC855 Прегледувач на длабокото небо — IC 855]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC855 Поправени информации за IC 855] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20855 IC 855] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20855 IC 855] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Херкул (соѕвездие)]] 9in05uikght6wce180qfhj7cd6vbjkq 0 1073557 5588579 4885500 2026-07-07T11:10:26Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588579 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Змеј (соѕвездие)|Змеј]] |слика =IC 865 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 865. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=17 ч 15 м 50 с |деклинација=+57° 22' 1" |положбен агол=142 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=14,9 |привиден сјај Ч=15,7 |површински сјај=13 |привидни димензии=1' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гијом Бигурдан]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1888]] |алтернативни ознаки=IC 4649, UGC 10788, CGCG 299-68, CGCG 300-1, MCG 10-24-120 }} '''IC 865''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Змеј (соѕвездие)|Змеј]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 865 се споменува и како IC 4649, UGC 10788, CGCG 299-68, CGCG 300-1, MCG 10-24-120. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1888]] година од страна на [[Гијом Бигурдан]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 865 е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 865 има привидни димензии од 1' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 17 ч 15 м 50 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +57° 22' 1".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 142°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 865 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 59962. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Змеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC865 Прегледувач на длабокото небо — IC 865]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC865 Поправени информации за IC 865] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20865 IC 865] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20865 IC 865] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Змеј (соѕвездие)]] a4fa4wfg8ue56ahiebohwyt1fj3j68v 0 1073572 5588589 4885575 2026-07-07T11:15:27Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588589 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Лира (соѕвездие)|Лира]] |слика =IC 879 PanS.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 879. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=18 ч 49 м 50,5 с |деклинација=+40° 12' 33"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=*Grp |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[12 јули]] [[1888]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 879''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Лира (соѕвездие)|Лира]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[12 јули]] [[1888]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 879 е од видот *Grp.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 18 ч 49 м 50,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +40° 12' 33"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 879 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Лира (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, "Southern Galaxy Catalogue", Austin, Texas: University of Texas == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC879 Прегледувач на длабокото небо — IC 879]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC879 Поправени информации за IC 879] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20879 IC 879] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20879 IC 879] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Лира (соѕвездие)]] fe2lqjvckj4898m5mzgaekvciw45f2d 0 1073591 5588580 4885638 2026-07-07T11:10:29Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588580 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =IC 899 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 899. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 1 м 50,4 с |деклинација=-13° 15' 54"" |положбен агол=50 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=14,7 |привиден сјај Ч=15,5 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=0,6' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[6 август]] [[1891]] |алтернативни ознаки=NPM1G -13.0511 }} '''IC 899''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 899 се споменува и како NPM1G -13.0511. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 август]] [[1891]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 899 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 899 има привидни димензии од 0,6' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 1 м 50,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -13° 15' 54"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 50°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 899 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 940379. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Reinmuth, K., ""Photographische Positionsbestimmung von NebelRecken"" Veroff der Sternwarte zu Heidelberg, several papers, 1916-40. (0,4) and Associations, 2nd edition. Budapest: Akademiai Kiado, 1970. (5,0) (Catalogs) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC899 Прегледувач на длабокото небо — IC 899]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC899 Поправени информации за IC 899] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20899 IC 899] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20899 IC 899] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] f63q6yqyql3gvebiteyijcyv4h7k8hu 0 1073600 5588581 4885657 2026-07-07T11:10:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588581 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =IC 908 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 908. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 14 м 12,6 с |деклинација=+2° 10' 42"" |положбен агол=48 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,4 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=1,2' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едвард Свифт]] |датум на откривање=[[28 септември]] [[1891]] |алтернативни ознаки=UGC 11703, MCG 0-54-8, CGCG 375-18, IRAS 21116+0158 }} '''IC 908''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 908 се споменува и како UGC 11703, MCG 0-54-8, CGCG 375-18, IRAS 21116+0158. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 септември]] [[1891]] година од страна на [[Едвард Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 908 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 908 има привидни димензии од 1,2' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 14 м 12,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +2° 10' 42"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 48°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 908 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 66389. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC908 Прегледувач на длабокото небо — IC 908]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC908 Поправени информации за IC 908] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20908 IC 908] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20908 IC 908] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] hzu95qlbcmfiz6xu2wdkftt28tbzdvb 0 1073612 5588582 4885708 2026-07-07T11:10:56Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588582 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика =IC 920+924+927 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 920. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 53 м 19,5 с |деклинација=-7° 29' 59"" |положбен агол=20 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,2 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,5' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[17 септември]] [[1892]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 920''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 септември]] [[1892]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 920 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 920 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 53 м 19,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -7° 29' 59"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 20°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 920 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1017940. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC920 Прегледувач на длабокото небо — IC 920]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC920 Поправени информации за IC 920] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20920 IC 920] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20920 IC 920] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] getvbylkxgmfb5z4a3ukx2i7at0ojhc 0 1073637 5588583 4885810 2026-07-07T11:10:59Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588583 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика =IC 945 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 945. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 30 м 27,4 с |деклинација=+14° 27' 30"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[6 декември]] [[1893]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 945''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 декември]] [[1893]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 945 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 30 м 27,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +14° 27' 30"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 945 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC945 Прегледувач на длабокото небо — IC 945]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC945 Поправени информации за IC 945] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20945 IC 945] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20945 IC 945] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] sepzcd8qvvsnwyg00lbhxi3kigjad9g 0 1073646 5588584 4885820 2026-07-07T11:11:03Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588584 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =IC 954 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 954. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 2 м 21,5 с |деклинација=+4° 5' 25"" |положбен агол=147 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=14,3 |привидни димензии=1,3' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[19 август]] [[1892]] |алтернативни ознаки=MCG 1-1-12, CGCG 408-12, NPM1G +03.0632 }} '''IC 954''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 954 се споменува и како MCG 1-1-12, CGCG 408-12, NPM1G +03.0632. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 август]] [[1892]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 954 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 954 има привидни димензии од 1,3' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 2 м 21,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +4° 5' 25"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 147°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 954 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 164. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC954 Прегледувач на длабокото небо — IC 954]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC954 Поправени информации за IC 954] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20954 IC 954] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20954 IC 954] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] obsfaotdz918nhzq2n1o7rlm4c0hwxc 0 1073663 5588585 4921425 2026-07-07T11:11:05Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588585 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика =IC 972 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 972. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 45 м 46,4 с |деклинација=-25° 55' 10"" |положбен агол=46 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=15,4 |привиден сјај Ч=16,2 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=0,9' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[3 ноември]] [[1898]] |алтернативни ознаки=ESO 474-23 }} '''IC 972''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 972 се споменува и како ESO 474-23. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 ноември]] [[1898]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 972 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 972 има привидни димензии од 0,9' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 45 м 46,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -25° 55' 10"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 46°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 972 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 2676. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC972 Прегледувач на длабокото небо — IC 972]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC972 Поправени информации за IC 972] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20972 IC 972] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20972 IC 972] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] rtftmueziaekbj0dfz5sb9mwuu5ntdw 0 1073676 5588586 4885854 2026-07-07T11:11:09Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588586 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 986 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 986/1. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 7 м 46,8 с |деклинација=-17° 30' 24" |положбен агол=12 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=I |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=0,9' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[19 ноември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=IC 1623A, ESO 541-23, MCG -3-4-3, PGC 4008, VV 114, Arp 236 }} '''IC 986/1''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 986/1 се споменува и како IC 1623A, ESO 541-23, MCG -3-4-3, PGC 4008, VV 114, Arp 236. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 ноември]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 986/1 е од видот I.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 986/1 има привидни димензии од 0,9' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 7 м 46,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -17° 30' 24".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 12°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 986/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 4007. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC986/1 Прегледувач на длабокото небо — IC 986/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC986/1 Поправени информации за IC 986/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20986/1 IC 986/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20986/1 IC 986/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] smgi5mco44dnqwzcmksw3nzbdg2jehp 0 1073681 5588587 4885861 2026-07-07T11:11:11Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588587 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |слика =IC 991 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 991. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 11 м 3,6 с |деклинација=+17° 39' 6"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=14,7 |привиден сјај Ч=15,7 |површински сјај=12,2 |привидни димензии=0,3' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Стефан Жавел]] |датум на откривање=[[23 декември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=UGC 739, MCG 3-4-9, CGCG 459-13, DRCG 5-43 }} '''IC 991''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 991 се споменува и како UGC 739, MCG 3-4-9, CGCG 459-13, DRCG 5-43. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 декември]] [[1897]] година од страна на [[Стефан Жавел]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 991 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,7 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 991 има привидни димензии од 0,3' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 11 м 3,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +17° 39' 6"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 991 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 4231. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC991 Прегледувач на длабокото небо — IC 991]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC991 Поправени информации за IC 991] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20991 IC 991] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20991 IC 991] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 5tpveqij049yaznn2w2o30zcfvo27cr 0 1073687 5588588 4885871 2026-07-07T11:11:42Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5588588 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |слика =IC 997+998+4401 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 997.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 13 м 27,6 с |деклинација=+2° 4' 7"" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=*3 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гијом Бигурдан]] |датум на откривање=[[25 ноември]] [[1897]] |алтернативни ознаки=northern * of 3 * in N-S line }} '''IC 997''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 997 се споменува и како northern * of 3 * in N-S line. == Откривање == Објектот е откриен на [[25 ноември]] [[1897]] година од страна на [[Гијом Бигурдан]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 997 е од видот *3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 13 м 27,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +2° 4' 7"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на IC 997 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Vorontsov-Velyaminov, B.A., and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"", Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC997 Прегледувач на длабокото небо — IC 997]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC997 Поправени информации за IC 997] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20997 IC 997] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20997 IC 997] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 1oguui9wr4sj4ns4gc87hfi50js43cs 0 1087469 5588124 5381889 2026-07-06T14:58:03Z IronPotato92 133163 /* Огранок D (Коридор Xd) */ Ажуриран делот за патувањето од Велес преку Прилеп за Битола до Грчка граница. 5588124 wikitext text/x-wiki {{Infobox road | country = EUR | type = Pan | route = X | map = Pan-European_corridor_X.svg | map_alt = Pan-European Corridor X runs across southern Eastern Europe from Austria to Greece | map_notes = Паневропскиот Коридор Х е обележан со црвено | length_km = | direction_a = Почеток | terminus_a = [[Салцбург]] ([[Австрија]]) | junction = | direction_b = Крај | terminus_b = [[Солун]] ([[Грција]]) | countries = [[Австрија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Бугарија]], [[Македонија]] и [[Грција]] }} '''Коридор Х''' — еден од [[паневропски коридори|паневропските сообраќајни коридори]]. Се протега помеѓу [[Салцбург]] во [[Австрија]] и [[Солун]] во [[Грција]]. Коридирот проаѓа низ Австрија, [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Македонија]] и Грција. Има четири ограноци: [[Паневропски Коридор Xa|Xa]], [[Паневропски Коридор Xb|Xb]], [[Паневропски Коридор Xc|Xc]] и [[Паневропски Коридор Xd|Xd]]. ==Ограноци== X: [[Салцбург]] - [[Љубљана]] - [[Загреб]] - [[Белград]] - [[Ниш]] - [[Скопје]] - [[Велес]] - [[Солун]]. *[[Паневропски Коридор Xa|Огранок A]]: [[Грац]] - [[Марибор]] - [[Загреб]] *[[Паневропски Коридор Xb|Огранок B]]: [[Будимпешта]] - [[Нови Сад]] - [[Белград]] *[[Паневропски Коридор Xc|Огранок C]]: [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]] преку Коридор IV *[[Паневропски Коридор Xd|Огранок D]]: [[Велес]] - [[Прилеп]] - [[Битола]] - [[Лерин]] - [[Игуменица]] („[[Егнатија]]“) ===Огранок A (Коридор Xa)=== {{Главна|Коридор Xa}} Коридорот Xa се протега од [[Грац]], [[Австрија]] до [[Загреб]], [[Хрватска]] проаѓајќи низ: [[Хрватска]], [[Словенија]] и [[Австрија]]. ===Огранок C (Коридор Xc)=== Коридорот Xc се протега помеѓу [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]]. Патот во [[Србија]] од Ниш до [[Бугарија|бугарската]] граница близу [[Димитровград (Србија)|Димитровград]] во моментов е во изграбдам со цел да ги добие стандардите за автопат. Се очекува патот да биде готов во 2017. Во Бугарија некои 31 км од Калотинскиот автопат од [[Калотина]] до Софија беа дадени на тендер во 2012 г. Во моментот сообраќајот се проаѓа преку Софиската обиколница, но постои и нов заобиколен потег. [[Image:Mw A1 BG.svg|25px]] Тракискиот автопат се протега од Софија до [[Чирпан]], каде [[Image:Mw A4 BG.svg|25px]] Маричкиот автопат води кон Турција. Во [[Турција]] [[File:O3-TR sign.svg|36px|link=Otoyol 3]] автопатот проаѓа близу [[Одрин]] до [[Истанбул]]. === Огранок D (Коридор Xd) === Коридорот Xd се протега помеѓу Велес - Прилеп - Битола - Лерин - Игуменица Патот Велес - Прилеп преку планинскиот превој Дервен ретко се користи, заради тоа што не е асфалтиран. Затоа, најчесто се користи алтернативата Велес - Градско - Прилеп, преку планинскиот превој Плетвар. Од 2025 година комплетно е завршена и пуштена во употреба делницата Градско - Фариш, која е дел од експресниот пат Градско - Прилеп. Има најави дека патот до Прилеп треба да продолжи со тунел под Плетвар. Потоа се оди по магистралниот пат Прилеп - Битола, па на магистралниот пат Битола - Меџитлија. Во моментов се работи на автопатот Прилеп - Битола. Изградбата е во тек и во 2026 година се очекува да бидат пуштени во употреба првите 11 километри од автопатот. Се очекува целосното завршува на автопатот до 2028-2029 година. Потоа се продолжува по магистралниот пат Битола - Меџитлија кој беше целосно асфалтиран и рехабилитиран во 2023 година. Во фаза на проектирање е нов експресен пат од 22 км кој би бил и источна обиколница на Битола. Патот во Грција од граничниот премин Ники до Лерин е автопат. Потоа се продолжува по експресен пат до Птолемаида, каде започнува автопат. Оттаму, па сè до Кожани е автопат. Потоа, тој автопат се вклучува на автопатот Егнатиа кој води сè до Игуменица. <br /> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Паневропски коридори|10]] [[Категорија:Патишта во Македонија]] 6km19tyi63b1k0ykc8jagq0ia5k1kaj 5588125 5588124 2026-07-06T14:59:22Z IronPotato92 133163 5588125 wikitext text/x-wiki {{Infobox road | country = EUR | type = Pan | route = X | map = Pan-European_corridor_X.svg | map_alt = Pan-European Corridor X runs across southern Eastern Europe from Austria to Greece | map_notes = Паневропскиот Коридор Х е обележан со црвено | length_km = | direction_a = Почеток | terminus_a = [[Салцбург]] ([[Австрија]]) | junction = | direction_b = Крај | terminus_b = [[Солун]] ([[Грција]]) | countries = [[Австрија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Бугарија]], [[Македонија]] и [[Грција]] }} '''Коридор Х''' — еден од [[паневропски коридори|паневропските сообраќајни коридори]]. Се протега помеѓу [[Салцбург]] во [[Австрија]] и [[Солун]] во [[Грција]]. Коридирот проаѓа низ Австрија, [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Македонија]] и Грција. Има четири ограноци: [[Паневропски Коридор Xa|Xa]], [[Паневропски Коридор Xb|Xb]], [[Паневропски Коридор Xc|Xc]] и [[Паневропски Коридор Xd|Xd]]. ==Ограноци== X: [[Салцбург]] - [[Љубљана]] - [[Загреб]] - [[Белград]] - [[Ниш]] - [[Скопје]] - [[Велес]] - [[Солун]]. *[[Паневропски Коридор Xa|Огранок A]]: [[Грац]] - [[Марибор]] - [[Загреб]] *[[Паневропски Коридор Xb|Огранок B]]: [[Будимпешта]] - [[Нови Сад]] - [[Белград]] *[[Паневропски Коридор Xc|Огранок C]]: [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]] преку Коридор IV *[[Паневропски Коридор Xd|Огранок D]]: [[Велес]] - [[Прилеп]] - [[Битола]] - [[Лерин]] - [[Игуменица]] („[[Егнатија]]“) ===Огранок A (Коридор Xa)=== {{Главна|Коридор Xa}} Коридорот Xa се протега од [[Грац]], [[Австрија]] до [[Загреб]], [[Хрватска]] проаѓајќи низ: [[Хрватска]], [[Словенија]] и [[Австрија]]. ===Огранок C (Коридор Xc)=== Коридорот Xc се протега помеѓу [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]]. Патот во [[Србија]] од Ниш до [[Бугарија|бугарската]] граница близу [[Димитровград (Србија)|Димитровград]] во моментов е во изграбдам со цел да ги добие стандардите за автопат. Се очекува патот да биде готов во 2017. Во Бугарија некои 31 км од Калотинскиот автопат од [[Калотина]] до Софија беа дадени на тендер во 2012 г. Во моментот сообраќајот се проаѓа преку Софиската обиколница, но постои и нов заобиколен потег. [[Image:Mw A1 BG.svg|25px]] Тракискиот автопат се протега од Софија до [[Чирпан]], каде [[Image:Mw A4 BG.svg|25px]] Маричкиот автопат води кон Турција. Во [[Турција]] [[File:O3-TR sign.svg|36px|link=Otoyol 3]] автопатот проаѓа близу [[Одрин]] до [[Истанбул]]. === Огранок D (Коридор Xd) === Коридорот Xd се протега помеѓу Велес - Прилеп - Битола - Лерин - Игуменица Патот Велес - Прилеп преку планинскиот превој Дервен ретко се користи, заради тоа што не е асфалтиран. Затоа, најчесто се користи алтернативата Велес - Градско - Прилеп, преку планинскиот превој Плетвар. Од 2025 година комплетно е завршена и пуштена во употреба делницата Градско - Фариш, која е дел од експресниот пат Градско - Прилеп. Има најави дека патот до Прилеп треба да продолжи со тунел под Плетвар. Потоа се оди по магистралниот пат Прилеп - Битола, па на магистралниот пат Битола - Меџитлија. Во моментов се работи на автопатот Прилеп - Битола. Изградбата е во тек и во 2026 година се очекува да бидат пуштени во употреба првите 11 километри од автопатот. Се очекува целосното завршува на автопатот до 2028-2029 година. Mагистралниот пат Битола - Меџитлија кој беше целосно асфалтиран и рехабилитиран во 2023 година. Во фаза на проектирање е нов експресен пат од 22 км кој би бил и источна обиколница на Битола. Патот во Грција од граничниот премин Ники до Лерин е автопат. Потоа се продолжува по експресен пат до Птолемаида, каде започнува автопат. Оттаму, па сè до Кожани е автопат. Потоа, тој автопат се вклучува на автопатот Егнатиа кој води сè до Игуменица. <br /> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Паневропски коридори|10]] [[Категорија:Патишта во Македонија]] a3bzz7cx1a1fsek9twas5qa18etk7w1 5588126 5588125 2026-07-06T15:08:13Z IronPotato92 133163 Промена во патниот правец Прилеп - Битола додека се гради автопатското решение. Моментално се користи регионалниот Р1101, наместо магистралниот А3. 5588126 wikitext text/x-wiki {{Infobox road | country = EUR | type = Pan | route = X | map = Pan-European_corridor_X.svg | map_alt = Pan-European Corridor X runs across southern Eastern Europe from Austria to Greece | map_notes = Паневропскиот Коридор Х е обележан со црвено | length_km = | direction_a = Почеток | terminus_a = [[Салцбург]] ([[Австрија]]) | junction = | direction_b = Крај | terminus_b = [[Солун]] ([[Грција]]) | countries = [[Австрија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Бугарија]], [[Македонија]] и [[Грција]] }} '''Коридор Х''' — еден од [[паневропски коридори|паневропските сообраќајни коридори]]. Се протега помеѓу [[Салцбург]] во [[Австрија]] и [[Солун]] во [[Грција]]. Коридирот проаѓа низ Австрија, [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Македонија]] и Грција. Има четири ограноци: [[Паневропски Коридор Xa|Xa]], [[Паневропски Коридор Xb|Xb]], [[Паневропски Коридор Xc|Xc]] и [[Паневропски Коридор Xd|Xd]]. ==Ограноци== X: [[Салцбург]] - [[Љубљана]] - [[Загреб]] - [[Белград]] - [[Ниш]] - [[Скопје]] - [[Велес]] - [[Солун]]. *[[Паневропски Коридор Xa|Огранок A]]: [[Грац]] - [[Марибор]] - [[Загреб]] *[[Паневропски Коридор Xb|Огранок B]]: [[Будимпешта]] - [[Нови Сад]] - [[Белград]] *[[Паневропски Коридор Xc|Огранок C]]: [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]] преку Коридор IV *[[Паневропски Коридор Xd|Огранок D]]: [[Велес]] - [[Прилеп]] - [[Битола]] - [[Лерин]] - [[Игуменица]] („[[Егнатија]]“) ===Огранок A (Коридор Xa)=== {{Главна|Коридор Xa}} Коридорот Xa се протега од [[Грац]], [[Австрија]] до [[Загреб]], [[Хрватска]] проаѓајќи низ: [[Хрватска]], [[Словенија]] и [[Австрија]]. ===Огранок C (Коридор Xc)=== Коридорот Xc се протега помеѓу [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]]. Патот во [[Србија]] од Ниш до [[Бугарија|бугарската]] граница близу [[Димитровград (Србија)|Димитровград]] во моментов е во изграбдам со цел да ги добие стандардите за автопат. Се очекува патот да биде готов во 2017. Во Бугарија некои 31 км од Калотинскиот автопат од [[Калотина]] до Софија беа дадени на тендер во 2012 г. Во моментот сообраќајот се проаѓа преку Софиската обиколница, но постои и нов заобиколен потег. [[Image:Mw A1 BG.svg|25px]] Тракискиот автопат се протега од Софија до [[Чирпан]], каде [[Image:Mw A4 BG.svg|25px]] Маричкиот автопат води кон Турција. Во [[Турција]] [[File:O3-TR sign.svg|36px|link=Otoyol 3]] автопатот проаѓа близу [[Одрин]] до [[Истанбул]]. === Огранок D (Коридор Xd) === Коридорот Xd се протега помеѓу Велес - Прилеп - Битола - Лерин - Игуменица Патот Велес - Прилеп преку планинскиот превој Дервен ретко се користи, заради тоа што не е асфалтиран. Затоа, најчесто се користи алтернативата Велес - Градско - Прилеп, преку планинскиот превој Плетвар. Од 2025 година комплетно е завршена и пуштена во употреба делницата Градско - Фариш, која е дел од експресниот пат Градско - Прилеп. Има најави дека патот до Прилеп треба да продолжи со тунел под Плетвар. Од Прилеп кон Битола се користи регионалниот пат Р1101 (стариот пат преку Тополчани) поради изградбата на автопатот Прилеп - Битола. Според најавите, првите 11 километри од овој автопат би се користеле до крајот на 2026 година, додека конечното завршувањето на автопатот е предвидено да биде финализирано до 2029 година. Потоа, патниот правец се надоврзување на магистралниот пат Битола - Меџитлија, кој беше целосно рехабилитиран и асфалтиран во 2023 година. Во фаза на проектирање е нов експресен пат од 22 километри, кој би служел и како источна обиколница на Битола. Патот во Грција од граничниот премин Ники до Лерин е автопат. Потоа се продолжува по експресен пат до Птолемаида, каде започнува автопат. Оттаму, па сè до Кожани е автопат. Потоа, тој автопат се вклучува на автопатот Егнатиа кој води сè до Игуменица. <br /> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Паневропски коридори|10]] [[Категорија:Патишта во Македонија]] irpnohkdvg7uydzs6emqh4qwxtl3ehi 5588127 5588126 2026-07-06T15:09:13Z IronPotato92 133163 5588127 wikitext text/x-wiki {{Infobox road | country = EUR | type = Pan | route = X | map = Pan-European_corridor_X.svg | map_alt = Pan-European Corridor X runs across southern Eastern Europe from Austria to Greece | map_notes = Паневропскиот Коридор Х е обележан со црвено | length_km = | direction_a = Почеток | terminus_a = [[Салцбург]] ([[Австрија]]) | junction = | direction_b = Крај | terminus_b = [[Солун]] ([[Грција]]) | countries = [[Австрија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Бугарија]], [[Македонија]] и [[Грција]] }} '''Коридор Х''' — еден од [[паневропски коридори|паневропските сообраќајни коридори]]. Се протега помеѓу [[Салцбург]] во [[Австрија]] и [[Солун]] во [[Грција]]. Коридирот проаѓа низ Австрија, [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Србија]], [[Македонија]] и Грција. Има четири ограноци: [[Паневропски Коридор Xa|Xa]], [[Паневропски Коридор Xb|Xb]], [[Паневропски Коридор Xc|Xc]] и [[Паневропски Коридор Xd|Xd]]. ==Ограноци== X: [[Салцбург]] - [[Љубљана]] - [[Загреб]] - [[Белград]] - [[Ниш]] - [[Скопје]] - [[Велес]] - [[Солун]]. *[[Паневропски Коридор Xa|Огранок A]]: [[Грац]] - [[Марибор]] - [[Загреб]] *[[Паневропски Коридор Xb|Огранок B]]: [[Будимпешта]] - [[Нови Сад]] - [[Белград]] *[[Паневропски Коридор Xc|Огранок C]]: [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]] преку Коридор IV *[[Паневропски Коридор Xd|Огранок D]]: [[Велес]] - [[Прилеп]] - [[Битола]] - [[Лерин]] - [[Игуменица]] („[[Егнатија]]“) ===Огранок A (Коридор Xa)=== {{Главна|Коридор Xa}} Коридорот Xa се протега од [[Грац]], [[Австрија]] до [[Загреб]], [[Хрватска]] проаѓајќи низ: [[Хрватска]], [[Словенија]] и [[Австрија]]. ===Огранок C (Коридор Xc)=== Коридорот Xc се протега помеѓу [[Ниш]] - [[Софија]] - [[Пловдив]] - [[Одрин]] - [[Истанбул]]. Патот во [[Србија]] од Ниш до [[Бугарија|бугарската]] граница близу [[Димитровград (Србија)|Димитровград]] во моментов е во изграбдам со цел да ги добие стандардите за автопат. Се очекува патот да биде готов во 2017. Во Бугарија некои 31 км од Калотинскиот автопат од [[Калотина]] до Софија беа дадени на тендер во 2012 г. Во моментот сообраќајот се проаѓа преку Софиската обиколница, но постои и нов заобиколен потег. [[Image:Mw A1 BG.svg|25px]] Тракискиот автопат се протега од Софија до [[Чирпан]], каде [[Image:Mw A4 BG.svg|25px]] Маричкиот автопат води кон Турција. Во [[Турција]] [[File:O3-TR sign.svg|36px|link=Otoyol 3]] автопатот проаѓа близу [[Одрин]] до [[Истанбул]]. === Огранок D (Коридор Xd) === Коридорот Xd се протега помеѓу Велес - Прилеп - Битола - Лерин - Игуменица Патот Велес - Прилеп преку планинскиот превој Дервен ретко се користи, заради тоа што не е асфалтиран. Затоа, најчесто се користи алтернативата Велес - Градско - Прилеп, преку планинскиот превој Плетвар. Од 2025 година комплетно е завршена и пуштена во употреба делницата Градско - Фариш, која е дел од експресниот пат Градско - Прилеп. Има најави дека патот до Прилеп треба да продолжи со тунел под Плетвар. Од Прилеп кон Битола се користи регионалниот пат Р1101 (стариот пат преку Тополчани) поради изградбата на автопатот Прилеп - Битола. Според најавите, првите 11 километри од овој автопат би се користеле до крајот на 2026 година, додека конечното завршувањето на автопатот е предвидено да биде финализирано до 2029 година. Потоа, патниот правец се надоврзува на магистралниот пат Битола - Меџитлија, кој беше целосно рехабилитиран и асфалтиран во 2023 година. Во фаза на проектирање е нов експресен пат од 22 километри, кој би служел и како источна обиколница на Битола. Патот во Грција од граничниот премин Ники до Лерин е автопат. Потоа се продолжува по експресен пат до Птолемаида, каде започнува автопат. Оттаму, па сè до Кожани е автопат. Потоа, тој автопат се вклучува на автопатот Егнатиа кој води сè до Игуменица. <br /> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Паневропски коридори|10]] [[Категорија:Патишта во Македонија]] 5zeet2n2tyjq51ioe0y1bgyxigniz0d 0 1108667 5588540 5465767 2026-07-07T09:44:47Z Geometrisis 108770 5588540 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планина | name = Смолика | other_name = Σμόλικας | photo = Smolikas_IMG_0118.jpg | photo_caption = Поглед на врвот на Смолика од југ | elevation_m = 2.637 | elevation_ref = <ref name="peaklist">[http://peaklist.org/WWlists/ultras/EuroCoreP1500m.html "Europe Ultra-Prominences"] Peaklist.org. Retrieved 2012-02-19.</ref> | prominence_m = 1.736 | prominence_ref = <ref name="peaklist"/> | listing = ултра | map = Грција | map_caption = Местоположба во Грција | map_size = 260 | label_position = | location = југозападна [[Егејска Македонија]] и [[Северен Епир]], [[Грција]] | range = [[Пинд]] | lat_d = 40 | lat_m = 05 | lat_s = 23 | lat_NS = N | long_d = 20 | long_m = 55 | long_s = 34 | long_EW = E | coordinates_ref = <ref name="peaklist"/> | region = GR | type = | age = }} '''Смолика''' ({{langx|el|Σμόλικας}}, ''Смоликас'', {{langx|rup|Smolcu}}) — највисоката [[планина]] од венецот [[Пинд]], која ја дели [[Егејска Македонија]] на исток, од [[Северен Епир]] на запад. Со [[надморска височина]] од 2.631,397<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gys.gr/hmgs-geoindex.html|title=Γεω-Ευρετήριο|work=www.gys.gr|accessdate=2026-07-07}}</ref>&nbsp;м, Смолика е втората по висина планина во денешна Грција, по [[Олимп]]. Подрачјето на планината го опфаќа севениот дел од округот [[Јанина (округ)|Јанина]] во [[Епир]] и западниот дел од округот [[Гребен (округ)|Гребен]] во [[Егејска Македонија]]. Околни планини се [[Грамошта]] (Грамос) на север, [[Тимфи]] на југ и [[Пинд]] на југ и исток. Во поширока смисла сочинува дел од Пинд, под кој се подразбира целиот планински систем на денешна западна Грција. На планината Смолика се сместени некои од највисоките населени места во Егејска Македонија и цела денешна Грција, како што се [[Гребен (округ)|гребенското]] село [[Самарина]], [[Коница (општина)|коничкото]] село [[Падеж (село)|Падеж]] и [[Јанина (округ)|јанинското]] село [[Фурка (Јанинско)|Фурка]]. Од Смолика извираат две притоки на [[Бистрица (Егејска Македонија)|Бистрица]] — [[Венетик]] (''Βενέτικος'') и [[Гребенска Река]] (''Γρεβενιώτικος''). Масивот на Смолика има должина од 15-20&nbsp;км во правец исток-запад, а ширина 10&nbsp;км од север кон југ. [[Податотека:Smolikas mountain, Epirus, Greece - seen from northwest (Pirsogianni road) - 01.jpg|thumb|250px|Смолика (во заден план). Поглед од северозапад (патот Пирсојани-Вурбјани).]] [[Податотека:D70-0745-armata-waterzaagmolen.jpg|thumb|250px|Воденица кај с. [[Арматово]], општина [[Коница]]]] == Екологија == За време на [[плеистоцен]]от, северните и источните падини, вкл. и соседните долини биле прекриени со [[ледник|ледници]]. Конечното топење на ледниците се случило пред околу 11.500 години. Смолика е прекриена со густ растителен свет, каде се вбројуваат [[црн бор|црниот бор]], [[муника]]та, [[бука]]та и други широколисни растенија. Под највисоките врвови на планината се сместени и двете [[Змејски Езера]] (''Δρακολίμνη'', Драколимни). Помали планински езера има и на други места по планината. == Планинарски патеки == Смолика има низа врвови чија надморска височина надминува 1.600&nbsp;м. Непосредно на исток од Смолика се врвовите Лемос (2.540&nbsp;м) и Мосија (''Μόσια'', 2.610&nbsp;м). Недалеку од главниот врв на север се сместени Куцуро (''Κούτσουρο'', 2.318&nbsp;м ) и Аркудалона (1.798&nbsp;м). На североисток се наоѓаат врвовите Капетан Цекура (''Καπετάν Τσεκούρα'', 2.253&nbsp;м) и Богдани или Вузи (''Βούζι'', 2.239&nbsp;м). Други врвови на планината се Конското (Αλογότοπος, ''Алоготопос'', 2.230&nbsp;м), Палиострунги (''Παλιοστρούγγι'', 2.221&nbsp;м), Мисорахи (''Μισσοράχη'', 2.217&nbsp;м), Атина (2.106&nbsp;м), Мугурија (2.080&nbsp;м), Далијаполи (Νταλιάπολη, 2.077&nbsp;м), Срнечки Камен (''Πέτρα Γκαγκαράντζα'', Петра Ганкараџа, 2.045&nbsp;м), Смилјани (''Σμίλιανη'', 2.014&nbsp;м), [[Скурџа]] (''Σκούρτ, '', 1.799&nbsp;м), Аница (''Ανίτσα'', 1.700&nbsp;м), Киркори (''Κίρκορη'', 1.860&nbsp;м), Зекири (''Ζεκίρι'', 1.700&nbsp;м), Тамбури (''Ταμπούρι'', 1.878&nbsp;м), Циганското (''Γύφτισα'', Гифтиса, 1.752&nbsp;м), Пророк Илија - Фурка (''Προφήτης Ηλίας Φούρκας'', Профитис Илијас Фуркас, 1.650&nbsp;м) и Клифтис (''Κλέφτης'', 1.846&nbsp;м). Популарните патеки одат до врвовите на Смолика од Самарина од исток, од [[Керасово (Епир)|Керасово]] (Аја Параскеви) од север и од Палиосели и од Падеж од југ. == Поврзано == * [[Пинд]] * [[Тимфи]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Smolikas}} * [http://mountain.bajhui.org/main.php?g2_itemId=5096 Галерија со слики од Смолика] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120201004903/http://mountain.bajhui.org/main.php?g2_itemId=5096 |date=2012-02-01 }} {{Планини во Егејска Македонија}} [[Категорија:Планини во Егејска Македонија]] [[Категорија:Планини во Епир]] [[Категорија:Коница (општина)]] [[Категорија:Гребен (општина)]] [[Категорија:Пинд]] bjkzqowvg7zuxu7uvc3x2ikcv8ewbj5 0 1116134 5588222 5372691 2026-07-06T21:38:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588222 wikitext text/x-wiki {{Infobox Top level domain| name=.sc| background=#CCF| image=[[Image:Dotsc.jpg|.sc|240px]]| introduced=1997| type=[[Највисок државен домен]]| status=Активен| registry=VCS (Pty) Limited| sponsor=VCS (Pty) Limited| intendeduse=Ентитети поврзани со {{СЈШ}}| actualuse=Се користи од најразличен вид на страници, некои поврзани со Сејшелите, еден период рекламиран како домен на Шкотска| restrictions=Предност дадена на ентитети основани на Сејшелите, различни ограничувања за треетостепените регистрации | structure=Регистрациите се директно на трето ниво под разлилни второстепени имиња| document=| disputepolicy=[[UDRP]]| website=[http://www.nic.sc/ nic.sc]| dnssec=да}} '''.sc''' — [[највисок државен домен]] за [[Сејшели]]те. Доменот се рекламирал во [[Шкотска]] и американската држава [[Јужна Каролина]], но, домените подлежат на сејшелските правила за регистрација. Додека пак претпријатието SCregistrars, кое го рекламира доменот .sc кај шкотските претприемачи сега не постои<ref>[http://www.out-law.com/page-2460 Nominet warns Scottish businesses of .sc domain names], ''Out-Law News'', March 20, 2002</ref> доменот .sc останува достапен низ Afilias светска платформа преку која добро познати регистратори, регистрираат меѓународно на второ ниво. ==Третостепени домени== * '''com.sc''': рекламен * '''net.sc''': мрежни претпријатија * '''edu.sc''': образовни институции * '''gov.sc''': владини институции * '''org.sc''': непрофитни организации == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * [http://www.iana.org/root-whois/sc.htm IANA .sc whois information] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20081012231347/http://www.iana.org/root-whois/sc.htm |date=2008-10-12 }} * [http://www.nic.sc/ .sc domain registration website] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120605034752/http://www.nic.sc/ |date=2012-06-05 }} {{Домени}} {{Сејшели-никулец}} {{DEFAULTSORT:Sc}} [[Категорија:Највисоки државни домени]] [[Категорија:Сејшели]] n3b68xbi8pvpsn36k7s3decrb2z7o9e 10 1116209 5588157 4083456 2026-07-06T16:31:15Z Cromenio 134259 5588157 wikitext text/x-wiki [[Податотека:600px Blu con stella e luna gialle (New version with white).png|20px|Портсмут]] {{fb team |t=Портсмут |tan=ФК Портсмут |tc=ENG |abb={{#if:{{{abb|}}}|PSM}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude> [[Категорија:Fb_team_предлошки Англија|Портсмут]] </noinclude> idfnrvohescudc69ns0kf8aj7qdlwhb 0 1116326 5588223 5372735 2026-07-06T21:46:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588223 wikitext text/x-wiki {{Infobox Top level domain| name=.vi| background=#CCF| image=[[Image:Nicvi.png|nic.vi]]| introduced=1995| type=[[Највисок државен домен]]| status=Активен| registry=Virgin Islands Public Telecommunication System| sponsor=Virgin Islands Public Telecommunication System| intendeduse=Ентитети поврзани со {{ISV}}| actualuse=Користен во Американските Девствени Острови| restrictions=Второстепени домени само за оние со жителство на Американските Девствени Острови| structure=Регистрациите се директно на второ ниво или натрето ниво под второстепени ознаки| document=[http://www.nic.vi/Domain_Rules/body_domain_rules.html Rules]| disputepolicy=[[WIPO]]| website=[http://www.nic.vi/ nic.vi]|}} '''.vi''' — [[највисок државен домен]] за [[Американски Девствени Острови|Американските Девствени Острови]]. ==Второстепени домени== Второстепени домени со повеќе од две букви се дозволени, но само за жители и претпријатија на Американските Девствени Острови. Третостепените домени не се ограничени. Третостепените регистрации се достапни на .co.vi, .org.vi, .com.vi, .net.vi, и .k12.vi. ==Поврзано== [[.vg]] ==Надворешни врски== * [http://www.iana.org/root-whois/vi.htm IANA .vi whois information] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060419012835/http://www.iana.org/root-whois/vi.htm |date=2006-04-19 }} * [http://www.nic.vi/ .vi domain registration website]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240302232054/https://nic.vi/ |date=2024-03-02 }} * [http://www.nic.vi/Domain_Rules/body_domain_rules.html .vi domain rules]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130213085634/http://www.nic.vi/Domain_Rules/body_domain_rules.html |date=2013-02-13 }} {{Домени}} {{Американски Девствени Острови-никулец}} {{DEFAULTSORT:VI}} [[Категорија:Највисоки државни домени]] [[Категорија:Американски Девствени Острови]] 684us1s4yg5ob7et9s6zskmzi1w5stp 0 1131092 5588238 4846525 2026-07-06T23:13:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588238 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планета | discovery = yes | physical_characteristics = yes | bgcolour = #FFFFC0 | name = 693 Цербинета | alt_names = {{nowrap|1909 HN}}, {{nowrap|1949 QB}}, {{nowrap|1949 SW1}}, {{nowrap|1952 DR3}} | discoverer = [[Август Копф]] | discovered = 21 септември 1909 | discovery_site= [[Хајделберг]] | epoch = 9 декември 2004 ([[Јулијански ден|ЈД]] 2457000.5) | eccentricity = 0,0315 | semimajor = 2,944 [[астрономска единица|ае]] | perihelion = 2,851 [[астрономска единица|ае]] | aphelion = 3,037 [[астрономска единица|ае]] | period = 5,05 [[Јулијанска година (астрономија)|а]] | inclination = 14,19° | asc_node = 351,876° | arg_peri = 289,211° | mean_anomaly = 23,326° }} '''693 Цербинета''' е [[мала планета]] којашто кружи околу [[Сонце]]то, откриена од страна на [[Август Копф]] на [[21 септември]] [[1909]] година во [[Хајделберг]].<ref> {{cite sbdb |title=693 Zerbinetta |id=2000693 |accessdate=2015-05-18 }}</ref> Објектот е наречен по ликот од операта „[[Аријадна на Наксос]]“ од [[Рихард Штраус]].<ref> {{Наведена мрежна страница |last= |first= |year= |title=Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets |url=http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.txt |publisher=Minor Planet Center |accessdate=2015-05-18 }}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Further reading== * {{Наведена мрежна страница |last=Behrend |first=R. |year= |title=Asteroids and comets rotation curves, CdR &ndash; 693 Zerbinetta |url=http://obswww.unige.ch/~behrend/page2cou.html#000693 |publisher=Observatoire de Genève |accessdate=2015-06-28 |archive-date=2006-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060708233543/http://obswww.unige.ch/~behrend/page2cou.html#000693 |url-status=dead }} * {{Наведено списание |last1=Chiorny |first1=V. G. |last2=Shevchenko |first2=V. G. |last3=Krugly |first3=Yu. N. |last4=Velichko |first4=F. P. |last5=Gaftonyuk |first5=N. M. |year=2007 |title=Photometry of asteroids: Lightcurves of 24 asteroids obtained in 1993–2005 |journal=[[Planetary and Space Science]] |volume=55 |issue=7–8 |pages=986 |bibcode=2007P&SS...55..986C |doi=10.1016/j.pss.2007.01.001 }} == Надворешни врски == {{JPL small body}} * [http://www.occultations.org.nz/planet/2014/updates/140423_693_32442_u.htm ASTROMETRIC UPDATE: OCCULTATION BY (693) ZERBINETTA - 2014 APR 23] * [http://www.occultations.org.nz/planet/2014/updates/140930_693_33059_u.htm ASTROMETRIC UPDATE: OCCULTATION BY (693) ZERBINETTA - 2014 Sep 30] {{Мали планети-редослед |692 Хиподамија|694 Екард}} {{Мали тела во Сончевиот Систем}} {{DEFAULTSORT:Цербинета}} [[Категорија:Главен астероиден појас]] [[Категорија:Откритија на Август Копф]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1909 година]] [[Категорија:Астероиди наречени по ликови од книжевноста]] [[Категорија:Неправилни месечини]] {{beltasteroid-stub}} 42tvlw4bkxfku562yd9g99xtjj5rwf7 0 1145379 5588063 4700472 2026-07-06T13:06:38Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588063 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Свети Димитриј |слика= |големина на слика= |опис= |епархија=Тетовско-гостиварска |намесништво=Тетовско |парохија=Вратничка |место=Одри |општина=Теарце |држава=Македонија |патрон=[[Свети Димитриј]] |координати = {{coord|42|7|39|N|21|5|15|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |изградба= 26 август 2010 |завршено= |осветување= |живопис= |ктитор=селаните на Одри |зограф= |рушење= |запалена= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= |архитектонски стил= |површина= }} '''Свети Димитриј''' — македонска православна црква во [[тетовско]]то село [[Одри]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> Се наоѓа лево од Одранска Река, веднаш над селото, во самиот двор на [[Црква „Св. Никола“ - Одри|црквата „Св. Никола“]]. Во минатото на тоа место постоела црква посветена на св. Димитриј, која била разрушена. Селаните во [[1883]] година ја изѕидале денешната која ја посветила на Св. Никола, а во дворот останал бигорен камен кој бил посетуван за [[Митровден]].<ref>{{наведена книга|last=Trifunovski|first=Jovan F.|title=Polog (Etudes Anthropogeographiques)|publisher=Academie Serbe des Sciences et des Art|location=Belgrad|date=1976|edition=1|language=fr}}</ref> На [[26 август]] [[2010]] година повторно жителите на селото и иселениците удриле камен тмелник на новиот возобновен храм посветен на Свети Димитриј.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://kiss.com.mk/mak/novosti1.asp?id=10636 |title=''26.08.2010 - Поставен осветен камен темелник за возобновување на параклис на Свети Димитрија во црквата Свети Никола во тетовското село Одри '' |accessdate=2015-10-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122728/http://kiss.com.mk/mak/novosti1.asp?id=10636 |url-status=dead }}</ref> Се смета дека првобитната црква била изградена во 14 век.<ref>[http://www.mn.mk/iselenici-region/9940-SVETLE-STIV-STAMEVSKI-%E2%80%93-AFIRMATOR-NA-MAKEDONIJA ''СВЕТЛЕ (СТИВ) СТАМЕВСКИ – АФИРМАТОР НА МАКЕДОНИЈА'']{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == *[[Црква „Св. Никола“ - Одри|Црква „Св. Никола“]] - главната селска црква; *[[Одри]]; *[[Вратничка парохија]]; {{македонска црква-никулец}} {{Цркви во Општина Теарце}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Димитриј Одри}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Димитрија во Македонија|Одри]] [[Категорија:Одри]] [[Категорија:Македонската архитектура во 2010 година]] 3nwz461l3gobosfxzunwrxhy6n98dzt 0 1153477 5588145 5576886 2026-07-06T16:12:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588145 wikitext text/x-wiki {{Слика десно-горе|Link=Нобелова награда|Text=Нобеловец|Image=Nobel prize medal.svg|Width=25}} {{Infobox scientist |name = Чарлс Као |native_name = 高錕 |native_name_lang = zh |image = Charles K. Kao cropped 2.jpg |image_size = |birth_date = {{Birth date and age|1933|11|4|df=yes}} |birth_place = [[Шангај]], Република Кина (1912–1949)<ref name="nobelpress" /> |residence = Република Кина (1933–1928)<br />[[Хонгконг]] (1949–денес)<ref>{{наведени вести |url = http://why.eastday.com/q/20091008/u1a639015.html |title = 高錕獲諾貝爾獎 國人驕傲 |date = October 7, 2009 |accessdate = October 7, 2009 |publisher = Headline Daily |author = Headline Daily |language = |archive-date = 2009-10-11 |archive-url = https://web.archive.org/web/20091011043839/http://why.eastday.com/q/20091008/u1a639015.html |url-status = dead }}</ref><br />Обединето Кралство (1952–1970)<br />САД |citizenship = САД<br />Обединето Кралство<ref name="nobelpress">{{Наведена книга |title = The Nobel Prize in Physics 2009 – Press Release |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2009/press.html |publisher = Nobel Foundation |date = October 6, 2009 |accessdate = October 8, 2009}}</ref> |nationality = САД<br /> Обединето Кралство |ethnicity = [[Кинез]] |fields = [[Физика]] |workplaces = Кинески универзитет на Хонгконг<br />ИТТ корпорација<br />АД СТК |alma_mater = Универзитетски колеџ „Лондон“ (докторска диплома 1965 г., издадена од Лондонскиот универзитет)<br />Гринички универзитет (диплома 1957 г., издадена од Лондонскиот универзитет) |doctoral_advisor = Харолд Барлоу |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = [[влакнена оптика]]<br />[[Оптичка комуникација]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |awards = {{Plainlist| * Медал на Стјуарт Балантајн (1977) * Награда Морис Либман (1978) * Златен медал Александар Грејам Бел (1985) * Маркониева награда (1985) * Награда C&C (1987) * Фарадеев медал (1989) * Награда за истражување во областа на нови материјали Џејмс К. Мекгроди (1989) * Соработник на Кралската инженерска академија (FREng)<ref name="List of Fellows">{{Наведена мрежна страница |title = List of Fellows |url = http://www.raeng.org.uk/about-us/people-council-committees/the-fellowship/list-of-fellows |accessdate = 2016-03-01 |archive-date = 2016-06-08 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160608094405/http://www.raeng.org.uk/about-us/people-council-committees/the-fellowship/list-of-fellows |url-status = dead }}</ref> (1989) * Златен медал SPIE (1992) * Заповедник на НРБИ(CBE) (1992) * Медал принц Филип (1996) * Јапонска награда (1996) * Планетата 3463 Kaokuen (1996) * Соработник на Кралското друштво (1997)<ref name="frs" /> * Награда Чарлс Старк Дрејпер (1999) * Азиец на векот (1999) * [[Нобелова награда за физика]] (2009) * Големиот Баугиниски медал (2010) * Витез-заповедник на НРБИ (ВБИ) (2010)}} |religion = |signature = |signature_alt = |footnotes = }} '''Чарлс Куен Као''' ({{lang-zh|高錕}}, [[ВП:ТК|трскр.]] ''Гао Кун'' ; р. {{рн|4|ноември|1933}}) — хонгконшки, американски и британски [[електротехника|електротехнички инженер]] и [[физика|физичар]] кој прв ја развил и започнал да ја користи [[влакнена оптика|влакнената оптика]] во телекомуникацијата. Нарекуван „''кум на широкопојасноста''“,<ref name="Kao MV">{{Наведена мрежна страница |url = http://www.mv-voice.com/news/show_story.php?id=2055 |title = The legacy of Charles Kao |publisher = [[Mountain View, California|Mountain View Voice]] |first = Kelsey |last = Mesher |date = October 15, 2009 |accessdate = November 30, 2009 |archive-date = 2021-02-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210215070505/https://www.mv-voice.com/news/2009/10/15/the-legacy-of-charles-kao |url-status = dead }}</ref> „''татко на влакнената оптика''“<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.earthtimes.org/articles/show/288928,profile-charles-kao-father-of-fibre-optics-nobel-winner.html |title = PROFILE: Charles Kao: 'father of fibre optics,' Nobel winner |publisher = Earthtimes |author = dpa |date = October 6, 2009 |accessdate = November 30, 2009 |archive-date = 2021-02-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210215070503/http://www.earthtimes.org/articles/show/288928,profile-charles-kao-father-of-fibre-optics-nobel-winner.html |url-status = dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://cordis.europa.eu/search/index.cfm?fuseaction=news.document&N_RCN=31331 |title = 'Father of Fibre Optics' and digital photography pioneers share Nobel Prize in Physics |work = Europa (web portal) |format = cfm |author = Record control number (RCN):31331 |date = October 7, 2009 |accessdate = November 30, 2009 |archive-date = 2008-01-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080125143708/http://cordis.europa.eu/search/index.cfm?fuseaction=news.document }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.cio.com.au/article/321157/father_fiber-optics_snags_share_nobel_physics_prize |title = Father of fiber-optics snags share of Nobel Physics Prize |publisher = cio.com.au |author = Bob Brown (Network World) |date = October 7, 2009 |accessdate = November 30, 2009 |archive-date = 2021-02-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210215070455/https://www.cio.com/au/ |url-status = dead }}</ref><ref name=networkchinese>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.networkchinese.com/whoswho/gaoqun.html |title=The father of optical fiber – Prof. C. K. Kao |publisher=networkchinese.com |language=zh, en |accessdate=October 8, 2009 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923204346/http://www.networkchinese.com/whoswho/gaoqun.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Asiaweek Kao">{{Наведена мрежна страница |url=http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/features/aoc/aoc.kao.html |title=Charles K. Kao |publisher=[[Asiaweek]] |first1=Jim |last1=Erickson |first2=Yulanda |last2=Chung |date=December 10, 1999 |accessdate=December 24, 2009 |archive-date=2002-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020721015945/http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/features/aoc/aoc.kao.html |url-status=dead }}</ref> и „''татко на оптичката комуникација''“,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ouhk.edu.hk/~openlink/current/0001/e-tena1.htm |title=Prof. Charles K Kao speaks on the impact of IT in Hong Kong |publisher=The [[Open University of Hong Kong]] |date=January 2000 |volume=9 |issue=1 |accessdate=December 24, 2009 |archive-date=2021-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215070509/http://www.ouhk.edu.hk/~openlink/current/0001/e-tena1.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="CCTV Kao">{{Наведена мрежна страница |url = http://english.cctv.com/20091007/100961.shtml |title=Nobel Prize winner Charles Kao says never expected such honor |publisher=[[CCTV]] |format=shtml |author=Editor: Zhang Pengfei |date=October 7, 2009 |accessdate = November 30, 2009}}</ref> Као е еден од тројцата добитници на [[Нобелова награда за физика|Нобеловата награда за физика]] во 2009 година, единствен за „''револуционерни достигања во однос на преносот на светлината низ влакна за оптичка комуникација''“.<ref>{{Наведена книга |title = The Nobel Prize in Physics 2009 |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2009/index.html |publisher=Nobel Foundation |date = October 6, 2009 |accessdate = October 6, 2009}}</ref> Тој има повеќе државјанства: на Хонгконг, на Обединетото Кралство и на САД.<ref name="Kao MV" /> == Рани почетоци == Чарлс Као е роден во Шангај во 1933 година. Тој и брат му биле подучувани од приватен наставник, од [[Четири книги и пет класици|кинеските класични списи]].<ref>{{наведени вести |url=http://why.eastday.com/q/20091008/u1a639015.html |title=Interview of Kao's cousin (诺贝尔得主高锟的堂哥回忆:他儿时国学功底很好) |date=October 8, 2009 |accessdate=October 9, 2009 |publisher=青年报 |author=范彦萍 |language=кинески |archive-date=2009-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091011043839/http://why.eastday.com/q/20091008/u1a639015.html |url-status=dead }}</ref> Изучувал и англиски и француски јазик во интернационално училиште во Шангај основано од напредни кинески учители, како Цај Јуанпеј.<ref>{{наведени вести |url = http://oldepaper.zgkqw.com/html/2008-06/01/content_118747.htm |title = 著名女教育家陶玄 Famous Female Educator 陶玄 |date = June 1, 2008 |accessdate = October 9, 2009 |publisher = 绍兴县报 Shaoxing County News |author = 陶家骏 |language = кинески |archive-date = 2012-03-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120313060320/http://oldepaper.zgkqw.com/html/2008-06/01/content_118747.htm |url-status = dead }}</ref> Семејството на Као се преселило во Хонгконг во 1948 година,<ref>[[Phoenix Television|Ifeng]].com: [http://news.ifeng.com/hongkong/200910/1007_19_1377947.shtml 香港特首曾荫权祝贺高锟荣获诺贝尔物理学奖]</ref> каде го завршил средното образование на Колеџот „Сеинт Џосеф“ во 1952 година, успешно положувајќи го испитот за напредно ниво (вид матура). Завршил додипломски студии по [[електротехника]] на Гриничкиот универзитет.<ref name="Woolwich">{{наведени вести |url = http://www.greenwichalumni.co.uk/magazine%20pdfs/meantime_alumni_spring2005.pdf |title = meantimealumni Spring 2005 |accessdate=October 7, 2009 |publisher = University of Greenwich}}</ref> Истражувањата со кои се занимавал го довеле до докторат по електротехничко инженерство на Универзитетскиот колеџ „Лондон“, во 1965 година,<ref>{{наведени вести |url = http://www.ee.ucl.ac.uk/about/history/K_C_Kao |title= Prof Charles K. Kao — Electronic & Electrical Engineering @ UCL|accessdate=June 23, 2012 |author=UCL}}</ref> (под менторство на професор Харолд Барлоу) стекнат како надворешен студент, додека работел во Стандардните телекомуникациски лаборатории во Харлоу, Англија (истражувачкиот центар на АД „Стандардни телефони и кабли“.<ref>{{наведени вести|url=http://www.iftf.org/node/3144|title=Former IFTF Board Member|date=October 20, 2009|accessdate=October 31, 2009|author=Lisa Mumbach|archive-date=2010-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324060936/http://www.iftf.org/node/3144|url-status=dead}}</ref> Токму таму се занимавал со првата револуционерна работа како инженер и истражувач, работејќи рамо до рамо со Џорџ Хокхам, под надзор на Алек Ривс. Као му се приклучил на составот на Кинескит универзитет на Хонгконг во 1970 година, каде го основал Одделот за електроника (денес именуван како [http://www.ee.cuhk.edu.hk/ Оддел за електронско инженерство]). На универзитетот работел како професор, а потоа професор-претседател за електроника. Ги создал и програмите за додипломски и постдипломски студии по електроника. Под негово водство се основани нови истражувачки институти, како и Школата за образование. Во 1974 година се вратил во ИТТ корпорацијата (тогашната компанија-мајка на СТК), во САД. Работел во [[Вирџинија|Роаноке, Вирџинија]], прво како главен научник, а потоа како управник на инженерство. Во 1982 година станал првиот извршен научник на ИТТ и бил главно стациониран во Напредниот технолошки центар во [[Конектикат]].<ref name="networkchinese" /> Таму работел и како асистент професор и соработник на Колеџот „Трумбул“ при [[Универзитет „Јејл“|Универзитетот „Јејл“]]. Во 1985 година поминал една година во Западна Германија во Истражувачкиот центар СЕЛ. Као станал корпоративен истражувачки директор во ИТТ. Чарлс Као бил и заменик претседател на Кинескиот Универзитет на Хонгконг (1987-1996).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cuhk.edu.hk/adm/handbook/history.pdf |title=CUHK Handbook |accessdate=2016-03-01 |archive-date=2008-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209122539/http://www.cuhk.edu.hk/adm/handbook/history.pdf |url-status=dead }}</ref> По пензионирањето од КУХГ во 1996 година, шестмесечното продолжено отсуство го поминал во Одделот за електротехничко и електронско инженерство при Империскиот колеџ „Лондон“, каде дејствувал и како гостински професор од 1997 до 2002 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www3.imperial.ac.uk/electricalengineering/newsarchive/awards |title=Research Awards and Honours |publisher=Imperial College London Department of Electric and Electronic Engineering |year=2009 |accessdate=December 24, 2009 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125050001/http://www3.imperial.ac.uk/electricalengineering/newsarchive/awards }}</ref> Во периодот 1993-1994 година бил претседател на Асоцијацијата на југоисточно азиските институции за високо образование (ASAIHL).<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.seameo.org/asaihl/ |title=President of ASAIHL |publisher=ASAIHL |accessdate=November 1, 2009}}</ref> Подоцна, Као работел како претседател и извршен директор на АД „Транстек сервисес“, хонконгшка компанија за телекомуникациски консултациски услуги. Бил основач, претседател и извршен директор и на „Ај ти екс сервисес лимитед“. Од 2003 година до 30 јануари 2009 година, бил независен надворешен директор и член на ревизискиот одбор на „Некс Медија“,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://istock.jrj.com.cn/article,hk00282,1442926.html |title=壹传媒(00282)高锟辞任独立非执董及审核委员,黄志雄接任 |publisher=jrj.com.cn |date=July 2, 2009 |accessdate=November 1, 2009 |language=кинески |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707020423/http://istock.jrj.com.cn/article,hk00282,1442926.html }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/31996422/IssueID/20091007 |title=中研院士高錕 勇奪物理獎 |work=Apple Daily |location=Taiwan |date=October 7, 2009 |accessdate=November 1, 2009 |language=кинески |archive-date=2009-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091017045127/http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/31996422/IssueID/20091007 }}</ref> а истите функции ги извршува од 1991 година во „Варитроникс интернешнал лимитед“, Хонгконг.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.varitronix.com/FinancialReportPDF/E_Varitronix%20%28AR02%29-1537.pdf |title=Annual Report 2002, Varitronix International Limited |publisher=Varitronix International Ltd. |date=April 3, 2003 |accessdate=November 1, 2009}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.varitronix.com/FinancialReportPDF/AR2004C.pdf |title=精電國際有限公司 |publisher=精電國際有限公司 |year=2004 |accessdate=November 1, 2009 |language=zh, en}}</ref> Во 2000 година, Као ја основал Академијата на независни училишни фондации (ISF) во Сајберпорт, Хонгконг.<ref name="ISF Kao">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.isf.edu.hk/eng/news.php?id=22 |title=Founding Chairman receives 2009 Nobel Prize for Physics |publisher=The ISF Academy |format=php |accessdate=November 1, 2009 |archive-date=2011-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110228011619/http://www.isf.edu.hk/eng/news.php?id=22 |url-status=dead }}</ref> Бил нејзин основачки претседател во 2000 година, а се повлекол од одборот во декември 2008 година.<ref name="ISF Kao"/> Као настапил како водечки говорник на ГЛОУБКОМ 2002 (IEEE GLOBECOM) во Тајпеј, Тајван.<ref name="Kao Taiwan">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ntu.edu.tw/engv4/spotlight/2009/e091015_1.html |title=Charles K. Kao, NTU's former chair professor by special appointment, wins the Nobel Prize in Physics |publisher=[[National Taiwan University]] |accessdate=November 1, 2009 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719022506/http://www.ntu.edu.tw/engv4/spotlight/2009/e091015_1.html |url-status=dead }}</ref> Бил специјално назначен за професор-претседател на Институтот за електроника на Факултетот за електроинженерство и копјутерски науки при Националниот тајвански универзитет.<ref name="Kao Taiwan" /> 1996 година ја означи Каовата донација на Универзитетот „Јејл“ и воведувањето на ''стипендиите на Истражувачкиот фонд „Чарлс Као“'' за поддршка на студирањето на „Јејл“, истражувањето и креативните проекти во Азија.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.yale.edu/opa/arc-ybc/ybc/v24.n33.news.18.html |title=Kao Gift Will Help Build Ties Between Asia and Yale |publisher=Yale Bulletin and Calendar, News Stories |date=June 24 – July 22, 1996 |volume=24 |issue=33 |accessdate=November 30, 2009 |archive-date=2009-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611132428/http://www.yale.edu/opa/arc-ybc/ybc/v24.n33.news.18.html }}</ref> Со фондот управува универзитетските совети на „Јејл“ за источноазиски и југоисточноазиски студии.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://eastasianstudies.research.yale.edu/fkao.php |title= FELLOWSHIPS AND RESEARCH SUPPORT |format=php |publisher=The Councils on East Asian and Southeast Asian Studies at [[Yale University]] |accessdate=November 30, 2009}}</ref> На Као му е дијагностицирана [[Алцхајмерова болест]] во 2004 година. Тој има проблеми со говорното изразување, меѓутоа препознава луѓе и адреси.<ref>Ifeng.com: [http://news.ifeng.com/world/200910/1006_16_1377679.shtml 港媒年初传高锟患老年痴呆症 妻称老人家记性差]</ref> Од болеста стадал и татко му. Од 2008 година, Као живее во Маунтин Вју, Калифорнија, САД, каде се преселил (од Хонгконг) за да биде поблиску до децата и внукот.<ref name="Kao MV"/> Хоби на Као се изработка [[кинески порцелан]]. Тој ужива и во читање усја романи (кинески романи со стари кинески херои вешти во боречки вештини).<ref>[[Tencent QQ|QQ]].com News [http://news.qq.com/a/20091008/000798.htm 记者探访"光纤之父"高锟：顽皮慈爱的笑]</ref> На 6 октомври 2009 година, доделена му е Нобелова награда за физика, за придонесот во истражувањето на преносот на светлината низ оптички влакна и за влакненооптичката комуникација.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2009/ |title=Physics 2009 |publisher=Nobelprize.org |accessdate=October 26, 2009}}</ref> Наградата ја примил со зборовите: „''Апсолутно сум оставен без зборови и воопшто никогаш не очекував ваква чест.''“<ref name="CCTV Kao"/><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.guardian.co.uk/science/2009/oct/06/nobel-prize-physics-charles-kao |title=Charles Kuen Kao, George Smith and Willard Boyle win Nobel for physics |work=The Guardian |location=UK |date= October 6, 2009|author=Ian Sample, science correspondent |accessdate=November 30, 2009}}</ref> Неговата сопруга изјавила дека паричната награда, по плаќањето на таксата на американската влада, ќе биде искористена за болничките трошоци на Као.<ref>{{наведени вести|url=http://hk.news.yahoo.com/article/091231/3/fwsq.html|title=○九教育大事(二) 高錕獲遲來的諾獎|date=January 2, 2010|work=Sing Tao Daily|publisher=HK Yahoo! Archive|language=кинески|access-date=2016-03-01|archive-date=2010-01-07|archive-url=https://archive.today/20100107154928/http://hk.news.yahoo.com/article/091231/3/fwsq.html|url-status=dead}}</ref> === Предци и семејство === Таткото на Као, Као Чин-Ксјанг ([[:zh:高君湘|高君湘]]), бил адвокат, кој докторирал право на Правниот факултет при Универзитетот на Мичиген во 1925 година.<ref>University of Michigan Law School: [http://www.law.umich.edu/historyandtraditions/students/GraduateListPDFS/K.pdf Alphabetical List with Year of Law School Graduates]</ref> Работел како професор во Кинеската школа за компаративно право при Универзитетот „Суџо“ (во тогашен Шангај).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.yadian.cc/corpus/1211/ |title=A short biography of Kao Hieh-Hsiang |accessdate=2016-03-01 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706220012/http://www.yadian.cc/corpus/1211/ }}</ref><ref>[http://journal.chinalawinfo.com/Article_Info.asp?Id=125689 Legal education in modern China and modern Chinese jurisprudence]</ref> Дедо му, Као Ксие, бил познат проучувач, поет, литератор, уметник и водечка фигура на ''„Јужното друштво“'' ([[:zh:南社|南社]]) во времето на [[Династија Ќинг|династијата Ќинг]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://nanshewan.b121.53dns.com/suzhi/jnhxsl.txt |title = 参加南社纪念会姓氏录 List of Nan Society member |publisher = 南社研究網 Research of Nan Society |accessdate = October 8, 2009 |language = кинески |archive-date = 2008-11-21 |archive-url = https://web.archive.org/web/20081121184213/http://nanshewan.b121.53dns.com/suzhi/jnhxsl.txt }}</ref> Блиски роднини на Као биле и влијателните автори Као Ксу, Јао Хуанг ([[:zh:姚光|姚光]]) и Као Занг ([[:zh:高增|高增]]). Братучед на татко му бил астрономот Као Пинг-це, по кого е именуван [[Као (кратер)|кратерот Као на Месечината]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lunar.arc.nasa.gov/science/atlas/text/cratertex_k.html|title=Lunar Crater Statistics|accessdate=October 8, 2009|publisher=NASA|archive-date=2009-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090813061056/http://lunar.arc.nasa.gov/science/atlas/text/cratertex_k.html|url-status=dead}}</ref>.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.qdgxt.cn/show.aspx?id=11&cid=11 |title=高平子先生简介 |date=February 8, 2006 |accessdate=October 8, 2009 |publisher=青岛天文网--中国科学院紫金山天文台青岛观象台/青岛市天文爱好者协会 |language=кинески |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707051038/http://www.qdgxt.cn/show.aspx?id=11&cid=11 |url-status=dead }}</ref> Као има помлад брат, Тимоти Ву Као, кој е градежен инженер и професор во пензија на Католичкиот универзитет на Америка, во Вашингтон. Истражува во областа на [[динамика на флуиди|динамиката на флуиди]].<ref>{{наведени вести|url=http://news.eastday.com/c/20091006/u1a4710178.html|title=高锟个人简历 (The biography of Charles K. Kao)|publisher=[http://www.chinanews.com.cn/ 中国新闻网]|date=October 6, 2009|accessdate=October 9, 2009|language=кинески|archive-date=2009-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20091008211556/http://news.eastday.com/c/20091006/u1a4710178.html|url-status=dead}}</ref> Као за запознал својата жена Меј-Ван Вонг (денес Као) во Лондон, по дипломирањето. Таа била програмер (работела со јазикот Fortran) со британско-кинеско потекло, а работела во истата фабрика со Као.<ref name="明报">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.networkchinese.com/whoswho/gaoqun/charles.html|title=光纤与爱情——高锟一生的实验|work=Ming Pao|location=Hong Kong|date=March 4, 2000|accessdate=October 7, 2009|archive-date=2009-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221115638/http://www.networkchinese.com/whoswho/gaoqun/charles.html|url-status=dead}}</ref> Склучиле брак во 1959 година во Лондон.<ref name="履历" /><ref name="惊喜">{{Наведена мрежна страница |url = http://peacehall.com/news/gb/intl/2009/10/200910070553.shtml |title=高锟非常惊喜：没想过获奖(图) |work = Wen Hui Po |date=October 7, 2009|accessdate=October 7, 2009}}</ref> Имаат две деца, син и ќерка,<ref name="履历">{{Наведена мрежна страница |url=http://trans.wenweipo.com/gb/paper.wenweipo.com/2009/10/07/GJ0910070002.htm |title=高锟履历 |publisher=香港文汇报 |date=October 7, 2009 |accessdate=October 7, 2009 |archive-date=2009-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091010201737/http://trans.wenweipo.com/gb/paper.wenweipo.com/2009/10/07/GJ0910070002.htm |url-status=dead }}</ref> кои и двајцата работат во [[Силициумска Долина|Силициумската Долина]] во Калифорнија.<ref name="明报" /> ==Дејност== ===Влакнената оптика и комуникациите=== [[File:Fibreoptic.jpg|thumb|right|200px|upright|Сноп влакна за оптичка комуникација од [[кварцово стакло]], кои денес се користат насекаде. Као е првиот кој јавно го предложил кварцовото стакло како идеален материјал за широкопојасна оптичка комуникација.<ref name="Kao Draper Prize">{{Наведена мрежна страница |url = http://www.draper.com/dprize/dp99.html |title = http://www.draper.com/dprize/dp99.html |publisher = Draper Prize.org |accessdate=November 4, 2009}}"'''''Charles Kao''' is credited for '''first''' publicly proposing the possibility of practical telecommunications using fibers in the 1960s.''"</ref> ]] Во 1960-тите години, во Стандардните телекомуникациски лаборатории (СТЛ) во Харлоу, Као и соработниците ја завршиле пионерската работа во примената на [[оптичко влакно|влакнената оптика]] во телекомуникациите. Тоа го сториле демонстрирајќи дека примесите во стаклото се причината за високата загуба на постоечката влакнена оптика, а не проблемот со технологијата.<ref>{{Наведена книга |url = |title = Fiber optic data communication: technological trends and advances |editor-first= Casimer |editor-last=DeCusatis |isbn = 0-12-207891-8 |department= Chapter 1 – History of Fiber Optics |first=Jeff D. |last = Montgomary |at = 1.3 јануари Long Road to Low-Loss Fiber (Page 9-16) |publisher=Academic Press |edition=1 |date = March 22, 2002}}</ref> Као првично работел во тимот на Антони Карбовијак, кој ги проучувал оптичките брановоди за комуникација. Задачата на Као била испитување на [[атенуација]]та на влакната, за што собирал примероци од различни производители. Ова истражување го убедило дека страните примеси во материјалот предизвикувале голема загуба во тие влакна.<ref name="Fiber Optic History" >{{Наведена мрежна страница |url=http://www.sff.net/people/Jeff.hecht/history.html |title=A Short History of Fiber Optics |author=Jeff Hecht |accessdate=October 8, 2010 |archive-date=2010-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100613143724/http://www.sff.net/people/Jeff.Hecht/history.html }}</ref> Као бил назначен за главен на електро-оптичкиот истражувачки тим во СТЛ во 1963 година.<ref name="IET" >{{Наведена мрежна страница |url = http://kn.theiet.org/news/oct09/comms-nobel.cfm |title=Communication pioneers win 2009 physics Nobel |publisher=[[Institution of Engineering and Technology|IET]] |date=October 7, 2009 |accessdate=October 28, 2009}}</ref> Во декември 1964 година, ја презел програмата за оптички комуникации на СТЛ, по напуштањето на позицијата од страна на Карбовијак.<ref name="Fiber Types" >{{Наведена мрежна страница |url = http://www.cisco.com/en/US/prod/collateral/modules/ps5455/white_paper_c11-463661.pdf |title=Fiber Types in Gigabit Optical Communications |publisher=[[Cisco Systems]], USA |date = April 2008|accessdate=November 3, 2009}}</ref> Иако го наследил Карбовијак како менаџер на истражувањето на оптичката комуникација, заедно со [[Џорџ Хокхам]] веднаш го напуштиле неговиот план за тенок лентест брановод, менувајќи ја насоката на истражувањето.<ref name="Fiber Optic History" /><ref name="Fiber Types" /> Покрај [[физичка оптика|оптичките]], тие ги разгледувале и својствата на материјалот. Првите резултати ги изнел Као во јаунари 1966 година, пред Институтот на електротехнички инженери (IEE) во Лондон. Во јули биле и објавени, од страна на Хокхам (кој работел со Као 1964–1965).<ref>{{Наведено списание|first1=K. C. |last1=Kao |first2=G. A. |last2=Hockham |year=1966|title=Dielectric-fibre surface waveguides for optical frequencies |journal=Proc. IEE |volume=113 |issue=7 |pages=1151–1158 |doi=10.1049/piee.1966.0189}}</ref>{{Cref|a}}. Објавената студија ја теоретизирала и предложила имплементацијата на стаклени влакна за оптичка комуникација. Опишаните идеи, особено структурните елементи и материјали, се основата на денешната оптичка комуникација. Во 1965 година,<ref name="IET" /><ref>{{Наведена книга |title = ''Microstructured Polymer Optical Fibres'' |author = Maryanne C. J. Large, Leon Poladian,Geoff Barton, and Martijn A. van Eijkelenborg. |isbn = 978-0-387-31273-6 |publisher=Springer |year=2008}} Page '''2'''</ref>{{Cref|b}} Као и Хокхам заклучиле дека основното ограничување на светлинската атенуација на стаклото е под 20 ''dB/km'' (''[[децибел]]и на километар'') – вредност на прагот клучна за оптичката комуникација.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://ujdigispace.uj.ac.za:8080/dspace/bitstream/10210/2173/7/Chapter1FINAL.pdf |title = Chapter 1.1 – The Evolution of Fibre Optics |accessdate = October 28, 2009 |archive-date = 2011-08-31 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110831200826/http://ujdigispace.uj.ac.za:8080/dspace/bitstream/10210/2173/7/Chapter1FINAL.pdf |url-status = dead }}</ref> Сепак, при тогашното утврдување, често се забележувало губење на светлина и над 1000&nbsp;dB/km. Како резултат, започнала трка во потрагата по материи со мала загуба и соодветни влакна за задоволување на потребните критериуми. Заедно со новиот тим (Т.В. Дејвис, М.В. Џоунс, К.Р. Врајт и други), Као тестирал бројни материјали за задоволување на гореспоменатиот критериум. Прецизно ја мереле атенуација на светлина со различни бранови должини во разни материјали. Тогаш Као истакнал дека големата чистота на кварцовото стакло (SiO₂) го прави совршен кандидат за оптичка комуникација. Тврдел дека главната причина за драматичното опаѓање на светлинскиот пренос во стаклените влакна се страните примеси на стаклото кои можат да се отстранат, а не физичките ефекти како [[расејување]]то. Ваквото тврдење предизвикало истражување и светско производство на стаклени влакна со висока чистота.<ref name="phyadv09">{{Наведена мрежна страница |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2009/phyadv09.pdf |title = 2009 Nobel Prize in Physics – Scientific Background: Two revolutionary optical technologies – Optical fiber with high transmission|publisher=Nobelprize.org |date = October 6, 2009 |accessdate = December 4, 2009}}</ref> Кога првпат предложил дека таквите стаклени влакна можат да се користат за пренос на информации на големи растојанија, па и да ги заменат [[бакарна жица|бакарните жици]] кои тогаш се користеле за комуникација,<ref>[http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=02222000 1999 Charles Stark Draper Award Presented] "'''''Kao''', who was working at ITT's Standard Telecommunications Laboratories in the 1960s, theorized about how to use light for communication instead of bulky copper wire and was the '''first''' to publicly propose the possibility of a practical application for fiber-optic telecommunication.''"</ref> никој не му верувал. Дури подоцна се сфатило дека Каовите идеи ја промениле сета комуникација и индустрија од корен. Као имал важна улога во почетните стадиуми на инженерството и комерцијалната реализација на оптичката комуникација.<ref name="Charles Kuen Kao" /> Пролетта 1966 година, отатувал во Америка, меѓутоа не ги заинтересирал Лабораториите Бел, тогашен конурент на СТЛ во комуникациските технологии.<ref name="A Fiber-Optic Chronology" >{{Наведена мрежна страница |url = http://www.sff.net/people/Jeff.Hecht/chron.html |title=A Fiber-Optic Chronology (by Jeff Hecht) |accessdate=November 3, 2009 }}</ref> Затоа, пак, во Јапонија наишол на поддршка.<ref name="A Fiber-Optic Chronology" /> Посетил многу фабрики за стакло и [[полимер]]и, дискутирал за подобрување на производството на оптички влакна со многу инженери, научници, стопанственици. Лабораториите Бел сериозно се заинтересирале за влакнената оптика во 1969 година. Тогаш Као и М.В. Џоунс ја измериле внатрешната загуба на кварцовото стакло – 4&nbsp;dB/km. Тоа бил првиот доказ за ултра проѕирно стакло.<ref name="A Fiber-Optic Chronology" /> Као развил важни техники и конфигурации за влакностаклени брановоди и придонел за развојот на различни типови влакна и уреди кои ги задоволуваат и воената комуникација и периферните помошни системи за оптичка комуникација.<ref name="Charles Kuen Kao">{{Наведена мрежна страница |url=http://cradle.wykontario.org/wp-content/uploads/Dr_Kao.pdf |title=Charles Kuen Kao |accessdate=October 28, 2009 |archive-date=2011-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814012904/http://cradle.wykontario.org/wp-content/uploads/Dr_Kao.pdf }}</ref> Во средината на 1970-тите, се занимавал со плодоносна работа за [[динамичка издржливост|динамичката издржливост]] на стаклените влакна.<ref name="Charles Kuen Kao" /> Кога станал првиот извршен научник на ITT, ја вовел програмата „[[Терабит]] технологија“, која се занимава со високочестотниите граници на обработката на сигналот. Затоа е нарекуван „''татко на концептот за терабит технологија''“.<ref name="Charles Kuen Kao" /><ref>''Technology of Our Times: People and Innovation in Optics and Optoelectronics'' (SPIE Press Monograph Vol. PM04), by Frederick Su; [[SPIE]] Publications (July 1, 1990); ISBN 0-8194-0472-1, ISBN 978-0-8194-0472-5. Page '''82-86''', Terabit Technology, by Charles K. Kao.</ref> Као има издадено над 100 труда, а има и над 30 патенти,<ref name="Charles Kuen Kao" /> вклучувајќи ги и водоотпорните силни влакна (патентирани заедно со М.С. Маклад).<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.freepatentsonline.com/4183621.html |title=Water resistant high strength fibers (United States Patent 4183621) |format=PDF |orig-date= date filed: December 29, 1977 |date=January 15, 1980 |accessdate=November 1, 2009}}</ref> Во раните фази на развојот на оптичките влакна, Као претпочитал [[едномодно оптичко влакно|едномодни системи]] за оптичка комуникација на поголема оддалеченост. Денес речиси исклучиво се применува таквиот принцип.<ref name="phyadv09" /><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://kn.theiet.org/news/oct09/guiding-light.cfm |title=Guiding light |format=PDF |date= May 1989 |accessdate=December 4, 2009}}</ref> Чарлс К. Као е [[визионер]] на модерните [[подводен комуникациски кабел|подводни комуникациски кабли]]. Во 1983 година превидел дека во морињата ќе има оптички кабли, пет години пред првиот подводен кабел да стане функционален.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.springerlink.com/content/um81r1t511321752/fulltext.pdf?page=1 |title = ''Building the Global Fiber Optics Superhighway'' (ISBN 978-0-306-46505-5 (Print) 978-0-306-46979-4 (Online)): 1, A Global Footprint |format = PDF (Free Abstract) |date = May 8, 2007 |publisher = Springer USA |accessdate = November 3, 2009 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Појавата на [[хелиум-неонски ласер|хелиум-неонскиот ласер]] на [[Али Џаван]] и Каовото откритие на својствата на влакната за мала загуба денес се сметаат за двете најважни пресвртници во развојот на отичката комуникација.<ref name="Fiber Types" /> === Студии на животната средина и водство во енергија === Као е едн од првите кои се занимавале со проучување на ефектите кои ги има [[мелиорација]]та во Хонгконг врз животната средина. Тој презентирал и една од првите студии поврзани со проблемот, на конференцијата на Асоцијацијата на универзитети на комонвелтот во Единбург, 1972 година.<ref name="Kao cisoc">{{Наведена мрежна страница |url = http://dl.comsoc.org/livepubs/ci1/public/2010/mar/pdf/cisoc.pdf |title=IEEE Communications Magazine SOCIETY NEWS |editor = Nim Cheung |publisher=CISOC |date = March 2010 |accessdate=March 29, 2010}}</ref> Две години бил член и претседател на Комитетот за енергетски совети на Хонгконг. Се повлекол на 15 јули 2000 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.info.gov.hk/gia/general/200008/11/0811117.htm |title = Appointment of Chairman and Members of the Energy Advisory Committee |date=August 11, 2000 |publisher=Hong Kong Government |accessdate=November 3, 2009}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.epd.gov.hk/epd/english/boards/advisory_council/ace_meeting_mins53.html |title=EPD – Advisory Council on the Environment |date=April 28, 2006 |publisher=Environmental Protection Department, The Government of Hong Kong SAR |accessdate=November 3, 2009}}</ref> Тој е член и на Советот на советници за иновации и технологија на Хонгконг од 20 април 2000 година. == Почести и награди == Као има добиено бројни почести и награди, од кои најзначајна е [[Нобелова награда за физика|Нобеловата награда за физика]]. Меѓу неговите признанија се вбројуваат: {{hidden begin |title =Список на признанија на проф. д-р. Чарлс К. Као|titlestyle = background-color: #dddddd; |bodystyle = background-color: #eeeeee;}} ===Академски функции=== * Соработник на IEEE, Институт за електротехнички инженери и инженери за електроника, САД (избран 1979 г.)<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.ieee.org/web/membership/fellows/Alphabetical/kfellows.html |title=Fellows – Charles K. Kao |publisher=[[IEEE]] |accessdate=October 26, 2009}}</ref> * Соработник, Институт за инженерство и технологија, ВБ * Соработник на Кралското друштво (избран 1997 г.)<ref name="frs">{{Наведена мрежна страница |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150316060617/https://royalsociety.org/about-us/fellowship/fellows/ |archivedate=2015-03-16 |url = https://royalsociety.org/about-us/fellowship/fellows/ |publisher=[[Royal Society]]|location=London |title = Fellows of the Royal Society}}</ref> * Соработник,<ref name="List of Fellows" /> Кралска академија за инженерство,<ref name="List of Fellows"/> ВБ (избран 1989 г.) * Соработник, Друштво „Маркони“, САД (избран 1985 г.) * Почесен соработник (избран 1994 г.) и поранешен претседател, Хонгконгшка академија за инженерски науки, Хонгконг<ref name="Kao HKIE">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.hkie.org.hk/docs/newsviewer.asp?sn=78 |title=The HKIE – News |publisher=The HKIE |format=asp |author=The HKIE Secretariat |date=October 7, 2009 |accessdate=October 26, 2009 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721094436/http://www.hkie.org.hk/docs/newsviewer.asp?sn=78 |url-status=dead }}</ref><ref name="Kao HKAES">{{Наведена мрежна страница |url = http://news.sciencenet.cn/htmlnews/2009/10/224070.shtm |title=高锟：厚道长者 毕生追求 |publisher=news.sciencenet.cn (科學網•新聞) |format=shtm |date=2009-10-14 |accessdate=July 11, 2010 |language=кинески}}</ref> * Истакнат соработник, Хонгконгшко копјутерско друштво, Хонгконг (избран 1989 г.)<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.hkcs.org.hk/en_hk/home/annual_report/2008_2009/english/council_report_2.html |title = Membership – Hong Kong Computer Society Annual Report 2008-2009 |publisher = Hong Kong Computer Society |accessdate = October 26, 2009 |archive-date = 2011-07-21 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110721094327/http://www.hkcs.org.hk/en_hk/home/annual_report/2008_2009/english/council_report_2.html }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.hkcs.org.hk/en_hk/intro/lof.asp |title=List of Distinguished Fellows |format=asp |publisher=The Hong Kong Computer Society |accessdate=May 21, 2010 |archive-date=2012-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614021429/http://www.hkcs.org.hk/en_hk/intro/lof.asp }}</ref> * Почесен соработник, Хонгконшки институт на инженери (избран 1994 г.)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.hkie.org.hk/docs/newsviewer.asp?sn=78 |title=The HKIE – News |format=asp |publisher=The Hong Kong Institute of Engineers (HKIE) |date=October 7, 2009 |accessdate=July 19, 2010 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721094436/http://www.hkie.org.hk/docs/newsviewer.asp?sn=78 |url-status=dead }}</ref> * Академик, Академија Синика, [[Тајпеј]]<ref>https://db1n.sinica.edu.tw/textdb/ioconas/sfellowN.php?lang=ch&str2=ID {{zh}}</ref> (избран 1992 г.) * Член, Оптичко друштво на Америка, САД<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.osa.org/aboutosa/nobellaureates/default.aspx |title = OSA Nobel Laureates |publisher = [[Optical Society of America]] (OSA) |format = aspx |accessdate = October 26, 2009 |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20091029104015/http://www.osa.org/aboutosa/nobellaureates/default.aspx |archivedate = 2009-10-29 }}</ref> * Член, [[Европска академија на науки и уметности]], Австрија * Член, Национална академија за инженерство на САД (избран 1990 г.)<ref name="NAE Kao">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.nae.edu/nae/naepub.nsf/Members+By+UNID/F7E1BFC515C219318625755200622DC4?opendocument |title=Dr. Charles K. Kao |publisher=[[United States National Academy of Engineering]] |format=nsf |year=1990 |accessdate=October 26, 2009 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528141942/http://www.nae.edu/nae/naepub.nsf/Members%2BBy%2BUNID/F7E1BFC515C219318625755200622DC4?opendocument }}</ref>{{Cref|d}} * Странски член, Кралска шведска академија на инженерски науки, Шведска (избран 1988 г.) * Странски член, Кинеска академија на науките, Пекинг (избран 1996 г.) * Соработник, Трамбул Колеџ на Универзитетот „Јејл“ * Почесен соработник, Универзитет на Лондон „Кралица Марија“<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.qmw.ac.uk/alumni/publications/e_newsletter/issue15_August2008.html |title=e-Newsletter, Alumni at Queen Mary, University of London |publisher=Qmw.ac.uk |accessdate=October 26, 2009 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Почесен професор, Кинески универзитет на Хонгконг (назначен во 1996 г.)<ref>[http://www.alumni.cuhk.edu.hk/magazine/sep96/html/P37-39.HTM 高錕校長榮休誌念各界歡送惜別依依], a September 1996 article from the [[Chinese University of Hong Kong]] alumni website {{zh}}</ref> * Почесен професор, Универзитет „Пекинг“, Пекинг (назначен 1995 г.) * Почесен професор, Универзитет „Цингхуа“, Пекинг (назначен во 1995 г.) * Почесен професор, Пекиншки универзитет за меѓународен бизнис и економија, Пекинг (назначен 1995 г.) * Почесен професор, Пекиншки универзитет за пошти и телекомуникации (назначен 1995 г.) * Специјално назначен професор претседател, Национален универзитет на Тајван, Тајпеј (назначен 2003 г.)<ref name="Kao Taiwan"/> * Почесен професор (1997–2002), Оддел за електронско инженерство, Градски универзитет на Хонгконг<ref name="Kao CityU">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cityu.edu.hk/ro/newsletter/15eng.pdf |title=Graduate Research Studies Newsletter |publisher=[[City University of Hong Kong]] |date=February 2002 |volume=15 |accessdate=April 2, 2010 |archive-date=2011-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605134634/http://www.cityu.edu.hk/ro/newsletter/15eng.pdf }}</ref> * Доживотен почесен професор, Градски универзитет на Хонгконг (назначен на 1 јануари 2002)<ref name="Kao CityU" /> * Советник за хонконгшки афери ([[:zh:港事顧問|港事顧問]]) (мај 1994 – 30 јуни 1997)<ref>[http://www.com.cuhk.edu.hk/varsity/9505/vicechan.htm A chat with vice-chancellor Kao] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071205061247/http://www.com.cuhk.edu.hk/varsity/9505/vicechan.htm |date=2007-12-05 }}, ''by Midori Hiraga''</ref><ref>The Standard: [http://www.thestandard.com.hk/news_print.asp?art_id=89308&sid=25752302 The day Nobel winner lost mic]</ref> * Советник на Советот на Макао за наука и технологија<ref>XinhuaNet News: [http://news.xinhuanet.com/english/2009-10/07/content_12192183.htm Macao chief congratulates Nobel Prize winner Charles Kao]</ref> === Почесни дипломи === [[File:Alexander Graham Bell.jpg|300px|thumb|right|[[Александар Грејам Бел]], пионер за телекомуникации и алумнус на Универзитетскиот колеџ „Лондон“ (УКЛ), е првиот добитник на [[патент|американски патент]] за телефонот, во 1876 година. 90 години подоцна, во 1966 година, Као и Хокхам го објавиле револуционерниот напис за [[оптичка комуникација]]. И Као е поранешен студент на УКЛ и го добил престижниот [[медал Александар Грејам Бел]] на IEEE во 1985 година. Добил почесен докторат од УКЛ во 2010 година.]] * Почесен доктор на науки, Кинески универзитет на Хонгконг, Хонгконг (1985) * Доктор на науки, Универзитет на Сасекс, ВБ (1990) * Доктор во областа на инженерството, Национален универзитет „Чао Тунг“, Кина (1990)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.pac.nctu.edu.tw/Alumni/honoraryDr_more.php?id=40 |title=國立交通大學 公共事務委員會 名譽博士名單 |publisher=[[National Chiao Tung University]] (NCTU) |format=php |accessdate=October 26, 2009 |language=кинески |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225024808/http://www.pac.nctu.edu.tw/Alumni/honoraryDr_more.php?id=40 }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.nctu.edu.tw/school/hist_05.html |title=校史 – 國立交通大學時期｜民國六十八年（一九七九）以後 |publisher=National Chiao Tung University (NCTU) |accessdate=October 26, 2009 |language=кинески |archive-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100326130123/http://www.nctu.edu.tw/school/hist_05.html }}</ref> * Диплома на почесен доктор на науки, Универзитет „Сока“, Јапонија (1991) * Доктор во областа на инженерството, Универзитет на Глазгов, ВБ (1992) * Почесна диплома (Honoris Causa), Универзитет на Дархем, ВБ (1994)<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.dur.ac.uk/resources/university.calendar/volumei/current/honorary_degrees.pdf |title=Honorary Degrees |accessdate=October 26, 2009}}</ref> * Универзитетски доктор, Универзитет „Грифит“, Австралија (1995) * Почесна диплома за телекомуникациско инженерство, Универзитет на Падова, Италија (18 октомври 1996)<ref>[http://www.unipd.it/en/area/area-51.htm Università degli Studi di Padova – Honoris causa degrees]</ref> * Доктор на науки, Универзитет на Хал, ВБ (1998)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www2.hull.ac.uk/theuniversity/honorarygraduates/honorarygraduates2.aspx |title=The University of Hull – Honorary Graduates – part two |accessdate=2016-03-01 |archive-date=2016-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161219071851/http://www2.hull.ac.uk/theuniversity/honorarygraduates/honorarygraduates2.aspx |url-status=dead }}</ref> * Доктор на науки, Универзитет „Јејл“, САД (1999)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ris-systech2.its.yale.edu/hondegrees/hondegrees.asp |title=Yale Honorary Degree Recipients |accessdate=2016-03-01 |archive-date=2015-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150521015848/http://ris-systech2.its.yale.edu/hondegrees/hondegrees.asp |url-status=dead }}</ref> * Доктор на науки (Honoris Causa), Гринички универзитет, ВБ (2002)<ref name=Woolwich/> * Доктор на науки, Универзитет „Принстон“, САД (2004)<ref>[http://www.princeton.edu/pr/facts/honorary/ Honorary degrees Awarded by Princeton University – 2000s]</ref> * Диплома за почесен доктор на права, Универзитет на Торонто, Канада (16 јуни 2005)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://alumni.utoronto.ca/s/731/images/editor_documents/Engineering/smspring06.pdf |title=Engineering a World of Possibilities |volume=8 |issue=1 |date=Spring 2006 |publisher=University of Toronto Applied Science & Engineering |accessdate=October 26, 2009 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Почесен доктор, Пекиншки универзитет за пошти и телекомуникации, НР Кина (2007) * Почесен доктор на науки, Универзитетски колеџ „Лондон“, ВБ (2010)<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.ucl.ac.uk/news/news-articles/1006/10061801 |title=UCL Fellows and Honorary Fellows announced |date=June 17, 2010 |accessdate=June 19, 2010}}</ref> * Почесна диплома, Универзитет „Стретклајд“, ВБ (24 септември 2010)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.strath.ac.uk/press/newsreleases/headline_328604_en.html |title=Honorary degree for broadband pioneer |date=September 24, 2010 |accessdate=Sep 27, 2010 |archive-date=2010-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100930165935/http://www.strath.ac.uk/press/newsreleases/headline_328604_en.html }}</ref> * Почесен доктор на науки, Универзитет на Хонгконг, Хонгконг, НР Кина (март 2011) === Награди === [[File:Guglielmo Marconi.jpg|300px|thumb|right|[[Гуљелмо Маркони]], пионер на безжичната комуникација, бил добитник на половина од [[Нобелова награда за физика|Нобеловата награда за физика]] во 1909 година. На стогодишницата од неговото чествување, на Као му била доделена половина од истата награда за пионерската работа за оптички влакна која поинаку го „поврзала светот“. Во 1985 година, на Као му била доделена Маркониевата награда, а тој е и соработник на Друштвото „Маркони“.]] Као ги донирал најголемиот дел од своите награди на Кинескиот универзитет на Хонгконг.<ref name="Kao Medals CUHK">{{Наведена мрежна страница |title = Medals Donated to CUHK by Professor Kao |url = http://www.cuhk.edu.hk/cpr/charleskao/medal-e.html |publisher = The Chinese University of Hong Kong |accessdate = December 24, 2009}}</ref> * 1976: Мориева награда, Американско керамичко друштво, САД. * 1977: Медал Стјуарт Балантајн, Френклинов институт, САД.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1978: Ранкова награда, Ранков фонд на доверба, ВБ. * 1978: Награда Морис Н. Либман, IEEE, „''за овозможување практична употреба на комуникацијата на оптички честоти преку откривање, иновирање и развој на материјал, техники и конфигурации за стаклени оптички брановоди, а особено за препознавање и докажување со внимателни мерења..., дека силициумското стакло може да ја овозможи потребно ниската оптичка загуба, неопходна за практичен комуникациски систем.''“. * 1979: Меѓународна награда Л. М. Ериксон, Шведска.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1980: Златен медал, Асоцијација за комуникација и електроника на вооружените сили (AFCEA), САД. * 1981: Награда за достигнување на Асоцијацијата на кинеско-американски инженери и научници на Јужна Калифорнија (CESASC), САД. * 1983: Награда за достигнување на USAI, Американско-азиски институт, САД.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1985: Медал Александар Грејам Бел, IEEE.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1985: Маркониева награда, Друштво „Маркони“, САД. * 1985: Колумбиев медал на градот Џенова, Италија. * 1986: Награда за достигнување на Кинескиот институт на инженери во САД.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cie-gnyc.org/newsletter/cie_award_2007.pdf |title=CIE-USA ANNUAL AWARDS |publisher=CIE-USA |year=2007 |accessdate=April 2, 2010 |language=en, zh |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725171151/http://www.cie-gnyc.org/newsletter/cie_award_2007.pdf }}</ref> * 1987: Награда C&C, Фондација за унапредување на комуникации и копјутери, Јапонија. * 1989: Фарадеев Медал, Институт на електротехнички инженери, ВБ.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1989: Награда за нови материјали Џејмс К. Мекгроди, Американско научно друштво (APS); „''за придонес во истражување и развој на материјали, кој резултираше со практично употребливи оптички влакна со мала загуба, еден од камените темелници на технологијата за оптичка комуникација.''“.<ref>[http://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?name=J.B.%20MacChesney%2C%20R.D.%20Maurer%20and%20K.C.%20Kao&year=1989 APS 1989 James C. McGroddy Prize for New Materials Recipient] from the [[American Physical Society]]</ref> * 1992: Златен медал на Друштвото, SPIE.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://spie.org/x3077.xml |title=SPIE: The Gold Medal of the Society |accessdate=2016-03-01 |archive-date=2011-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524031857/http://spie.org/x3077.xml |url-status=dead }}</ref> * 1995: Златен медал за инженерска извонредност, Светска федерација на инженерски организации (WFEO), ВБ.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1996: Медал Принц Филип на Кралската академија за инженерство, ВБ;<ref name="Kao Medals CUHK" /> признание за „''неговата пионерска работа кој доведе до појавата на оптичкото влакно и за водство во неговата инженерска и комерцијална реализација; а и за истакнат придонес за високото образование во Хонгконг''“. * 1996: la Citta' di Padova (Градот Падова), Италија.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1996: Дванаесеттата Јапонска награда;<ref name="Kao Medals CUHK" /> „''за пионерско истражување на широкопојасна оптичка комуникација со ниска загуба. ''". * 1998: Меѓународен медал за држење предавања, Институт на електротехнички инженери (IEE), ВБ.<ref name="Kao Medals CUHK" /><ref>{{Наведена книга |title = ''News from the Institution of Electrical Engineer'' |url = http://photonics.usask.ca/interestingtopics/files/Kao&Midwinter.pdf |publisher = [[Institution of Electrical Engineers|IEE]] |date = June 1998 |issue = 14 |accessdate = November 3, 2009 |archive-date = 2011-07-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110706211240/http://photonics.usask.ca/interestingtopics/files/Kao%26Midwinter.pdf |url-status = dead }}</ref> * 1999: Награда Чарлс Старк Дрејпер<ref name="Kao Medals CUHK" /> (споделена со Роберт Д. Маурер и Џон Б. Мекчесни), САД. * 2001: Награда за извонреден инженер на милениумот, Хонгконг.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 2006: Награда Златен медал на Хонконгшкиот институт на инженери (HKIE), Хонгконг.<ref name="Kao HKIE"/><ref>The Hong Kong Institute of Engineers: [http://www.hkie.org.hk/~Eng/html/News/pressviewer.asp?sn=79 Press Releases – 香港工程師學會榮譽大獎、會長特設成就獎及傑出青年工程師獎2006 (The HKIE Gold Medal Award, the President's Award & Young Engineer of the Year Award 2006)]{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2009: Нобелова награда за физика (половина од паричната награда), Шведска; „''за револуционерни достигнувања во врска со преносот на светлина низ влакна за оптичка комуникација''“. * 2009: Плоча на Друштвото на IEEE за фотоника.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://photonicssociety.org/newsletters/feb10/RH_Kao.html |title=Research Highlights |publisher=[[IEEE Photonics Society]] |accessdate=Oct 16, 2010 |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727174338/http://photonicssociety.org/newsletters/feb10/RH_Kao.html }}</ref> * 27 февруари 2010: Награда за истакната наука и технологија и награда за Азиско-американски инженер на годината за 2010 (AAEOY 2010), САД.<ref name="AAEOY 2010 Kao">{{Наведена мрежна страница |url=http://scholarsupdate.zhongwenlink.com/news_read.asp?NewsID=1044 |title=美洲中國工程師學會2010年工程獎章得獎名單出爐（2/27） |format=asp |publisher=AAEOY |date=2010-02-23 |accessdate=February 23, 2010 |language=zh,en |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718153324/http://scholarsupdate.zhongwenlink.com/news_read.asp?NewsID=1044 |url-status=dead }}</ref> * 27 март 2010: Големата светска кинеска награда 2009/2010, телевизија „Феникс“, Хонгконг.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://news.xinhuanet.com/newmedia/2010-03/11/content_13149373.htm |title=华裔科学家高锟荣获影响世界华人大奖 |agency=Xinhua News Agency |date=2010-03-11 <!-- 15:34:38 --> |accessdate=March 11, 2010 |language=кинески}}</ref><ref name="Kao Ifeng">{{Наведена мрежна страница |url = http://news.ifeng.com/hongkong/201003/0311_19_1572501.shtml |title=华裔科学家高锟荣获影响世界华人大奖 |format=shtml |publisher=[[Phoenix Television]] |date=2010-03-11 <!-- 16:56 --> |accessdate=March 11, 2010 |language=кинески}}</ref> * 8/9 април 2010: Кинеско-американска награда за истакнување, Сан Франциско, САД.<ref name="Kao Committee100">{{Наведена мрежна страница |url = http://committee100.typepad.com/committee_of_100_newslett/2010/02/2009-nobel-laureate-charles-kao-among-committee-of-100-honorees-in-san-francisco-.html |title=2009 Nobel Laureate Charles Kao among Committee of 100 Honorees in San Francisco |author=Jane Leung Larson |publisher=[[Committee of 100 (United States)|Committee of 100]] |date = February 2010|accessdate=February 2010}}</ref> * 1 јули 2010: Големиот Баугиниски медал, Хонгконг. * 20 февруари 2014: Награда на FTTH оператори и Поединечна награда<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.ftthcouncil.eu/documents/PressReleases/2014/PR2014_Awards_FINAL.pdf |title = Vodafone and Sir Charles Kao recognised in FTTH Awards 2014 |publisher = FTTH Council Europe |date = 20 Feb 2014 |accessdate = 28 Jan 2015 |archive-date = 2014-03-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140322193600/http://www.ftthcouncil.eu/documents/PressReleases/2014/PR2014_Awards_FINAL.pdf }}</ref> === Останати почести === [[File:HK SciencePark Auditorium.JPG|thumb|right|350px|Аудиториумот во „Хонконгшкиот парк на науката“ е именуван по Као од 30 декември 2009 година.]] * Дел од Музејот на науката во Лондон, ВБ. * 1993: Заповедник на Најизвонредниот [[Ред на Британската Империја]] (CBE).<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 1996: Планетата 3463 Kaokuen, откриена во 1981 г., е именувана по Као. * 7 ноември 1996: Северната зграда на Кинескиот универзитет на Хонгконг е именувана ''„Зграда Чарлс К. Као“''.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.chinanews.com.cn/tp/news/photo_special/2009/10-06/4103.shtml |title = Charles K. Kao |publisher=chinanews.com.cn |format=shtml |date=October 6, 2009 <!-- ; 21:49 --> |accessdate=January 3, 2009}}</ref> * 1999: Азиец на векот (наука и технологија).<ref name="Asiaweek Kao" /><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/features/aoc/ |title=Asian of the Century |publisher=[[Asiaweek]] |year=1999 |accessdate=December 24, 2009}}</ref> * 2002: Водач на годината – категорија: технолошки иновации, „Sing Tao News Corporation“, Хонгконг.<ref name="Kao Medals CUHK" /> * 21 октомври 2002: Вклучен во ''„Engineering Hall Of Fame“'', издание за педесетгодишнина, ''електронски дизајн''.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://ai.eecs.umich.edu/people/conway/Awards/ElectronicDesign/HallOfFame.html |title = Electronic Design, 50th Anniversary Issue |work=Electronic Design |date=October 21, 2002 |accessdate=May 21, 2010}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://ai.eecs.umich.edu/people/conway/Awards/ElectronicDesign/ED%20Hall%20of%20Fame%202002.pdf |title = ED Hall of Fame 2002 INDUCTEES |work=Electronic Design |date=October 21, 2002 |accessdate=May 21, 2010}}</ref> * 3 јануари 2008: Вклучен во ''„Celebration 60“'', шеесетта годишнина на Британскиот совет (British Council) во Хонгконг.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://innofoco.com/images/LBS_AlumniNews_118.pdf |title=Enter the Creative Dragon Feature |work=AlumniNews [[London Business School]] |issue=118 |date=January{{ndash}}March 2009 |accessdate=May 21, 2010}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.britishcouncil.org/60th_anniversary_e_final.pdf |title=British Council Celebrates 60 Years in Hong Kong |publisher=[[British Council]] |date=January 3, 2008 |location=Hong Kong |accessdate=May 21, 2010 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606102811/http://www.britishcouncil.org/60th_anniversary_e_final.pdf }}</ref> * 4 ноември 2009: [[Почесно државјанство]] и ''Ден на д-р Чарлс Као'' во Маунтин Вју, Калифорнија, САД.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ci.mtnview.ca.us/civica/press/display.asp?layout=1&Entry=288 |format=asp |title=City Press Release: Mountain View Honors Dr. Charles Kao for Being Awarded the 2009 Nobel Prize in Physics |publisher=Office of the City Manager, [[Mountain View, California]] |date=October 27, 2009 |accessdate=January 3, 2009 |archive-date=2012-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120229232413/http://www.ci.mtnview.ca.us/civica/press/display.asp?layout=1&Entry=288 }}</ref> * 30 декември 2009: Атракцијата аудиториум во „Хонконгшкиот парк на науката“ е именуван по Као – ''„Чарлс К. Као Аудиториум“''.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://news.ifeng.com/hongkong/200912/1230_19_1493019.shtml |title=香港两座建筑物将以高锟及饶宗颐名字命名(图) (Two landmark buildings in Hong Kong are named after Charles K. Kao and Rao Zongyi (with photos)) |publisher=凤凰资讯 ([[Phoenix Television|Ifeng News]]) |format=shtml |date=December 30, 2009 |accessdate=January 3, 2009|language=кинески}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://news.xinhuanet.com/english/2009-12/31/content_12731860.htm |title=Hong Kong to name building after Nobel laureate Charles Kao |publisher=chinaview.cn |date=December 31, 2009<!-- 01:02:20 -->|accessdate=January 3, 2009}}</ref> * 2009: Личност на годината во Хонгконг.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.earthtimes.org/articles/show/301945,nobel-laureate-charles-kao-is-named-hong-kongs-person-of-year.html |title=Nobel laureate Charles Kao is named Hong Kong's Person of Year |publisher=Earthtimes |date=January 4, 2010 <!-- 05:03:54 GMT --> |accessdate=January 3, 2009}}</ref> * Број 7 на списокот на најдобри азиски достигнувања за 2009 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.nwasianweekly.com/2009/12/the-top-10-asian-achievements-of-2009/ |title=The top 10 Asian achievements of 2009 |author=Evangeline Cafe |publisher=[[Northwest Asian Weekly]] |date=December 30, 2009 |accessdate=January 3, 2009}}</ref> * 2010 (февруари): Комитетот од 100 на САД му укажал чест на Као.<ref name="Kao Committee100" /> * 18 март 2010: Плоштадот на Академијата на независни училишни фондации (ISF Academy) — именуван по Као.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://trans.wenweipo.com/gb/paper.wenweipo.com/2010/03/18/ED1003180003.htm |title=弘立迎光纤之父 广场冠名「高锟」 |publisher=Hong Kong [[Wen Wei Po]] |date=2010-03-18 |accessdate=March 18, 2010 |language=кинески |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721193423/http://trans.wenweipo.com/gb/paper.wenweipo.com/2010/03/18/ED1003180003.htm |url-status=dead }}</ref> * OFC (Конференцијата и излагањето за оптичката комуникација) и NFOEC (Конференција на национални влакненооптички инженери) во 2010 – посветени на Као, 23-25 март, Сан Диего, Калифорнија, САД.<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.photonicsonline.com/article.mvc/OFCNFOEC-2010-To-Be-Dedicated-To-Nobel-0001?VNETCOOKIE=NO |title=OFC/NFOEC 2010 To Be Dedicated To Nobel Laureate Charles Kao |format=mvc |publisher=Photonics Online |date=January 15, 2010 |accessdate=January 20, 2009}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://finance.yahoo.com/news/OFCNFOEC-2010-Announces-bw-4259758386.html?x=0&.v=1 |title=OFC/NFOEC 2010 Announces Plenary Session Speaker Lineup |publisher=Yahoo! Finance |date=January 21, 2010 |accessdate=January 20, 2009}}</ref><ref name="OFC/NFOEC Kao">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ofcnfoec.org/media_center/ofc_releases/2010/CharlesKaoDedication.aspx |title=OFC/NFOEC 2010 to be Dedicated to Nobel Prize Winner and Industry Pioneer Charles Kao |format=aspx |publisher=OFC/NFOEC Press Releases |author=Angela Stark |accessdate=January 20, 2009 |archive-date=2010-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100709002209/http://www.ofcnfoec.org/media_center/ofc_releases/2010/CharlesKaoDedication.aspx }}</ref> * 14–15 мај 2010: Две сесии му се посветени на Као, Деветнаесеттата годишна конференција за безжични и оптички комуникации (WOCC 2010), Шангај, НР Кина.<ref name="Kao WOCC2010">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.wocc2010.sjtu.edu.cn/ |title=The 19th Annual Wireless and Optical Communications Conference (WOCC 2010) |publisher=WOCC 2010 |year=2010 |accessdate=May 26, 2010 |archive-date=2010-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417052134/http://www.wocc2010.sjtu.edu.cn/ }}</ref><ref name="Kao Corning">{{Наведена мрежна страница |url = http://www.it.com.cn/market/sh/viewpoint/2010/05/18/09/803789.html |title = 康宁公司在华开展光纤发明40周年庆祝活动 |publisher = 美通社（亚洲） |date = 2010-05-18 |accessdate = May 26, 2010 |language = кинески |archive-date = 2011-07-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110722033428/http://www.it.com.cn/market/sh/viewpoint/2010/05/18/09/803789.html }}</ref> * 22 мај 2010: Вклучен во архива на [[Експо 2010]], Шангај.<ref name="Kao Expo 2010">{{Наведена мрежна страница |url = http://news.xinhuanet.com/politics/2010-05/23/c_12130794.htm |title=《世界百位名人谈上海世博》首发 |agency=Xinhua News Agency |date = 2010-05-23 <!-- 08:01:52 --> |accessdate=May 26, 2010|language=кинески}}</ref>| * 2010: Хонконгшки табак со стандардни поштенски марки (бр. 1), Хонгконг.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.hongkongpoststamps.com/eng/whats_new/2010/20100303a/index.htm |title=Hongkong Post Stamps – Hong Kong Stamps |publisher=[[Hongkong Post]] |accessdate=Apr 8, 2010 |archive-date=2010-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100330080543/http://www.hongkongpoststamps.com/eng/whats_new/2010/20100303a/index.htm }}</ref> * 11 јуни 2010: Витез-заповедник на Најизвонредниот [[Ред на Британската Империја]] (KBE).<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.smh.com.au/lifestyle/people/right-royal-boost-for-zeta-20100612-y4lg.html |title = Right royal boost for Zeta |work=The Sydney Morning Herald |author=JILL LAWLESS |date=June 13, 2010 |accessdate=June 12, 2010}}</ref> * 25 март 2011: Откриена сина плоча во Харлоу, Есекс, ВБ.<ref name="Kao Plaque - Harlow">{{Наведена мрежна страница |url = http://www.harlowstar.co.uk/News/Harlow-Nobel-Prize-winner-to-be-commemorated-in-town-centre.htm |title=Harlow Nobel Prize winner to be commemorated in town centre |work=HarlowStar |date=March 25, 2011 |accessdate=April 29, 2011}}</ref> * 2014 (септември): Отворен Универзитетскиот технички колеџ „Сер Чарлс Као“ во склоп на Универзитетот „Харлоу“, ВБ<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.harlow-college.ac.uk/about-us/sir-charles-kao-utc |title = Sir Charles Kao UTC |accessdate = 2016-03-01 |archive-date = 2014-07-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140714162842/http://www.harlow-college.ac.uk/about-us/sir-charles-kao-utc }}</ref> * 4 ноември 2014: ''„Gimme Fibre Day“'' на Каовиот роденден, Глобална алијанса на FTTH совети<ref>{{Наведена мрежна страница |url = http://www.ftthcouncil.eu/home/gimme-fibre |title = Gimme Fibre Day - 4 November |work = Fibre to the Home Council Europe |accessdate = 2016-03-01 |archive-date = 2014-04-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140427195755/http://www.ftthcouncil.eu/home/gimme-fibre }}</ref> {{hidden end}} == Белешки == {{Cnote|а|Главната задача на Као била истражување на својствата на материјалите од оптички влакна за губење светлина и утврдување дали тие можат да се отстранат или не. Хокхам го истражувал губењето на светлината поради дисконтинуираност и искривеност на влакната.}} {{Cnote|б|Некои извори укажуваат на периодот околу <u>1964</u> година,<ref name="Cisco Press">{{Наведена мрежна страница |url = http://www.ciscopress.com/articles/article.asp?p=170740 |title=Fiber-Optic Technologies – A Brief History of Fiber-Optic Communications |author=Vivek Alwayn |publisher=[[Cisco Press]] |date=April 23, 2004 |accessdate=December 4, 2009}}</ref><ref name="The Birth of Fiber Optics">{{Наведена мрежна страница |url=http://inventors.about.com/library/weekly/aa980407.htm |title=The Birth of Fiber Optics |publisher=inventors.about.com |author=Mary Bellis |accessdate=December 15, 2009 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.today/20120712024320/http://inventors.about.com/library/weekly/aa980407.htm |url-status=dead }}</ref> на пример: „''До <u>1964</u> година, д-р Чарлс К. Као идентификувал критичка и теоретска спецификација за комуникациски уреди со голем досег, стандардот за изгубени 10 или 20 dB светлина по километар.''" Од „Cisco Press“.<ref name="Cisco Press" />}} {{Cnote|в|Во 1980 година, на Као му бил доделен Златниот медал на Американската асоцијација за комуникација и електроника на вооружените сили, „''за придонесот кон употребата на влакненооптичката технологија во воената комуникација''“.<ref name="Charles Kuen Kao" />}} {{Cnote|г|На мрежната страница за членови на Националната академија на инженерство на САД, државата на Као е забележана како ''Народна Република Кина''.<ref name="NAE Kao" />}} {{Cnote|д|'''OFC/NFOEC''' – Optical Fiber Communication Conference and Exposition (Конференција и излагање за оптичка комуникација) /National Fiber Optic Engineers Conference (Конференција на национални влакненооптички инженери)<ref name="OFC/NFOEC Kao" />}} ==Поврзано== {{Portal|Биографија|Физика}} * [[Влакнена оптика]] * [[Оптичка комуникација]] * [[Оптичко влакно]] * [[Едномодно оптичко влакно]] * [[Повеќемодно оптичко влакно]] * [[Подводен комуникациски кабел]] == Наводи == {{среди}} {{Reflist|30em}} ==Монографија== * ''„Технологија на оптички влакна“'', Чарлс К. Као; IEEE Press, Њујорк, САД; 1981. * ''„Технологија на оптички влакна II“'', Чарлс К. Као; IEEE Press, Њујорк, САД; 1981; 343 страници. ISBN 0-471-09169-3 ISBN 978-0-471-09169-1. * ''„Системи на оптички влакна: технологија, дизајн и примена“'', Чарлс К. Као; McGraw-Hill, САД; 1982; 204 страници. ISBN 0-07-033277-0 ISBN 978-0-07-033277-5. * ''„Оптичко влакно“'' (серија материјали и уреди на Институтот на електротехнички инженери, книга 6), Чарлс К. Као; „Palgrave Macmillan“ во име на IEEE; 1988; Универзитет во Мичиген; 158 страници. ISBN 0-86341-125-8 ISBN 978-0-86341-125-0 * ''„Исполнет избор: бизнисот на високата технологија“'', Чарлс К. Као; The Chinese University Press/ Palgrave Macmillan; 1991; 203 страници. ISBN 962-201-521-2 ISBN 978-962-201-521-0 * ''„Заедничко справување со Милениумскиот баг: јавни конференции“'', Чарлс К. Као; Central Policy Unit, Хонгконг; 48 страници, 1998. * ''„Технолошки патни карти за Хонгконг: прелиминарна студија“'', Чарлс К. Као; Канцеларија за индустриски и бизнис развој, Кинески универзитет на Хонгконг; 126 страници, 1990. * ''„Нелинеарна фотоника: нелинеарности во оптиката, оптоелектрониката и влакненооптичката комуникација“''; Јили Гуо, Кин С. Чјанг, Е. Херберт Ли и Чарлс К. Као; The Chinese University Press, Хонгконг; 2002, 600 страници. ==Дополнителна литература== * {{Наведена книга |last = Хект |first = Џеф |title = "Градот на светлината, приказната за влакнената оптиката" (City of Light, The Story of Fiber Optics) |year=1999 |publisher = Oxford University Press |location = Њујорк |isbn = 0-19-510818-3 }} * {{Наведено списание |last1 = Као |first1 = К. Ч. |last2 = Хокхам |first2 = Г. А. |year = 1966 | title = "влакнено-диелектрични брановоди за оптички честоти" (Dielectric-fibre surface waveguides for optical frequencies) |url = |journal = Proc. IEE |volume = 113 |issue = 7 |pages = 1151–1158 | doi=10.1049/piee.1966.0189}} * {{Наведено списание |last1 = Као |first1 = К. Ч. |last2 = Дејвис |first2 = Т. В. |year = 1968 |title = "Спектометрички студии на оптички очила со ултра ниска загуба - I: Метод на еден зрак" (Spectrophotometric Studies of Ultra Low Loss Optical Glasses – I: Single Beam Method) |url = http://www.iop.org/EJ/abstract/0022-3735/1/11/303 |journal = Journal of Physics E |volume = 2 |issue = 1 |pages = 1063–1068 |doi = 10.1088/0022-3735/1/11/303 |bibcode = 1968JPhE... јануари 1063K }} * К. Ч. Као (јуни 1986), "[http://ieeexplore.ieee.org/xpl/freeabs_all.jsp?arnumber=4644205 „Оптоелектронска технологија на 1012 бит/секунда“ (1012 bit/s Optoelectronics Technology)]", ''IEE Proceedings'' '''133''', Pt.J, 3, 230–236. {{doi|10.1049/ip-j.1986.0037}} * К. Ч. Као, „Време и наплив“ („A Time And A Tide“) (автобиографија на Чарлс К. Као) * К. Ч. Као (јули 2005)《潮平岸闊——高錕自述》(преведено од 許迪鏘) „Joint Publishing“ (автобиографија на Чарлс К. Као) == Надворешни врски == {{рв|Charles K. Kao}} * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2009/press.html Информации за Нобеловата награда по физика, 2009 година] * [[BBC]]: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4671788.stm Осветлувајќи го патот до револуција] * [http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/Oral-History:Charles_Kao IEEE усна историја: Чарлс Као] * „Mountain View Voice“: [http://www.mv-voice.com/news/show_story.php?id=2055 Наследството на Чарлс Као] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210215070505/https://www.mv-voice.com/news/2009/10/15/the-legacy-of-charles-kao |date=2021-02-15 }} * [http://www.ingenia.org.uk/ingenia/articles.aspx?Index=606 „Човек кој го осветли светот – професор Чарлс Као CBE FREng] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140527220400/http://www.ingenia.org.uk/ingenia/articles.aspx?Index=606 |date=2014-05-27 }} ''„Ingenia“'', број 43, јуни 2010 {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Ендру Витерби]]}} {{S-ttl|title=[[Медал Александар Грејам Бел]]|years=1985}} {{S-aft|after=[[Бернард Видроу]]}} {{S-bef|before=[[Ник Холонјак]]}} {{S-ttl|title=[[Јапонска награда]]|years=1996}} {{S-aft|after=[[Такаши Сугимура]] и<br />[[Брус Ејмс]]}} {{S-bef|before=[[Јоичиро Намбу]],<br />[[Макото Кобајаши]] и<br />[[Тошихиде Маскава]]}} {{S-ttl|title=[[Нобелова награда за физика|Нобеловец]]<br /><small>заедно со [[Вилард Бојл]] и [[Џорџ Смит (физичар)|Џорџ Смит]]</small>|years=2009}} {{S-aft|after=[[Андреј Гејм]] и<br />[[Константин Новоселов]]}} {{S-aca}} {{S-bef|before=Ма Лин}} {{S-ttl|title=Заменик претседател на Кинескиот универзитет на Хонгконг|years=1987–1996}} {{S-aft|after=Артур Ли}} {{S-prec}} {{S-bef|before=Тин Ка-пинг<br /><small>''примател на Големиот Баугиниски медал''</small>}} {{S-ttl|title=Хонконгшка [[протоколарна хиерархија]]<br /><small>''примател на Големиот Баугиниски медал''</small>}} {{S-aft|after=Алан Цеман<br /><small>''примател на Големиот Баугиниски медал''</small>}} {{S-end}} {{Нобелова награда за физика}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Као, Чарлс}} [[Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика]] [[Категорија:Американски електроинженери]] [[Категорија:Американски нобеловци]] [[Категорија:Американски физичари]] [[Категорија:Британски електроинженери]] [[Категорија:Британски нобеловци]] [[Категорија:Британски физичари]] [[Категорија:Кинески нобеловци]] [[Категорија:Кинески физичари]] [[Категорија:Влакнена оптика]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Витези-заповедници на Редот на Британската Империја]] [[Категорија:Починати во 2018 година]] [[Категорија:Членови на Европската академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Странски членови на Кинеската академија на науките]] [[Категорија:Апсолвенти на Универзитетскиот колеџ во Лондон]] [[Категорија:Апсолвенти на Лондонскиот универзитет]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на инженерските науки]] [[Категорија:Членови на Американската академија на инженерството]] bdhrncbhok3s7nken6b2hvjyjhrkj1j 0 1154837 5588114 4875310 2026-07-06T14:35:06Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588114 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Света Петка |слика=Црква „Св. Петка“ - Струга (02).jpg |големина на слика= |опис=Поглед кон црквата од југ |епархија=Дебарско-кичевска |намесништво=Струшко |парохија=Прва струшка |парохија-та = Првата струшка |координати = {{coord|41|10|41|N|20|40|21|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место=Струга |општина=Струга |држава=Македонија |патрон=[[Света Петка]] |изградба=1990 г. |завршено=1994 г. |осветување=1994 г. |живопис= |ктитор= |зограф= |рушење= |запалена= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= |архитектонски стил= |површина= }} '''Свети Петка''' — [[МПЦ-ОА|македонски православен храм]] која се наоѓа веднаш на самиот десен брег и страна на реката [[Црн Дрим]], на северниот крај на градот [[Струга]]. Црквата е сместена спроти [[ЈЗУ Општа болница - Струга|Општата болница]] во градот, на многу прометна сообраќајница. == Историја == На местото на денешната [[Црква (градба)|црква]] уште одамна постоело [[светилиште]] на кое Стружани палеле [[Свеќа|свеќи]], се молеле и го одбележувале празникот. На 21 октомври 1990 година бил поставен камен-темелник, а во 1994 година завршила градбата и била осветена од страна на митрополитот [[Тимотеј Дебарско-кичевски|Тимотеј]].<ref name="мн">{{наведена мрежна страница|url=http://www.mn.mk/kultura/9420-Svetilista-vo-Struga|title=Светилишта во Струга|date=27 август 2014|work=Македонска нација|language=македонски|accessdate=1 април 2016|archive-date=2022-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206050303/http://www.mn.mk/kultura/9420-Svetilista-vo-Struga|url-status=dead}}</ref> == Имот == Црковниот имот зафаќал голема површина и се протегал меѓу Голем и Мал Дрим, па северно од неа сè до заобиколниот пат на Струга. Воедно, и денешната [[Спортско рекреативен центар Тими|спортска сала]] се наоѓа на некогашниот црковен имот. До 1946 година, нејзиниот имот бил даван под наем и обработуван од сиромашни струшки семејства.<ref name="мн" /> == Кражба == Црквата била цел на кражба во текот на 2013 година, кога биле украдени [[бакар]]ни шандани каде верниците палат свеќи и пари од верниците. Во грабежот немало одземени [[Икона|икони]].<ref name="дневник">{{наведени вести|url=http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=59CE4FA92FE631418112CBF791000371|title=Ограбена црквата „Света Петка“ во Струга|date=18 јануари 2013|work=[[Дневник (дневен весник)|Дневник]]|publisher=МПМ Македонија|language=македонски|accessdate=1 април 2016|location=Скопје}}{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Галерија == <gallery> Crkva Sv,Petka -- Struga 1.JPG|Црквата гледана од исток, од другата страна на [[Црн Дрим]], во 2013 година Sv.Petka-Struga-MK.JPG|Црквата гледана од југозапад во 2013 година Crkva Sv,Petka -- Struga 4.JPG|Црквата гледана од југозапад во 2013 година Sv. Petka od Struga 4.JPG|Црквата гледана од запад во 2013 година Sv. Petka od Struga 1.JPG|Црквата гледана од југоисток во 2013 година Црква „Св. Петка“ - Струга (01).jpg|Црквата гледана од југоисток во 2022 година Црква „Св. Петка“ - Струга (03).jpg|Црквата гледана од северозапад во 2022 година Црква „Св. Петка“ - Струга (04).jpg|Црквата гледана од исток во 2022 година </gallery> == Поврзано == * [[Прва струшка парохија]] * [[Црква „Св. Никола Дримени“ - Струга|Црква „Св. Никола Дримени“]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Petka Church (Struga)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петка, Струга}} [[Категорија:Цркви во Струга]] [[Категорија:Храмови посветени на Света Петка во Македонија|Струга]] [[Категорија:Македонската архитектура во 1994 година]] f7dltbpzjczy1qqf54eqp7z1pz5fcfp 0 1156687 5588091 4979061 2026-07-06T13:39:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588091 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Свети Кирил и Методиј |слика= |големина на слика= |опис= |епархија=Скопска |намесништво=Северноскопско |парохија= |место=Ченто, Скопје |општина=Гази Баба |држава=Македонија |патрон=[[Свети Кирил и Методиј]] |координати = {{coord|42|0|58|N|21|30|39|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |изградба= 1973 |завршено=1975 |осветување=1975 |живопис= |ктитор= |зограф= |рушење= |запалена= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= |архитектонски стил= |површина= }} '''Свети Кирил и Методиј''' — [[МПЦ|македонска]] [[православие|православна]] црква во скопската населба [[Ченто (Скопје)|Ченто]], [[Општина Гази Баба]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> Се наоѓа во централниот дел на населбата. Црквата е новоградба, чии темели биле поставени во [[1973]] година, а била осветена во [[1975]] година. На ова место во [[1938]] година бил поставен крст од исклесан камен. Местото имало големо верско значење и е собиралиште за одбележување и прославување на верскиот празник [[Ѓурѓовден]]. Поради тоа често кај мештаните оваа црква е позната како „Св. Ѓорѓи“. Црквата честопати била цел на вандалски напади.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mkd.mk/11560/crna-hronika/smrt-za-kauri-i-penis-na-crkva-vo-ent/ |title=''„Смрт за каури“ и пенис на црква во населбата Ченто'' |accessdate=2016-05-24 |archive-date=2015-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317185612/http://www.mkd.mk/11560/crna-hronika/smrt-za-kauri-i-penis-na-crkva-vo-ent |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == *[[Ченто (Скопје)|Ченто]]; *[[Црква „Св. Архангел Гаврил“ - Ченто]]; *[[Црква „Св. Лидија Македонска“ - Ченто]] - црква во изградба. Се наоѓа на старите гробишта до Домот на културата. Камен-темелник поставен на 22 ноември 2014 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mn.mk/aktuelno/9787-OSVETUVANjE-NA-KAMEN-TEMELNIKOT-NA-MPC-SVETA-LIDIJA-MAKEDONSKA-VO-CENTO |title=''ОСВЕТУВАЊЕ НА КАМЕН ТЕМЕЛНИКОТ НА МПЦ СВЕТА ЛИДИЈА МАКЕДОНСКА ВО ЧЕНТО'' |accessdate=2016-05-24 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011402/http://www.mn.mk/aktuelno/9787-OSVETUVANjE-NA-KAMEN-TEMELNIKOT-NA-MPC-SVETA-LIDIJA-MAKEDONSKA-VO-CENTO |url-status=dead }}</ref> {{македонска црква-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кирил}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Кирил и Методиј во Македонија|Ченто]] [[Категорија:Ченто (населба)]] 46dondvslu7p0iw0n6dy3l0iw27yhrp 0 1165136 5588456 5422010 2026-07-07T08:41:28Z Bjankuloski06 332 /* Извор на симболот */ 5588456 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Creed_icon_(Russia,_17_c.).jpeg|мини|353x353пкс|Образец на симболот на верата, во XVII век]] '''Симбол на верата''' (службено: '''Символ на верата''', од {{langx|el|σύμβολον}}) — систем на основните начела и верувања на [[православие|православното христијанство]]. == Христијански симболи на верата == Во [[христијанство]]то, под симболи на верата традиционално се сметаат кратките излагања на црковните догмати. Некои богослови го изведуваат симболот на верата од сопственото излагање на верувањата, т.е од излагањата на христијанските вероученија кои произлегуваатод Вселенските собори, или пак како исповедања на верата на одделни лица. Симболите на верата секогаш се одликуваат по нивната краткост; тие само ги излагаат, во аподиктски облик, основните и неоспориви темели (догмати) на христијанството, без обид да тие се докажат, туку како предмет на вера. === Историја на христијанските симболи на верата === Во темелот на христијанството лежи верувањето дека [[Бог]], заради спасение на човештвото од товарот на [[прародителскиот грев]], го испратил својот Син [[Исус Христос]] на земјата, кој се воплотил отсекогаш Дева Марија и Светиот Дух, кој заземал човечки облик, бил распнат, умрел и воскреснал на третиот ден, победувајќи ја смртта. Првите [[Црковни Отци|црковни отци]] ги излагале ученијата на Исуса Христа и неговите [[апостоли]] пред своите ученици, воспоставувајќи ја основата на пастирската дејност, која се означува со зборовите πιστις κάνων αληθεία, regula veritatis и влегла во составот на христијанската disciplinae arcanae. Самите црковни отци неретко забележуваат дека πιστις, или regula fidei им била предана ним од апостолите кои, пак, ја примиле лично од Христа. Писменото излагање на некои детали околу таа regula fidei прво се појавуваат околу 140 година по Христа, во евангелската формула за крштевање (''во името на Отецот и Синот и Светиот Дух'') и натписите на [[Тертулијан]], [[Кипријан]], [[Фирмилијан Ќесариски]] и канонот на [[Коптска православна црква|коптската]] црква. Првиот праобраз на симболот на верата се појавува кај апостолот Павле, кој запишал: ''Јас најпрвин ви ја пренесов најважната порака, онака како што и мене ми беше пренесена: Христос умре за нашите гревови, согласно со предвестувањето запишано во Светото Писмо;беше погребан и воскресна на третиот ден, согласно со предвестувањето запишано во Светото Писмо. Воскреснатиот Христос му се јави на Петар и на дванаесетте апостоли, а подоцна и на повеќе од петстотини Негови следбеници заедно, од кои повеќето сè уште се живи, иако некои веќе починаа. Потоа му се јави на Јаков, а на крајот повторно на сите апостоли (1 послание до Коринќаните, 15:3-7).'' Руфин Аквилејски и Маркел Анкирски го превеле [[Староримскиот симбол на верата]] на латински (Руфин) и грчки (Маркел) јазик. Претходник на староримскиот симбол е [[Апостолскиот симбол на верата]]. Руфин го пронашол и таканаречениот Апостолски симбол на верата, напишан на латински јазик. При преведувањето на овој симбол на верата, Руфин утврдил дека тој е изворниот текст на симболот, составен од апостолите на [[Апостолски собор|Ерусалимскиот собор]]. Според историските податоци, апостолите пред овој собор имале сопствени симболи на верата, согласно потребите на местата на коишто тие проповедале. Но, на соборот одлучиле да заеднички состават еден образец на верата, кој би им служел како одбрана од можните недоразбирања при проповедите и пастирската служба. Тие го нарекле овој колективен документ ''Симболот на верата'', укажувајќи дека тој претставувал сумација на ученијата кои ги проповедале сите апостоли. Пронајдениот симбол Руфин го нарекува апостолски, затоа што секој збор во него бил предан од апостолите (1 Коринќаните 9, Дела апостолски 15), односно затоа што ја содржи верата која несомнено ја проповедале апостолите. Но, затоа што пред него апостолите ги проповедале сопствените симболи на верата, '''овој симбол не може да се нарече единствен апостолски'''. [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]]  го смета апостолскиот симбол на верата како еден од најважните христијански симболи, дотаму што в целост го вклучува во розариската молитва. Зборот ''апостолски, ''според нивните современи толкувања, означува дека симболот ја исповеда верата онака како што ја проповедале апостолите, но не и дека тој произлегол од нивните пера. Самиот Рубинов текст на апостолскиот симбол, очистен од премисите на аквилејското уредништво, содржи четири текстови на тој симбол според четири различни читања. Современиот текст на овој симбол првпат се среќава во записите на источната црква некаде околу шестиот век. Од гледиштето на православието, основниот документ на христологијата е Халкидонскиот симбол на верата, додека во тријадологијата за главен симбол се смета Никејско-Цариградскиот. Овие симболи прво биле составени на Никејскиот собор, во 325&nbsp;г. додека во 381 година на Цариградскиот биле обединети во еден. Исповедањето на Никео-Цариградскиот симбол е неодвоив дел од светата тајна крштение. При крштевање на новороденчиња, симболот наместо нив го исповеда нивниот кум. === Извор на симболот === [[Податотека:Credo_(Kiev,_1759,_GIM)_by_shakko.jpg|мини|300x300пкс|Симболот на верата, во книгата «Последиците на  соединувањето на иноверните кон православната источна црква». Киев, 1759. Симболот и бил прочитан на царицата Екатерина Алексеевна при нејзиниот премин во православие, на 28 јуни 1744 година.]] <div>Самиот назив «Симбол на верата» не се користел во древниот период на црквата; првпат се среќава кај  Амвросие Медиолански, во неговото послание до папата Сирициј Први. Всушност, обичајот да тој се нарекува така е западни обичај, а самиот назив преминал во употреба токму затоа што на грчки значи «Ученија (повелби) на верата». Источните црковни отци и собори не го нарекувале симболот Симбол, но ''Излагање на верата'', или едноставно: ''Верувам''. Во категоријата ''вероизложение, ''напишани од одделни богослови, Челцов ги сместува оние на презвитерот Викентије, монахот на Леринскиот монастир, напишани околу 434 година. Вероизложенијата и исповеданијата ги запишале авторитетни јерарси или други учени лица.<br>☃☃<br> За симболи на верата, Челцов ги смета следниве:<ul> <li>апостолската вера на ерусалимската црква</li> <li> црковната вера на ќесариско-палестинската црква</li> <li> вселенската вера на антиохиската црква</li> <li> апостолската вера на кипарската и малоазиската црква</li> <li> апостолските догмати на александриската црква и </li> <li> апостолскиот симбол на верата на римската црква</li> </ul>За изворноста на овие симболи и нивното апостолско потекло постојат докази уште од древните времиња. Иринеј и Тертулијан не говорат за овие симболи како за нешто ново, туку како апостолски преданија( 1 Тим. VI, 12; 1 Петр. III, 21). Симболите на верата кои се читаат при крштевањето Тертулијан ги нарекува ''«правила, од Христа воспоставени, кои не избавуваат од секакви недоумици»''. Тој сметал дека при крштение се произнесува правилото на верата како одговор на прашањето кое го дава презвитерот кој крштева: ''«веруваш ли во она кое Господ го открил во Евангелијата?»''. [[Кирил Ерусалимски]] го нарекува симболот на верата на ерусалимската црква „света и апостолска вера“; Макариј Ерусалимски, по ликот на Геласиј Кизически, на Никејскиот собор го нарекол ерусалимскиот симбол на верата ''«апостолската неизменета вера, која ја штити црквата Христова по начелата и преданијата на Господа преку апостолите од колено на колено и ќе ја штити во век и векови»''. [[Јован Касијан]] го смета текстот на антиохискиот симбол на верата како изложената вера на целата црква, како една вера за сите. Александар, епископот александриски, го нарекува александрискиот симбол на верата ''«апостолските догмати на црквата».'' </div> === Симболот на верата во богословието === Единствениот ран симбол на верата на кого му било дадено посебно име бил апостолскиот. Светото предание го припишува на дванаесетте апостоли: тоа тврди дека секој од нив напишал по еден дел од симболот на верата. Иако не се знае со сигурност дали тој навистина настанал така, тој е сепак доволно древен за да биде вистина. Бил составен речиси в целост врз основите на катехизисот и употребуван при крштевањето на возрасни личности. Во тој облик, тој би можел да биде составен уште во вториот век. Апостолскиот симбол на верата скоро сигурно бил формулиран како против-одговор на докетизмот и други, слични идеи. === Никејско-цариградскиот симбол на верата === {{главна|Никејски симбол на верата}} Составен на првиот вселенски собор во Никеја, Мала Азија, во 325 година. Во 381 година бил проширен и дополнет на вториот вселенски собор во Цариград. Бил именувам по местото на кое што се одржал соборот. Овој симбол ги влече своите основи од апостолскиот симбол на верата. Кон оваа основа биле придодадени од христологијата тројството, отфрлајќи ја аријевската ерес. Никео-Цариградскиот симбол се користи како во православието, така и во римокатолицизмот. Во вториот случај, тој се користи со дополнението ''филиокве'', т.е тврдењето дека Светиот Дух не произлегува само од Отецот, туку и од Синот. === Содржина на симболот === {{цитат| :Верувам во Единиот Бог Отец, Седржител, Творец на небото и на земјата, и на сè видливо и невидливо; :И во Единиот Господ Исус Христос, Син Божји, Единороден, Кој е роден од Отецот пред сите векови; Светлина од Светлина, вистински Бог од вистинскиот Бог, роден, нестворен, единосуштен на Отецот, преку Кого сè станало; :Кој заради нас луѓето и заради нашето спасение, слезе од небесата и се воплоти од Светиот Дух и Марија Дева, и стана човек; :И Кој беше распнат заради нас во времето на Понтиј Пилат, и страдаше и беше погребeн; :И Кој воскресна во третиот ден, според Писмото; :И Кој се вознесе на небесата, и седи оддесно на Отецот; :И Кој пак ќе дојде со слава, за да им суди на живите и на мртвите, и Неговото царство не ќе има крај; :И во Светиот Дух, Господ, Кој живот твори, Кој исходи од Отецот, Кој со Отецот и Синот е почитуван и славен, и Кој говорел преку пророците; :Во едната света, соборна, и апостолска Црква; :Исповедам едно крштение, за простување на гревовите; :Го чекам воскресението на мртвите; :И животот во идниот век. Амин. }} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Симболи на верата| ]] [[Категорија:Христијански поими]] fxvs5784cuue76wvltyn44v18fu9oec 0 1170649 5588224 5577038 2026-07-06T21:58:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588224 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планета | minorplanet = yes | name = 1310 Филигера | background = #FA8072 | image = | caption = | discovery_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | discovered = 28 февруари 1932 | discoverer = [[Фридрих Карл Арнолд Швасман]] | discovery_site = [[Бергедорф]] | mp_name = 1310 илигера | alt_names = 1932 DB{{·}}1964 TC | named_after = [[Валтер Филигер]] {{small|(астроном)}}<ref name="springer" /> | mp_category = [[Список на астероиди кои ја пресекуваат орбитата на Марс|Пресекувач на орбитата на Марс]]&thinsp;<ref name="jpldata" /><ref name="MPC-Villigera" /><ref name="lcdb" /> | orbit_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | epoch = 16 февруари 2017 ([[јулијански ден|ЈД]] 2457800.5) | uncertainty = 0 | observation_arc = 84,70 а (30.937 денови) | aphelion = 3,2424 [[астрономска единица|ае]] | perihelion = 1,5423 ае | semimajor = 2,3923 ае | eccentricity = 0,3553 | period = 3,70 [[јулијанска година (астрономија)|а]] (1.352 денови) | mean_anomaly = 23,477[[Степен (агол)|°]] | mean_motion = {{Deg2DMS|0.2664|sup=ms}} / ден | inclination = 21,074° | asc_node = 357,32° | arg_peri = 88,721° | moid = 0,7168 ае | dimensions = 15,24 km {{small|(пресметан)}}<ref name="lcdb" /> | rotation = {{вред|7.830|0.005}} [[час|h]]<ref name="Koff-2002a" /><br />{{вред|7.83001|0.00005}} h<ref name="Hanus-2016a" /><br />{{вред|7.834|0.001}} h<ref name="geneva-obs" /> | albedo = 0.20 {{small|(assumed)}}<ref name="lcdb" /> | spectral_type = [[Астероидни спектрални класи|B–V]] = 0,905<ref name="jpldata" /><br />[[Астероидни спектрални класи|U–B]] = 0,445<ref name="jpldata" /><br />[[Толенова класификација|Толен]] = [[Астероид од типот S|S]]&thinsp;<ref name="jpldata" />{{·}}[[Астероид од типот S|S]]&thinsp;<ref name="lcdb" /> | abs_magnitude = 11,45<ref name="jpldata" /><ref name="lcdb" /> }} '''1310 Филигера''', привремена ознака {{mpf|1932 DB}} — каменест [[астероид]] и еден од поголемите [[Список на астероиди кои ја пресекуваат орбитата на Марс|пресекувачи на орбитата на Марс]] од внатрешните области на [[главен астероиден појас|Главниот астероиден појас]], со пречник поголем од 15&nbsp;km. Бил откриен на 28 февруари 1932 година од германскиот астроном [[Фридрих Карл Арнолд Швасман]] во [[Бергедорф]] во Хамбург, Германија.<ref name="MPC-Villigera" /> ''Филигера'' е од [[Астероид од типот S|типот S]] по [[Толенова класификација|Толеновата]] таксономска шема. Во орбита е околу Сонцето на растојание 1,5–3,2&nbsp;[[астрономска единица|ае]] еднаш на секои 3 години и 8 месеци (1.352 денови). Орбитата има [[орбитално занесување|занесување]] од 0,36 и [[наклон (астрономија)|наклон]] од 21[[степен (агол)|°]] во однос на [[еклиптика]]та.<ref name="jpldata" /> Не се направен претходни набљудувања и не бил забележан од порано. [[Лак на набљудување|лакот на набљудување]] на телото започнува 10 дена по официјалното откритие првото набљудување од [[Кралска опсерваторија на Белгија|Кралската опсерваторија на Белгија]].<ref name="MPC-Villigera" /> Во октомври 2001 година, првата вртежна [[светлинска крива]] на ''Филигера'' била добиена од атрономот Роберт Коф при Тортоновата опсерваторија ({{small|[[IAU код#713|713]]}}) во Колорадо. Анализата на светлинската крива обезбедува добар [[вртежен период]] од 7,830 h со светлинска промена од 0,39 [[Величина (астрономија)|m]] ({{small|[[LCDB квалитативен код|U=3]]}}).<ref name="Koff-2002a" /> Фотометриските набљудувања од астрономите Рене Рој, Раул Беренд и [[Пјер Антонини]] во февруари 2006 година, определиле период од 7,834 h и сетлосна велеичина од 0,36 м ({{small|[[LCDB квалитативен код|U=3]]}}).<ref name="geneva-obs" /> Во 2016 година, моделираните светлински криви користејќи фотометриски податоци од различни извори, дале сличен период од 7,830 и втрежна оска од (3,63°) во [[еклиптички координатен систем|еклиптички координати]] ({{small|[[LCDB квалитативен код|U=n.a.]]}}).<ref name="Hanus-2016a" /> Досега не се објавени податоци од ниедно вселенско истражување за пречникот и [[албедо]]то на ''Филигера''. Според ''КАЛЛ'' се претпоставува стандардно албедо за каменсести астероиди од 0,20 и пречник од 15,24&nbsp;km, со помош на апсолутна величина од 11,45.<ref name="lcdb" /> Врз основа на генеричките претворби во однос на претворањето величина-пречник, ''Филигера'' би требала да биде со пречник меѓу 13 и 30&nbsp;km и за албедото во распон од 0,05 до 0,25.<ref name="h" /> Други поголеми астероиди кои ја пресекуваат орбитата на Марс се [[132 Етра]] (43&nbsp;км), [[323 Брусија]] (36&nbsp;км) и [[2204 Љули]] (25&nbsp;км). Овој [[астероид]] е именуван во чест на швајцарскиот астроном [[Валтер Филигер]] (1872–1938), кој е откривач на астероидот од Главниот појас [[428 Монахија]] во Минхен во 1897 година.<ref name="springer" /> именувањето првпат е спомнато во ''[[Имињата на астероидите]]'' од [[Пол Хергет]] во 1955 година ({{small|[[Пол Хергет|H 120]]}}).<ref name="springer" /> <gallery perrow="1" widths="420px" heights="220px" caption="Орбита на астероидот 1310 Филигера и неговата положба во Сончевиот Систем"> File:Орбита астероида 1310.png File:Орбита астероида 1310 (наклон).png </gallery> == Наводи == {{reflist |refs= <ref name="jpldata">{{Наведена мрежна страница |type = 2016-11-10 last obs. |title = JPL Small-Body Database Browser: 1310 Villigera (1932 DB) |url = http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2001310 |publisher = Jet Propulsion Laboratory |accessdate = 17 January 2017}}</ref> <ref name="springer">{{Наведена книга |title = Dictionary of Minor Planet Names – (1310) Villigera |last = Schmadel | first = Lutz D. |publisher = Springer Berlin Heidelberg |page = 107 |date = 2007 |url = http://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-540-29925-7_1311 |isbn = 978-3-540-00238-3 |accessdate = 17 January 2017}}</ref> <ref name="MPC-Villigera">{{Наведена мрежна страница |title = 1310 Villigera (1932 DB) |work = Minor Planet Center |url = http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1310 |accessdate = 17 January 2017}}</ref> <ref name="geneva-obs">{{Наведена мрежна страница |title = Asteroids and comets rotation curves – (1310) Villigera |last = Behrend |first = Raoul |publisher = Geneva Observatory |url = http://obswww.unige.ch/~behrend/page4cou.html#001310 |accessdate = 17 January 2017 |archive-date = 2003-08-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20030803183423/http://obswww.unige.ch/~behrend/page4cou.html#001310 |url-status = dead }}</ref> <ref name="h">{{Наведена мрежна страница |title = Absolute Magnitude (H) |publisher = NASA/JPL |url = http://neo.jpl.nasa.gov/glossary/h.html |accessdate = 17 January 2017 |archive-date = 2013-07-09 |archive-url = https://www.webcitation.org/6HyGNdAcB?url=http://neo.jpl.nasa.gov/glossary/h.html }}</ref> <ref name="lcdb">{{Наведена мрежна страница |title = LCDB Data for (1310) Villigera |publisher = Asteroid Lightcurve Database (LCDB) |url = http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=1310%7CVilligera |accessdate = 17 January 2017 |archive-date = 2017-10-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20171030003502/http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=1310%7CVilligera |url-status = dead }}</ref> <ref name="Koff-2002a">{{Наведено списание |author = Koff, R. A. |date = June 2002 |title = Lightcurve Photometry of 492 Gismonda, 1046 Edwin, and 1310 Villigera |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2002MPBu...29...25K |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 29 |pages = 25–26 |bibcode = 2002MPBu...29...25K |access-date= 17 January 2017}}</ref> <ref name="Hanus-2016a">{{Наведено списание |display-authors = 6 |first1 = J. |last1 = Hanus |first2 = J. |last2 = Durech |first3 = D. A. |last3 = Oszkiewicz |first4 = R. |last4 = Behrend |first5 = B. |last5 = Carry |first6 = M. |last6 = Delbo |first7 = O. |last7 = Adam |first8 = V. |last8 = Afonina |first9 = R. |last9 = Anquetin |first10 = P. |last10 = Antonini |first11 = L. |last11 = Arnold |first12 = M. |last12 = Audejean |first13 = P. |last13 = Aurard |first14 = M. |last14 = Bachschmidt |first15 = B. |last15 = Baduel |first16 = E. |last16 = Barbotin |first17 = P. |last17 = Barroy |first18 = P. |last18 = Baudouin |first19 = L. |last19 = Berard |first20 = N. |last20 = Berger |first21 = L. |last21 = Bernasconi |first22 = J.-G. |last22 = Bosch |first23 = S. |last23 = Bouley |first24 = I. |last24 = Bozhinova |first25 = J. |last25 = Brinsfield |first26 = L. |last26 = Brunetto |first27 = G. |last27 = Canaud |first28 = J. |last28 = Caron |first29 = F. |last29 = Carrier |first30 = G. |last30 = Casalnuovo |first31 = S. |last31 = Casulli |first32 = M. |last32 = Cerda |first33 = L. |last33 = Chalamet |first34 = S. |last34 = Charbonnel |first35 = B. |last35 = Chinaglia |first36 = A. |last36 = Cikota |first37 = F. |last37 = Colas |first38 = J.-F. |last38 = Coliac |first39 = A. |last39 = Collet |first40 = J. |last40 = Coloma |first41 = M. |last41 = Conjat |first42 = E. |last42 = Conseil |first43 = R. |last43 = Costa |first44 = R. |last44 = Crippa |first45 = M. |last45 = Cristofanelli |first46 = Y. |last46 = Damerdji |first47 = |last47 = Debackè |first48 = A. |last48 = re |first49 = A. |last49 = Decock |first50 = Q. |last50 = Déhais |first51 = T. |last51 = Déléage |first52 = S. |last52 = Delmelle |first53 = C. |last53 = Demeautis |first54 = M. |last54 = Drózdz |first55 = G. |last55 = Dubos |first56 = T. |last56 = Dulcamara |first57 = M. |last57 = Dumont |first58 = R. |last58 = Durkee |first59 = R. |last59 = Dymock |first60 = A. |last60 = Escalante del Valle |first61 = N. |last61 = Esseiva |first62 = R. |last62 = Esseiva |first63 = M. |last63 = Esteban |first64 = T. |last64 = Fauchez |first65 = M. |last65 = Fauerbach |first66 = M. |last66 = Fauvaud |first67 = S. |last67 = Fauvaud |first68 = E. |last68 = Forné |first69 = C. |last69 = Fournel |first70 = D. |last70 = Fradet |first71 = J. |last71 = Garlitz |first72 = O. |last72 = Gerteis |first73 = C. |last73 = Gillier |first74 = M. |last74 = Gillon |first75 = R. |last75 = Giraud |first76 = J.-P. |last76 = Godard |first77 = R. |last77 = Goncalves |first78 = Hiroko |last78 = Hamanowa |first79 = Hiromi |last79 = Hamanowa |first80 = K. |last80 = Hay |first81 = S. |last81 = Hellmich |first82 = S. |last82 = Heterier |first83 = D. |last83 = Higgins |first84 = R. |last84 = Hirsch |first85 = G. |last85 = Hodosan |first86 = M. |last86 = Hren |first87 = A. |last87 = Hygate |first88 = N. |last88 = Innocent |first89 = H. |last89 = Jacquinot |first90 = S. |last90 = Jawahar |first91 = E. |last91 = Jehin |first92 = L. |last92 = Jerosimic |first93 = A. |last93 = Klotz |first94 = W. |last94 = Koff |first95 = P. |last95 = Korlevic |first96 = E. |last96 = Kosturkiewicz |first97 = P. |last97 = Krafft |first98 = Y. |last98 = Krugly |first99 = F. |last99 = Kugel |first100 = O. |last100 = Labrevoir |first101 = J. |last101 = Lecacheux |first102 = M. |last102 = Lehký |first103 = A. |last103 = Leroy |first104 = B. |last104 = Lesquerbault |first105 = M. J. |last105 = Lopez-Gonzales |first106 = M. |last106 = Lutz |first107 = B. |last107 = Mallecot |first108 = J. |last108 = Manfroid |first109 = F. |last109 = Manzini |first110 = A. |last110 = Marciniak |first111 = A. |last111 = Martin |first112 = B. |last112 = Modave |first113 = R. |last113 = Montaigut |first114 = J. |last114 = Montier |first115 = E. |last115 = Morelle |first116 = B. |last116 = Morton |first117 = S. |last117 = Mottola |first118 = R. |last118 = Naves |first119 = J. |last119 = Nomen |first120 = J. |last120 = Oey |first121 = W. |last121 = Ogloza |first122 = M. |last122 = Paiella |first123 = H. |last123 = Pallares |first124 = A. |last124 = Peyrot |first125 = F. |last125 = Pilcher |first126 = J.-F. |last126 = Pirenne |first127 = P. |last127 = Piron |first128 = M. |last128 = Polinska |first129 = M. |last129 = Polotto |first130 = R. |last130 = Poncy |first131 = J. P. |last131 = Previt |first132 = F. |last132 = Reignier |first133 = D. |last133 = Renauld |first134 = D. |last134 = Ricci |first135 = F. |last135 = Richard |first136 = C. |last136 = Rinner |first137 = V. |last137 = Risoldi |first138 = D. |last138 = Robilliard |first139 = D. |last139 = Romeuf |first140 = G. |last140 = Rousseau |first141 = R. |last141 = Roy |first142 = J. |last142 = Ruthroff |first143 = P. A. |last143 = Salom |first144 = L. |last144 = Salvador |first145 = S. |last145 = Sanchez |first146 = T. |last146 = Santana-Ros |first147 = A. |last147 = Scholz |first148 = G. |last148 = Séné |first149 = B. |last149 = Skiff |first150 = K. |last150 = Sobkowiak |first151 = P. |last151 = Sogorb |first152 = F. |last152 = Soldán |first153 = A. |last153 = Spiridakis |first154 = E. |last154 = Splanska |first155 = S. |last155 = Sposetti |first156 = D. |last156 = Starkey |first157 = R. |last157 = Stephens |first158 = A. |last158 = Stiepen |first159 = R. |last159 = Stoss |first160 = J. |last160 = Strajnic |first161 = J.-P. |last161 = Teng |first162 = G. |last162 = Tumolo |first163 = A. |last163 = Vagnozzi |first164 = B. |last164 = Vanoutryve |first165 = J. M. |last165 = Vugnon |first166 = B. D. |last166 = Warner |first167 = M. |last167 = Waucomont |first168 = O. |last168 = Wertz |first169 = M. |last169 = Winiarski |first170 = M. |last170 = Wolf |date = February 2016 |title = New and updated convex shape models of asteroids based on optical data from a large collaboration network |url = https://arxiv.org/pdf/1510.07422v1.pdf |journal = Astronomy and Astrophysics |volume = 586 |page = 24 |bibcode = 2016A&A...586A.108H |doi = 10.1051/0004-6361/201527441 |arxiv = 1510.07422 |access-date= 17 January 2017}}</ref> }} <!-- end of reflist --> == Надворешни врски == * [http://www.minorplanet.info/PHP/lcdbsummaryquery.php Asteroid Lightcurve Database (LCDB)], query form ([http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html info] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171216050541/http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html |date=2017-12-16 }}) * [https://books.google.com/books?id=aeAg1X7afOoC&pg Dictionary of Minor Planet Names], Google books * [http://obswww.unige.ch/~behrend/page_cou.html Asteroids and comets rotation curves, CdR] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160729213840/http://obswww.unige.ch/~behrend/page_cou.html |date=2016-07-29 }} – Observatoire de Genève, Raoul Behrend * [http://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs000001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000)] – Minor Planet Center * {{JPL small body}} {{Мали планети-редослед |1309 Хипербореја|number=1310|1311 Кнопфија}} {{Мали тела во Сончевиот Систем}} {{DEFAULTSORT:Филигера}} [[Категорија:Марсопресекувачи]] [[Категорија:Откритија на Фридрих Карл Арнолд Швасман]] [[Категорија:Астероиди наречени по личности]] [[Категорија:Астероиди од типот S]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1932 година]] [[Категорија:Неправилни месечини]] c0lnud5gan6gx99mmrr6y4php0jv0om 14 1170825 5588294 3563572 2026-07-07T03:42:51Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Паламиди]] на [[Категорија:Паламида]] без да остави пренасочување: (преку [[ВП:КМ|КМ]]) 3563572 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Cirsium}} [[Категорија:Главоцветни]] q92tg7pvkgwo3el1pjsty4cv3me51yh 0 1176589 5588068 5586930 2026-07-06T13:24:37Z Jtasevski123 69538 доп 5588068 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name= Црвена детелина |image = Trifolium pratense - Keila2.jpg |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name=iucn>{{наведен МСЗП |title=''Trifolium pratense'' |author=Lopez Poveda, L.|name-list-style=amp |article-number= e.T174713A20156449 |date= 2012 |doi=10.2305/IUCN.UK.2012.RLTS.T174713A20156449.en |access-date=25 јануари 2024}}</ref> |taxon = Trifolium pratense |authority = [[Карл Линеј|L.]] |synonyms = {{taxon list |''Lagopus pratensis'' |(L.) Bernh. |''Trifolium pratense'' f. ''pratense'' | |''Trifolium pratense'' var. ''pratense'' | |''Trifolium ukrainicum'' |Opperman }} }}'''Црвена детелина''' ([[Биномна номенклатура|научно]]: '''''Trifolium pratense''')'' — [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] тревест вид на [[детелина]] од [[Семејство (биологија)|фамилијата]] [[Fabaceae|бобови]] опишано од [[Карл Линеј]] во 1753 година во книгата ''[[Species Plantarum]]'', кое потекнува од [[Европа]], [[Западна Азија]] и северозападна [[Африка]], но е одомаќинето во многу други региони. == Опис == Растението е повеќегодишно тревесто растение, високо 30–60 см и обично разгрането. [[Стебло|Стебленцата]] се исправени или приподигнати, голи или покриени со ретки раширени или прилегнати влакна. Базалните листови имаат долги дршки, додека кај стеблените листови дршките постепено се скратуваат, а кај најгорните се покуси од листната плочка. [[Лист|Листовите]] се обратнојајцевидни, долгнавесто-ланцетни до кружести, долги до 30 мм и широки до 20 мм, со заоблен врв и ситно назабен раб. Од двете страни, како и по работ, се покриени со полураширени или прилегнати влакна, а понекогаш се и целосно голи. [[Прилисник|Прилисниците]] се ципести, голи или со слабо испакнати жили, ланцетни, во горниот дел триаголни и постепено се стеснуваат во тенок, речиси шилест продолжеток. Најгорните прилисници се пошироки. [[Соцветие|Соцветијата]] се топчести или јајцевидни, со пречник од 15–30 мм, најчесто поединечни, а поретко по две, и се развиваат во пазувите на најгорните листови. Чашката е долга 7–8 мм и има десет жили. Нејзиниот трубест дел е долг околу 3,5 мм и е гол или покриен со ретки прилегнати или раширени влакна. Запците се тенки и шиловидни, со ретки раширени влакна. Во основата се триаголни и имаат три жили, а околу отворот на чашката од внатрешната страна има прстен од влакна. Венчето е пурпурно, розово или поретко бело, долго 10–13 мм. Крилцата се околу 1 мм покуси од барјачето, а лаѓичката е малку покуса од крилцата. [[Плод|Плодот]] е јајцевидна мешунка сместена во чашката, која обично содржи едно [[семе]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1325-1326}}</ref> Домашно одгледуваните примероци се значително поголеми од дивите примероци.<ref name="WFK2006">{{cite book|title=The Wild Flower Key|last1=Rose|first1=Francis|last2=O'Reilly|first2=Clare|date=2006|publisher=Penguin Books Ltd|page=274}}</ref> {{gallery|mode=packed |Trifolium pratense 04.JPG|Латвиски примерок|Triflium pratens stem cross section.png|внатрешниот дел на стеблото|Trifolium pratens leaf epidermis peel.png|Примерок од лист под лупа|Trifolium pratense - Keila.jpg|Цвет|Trifolium pratense albiflorum - Keila.jpg|Примерок со бели цветови}} == Подвидови == Видот има 3 познати [[Подвид|подвидови]]:<ref name="Worldflora">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000213053|title=Trifolium pratense L.|accessdate=4 August 2023}}</ref> * ''Trifolium pratense'' subsp. ''baeticum'' {{Au|([[Boiss.]]) [[Vicioso]]}} * ''Trifolium pratense'' subsp. ''kotulae'' {{Au|([[Pawl.]]) [[Soják]]}} * ''Trifolium pratense'' subsp. ''pratense'' == Распространетост во светот == Црвената детелина е домородна во Европа, Западна Азија и северозападна Африка, но е одомаќинето и на други континенти, како Северна и Јужна Америка. Поточно, црвената детелина била донесена во [[Аргентина]] и [[Чиле]] пред повеќе од 100 години, иако не е јасно како точно била донесена.<ref>{{Наведено списание|last=Rosso|first=B. S.|last2=Pagano|first2=E. M.|date=2005-08-01|title=Evaluation of Introduced and Naturalised Populations of Red Clover(Trifolium pratense L.) at Pergamino EEA-INTA, Argentina|journal=Genetic Resources and Crop Evolution|volume=52|issue=5|pages=507–511|bibcode=2005GRCEv..52..507R|doi=10.1007/s10722-005-0777-z|issn=0925-9864}}</ref> Дополнително, била донесена и во [[Нов Зеланд]].<ref name="Morales-2013">{{Наведено списание|last=Morales|first=Carolina L|last2=Arbetman|first2=Marina P|last3=Cameron|first3=Sydney A|last4=Aizen|first4=Marcelo A|date=2013-07-15|title=Rapid ecological replacement of a native bumble bee by invasive species|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|volume=11|issue=10|pages=529–534|bibcode=2013FrEE...11..529M|doi=10.1890/120321|issn=1540-9295}}</ref> == Распространетост во Македонија == Црвената детелина е широко распространето на целата територија на Македонија и расте по ливади и пасишта во низини, брда и планини.<ref name=":0" /> == Екологија == Еден важен опрашувач, кој исто така бил донесен од Европа, е ''[[Bombus ruderatus]]''. Овој бумбар е еден од важните опрашувачи на црвена детелина во Јужна Америка и Нов Зеланд.<ref name="Morales-20132">{{Наведено списание|last=Morales|first=Carolina L|last2=Arbetman|first2=Marina P|last3=Cameron|first3=Sydney A|last4=Aizen|first4=Marcelo A|date=2013-07-15|title=Rapid ecological replacement of a native bumble bee by invasive species|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|volume=11|issue=10|pages=529–534|bibcode=2013FrEE...11..529M|doi=10.1890/120321|issn=1540-9295}}</ref> Црвената детелина е подложна на бактериски, како и габични заболувања, вклучувајќи гниење на детелина<ref>{{Наведено списание|last=Öhberg|first=H.|last2=Bång|first2=U.|date=2010|title=Biological control of clover rot on red clover by ''Coniothyrium minitans'' under natural and controlled climatic conditions.|journal=Biocontrol Science and Technology|volume=20|issue=1|pages=25–36|bibcode=2010BioST..20...25O|doi=10.1080/09583150903337805}}</ref> и 'рѓа на црвена детелина ([[Uromyces trifolii-repentis var. fallens|''Uromyces trifolii-repentis'' var. ''fallens'']]). Други проблеми вклучуваат паразитски [[цевчести црви]] и вируси. Повеќегодишната природа на ''Trifolium pratense'' овозможува одржлив и сигурен раст. Понатаму, способноста на видот да [[Врзување на азотот|го врзува азотот]] го поттикнува растот богат со протеини, поддржувајќи широк спектар на диви животни, вклучувајќи елени, мисирки и зајаци. == Употреба == Широко се одгледува како [[Фуражни култури|фуражна]] култура, ценета поради нејзиното [[Врзување на азотот|врзување на азот]], што ја зголемува плодноста на почвата. Поради овие причини, се користи како култура [[Зелено ѓубриво|за зелено ѓубриво]]. Неколку групи на сорти се избрани за земјоделска употреба, главно добиени од ''T.&#x20;pratense'' var. ''sativum''. Видот станал одомаќинет во многу умерени подрачја, вклучувајќи ги Америка и [[Австралазија]] како начин за бегство од одгледување. Црвената детелина станува сè поважна како извор на економска стабилност во Чиле, што ја направи потребата од опрашувачи уште поважна.<ref>{{Наведено списание|last=Arretz|first=P. V.|last2=Macfarlane|first2=R. P.|date=1986-01-01|title=The Introduction of Bombus Ruderatus to Chile for Red Clover Pollination|journal=Bee World|volume=67|issue=1|pages=15–22|doi=10.1080/0005772X.1986.11098855|issn=0005-772X}}</ref> Во Индија, најголем производител на семе од црвена детелина е Станицата за производство на семе од сточна храна Ару на Кашмирскиот оддел за земјоделство.<ref name="Kashmir Mirror 2022">{{Наведени вести|url=https://kashmirmirror.com/director-agriculture-kashmir-choudhary-mohammad-iqbal-visited-aru-pahalgam-2/|title=Director Agriculture Kashmir Choudhary Mohammad Iqbal visited Aru, Pahalgam|date=2022-02-20|work=Kashmir Mirror|access-date=2022-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220145630/https://kashmirmirror.com/director-agriculture-kashmir-choudhary-mohammad-iqbal-visited-aru-pahalgam-2/|archive-date=February 20, 2022}}</ref> Две групи црвена детелина биле депонирани во Индиската национална банка за гени во 2019 година од страна на [[Индиски совет за земјоделски истражувања|Индискиот совет за земјоделски истражувања]].<ref>{{Наведени вести|url=https://kashmirmirror.com/2021/10/17/director-agriculture-kashmir-inaugurates-41-varieties-of-high-yielding-fodder-crops-at-fodder-seed-production-farm-aru/|title=Director Agriculture Kashmir Inaugurates 41 varieties of high yielding Fodder Crops at Fodder Seed Production Farm Aru|date=October 17, 2021|work=Kashmir Mirror|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820180829/https://kashmirmirror.com/2021/10/17/director-agriculture-kashmir-inaugurates-41-varieties-of-high-yielding-fodder-crops-at-fodder-seed-production-farm-aru/|archive-date=August 20, 2022}}</ref> Исто така се одгледува како [[украсно растение]]. Цветовите и листовите од црвена детелина се хранливи и може да се додадат како гарнир во секое јадење.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ediblewildfood.com/red-clover.aspx|title=Red Clover: Pictures, Flowers, Leaves and Identification {{!}} Trifolium pratense|work=www.ediblewildfood.com|accessdate=2019-02-15}}</ref> Може да се сомелат во [[брашно]]. Цветовите често се користат за правење [[билен чај]], а се користат и во рецепти за есијаци. Нивното [[есенцијално масло]] може да се екстрахира, а неговиот уникатен мирис да се користи во [[Ароматерапија|ароматерапијата]]. == Фитохемија == [[Фитохемија|Фитохемикалиите]] во црвената детелина вклучуваат [[Јаглехидрат|јаглехидрати]], [[Изофлавон|изофлавони]] и други [[Флавоноид|флавоноиди]], како и [[Сапонин|сапонини]].<ref name="drugs">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.drugs.com/npp/red-clover.html|title=Red clover|date=20 November 2025|publisher=Drugs.com|accessdate=2 July 2026}}</ref> Изофлавоните, исто така наречени [[Фитоестроген|фитоестрогени]], имаат структурна сличност со [[Естроген|естрогенот]].<ref name="drugs" /> [[Кумаринска киселина|Кумаринската киселина]] е состојка на црвената детелина. Поради нејзините [[кумарин]] и флавоноидни деривати, црвената детелина треба да се користи со претпазливост кај лица со нарушувања [[Згрутчување на крвта|на коагулацијата]] или на кои им е препишана [[Антикоагуланс|антикоагулантна терапија]].<ref name="drugs2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.drugs.com/npp/red-clover.html|title=Red clover|date=20 November 2025|publisher=Drugs.com|accessdate=2 July 2026}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=W. Abebe|year=2002|title=Herbal medication: potential for adverse interactions with analgesic drugs|journal=[[Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics]]|volume=27|issue=6|pages=391–401|doi=10.1046/j.1365-2710.2002.00444.x|pmid=12472978|doi-access=free}}</ref> == Во култура == Црвената детелина станала национален цвет на [[Вермонт]] во 1894 година.{{R|VHS|UVM Extension}} Исто така, се користела како национален цвет на [[Данска]]. Во 1936 година, Министерството за надворешни работи на Данска објавило дека е национален цвет како дел од меѓународната изложба што се одржала во Аргентина. Сепак, изборот не станал популарен кај јавноста. Во 1987 година ''[[Argyranthemum frutescens]]'' или ''[[Leucanthemum vulgare]]'', ја замениле како национален цветен симбол на нацијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ambwashington.um.dk/en/menu/InformationaboutDenmark/Culture/DanishNationalSymbols/Other+National+Symbols/|title=Other National Symbols|publisher=Embassy of Denmark, Washington DC|archive-url=https://web.archive.org/web/20070517100210/http://www.ambwashington.um.dk/en/menu/InformationaboutDenmark/Culture/DanishNationalSymbols/Other+National+Symbols/|archive-date=17 May 2007|accessdate=3 April 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/|title=Nationalplanter og -dyr|publisher=Naturstyrelsen, Danish Ministry of the Environment|language=da|trans-title=Nationalplants and -animals|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321144950/https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/|archive-date=21 March 2023|accessdate=28 December 2019}}</ref> == Галерија == <gallery> Red clover closeup.jpg|алт=Blomma i närbild Trifolium pratense subsp. pratense sl14.jpg|алт=Uppskuren Trifolium pratense ssp. pratense. Trifolium pratense subsp. pratense sl15.jpg|алт=Blommor hos Trifolium pratense ssp. pratenseEtt kännetecken är att den nedersta blomman är tydligt längre än de övriga . Trifolium pratense Wiesenklee 2.jpg|алт=Vissnad blomma. Trifolium pratense albiflorum - Keila.jpg|алт=Vitblommande mutation, Trifolium pratense f. albiflorum. Detta är alltså inte en vitklöver. Trifolium.pratense4.-.lindsey.jpg|алт=Rödklöverblad. Trifolium-repens.jpg|алт=Vitklöver (Trifolium repens). Lägg märke till bladens utseende. Trifolium pratense seeds.JPG|алт=Frön. Nordamerikanskt 10-centmynt som storlekjämförelse. Bombus veteranus - Trifolium pratense - Keila.jpg|алт=Sandhumla suger nektar på en rödklöver. Hauhechel-Bläuling, Polyommatus icarus Paarung 1.JPG|алт=Puktörneblåvingar parar sig på en rödklöver. Vingarnas undersidor syns. Hane till vänster; hona till höger. Trifolium floral diagram.jpg|алт=Blomdiagram. 1995. Марка России 0219 hi.jpg|алт=Ryskt frimärke från 1995. Trifolium medium 1.jpg Alpen-Flora (Page 55) BHL10387269.jpg Trifolium pratense - Keila.jpg </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commons|Trifolium pratense}} {{таксонска лента}} [[Категорија:Детелина]] [[Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 8zqvnbrqo0lbjrcsu2zkdokmbobh79m 5588070 5588068 2026-07-06T13:26:09Z Jtasevski123 69538 5588070 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name= Црвена детелина |image = Trifolium pratense - Keila2.jpg |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name=iucn>{{наведен МСЗП |title=''Trifolium pratense'' |author=Lopez Poveda, L.|name-list-style=amp |article-number= e.T174713A20156449 |date= 2012 |doi=10.2305/IUCN.UK.2012.RLTS.T174713A20156449.en |access-date=25 јануари 2024}}</ref> |taxon = Trifolium pratense |authority = [[Карл Линеј|L.]] |synonyms = {{taxon list |''Lagopus pratensis'' |(L.) Bernh. |''Trifolium pratense'' f. ''pratense'' | |''Trifolium pratense'' var. ''pratense'' | |''Trifolium ukrainicum'' |Opperman }} }}'''Црвена детелина''' ([[Биномна номенклатура|научно]]: '''''Trifolium pratense''')'' — [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] тревест вид на [[детелина]] од [[Семејство (биологија)|фамилијата]] [[Fabaceae|бобови]] опишано од [[Карл Линеј]] во 1753 година во книгата ''[[Species Plantarum]]'', кое потекнува од [[Европа]], [[Западна Азија]] и северозападна [[Африка]], но е одомаќинето во многу други региони. == Опис == Растението е повеќегодишно тревесто растение, високо 30–60 см и обично разгрането. [[Стебло|Стебленцата]] се исправени или приподигнати, голи или покриени со ретки раширени или прилегнати влакна. Базалните листови имаат долги дршки, додека кај стеблените листови дршките постепено се скратуваат, а кај најгорните се покуси од листната плочка. [[Лист|Листовите]] се обратнојајцевидни, долгнавесто-ланцетни до кружести, долги до 30 мм и широки до 20 мм, со заоблен врв и ситно назабен раб. Од двете страни, како и по работ, се покриени со полураширени или прилегнати влакна, а понекогаш се и целосно голи. [[Прилисник|Прилисниците]] се ципести, голи или со слабо испакнати жили, ланцетни, во горниот дел триаголни и постепено се стеснуваат во тенок, речиси шилест продолжеток. Најгорните прилисници се пошироки. [[Соцветие|Соцветијата]] се топчести или јајцевидни, со пречник од 15–30 мм, најчесто поединечни, а поретко по две, и се развиваат во пазувите на најгорните листови. Чашката е долга 7–8 мм и има десет жили. Нејзиниот трубест дел е долг околу 3,5 мм и е гол или покриен со ретки прилегнати или раширени влакна. Запците се тенки и шиловидни, со ретки раширени влакна. Во основата се триаголни и имаат три жили, а околу отворот на чашката од внатрешната страна има прстен од влакна. Венчето е пурпурно, розово или поретко бело, долго 10–13 мм. Крилцата се околу 1 мм покуси од барјачето, а лаѓичката е малку покуса од крилцата. [[Плод|Плодот]] е јајцевидна мешунка сместена во чашката, која обично содржи едно [[семе]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1325-1326}}</ref> Домашно одгледуваните примероци се значително поголеми од дивите примероци.<ref name="WFK2006">{{cite book|title=The Wild Flower Key|last1=Rose|first1=Francis|last2=O'Reilly|first2=Clare|date=2006|publisher=Penguin Books Ltd|page=274}}</ref> {{gallery|mode=packed |Trifolium pratense 04.JPG|Латвиски примерок|Triflium pratens stem cross section.png|внатрешниот дел на стеблото|Trifolium pratens leaf epidermis peel.png|Примерок од лист под лупа|Trifolium pratense - Keila.jpg|Цвет|Trifolium pratense albiflorum - Keila.jpg|Примерок со бели цветови}} == Подвидови == Видот има 3 познати [[Подвид|подвидови]]:<ref name="Worldflora">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000213053|title=Trifolium pratense L.|accessdate=4 August 2023}}</ref> * ''Trifolium pratense'' subsp. ''baeticum'' {{Au|([[Boiss.]]) [[Vicioso]]}} * ''Trifolium pratense'' subsp. ''kotulae'' {{Au|([[Pawl.]]) [[Soják]]}} * ''Trifolium pratense'' subsp. ''pratense'' == Распространетост во светот == Црвената детелина е домородна во Европа, Западна Азија и северозападна Африка, но е одомаќинето и на други континенти, како Северна и Јужна Америка. Поточно, црвената детелина била донесена во [[Аргентина]] и [[Чиле]] пред повеќе од 100 години, иако не е јасно како точно била донесена.<ref>{{Наведено списание|last=Rosso|first=B. S.|last2=Pagano|first2=E. M.|date=2005-08-01|title=Evaluation of Introduced and Naturalised Populations of Red Clover(Trifolium pratense L.) at Pergamino EEA-INTA, Argentina|journal=Genetic Resources and Crop Evolution|volume=52|issue=5|pages=507–511|bibcode=2005GRCEv..52..507R|doi=10.1007/s10722-005-0777-z|issn=0925-9864}}</ref> Дополнително, била донесена и во [[Нов Зеланд]].<ref name="Morales-2013">{{Наведено списание|last=Morales|first=Carolina L|last2=Arbetman|first2=Marina P|last3=Cameron|first3=Sydney A|last4=Aizen|first4=Marcelo A|date=2013-07-15|title=Rapid ecological replacement of a native bumble bee by invasive species|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|volume=11|issue=10|pages=529–534|bibcode=2013FrEE...11..529M|doi=10.1890/120321|issn=1540-9295}}</ref> == Распространетост во Македонија == Црвената детелина е широко распространето на целата територија на Македонија и расте по ливади и пасишта во низини, брда и планини.<ref name=":0" /> == Екологија == Еден важен опрашувач, кој исто така бил донесен од Европа, е ''[[Bombus ruderatus]]''. Овој бумбар е еден од важните опрашувачи на црвена детелина во Јужна Америка и Нов Зеланд.<ref name="Morales-20132">{{Наведено списание|last=Morales|first=Carolina L|last2=Arbetman|first2=Marina P|last3=Cameron|first3=Sydney A|last4=Aizen|first4=Marcelo A|date=2013-07-15|title=Rapid ecological replacement of a native bumble bee by invasive species|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|volume=11|issue=10|pages=529–534|bibcode=2013FrEE...11..529M|doi=10.1890/120321|issn=1540-9295}}</ref> Црвената детелина е подложна на бактериски, како и габични заболувања, вклучувајќи гниење на детелина<ref>{{Наведено списание|last=Öhberg|first=H.|last2=Bång|first2=U.|date=2010|title=Biological control of clover rot on red clover by ''Coniothyrium minitans'' under natural and controlled climatic conditions.|journal=Biocontrol Science and Technology|volume=20|issue=1|pages=25–36|bibcode=2010BioST..20...25O|doi=10.1080/09583150903337805}}</ref> и 'рѓа на црвена детелина ([[Uromyces trifolii-repentis var. fallens|''Uromyces trifolii-repentis'' var. ''fallens'']]). Други проблеми вклучуваат паразитски [[цевчести црви]] и вируси. Повеќегодишната природа на ''Trifolium pratense'' овозможува одржлив и сигурен раст. Понатаму, способноста на видот да [[Врзување на азотот|го врзува азотот]] го поттикнува растот богат со протеини, поддржувајќи широк спектар на диви животни, вклучувајќи елени, мисирки и зајаци. == Употреба == Широко се одгледува како [[Фуражни култури|фуражна]] култура, ценета поради нејзиното [[Врзување на азотот|врзување на азот]], што ја зголемува плодноста на почвата. Поради овие причини, се користи како култура [[Зелено ѓубриво|за зелено ѓубриво]]. Неколку групи на сорти се избрани за земјоделска употреба, главно добиени од ''T.&#x20;pratense'' var. ''sativum''. Видот станал одомаќинет во многу умерени подрачја, вклучувајќи ги Америка и [[Австралазија]] како начин за бегство од одгледување. Црвената детелина станува сè поважна како извор на економска стабилност во Чиле, што ја направи потребата од опрашувачи уште поважна.<ref>{{Наведено списание|last=Arretz|first=P. V.|last2=Macfarlane|first2=R. P.|date=1986-01-01|title=The Introduction of Bombus Ruderatus to Chile for Red Clover Pollination|journal=Bee World|volume=67|issue=1|pages=15–22|doi=10.1080/0005772X.1986.11098855|issn=0005-772X}}</ref> Во Индија, најголем производител на семе од црвена детелина е Станицата за производство на семе од сточна храна Ару на Кашмирскиот оддел за земјоделство.<ref name="Kashmir Mirror 2022">{{Наведени вести|url=https://kashmirmirror.com/director-agriculture-kashmir-choudhary-mohammad-iqbal-visited-aru-pahalgam-2/|title=Director Agriculture Kashmir Choudhary Mohammad Iqbal visited Aru, Pahalgam|date=2022-02-20|work=Kashmir Mirror|access-date=2022-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220145630/https://kashmirmirror.com/director-agriculture-kashmir-choudhary-mohammad-iqbal-visited-aru-pahalgam-2/|archive-date=February 20, 2022}}</ref> Две групи црвена детелина биле депонирани во Индиската национална банка за гени во 2019 година од страна на [[Индиски совет за земјоделски истражувања|Индискиот совет за земјоделски истражувања]].<ref>{{Наведени вести|url=https://kashmirmirror.com/2021/10/17/director-agriculture-kashmir-inaugurates-41-varieties-of-high-yielding-fodder-crops-at-fodder-seed-production-farm-aru/|title=Director Agriculture Kashmir Inaugurates 41 varieties of high yielding Fodder Crops at Fodder Seed Production Farm Aru|date=October 17, 2021|work=Kashmir Mirror|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820180829/https://kashmirmirror.com/2021/10/17/director-agriculture-kashmir-inaugurates-41-varieties-of-high-yielding-fodder-crops-at-fodder-seed-production-farm-aru/|archive-date=August 20, 2022}}</ref> Исто така се одгледува како [[украсно растение]]. Цветовите и листовите од црвена детелина се хранливи и може да се додадат како гарнир во секое јадење.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ediblewildfood.com/red-clover.aspx|title=Red Clover: Pictures, Flowers, Leaves and Identification {{!}} Trifolium pratense|work=www.ediblewildfood.com|accessdate=2019-02-15}}</ref> Може да се сомелат во [[брашно]]. Цветовите често се користат за правење [[билен чај]], а се користат и во рецепти за есијаци. Нивното [[есенцијално масло]] може да се екстрахира, а неговиот уникатен мирис да се користи во [[Ароматерапија|ароматерапијата]]. == Фитохемија == [[Фитохемија|Фитохемикалиите]] во црвената детелина вклучуваат [[Јаглехидрат|јаглехидрати]], [[Изофлавон|изофлавони]] и други [[Флавоноид|флавоноиди]], како и [[Сапонин|сапонини]].<ref name="drugs">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.drugs.com/npp/red-clover.html|title=Red clover|date=20 November 2025|publisher=Drugs.com|accessdate=2 July 2026}}</ref> Изофлавоните, исто така наречени [[Фитоестроген|фитоестрогени]], имаат структурна сличност со [[Естроген|естрогенот]].<ref name="drugs" /> [[Кумаринска киселина|Кумаринската киселина]] е состојка на црвената детелина. Поради нејзините [[кумарин]] и флавоноидни деривати, црвената детелина треба да се користи со претпазливост кај лица со нарушувања [[Згрутчување на крвта|на коагулацијата]] или на кои им е препишана [[Антикоагуланс|антикоагулантна терапија]].<ref name="drugs2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.drugs.com/npp/red-clover.html|title=Red clover|date=20 November 2025|publisher=Drugs.com|accessdate=2 July 2026}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=W. Abebe|year=2002|title=Herbal medication: potential for adverse interactions with analgesic drugs|journal=[[Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics]]|volume=27|issue=6|pages=391–401|doi=10.1046/j.1365-2710.2002.00444.x|pmid=12472978|doi-access=free}}</ref> == Во култура == Црвената детелина станала национален цвет на [[Вермонт]] во 1894 година.<ref name="UVM Extension">{{cite web |last1=VanZandt |first1=Nadie |title=Red Clover: State Flower of Vermont |url=https://www.uvm.edu/extension/news/red-clover-state-flower-vermont |publisher=University of Vermont Extension |access-date=26 November 2025 |date=June 5, 2025}}</ref> Исто така, се користела како национален цвет на [[Данска]]. Во 1936 година, Министерството за надворешни работи на Данска објавило дека е национален цвет како дел од меѓународната изложба што се одржала во Аргентина. Сепак, изборот не станал популарен кај јавноста. Во 1987 година ''[[Argyranthemum frutescens]]'' или ''[[Leucanthemum vulgare]]'', ја замениле како национален цветен симбол на нацијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ambwashington.um.dk/en/menu/InformationaboutDenmark/Culture/DanishNationalSymbols/Other+National+Symbols/|title=Other National Symbols|publisher=Embassy of Denmark, Washington DC|archive-url=https://web.archive.org/web/20070517100210/http://www.ambwashington.um.dk/en/menu/InformationaboutDenmark/Culture/DanishNationalSymbols/Other+National+Symbols/|archive-date=17 May 2007|accessdate=3 April 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/|title=Nationalplanter og -dyr|publisher=Naturstyrelsen, Danish Ministry of the Environment|language=da|trans-title=Nationalplants and -animals|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321144950/https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/|archive-date=21 March 2023|accessdate=28 December 2019}}</ref> == Галерија == <gallery> Red clover closeup.jpg|алт=Blomma i närbild Trifolium pratense subsp. pratense sl14.jpg|алт=Uppskuren Trifolium pratense ssp. pratense. Trifolium pratense subsp. pratense sl15.jpg|алт=Blommor hos Trifolium pratense ssp. pratenseEtt kännetecken är att den nedersta blomman är tydligt längre än de övriga . Trifolium pratense Wiesenklee 2.jpg|алт=Vissnad blomma. Trifolium pratense albiflorum - Keila.jpg|алт=Vitblommande mutation, Trifolium pratense f. albiflorum. Detta är alltså inte en vitklöver. Trifolium.pratense4.-.lindsey.jpg|алт=Rödklöverblad. Trifolium-repens.jpg|алт=Vitklöver (Trifolium repens). Lägg märke till bladens utseende. Trifolium pratense seeds.JPG|алт=Frön. Nordamerikanskt 10-centmynt som storlekjämförelse. Bombus veteranus - Trifolium pratense - Keila.jpg|алт=Sandhumla suger nektar på en rödklöver. Hauhechel-Bläuling, Polyommatus icarus Paarung 1.JPG|алт=Puktörneblåvingar parar sig på en rödklöver. Vingarnas undersidor syns. Hane till vänster; hona till höger. Trifolium floral diagram.jpg|алт=Blomdiagram. 1995. Марка России 0219 hi.jpg|алт=Ryskt frimärke från 1995. Trifolium medium 1.jpg Alpen-Flora (Page 55) BHL10387269.jpg Trifolium pratense - Keila.jpg </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commons|Trifolium pratense}} {{таксонска лента}} [[Категорија:Детелина]] [[Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Македонија]] n1s05fhypepaycypb1u8k7l9g6stqtk 0 1179111 5588270 3608952 2026-07-07T00:08:59Z Xqbot 10137 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Претставно ниво]] 5588270 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Претставно ниво]] 2dgt63j6znuxgchk1pf5oysejs2vtke 0 1179112 5588274 3608954 2026-07-07T00:09:19Z Xqbot 10137 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Седничко ниво]] 5588274 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Седничко ниво]] bkot57h82voqcef1cuyhx0acla9y9at 1 1179113 5588272 3608956 2026-07-07T00:09:09Z Xqbot 10137 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Разговор:Седничко ниво]] 5588272 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Седничко ниво]] hx5j06s0naxduzyh1hekounb9y6bquq 0 1179218 5588034 5586713 2026-07-06T12:25:14Z ГП 23995 /* Глава VIII-XII */ дополнување 5588034 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Слика:Travnik Panorama 2.JPG|мини|[[Травник]]]] '''Травничка хроника''' - [[роман]] на југословенскиот писател [[Иво Андриќ]]. ==Содржина== ===''Пролог''=== На крајот од чаршијата во [[Травник]] се наоѓа Лутвината кафеана, а во нејзината бавча има посебно место, наречено Софа, на кое редовно се собираат [[бег]]овите и другите угледни луѓе. На крајот на октомври 1806 година, на тоа место, Сулејман-бег Ајваз им кажува на присутните за веста дека наскоро во градот ќе пристигне француски [[конзул]].<ref>Ivo Andrić, Travnička hronika. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 5-8.</ref> ===''Глава I-IV''=== Навистина, во февруари 1807 година, во градот пристигнува конзулот Жан Давил. Додека оди на првиот прием кај [[везир]]от Хусреф Мехмед-[[паша]], турското население го дочекува конзулот со непријателски став, а чаршијата со рамнодушност и презир. Бидејќи нема никаква поддршка од француската влада, везирот му го доделува лекарот Давна да му служи како преведувач и секретар. По некое време, во Цариград се случува преврат и новиот [[султан]] испраќа пратеник во Травник со задача да го убие Мехмед-паша, но тој дознава за тоа и го труе пратеникот. Есента, во Травник доаѓа и сопругата на Давил со децата. По повеќекратни молби, Давил добива помошник — младиот и способен Амеде Дефосе, кој за кратко време се запознава со животот и обичаите на месното население. Притоа, Давил и Дефосе имаат спортивни гледишта во сите области. Во слободното време, Давил пишува [[поезија]], работејќи врз голем [[Епика|еп]] за [[Александар III Македонски|Александар Македонски]], додека Дефосе планира да напише книга за [[Босна (регион)|Босна]].<ref>Ivo Andrić, Travnička hronika. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 9-91.</ref> ===''Глава V-VII''=== По некое време, во Травник пристигнува и австрискиот конзул, [[полковник|полковникот]] Јозеф фон Митерер. Двајцата конзули постојано си прават меѓусебни сплетки, иако ја делат заедничката судбина во малиот град. Подоцна, во Травник пристигнува и сопругата на фон Митерер, Ана Марија — [[Невроза|невротична]] жена со чести напади на [[хистерија]]. Нему му помага секретарот Никола Рота и двајца пониски службеници. Ана Марија е вечно незадоволна и не може да го поднесе животот во Босна, па конзулот мора да напише молба за негово преместување која не му е одобрена.<ref>Ivo Andrić, Travnička hronika. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 92-149.</ref> ===Глава VIII-XIV=== Во јануари 1808 година, Мехмед-паша е сменет од должноста и тој скришум го напушта градот, испратен само од Давил, а по веста за неговото заминување, народот предизвикува краткотрајни нереди пред конзуловата куќа. Во Травник пристигнува новиот везир, Ибрахим-паша со кого Давил одржува променливи односи: повремено водат долги и средечни разговори, а во друга прилика, везирот убива еден бег кој е пријател на Давил. По некое време, во Истанбул повторно се случуав преврат во кој е убиен поранешниот султан [[Селим III]]. Во меѓувреме, во градот се случуваат три краткотрајни љубовни случки: еден сиромашен берберски помошник се вљубува во ќерката на Давил и тајно ја набљудува сè додека не биде откриен; додека Ана Амрија ги посетува околните манастири, во неа се заљубува еден млад [[монах]]; Дефосе доживува краткотрајна [[љубов]] кон селанката Јелка која работи во конзуловата куќа. Истата година, за време на острата зима се разболува и умира тригодишниот син на Давил. Дефосе и Ана Марија се зближуваат и често јаваат заедно во околината на градот, но нивната врска се прекинува кога тој се обидува да ја бакне. <ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 150-275.</ref> ===Глава XV-XX=== Започнува нова војна меѓу Франција и Австрија, така што конзулите ги прекинуваат меѓусебните односи и прават сплетки против другата страна. Летото, 1808 година, везирот заминува со војска во [[Србија]], а во градот избувнуваат нови немири во кои секојдневно се погубуваат [[Срби|Србите]]. Тогаш, во обидот да заштити невин човек, страда австрискиот доктор Колоња. Истата година, во октомври, Франција и Австрија склучуваат мир, а Дефосе го напушта Травник зашто е преместен на нова служба. Во 1810, госпоѓата Давил раѓа ќерка, а нивниот постар син и синот на преведувачот Давна заминуваат на школување во [[Париз]]. Во 1811 година, фон Митерер го напушта Травник и заминува на друга служба, а на неговото место доаѓа потполковникот фон Паулич. Во меѓувреме, жителите на градот се навикнуваат на конзулите, така што неговата појава не предизвикува навреди кај населението. Давил, пак, е зафатен со активностите поврзани со организирањето на француската [[трговија]] со памук.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 276-357.</ref> ==Осврт кон романот== Во романот „Травничка хроника“ Андриќ повторно се зафаќа со историјата на [[Босна]], како последица на спомените од неговото детство во кое се врежале две места: [[Травник]] и [[Вишеград]]. Основната тема на романот е животот на продуховениот човек од западната цивилизација во дивата средина на босанската заостаната касаба. Оваа тема му овозможила на Андриќ да постави силни контрасти: на една страна се маркантните поединечни црти на претставниците на турската власт, заедно со [[ориент]]алната атмосфера; на другата страна се осаменоста и изолацијата на западните дипломатски претставници.<ref>Velibor Gligorić, „Beleška o piscu“, во: Ivo Andrić, ''Priča o vezirovom slonu''. Beograd: Rad, 1962, стр. 170-171.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Романи на Иво Андриќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Романи на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Романи на српски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Босна]] [[Категорија:Југословенски романи]] 6bmz9ig9j1oemrp9q6qz3kk90hmydtv 5588035 5588034 2026-07-06T12:25:41Z ГП 23995 /* Глава V-VII */ 5588035 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Слика:Travnik Panorama 2.JPG|мини|[[Травник]]]] '''Травничка хроника''' - [[роман]] на југословенскиот писател [[Иво Андриќ]]. ==Содржина== ===''Пролог''=== На крајот од чаршијата во [[Травник]] се наоѓа Лутвината кафеана, а во нејзината бавча има посебно место, наречено Софа, на кое редовно се собираат [[бег]]овите и другите угледни луѓе. На крајот на октомври 1806 година, на тоа место, Сулејман-бег Ајваз им кажува на присутните за веста дека наскоро во градот ќе пристигне француски [[конзул]].<ref>Ivo Andrić, Travnička hronika. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 5-8.</ref> ===''Глава I-IV''=== Навистина, во февруари 1807 година, во градот пристигнува конзулот Жан Давил. Додека оди на првиот прием кај [[везир]]от Хусреф Мехмед-[[паша]], турското население го дочекува конзулот со непријателски став, а чаршијата со рамнодушност и презир. Бидејќи нема никаква поддршка од француската влада, везирот му го доделува лекарот Давна да му служи како преведувач и секретар. По некое време, во Цариград се случува преврат и новиот [[султан]] испраќа пратеник во Травник со задача да го убие Мехмед-паша, но тој дознава за тоа и го труе пратеникот. Есента, во Травник доаѓа и сопругата на Давил со децата. По повеќекратни молби, Давил добива помошник — младиот и способен Амеде Дефосе, кој за кратко време се запознава со животот и обичаите на месното население. Притоа, Давил и Дефосе имаат спортивни гледишта во сите области. Во слободното време, Давил пишува [[поезија]], работејќи врз голем [[Епика|еп]] за [[Александар III Македонски|Александар Македонски]], додека Дефосе планира да напише книга за [[Босна (регион)|Босна]].<ref>Ivo Andrić, Travnička hronika. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 9-91.</ref> ===Глава V-VII=== По некое време, во Травник пристигнува и австрискиот конзул, [[полковник|полковникот]] Јозеф фон Митерер. Двајцата конзули постојано си прават меѓусебни сплетки, иако ја делат заедничката судбина во малиот град. Подоцна, во Травник пристигнува и сопругата на фон Митерер, Ана Марија — [[Невроза|невротична]] жена со чести напади на [[хистерија]]. Нему му помага секретарот Никола Рота и двајца пониски службеници. Ана Марија е вечно незадоволна и не може да го поднесе животот во Босна, па конзулот мора да напише молба за негово преместување која не му е одобрена.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 92-149.</ref> ===Глава VIII-XIV=== Во јануари 1808 година, Мехмед-паша е сменет од должноста и тој скришум го напушта градот, испратен само од Давил, а по веста за неговото заминување, народот предизвикува краткотрајни нереди пред конзуловата куќа. Во Травник пристигнува новиот везир, Ибрахим-паша со кого Давил одржува променливи односи: повремено водат долги и средечни разговори, а во друга прилика, везирот убива еден бег кој е пријател на Давил. По некое време, во Истанбул повторно се случуав преврат во кој е убиен поранешниот султан [[Селим III]]. Во меѓувреме, во градот се случуваат три краткотрајни љубовни случки: еден сиромашен берберски помошник се вљубува во ќерката на Давил и тајно ја набљудува сè додека не биде откриен; додека Ана Амрија ги посетува околните манастири, во неа се заљубува еден млад [[монах]]; Дефосе доживува краткотрајна [[љубов]] кон селанката Јелка која работи во конзуловата куќа. Истата година, за време на острата зима се разболува и умира тригодишниот син на Давил. Дефосе и Ана Марија се зближуваат и често јаваат заедно во околината на градот, но нивната врска се прекинува кога тој се обидува да ја бакне. <ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 150-275.</ref> ===Глава XV-XX=== Започнува нова војна меѓу Франција и Австрија, така што конзулите ги прекинуваат меѓусебните односи и прават сплетки против другата страна. Летото, 1808 година, везирот заминува со војска во [[Србија]], а во градот избувнуваат нови немири во кои секојдневно се погубуваат [[Срби|Србите]]. Тогаш, во обидот да заштити невин човек, страда австрискиот доктор Колоња. Истата година, во октомври, Франција и Австрија склучуваат мир, а Дефосе го напушта Травник зашто е преместен на нова служба. Во 1810, госпоѓата Давил раѓа ќерка, а нивниот постар син и синот на преведувачот Давна заминуваат на школување во [[Париз]]. Во 1811 година, фон Митерер го напушта Травник и заминува на друга служба, а на неговото место доаѓа потполковникот фон Паулич. Во меѓувреме, жителите на градот се навикнуваат на конзулите, така што неговата појава не предизвикува навреди кај населението. Давил, пак, е зафатен со активностите поврзани со организирањето на француската [[трговија]] со памук.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 276-357.</ref> ==Осврт кон романот== Во романот „Травничка хроника“ Андриќ повторно се зафаќа со историјата на [[Босна]], како последица на спомените од неговото детство во кое се врежале две места: [[Травник]] и [[Вишеград]]. Основната тема на романот е животот на продуховениот човек од западната цивилизација во дивата средина на босанската заостаната касаба. Оваа тема му овозможила на Андриќ да постави силни контрасти: на една страна се маркантните поединечни црти на претставниците на турската власт, заедно со [[ориент]]алната атмосфера; на другата страна се осаменоста и изолацијата на западните дипломатски претставници.<ref>Velibor Gligorić, „Beleška o piscu“, во: Ivo Andrić, ''Priča o vezirovom slonu''. Beograd: Rad, 1962, стр. 170-171.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Романи на Иво Андриќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Романи на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Романи на српски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Босна]] [[Категорија:Југословенски романи]] o4et0y8fyt7fw3mxifnqpjpzlbjxa1i 5588036 5588035 2026-07-06T12:25:58Z ГП 23995 /* Глава I-IV */ 5588036 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Слика:Travnik Panorama 2.JPG|мини|[[Травник]]]] '''Травничка хроника''' - [[роман]] на југословенскиот писател [[Иво Андриќ]]. ==Содржина== ===''Пролог''=== На крајот од чаршијата во [[Травник]] се наоѓа Лутвината кафеана, а во нејзината бавча има посебно место, наречено Софа, на кое редовно се собираат [[бег]]овите и другите угледни луѓе. На крајот на октомври 1806 година, на тоа место, Сулејман-бег Ајваз им кажува на присутните за веста дека наскоро во градот ќе пристигне француски [[конзул]].<ref>Ivo Andrić, Travnička hronika. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 5-8.</ref> ===Глава I-IV=== Навистина, во февруари 1807 година, во градот пристигнува конзулот Жан Давил. Додека оди на првиот прием кај [[везир]]от Хусреф Мехмед-[[паша]], турското население го дочекува конзулот со непријателски став, а чаршијата со рамнодушност и презир. Бидејќи нема никаква поддршка од француската влада, везирот му го доделува лекарот Давна да му служи како преведувач и секретар. По некое време, во Цариград се случува преврат и новиот [[султан]] испраќа пратеник во Травник со задача да го убие Мехмед-паша, но тој дознава за тоа и го труе пратеникот. Есента, во Травник доаѓа и сопругата на Давил со децата. По повеќекратни молби, Давил добива помошник — младиот и способен Амеде Дефосе, кој за кратко време се запознава со животот и обичаите на месното население. Притоа, Давил и Дефосе имаат спортивни гледишта во сите области. Во слободното време, Давил пишува [[поезија]], работејќи врз голем [[Епика|еп]] за [[Александар III Македонски|Александар Македонски]], додека Дефосе планира да напише книга за [[Босна (регион)|Босна]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 9-91.</ref> ===Глава V-VII=== По некое време, во Травник пристигнува и австрискиот конзул, [[полковник|полковникот]] Јозеф фон Митерер. Двајцата конзули постојано си прават меѓусебни сплетки, иако ја делат заедничката судбина во малиот град. Подоцна, во Травник пристигнува и сопругата на фон Митерер, Ана Марија — [[Невроза|невротична]] жена со чести напади на [[хистерија]]. Нему му помага секретарот Никола Рота и двајца пониски службеници. Ана Марија е вечно незадоволна и не може да го поднесе животот во Босна, па конзулот мора да напише молба за негово преместување која не му е одобрена.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 92-149.</ref> ===Глава VIII-XIV=== Во јануари 1808 година, Мехмед-паша е сменет од должноста и тој скришум го напушта градот, испратен само од Давил, а по веста за неговото заминување, народот предизвикува краткотрајни нереди пред конзуловата куќа. Во Травник пристигнува новиот везир, Ибрахим-паша со кого Давил одржува променливи односи: повремено водат долги и средечни разговори, а во друга прилика, везирот убива еден бег кој е пријател на Давил. По некое време, во Истанбул повторно се случуав преврат во кој е убиен поранешниот султан [[Селим III]]. Во меѓувреме, во градот се случуваат три краткотрајни љубовни случки: еден сиромашен берберски помошник се вљубува во ќерката на Давил и тајно ја набљудува сè додека не биде откриен; додека Ана Амрија ги посетува околните манастири, во неа се заљубува еден млад [[монах]]; Дефосе доживува краткотрајна [[љубов]] кон селанката Јелка која работи во конзуловата куќа. Истата година, за време на острата зима се разболува и умира тригодишниот син на Давил. Дефосе и Ана Марија се зближуваат и често јаваат заедно во околината на градот, но нивната врска се прекинува кога тој се обидува да ја бакне. <ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 150-275.</ref> ===Глава XV-XX=== Започнува нова војна меѓу Франција и Австрија, така што конзулите ги прекинуваат меѓусебните односи и прават сплетки против другата страна. Летото, 1808 година, везирот заминува со војска во [[Србија]], а во градот избувнуваат нови немири во кои секојдневно се погубуваат [[Срби|Србите]]. Тогаш, во обидот да заштити невин човек, страда австрискиот доктор Колоња. Истата година, во октомври, Франција и Австрија склучуваат мир, а Дефосе го напушта Травник зашто е преместен на нова служба. Во 1810, госпоѓата Давил раѓа ќерка, а нивниот постар син и синот на преведувачот Давна заминуваат на школување во [[Париз]]. Во 1811 година, фон Митерер го напушта Травник и заминува на друга служба, а на неговото место доаѓа потполковникот фон Паулич. Во меѓувреме, жителите на градот се навикнуваат на конзулите, така што неговата појава не предизвикува навреди кај населението. Давил, пак, е зафатен со активностите поврзани со организирањето на француската [[трговија]] со памук.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 276-357.</ref> ==Осврт кон романот== Во романот „Травничка хроника“ Андриќ повторно се зафаќа со историјата на [[Босна]], како последица на спомените од неговото детство во кое се врежале две места: [[Травник]] и [[Вишеград]]. Основната тема на романот е животот на продуховениот човек од западната цивилизација во дивата средина на босанската заостаната касаба. Оваа тема му овозможила на Андриќ да постави силни контрасти: на една страна се маркантните поединечни црти на претставниците на турската власт, заедно со [[ориент]]алната атмосфера; на другата страна се осаменоста и изолацијата на западните дипломатски претставници.<ref>Velibor Gligorić, „Beleška o piscu“, во: Ivo Andrić, ''Priča o vezirovom slonu''. Beograd: Rad, 1962, стр. 170-171.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Романи на Иво Андриќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Романи на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Романи на српски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Босна]] [[Категорија:Југословенски романи]] a2wskh12pd71ln55uuz3d5ts6lze9d8 5588037 5588036 2026-07-06T12:26:17Z ГП 23995 /* Пролог */ 5588037 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Слика:Travnik Panorama 2.JPG|мини|[[Травник]]]] '''Травничка хроника''' - [[роман]] на југословенскиот писател [[Иво Андриќ]]. ==Содржина== ===Пролог=== На крајот од чаршијата во [[Травник]] се наоѓа Лутвината кафеана, а во нејзината бавча има посебно место, наречено Софа, на кое редовно се собираат [[бег]]овите и другите угледни луѓе. На крајот на октомври 1806 година, на тоа место, Сулејман-бег Ајваз им кажува на присутните за веста дека наскоро во градот ќе пристигне француски [[конзул]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 5-8.</ref> ===Глава I-IV=== Навистина, во февруари 1807 година, во градот пристигнува конзулот Жан Давил. Додека оди на првиот прием кај [[везир]]от Хусреф Мехмед-[[паша]], турското население го дочекува конзулот со непријателски став, а чаршијата со рамнодушност и презир. Бидејќи нема никаква поддршка од француската влада, везирот му го доделува лекарот Давна да му служи како преведувач и секретар. По некое време, во Цариград се случува преврат и новиот [[султан]] испраќа пратеник во Травник со задача да го убие Мехмед-паша, но тој дознава за тоа и го труе пратеникот. Есента, во Травник доаѓа и сопругата на Давил со децата. По повеќекратни молби, Давил добива помошник — младиот и способен Амеде Дефосе, кој за кратко време се запознава со животот и обичаите на месното население. Притоа, Давил и Дефосе имаат спортивни гледишта во сите области. Во слободното време, Давил пишува [[поезија]], работејќи врз голем [[Епика|еп]] за [[Александар III Македонски|Александар Македонски]], додека Дефосе планира да напише книга за [[Босна (регион)|Босна]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 9-91.</ref> ===Глава V-VII=== По некое време, во Травник пристигнува и австрискиот конзул, [[полковник|полковникот]] Јозеф фон Митерер. Двајцата конзули постојано си прават меѓусебни сплетки, иако ја делат заедничката судбина во малиот град. Подоцна, во Травник пристигнува и сопругата на фон Митерер, Ана Марија — [[Невроза|невротична]] жена со чести напади на [[хистерија]]. Нему му помага секретарот Никола Рота и двајца пониски службеници. Ана Марија е вечно незадоволна и не може да го поднесе животот во Босна, па конзулот мора да напише молба за негово преместување која не му е одобрена.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 92-149.</ref> ===Глава VIII-XIV=== Во јануари 1808 година, Мехмед-паша е сменет од должноста и тој скришум го напушта градот, испратен само од Давил, а по веста за неговото заминување, народот предизвикува краткотрајни нереди пред конзуловата куќа. Во Травник пристигнува новиот везир, Ибрахим-паша со кого Давил одржува променливи односи: повремено водат долги и средечни разговори, а во друга прилика, везирот убива еден бег кој е пријател на Давил. По некое време, во Истанбул повторно се случуав преврат во кој е убиен поранешниот султан [[Селим III]]. Во меѓувреме, во градот се случуваат три краткотрајни љубовни случки: еден сиромашен берберски помошник се вљубува во ќерката на Давил и тајно ја набљудува сè додека не биде откриен; додека Ана Амрија ги посетува околните манастири, во неа се заљубува еден млад [[монах]]; Дефосе доживува краткотрајна [[љубов]] кон селанката Јелка која работи во конзуловата куќа. Истата година, за време на острата зима се разболува и умира тригодишниот син на Давил. Дефосе и Ана Марија се зближуваат и често јаваат заедно во околината на градот, но нивната врска се прекинува кога тој се обидува да ја бакне. <ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 150-275.</ref> ===Глава XV-XX=== Започнува нова војна меѓу Франција и Австрија, така што конзулите ги прекинуваат меѓусебните односи и прават сплетки против другата страна. Летото, 1808 година, везирот заминува со војска во [[Србија]], а во градот избувнуваат нови немири во кои секојдневно се погубуваат [[Срби|Србите]]. Тогаш, во обидот да заштити невин човек, страда австрискиот доктор Колоња. Истата година, во октомври, Франција и Австрија склучуваат мир, а Дефосе го напушта Травник зашто е преместен на нова служба. Во 1810, госпоѓата Давил раѓа ќерка, а нивниот постар син и синот на преведувачот Давна заминуваат на школување во [[Париз]]. Во 1811 година, фон Митерер го напушта Травник и заминува на друга служба, а на неговото место доаѓа потполковникот фон Паулич. Во меѓувреме, жителите на градот се навикнуваат на конзулите, така што неговата појава не предизвикува навреди кај населението. Давил, пак, е зафатен со активностите поврзани со организирањето на француската [[трговија]] со памук.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 276-357.</ref> ==Осврт кон романот== Во романот „Травничка хроника“ Андриќ повторно се зафаќа со историјата на [[Босна]], како последица на спомените од неговото детство во кое се врежале две места: [[Травник]] и [[Вишеград]]. Основната тема на романот е животот на продуховениот човек од западната цивилизација во дивата средина на босанската заостаната касаба. Оваа тема му овозможила на Андриќ да постави силни контрасти: на една страна се маркантните поединечни црти на претставниците на турската власт, заедно со [[ориент]]алната атмосфера; на другата страна се осаменоста и изолацијата на западните дипломатски претставници.<ref>Velibor Gligorić, „Beleška o piscu“, во: Ivo Andrić, ''Priča o vezirovom slonu''. Beograd: Rad, 1962, стр. 170-171.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Романи на Иво Андриќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Романи на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Романи на српски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Босна]] [[Категорија:Југословенски романи]] 0w1wk0hh74jugxw5tpejmwi0jc9yx2n 5588038 5588037 2026-07-06T12:26:36Z ГП 23995 5588038 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Слика:Travnik Panorama 2.JPG|мини|[[Травник]]]] '''„Травничка хроника“''' - [[роман]] на југословенскиот писател [[Иво Андриќ]]. ==Содржина== ===Пролог=== На крајот од чаршијата во [[Травник]] се наоѓа Лутвината кафеана, а во нејзината бавча има посебно место, наречено Софа, на кое редовно се собираат [[бег]]овите и другите угледни луѓе. На крајот на октомври 1806 година, на тоа место, Сулејман-бег Ајваз им кажува на присутните за веста дека наскоро во градот ќе пристигне француски [[конзул]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 5-8.</ref> ===Глава I-IV=== Навистина, во февруари 1807 година, во градот пристигнува конзулот Жан Давил. Додека оди на првиот прием кај [[везир]]от Хусреф Мехмед-[[паша]], турското население го дочекува конзулот со непријателски став, а чаршијата со рамнодушност и презир. Бидејќи нема никаква поддршка од француската влада, везирот му го доделува лекарот Давна да му служи како преведувач и секретар. По некое време, во Цариград се случува преврат и новиот [[султан]] испраќа пратеник во Травник со задача да го убие Мехмед-паша, но тој дознава за тоа и го труе пратеникот. Есента, во Травник доаѓа и сопругата на Давил со децата. По повеќекратни молби, Давил добива помошник — младиот и способен Амеде Дефосе, кој за кратко време се запознава со животот и обичаите на месното население. Притоа, Давил и Дефосе имаат спортивни гледишта во сите области. Во слободното време, Давил пишува [[поезија]], работејќи врз голем [[Епика|еп]] за [[Александар III Македонски|Александар Македонски]], додека Дефосе планира да напише книга за [[Босна (регион)|Босна]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 9-91.</ref> ===Глава V-VII=== По некое време, во Травник пристигнува и австрискиот конзул, [[полковник|полковникот]] Јозеф фон Митерер. Двајцата конзули постојано си прават меѓусебни сплетки, иако ја делат заедничката судбина во малиот град. Подоцна, во Травник пристигнува и сопругата на фон Митерер, Ана Марија — [[Невроза|невротична]] жена со чести напади на [[хистерија]]. Нему му помага секретарот Никола Рота и двајца пониски службеници. Ана Марија е вечно незадоволна и не може да го поднесе животот во Босна, па конзулот мора да напише молба за негово преместување која не му е одобрена.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 92-149.</ref> ===Глава VIII-XIV=== Во јануари 1808 година, Мехмед-паша е сменет од должноста и тој скришум го напушта градот, испратен само од Давил, а по веста за неговото заминување, народот предизвикува краткотрајни нереди пред конзуловата куќа. Во Травник пристигнува новиот везир, Ибрахим-паша со кого Давил одржува променливи односи: повремено водат долги и средечни разговори, а во друга прилика, везирот убива еден бег кој е пријател на Давил. По некое време, во Истанбул повторно се случуав преврат во кој е убиен поранешниот султан [[Селим III]]. Во меѓувреме, во градот се случуваат три краткотрајни љубовни случки: еден сиромашен берберски помошник се вљубува во ќерката на Давил и тајно ја набљудува сè додека не биде откриен; додека Ана Амрија ги посетува околните манастири, во неа се заљубува еден млад [[монах]]; Дефосе доживува краткотрајна [[љубов]] кон селанката Јелка која работи во конзуловата куќа. Истата година, за време на острата зима се разболува и умира тригодишниот син на Давил. Дефосе и Ана Марија се зближуваат и често јаваат заедно во околината на градот, но нивната врска се прекинува кога тој се обидува да ја бакне. <ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 150-275.</ref> ===Глава XV-XX=== Започнува нова војна меѓу Франција и Австрија, така што конзулите ги прекинуваат меѓусебните односи и прават сплетки против другата страна. Летото, 1808 година, везирот заминува со војска во [[Србија]], а во градот избувнуваат нови немири во кои секојдневно се погубуваат [[Срби|Србите]]. Тогаш, во обидот да заштити невин човек, страда австрискиот доктор Колоња. Истата година, во октомври, Франција и Австрија склучуваат мир, а Дефосе го напушта Травник зашто е преместен на нова служба. Во 1810, госпоѓата Давил раѓа ќерка, а нивниот постар син и синот на преведувачот Давна заминуваат на школување во [[Париз]]. Во 1811 година, фон Митерер го напушта Травник и заминува на друга служба, а на неговото место доаѓа потполковникот фон Паулич. Во меѓувреме, жителите на градот се навикнуваат на конзулите, така што неговата појава не предизвикува навреди кај населението. Давил, пак, е зафатен со активностите поврзани со организирањето на француската [[трговија]] со памук.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 276-357.</ref> ==Осврт кон романот== Во романот „Травничка хроника“ Андриќ повторно се зафаќа со историјата на [[Босна]], како последица на спомените од неговото детство во кое се врежале две места: [[Травник]] и [[Вишеград]]. Основната тема на романот е животот на продуховениот човек од западната цивилизација во дивата средина на босанската заостаната касаба. Оваа тема му овозможила на Андриќ да постави силни контрасти: на една страна се маркантните поединечни црти на претставниците на турската власт, заедно со [[ориент]]алната атмосфера; на другата страна се осаменоста и изолацијата на западните дипломатски претставници.<ref>Velibor Gligorić, „Beleška o piscu“, во: Ivo Andrić, ''Priča o vezirovom slonu''. Beograd: Rad, 1962, стр. 170-171.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Романи на Иво Андриќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Романи на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Романи на српски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Босна]] [[Категорија:Југословенски романи]] 6dx4i86aoelxsitmny82v9i82uriiwv 5588040 5588038 2026-07-06T12:27:45Z ГП 23995 5588040 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Слика:Travnik Panorama 2.JPG|мини|[[Травник]]]] '''„Травничка хроника“''' - [[роман]] на југословенскиот писател [[Иво Андриќ]]. ==Содржина== ===Пролог=== На крајот од чаршијата во [[Травник]] се наоѓа Лутвината кафеана, а во нејзината бавча има посебно место, наречено Софа, на кое редовно се собираат [[бег]]овите и другите угледни луѓе. На крајот на октомври 1806 година, на тоа место, Сулејман-бег Ајваз им кажува на присутните за веста дека наскоро во градот ќе пристигне француски [[конзул]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 5-8.</ref> ===Глава I-IV=== Навистина, во февруари 1807 година, во градот пристигнува конзулот Жан Давил. Додека оди на првиот прием кај [[везир]]от Хусреф Мехмед-[[паша]], турското население го дочекува конзулот со непријателски став, а чаршијата со рамнодушност и презир. Бидејќи нема никаква поддршка од француската влада, везирот му го доделува лекарот Давна да му служи како преведувач и секретар. По некое време, во Цариград се случува преврат и новиот [[султан]] испраќа пратеник во Травник со задача да го убие Мехмед-паша, но тој дознава за тоа и го труе пратеникот. Есента, во Травник доаѓа и сопругата на Давил со децата. По повеќекратни молби, Давил добива помошник — младиот и способен Амеде Дефосе, кој за кратко време се запознава со животот и обичаите на месното население. Притоа, Давил и Дефосе имаат спортивни гледишта во сите области. Во слободното време, Давил пишува [[поезија]], работејќи врз голем [[Епика|еп]] за [[Александар III Македонски|Александар Македонски]], додека Дефосе планира да напише книга за [[Босна (регион)|Босна]].<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 9-91.</ref> ===Глава V-VII=== По некое време, во Травник пристигнува и австрискиот конзул, [[полковник|полковникот]] Јозеф фон Митерер. Двајцата конзули постојано си прават меѓусебни сплетки, иако ја делат заедничката судбина во малиот град. Подоцна, во Травник пристигнува и сопругата на фон Митерер, Ана Марија — [[Невроза|невротична]] жена со чести напади на [[хистерија]]. Нему му помага секретарот Никола Рота и двајца пониски службеници. Ана Марија е вечно незадоволна и не може да го поднесе животот во Босна, па конзулот мора да напише молба за негово преместување која не му е одобрена.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 92-149.</ref> ===Глава VIII-XIV=== Во јануари 1808 година, Мехмед-паша е сменет од должноста и тој скришум го напушта градот, испратен само од Давил, а по веста за неговото заминување, народот предизвикува краткотрајни нереди пред конзуловата куќа. Во Травник пристигнува новиот везир, Ибрахим-паша со кого Давил одржува променливи односи: повремено водат долги и средечни разговори, а во друга прилика, везирот убива еден бег кој е пријател на Давил. По некое време, во Истанбул повторно се случуав преврат во кој е убиен поранешниот султан [[Селим III]]. Во меѓувреме, во градот се случуваат три краткотрајни љубовни случки: еден сиромашен берберски помошник се вљубува во ќерката на Давил и тајно ја набљудува сè додека не биде откриен; додека Ана Амрија ги посетува околните манастири, во неа се заљубува еден млад [[монах]]; Дефосе доживува краткотрајна [[љубов]] кон селанката Јелка која работи во конзуловата куќа. Истата година, за време на острата зима се разболува и умира тригодишниот син на Давил. Дефосе и Ана Марија се зближуваат и често јаваат заедно во околината на градот, но нивната врска се прекинува кога тој се обидува да ја бакне. <ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 150-275.</ref> ===Глава XV-XX=== Започнува нова војна меѓу Франција и Австрија, така што конзулите ги прекинуваат меѓусебните односи и прават сплетки против другата страна. Летото, 1808 година, везирот заминува со војска во [[Србија]], а во градот избувнуваат нови немири во кои секојдневно се погубуваат [[Срби|Србите]]. Тогаш, во обидот да заштити невин човек, страда австрискиот доктор Колоња. Истата година, во октомври, Франција и Австрија склучуваат мир, а Дефосе го напушта Травник зашто е преместен на нова служба. Во 1810, госпоѓата Давил раѓа ќерка, а нивниот постар син и синот на преведувачот Давна заминуваат на школување во [[Париз]]. Во 1811 година, фон Митерер го напушта Травник и заминува на друга служба, а на неговото место доаѓа потполковникот фон Паулич. Во меѓувреме, жителите на градот се навикнуваат на конзулите, така што неговата појава не предизвикува навреди кај населението. Давил, пак, е зафатен со активностите поврзани со организирањето на француската [[трговија]] со памук.<ref>Ivo Andrić, ''Travnička hronika''. Mladost, Zagreb, 1962, стр. 276-357.</ref> ==Осврт кон романот== Во романот „Травничка хроника“ Андриќ повторно се зафаќа со историјата на [[Босна]], како последица на спомените од неговото детство во кое се врежале две места: [[Травник]] и [[Вишеград]]. Основната тема на романот е животот на продуховениот човек од западната цивилизација во дивата средина на босанската заостаната касаба. Оваа тема му овозможила на Андриќ да постави силни контрасти: на една страна се маркантните поединечни црти на претставниците на турската власт, заедно со [[ориент]]алната атмосфера; на другата страна се осаменоста и изолацијата на западните дипломатски претставници.<ref>Velibor Gligorić, „Beleška o piscu“, во: Ivo Andrić, ''Priča o vezirovom slonu''. Beograd: Rad, 1962, стр. 170-171.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Романи на Иво Андриќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Романи на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Романи на српски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Босна и Херцеговина]] [[Категорија:Југословенски романи]] 5a1c8hunjjsrllzwbxafd45o63lu55z 0 1186109 5588041 4586947 2026-07-06T12:30:35Z ГП 23995 5588041 wikitext text/x-wiki '''„Човекот од Сан Фернандо“''' ([[англиски]]: ''Every Which Way But Loose'') – американски [[филм]] од 1978 година, во [[режија]] на [[Џејмс Фарго]], според [[сценарио]]то на Џереми Џо Кронсберг. Главните улоги ги играат: [[Клинт Иствуд]], [[Сондра Лок]], Манис, Џофри Луис, Беверли Д’Анџело и Рут Гордон. Агентот на Иствуд го осветувал да ја одбие улогата во овој филм, но тој не го прифатил советот и, наспроти сите очекувања, „Човекот од Сан Фернандо“ станал голем хит, така што две години подоцна било снимено продолжението „[[Човекот од Сан Фернандо 2 (филм)|Човекот од Сан Фернандо 2]]“ кое, исто така, постигнало голем комерцијален успех. Притоа, во тоа време, главната глумица во филмот, Сондра Лок, му била животна сопатничка на Иствуд, со кого била во [[брак]] до 1990 година. За потребите на филмот, тренер на Иствуд бил Ал Силвани, кој своевремено го тренирал светскиот шампион во [[бокс]], [[Џејк Ламота]], а две години претходно го тренирал и [[Силвестер Сталоне]] при снимањето на филмот „Роки“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://raspored.hrt.hr/?raspored=1&mreza=3&datum=2017-12-10 |title=HRT (пристапено на 9.12.2017) |accessdate=2017-12-20 |archive-date=2017-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171219014627/http://raspored.hrt.hr/?raspored=1&mreza=3&datum=2017-12-10 |url-status=dead }}</ref> ==Содржина== Фило Бедо (го игра Иствуд) поправа [[автомобил]]и, но всушност заработува за живот од уличните борби што му ги организира пријателот Орвил (го игра Луис). На Фило му се допаѓа [[Кантри-музика|кантри]]-музичарката Лин Хелис-Тејлор (ја игра Лок), која поминува една ноќ со него, а потоа си заминува. Заедно со Орвил и со [[орангутан]]от Клајд, Фило оди на пат по долината Сан Фернандо во потрага по Лин. Патем ја запознаваат девојката Еко (ја игра Д’Анџело) со која се зближува Орвил, а нив ги брка [[Мотоцикл|мотоциклистичката]] банда „Црни вдовици“...<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://raspored.hrt.hr/?raspored=1&mreza=3&datum=2017-12-10 |title=HRT (пристапено на 9.12.2017) |accessdate=2017-12-20 |archive-date=2017-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171219014627/http://raspored.hrt.hr/?raspored=1&mreza=3&datum=2017-12-10 |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1978 година]] [[Категорија:Акциони филмови]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови со Клинт Иствуд]] [[Категорија:Филмови со Сондра Лок]] [[Категорија:Филмови на Џејмс Фарго]] k4kehek537uaeg57eqk4ujj5vu1461p 0 1186406 5588065 5065245 2026-07-06T13:15:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588065 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Свети Илија |слика=Црква „Св. Илија“ - Горно Лакочереј (02).jpg |големина на слика=250 px |опис= |епархија=Дебарско-кичевска |намесништво=Охридско |парохија=Осма охридска |место=Горно Лакочереј |општина=Охрид |држава=Македонија |координати = |патрон=[[Пророк Илија]] |изградба=2012 |осветување=мај 2012 |живопис= |ктитор= |зограф= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= |архитектонски стил= |површина= }} '''Свети Илија''' — [[МПЦ-ОА|македонски православен храм]] во [[Охридско]]то село [[Горно Лакочереј]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> Свети Илија е една од петте цркви во Горно Лакочереј и е најнова од сите нив. Камен темелник бил удрен на [[3 мај]] [[2012]] година, а со службата чиноначелствувал неговото високо правосвештенство владиката Тимотеј.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.lihnid.com/world-news/ohrid/10315-crkvasvilijalakocerej-.html |title=''Во Лакочереј ќе се гради црква Св. Илија'' |accessdate=2013-06-29 |archive-date=2023-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123105604/http://www.lihnid.com/world-news/ohrid/10315-crkvasvilijalakocerej-.html |url-status=dead }}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Црква „Св. Илија“ - Горно Лакочереј (01).jpg|Црквата гледана од југ </gallery> == Поврзано == *[[Лакочерејски манастир]]; *[[Црква „Св. Никола“ - Горно Лакочереј|Црква „Св. Никола“]] - изградена на темели на црква од XIX век и осветена на 4 јуни 1995 година; *[[Црква „Св. Јован Крстител“ - Горно Лакочереј|Црква „Св. Јован Крстител“]] - изградена во 2006 година; *[[Црква „Св. Атанасиј“ - Горно Лакочереј|Црква „Св. Атанасиј“]] - изградена во 1963 година; *[[Црква „Вознесение Христово“ - Горно Лакочереј|Црква „Вознесение Христово“]] - црква во Лакочерејскиот манастир; == Наводи == {{наводи}} {{македонска црква-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јован Горно Лкаочереј}} [[Категорија:Горно Лакочереј]] kp9tn1fhk5vqarcdd3dj5aen95k84c0 0 1201619 5588225 5115434 2026-07-06T21:58:15Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588225 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планета | minorplanet = yes | name = 1365 Хенјеј | background = #D6D6D6 | image = | image_size = | caption = | discovery_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | discovered = 9 септември 1928 | discoverer = [[Макс Волф|М. Ф. Волф]] | discovery_site = [[Хајделбершка опсерваторија]] | mpc_name = (1365) Henyey | alt_names = 1928 RK{{·}}1932 WL<br />1941 ME{{·}}{{мп|1973 YG|4}}<br />1984 BA{{·}}A907 GK | named_after = [[Луис Хенјеј]]<br />{{small|(американски астроном)}}<ref name="springer" /> | mp_category = [[астероиден појас]]{{·}}[[Флора (семејство)|флора]]&thinsp;<ref name="lcdb" /> | orbit_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | epoch = 4 септември 2017 ([[Јулијански датум|ЈД]] 2458000.5) | uncertainty = 0 | observation_arc = 109,96&nbsp;г. (40.164 денови) | aphelion = 2,5248 [[Астрономска единица|ае]] | perihelion = 1,9723 ае | semimajor = 2,2486 ае | eccentricity = 0,1229 | period = 3,37 [[Јулијанска година (астрономија)|год.]] (1.232 денови) | mean_anomaly = 238,80[[Степен (агол)|°]] | mean_motion = {{Deg2DMS|0.2923|sup=ms}} / ден | inclination = 5,0758° | asc_node = 258,55° | arg_peri = 337,32° | dimensions = {{вред|10.31|1.91}} км<ref name="Nugent-2016" /><br />{{вред|10.958|0.369}} км<ref name="Masiero-2012" /><br />11,31 км {{small|(пресметано)}}<ref name="lcdb" /> | rotation = {{вред|18.986|0.002}} [[Час|ч]]<ref name="Klinglesmith-2013c" /><br />{{вред|32.2|0.2}} ч<ref name="geneva-obs" /> | albedo = 0,24 {{small|(претпоставено)}}<ref name="lcdb" /><br />{{вред|0.26|0.13}}<ref name="Nugent-2016" /><br />{{вред|0.280|0.041}}<ref name="Masiero-2012" /> | spectral_type = [[Астероид од клас S|S]]&thinsp;<ref name="lcdb" /> | abs_magnitude = 11,80<ref name="Masiero-2012" />{{·}}11,9<ref name="jpldata" /><ref name="lcdb" />{{·}}{{вред|12.01|0.26}}<ref name="Veres-2015" />{{·}}12.10<ref name="Nugent-2016" /> }} '''1365 Хенјеј''' — каменест флорски [[астероид]] од внатрешните делови на [[Астероиден појас|астероидниот појас]], со пречник од околу 11 километри. Бил откриен од германскиот астроном [[Макс Волф]] во [[Хајделбершка опсерваторија|Хајделбершката Опсерваторијата]] во јужна Германија на 9 септември 1928 година и е наречен по американскиот астроном [[Луис Хенјеј]]. [[File:Орбита астероида 1365.png|thumb|450px|upright 1.2|Орбита на астероидот 1365 Хенјеј и неговата положба во Сончевиот Систем]] == Наводи == {{reflist|30em|refs=<ref name="jpldata">{{Наведена мрежна страница |type = 2017-03-21 last obs. |title = JPL Small-Body Database Browser: 1365 Henyey (1928 RK) |url = http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2001365 |publisher = [[Jet Propulsion Laboratory]] |accessdate = 25 July 2017}}</ref> <ref name="springer">{{Наведена книга |title = Dictionary of Minor Planet Names – (1365) Henyey |last = Schmadel | first = Lutz D. |publisher = [[Springer Berlin Heidelberg]] |page = 111 |date = 2007 |url = https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-540-29925-7_1366 |isbn = 978-3-540-00238-3 |accessdate = 12 January 2017}}</ref> <ref name="MPC-Henyey">{{Наведена мрежна страница |title = 1365 Henyey (1928 RK) |work = Minor Planet Center |url = http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1365 |accessdate = 12 January 2017}}</ref> <ref name="MPC-Circulars-Archive">{{Наведена мрежна страница |title = MPC/MPO/MPS Archive |work = Minor Planet Center |url = http://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/MPCArchive_TBL.html |accessdate = 12 January 2017}}</ref> <ref name="geneva-obs">{{Наведена мрежна страница |title = Asteroids and comets rotation curves – (1365) Henyey |last = Behrend |first = Raoul |publisher = [[Geneva Observatory]] |url = http://obswww.unige.ch/~behrend/page4cou.html#001365 |accessdate = 12 January 2017 |archive-date = 2003-08-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20030803183423/http://obswww.unige.ch/~behrend/page4cou.html#001365 |url-status = dead }}</ref> <ref name="lcdb">{{Наведена мрежна страница |title = LCDB Data for (1365) Henyey |publisher = Asteroid Lightcurve Database (LCDB) |url = http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=1365%7CHenyey |accessdate = 12 January 2017 |archive-date = 2020-07-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200704180127/http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=1365%7CHenyey |url-status = dead }}</ref> <ref name="Masiero-2012">{{Наведено списание |display-authors = 6 |first1 = Joseph R. |last1 = Masiero |first2 = A. K. |last2 = Mainzer |first3 = T. |last3 = Grav |first4 = J. M. |last4 = Bauer |first5 = R. M. |last5 = Cutri |first6 = C. |last6 = Nugent |first7 = M. S. |last7 = Cabrera |date = November 2012 |title = Preliminary Analysis of WISE/NEOWISE 3-Band Cryogenic and Post-cryogenic Observations of Main Belt Asteroids |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2012ApJ...759L...8M |journal = The Astrophysical Journal Letters |volume = 759 |issue = 1 |page = 5 |bibcode = 2012ApJ...759L...8M |doi = 10.1088/2041-8205/759/1/L8 |arxiv = 1209.5794 |access-date= 12 January 2017}}</ref> <ref name="Nugent-2016">{{Наведено списание |display-authors = 6 |first1 = C. R. |last1 = Nugent |first2 = A. |last2 = Mainzer |first3 = J. |last3 = Bauer |first4 = R. M. |last4 = Cutri |first5 = E. A. |last5 = Kramer |first6 = T. |last6 = Grav |first7 = J. |last7 = Masiero |first8 = S. |last8 = Sonnett |first9 = E. L. |last9 = Wright |date = September 2016 |title = NEOWISE Reactivation Mission Year Two: Asteroid Diameters and Albedos |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2016AJ....152...63N |journal = The Astronomical Journal |volume = 152 |issue = 3 |page = 12 |bibcode = 2016AJ....152...63N |doi = 10.3847/0004-6256/152/3/63 |arxiv = 1606.08923 |access-date= 12 January 2017}}</ref> <ref name="Klinglesmith-2013c">{{Наведено списание |first1 = Daniel A., III |last1 = Klinglesmith |first2 = Jesse |last2 = Hanowell |first3 = Ethan |last3 = Risley |first4 = Janek |last4 = Turk |first5 = Angelica |last5 = Vargas |first6 = Curtis Alan |last6 = Warren |date = April 2013 |title = Asteroid Synodic Periods from Etscorn Campus Observatory |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2013MPBu...40...65K |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 40 |issue = 2 |pages = 65–67 |issn = 1052-8091 |bibcode = 2013MPBu...40...65K |access-date= 12 January 2017}}</ref> <ref name="Veres-2015">{{Наведено списание |display-authors = 6 |first1 = Peter |last1 = Veres |first2 = Robert |last2 = Jedicke |first3 = Alan |last3 = Fitzsimmons |first4 = Larry |last4 = Denneau |first5 = Mikael |last5 = Granvik |first6 = Bryce |last6 = Bolin |first7 = Serge |last7 = Chastel |first8 = Richard J. |last8 = Wainscoat |first9 = William S. |last9 = Burgett |first10 = Kenneth C. |last10 = Chambers |first11 = Heather |last11 = Flewelling |first12 = Nick |last12 = Kaiser |first13 = Eugen A. |last13 = Magnier |first14 = Jeff S. |last14 = Morgan |first15 = Paul A. |last15 = Price |first16 = John L. |last16 = Tonry |first17 = Christopher |last17 = Waters |date = November 2015 |title = Absolute magnitudes and slope parameters for 250,000 asteroids observed by Pan-STARRS PS1 - Preliminary results |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2015Icar..261...34V |journal = Icarus |volume = 261 |pages = 34–47 |bibcode = 2015Icar..261...34V |doi = 10.1016/j.icarus.2015.08.007 |arxiv = 1506.00762 |access-date= 12 January 2017}}</ref>}} <!-- end of reflist --> {{Мали планети-редослед |1364 Сафара|1366 Пиколо|number=1365}} {{Мали тела во Сончевиот Систем}} [[Категорија:Флорски астероиди|001365]] [[Категорија:Откритија на Макс Волф]] [[Категорија:Астероиди наречени по личности]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1928 година|19280909]] [[Категорија:Неправилни месечини]] cm86tpyhjgjnmep89snb07ofwkwmxnb 0 1203177 5588131 5553681 2026-07-06T15:29:24Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5588131 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Протодиакон Владимир Назаркин и архидиакон Андрей Мазур.jpg|мини|[[Протоѓакон|Протоѓаконот]] Владимир Назаркин (лево) и архиѓаконот Андреј Мазур од [[Руска православна црква|Руската православна црква]] за време на поворката.]] '''Архиѓакон''' ({{langx|el|άρχιδιάνονος}}) — повисоко звање за [[ѓакон]], прв ѓакон<ref name="DRMJ">[http://www.makedonski.info/search/архиѓакон Архиѓакон] на семрежното место на ДРМЈ</ref><rerf>{{ОДРМЈ|архиѓакон}}</reef>, виш служител, најстариот, првиот меѓу [[ѓакон]]ите. Архиѓакон се вика најстариот ѓакон од монашкиот ред кого во тој чин го именува [[епископ]]. Меѓу ѓаконите, архиѓаконот ужива само чест, но не и власт, и има предност при богослужбите. Кај [[католици]]те претставува застапник, советник на [[бискуп]]от<ref name="DRMJ"/>. == Поврзано == * [[Ѓакон]] * [[Јеромонах]] * [[Протоѓакон]] * [[Јероѓакон]] ==Наводи== {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Архиѓакони| ]] [[Категорија:Православие]] [[Категорија:Верски занимања]] [[Категорија:Грцизми]] mt37x3i8s87s3ohaxorab3r081telhq 5588132 5588131 2026-07-06T15:29:54Z P.Nedelkovski 47736 5588132 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Протодиакон Владимир Назаркин и архидиакон Андрей Мазур.jpg|мини|[[Протоѓакон|Протоѓаконот]] Владимир Назаркин (лево) и архиѓаконот Андреј Мазур од [[Руска православна црква|Руската православна црква]] за време на поворката.]] '''Архиѓакон''' ({{langx|el|άρχιδιάνονος}}) — повисоко звање за [[ѓакон]], прв ѓакон<ref name="DRMJ">[http://www.makedonski.info/search/архиѓакон Архиѓакон] на семрежното место на ДРМЈ</ref><ref>{{ОДРМЈ|архиѓакон}}</ref>, виш служител, најстариот, првиот меѓу [[ѓакон]]ите. Архиѓакон се вика најстариот ѓакон од монашкиот ред кого во тој чин го именува [[епископ]]. Меѓу ѓаконите, архиѓаконот ужива само чест, но не и власт, и има предност при богослужбите. Кај [[католици]]те претставува застапник, советник на [[бискуп]]от<ref name="DRMJ"/>. == Поврзано == * [[Ѓакон]] * [[Јеромонах]] * [[Протоѓакон]] * [[Јероѓакон]] ==Наводи== {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Архиѓакони| ]] [[Категорија:Православие]] [[Категорија:Верски занимања]] [[Категорија:Грцизми]] citx0ma9vdq9qt4nsmzcrxbrr9p1gv4 0 1209253 5588174 5483221 2026-07-06T17:00:26Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588174 wikitext text/x-wiki {{Белковинска структура}} '''Четвртична (квартерна) структура на белковините ''' — број и распоред на повеќекратните склопени [[Белковина|белковински]] подединици во [[повеќебелковински комплекс|повеќебелковинскиот комплекс]]. Таа вклучува организации од едноставни [[Белковински димер|димери]] до големи [[хомоолигомер]]и и комплекси со одреден или променлив број на подединици.<ref>{{Наведено списание|last=Berg|first=Jeremy M.|last2=Tymoczko|first2=John L.|last3=Stryer|first3=Lubert|date=2002|title=Quaternary Structure: Polypeptide Chains Can Assemble Into Multisubunit Structures|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK22550/|journal=Biochemistry. 5th edition|language=en}}</ref> Таа може, исто така, да се однесува на [[Биомолекуларни комплекси|биомолекуларните комплекси]] на белковини со [[Нуклеинска киселина|нуклеински киселини]] или други [[кофактор]]и. == Опис и примери == Многу белковини се всушност агрегати на повеќе [[полипептид]]ни синџири. Четвртичната структура се однесува на бројот и распоредот на белковинските подединици една во однос на друга.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Chou|first=Kuo-Chen|last2=Cai|first2=Yu-Dong|date=2003-11-01|title=Predicting protein quaternary structure by pseudo amino acid composition|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14517979|journal=Proteins|volume=53|issue=2|pages=282–289|doi=10.1002/prot.10500|issn=1097-0134|pmid=14517979}}</ref> Примери на белковини со четвртична структура се [[хемоглобин]]от, [[ДНК-полимераза]]та и [[Јонски канал|јонските канали]]. [[Ензим]]ите кои се составени од подединици со различни функции понекогаш се нарекуваат [[холоензим]]и, во кои некои делови може да бидат регулаторни подединици, а функционалното јадро е познато како каталитичка подединица. Други агрегати, кои, пак, се именуваат како мултибелковински комплекси, исто така поседуваат четвртична структура. Примери се [[нуклеозом]]ите и [[Микротубула|микротубулите]]. Промените во четвртичната структура може да се настанат преку конформациони промени во рамките на поединечните подединици или преку преориентација на едни подединици во однос на други. Токму преку таквите промени, кои се основата на [[Кооперативно врзување|кооперативноста]] и [[алостерија]]та кај „мултимерните“ ензими, многу белковини можат да ја вршат својата физиолошка функција и подложни се на регулација. Горенаведената дефиниција го следи класичниот пристап кон [[биохемија]]та, поставена во времето кога не била правена разлика помеѓу белковина и функционална белковинска единица. Меѓутоа, во поново време, кога се говори за четвртична структура на белковините се мисли на интеракција помеѓу две или повеќе белковини, а сите агрегати на белковински молекули се разгледуваат како [[белковински комплекс]]и. == Номенклатура == Бројот на подединици во еден [[олигомер]]ен комплекс се наведува со користење на имиња кои завршуваат со наставката -мер (грчки за „дел, подединица“). Формалните и грчко-латинските имиња генерално се користат за првите десет типови и можат да се користат за до дваесет подединици, додека комплексите од повисок ред обично се опишани со бројот на подединици, проследено со -мерен. {| border="1" | valign="top" | * 1 = мономер/подединица * 2 = димер * 3 = тример * 4 = тетрамер * 5 = пентамер * 6 = хексамер | valign="top" | * 7 = хептамер * 8 = октамер * 9 = нонамер * 10 = декамер * 11 = ундекамер * 12 = додекамер | valign="top" | * 13 = тридекамер * 14 = тетрадекамер * 15 = пентадекамер* * 16 = хексадекамер * 17 = хептадекамер* * 18 = октадекамер | valign="top" | * 19 = нонадекамер * 20 = еикозамер * 21-мер * 22-мер * 23-мер* * итн. |} : <nowiki>*</nowiki>''Без познати примери'' Иако поголемите комплекси од октамери ретко се забележуваат кај повеќето белковини, постојат некои важни исклучоци. [[Капсид|Вирусните капсиди]] често се состојат од група на 60 белковини. Примери во клетките се некои [[Молекуларна машина|молекуларни машини]], како што се [[протеазом]]от (четири хептамерни прстени = 28 подединици), [[Транскрипционен комплекс|транскрипциониот комплекс]] и [[сплајсозом]]от. [[Рибозом]]от е веројатно најголемата молекуларна машина, составена од неколку [[РНК]] и мноштво на белковински молекули. Во некои случаи, белковините може да градат комплекси кои потоа се собираат во уште поголеми комплекси. Во вакви случаи се користи номенклатурата, на пример, „димер на димери“ или „тример на димери“, за да се означи дека комплексот може да се дисоцира на помали под-комплекси пред дисоцијацијата во мономери. == Одредување == Четвртичната структура на белковините може да се одреди со користење на различни експериментални техники. Овие експерименти често даваат проценка за масата на нативната белковина и, во комбинација со информациите за масите и/или [[стехиометрија]]та на подединиците, дозволуваат да се предвиди четвртичната структура со одредена точност. Од различни причини не секогаш е возможно да се добие прецизно одредување на составот на подединиците. Бројот на подединици во белковинскиот комплекс често може да се одреди со мерење на хидродинамичкиот молекуларен волумен или масата на интактниот комплекс кој бара услови на нативниот раствор. За склопени белковини, масата може да се изведе од волуменот со употреба на делумниот специфичен волумен од 0,73 ml/g. Сепак, мерењата на волуменот се помалку сигурни од мерењата на масата, бидејќи несклопените белковини имаат многу поголем волумен од склопените белковини; потребни се дополнителни експерименти за да се утврди дали белковината е несклопена или има формирано олигомер. == Предвидување == Развиени се неколку [[Биоинформатика|биоинформатички]] методи за предвидување на четвртичната структура на белковините врз основа на информации за нивните низи, со употреба на [[псевдо аминокиселински состав]] (PseAAC).<ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Zhang|first=Shao-Wu|last2=Chen|first2=Wei|last3=Yang|first3=Feng|last4=Pan|first4=Quan|date=2008|title=Using Chou's pseudo amino acid composition to predict protein quaternary structure: a sequence-segmented PseAAC approach|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18427713|journal=Amino Acids|volume=35|issue=3|pages=591–598|doi=10.1007/s00726-008-0086-x|issn=1438-2199|pmid=18427713}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Xiao|first=Xuan|last2=Wang|first2=Pu|last3=Chou|first3=Kuo-Chen|date=2009-02-14|title=Predicting the quaternary structure attribute of a protein by hybridizing functional domain composition and pseudo amino acid composition|url=http://scripts.iucr.org/cgi-bin/paper?S0021889809002751|journal=Journal of Applied Crystallography|language=en|volume=42|issue=2|pages=169–173|doi=10.1107/S0021889809002751|issn=0021-8898}}</ref> === Директно мерење на масата на интактни комплекси === * таложење - аналитичко ултрацентрифугирање * масена спектрометрија со електроспреј јонизација * Масено спектрометриски имуноесеј MSIA === Директно мерење на големина на интактни комплекси === * статичко расејување на светлината * гел ексклузивна хроматографија (бара баждарење) * Интерферометрија со двојна поларизација === Индиректно мерење на големина на интактни комплекси === * седиментационо-брзинска аналитичка ултрацентрифугација (ја мери транслационата константа на дифузија) * динамично расејување на светлината (ја мери транслационата константа на дифузија) * пулс-градиентна белковинска јадрена магнетна резонанца (ја мери транслационата константа на дифузија) * поларизација на флуоресценција (ја мери вртежната константа на дифузија) * диелектрична релаксација (ја мери вртежната константа на дифузија) * Интерферометрија со двојна поларизација (ја мери големината и густината на комплексот) == Поврзано == *[[Структурна биологија]] *[[Структура на белковините]] *[[Првична структура на белковините]] *[[Вторична структура на белковините]] *[[Третична структура на белковините]] *[[Мултибелковински комплекс]] == Наводи == <references /> == Надворешни врски == * [http://www.ebi.ac.uk/msd/ База на податоци за макромолекуларни структури] (MSD) на Европскиот институт за биоинформатика (EBI) – поседува список на можна четвртична структура за секоја белковина во Банката на податоци за белковини - Protein Data Bank (PDB). * [http://www.ebi.ac.uk/msd-srv/prot_int/pistart.html PISA] – опслужувач за белковински интерфејси, површини и групации на MSD. * [http://www.eppic-web.org EPPIC] – Evolutionary Protein–Protein Interface Classification: еволутивна проценка на интерфејси во кристалните структури (англиски) * [https://web.archive.org/web/20070429162411/http://www.mrc-lmb.cam.ac.uk/genomes/elevy/3dcomplex/Home.cgi 3D комплекс] – Структурна класификација на белковински комплекси (англиски) *[http://www.proteopedia.org Proteopedia Насловна Страница] 3D енциклопедија за белковини и други молекули. *[http://dunbrack2.fccc.edu/protcid ProtCID] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180714221852/http://dunbrack2.fccc.edu/protcid/ |date=2018-07-14 }}—база на податоци на слични белковина–белковина интерфејси во кристалните структури на хомологни белковини. (англиски) {{Биомолекуларна структура}} [[Категорија:Белковини]] [[Категорија:Структура на белковините]] [[Категорија:Стереохемија]] lyxumov78uki1s1lj2pqdn8o1ty9krr 0 1213404 5588188 5202435 2026-07-06T18:10:07Z SpectralWiz 106165 5588188 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Јован Стојаноски |honorific-suffix = |image = |imagesize = |office = [[Општина Охрид|Градоначалник на Општина Охрид]] |president = |term_start = [[20 октомври]] [[2017]] |term_end = [[15 декември]] [[2018]] |predecessor = [[Никола Бакрачески]] |successor = [[Константин Георгиевски]] |birth_date = {{роден на|7|август|1970}} |birth_place = [[Охрид]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] |death_date = {{Death date and age|2018|12|15|1970|8|7|df=yes}} |death_place = {{починат во|Охрид}}, [[Македонија]] |nationality = [[Македонец]] |party = [[СДСМ]] |alma_mater = |profession = [[универзитет]]ски [[професор]] |religion = [[Православие|Православен христијанин]] |spouse = |website = }} '''Јован Стојаноски''' ({{роден на|7|август|1970}} - {{починат на|15|декември|2018}}) — [[Македонија|македонски]] [[универзитет]]ски [[професор]] и [[градоначалник]] на [[Општина Охрид]] во периодот од октомври [[2017]] до декември [[2018]] година. ==Животопис== Јован Стојански бил роден во [[Охрид]], на 7 август 1970 година. Во родниот град завршил основно (1985 година) и средно економско училиште (1989 година), а во 1990 година почнал да студира на [[Економски факултет - Скопје|Економскиот факултет]] при [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] во [[Скопје]] (на насоката деловна економија), каде дипломирал во 1994 година, на тема: „[[Сметководство]] на трошоци во мали и средни [[Претпријатие|претпријатија]]“. На истиот факултет, во 1995 година се запишал на постдипломските студии по [[маркетинг]], а во 1999 година ја одбранил и својата магистерска работа на тема „Политиката на цени во [[Туризам|туризмот]]“. Во септември 2001 година се запишал на докторските студии на Училиштето за бизнис при Универзитетот во [[Стафордшир]] во [[Англија]], во областа на политиката на цени во туризмот. Во март 2003 година, на [[Факултет за туризам и угостителство - Охрид|Факултетот за туризам и угостителство-Охрид]] при [[Универзитет „Св. Климент Охридски“ – Битола|Универзитетот „Св. Климент Охридски“]] во [[Битола]], ја одбранил докторската дисертација со наслов „Специфични маркетинг стратегии за влез и настап на меѓународните туристички пазари“.<ref name="ohrid.gov.mk">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?novostiID=29 |title=Официјално мрежно место на Општина Охрид (пристапено на 21.12.2018) |accessdate=2018-12-15 |archive-date=2018-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231031044/http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?novostiID=29 |url-status=dead }}</ref> Стојаноски починал на [[15 декември]] [[2018]] година, како последица на [[инфаркт]],<ref>[https://tocka.com.mk/vesti/291617/pocina-gradonacalnikot-na-ohrid-jovan-stojanoski tocka.com.mk, „Почина градоначалникот на Охрид, Јован Стојаноски“ (посетено на 21.12.2018)]</ref> а на 17 декември бил погребан на градските [[гробишта]] во Охрид.<ref>[https://telma.com.mk/ohrid-se-prosti-od-prerano-pochinatiot-gradonachalnik-jovan-stojanoski/ Горан Момировски, „Охрид се прости од прерано починатиот градоначалник Јован Стојаноски“ (пристапено на 21.12.2018)]</ref> ==Академска кариера== Во октомври 1995 година, Стојаноски се вработил на Факултетот за туризам и угостителство - Охрид, каде најпрвин работел како асистент по предметите: маркетинг, [[меѓународен маркетинг]] и [[Промоција (маркетинг)|промотивни]] активности. Во јуни 2003 година бил избран за доцент, а во 2008 година станал вонреден професор по маркетинг-[[менаџмент]]. Извесен период, тој ја извршувал и функцијата продекан.<ref name="ohrid.gov.mk"/> ===Објавени трудови=== Стојановски објавил повеќе трудови, како што се:<ref name="ohrid.gov.mk"/> * Ethics and Marketing – Factor for Tourism Developing, Меѓународен научен конгрес „Tourism and Culture for Sustainable Development“, Атина, мај 1998 година, (соавторство со д-р Софронија Миладиноски); * Основни елементи на стратегијата за позиционирање на туристичката дестинација, Меѓународен симпозиум „Хотелска куќа“, Опатија, октомври 1998 година (соавторство со д-р Софронија Миладиноски); * HRM in function for Increasing Tourism Consumption, Меѓународна конференција, Хотелиерски факултет - [[Опатија]], октомври 1998 година, (соавторство со д-р [[Габриела Ракичевиќ]]); * Стратешки пристап во развојот на нов производ - услов за економски раст на претпријатието, Меѓународен симпозиум „Алтернативите на развојот: Економски и социјални аспекти на промените во земјите од Југоисточна Европа“, Прилеп, декември 1998 година, (соавторство со д-р Софронија Миладиноски); * Стратегија за одредување на цени на нов производ во туризмот, Меѓународен симпозиум „Економски и правни аспекти на туризмот“, Охрид, октомври 1999 година (соавторство со д-р Софронија Миладиноски); * Стратегија за создавање на реноме на претпријатијата на туристичкиот пазар, Меѓународен симпозиум „Економски и правни аспекти на туризмот“, Охрид, октомври 1999 година (соавторство со д-р [[Софронија Миладиноски]]); * Примена на benchmarking во стратегијата на маркетингот, Меѓународна конференција на тема „Современи процеси на економскиот развој во земјите од Југоисточна Европа“, одржана во [[Прилеп]] (2000 година); * International niche marketing strategies for tourism SME's, Меѓународна конференција во Табор, Р. Чешка „Tourism, Regional development and Education" (2000 година); * Customer care and service quality in tourism marketing strategies, Меѓународна конференција во Острава Р. Чешка, „Region- Services – Travel industry" (2001 година); * Regionally integrated Tourist Product as factor for Sustainable Tourism Development, Меѓународна конференција во Острава Р. Чешка, „Region- Services – Travel industry“(2001 година); * Sample Size determination in International Marketing Research Studies, 53rd International Statistical Institute Session, Seoul, Korea(22-29 август 2001 година); * Анализа на конкуренцијата при настап на меѓународниот туристички пазар, Меѓународна конференција на тема „Мултипликативните ефекти од развојот на туризмот“, одржана во Охрид (2001 година); * Pricing strategy for introducing new tourism product, Меѓународна конференција во Табор, Р. Чешка „Tourism, Regional development and Education“(2002 година); * Практикум по маркетинг, Институт за истражување на туризмот, [[Охрид]], 1995 година, (повторно издание 1999 и 2001 година); * Примена на маркетинг-концепцијата во [[сообраќај]]от, Зборник на трудови на ФТУ - Охрид, 1996 година; * Медиуми на туристичка [[пропаганда]], симпозиум „Туристичката пропаганда - услов за развој на туризмот“, Охрид, јуни 1996 година; * Примената на маркетинг-концепцијата во банкарското работење, Зборник на трудови на ФТУ - Охрид, 1997 година (соавторство со м-р Горан Петрески); * Пропагирање на еколошките вредности на [[Република Македонија]], симпозиум „Социопсихолошки и еколошки аспекти на туризмот“, Охрид, ноември 1998 година; * Промени во цените како инструмент на политиката на цените, Зборник на трудови на ФТУ-Охрид, 1999 година; * Политиката на цените во туризмот, магистерски труд, Економски факултет - Скопје, јуни 1999 година; * Анализа на атрактивноста на земјата/регионот, советување на тема „Маркетинг стратегии за настап на пазарот “, одржано во рамките на годишното собрание на Македонското здружение за маркетинг, (Охрид, мај 2001година); * Специфичности на меѓународниот туристички пазар - предмет на маркетинг истражувањата, советување на тема „Истражување на пазарите“, одржано во рамките на годишното собрание на Македонското здружение за маркетинг, (Охрид 2002 година). ===Учество на научни собири=== Стојановски учествувал на повеќе научни конференции, симпозиуми и други собири:<ref name="ohrid.gov.mk"/> * Меѓународен научен конгрес „Tourism and Culture for Sustainable Development”, [[Атина]], мај 1998 година; * Меѓународен симпозиум „Хотелска куќа", Опатија, октомври 1998 година; * Меѓународен симпозиум „Алтернативите на развојот: Економски и социјални аспекти на промените во земјите од Југоисточна Европа“, Прилеп, декември 1998 година; * Меѓународен симпозиум „Економски и правни аспекти на туризмот“, Охрид, октомври 1999 година; * Меѓународна конференција на тема „Современи процеси на економскиот развој во земјите од Југоисточна Европа“, одржана во Прилеп (2000 година); * Меѓународна конференција во Табор, Р. [[Чешка]], "Tourism, Regional development and Education"(2000 и 2002 година); * Меѓународна конференција во Острава Р. Чешка, "Region- Services – Travel industry"(2001 година); * Меѓународна конференција на тема „Мултипликативните ефекти од развојот на туризмот“, одржана во Охрид (2001 година); * Симпозиум „Туристичката пропаганда - услов за развој на туризмот“, Охрид, јуни 1996 година; * Симпозиум „Социопсихолошки и еколошки аспекти на туризмот“, Охрид, ноември 1997 година; * Советување на тема „Маркетинг стратегии за настап на пазарот", одржано во рамките на годишното собрание на Македонското здружение за маркетинг, (Охрид, мај 2001) * Советување на тема „Истражување на пазарите“, одржано во рамките на годишното собрание на Македонското здружение за маркетинг, (Охрид 2002 година). ===Учество во проекти=== Најпосле, Стојановски учествувал во изработката на следниве проекти:<ref name="ohrid.gov.mk"/> * Состојби и нова организациона поставеност на туристичката пропаганда во развојот на туризмот во Република Македонија“, финансиран од МАНУ; * „Еколошки и социопсихолошки аспекти на туризмот“ финансиран од МАНУ; * Individual Mobility Grant, финансиран од TEMPUS програмата на PHARE, реализиран во Nottingham University Business School, во март 1999 година; * „Патеките на културното наследство“, работен во рамките на EU Phare partnership programme - Rural development through Sustainable Tourism Development; * „Развој и програма на туристичката промоција на Охрид“ во рамките на програмата ПРИЗМА. ==Политичка кариера== Стојаноски се вклучил во [[политика]]та во 2010-тите години, како член на [[СДСМ]], при што на [[Локални избори во Македонија (2013)|локалните избори во 2013 година]] бил носител на советничка листа. На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]] бил избран за градоначалник на [[Општина Охрид]], а функцијата започнал да ја извршува на 20 октомври 2017 година.<ref>{{нмс|title=Почина градоначалникот на Охрид Јован Стојановски|url=https://sdk.mk/index.php/makedonija/pochina-gradonachalnikot-na-ohrid-jovan-stojanovski/|work=Сакам Да Кажам|date=15 декември 2018|accessdate=15 декември 2018}}</ref> Стојановски починал на 15 декември 2018 година, додека сè уште ја извршувал функцијата градоначалник на Општина Охрид.<ref>{{нмс|title=Јован Стојаноски: Благодарам охриѓани, од утре почнуваме да работиме на реализација на ветените проекти|url=https://www.ohridnews.com/jovan-stojanoski-blagodaram-ohrigani-od-utre-pochnuvame-da-rabotime-na-realizatsija-na-vetenite-proekti-video-foto/|work=ohridnews.com|date=16 октомври 2017|accessdate=15 декември 2018}}</ref> За негов наследник бил назначен [[Константин Георгиевски]] кој е избран од Советот на Општина Охрид за вршител на должноста на 25 декември 2018 година. Претходно, Георгиевски бил назначен за Заменик градоначалник на Општина Охрид од Стојаноски.<ref>[https://sdk.mk/index.php/dopisna-mrezha/v-d-gradonachalnik-na-ohrid-e-konstantin-georgievski-zamenikot-na-pokojniot-stojanoski/?fbclid=IwAR31eCS4BdztKUG3zZIAqk2P9s2-f4YsqaiXeDDywulVRqxWKLTeNEuRPuU Вршител на должноста градоначалник на Охрид е Константин Георгиевски, заменикот на покојниот Стојаноски]</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Градоначалник-Охрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стојаноски, Јован}} [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Политичари од Охрид]] [[Категорија:Градоначалници на Општина Охрид]] [[Категорија:Родени во 1970 година]] [[Категорија:Починати во 2018 година]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] e5mu550ywlk288mh1fc4222c7r7rikv 0 1213906 5588185 5461125 2026-07-06T18:08:15Z SpectralWiz 106165 5588185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Константин Георгиевски |honorific-suffix = |image = |imagesize = |office = [[Општина Охрид|Градоначалник на Општина Охрид]]<br><small></small> |president = |term_start = [[25 декември]] [[2018]] |term_end = сè уште |predecessor = [[Јован Стојаноски]] |successor = |birth_date = {{роден на и возраст|1977|10|9|df=yes}} |birth_place = [[Охрид]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] |death_date = |death_place = |nationality = [[Македонец]] |party = [[СДСМ]] |alma_mater = |profession = [[лекар]] интернист |religion = |spouse = |website = }} '''Константин Георгиевски''' (р. на {{роден на|9|октомври|1977}} година во [[Охрид]], [[СФР Југославија]]) — тековен вршител на должноста [[градоначалник]] на [[Општина Охрид]] од декември 2018 година, наследувајќи го избраниот на локалните избори [[Јован Стојаноски]]. По професија е лекар специјалист за интерна медицина. Георгиевски е оженет и татко на две деца. Тој се занимава и со планинарење. == Рани години и образование == Георгиевски е роден на 9 октомври 1977 година во Охрид. Неговото основно образование го завршува во ОУ „Григор Прличев“, а средното образование во гимназијата „Св. Климент Охридски“ во Охрид. Од 1996 до 2003 година е доктор по медицина на Медицинскиот факултет при [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] во Скопје, каде што дипломира, а подоцна од 2005 до 2009 година се стекнува со специјализација по интерна медицина.<ref>{{нмс|title=Разговор со д-р Константин Георгиевски: Охрид да биде град во кој секој граѓанин ќе ја гледа својата иднина и иднината на своите деца|url=https://www.ohridnews.com/razgovor-so-d-r-konstantin-georgievski-ohrid-da-bide-grad-vo-koj-sekoj-graganin-ke-ja-gleda-svojata-idnina-i-idninata-na-svoite-detsa/|work=Ohrid News|date=11 октомври 2017|accessdate=25 декември 2018}}</ref> Во 2001 година учествува во истражувачки проект со експериментални пресадувања на тема пресадување на бубрези и црн дроб на Хелсиншкиот универзитет во [[Финска]]. Во периодот од 2008 до 2010 година бил на неколку обуки за дијагностички ултразвук, ехо дијагностика, васкуларна ехо дијагностика, биопсии под ехо и ехо на мали органи на Универзитетот „Томас Џеферсон“ во [[Филаделфија]], [[САД]].<ref>{{нмс|title=Curriculum vitae на Константин Георгиевски|url=http://www.ohrid.gov.mk/Gradonacalnik/CV-JS-Europass_Konstantin_Georgieski.pdf|work=Europass|format=PDF|date=13 октомври 2016|accessdate=25 декември 2018}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Политичка кариера == Георгиевски е симпатизер на [[Социјалдемократски сојуз на Македонија|Социјалдемократскиот сојуз на Македонија]]. На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]] е носител на списокот на советници на СДСМ. По доаѓањето на власт во Охрид на [[Јован Стојаноски]] тој е избран за негов заменик градоначалник. По ненадејната смрт на Стојаноски, Георгиевски ја презема неговата функција како вршител на должноста градоначалник на Општина Охрид на 25 декември 2018 година. Тој е избран од општинскиот совет со 15 гласови за од вкупно 23 пратеници на 22. вонредна седница на советот и ќе ја врши должноста сè до избор на нов градоначалник на локални избори.<ref>{{нмс|title=Константин Георгиевски избран за вршител на должноста градоначалник на Општина Охрид|url=http://www.ohrid.gov.mk/index.asp?PodatociID=7317|work=[[Општина Охрид]]|date=25 декември 2018|accessdate=25 декември 2018|archive-date=2019-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190104010950/http://ohrid.gov.mk/index.asp?PodatociID=7317|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Градоначалник-Охрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Георгиевски, Константин}} [[Категорија:Политичари од Охрид]] [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Градоначалници на Општина Охрид]] id6v8sry1s9rg8jik03ij94mt7wj846 0 1214468 5588275 3806456 2026-07-07T00:09:24Z Xqbot 10137 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Седничко ниво]] 5588275 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Седничко ниво]] bkot57h82voqcef1cuyhx0acla9y9at 0 1217411 5588209 5067727 2026-07-06T19:54:37Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588209 wikitext text/x-wiki '''„Шетајќи по улиците на Москва“''' ([[руски]]: ''Я шагаю по Москве'') — советски [[филм]] од 1964 година, во [[режија]] на [[Георги Данелија]], според [[сценарио]]то Генадиј Шпаликов. Главните улоги ги играат: [[Никита Михалков]], [[Алексеј Локтов]], [[Евгениј Стеблов]] и [[Галина Полских]]. Филмот бил премиерно прикажан на [[Канскиот филмски фестивал]], каде бил номиниран за наградата „[[Златна палма]]“,<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0057694/awards?ref_=tt_awd IMBd, Walking the Streets of Moscow (1964) Awards (пристапено на 8.2.2019)]</ref> а награда освоил камерманот [[Вадим Јусов]],<ref name="festival-cannes.com">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/3072/year/1964.html |title=Festival de Cannes: I Step Through Moscow |accessdate=2009-03-01 |work=festival-cannes.com |archive-date=2011-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110822120741/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/3072/year/1964.html |url-status=dead }}</ref> кој подоцна станал познат по неговата соработка со [[Андреј Тарковски]].<ref name="кинотеатр">[http://whoyoogle.ru/texts/step-through-moscow-film/ А я иду…]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Филмот бил многу популарен кај советската младина во 1960-тите поради неговиот оптимистички поглед кон животот, а истоимената песна станала неофицијална [[химна]] на московската младина.<ref name="кинотеатр"/> Во 2006 година бил снимена нова верзија на филмот со наслов „[[Жештина (филм од 2006 година)|Жештина]]“ кој постигнал голем комерцијален успех, но бил лошо оценет од критиката.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://alexeygoncharov.livejournal.com/12300.html |title=Метро в кино |accessdate=2015-04-23 |archive-date=2017-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427042901/http://alexeygoncharov.livejournal.com/12300.html |url-status=dead }}</ref> ==Синопсис== [[Податотека:Shagayu.jpg|мини|Плакатот за филмот]] Волоѓа Ермаков (го игра Локтов) е млад и амбициозен [[писател]] од [[Сибир]]. Неговиот прв краток расказ е објавен во списанието „Младост“, а уредникот на списанието Воронин го кани да дојде во [[Москва]] да се договорат за соработка. Во московското метро, Волоѓа се запознава и се спријателува со младиот работник Коља (го игра Михалков), кој се враќа дома по напорната [[ноќ]]на смена. Волоѓа сака да оди кај своите пријатели, но не знае точно каде е нивната улица. Коља решава да му помогне да ја најде улицата, но најпосле, Волоѓа завршува во станот на Коља. Истовремено, Коља го посетува неговиот другар Саша (го игра Стеблов) со молба да му помогне да го одложи заминувањето во [[армија]]та. Саша треба да се жени и, заедно со Коља и Волоѓа, оди во [[Трговија|трговскиот]] центар за да купи костум. Таму, тие ја запознаваат продавачката на [[Грамофонска плоча|плочи]] Алјона (ја игра Полских) во која се вљубува Волоѓа. Подоцна, Коља, Волоѓа и Алјона шетаат низ паркот и се шегуваат со еден минувач. Подоцна, Волоѓа фаќа еден крадец на дело и почнува да го брка, а луѓето трчаат по нив. На крајот, крадецот успева да побегне, а толпата му се нафрла на Волоѓа, сметајќи го него за крадец. Така, тој е притворен, но во полициската станица доаѓа Коља за да го ослободи својот другар. Во меѓувреме, Алјонка го следи крадецот и му го одзема вниманието додека да дојде [[полиција]]та. Ноќта, тројцата одат во станот на Саша, но дознаваат дека неговата невеста се налутила и си заминала дома. Коља ѝ се јавува по [[телефон]] во обид да ги смири младоженците. Така поминува денот и Волоѓа мора да се врати дома, а на станицата го испраќаат Коља и Алјонка.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0057694/ IMBd, Walking the Streets of Moscow (1964) (пристапено на 8.2.2019)]</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Руски филмови]] [[Категорија:Советски филмови]] [[Категорија:Црно-бели филмови]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови од 1964 година]] [[Категорија:Филмови на руски јазик]] [[Категорија:Филмови на Мосфилм]] [[Категорија:Филмови на Георги Данелија]] [[Категорија:Филмови со Никита Михалков]] [[Категорија:Филмови со Алексеј Локтов]] [[Категорија:Филмови со Евгениј Стеблов]] [[Категорија:Филмови со Галина Полских]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Москва]] nuk8i83866dftn2gdoet3fd5slz7ch4 0 1217450 5588214 5313666 2026-07-06T20:42:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588214 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Минерал|name=Шрајберзит|category=Фосфиден минерал <br>Метеоритен минерал|boxwidth=|image=Gebel-Kamil-slice-10.7g.jpg|imagesize=260px|alt=|caption=|formula=(Fe,Ni)₃P|molweight=|strunz=1.BD.05|dana=1 јануари 21.02|system=Четириаголен|color=Сребрено бела до калајно бела, месингово жолта до кафена|habit=Ретко во кристали, полни, плочести, прачковидни или игличести|twinning=|cleavage={001} совршена, {010} неодредена, {110} неодредена|fracture=|tenacity=Многу кршлив|mohs=6.5–7|luster=со метален сјај|streak=Темносив|diaphaneity=Непроѕирен|gravity=7.0–7.3|density=|polish=|opticalprop=Униаксијален|refractive=|birefringence=|pleochroism=|2V=|dispersion=|extinction=|length fast/slow=|fluorescence=|absorption=|melt=|fusibility=|diagnostic=|solubility=|other=|alteration=|references=<ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-3582.html Schreibersite]. Mindat.</ref><ref name=Handbook>{{Наведена книга |editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title=Handbook of Mineralogy |publisher=[[Mineralogical Society of America]] |place=Chantilly, VA, US |chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/schreibersite.pdf |chapter=Schreibersite |isbn=978-0962209727 |volume=IV (Arsenates, Phosphates, Vanadates) |year=2000 |access-date=2019-02-09 |archive-date=2024-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422155308/https://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/schreibersite.pdf |url-status=dead }}</ref>}}'''Шрајберзит''' — редок [[минерал]] со хемиски состав (Fe,Ni)₃P ([[железо]] [[никел]]ен фосфид). На Земјата најчесто се среќава во составот на железно-никлените [[метеорит]]и. Единственото познато наоѓалиште на овој минерал на Земјата се наоѓа на Островот [[Диско (остров)|Диско]] во [[Гренланд]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-04/uol-pbp040413.php|title=Power behind primordial soup discovered|work=EurekAlert!|language=en|accessdate=2019-02-09|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807132414/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-04/uol-pbp040413.php|url-status=dead}}</ref> Минералот е именуван по австрискиот научник [[Карл Франц Антон Ритер фон Шрајберс]] (1775–1852 година), кој бил еден од првите што го опишал во составот на железни метеорити.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://webmineral.com/data/Schreibersite.shtml#.XF7SzLjGCSo|title=Schreibersite Mineral Data|work=webmineral.com|accessdate=2019-02-09}}</ref> Друго име во употреба за овој минерал е '''рабдит'''. Тој формира [[Четириаголен кристален систем|четириаголни]] [[кристал]]и со совршен 001 расцеп. Бојата му варира од бронзена до месингово жолта до сребренесто бела. Има густина од 7,5 и цврстина од 6,5 – 7,0. Шрајберзит бил најден во состав на метеоритот Магура, пронајден во Арва-(денешно име – Орава), [[Словачка]]; метеоритот Сихоте Алин, пронајден во источна [[Русија]]; метеоритот Сао Жулиао де Мореира, пронајден во Виана до Кастело, [[Португалија]]; метеоритот Гебел Камил во [[Египет]]; и бројни други локации, вклучувајќи ја и [[Месечина]]та.<ref>{{Наведено списание|last=Hunter|first=R. H.|last2=Taylor|first2=L. A.|date=1982|title=Rust and schreibersite in Apollo 16 highland rocks - Manifestations of volatile-element mobility|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982LPSC.. декември .253H|volume=12|pages=253–259}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Во 2007 година, група на истражувачи објавиле дека шрајберзитот и другите метеоритни минерали кои во својот состав содржат [[фосфор]], најверојатно биле најголемиот извор на формата на фосфор која ја користи биолошкиот свет на Земјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.innovations-report.com/html/reports/earth-sciences/report-32724.htm|title=Meteorites Supplied Earth Life with Phosphorus|work=www.innovations-report.com|language=en|accessdate=2019-02-09}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://discovermagazine.com/2005/jan/fifth-element-from-meteors|title=92: Life's Fifth Element Came From Meteors {{!}} DiscoverMagazine.com|work=Discover Magazine|accessdate=2019-02-09}}</ref> Во 2013 година, група на истражувачи објавиле дека успешно создале [[пирофосфит]], кој е можен претходник на [[пирофосфатот]], кој влегува во состав на [[Аденозин трифосфат|ATP]], најважниот коензим со централна улога во енергетскиот метаболизам на клетката. Нивниот експеримент вклучувал подложување на примерок на шрајберзит на топла, кисела средина, каква обично се среќава во регионите со [[вулканска активност]], за кои се претпоставува дека биле многу почести во почетоците на планетата Земја.<ref>{{Наведено списание|last=Bryant|first=D. E.|last2=Greenfield|first2=D.|last3=Walshaw|first3=R. D.|last4=Johnson|first4=B. R. G.|last5=Herschy|first5=B.|last6=Smith|first6=C.|last7=Pasek|first7=M. A.|last8=Telford|first8=R.|last9=Scowen|first9=I.|year=2013|title=Hydrothermal modification of the Sikhote-Alin iron meteorite under low pH geothermal environments. A plausibly prebiotic route to activated phosphorus on the early Earth|journal=Geochimica et Cosmochimica Acta|volume=109|pages=90–112|bibcode=2013GeCoA.109...90B|doi=10.1016/j.gca.2012 декември 043}}</ref> Постојат и голем број на други научни трудови кои го истакнуваат значењето на шрајберзитот за почетокот на животот на Земјата.<ref>{{Наведено списание|last=Atlas|first=Zachary|last2=Gull|first2=Maheen|last3=Buick|first3=Roger|last4=Harnmeijer|first4=Jelte P.|last5=Pasek|first5=Matthew A.|date=2013-06-18|title=Evidence for reactive reduced phosphorus species in the early Archean ocean|url=https://www.pnas.org/content/110/25/10089|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|language=en|volume=110|issue=25|pages=10089–10094|doi=10.1073/pnas.1303904110|issn=0027-8424|pmid=23733935}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Pasek|first=Matthew A.|date=2017-03-01|title=Schreibersite on the early Earth: Scenarios for prebiotic phosphorylation|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1674987116300640|journal=Geoscience Frontiers|series=Frontiers in Early Earth History and Primordial Life- Part I|volume=8|issue=2|pages=329–335|doi=10.1016/j.gsf.2016 јуни 008|issn=1674-9871}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Pasek|first=Matthew A.|last2=Gull|first2=Maheen|last3=Herschy|first3=Barry|date=2017-12-25|title=Phosphorylation on the early earth|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0009254117306290|journal=Chemical Geology|volume=475|pages=149–170|doi=10.1016/j.chemgeo.2017 ноември 008|issn=0009-2541}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Gull|first=Maheen|date=2014/12|title=Prebiotic Phosphorylation Reactions on the Early Earth|url=https://www.mdpi.com/2078-1547/5/2/193|journal=Challenges|language=en|volume=5|issue=2|pages=193–212|doi=10.3390/challe5020193}}</ref> == Поврзано == * [[Список на минерали]] * [[Список на минерали именувани по луѓе]] == Наводи == <references /> [[Категорија:Самородни елементи]] [[Категорија:Метеоритни минерали]] [[Категорија:Минерали на фосфорот]] [[Категорија:Минерали на железото]] [[Категорија:Минерали на никелот]] [[Категорија:Четириаголни минерали]] o91wvqhdb3dpdwnsc4r2vxwlf38n43s 0 1224567 5588207 5529635 2026-07-06T19:44:10Z Aprilija50.A.D 119801 /* */ 5588207 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name = Анета Љумаковска |background = solo_singer |image = |caption = |birth_name = |alias =Анета Мицевска (порано) |birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1984|7|25}} |birth_place =[[Битола]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] |origin = [[Македонија]] |occupation = [[пејачка]] |genre = [[фолк музика|фолк]], [[популарна музика|поп-фолк]], [[македонска музика]] |years_active = 1998 – сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = |associated_acts =[[Група Молика]]<br>(1998-2023)<br>Дакапо Бенд<br>(2024-2025)<br>Анета Бенд<br>(2025-сè уште) |website = }} '''Анета Љумаковска''', претходно како '''Анета Мицевска''', ― [[Македонија|македонска]] [[поп-музика|поп]]-[[Македонска народна музика|фолк]] [[пејач]]ка и поранешен член на музичката [[Група Молика]], и [[глумица]]. Во својата кариера има испеано многу песни, од кои последниве година, има неколку песни испеано и со [[Јовица Наумчевски]] кој е дел од [[Група Молика]]<ref>{{нмс|title=Анета и група “Молика” на голема турнеја | url=http://balkanmusic.tv/%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B8-%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%B0-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0-%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%98/ | work = Балкан Мјузик ТВ | publisher= | date = 14,02,2023 | accessdate = 29 декември 2024}}</ref>. Од [[2024]] до [[2025]] година, е член на групата „Дакапо Бенд"<ref>{{нмс | title = После „Молика“, Анета продолжува со нов бенд: Ветуваме нови хитови и незаборавни настапи! | url = https://fokus.mk/posle-molika-aneta-prodolzhuva-so-nov-bend-vetuvame-novi-hitovi-i-nezaboravni-nastapi/ | work = [[Фокус (списание)|Фокус]] | publisher = | date = 21.10.2024 | accessdate = 29 декември 2024 | archive-date = 2025-01-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20250114133435/https://fokus.mk/posle-molika-aneta-prodolzhuva-so-nov-bend-vetuvame-novi-hitovi-i-nezaboravni-nastapi/ | url-status = dead }}</ref>.<ref>{{нмс|title=„Фолк-фест Роса 2024“: да имаше награди од публиката и од жирито, сите убедливо ќе заминаа кај Анета Љумаковска за песната „Збогум без збогум“ | url= https://www.vecer.press/%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BA-%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%82-%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B0-2024-%D0%B4%D0%B0-%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B5-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8-%D0%BE%D0%B4/ | work = [[Вечер (дневен весник)|Вечер]] | publisher= | date = 28.11.2024 | accessdate = 29 декември 2024}}</ref> == Дискографија == === Албуми === === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Добар знак'' || 2008 ||— |- | ''Ништо ново'' || 2008 || — |- | ''Добра журка'' || 2009 || — |- | ''Имаш друга'' || 2009 || — |- | ''Ајше'' || 2009 || In production |- | ''Мојата Битола'' || 2010 || — |- | ''Лично Наде'' || 2011 || Box production |- | ''Слушни ме мајко стара'' || 2011 || Box production |- | ''Звезда водилка'' || 2011 || — |- | ''Ој девојче девојче'' || 2014 || In production |- | ''Скопска Црна Гора'' || 2018 || Art Studio |- | ''Љубовта е сила, моќ'' || 2019 || In production |- | ''Јовано Јованке '' || 2020 || Art Studio |- | ''Битола мој роден крај '' || 2020 || Art Studio |- | ''Дари ми љубов'' || 2022 || Art Studio |- | ''100 по лихтер'' || 2025 || Art Studio |- | ''Жена'' || 2025 || Art Studio |} == Филмографија == * „''Патот до кенгурите''“ ([[2012]]) - Анета Молика * „''Солза и смеа''“ ([[2013]]) - Наставничката * „''[[Непријател]]''“ ([[2020]]) - Анета<ref>{{нмс|title=Анета запеа „Стани татко да ме пречекаш…“ и ја расплака цела публика на „Роса фест“ | url=https://mms.mk/380656/ | work = ММС.мк | publisher= | date = 28.11.2024 | accessdate = 29 декември 2024}}</ref> * „''[[Охридски лудории]]''” ([[2026]]) - Пејачка == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.youtube.com/results?search_query=Aneta+Micevska&searc Анета Мицевска] на [[YouTube]] * [http://www.facebook.com/profile.php?id=100044349343190 Анета Мицевска Молика] на [[Facebook]] - обожавателска страница {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Љумаковска, Анета}} [[Категорија:Глумици од Битола]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски пејачи]] [[Категорија:Македонски поп-фолк пејачи]] [[Категорија:Македонски музичари]] sbhou0nqrswt5v8tfuuj4psxm7659wc 0 1229400 5588134 5553747 2026-07-06T15:41:33Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5588134 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Aco Girevski.jpg|мини|[[Ацо Гиревски]], световен презвитер со почесна титула [[протојереј-ставрофор]]]] '''Презвитер'''<ref>{{ДРМЈ|презвитер}}</ref> или '''свештеник'''<ref>{{ДРМЈ|свештеник}}</ref> ({{langx|el|πρεσβιτερος}} — старец, старешина) — свештенослужителски чин, втор по ред во црковната [[ерархија]], повисок од [[ѓакон]], понизок од [[епископ]], посветен со [[хиротонија]]. Презвитерот е наследник на [[Седумдесет апостоли|Седумдесетте апостоли]] кои [[Господ Исус Христос]] лично ги избрал (Лука 10,1), наречени „помали апостоли“. Во [[Свето писмо|Светото писмо]] терминот презвитер се користи како синоним за епископ и се однесува на водачот на една локална Црква. Во својата современа употреба, овој термин е различен од терминот [[епископ]] и е синоним на свештеник. Презвитерот ги врши сите богослужби, освен хиротонија и осветување на [[миро]], и е ракоположен од епископот и (симболички) од народот, кој својата согласност и одобрување ги дава извикувајќи „Достоен!“ ({{langx|el| Άξιος}}, Аксиос!) Новозаветното свештенство е продолжеток на старозаветното и како такво постоело во првобитните христијански заедници, формирани од нововерните Јудејци од [[Палестина]]. Свештениците имале улога да ги водат заедниците кои биле основани од апостолите. Презвитерството е потчинето на епископатот, по служба и по власт, но е и по потекло. И двата чина го вршат апостолскиот повик и се неодвоиви од Црквата, но сепак не го вршат во исто својство и на ист начин - тие се дополнуваат . Во [[олтар]]от, епископскиот престол е окружен со престолите на презвитерите, кои се негови сослужители и соработници, како [[Света литургија|литургиски]], така и пастирски гледани. На помесните собори учествуваат и свештеници, но без право на глас. ==Презвитерството во Новиот завет== Во Делата апостолски (Дап 11,30) јасно се кажува дека апостолите Павле и Варнава донеле помош за презвитерите во Ерусалим од Антиохија. Свети Јаков Праведен, за кој се знае дека бил епископ во Ерусалим (Дап 21,5) се среќава со светиот апостол Павле, повикувајќи ги сите презвитери од градот. Исто така, Свети Јаков се советува со христијаните да ги повикаат презвитерите на Црквата, за да се молат за болните (Јак 4,14). На своите патувања по [[Мала Азија]], Павле и Варнава хиротонисале презвитери за сите локални христијански заедници (Дап 14,23), со повеќесложни задачи: пастирски, да се молат и помазуваат болни, да проповедаат и поучуваат, да се грижат и да раководат со заедницата, да ги упатуваат верните во духовниот живот итн. Нивното основно служење се состои во принесување на пофалби, богопочитување и [[Молитва|молитви]] на верните. Во [[Дидахи]]те (15,2) јасно се потврдува дека посебна должност на свештеникот е учителската служба. После упокојувањето (најчесто пострадувањето) на светите апостоли, направена е јасна дистинкција помеѓу катедрата на епископот и презвитерот (и на ѓаконот, и меѓу првите кој јасно ја прави оваа поделба е Св. Игнатиј Антиохиски). == Видови на титули и одежди == Презвитерите од монашки ред (јеромонаси) служат во [[манастир]]ите, а од мирски ред во [[парохија|парохии]]. Почесна титула на световниот презвитер е [[протопрезвитер]], [[протојереј]] и [[протојереј-ставрофор]], а монашки: [[сингел]], [[протосингел]], [[игумен]] и [[архимандрит]], при што последните два се и настојатели на манастирот. Според степенот на презвитерство, карактеристични се богослужбените одежди - [[епитрафил]], [[фелон]] и [[појас (свештенички)|појас]]. Протопрезвитерот како чест се здобива со правото на носење и [[набедреник]], додека протојереј-ставрофор се здобива со право да носи [[граден крст]]. == Поврзано == * [[Ерархија]] ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Свештенство]] [[Категорија:Црковни титули]] [[Категорија:Верски занимања]] [[Категорија:Христијански поими]] [[Категорија:Грцизми]] dc4n486qi2unjpmodmzcy1id3xdmvv8 0 1231715 5588206 5525341 2026-07-06T19:30:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588206 wikitext text/x-wiki {{Infobox automobile | name = Шевролет Болт | image = [[Податотека:2017 Chevrolet Bolt EV Premier front 6.20.18.jpg|300п]] | caption = Шевролет Болт од 2017 година | manufacturer = [[Џенерал моторс]] | aka = Опел Ампера-e (Европа) | production = октомври 2016 – денес | model_years = 2017–денес | assembly = | designer =Стјуард Норис = | class = [[Subcompact]] | body_style = 5-врати хечбек | layout = | platform = [[BEV II]] | related | motor= {{convert|200|hp|kW|0|abbr=on}} | transmission = battery = 2017–19: {{kWh|60.0}} [[Литиум-јонска батерија|литиум-јон]]<br />2020–: {{kWh|66.0}} [[Литиум-јонска батерија|литиум-јон]]<br />= | electric_range = {{convert|238|mi|abbr=out}} ([[EPA]])<ref name=EPABolt2017>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=38187 |title= Compare Side-by-Syde - 2017 Chevrolet Bolt |publisher=fueleconomy.gov |author=Energy Efficiency & Renewable Energy, U.S. Department of Energy and U. S. Environmental Protection Agency and | date=September 20, 2016 |accessdate=September 20, 2016}}</ref><br> {{Convert|520|km|abbr=out|order=flip}} ([[New European Driving Cycle|NEDC]])<ref name=OfficialNEDC>{{наведена изјава за печат| url=http://media.opel.com/media/intl/en/opel/news.detail.html/content/Pages/news/intl/en/2017/opel/02-13-range-champion-ampera-e.html | title='Das Elektroauto': Opel Ampera-e Impresses with Electrifying High-tech | publisher=Opel Pressroom Europe |location=[[Rüsselsheim]] | date=February 13, 2017 | accessdate=February 19, 2017}}</ref><br>{{Convert|380|km|abbr=out|order=flip}} ([[Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedures|WLTP]])<ref name=OfficialNEDC/> | charging = 120&nbsp;V, 240&nbsp;V [[Alternating current|AC]], J1772,= | wheelbase = {{convert|102.4|in|0|abbr=on}} | length = {{convert|164.0|in|0|abbr=on}} | width = {{convert|69.5|in|0|abbr=on}} | height = {{convert|62.8|in|0|abbr=on}} | weight = {{convert|3563|lb|kg|0|abbr=on}} }} '''Шевролет Болт''' — мал електричен автомобил со пет врати, кој се продава на пазарот од страна на Шевролет. Моделот е развиен и произведен во партнерство со ''LG Corporation''<ref>{{наведена изјава за печат |url=http://media.chevrolet.com/media/us/en/chevrolet/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2015/oct/1020-bolt.html |title=Chevrolet Develops Bolt EV Using Strategic Partnership |publisher=Chevrolet Pressroom |location=Warren, Michigan |date=October 20, 2015 |accessdate=September 21, 2016 }} {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190810074843/https://media.chevrolet.com/media/us/en/chevrolet/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2015/oct/1020-bolt.html |date=2019-08-10 }}</ref>. Обновената европска варијанта се продава како Опел Ампера-е во континентална [[Европа]]. Заклучно со моделот кој треба да излезе во продажба во [[2020]] година, Болт има електричен опсег 419 километри<ref>[https://electrek.co/2019/08/22/chevy-bolt-ev-2020-range-increase Chevy Bolt EV 2020 gets a range increase to 259 miles, EPA says] Fred Lambert, Aug. 22nd 2019</ref>, 383 километри за моделите 2017-2019 година. Европската Ампера-е, има сертифициран опсег од 520 км. Производството за моделот од 2017 година започнало во ноември [[2016]] година<ref>{{наведена изјава за печат|url= http://media.gm.com/media/us/en/chevrolet/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2015/feb/chicago/0212-bolt-ev.html |title=Chevrolet Commits to Bolt EV Production |publisher=General Motor |location=Chicago |date=February 12, 2015 |accessdate=February 17, 2015}}</ref><ref name=Prod112016>{{Наведена мрежна страница |url=http://phys.org/news/2016-11-gm-mile-electric-chevrolet.html |title=GM starts producing 200-mile electric Chevrolet Bolt |author=Tom Krisher |publisher= |date=November 5, 2016 |accessdate=November 5, 2016 }} [http://auto.economictimes.indiatimes.com/news/passenger-vehicle/cars/general-motors-starts-producing-200-mile-electric-chevrolet-bolt/55256894 Mirror] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161105161210/http://auto.economictimes.indiatimes.com/news/passenger-vehicle/cars/general-motors-starts-producing-200-mile-electric-chevrolet-bolt/55256894 |date=2016-11-05 }}</ref>. Европската верзија започнала со производство во февруари 2017 година. Продажбата во [[САД]] започнала во [[Калифорнија]] во декември 2016 година<ref name=Prod112016/><ref name=BoltCanada>{{наведени вести |url=http://insideevs.com/chevrolet-bolt-ev-canada-priced-42795/ |title=Chevrolet Bolt EV In Canada Priced At $42,795 – Includes Fast Charging, Arrives Early 2017 |first=Jay |last=Cole |work=Inside EVs |location=US |date=September 20, 2016 |accessdate=September 21, 2016 |archive-date=2018-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214054324/https://insideevs.com/chevrolet-bolt-ev-canada-priced-42795/ |url-status=dead }}</ref>. На своето воведување, Болт бил прогласен за автомобилски тренд за 2017 година<ref>{{Наведена мрежна страница |url= http://naias.com/press/news/chevrolet-bolt-honda-ridgeline-chrysler-pacifica-named-2017-north-american-car-truck-utility-vehicle-year/ |title= Chevrolet Bolt, Honda Ridgeline, Chrysler Pacifica Named 2017 North American Car, Truck and Utility Vehicle of the Year |publisher= |accessdate= January 9, 2017 |archive-date= 2017-01-10 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170110015442/http://naias.com/press/news/chevrolet-bolt-honda-ridgeline-chrysler-pacifica-named-2017-north-american-car-truck-utility-vehicle-year/ |url-status= dead }}</ref>, автомобилот на годината во Северна Америка во 2017 година и наведен во списанието ''Time 25'' во спосокот на најдобри 25 пронајдоци на 2016 година<ref>{{наведени вести|url= http://www.hybridcars.com/2017-chevy-bolts-trophy-case-is-filling-up/ | title=2017 Chevy Bolt's Trophy Case Is Filling Up | first=Jeff | last=Cobb| website=HybridCars.com | date=November 23, 2016 | accessdate=November 23, 2016}}</ref>. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Chevrolet Bolt EV}} {{рв|Chevrolet Bolt EV concept}} {{рв|Opel Ampera-e}} [[Категорија:Автомобили на Шевролет|Болт]] [[Категорија:Автомобили од 2010-тите|Шевролет Болт]] 3sm1adi5fxdrf3hi26rvn6ato4m4ut7 0 1232938 5588107 4723127 2026-07-06T14:00:01Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588107 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Топот беше жежок“''' ([[српски]]: ''Топ је био врео'') — [[роман]] на српскиот писател [[Владимир Кецмановиќ]] од 2008 година. ==Содржина== Романот се состои од 12 дела: # Едно српско [[семејство]] во [[Сараево]] одлучува повеќе да не се крие во подрумот, туку да живее во својот стан. Четвртиот ден, изутрината, во станот паѓа [[Граната|граната]].<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 5-26.</ref> # Зашеметен од [[експлозија]]та, детето оди во дневната соба, каде ги наоѓа распарчените тела на своите родители. Во станот доаѓаат соседите Тиџа и Хасан, кои го земаат детето кај себе. Набргу пристигнува лекарот кој утврдува дека детето има повреди од детонацијата.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 27-43.</ref> # Родителите ги закопуваат во блискиот парк, детето се враќа во својот дом, но Тиџа и Хасан повторно го засолнуваат кај себе.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 45-57.</ref> # Детето ја користи секоја можност да се врати во станот, а исто така, тоа не може да зборува. Еден ден, пристигнува пакет од неговата тетка од [[Белград]], која сака да го земе кај себе.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 59-77.</ref> # Кога пристигнува зимата, станот го одземаат босанските борци и во него се вселува една жена. Тиџа се обидува да му помогне на детето, но без успех. Детето почнува сè почесто да излегува надвор од зградата.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 79-103.</ref> # Еден ден, детето го среќава својот школски другар Амер, чиј брат е еден од босанските борци. Таму, детето дознава за злосторствата кои ги прават тие: шверцот, силувањето и одземањето станови. Тогаш, за првпат во животот, детето се опива.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 105-138.</ref> # Дружејќи се со Амир, детето почнува да пуши и да пие. Во текот на [[зима]]та владее [[глад]], а населението почнува да ги пали книгите и покуќнината за да се згрее. Тиџа повторно го моли својот роднина-[[Полиција|полицаец]] да го евакуира детето во Белград.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 139-165.</ref> # Полека минува [[пролет]]та, детето редовно се дружи со Амир, во зградата нема вода, доаѓа [[лето]]то...<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 167-179.</ref> # Едно утро, Кенан излегува пред зградата каде е убиен од снајпер. Потресената Тиџа не може повеќе да го трпи присуството на детето и тој го напушта нејзиниот стан, а соседот Никола го прибира кај себе, каде веќе го крие момчето Милан.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 181-205.</ref> # Во текот на есента, детето продолжува да се дружи со Амер, а истовремено се грижи за сопругата на Никола, зашто тој е мобилизиран на присилна работа. Сепак, по некое време, Никола е ослободен поради лошата здравствена состојба, а нему му помагаат сосетката Мунавера и Амер.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 207-229.</ref> # По [[смрт]]та на мајка ѝ, Мунавера заминува во [[Турција]]; како непосреден сведок на воените злосторства, Никола се наоѓа во тешка психичка состојба; а односите меѓу [[Хрвати]]те и [[Бошњаци]]те се заоструваат. Една ноќ, во станот насилно влегуваат босанските војници кои го убиваат Никола и го колат Милан, а потоа ја силуваат сопругата на Никола. Тогаш, детето бега низ прозорецот и така се спасува.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 231-255.</ref> # Ноќта, детето ја преминува реката и оди во штабот на српската [[војска]]. Таму го среќава соседот Зека, кој го испраќа кај своите родители. Патем, детето проговара и бара да оди на борбената линија, каде почнува да го гранатира [[град]]от.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014, стр. 257-283.</ref> == Осврт кон романот == Романот „Топот беше жежок“ наишол на позитивни критики и се закитил со две значајни книжевни награди: „Борислав Пекиќ“ и „Меша Селимовиќ“, а влегол во најтесниот избор за НИН-овата награда за роман на годината. Според [[Слободан Владушиќ]], „Топот беше жежок“ е „без сомнение најхрабриот српски роман на [[XXI век]]“, а [[Александар Јерков]] го оценил како „најтешкиот поетички погодок на [[Српска книжевност|српската книжевност]]“.<ref>Vladimir Kecmanović, ''Top je bio vreo'' (šesto izdanje). Beograd: Laguna, 2014.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Дела на Владимир Кецмановиќ]] [[Категорија:Изданија на Лагуна]] lgr99r9gi6a3lcqpfuldiqlla61hnjr 0 1233857 5588098 5127158 2026-07-06T13:48:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588098 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Кузман и Дамјан |слика = Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 4.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Дебарско-кичевска |намесништво = Охридско |парохија = Коселска |координати = {{coord|41|11|5.77|N|20|52|36.08|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Опеница |општина = Охрид |држава = Македонија |патрон = [[Свети Кузман и Дамјан]] |изградба = 2008 |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Кузман и Дамјан''' — манастирска [[Црква (градба)|црква]] на [[Опенички манастир|Опеничкиот манастир]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|page=46}}</ref> Манастирската црква се наоѓа над селото [[Опеница]]. == Историја == На 25 октомври 2008 година бил осветен и поставен камен-темелник за црквата. Иницијатор за изградба на истата бил свештеникот Димче Ѓорѓиески, парох варошки од [[Охрид]], со потекло од селото. Градбата била поддржана и од другите селани.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dke.org.mk/index.php/89-2015-03-01-23-50-47|title=Дебарско-кичевска епархија - КАМЕН-ТЕМЕНИЛНИК НА НОВА ЦРКВА-ПАРАКЛИС ВО ОХРИДСКОТО СЕЛО ОПЕНИЦА|work=www.dke.org.mk|accessdate=2019-11-30}}</ref> Фрескоживописот е изработен од раката на [[Јане Бакрески]], во периодот 2014/2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://yanebakreski.wixsite.com/artworks/post/mural-painting-2014-2015|title=Mural Painting, 2014/2015|last=Bakreski|first=Yane|date=2015-08-16|work=Yane Bakreski|language=en|accessdate=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218163536/https://yanebakreski.wixsite.com/artworks/post/mural-painting-2014-2015|url-status=dead}}</ref> == Галерија == <gallery mode=packed heights=140px> Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 2.jpg|Куполата Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 3.jpg|Влезот во црквата Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 5.jpg|Внатрешноста на црквата Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 6.jpg|Внатрешноста на црквата Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 7.jpg|Куполата Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница 8.jpg|Куполата од конаците Податотека:Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Опеница.jpg|Апсидата </gallery> == Поврзано == * [[Опеница]] * [[Дебарско-кичевска епархија]] * [[Охридско архијерејско намесништво]] * [[Коселска парохија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Ss. Cosmas and Damian Church (Openica)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кузман и Дамјан, Опеница}} [[Категорија:Опеница]] [[Категорија:Опенички манастир]] [[Категорија:Храмови посветени на Свети Кузман и Дамјан во Македонија|Опеница]] 92f3ynczaoui92varl3x78d9shykl29 0 1235502 5588029 5575473 2026-07-06T12:07:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588029 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Ѓорѓи |слика = Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 8.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Преспанско-пелагониска |намесништво = Ресенско |парохија = Прва ресенска |координати = {{coord|41|3|26|N|21|10|34|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Цапари |општина = Битола |држава = Македонија |патрон = [[Свети Георги|Свети Ѓорѓи]] |изградба = 1888 |завршено = |осветување = 26 јули 1891 |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = трикорабна |архитектонски стил= }} '''Свети Ѓорѓи''' – главна селска [[црква (градба)|црква]] во [[битолско]]то село [[Цапари]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref><ref name = "Битола инфо">{{нмс| title= Св. Ѓорѓи село Цапари | url= https://bitola.info/mk/sv-gjorgi-capari/ | work= | publisher=Bitola.info | date= | accessdate=8 јануари 2020}}</ref><ref name = "МН">{{нмс | title= Манастирот Св. Петка - Цапари | url= http://www.mn.mk/komentari/13365 | work= | publisher= Македонска нација | date= 14 јуни 2017 | accessdate= 8 јануари 2020 | archive-date= 2025-01-24 | archive-url= https://web.archive.org/web/20250124165254/http://www.mn.mk/komentari/13365 | url-status= dead }}</ref> Во близина на црквата „Св. Ѓорѓи“ се наоѓа малата еднокорабна црква [[Црква „Св. Атанасиј“ - Цапари|црква „Св. Атанасиј“]] и импресивниот [[Црква „Св. Петка“ - Цапари|манастирски комплекс Св. Петка]]. == Местоположба == Црквата се наоѓа во долниот дел од селото Цапари, сместена на еден од влезовите во селото.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=235|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}</ref> Околу црквата се наоѓаат селските гробишта и до нејзе води асфалтен пат од селото.<ref name="МПКН">{{Наведена мрежна страница|url= https://monitoring.icomos.org.mk/churches/162/view|title=Св. Ѓорѓи|work=monitoring.icomos.org.mk |accessdate=2026-06-11}}</ref> Во дворот на црквата видливи се голем број на [[гроб]]ови на војници од бугарската војска, кои загинале во близина на село Цапари за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Во близина на црквата се наоѓаат и [[Бугарски воени гробишта (Цапари)|бугарските воени гробишта]] од овој период. == Историја == Црквата е изградена во 1888 година. На нејзино место претходно постоела постара црква,<ref name=":0"/> за што сведочи богатата збирка на икони датирани од XVIII и XIX век.<ref name = "Битола инфо" /> Црквата била осветена на 26 јули 1891 година.<ref name="МПКН"/> == Архитектура == Во архитектонски поглед, црквата е трикорабна со затворени припрати (тремови) на запад и југ. Истата е во добра состојба и е променет нејзиниот покрив.<ref name="МПКН"/> === Фрескоживопис === Храмот е живописан во 1890 година од дебарскиот мајстор [[Јосиф Мажовски]].<ref name = "Битола инфо" /> На влезот во црквата од јужната страна е претставена композицијата „Св. Ѓорѓи ја убива ламјата“, а лево и десно се претставени архангелите Михаил и Гаврил.<ref name="МПКН"/> Живописот се наоѓа во катастрофална состојба, му се заканува понатамошно деградирање и потребно е итно преземање на конзерваторко реставраторски зафат.<ref name="МПКН"/> === Икони и иконостас === Во црквата има бројни икони од XVIII и XIX век.<ref name = "Битола инфо" /> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:St. Georgi, Tsapari.jpg|Зимски поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 10.jpg|Влезната порта Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 12.jpg|Гробови во дворот Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 17.jpg|Источната страна Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 18.jpg|Воздушен поглед Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 2.jpg|Припратата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 3.jpg|Влезот на припратата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 4.jpg|Фреска над споредниот влез Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 5.jpg|Споредниот влез Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 6.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 7.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари 9.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Цапари.jpg|Поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Ресенско архијерејско намесништво]] * [[Прва ресенска парохија]] * [[Цапари]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. George's Church (Capari)}} * [https://monitoring.icomos.org.mk/churches/162/view Детален извештај за мониторинг од ИКОМОС Македонија] {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ѓорѓи, Цапари}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Ѓорѓи во Македонија|Цапари]] [[Категорија:Дела на Дебарската школа]] 3rmhir6qlvelyua5wu4utw734r2a0e6 0 1235524 5588115 5575381 2026-07-06T14:36:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588115 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Света Петка |слика = Црква „Св. Петка“ - Цапари.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Преспанско-пелагониска |намесништво = Ресенско |парохија = Прва ресенска |координати = {{coord|41|3|6|N|21|10|1|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Цапари |општина = Битола |држава = Македонија |патрон = [[Света Петка]] |изградба = 1849 |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = трикорабна |архитектонски стил= }} '''Света Петка''' или '''Света Параскева''' – главна манастирска [[црква (градба)|црква]] на [[Цапарски манастир|Цапарскиот манастир]] во [[битолско]]то село [[Цапари]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref><ref name = "Битола инфо">{{нмс| title= Св. Петка – манастир во с. Цапари | url= https://bitola.info/mk/sv-petka-manastir-capari-bitola/ | work= | publisher=Bitola.info | date= | accessdate=8 јануари 2020}}</ref><ref name = "МН">{{нмс | title= Манастирот Св. Петка - Цапари | url= http://www.mn.mk/komentari/13365 | work= | publisher= Македонска нација | date= 14 јуни 2017 | accessdate= 8 јануари 2020 | archive-date= 2025-01-24 | archive-url= https://web.archive.org/web/20250124165254/http://www.mn.mk/komentari/13365 | url-status= dead }}</ref> Црквата е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|културно наследство на Македонија]].<ref>{{УЗКН|број=254|назив=Манастир Св.Петка}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа над селото<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=235|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}</ref> и до нејзе води асфалтен пат од селото.<ref name="МПКН">{{Наведена мрежна страница|url= https://monitoring.icomos.org.mk/churches/161/view|title=Св. Петка|work=monitoring.icomos.org.mk |accessdate=2026-06-06}}</ref> == Историја == Се смета дека манастирот бил изграден во шеснаесеттиот век, во источните полиња на Пелистер, југозападно од Цапари. До почетокот на осумнаесеттиот век бил доста запуштен, а во 1724 година го обновил отец Дионисиј.<ref name = "МН" /> Денешната манастирска црква датира од 1849 година.<ref name = "МН" /> Во 1995 година, црквата настрадала од пожар што го запалил [[иконостас]]от, [[икона|иконите]] и најголемиот дел од инвентарот. Набргу потоа, таа била обновена со помош на локалните христијани.<ref name = "МН" /> == Архитектура == Во архитектонски поглед, црквата е трокорабна псевдобазилика со впишан крст. На запад, има [[нартекс]] одделен од [[наос]]от со денивелација на подот и ѕидарски парапет во линија на последните два западни столба. Поседува две припрати на запад и југ.<ref name="МПКН"/> Градбата на црквата е во добра состојба и има само минимални оштетувања на малтерот и плафонот, како и пукнатини на источниот ѕид. Покривот на црквата е нов и сега е покриена со ќерамиди.<ref name="МПКН"/> === Фрескоживопис === Во црквата постои живопис од средината на {{римски|19}} век.<ref name="МПКН"/> Како последица на опожарувањето, фреските се оштетени и депигментирани. Извршена е конзервација и санација од страна на [[Народен музеј - Битола|Заводот и музеј од Битола]]. Во централниот дел на наосот насликан е Исус Пантократор од [[Златко Александриски]], со многу лош квалитет и ја нарушува естетиката, амбиентот и културно-историската вредност на објектот.<ref name="МПКН"/> == Туризам == [[Национален парк Пелистер|Националниот парк Пелистер]] пристапи кон обележување и уредување на пешачка патека која на сите вљубеници во природата и почитувачи на културното наследство ќе им овозможи обиколка на црквите и манастирите во потпелистерските села. Првиот дел од патеката започнува од селото [[Трново]] и води преку селата [[Магарево]] и [[Ротино]] до селото [[Цапари]], додека нејзиниот втор дел минува крај црквите и манастирите во селото [[Маловиште]].<ref>[https://www.hotelmolika.com.mk/crkvi-manastiri-na-pelister/ Цркви и манастири во Националниот парк Пелистер] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190917145900/https://www.hotelmolika.com.mk/crkvi-manastiri-na-pelister/ |date=2019-09-17 }} на семрежното место на Молика</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:Црква „Св. Петка“ - Цапари 2.jpg|Воздушен поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Петка“ - Цапари 3.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Петка“ - Цапари 4.jpg|Воздушен поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Ресенско архијерејско намесништво]] * [[Прва ресенска парохија]] * [[Цапари]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|St. Petka Church (Capari)}} * [https://monitoring.icomos.org.mk/churches/161/view Детален извештај за мониторинг од ИКОМОС Македонија] * [https://www.youtube.com/watch?v=7bKrVpjaxAc Манастир Света Петка - Цапари] на Youtube * [https://www.youtube.com/watch?v=AH86Cev_EqA Конаците на Света Петка во село Цапари] на Youtube * [https://www.youtube.com/watch?v=SQR6znthz6E Цркви Св. Мч. Петка, света вода во с. Цапари] на Youtube {{КНМ-Битола}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петка, Цапари}} [[Категорија:Храмови посветени на Света Петка во Македонија|Цапари]] [[Категорија:Цапарски манастир]] 3j79vwho2eh5vfj5r22ov3oxaom96gu 0 1236048 5588167 5537868 2026-07-06T16:51:23Z SpectralWiz 106165 5588167 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Наум Чакаров | портрет = Naum Chakarov.JPG | px = 200п | опис = македонски револуционер | родено-име = | роден-дата = {{роден на|||1869}} | роден-место = {{роден во|Струга}}, [[Битолски Вилает]], [[Османлиска Империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1903|5|21|1869||}} | починал-место = {{починал во|Шипокно}}, [[Битолски Вилает]], [[Османлиска Империја]] | починал-причина = | познат = | занимање = | сопружник = | родители = | деца = }} '''Наум Чакаров''', нарекуван '''Лондра''' ({{роден на|||1869}}-{{починал на|21|мај|1903}}) — [[Македонци|македонски]] деец, учител, војвода и член на Охридското револуционерно началство на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://denesen.mk/na-deneshen-den-kraj-ohridskoto-ezero-podmolno-beshe-ubien-vojvodata-naum-chakarov-londra/|title=НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Крај Охридското Езеро подмолно беше убиен војводата Наум Чакаров – Лондра|work=Denesen.mk|language=mk-MK|accessdate=2020-01-22}}</ref> == Животопис == [[Податотека:Гробен споменик на Наум Чакаров.jpg|200п|мини|лево|Гробниот споменик во дворот на [[Шипокнички манастир|Шипокничкиот манастир]]]] Чакаров е роден во градот [[Струга]] во 1869 година. Завршил педагошки курс во [[Солунска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“|Солунската машка гимназија]], а четврти клас гимназија завршил во [[Битола]]. Потоа работел како учител во родниот град. Во 1890 година заминал во [[Бугарија]], каде започнал воена обука во [[Бугарска армија|бугарската војска]], а одреден период работел и како учител во селата [[Сестримо]] и [[Живково]]. Кон крајот на 1896 година се враќа повторно во Македонија, кога станал член на струшкиот комитет на [[Внатрешна македонска револуционерна организација|ВМРО]]. Есента 1901 година се вработил како учител во Охридската гимназија, додека следната година бил избран за секретар на околискиот комитет на ВМРО во [[Охрид]]. Во 1903 година за време на [[Смилевски конгрес|Смилевскиот конгрес]] бил поставен како охридскиот реонски началник. Истата година бил убиен во неразјаснети околности и е верувано дека било грешка. Убиството било извршено од четник на организацијата во близина на брегот на [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]]. == Родословие == {{Чакаровци}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Naum Chakarov}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Чакаров, Наум}} [[Категорија:Луѓе од Струга]] [[Категорија:Починати во Шипокно]] [[Категорија:Македонски учители]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Отомански учители]] [[Категорија:Отомански Македонци]] qpensme3bbjz2sfxuqecj7qfekd7g94 0 1236991 5588262 5306629 2026-07-06T23:38:57Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588262 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Aliexpress logo.svg|мини|Логото на АliExpress]] '''AliExpress''' е онлајн услуга за малопродажба со седиште во [[Народна Република Кина|Кина]], сопственост на Alibaba Group.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://service.alibaba.com/buyer/faq_detail/20328806.htm|title=What's the difference between Alibaba.com and AliExpress.com?|work=Alibaba.com|accessdate=2019-06-18}}</ref> Таа била лансирана во 2010 година и составена е од мали бизниси во Кина и на други места, како [[Сингапур]], кои нудат производи на купувачи од целиот свет преку [[интернет]]. Компанијата ја има најпосетуваното мрежно место за е-трговија во [[Русија]] и била 10-та најпопуларно мрежно место во [[Бразил]].<ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chinacheckup.com/blogs/articles/what-is-aliexpress|title=What is Aliexpress?|last=Checkup|first=China|publisher=}}</ref> Мрежната страница им овозможува на малите бизниси да им продаваат на клиенти низ целиот свет. AliExpress се споредува со [[ЕБај|eBay]], бидејќи продавачите се независни и ја користат платформата за да им понудат производи на купувачите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tollotoshop.com/ebay-vs-aliexpress-better/|title=Ebay vs Aliexpress - Which is better?|date=2017-08-12|work=Top Reviews for You|language=en|accessdate=2019-08-02|archive-date=2019-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802162438/https://www.tollotoshop.com/ebay-vs-aliexpress-better/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thebalancesmb.com/ebay-or-aliexpress-reasons-to-shop-at-each-1139927|title=ebay Versus AliExpress? Where You Should Be Shopping|last=Hsiao|first=Aron|work=The Balance Small Business|language=en|accessdate=2019-08-02|archive-date=2019-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802162441/https://www.thebalancesmb.com/ebay-or-aliexpress-reasons-to-shop-at-each-1139927|url-status=dead}}</ref> AliExpress започнал како портал за купување и продажба во форма [[B2B|бизнис до бизнис]]. Оттогаш се има проширено и како [[малопродажба]], потрошувач до потрошувач, [[Обработка во облак|cloud computing]]. AliExpress е достапен на англиски, шпански, холандски, француски, италијански, германски, полски, португалски и руски. Клиентите надвор од границите на земјите со наведените јазици автоматски се поврзуваат на англиската верзија на мрежната страница.<ref>{{Наведени вести|url=https://alixblog.com/en/history-aliexpress-alibaba/|title=A Brief History of Jack Ma, Alibaba and AliExpress|date=2016-03-23|work=Alixblog|access-date=2017-05-22}}</ref> AliExpress често се користи од продавници за е-трговија кои се користат со [[drop shipping]] метод.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.shopify.com/blog/117607173-the-definitive-guide-to-dropshipping-with-aliexpress|title=The Definitive Guide to Dropshipping with AliExpress|work=Shopify|language=en|accessdate=2020-01-20}}</ref> Продавачите на AliExpress можат да бидат компании или поединци. AliExpress е различен од [[Amazon.com|Amazon]] бидејќи делува само како платформа за е-трговија и не продава производи директно на потрошувачите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.makeuseof.com/tag/safe-shop-aliexpress/|title=AliExpress Is Cheap, But Is It Safe to Shop There?|publisher=}}</ref> Порталот директно ги поврзува кинеските бизниси со купувачите. AliExpress се разликува подружницата на Alibaba [[Таобао|Taobao]] во тоа што AliExpress првенствено е насочен кон меѓународни купувачи.<ref name="auto"/> AliExpress не дозволува клиенти од [[Кина]] да купуваат од платформата, иако повеќето трговци на мало се самите Кинези.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chinacheckup.com/blogs/articles/what-is-aliexpress|title=What is Aliexpress?|last=Checkup|first=China|work=China Checkup|language=en|accessdate=2019-08-02}}</ref> Мрежната страница нуди партнерски маркетинг преку кој партнерите се наградени за носењето нови посетители на страницата со комисија за продажба. == Наводи == {{наводи}} {{никулец}} [[Категорија:Семрежни претпријатија]] ncbzdg8fs6v0eznyb80999kab5bua14 0 1237945 5588196 5227916 2026-07-06T18:27:35Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588196 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = Чурилкари | image = Sitophilus.oryzae.7438.jpg | image_caption = [[Оризов жижок]] (''Sitophilus oryzae'') | taxon = Curculionidae | display_parents = 3 | authority = [[Пјер Андре Латреј|Latreille]], 1802 | diversity_link = | subdivision_ranks = | subdivision = 20 потсемејства | diversity = }} [[Податотека:Flickr_-_Lukjonis_-_Bug-Cionus_hortulanus.jpg|десно|мини|Чурилкар]] '''Чурулкари (Curculionidae) или чурилкари''' се [[Семејство (биологија)|семејство]] на „вистинските“ [[чурилкаровидни]] бубачки. Тие се едно од најголемите семејства на животни, со 6.800 родови и 83.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gbif.org/species/4239|title=Curculionidae|work=www.gbif.org|accessdate=2020-02-24|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224134247/https://www.gbif.org/species/4239|url-status=dead}}</ref> видови опишани ширум светот. Видовите присутни како закана за земјоделството најчесто се нарекуваат жижоци. == Опис == Тие се препознаваат по нивните карактеристични долги муцки и антените; но покрај ова, чурилкарите имаат значителна разновидност на формата и големината, со возрасни единки долги од 1-40 мм. == Потсемејства == [[Податотека:Curculionidae_._Curculio_elephas_(33105941022).jpg|мини| ''[[Curculio elephas]]'' ]] [[Податотека:Curculio_larva.jpg|мини|160x160пкс| Ларва на ''[[Curculio, scarabeiform|Curculio,]]'' [[Curculio, scarabeiform|scarabeiform]] ]] Потсемејствата што некои автори денес ги сметаат за валидни: *[[Bagoinae]] (понекогаш се [[Molytinae]]) *[[Baridinae]] *[[Brachycerinae]] (оспорени) *[[Conoderinae]] (понекогаш се [[Baridinae]]) *[[Cossoninae]] *[[Cryptorhynchinae]] (понекогаш се [[Curculioninae]][[)Cionus tuberculosus Curculioninae)Acalles|)]][[File:Cionus_tuberculosus_-_2012-06-29.ogv|мини|''[[Cionus tuberculosus]]'' ]] **''[[)Cionus tuberculosus Curculioninae)Acalles|Acalles]]'' *[[Curculioninae]] *[[Cyclominae]] *[[Dryophthorinae]] (понекогаш се семејство) *[[Entiminae]] *[[Hyperinae]] (понекогаш се [[Molytinae]]) *[[Lixinae]] (понекогаш се [[Molytinae]]) *[[Mesoptiliinae]] (понекогаш се [[Molytinae]]) *[[Molytinae]] *[[Orobitidinae]] (понекогаш се [[Baridinae]]) *[[Platypodinae]] *[[Raymondionyminae]] (понекогаш се [[Brachycerinae]]) *[[Scolytinae]] *[[Xiphaspidinae]] (понекогаш се [[Baridinae]]) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == *{{Ризница-ред}} *{{Wikispecies-inline}} {{Taxonbar|from=Q7415384}} [[Категорија:Чурилкари]] [[Категорија:Статии со таксокутија за разновидност]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] my7uk97xoc9e02kx3ytsccmdlmhjh8u 4 1237974 5588327 5586394 2026-07-07T05:50:36Z Bjankuloski06 332 5588327 wikitext text/x-wiki Список на учесници и нивните придонеси од [[Википедија:Викикамп Маврово 2022|Викикампот Маврово 2022]] {| class="wikitable" | align="center" style="background:#7CB9E8; font-size: 90%;text-align=center; color:black;"|'''Бр.''' | align="center" style="background:#7CB9E8; font-size: 90%;text-align=center; color:black;"|'''Корисничко име''' | align="center" style="background:#7CB9E8; font-size: 90%;text-align=center; color:black;"|'''Статии''' | align="center" style="background:#7CB9E8; font-size: 90%;text-align=center; color:black;"|'''Статус на статија <br>(Н/П)''' |- | colspan="9" style="text-align: center; text-indent: 30px;"|'''Учесници на Викикамп 2022''' |- | 1 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | #[[Dolerus gonager]] | |- | 2 | [[Корисник:Kostovska|Kostovska]] | #[[Lactarius fuliginosus]] # [[Lactarius glyciosmus]] # [[Lactarius trivialis]] # [[Lactarius lignyotus]] # [[Lactarius lilacinus]] # [[Lactarius helvus]] # [[Млечен трн]] # [[Гола ситница]] # [[Црвеникава млечка]] # [[Дрвена киселица]] # [[Тенка врбинка]] # [[Планински германдер]] # [[Исправен петопрст]] # [[Lactarius porninsis]] # [[Балтички бор]] # [[Северна млечна шапка]] # [[Луда краставица]] # [[Големо крвавче]] # [[Обичен рузмарин]] # [[Питониева чуваркуќа]] | |- | 3 | [[Корисник:Mario Stamenkoski|Mario Stamenkoski]] | # [[Крмус]] # [[Обична чадливка]] # [[Мала блатна кокошка]] # [[Сув лист]] # [[Јасикова нимфа]] # [[Четирилисно гавранско око]] # [[Leiosporoceros]] # [[Роговница]] # [[Megaceros]] # [[Nothoceros]] # [[Hattorioceros]] # [[Едноставни талоиди]] # [[Листостеблени]] # [[Шишести џигерници]] # [[Комплексни талоиди]] # [[Ophioglossidae]] # [[Дикотиледони растенија]] # [[Едноставни талоиди]] # [[Монокотиледони растенија]] # [[Caryophyllidae]] # [[Црвоточни]] |- | 4 | [[Корисник:Dun1q|Dun1q]] | #[[Целер]] # [[Бела коприва]] # [[Црн дрен]] | |- | 5 | [[Корисник:Viktor Borojevic|Viktor Borojevic]] | #[[Седефче]] #[[Песји трн]] # [[Латинче]] # [[Ѕидна гуштерица]] | |- | 6 | [[Корисник:Lena Sterjovska|Lena Sterjovska]] | #[[Чемерика]] # [[Сина капинка]] # [[Родопска пустарка]] # [[Ливадска пустарка]] # [[Кафеава ливадска окатка]] # [[Дива шимширка]] | |- | 7 | [[Корисник:Vukanovaj|Vukanovaj]] | #[[Ефедра]] # [[Црна мушмула]] # [[Пролетна седефка]] # [[Грчка седефка]] # [[Темјанушкина седефка]] # [[Пазикуќа (род)]] # [[Изоп]] # [[Волско око]] # [[Зајачко стапало]] # [[Горчлив дрен]] # [[Жолта имела]] # [[Пашканат]] | |- | 8 | [[Корисник:RamadanEdze|RamadanEdze]] | #[[Источна бука]] # [[Ниобина седефка]] # [[Розмарин]] # [[Големо крвавче]] # [[Див броќ]] # [[Слатка папрат]] # [[Мечкино грозје]] | |- | 9 | [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] | #[[Златица (растение)]] | |- | 10 | [[Корисник:gorandonevski|gorandonevski]] | #[[Кандилка (растение)]] | |- | 11 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | # [[Модричица]] # [[Рицинус]] # [[Великденче]] # [[Мочуриштен шаренец]] # [[Врбинка (род)]] # [[Зелениче]] # [[Варани]] # [[Имаго]] # [[Планинска чубрица]] | |- | 12 | [[Корисник:Baek147|Baek147]] | # [[Кисел трн]] # [[Мечкино грозје]] # [[Algyroides marchi]] # [[Lacerta schreiberi]] # [[Црвен кантарион]] # [[Тиса]] # [[Кисел трн]] | |- | 13 | [[Корисник:Banja147|Banja147]] | # [[Дабов лишај]] # [[Див лен]] # [[Руј]] # [[Обичен шаренец]] # [[Salvia sclarea]] | |- | 14 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | #[[Жолта окатка]] | |- | 15 | [[Корисник:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] | #[[Мрежеста пеперутка]] | |- | 16 | [[Корисник:Bojan vel1410|Bojan vel1410]] | #[[Туја]] | |- | 17 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | #[[Овчарска торбичка]] # [[Петровец (растение)]] # [[Lactarius argillaceifolius]] # [[Lactarius camphoratus]] # [[Lactarius paradoxus]] #[[Peltigera praetextata]] # [[Thysanothecium]] # [[Cladonia]] # [[Calathaspis]] # [[Flavopunctelia flaventior]] # [[Capsella bursa-pastoris]] | |- | 18 | [[Корисник:Iva 5etrovska|Iva 5etrovska]] | #[[Линцура]] # [[Сладок корен]] # [[Мопен]] # [[Маче трева]] # [[Lactarius agglutinatus]] # [[Влакнеста ситница]] # [[Хамамелис]] # [[Heteromyces]] # [[Notocladonia]] # [[Agaricus macrosporus]] # [[Cellypha goldbachii]] # [[Auriporia aurulenta]] # [[Allographa leptospora]] # [[Armillaria montagnei]] # [[Acaulospora thomii]] # [[Metus]] # [[Carassea]] # [[Calathaspis]] # [[Armillaria montagnei]] # [[Acaulospora koskei]] # [[Graphis alboscripta]] # [[Allographa leptospora]] # [[Bulgaria inquinans]] # [[Auriporia aurulenta]] # [[Cellypha goldbachii]] # [[Agaricus macrosporus]] # [[Ascodichaena rugosa]] # [[Aleuria aurantia]] # [[Amandinea punctata]] # [[Baeospora myosura]] # [[Cantharellopsis]] # [[Ceriporia excelsa]] # [[Aureoboletus moravicus]] # [[Auriscalpium luteolum]] # [[Chlorociboria aeruginascens]] # [[ Arrhenia epichysium]] # [[Astraeus telleriae]] # [[Arrhenia eburnea]] # [[Aspergillus ibericus]] # [[Amanita citrina]] # [[Auriporia aurea]] # [[Aureoboletus gentilis]] # [[Carbonea supersparsa]] # [[Arrhenia lobata]] # [[Agaricus abruptibulbus]] # [[Adelolecia kolaensis]] # [[Byssomerulius corium]] # [[Adustomyces]] # [[Lactarius baliophaeus]] # [[Змиско грозје]] # [[Благ боз]] | |- | 19 | [[Корисник:Marija Boshevska11|Marija Boshevska11]] | #[[Есенски мразовец]] # [[Lactarius alachuanus]] # [[Бел смил]] # [[Butyriboletus appendiculatus]] # [[Pholiota squarrosoides]] # [[Butlerelfia]] # [[Buchwaldoboletus lignicola]] # [[Brevicellicium olivascens]] # [[Buellia dispersa]] # [[Bovista nigrescens]] # [[Acaulospora gedanensis]] # [[Aphroditeola]] # [[Aurantiporus fissilis]] # [[Antrodia serialis]] # [[Antrodia pulvinascens]] # [[Antrodia albida]] # [[Anthoporia]] # [[Botrytis fabae]] # [[Bondarzewia mesenterica]] # [[Cibotium cumingii]] # [[Antella niemelaei]] # [[Amylostereum laevigatum]] # [[Apioperdon]] # [[Bovista paludosa]] # [[Boletopsis grisea]] # [[Culcita macrocarpa]] # [[Amanita excelsa]] # [[Acaulospora alpina]] # [[Acaulospora polonica]] # [[Црн јасен]] | |- | 20 | [[Корисник:Cvetanka Naceva|Cvetanka Naceva]] | #[[Lactarius paradoxus]] # [[Lactarius cistophilus]] # [[Грчка грпка]] # [[Clauzadella]] # [[Cladonia carneola]] # [[Clavaria fumosa ‎]] # [[Chrysomyxa abietis ‎]] # [[Claviceps purpurea]] # [[Ciboria amentacea]] # [[Caloboletus calopus]] # [[Ampulloclitocybe clavipes]] # [[Bondarzewia berkeleyi]] # [[Biscogniauxia nummularia]] # [[Bulleribasidium]] # [[Buellia disciformis]] # [[Culcita (растение)]] # [[Loxsoma]] # [[Botrypus‎]] # [[Aureoboletus auriporus]] # [[Agrocybe praecox]] # [[Boletus siculus]] # [[Basidiopycnis]] # [[Arxula adeninivorans]] # [[Arrhenia chlorocyanea]] # [[Agaricus moelleri]] # [[Amanita verna]] # [[Agaricus bitorquis]] # [[Agaricus litoralis‎]] # [[Agaricus langei]] # [[Agaricus freirei]] # [[Agaricus benesii]] # [[Drosera microphylla]] # [[Clavaria rosea]] # [[Здралка]] # [[Чуен]] | |- | 21 | [[Корисник:Frosina.D|Frosina.D]] | #[[Acalypha virginica]] | |- | 22 | [[Корисник:Gdimovska13|Gdimovska13 ]] | #[[Дива тиква]] #[[Европски глог]] #[[Костенлива пустарка]] #[[Помамница]] #[[Високопланинска седефка]] #[[Свиена детелина]] #[[Бела црница]] #[[Темнозелена фритарија]] #[[Шумска окатка]] #[[Исоп]] #[[Колумбина]] #[[Арктички синец]] #[[Buellia]] #[[Peltula lobata]] #[[Acarospora schleicheri]] #[[Lepra schaereri]] #[[Lecanora solaris]] #[[Degelia cyanoloma]] #[[Degelia plumbea]] #[[Обична ровчица]] #[[Dimelaena oreina]] #[[Сфаерофороза]] #[[Пелин (род)]] | |- | 23 | [[Корисник:Irena Sterjovska|Irena Sterjovska]] | #[[Мрежеста пеперуга]] | |- | 24 | [[Корисник:Natasa Stardelova|Natasha Stardelova]] | #[[Лажен адмирал]] | |- | 25 | [[Корисник:Mateja Kliment|Mateja Kliment]] | #[[Зрнец]] # [[Aconitum napellus]] # [[Темна окатка]] # [[Erebia]] # [[Сесамум радиатум]] # [[Ползечко ѕвонче]] # [[Гулабови очи]] # [[Висока саса]] # [[Claytonia caroliniana]] # [[Commelina virginica]] | |- | 26 | [[Корисник:AnaKliment1|Ana Kliment1]] | #[[Бела бреза]] # [[Banksia cuneata]] # [[Црноношка]] # [[Achyranthes aspera]] # [[Ozothamnus ferrugineus]] # [[Microtis media]] # [[Hakea tephrosperma]] # [[Grevillea exposita]] # [[Зајачко уво]] # [[Eucryphia lucida]] # [[Мочуриштен даб]] | |- | 27 | [[Корисник:Mila Kliment|Mila Kliment]] | #[[Црвена боровинка]] # [[Мочуриштен шаренец]] # [[Водна детелина]] # [[Обичен глог]] | |- | 28 | [[Корисник:Jasna Kliment|Jasna Kliment]] | #[[Лазарка (растение)]] # [[Црн дрен]] # [[Луда краставица]] | |- | 29 | [[Корисник:Kalan Wiki2| Kalan Wiki2]] | # [[Вилино сито ]] # [[Бело сапунче]] # [[Боцкокрила калуѓерка]] | |- | 30 | [[Корисник:Lozanoski22|Lozanoski22]] | #[[Бел дупчец]] # [[Машки тегавец]] # [[Питом костен]] # [[Шаренокрилест свиркач]] # [[Златица]] # [[Јаребика]] | |- | 31 | [[Корисник:SimonaWikiOhrid|SimonaWikiOhrid ]] | #[[Гускин петопрст]] # [[Блужд]] # [[Црн синап]] # [[Кисела детелина]] # [[Руј]] # [[Перуника]] | |- | 32 | [[Корисник:StefiWikiMuzika|StefiWikiMuzika ]] | #[[Зелениче]] # [[Жолт афион]] # [[Див лен]] # [[Воден пипер]] # [[Бело сапунче]] # [[Шумски чај]] # [[Зрнешник]] # [[Перуника]] | |- | 33 | [[Корисник:Marija2580|Marija2580]] | #[[Блужд]] # [[Рибизла]] # [[Видова трева]] # [[Бел синап]] # [[Гледич]] | |- | 34 | [[Корисник:Mihaela Razmoska|Mihaela Razmoska]] | #[[Буцумис]] # [[Лирот]] # [[Бел бор]] # [[Буцумис]] | |- | 35 | [[Корисник:NatasaNedanoska|Natasa Nedanoska]] | #[[Миризлива темјанушка]] # [[Ловор]] | |- | 36 | [[Корисник:Vale Trajkoska|Vale Trajkoska]] | # [[Мала пустарка]] | |- | 37 | [[Корисник:Ina pet|Ina pet]] | #[[Пчелинок]] # [[Исландски лишај]] # [[Аспарагус]] # [[Волчјо јаболко]] # [[Шарена темјанушка]] # [[Розов галеб]] # [[Голем црноглав галеб]] | |- | 38 | [[Корисник:Krstevska123|Krstevska123]] | #[[Бел глог]] # [[Обичен здрал]] # [[Див пелин]] # [[Париче]] # [[Касписки галеб]] # [[Степски орел]] # [[Мал був]] # [[Шаренокрилест свиркач]] # [[Шарено муварче]] | |- | 39 | [[Корисник:Simona Trajkoska|Simona Trajkoska]] | #[[Сива пиштарка]] # [[Еребица]] # [[Црвен слез]] # [[Коњска детелина]] # [[Сива пиштарка]] # [[Планинска еребија]] # [[Црнокафен траурец]] # [[Голема окатка]] # [[Бисерна пустарка]] # [[Леплива лобода]] # [[Сколовранец]] # [[Mesoceros]] # [[Pseudoborniales]] # [[Sphenophyllales]] # [[Calamitaceae]] # [[Zosterophyll]] # [[Alismatidae]] # [[Arecidae]] # [[Liliidae]] # [[Flagellaria]] # [[Ситки]] | |- |} 4zg0c5yza0qdwuoyg78el9lzdsq0zu3 0 1245533 5588232 5517475 2026-07-06T22:40:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588232 wikitext text/x-wiki {{Музичар|Name=2NE1|Background=group_or_band|Img=2NE1 from acrofan.jpg | Img_size = | Img_capt =Лево кон десно: Минзи, CL, Бом и Дара |Landscape=yes|Alias=|Origin=[[Сеул]], Јужна Кореjа|Genre={{flatlist| *[[K-pop]] *[[Хип-хоп]] *[[Современ Р&Б|R&B]] *[[Денс-поп]] *[[Електропоп]]}}|Years_active=2009–2016<ref name="disbandment"/>|Label={{flatlist| *[[YG Entertainment|YG]] *{{no wrap|[[Avex Group]]}} *{{no wrap|[[Warner Music]]}} *{{no wrap|[[Capitol Records|Capitol]]}} *{{no wrap|[[School Boy Records|School Boy]]}}}}|Associated_acts={{flatlist| *[[Теди Парк|Теди]] *[[Биг Бенг (јужнокорејски бенд)|Биг Бенг]] *{{no wrap|[[YG Family]]}}}}|Past_members=*[[Парк Бом|Бом]] *[[Сандара Парк|Дара]] *[[CL (пејач)|CL]] *[[Минзи]]}} '''2NE1''' ({{Langx|ko|투애니원}}, twen(t)y-one) - женски бенд од [[Јужна Кореја]], составен од [[Парк Бом|Бом]], CL, Дара и Минзи, создаден од YG Entertainment во 2009 година. Откако се појавиле заедно со машкиот бенд Биг Бенг во песната „Lollipop“, [[промоционална снимка]] за LG Electronics, групата ја зголемила нивната слава со издавањето на нивните две истоимени [[EP|мини албуми]], ''2NE1'' (2009) и ''2NE1'' (2011), и два студиски албуми, ''To Anyone'' (2010) и ''Crush'' (2014). Сите се искачиле на местото број еден на списокот на Гаон албуми. Тие исто така постигнале девет хитови број еден на Гаонската дигитална табела, со „Try to Follow Me“, „Go Away“, „Lonely“, „I Am The Best“, „Ugly“, „I Love You“, „Falling in Love“,„Missing You “и „Come Back Home“. Квартетот истовремено водел слично успешна кариера во [[Јапонија]], објавувајќи ја јапонската верзија на нивниот втор мини албум, „''Nolza“'' (2011) и следејќи ги студиските албуми „''Collection“'' (2012) и „''Crush“'' (2014). По долготрајна пауза, Минзи ја напуштила групата во април 2016 година,<ref name="minzyleave">{{Наведени вести|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201604051739274802832_2|title=Member Gong Minzy to leave 2NE1|last=Doo|first=Rumy|date=5 април 2016|work=Kpop Herald|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> додека остатокот од групата се распуштил подоцна тој ноември.<ref name="disbandment">{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7588838/2ne1-disbands-yg-entertainment|title=2NE1 Officially Disbands, YG Entertainment Renews Contracts With CL and Dara|last=Tamar Herman|first=|date=26 ноември 2016|work=|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=www.billboard.com}}</ref> Нивниот последен сингл „Goodbye“ бил издаден на 21 јануари 2017 година.<ref name="finalsingle">{{Наведени вести|url=http://news.nate.com/view/20170105n35974?mid=n0107|title=[공식입장] YG 측 "2NE1, 21일 '굿바이' 음원 발표"|date=5 јануари 2017|access-date=10 јуни 2020|publisher=news.nate.com|language=ko}}</ref> На врвот на нивната кариера и пред нивното разделување, 2NE1 била сметана за една од најуспешните и најпознатите женски групи во Јужна Кореја.<ref name=":0">{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7865168/best-k-pop-girl-groups-decade|title=10 Best K-Pop Girl Groups of the Past Decade: Critic's Picks|last=Herman|first=Tamar|date=12 јули 2017|work=Billboard|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.cnn.com/2017/02/16/entertainment/south-korea-k-pop/index.html|title=K-pop's growing pains: Why Asia's biggest bands are splitting up|last=Liu|first=Marian|date=17 февруари 2017|work=CNN|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Имајќи продадено 66,5 милиони рекорди, тие се едни од најпродаваните женски групи на сите времиња.<ref name="sales">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.insidermonkey.com/blog/16-best-selling-girl-groups-of-all-time-377221/?singlepage=1|title=16 Best Selling Girl Groups of All Time|last=Dutta|first=Soma|date=15 октомври 2015|work=Insider Monkey|accessdate=10 јуни 2017}}</ref> Списанието [[Билборд (магазин)|''Билборд'']] ги рангирал 2NE1 како една од најдобрите К-поп женски групи во изминатата деценија додека „''[[The New York Times]]“'' го именувал настапот на 2NE1 во Пруденталниот центар во [[Њу Џерси]] како еден од „најдобрите концерти на 2012 година“.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2012/12/27/arts/music/the-best-concerts-of-2012-as-seen-by-times-critics.html|title=The Best Concerts of 2012, as Seen by Times Critics|work=[[The New York Times]]|access-date=January 6, 2013|quote=This was the year K-pop arrived — not in the form of "Gangnam Style," which was everywhere and yet completely evanescent — but in these arena shows, which were full of thousands of young, paying fans eager to see the girls of 2NE1 and the boys of BigBang, groups with zero American hits between them, but rabid American followings all the same.}}</ref> == Историја == [[Податотека:2ne1 Logo (Transparent Background).png|thumb|250px|Логото на групата]] === Пред дебито === 2NE1 била прв пат спомената од јужнокорејскиот печат кон крајот на 2004 година. Двете Бојунг од Спика и Линзи од Фистар биле обучувани заедно со членовите на 2NE1. Сепак, тие биле елиминирани пред дебито.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allkpop.com/article/2015/08/fiestars-linzy-reveals-she-almost-become-a-2ne1-member-in-international-bnt|title=FIESTAR's Linzy reveals she almost become a 2NE1 member in 'International bnt' - allkpop.com}}</ref> YG Entertainment официјално објавил во почетокот на 2009 година дека групата ќе биде составена од четири члена и дебито некаде во мај истата година.<ref name="may">{{Наведени вести|url=http://www.gooddaysports.co.kr/news/?cset=&bset=view&tot_code=47&code=4206|title=|last=Park Kyeong-eun|first=|date=28 март 2009|work=Good Day Sports|access-date=8 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20120506141738/http://www.gooddaysports.co.kr/news/?cset=&bset=view&tot_code=47&code=4206|archive-date=6 мај 2012|dead-url=|language=ko|script-title=ko:'여자빅뱅' 5월 초 데뷔, 新 여자아이돌 대 격돌|trans-title="Female Big Bang" Debut in May, Female Idol Groups Crash (Together)}}</ref> Компанијата изјавила дека групата тренирала четири години и дека нивниот деби албум ќе содржи песни изработени од водачот на 1TYM, Теди Парк.<ref name="trio">{{ko}} Hong, Jae-hyeon. [http://www.donga.com/fbin/output?f=j__&n=200901060261&df=7 여자 아이들그룹 ‘3차 대전’ ‘애프터스쿨’·YG 3인조… ‘불꽃경쟁’ (''Female Idol Groups, Three of Them in War: "After School" – "YG's Trio"...Flower War'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220127053655/https://www.donga.com/news/article/all/20090106/8680393/1 |date=2022-01-27 }}. ''DongA.com''. 6 јануари 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref><ref name="spark">{{ko}} Kim, Hyeong-woo. [http://newsen.com/news_view.php?uid=200901211454221002 여자빅뱅 5인조 결정 ‘산다라박 합류’ (''Female Big Bang Now 4-Member Group, "Sandara Park Included"'')]. ''Newsen''. 21 јануари 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Името на групата првично било објавено како „21“, меѓутоа, поради откритието на пејачка со истото име, групата брзо била преименувана во „2NE1“.<ref>{{ko}} Lee, Hyae-rin. [http://www.asiae.co.kr/uhtml/read.php?idxno=2009033016161664996 YG "원조 21에게 미안, '여자빅뱅' 이름 2NE1로 교체" (''YG "We apologise to original '21' and Have Changed the Name to 2NE1!! Please forgive us!"'')]. ''Asia Economy''. 30 март 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Името, изговорено на корејски јазик е приближно на англиски како „To Anyone“ или (според англискиот во [[Американски англиски јазик|САД]]) „Twenty One“ (дваесет и еден), ги комбинира фразите „21 век“ и „Нова еволуција“. === 2009–2010 година: Деби и деловен успех === [[Податотека:2NE1–Asia Song Fastival.jpg|мини|2NE1 на шестиот Фестивал на песна на Азија во 2009 година.]] На првиот [[EP|мини албум]] „2NE1“ (2009) му претходеле два сингла. Првиот, „Lollipop“, бил снимен со колегите Биг Бенг и објавен на 27 март 2009 година за промовирање на телефонот LG Cyon.<ref name="may"/> Иако било снимено музичко видео,<ref name="cyon">{{ko}} Lee, Duna. [https://web.archive.org/web/20110511154104/http://www.ukopia.com/ukoKoreaNews/?page_code=read&uid=125784 '여자빅뱅' CF통해 모습 공개한다 (''"Female Big Bang" First Shown Through Commercial'')]. ''uKopia''. 26 март 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> „Lollipop“ не била промовирана заради поврзаност со рекламирање на производи, што предизвикало проблеми со подобноста на музичките листи.<ref name="network">{{ko}} Im, I-rang. [http://www.mydaily.co.kr/news/read.html?newsid=200904171353431132 빅뱅-2NE1 '롤리팝', CM송 최초 가요프로 1위 될까? (''Big Bang-2NE1 "Lollipop", First Commercial Song to Hit #1 on Network Music Shows?'')]. ''MyDaily''. 17 април 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Вториот сингл, „Fire“, напишан и продуциран од Теди Парк<ref>{{ko}} [http://www.hankyung.com/news/app/newsview.php?aid=2009050708167&sid=01073305&nid=007&ltype=1&pkind=all 신예 여성그룹 2NE1, 첫 타이틀곡 `파이어` 발표 (''New Female Group 2NE1, First Single "Fire" Released'')] . ''Korea Economic Daily''. 7 мај 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> бил објавен во мај и содржел елементи на [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] и [[реге]].<ref>{{ko}} [http://news.sbs.co.kr/section_news/news_read.jsp?news_id=N1000585331 양현석 "2NE1 데뷔곡은 레게풍 힙합곡" (''Yang Hyeon-seok "2NE1's Debut Song is Reggae/Hip-Hop Song"'')]. ''SBS News''. 30 април 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Неговото музичко видео имало две верзии - „вселенска“ верзија и „улична“ верзија. Во првите 24 часа на објавување, видеата добиле над еден милион прегледи.<ref name="daebak">{{ko}} Park, Sae-yeon. [http://news.joins.com/article/3598500.html?ctg=15 2NE1, 2009 최고신인 되나? ‘파이어’ M/V 1백만 클릭 ‘대박’ (''2NE1, 2009 Best New Group? "Fire" Music Video Receives 1 Million Clicks, "Huge Success"'')]{{Мртва врска|date=јуни 2017}}. ''JoongAng Ilbo''/''Newsen''. 7 мај 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> И песната „Fire“ и групата станале познати поими за пребарување преку Интернет. Крајниот сингл, „I Don't Care“, бил објавен истовремено заедно со нивното прво истоимено ЕП во јули.<ref name="release">{{ko}} Kim, Hyeong-wu. [http://isplus.joins.com/article/article.html?aid=1176964 2NE1 아이돈케어 ‘힙합전사에서 귀여운 여인 깜짝 변신’ (''2NE1's "I Don't Care" "Swift Change from Hip-Hop Warriors to Sweet Girls"'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090913064101/http://isplus.joins.com/article/article.html?aid=1176964 |date=2009-09-13 }}. ''IS Plus''/''Newsen''. 1 јули 2009.Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Промотивните активности брзо следувале за да претстават помека, повеќе женска слика на групата за да се разликува со поострата слика претходно претставена во „Fire“.<ref>[http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/135_48673.html 2NE1 Comes Out on Top at Music Bank]. ''The Korea Times''. 18 јули 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> „I Don't Care“ станала најсимнуваната песна во тој месец, подоцна освојувајќи ја Песна на годината на Азиските музички награди Мнет.<ref>[http://awardsandwinners.com/category/mnet-asian-music-awards/2009/ "2009 Mnet Asian Music Awards"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171006161756/http://awardsandwinners.com/category/mnet-asian-music-awards/2009/ |date=2017-10-06 }}. ''Awards and Winners''. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Иако членовите на групата ги снимиле и објавиле своите соло материјали во август, тие извеле реге верзија на „Не ми е гајле“ на ''Инкигајо'' во септември.<ref name="unplugged">{{ko}} Hong, Jeong-won. [http://news.joins.com/article/170/3755170.html?ctg=15 2NE1 ‘아이돈케어’ 레게믹스 반응 ‘핫’..3일 음원공개 (''2NE1's "I Don't Care" Reggae Remix Received Hotly, To Be Released Digitally on the 3rd'')] . ''Joins.com''/''Newsen''. 1 септември 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Поради популарноста на ремиксот, тој бил објавен на дигиталните продавници на 3 септември како свој следен дигитален сингл.<ref name="unplugged" /> Распродадени со успехот на нивните синглови, продажбата на ''2NE1'' достигнала 100.000 примероци до крајот на годината.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allkpop.com/2010/09/comeback-d-2-2ne1s-upcoming-album-hits-monster-preorder-numbers|title=Comeback D-2, 2NE1's upcoming album hits monster pre-order numbers|last=|first=|date=6 септември 2010|work=|publisher=Allkpop.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 подоцна настапиле на шестиот Фестивал на песна на Азија, претставувајќи ја Кореја заедно со уште три групи и подоцна ја освоиле Наградата за азиски новајлија. [[Податотека:The South Korean girl group 2NE1 posing for the Korean Culture and Information Service, August 2010.jpg|алт=|мини| 2NE1 како го снимаат музичкиот спот за „Can't Nobody“ во 2010 година]] Во 2010 година, 2NE1 неочекувано ја издале „ Try to Follow Me “ во февруари преку разни дигитални продавници без претходно соопштение или промоција за да го поддржат телефонот Corby Folder на [[Samsung|Самсунг]].<ref name=":1">{{ko}} Park, Se-yeon. [http://news.joins.com/article/297/4006297.html?ctg=15 2NE1 오늘(9일) 게릴라 신곡 깜짝공개 ‘날 따라 해봐요’ (''2NE1 Releases "Guerilla" Surprise Single "Please Follow Me" Today (the 9th)'')]{{Мртва врска}}. ''JoongAng Ilbo''/''Newsen''. 9 февруари 2010. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Песната се искачила на првото место на дигиталната табела Гаон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=08&hitYear=2010&termGbn=week|title=Try to Follow Me|last=|first=|date=|work=|language=ko|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Тоа лето, 2NE1 патувале за [[Лос Анџелес]] и [[Лондон]] за снимање на англиски песни за еден деби албум во САД со членот и музички продуцент на Black Eyed Peas, [[Вилијам Џејмс Адамс|will.i.am]]. Групата снимила вкупно 10 песни во нивните почетни сесии.<ref name="americandebut">{{Наведени вести|url=http://www.nst.com.my/nst/articles/Orientalwhirl_Americandebutfor2NE1/Article/|title=Oriental whirl: American debut for 2NE1|last=|first=|date=19 септември 2010|work=New Straits Times|access-date=8 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20101007003709/http://nst.com.my/nst/articles/Orientalwhirl_Americandebutfor2NE1/Article|archive-date=7 октомври 2010|dead-url=}}</ref> Првиот целосен албум на квартетот, To Anyone (2010), бил издаден на 9 септември, а дебитирал на местото број 7 на [[Билборд (магазин)|Билборд табелата]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7588838/2ne1-disbands-yg-entertainment|title=2NE1 Officially Disbands, YG Entertainment Renews Contracts With CL and Dara|last=Herman|first=Tamar|date=26 ноември 2016|work=Billboard|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Пред објавувањето на албумот, тој веќе добил 120.000 нарачки.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.dkpopnews.net/2010/09/news-2ne1s-to-anyone-album-pre-order.html|title=[NEWS] 2NE1's "To Anyone" Album Pre-order Tops Hanteo Real-time Album Sales Chart!|last=|first=|date=|work=Daily K Pop News|access-date=8 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20171007022709/http://www.dkpopnews.net/2010/09/news-2ne1s-to-anyone-album-pre-order.html|archive-date=2017-10-07|dead-url=|language=en-US|url-status=dead}}</ref> Содржел вкупно 12 песни, објавени биле четири синглови: првите пет хитови „Clap Your Hands“, „ Can't Nobody“, „It Hurts (Slow)“ и на врвот на табелата „Go Away“.<ref name="Gaon chart single rankings">Gaon chart single rankings:</ref><ref name="Halloween song">{{Наведена мрежна страница|url=http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?sub_cd=EA21&newsid=01210326593135216&DirCode=0010201|title=양현석 "2NE1 후속곡..할로윈 공개" 호기심|last=Park, Mi Yae|first=|date=23 октомври 2010|work=SPN|publisher=eDaily|language=ko|trans-title=Yang Hyun Suk: "2NE1 follow up song on Halloween," sparks public curiosity|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска}}</ref><ref name="It Hurts single">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/977#more-977|title=2NE1 후속곡 아파|last=|first=|date=30 октомври 2010|work=YG Life|publisher=YG Entertainment|language=ko|trans-title=2NE1 Follow Up Song It Hurts|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Мртва врска}}</ref> Петтата песна „Don't Stop the Music“ била снимена како „посебен подарок за тајландските обожаватели“, а исто така била искористена во комбинација со поддршката на групацијата Јамаха Фиоре.<ref name="Don't Stop the Music">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pingbook.com/news/view.php?id=10777|title=สี่สาวเปรี้ยวซ่า 2NE1 เตรียมส่งซิงเกิลพิเศษ "Don't Stop The Music" เพื่อแฟนไทยโดยเฉพาะพร้อมฟังก่อนใครในโลก!! 26 พฤศจิกายนนี้ ทุกคลื่นวิทยุทั่วประเทศ. กระแสตอบรับดี โอกาสเจอ 2NE1 ยิ่งมาก!!|last=|first=|date=25 ноември 2010|work=Pingbook Entertainment|publisher=Pingbook Network|language=th|trans-title=2NE1 објавувајќи ја „Don't Stop the Music“ како посебен проект за тајландските обожаватели, објавувајќи ја на 26 ноември, добра можност да ги сретнат 2NE1!|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> На доделувањето на Азиските музички награди Мнет во 2010 година, 2NE1 ги одвеле дома највисоките признанија: „Уметник на годината“, „Најдобро музичко видео“ за „Can't Nobody“, „Најдобра женска група“ и „Албум на годината“.<ref name="winners">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/node/290011/2ne1-win|title=2NE1 wins MAMA Artist, Album of the Year|last=Hicap, Jonathan M.|date=November 29, 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101225224014/http://www.mb.com.ph/node/290011/2ne1-win|archive-date=December 25, 2010|accessdate=February 12, 2011}}</ref><ref name="nominees">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/articles/284825/controversial-mnet-asian-music-awards-bares-nominees|title=Controversial Mnet Asian Music Awards bares nominees|last=Hicap, Jonathan M.|date=October 29, 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029175022/http://mb.com.ph/articles/284825/controversial-mnet-asian-music-awards-bares-nominees|archive-date=October 29, 2010|accessdate=February 12, 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tvdaily.mk.co.kr/read.php3?aid=1290984058107358010|title=MAMA "보아-女가수상, 씨엔블루-男신인상 등 추후 전달"|date=November 29, 2010|work=tvdaily.mk.co.kr|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113105106/http://tvdaily.mk.co.kr/read.php3?aid=1290984058107358010|archive-date=November 13, 2013|accessdate=29 January 2015}}</ref> === 2011–2012 година: Јапонско деби и меѓународно проширување === На 19 јануари 2011 година, „ Can't Nobody (англиска верзија)“ била издадена на јапонската дигитална продавница Рекочоку како мелодии за ѕвонење.<ref name="recochoku1">{{Наведена мрежна страница|url=http://avexnet.or.jp/2ne1/info/110112.html|title=CAN'T NOBODY (English Version)　レコチョクにて独占先行配信開始!|last=|first=|date=19 јануари 2011|work=2NE1 Avex Official Website|publisher=Avex Group|language=ja|trans-title="Can't Nobody (English Version)" exclusive ringtone release on Recochoku!|archive-url=https://web.archive.org/web/20110322041220/http://www.avexnet.or.jp/2ne1/info/110112.html|archive-date=22 март 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Следниот месец, придружно музичко видео било достапно за преземање преку [[iTunes]] Јапонија. Нивниот јапонски деби сингл „Go Away“ бил објавен како ринг-тон на 9 март,<ref name="go away single">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sanspo.com/geino/news/110223/gnj1102230506020-n2.htm|title=|last=|first=|date=23 февруари 2011|work=Sanspo.com|publisher=Sankei Digital Inc|language=ja|script-title=ja:"最後の大物"２ＮＥ１、今春日本デビュー|trans-title=2NE1 to debut in Japan this Spring|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623034858/http://www.sanspo.com/geino/news/110223/gnj1102230506020-n2.htm|archive-date=23 јуни 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> а подоцна бил користен како тематска песна за јапонската телевизиска програма ''Мезамаши ТВ''.<ref name="mezamashi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.avexnet.or.jp/2ne1/info/110331.html|title=「GO AWAY」、フジテレビ系「めざにゅ〜」テーマソングに決定！|last=|first=|date=31 март 2011|work=Avex Official Website – 2NE1|publisher=Avex Group|language=ja|trans-title="Go Away" selected to be Mezamashi TV's theme song!|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511020027/http://www.avexnet.or.jp/2ne1/info/110331.html|archive-date=11 мај 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> На 16 март, првиот корејски ЕП „''2NE1“'' бил достапен во [[Јапонија]]; промотивните активности биле откажани како резултат на [[Земјотрес во Сендај 2011|земјотресот во Тохоку и цунамито]].<ref name="situation">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.nate.com/view/20110316n26328|title=양현석 "2NE1, 日안정되면 언제든 활동OK..韓활동먼저"|last=Gil|first=Hye-seong|date=16 март 2011|work=Nate News|publisher=SK Communications|language=ko|trans-title=Yang Hyun Suk: "2NE1, waiting until Japanese situation is stable"|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> „''2NE1“'' дебитирал на 24. место на топ листите на Орикон, продавајќи 3.860 примероци во својата прва недела на издавање.<ref name="2ne1 week 1 oricon">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/more/3/|title=|last=|first=|date=|work=Oricon Style|publisher=Oricon Inc|language=ja|script-title=ja:アルバム 週間ランキング|trans-title=Album Weekly Ranking|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Првичните планови за нивното официјално деби на Јапонија на ''Музичката станица'' биле одложени за подоцна во истата година, како резултат на земјотресот,<ref name="music station cancelled">{{Наведена мрежна страница|url=http://avexnet.or.jp/2ne1/info/1103112.html|title=テレビ朝日「MUSIC STATION」オンエア中止のお知らせ|last=|first=|date=11 март 2011|work=Avex Official Website – 2NE1|publisher=Avex Group|language=ja|trans-title=TV Asahi's ''Music Station'' appearance cancelled|archive-url=https://web.archive.org/web/20110318095556/http://avexnet.or.jp/2ne1/info/1103112.html|archive-date=18 март 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> иако квартетот учествувал во кампањата преку Навер „Молете се за Јапонија“ заедно со многу други корејски познати личности за да соберат средства за жртвите од земјотресот.<ref name="pray for japan">{{Наведена мрежна страница|url=http://photo.naver.com/galleryn/130/12172|title=스타들의 "Pray for Japan" 릴레이가 시작되었습니다!|work=Naver|publisher=NHN Corp|language=ko|trans-title=Star's "Pray for Japan" relay has started!|accessdate=10 јуни 2020|archive-date=2011-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110321051525/http://photo.naver.com/galleryn/130/12172|url-status=dead}}</ref> Групата се вратила во Јужна Кореја со нивниот втор ЕП „2NE1“ (2011), постигнувајќи три хитови на првото место: „Lonely“, „I Am The Best“, кој исто така ја освоила наградата „Песна на годината“ на доделувањето на Азиските музички награди Мнет,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mama.interest.me/2014mama/history?type=winner&year=2011|title=2011 MAMA Winners|work=Mnet Asian Music Awards|publisher=CJ E&M|accessdate=December 15, 2014|archive-date=2014-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209164544/http://mama.interest.me/2014mama/history?type=winner&year=2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soompi.com/2011/11/01/mnet-releases-mama-awards-nominees-list/|title=Mnet Releases MAMA Awards Nominees' List|date=November 1, 2011|work=Soompi|accessdate=December 15, 2014|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.soompi.com/2011/11/01/mnet-releases-mama-awards-nominees-list/|url-status=dead}}</ref> и „Ugly“ како и хитот на местото број 3 „Hate You“.<ref name="Gaon chart single rankings"/> Самиот албум бил голем успех, држејќи го врвот на Гаонската листа и продавајќи над 108.000 примероци.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.instiz.net/pt/2637866|title=[인티포털] 가온 차트 역대 음반판매량 TOP100 (2010~2014)|date=April 13, 2018|work=인스티즈(instiz, 音思提资)}}</ref> По завршувањето на промоциите во август 2NE1 го одржале првиот распродаден самостоен концерт во Олимписката сала во Олимпискиот парк Џамсил на 26, 27 и 28 август во [[Сеул|Сеул, Јужна Кореја]] пред да летаат назад во Јапонија. [[Податотека:2NE1_from_acrofan.jpg|лево|мини| 2NE1 на Наградите на Јутјуб за 2011 година]] Одлучувајќи да го преснимаат нивниот втор EP „''2NE1“'' (2011) на јапонски јазик, албумот бил издаден како ''„Nolza“'' и објавен истата година, достигнал прво место на топ листите на Орикон и продал над 48.000 примероци.<ref name="OriconSales">{{Наведена мрежна страница|url=http://ranking.oricon.co.jp|title=オリコンランキング情報サービス「you大樹」|last=|first=|date=|work=|publisher=Oricon|language=ja|url-access=subscription|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Изданијата на јапонски јазик на „I Am The Best“, „Hate You“, „Go Away“ и „Lonely“ биле објавени како синглови. Тие исто така ја започнале Првата турнеја во Јапонија 2NE1 - Нолза на 19 и 20 септември во арената Јокохама. Тој октомври, MTV Iggy одржа глобален натпревар, на кој 10 бендови од целиот свет се натпреварувале со гласање за титула на „Најдобар нов бенд“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtviggy.com/best-new-band-in-the-world-concert-sweepstakes/|title=You chose the best, and now it's your time to celebrate.|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Со нивната песна „I Am The Best“, 2NE1 биле крунисани за победници на титулата на 10 ноември 2011 година, со што ова била нивна прва награда во Соединетите Држави.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtviggy.com/articles/world-meet-2ne1/|title=World, Get Ready For 2NE1: MTV Iggy's Best New Band In The World!|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 настапиле на [[Тајмс сквер|Тајмс Сквер]] во декември за да ја прифатат честа. На крајот на 2011 година, 2NE1 биле номинирани и за Јапонската награда на музички записи за „Најдобар нов уметник“, губејќи од јапонската женска група Fairies.<ref name="tokyograph20111120">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tokyograph.com/news/53rd-japan-record-award-winners/|title=53rd Japan Record Award winners|last=|first=|date=20 ноември 2011|work=|publisher=Tokyograph|archive-url=https://www.webcitation.org/6AF8mDIkh?url=http://www.tokyograph.com/news/53rd-japan-record-award-winners/|archive-date=2012-08-28|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020|url-status=dead}}</ref><ref name="tokyograph20111230">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tokyograph.com/news/akb48-wins-53rd-japan-record-award/|title=AKB48 wins 53rd Japan Record Award|last=|first=|date=30 декември 2011|work=|publisher=Tokyograph|archive-url=https://www.webcitation.org/6AF8nCl8Z?url=http://www.tokyograph.com/news/akb48-wins-53rd-japan-record-award/|archive-date=2012-08-28|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> На 28 март 2012 година, 2NE1 го издале својот прв целосен јапонски албум „''Collection“,'' заедно со нивниот втор јапонски сингл „Scream“. Албумот вклучувал јапонски преработки на нивните корејски песни како „Love Is Ouch“, „ Fire “ и „ I Don't Care “, како и препев на хит-песната на [[Мадона (пејачка)|Мадона]] од 1984 година „Like A Virgin“. Повеќе изданија на албумот биле објавени за да вклучуваат ДВД во кој биле содржани јапонски и корејски музички видеа на групата, според музичкото мрежно место на Орикон. Албумот се искачил на 5. место на Орикон Дејли табелата и продал над 32.000 примероци во Јапонија.<ref name="OriconSales"/><ref name="oricon albums">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oricon.co.jp/prof/artist/489627/ranking/cd_album/|title=|last=|first=|date=|work=|publisher=Oricon|language=ja|script-title=ja:２ｎｅ１のアルバム売り上げランキング|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Подоцна истата година, 2NE1 и групата Биг Бенг биле поканети да настапат за прв пат на Фестивалот Спрингроу во 2012 година во Јапонија, заедно со некои од најдобрите хип-хоп уметници од САД и Јапонија. Претходната година биле поканети 2NE1 и подгрупата GD <nowiki>&</nowiki>amp; TOP, но заради трагедијата со цунамито и земјотресот во Јапонија, фестивалот бил откажан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://asiapacificarts.usc.edu/article@apa?big_bang_and_2ne1_added_to_springroove_lineup_17886.aspx|title=Big Bang and 2NE1 added to Springroove lineup|last=|first=|date=31 јануари 2012|work=|publisher=Asia Pacific Arts|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107092642/http://asiapacificarts.usc.edu/article@apa?big_bang_and_2ne1_added_to_springroove_lineup_17886.aspx|archive-date=7 ноември 2014|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 исто така соработувал со јапонската хип-хоп група М-Фло за песната „She's So (Outta Control)“, која била претставена на шестиот студиски албум на уметникот, ''„Square One''“. Песната била објавена како водечка песна од албумот, две недели пред објавувањето на албумот на 29 февруари.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.jasrac.or.jp/eJwid/main.jsp?trxID=F20101&WORKS_CD=70434069&subSessionID=001&subSession=start|title=作品コード 704-3406-9 ＳＨＥ'Ｓ　ＳＯ（ＯＵＴＴＡ　ＣＯＮＴＲＯＬ）|last=|first=|date=|year=2012|work=|publisher=JASRAC|trans-title=M-Flo "She's So(Outta Control)" tie-up information|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> „She's So (Outta Control)“ стигнала до местото 43 на [[Билборд (магазин)|табелата на Билборд]] Japan Hot 100.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard-japan.com/system/jp_charts/hot100/11-50/|title=Japan Billboard Hot 100|last=|first=|date=21 март 2012|work=|publisher=Billboard Japan|archive-url=https://web.archive.org/web/20120224011345/http://www.billboard-japan.com/system/jp_charts/hot100/11-50/|archive-date=24 февруари 2012|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 последователно ги завршил своите јапонски промоции изведувајќи на МТВ Видео музичките награди на Јапонија, што биле одржани на 23 јуни во центарот Махукари Месе. Тие исто така ја освоиле наградата „Најдоброто ново видео на уметник“ за нивната песна „I Am the Best“. Не-албумскиот сингл „I Love You“, исто така, бил објавен во нивната матична земја, на врвот на табелата и да станал нивниот шести сингл на првото место.<ref name="news.naver.com">{{ko}} [http://news.naver.com/main/read.nhn?mode=LSD&mid=shm&sid1=106&oid=108&aid=0002147417 [단독&#x5D;2NE1, 1년만 전격컴백..6월 韓새앨범·7월 콘서트 :: 네이버 뉴스]. News.naver.com. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Тој декември 2NE1 и Биг Бенг стигнале на списокот на МТВ Стајл за „Најдобар стил на бенд за 2012 година“. Двете групи на YG Entertainment биле единствените азиски уметници што биле на списокот од 10 други различни музичари, кој ги вклучувал [[One Direction]], [[The Wanted]], Backstreet Boys, [[Спајс Грлс|Spice Girls]], [[Destiny's Child|Destiny’s Child]], Fun and No Doubt.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://style.mtv.com/2012/12/07/best-band-style-of-2012/|title=Best Band Style Of 2012|date=December 7, 2012|publisher=MTV|accessdate=October 28, 2013|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210716/http://style.mtv.com/2012/12/07/best-band-style-of-2012/|url-status=dead}}</ref> === 2013–2014: Соработки, светско признание и светска турнеја === На 14 март 2013 година, 2NE1 го објавиле синглот на англиски јазик „Take the World On“, што било соработка со пејачот [[Вилијам Џејмс Адамс|will.i.am.]] Песната претходно била користена во реклама за Intel Ultrabook<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/8179|title=will.i.am and 2NE1 Take the World On with Intel Ultrabook Project|last=|first=|date=19 јуни 2012|work=|publisher=Mwave|archive-url=https://archive.today/20131125212504/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/8179|archive-date=25 ноември 2013|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> На 21 март, во интервју за „''Elle“'', CL потврдила дека групата сè уште не планирала албум за во САД, но сакала да произведе повеќе песни во англиски. Втората соработка со will.i.am ја створила „Gettin' Dumb"; овој пат вклучувајќи го и неговиот бендов колега apl.de.ap. Песната била прикажана на вториот албум на ''will.i.am #willpower'', кој бил објавен на 23 април. Следните синглови на 2NE1 не биле врзани за ниту еден албум, со високо котирачките песни „Falling in Love“ и „Missing You“, станувајќи нивни седми и осми број еден синглови. Третата, „Do You Love Me“, била хит на третото место.<ref name="Gaon chart single rankings"/> [[Податотека:2NE1_2013.jpg|мини|2NE1 настапувајќи на Samsung Passion Talk, септември 2013 година]] Во 2014 година, квартетот се појавил на епизода од ''Ергенот'' во јануари и подоцна, во финалето за ''Американскиот следен топ модел'' каде што последното шоу било снимано во Јужна Кореја.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/29632?lang=en|title=2NE1 to Appear on the Final Episode of "America's Next Top Model"|last=|first=|date=|work=|publisher=Yg Life|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> Следниот месец, 2NE1 го издале својот втор студиски албум ''„Crush“'' (2014).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/27590?lang=en|title=NEWS ABOUT '2NE1'|last=|first=|date=13 февруари 2014|work=|publisher=YG-Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301185019/http://www.yg-life.com/archives/27590?lang=en|archive-date=2014-03-01|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/27872?lang=en|title=NEWS ABOUT '2NE1' : PART 2|last=|first=|date=19 февруари 2014|work=YG Life|publisher=YG Entertainment|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> Два синглови биле објавени истовремено: „Come Back Home“ и „Happy“. „Come Back Home“ се искачила на првото место на табелата на песни Гаун, со што станала нивниот деветти хит на местото број 1.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2014&termGbn=week|title=Come Back Home" and "Gotta Be You|last=|first=|date=|work=|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20150514025416/http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2014&termGbn=week|archive-date=14 мај 2015|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> Нивниот трет сингл од албумот, „Gotta Be You“ бил објавен на 20 мај заедно со музичкото видео. „Crush“ продал 5.000 примероци за 4 дена во Соединетите Држави, достигнувајќи го на # 61 на [[Билборд 200|''Билборд'' 200]] и поставил нов американски рекорд за „Највисоко рангирање и најдобро продаван албум на К-поп“, победувајќи други групи како што се Girl's Generation и Биг Бенг.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/5923212/2ne1-sets-new-us-record-for-highest-charting-best-selling-k-pop|title=2NE1 Sets New U.S. Record for Highest-Charting, Best-Selling K-Pop Album With 'Crush'|last=|first=|date=|work=Billboard|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> На 26 јуни издале јапонско издание „Crush''“,'' кое достигнало бр. 4 на табелата дневен албум Орикон.<ref name="oricon albums"/> Групата ја одржала и четвртата концертна турнеја ''AON: All or Nothing'', во која биле вклучени застанувања во [[Кина]], [[Сингапур]], [[Тајван]], [[Тајланд]], [[Филипини]], Јапонија, [[Малезија]] и [[Индонезија]]. Од март до октомври, тие извеле вкупно дваесет концерти низ 16 градови, со вкупно 180.000 присутни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/26256?lang=en|title=2NE1 – 2014 WORLD TOUR|last=|first=|date=26 декември 2013|work=|publisher=YG Life|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/26723?lang=en|title=DARA on '2NE1's World Tour Preparation' #1&#93; A very serious videoconference|last=|first=|date=15 јануари 2014|work=YG Life|publisher=YG Entertainment|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/26744?lang=en|title=2nd World Tour Title: 2NE1 AON (ALL OR NOTHING)|last=|first=|date=15 јануари 2014|work=|publisher=YG Life|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Претходниот сингл на 2NE1, „I Am The Best“, бил објавен на 11 декември во САД под Капитол Рекордс. На 18 декември нивната песна „Gotta Be You“ била крунисана „Песна на годината“ од МТВ Иги.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtviggy.com/blog-posts/song-of-the-year-it-had-to-be-2ne1s-gotta-be-you/|title=MTV IGGY|last=|first=|date=18 декември 2014|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Групата добила светско признание на крајот на 2014 година. „''Crush“'' бил единствениот музички запис од азиски уметник кој стигнал на „40 најдобри албуми на 2014 година“ на Фјуз ТВ<ref>{{Наведени вести|url=https://www.fuse.tv/2014/12/best-of-2014-albums#39|title=40 Best Albums of 2014|last=|first=|date=|work=Fuse|access-date=10 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513030015/https://www.fuse.tv/2014/12/best-of-2014-albums#39|archive-date=2019-05-13|dead-url=|url-status=dead}}</ref> и се нашол на првото место на списокот на списанието „[[Билборд (магазин)|''Билборд'']]“ на „Најдобар албум на К-поп за 2014“<ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/6397820/best-k-pop-albums-2014|title=The 10 Best K-Pop Albums of 2014|last=Benjamin|first=Jeff|date=12 ноември 2014|work=Billboard|access-date=10 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|last2=Oak|first2=Jessica}}</ref> како и единаесетти на годишната табела на светски албуми.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/world-albums-artists|title=World Albums Artists - Year-End 2014|last=|first=|date=|work=Billboard|access-date=10 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/6415076/2ne1-crush-year-end-world-albums-kpop|title=2NE1's 'Crush' Is First K-Pop Entry on Year-End World Albums Chart|last=Benjamin|first=Jeff|date=22 декември 2014|work=Billboard|access-date=10 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> === 2015–2017 година: Прекин и распуштање === По прекинувањето на договорот на Бом [[Парк Бом|заради нејзиниот скандал со лекови во 2014 година]], другите членови започнале да истражуваат независни ангажирања, испраќајќи ја групата практично во прекин. Дара повторно ја воспоставила глумечката кариера, глумејќи во кратки драми како што се „''Д-р Ијан“'' и ''„Ние раскинавме“'', како и во ''Ми недостигаш'' на KBS. Минзи ја отворила Милениумската академија за танцување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ygunited.com/2015/10/05/2ne1s-minzy-successfully-opens-her-millennium-dance-academy/|title=2NE1's Minzy Successfully Opens Her 'Millennium Dance Academy'|last=Yg United|first=|date=5 мај 2015|work=|publisher=YG UNITED|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117230257/http://ygunited.com/2015/10/05/2ne1s-minzy-successfully-opens-her-millennium-dance-academy/|archive-date=17 ноември 2015|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> CL започнала соло кариера во Соединетите држави со објавувањето на „Hello Bitches“ од нејзиното претстојно ЕП Lifted. Единствената активност на групата во 2015 година бил изненадувачкиот настап на доделувањето на Азиските музички награди Мнет во 2015 година во Хонгконг. По настапот на CL на нејзините соло синглови „The Baddest Female“ и „Hello Bitches“, сите членови се соединија да ги изведат „Fire“ и „I Am The Best“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/58801?lang=en|title=[2015 MAMA] 2NE1 Performs as a Group for the First Time in Two Years|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Настапот сега е најгледаниот настап на МАМА од женска група. Бил аплаудиран и како резултат, бил забележан како еден од најдобрите настапи на 2015 година од Фуз.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fuse.tv/galleries/2015/12/best-of-2015-amazing-performances-photos#10|title=Beyoncé, 2NE1, Madonna & More: Amazing Performance of 2015|last=Nunez|first=Jatnna|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Тие, исто така, ја освоиле Големата награда на прв бренд на Кореја во Кина во 2016 година за „Топ 10 најочекувани К-ѕвезди на 2016 година“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27353|title=Chinese Elect the Top 10 Most Anticipated K-Stars of 2016|last=Yi|first=Yoonjung|date=|work=International BNT News|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222131511/http://bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27353|archive-date=2015-12-22|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> По една година прекин, YG Entertainment го потврдиле заминувањето на Минзи во април 2016 година, во кое се наведувало дека групата ќе продолжи како трио.<ref name="minzyleave"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://media.daum.net/m/entertain/newsview/20160405153515191|title=YG "2NE1 공민지 탈퇴..팀 3인조 체재 여름 신곡"(전문)|last=Yoon Seong-yeol|first=|date=5 април 2016|work=Star News|language=ko|trans-title=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/73266|title='2NE1'에 대한 공식 입장|last=|first=|date=5 април 2016|work=|publisher=YG Entertainment|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Подоцна тој ноември, сепак, YG Entertainment го најавил распадот на групата. CL и Дара останале потпишани како соло уметници, додека Бом била ослободена од нејзиниот договор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://entertain.naver.com/music/now/read?oid=311&aid=0000676645|title=YG "2NE1, 7년만 공식 해체…박봄 재계약 NO"(공식입장 전문)|last=|first=|date=25 ноември 2016|work=Naver|language=ko|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Последниот сингл, „Goodbye“, бил објавен во јануари 2017 година како збогум на нивните обожаватели,<ref name="finalsingle"/> инспириран од писмо што CL првично ѝ го напишала на Минзи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.yg-life.com/archives/85490|title=2NE1 '안녕', 공민지 생각하면서 썼다…'고별송' 뒷이야기|last=|first=|date=21 јануари 2017|work=|publisher=YG Entertainment|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123083029/http://www.yg-life.com/archives/85490|archive-date=2017-01-23|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> Песната се нашла на врвот на ''табелата'' на ''Billboard'' World Digital Songs.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/biz/charts/2017-02-11/world-digital-songs|title=World Digital Song Sales - February 11, 2017|last=|first=|date=31 јануари 2017|work=Billboard Chart|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> == Уметност и влијанија == Мини албум дебито „''2NE1“'' (2009), групата била забележана дека има посебен, мешан стил. Додека „Lollipop“ била категоризирана како за [[Поп-музика|поп]], деби синглот „Fire“ е предоминатно под влијание на [[Хип-хоп музика|хип-хоп]]. „I Don't Care“, сепак, беше наменета како песна со чувство на [[реге]].<ref name="2NE1 EP genre">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2009070109164226325&type=3|title=2NE1 첫 미니 타이틀 'I don't care' 1일 전격 공개|last=Moon, Wan-sik|first=|date=1 јули 2009|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1 first mini-album titled ''I Don't Care'', takes public by storm|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Нивниот кам-бек албум, ''To Anyone'', бил обележан со силна промена во електронската музика. „ Go Away“, најуспешниот промотивен сингл од албумот, бил класифициран како денс жанр.<ref name="Go Away genre">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010091013294498802&type=3|title='컴백' 2NE1, 댄스 타이틀곡 '고 어웨이' 뮤비 공개|last=Park, Yeong-ung|first=|date=10 септември 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1 comeback, dance title track "Go Away" music video released|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Сепак, песните како „It Hurts (Slow)“ се [[Современ Р&Б|R&B]], друг стил што го карактеризирал и нивниот прв мини албум.<ref name="It Hurts genre">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010103116233091855&type=3|title='인기가요' 2NE1, 후속곡 '아파' 첫선 '4人4色'|last=Mun, Wan-sik|first=|date=31 октомври 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1 on ''Inkigayo'', "It Hurts" song debut: 4 people, 4 colors|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Трите насловни записи, „Clap Your Hands“, „Go Away“ и „Can't Nobody“ да се забележат за нивните трајни впечатоци.<ref name="2NE1 25 Days After">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010100316305812801&type=3|title=2NE1, 25일만에 1위 8번..'가요계평정' 의미는?|last=Park, Yeong-ung|first=|date=3 октомври 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1, 25 days after being number one eight times, what's this mean for the music industry?|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> === Слика === 2NE1 биле познати по „уникатен и најгласен стил“.<ref name="KBS Image">{{Наведена мрежна страница|url=http://world.kbs.co.kr/english/entertainment/enter_chart_detail.htm?No=13424|title=Rating the Latest Idol Group Comebacks|last=|first=|date=15 ноември 2010|work=KBS Global|publisher=KBS|archive-url=https://archive.today/20101124101119/http://world.kbs.co.kr/english/entertainment/enter_chart_detail.htm?No=13424|archive-date=24 ноември 2010|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> За време на нивниот деби-сингл, групата била забележана дека е „хип-хоп“ и женска верзија на Биг Бенг, но го смениле ова гледиште со „I Don't Care“ во силни, женствени жени.<ref name="release"/> За време на музичкото видео „It Hurts (Slow)“, членовите биле забележани за нивната готска, црна облека<ref name="It Hurts style">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010110113381634846&type=3|title=산다라박의 눈물..2NE1 '아파' 뮤비 공개|last=Park, Yeong-ung|first=|date=1 ноември 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=Sandara Park's tears; 2NE1's "It Hurts" music video released|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> и чудна коса и перики.<ref name="It Hurts style 2">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.nate.com/view/20101113n04503|title=★처럼 이미지 변신하고 싶다면? '패션가발'을 활용해라!|last=Song, Yeong-won|first=|date=1 ноември 2010|work=Nate News|publisher=SK Communications|language=ko|trans-title=Do you want to have an image transformation? Use a wig!|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Зек Гринбург од деловното списание „''Форбс“'' ги опишал 2NE1 како поп група која се одликувала со смели, светли облеки и големи, заразни фрази споени со рап стихови и „перчење во лице“. Тој исто така сметал дека групата е „поголема од [[Псај]]“, пејач на светскиот хит сингл „Gangnam Style“.<ref name="forbes20121016">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/10/16/bigger-than-psy-2ne1-and-the-future-of-k-pop/|title=Bigger Than Psy: 2NE1 And The Future Of K-Pop|last=Greenburg|first=Zack|date=16 октомври 2012|work=Forbes|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|quote=Known by many as the Korean version of the Spice Girls, the group has sold 27 million digital downloads to date, including the single "I Am The Best," which moved 4.5 million units}}</ref> Квартетот ја користел својата слика во голем број реклами и промотивни проекти. Во 2009 година, тие потпишале договор за модели со Фила на нова комерцијална кампања.<ref name="Commercial deals">{{ko}} Lee, Na-Young. [http://www.todaykorea.co.kr/news/articleView.html?idxno=73471 2NE1, 이번에는 광고계 접수한다! '억대모델 발탁' (''2NE1, This time they're taking over the advertising industry'')] . ''Today Korea''. 16 јуни 2009. Посетено на 10 јуни 2020.</ref> На почетокот на мај 2013 година, мрежното место „2NE1Loves.com“ било отворено заедно со мистериозни видеа на членовите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/1560733/yg-entertainment-teases-whos-next-as-mysterious-2ne1-loves-videos|title=YG Entertainment Teases 'Who's Next?' as Mysterious '2NE1 Loves' Videos Surface|last=Benjamin|first=Jeff|date=8 мај 2013|publisher=billboard}}</ref> Проектот подоцна бил откриен дека е ''2NE1 Loves Shinsegae'', поддршка за стоковната куќа и брендот Chrome Hearts.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ygfamily.com/network/Network_Info.asp?LANGDIV=E&ATYPE=&PTYPE=&ARTIDX=&PROIDX=&IDX=2481|title=2NE1, 하이주얼리 브랜드 '크롬하츠'와 콜라보레이션|last=|first=|date=20 мај 2013|work=|publisher=YG Family|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420153712/https://www.ygfamily.com/network/Network_Info.asp?LANGDIV=E&ATYPE=&PTYPE=&ARTIDX=&PROIDX=&IDX=2481|archive-date=2021-04-20|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> Нивните песни биле користени, исто така, со „Lollipop“ за телефонот LG Cyon, „Follow Me“ за телефонот Corby Folder на [[Samsung|Самсунг]],<ref name="may"/> „Go Away“ како тематска песна за јапонската телевизиска програма ''Мезамаши ТВ'' и „Don't Stop the Music“ за нивно одобрување на Јамаха Фиоре.<ref name="Don't Stop the Music"/><ref name="mezamashi"/> За време на [[Земјотрес во Сендај 2011|земјотресот и цунамито во]] Тохоку во 2011 [[Земјотрес во Сендај 2011|година]], 2NE1 го дале својот имиџ на кампањата на Навер „Моли се за Јапонија“ за да помогнат во собирањето средства за жртвите.<ref name="pray for japan"/> === Влијанија === 2NE1 снимиле R&B песни со стилови што опфаќа урбан и денс-поп.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ygfamily.com/artist/Album.asp?LANGDIV=K&ATYPE=2&ARTIDX=4|title=안녕 (Goodbye)|accessdate=2020-06-10|archive-date=2016-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331231242/http://ygfamily.com/artist/Album.asp?LANGDIV=K&ATYPE=2&ARTIDX=4|url-status=dead}}</ref> Тие им дале заслуги на [[Спајс Грлс|„Спајс грлс“]] и TLC како влијанија од женски групи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtv.com/news/articles/1695757/2ne1-korean-pop.jhtml|title=2NE1 Bringing K-Pop 'Girl Power' Stateside With will.i.am-Assisted Debut|last=Garibaldi|first=Christina|date=17 октомври 2012|work=|publisher=MTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021002614/http://www.mtv.com/news/articles/1695757/2ne1-korean-pop.jhtml|archive-date=2012-10-21|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> [[Парк Бом]] ги навела пејачите, [[Бијонсе Ноулс|Бијонсе]] и [[Мараја Кери]] како нејзини главни влијанија поради нивниот силен вокал и моќните настапи. Таа ги набројала хип-хоп и R&B како нејзини омилени музички жанрови.<ref name="Park Bom interview">{{Наведена мрежна страница|url=http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?sub_cd=EA21&newsid=01226726589691544&DirCode=0010201|title=|last=Park, Mi-ae|first=|date=22 мај 2009|work=eDaily SPN|publisher=eDaily|language=ko|script-title=ko:박봄, "가수 꿈 위해 유학도 포기했어요~"|trans-title=Park Bom, "For my singing dream, I stopped my overseas studying~"|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531104629/http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?sub_cd=EA21&newsid=01226726589691544&DirCode=0010201|archive-date=31 мај 2009|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Најмладиот член Минзи го навела славниот забавувач [[Мајкл Џексон]], [[Ријана]],<ref name="CL and Minzy influences">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010101315062267092&type=3|title="박봄은 비욘세?"..2NE1이 밝힌 롤모델은?|last=Park Yeong-ung|first=|date=13 октомври 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title="Park Bom and Beyoncé?" Who are 2NE1's role models?|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> додека водачот CL ѝ рекла на продуцентот Теди Парк, и забавувачига [[Мадона (пејачка)|Мадона]] и Лорин Хил се нејзините модели.<ref name="CL interview">{{Наведена мрежна страница|url=http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?newsid=01230006589691544|title=CL, "데모 테이프 들고 무작정 YG 문 노크"|last=Park, Mi-ae|first=|date=22 мај 2009|work=eDaily SPN|publisher=eDaily|language=ko|trans-title=CL, "knocked on the YG Entertainment door to hand in my demo tape"|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска}}</ref> Дара изјавила дека пејачката-глумица Ум Џунг-хва е нејзино вдаховение и ја идолизира Реџина Веласкес, добро позната филипинска пејачка и позната и како славејчето на [[Азија]]. Таа, исто така ужива во стилот и музиката на [[Бритни Спирс]], наведувајќи ја како пример, чии песни на кои честопати ги пеела додека растела, за време на интервјуата во САД кога биле на нивната нова посета на светската турнеја во [[Калифорнија]]. == Дискографија == * ''To Anyone'' (2010) * ''Collection'' (2012) * ''Crush'' (2014) == Концерти == === Главни концерти === * Забава во Филипини (2011) * Нолза (2011) * Глобална турнеја: Нова Еволуција (2012) * Светска турнеја: Се или Ништо (2014) === Други концерти === * YG Family Концерт (2010) * Концерт на 15-годишнината на YG Family (2011–2012) * Светска турнеја на YG Family: Моќ (2014) == Филмографија == * ''Стил:'' 2009 година (краток кадар) * ''Девојки:'' 2009 година (краток кадар) * 2009: ''2NE1TV'' * 2010: ''2NE1TV Сезона 2'' * 2011: ''2NE1TV во живо: Низ целиот свет (сезона 3)'' * ''2014: Следниот врвен модел на Америка на CBSTV'' * 2014: Ергенот ''- Хуан Пабло'' * 2014: Тим Јап шоу == Награди и признанија == Кога групата дебитирала, нивната песна „Fire“ и последователните настапи во живо биле наречени неконвенционални и впечатливи. Тие освоиле многу награди на неделните музички емисии, како што се ''The Music Trend'' и ''Music Bank''. „Fire“ им ги донел наградите Песна на месецот и Дебитант на месецот за мај.<ref name="2009 Cyworld SOTM">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2009061019561797884&nvr=|title=2NE1, 디지털 뮤직어워드 3관왕 기염①|last=Lee, Hye-rin|first=|date=10 јуни 2009|work=Asiae|publisher=Asiae|language=ko|trans-title=2NE1, 3-time digital music award winners|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> „I Don't Care“ им донел сличен успех и признание и ги довело 2NE1 да ја освојат наградата „Песна на годината“ на Азиските музички награди Мнет во 2009 година.<ref name="2009 MAMA">{{Наведена мрежна страница|url=http://mama.mnet.com/2009/AwardVote/AwardVote.asp|title=2009 Mnet Asian Music Awards|work=Mnet Asian Music Awards|publisher=Mnet Media|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20100423053146/http://mama.mnet.com/2009/awardvote/awardvote.asp|archive-date=23 април 2010|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Истата година, групата добила награди за дигитална музика во Cyworld за најпродавани уметници, најдобра дебитантска група, награда Бонсанг и најдобра песна за „I Don't Care“.<ref name="2009 Cyworld DMA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/articles/245849/2ne1-wins-big-cyworld-digital-music-awards|title=2NE1 wins big at Cyworld Digital Music Awards|last=Hicap, Jonathan M.|first=|date=2 март 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20100306132838/http://www.mb.com.ph/articles/245849/2ne1-wins-big-cyworld-digital-music-awards|archive-date=6 март 2010|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Групата била номинирана и на Наградите за златен диск во 2009 година за Наградата за популарност, Наградата за дебитант и Дигиталниот Бонсанг.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allkpop.com/article/2009/11/2009-golden-disk-award-nominees|title=2009 Golden Disk Award nominees revealed|last=|first=|date=2 ноември 2009|work=|publisher=AllKpop|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> На доделувањето на Музичките награди Мелон, групата била еден и единствен дебитант на Топ 10 уметници во [[Јужна Кореја]] и најдобар нов уметник.<ref name="Melon 2009">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.melon.com/svc/awards/vote/winner_list.jsp|title=2009 Melon Music Awards|work=Melon|publisher=Loen Entertainment|language=ko|accessdate=10 јуни 2010}}</ref> Тие ги освоиле Овогодинешната сцена, Овогодинешниот албум, Овогодинешната песна на Наградите GQ во 2009 година. Тие добиле 4 од 10 номинации на Наградите Ритмер 2009, вклучително и Дебитант на годината, R&B уметник на годината, R&B Сингл на годината за „I Don't Care“ и R&B албум на годината за нивниот прв мини албум. Rhythmmer.net е познат по промовирање на хип-хоп и R&B истовремено за широко слушана и за подземна корејска музика. 2NE1 ја освоиле својата прва награда за Уметник на годината и Албум на годината за „''To Anyone''“ на доделувањето на Азиските музички награди Мнет во 2010 година, покрај наградите за Најдобра женска група и Најдобар музички спот за „Can't Nobody“.<ref name="2010 MAMA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/articles/290011/2ne1-wins-mama-artist-album-year|title=2NE1 wins MAMA artist, Album of the Year|last=Hicap, Jonathan M.|first=|date=29 ноември 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205025931/http://www.mb.com.ph/articles/290011/2ne1-wins-mama-artist-album-year|archive-date=5 декември 2010|dead-url=|accessdate=11 јуни 2020}}</ref> Тие биле првите уметници кои ги освоиле сите 3 врвни награди на Азиските музички награди Мнет. На 29 ноември 2011 година, 2NE1 ја освоиле наградата Најдобра вокална изведба од група за нивната песна „Lonely“ и биле наградени со нивната по втор пат Песна на годината за „I Am the Best“ на Азиските музички награди Мнет во 2011 година. По 2011 година, 2NE1 ги освоиле најголемите награди, за Женски уметник, во историјата на МАМА со 4 победи (2 Песни на годината, 1 Албум на годината и 1 Уметник на годината). == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://www.yg-2ne1.com|name=Службено мрежно место}} [[Категорија:Квартети]] [[Категорија:Музички групи основани во 2009 година]] 91b7ycr24mpczusg73mmr7ktdj6h095 0 1246797 5588193 5408899 2026-07-06T18:14:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588193 wikitext text/x-wiki {{redirect|Чорлу|село во Азербејџан|Чорлу (Азербејџан)}} {{Infobox settlement <!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> |official_name=Чорлу<br/>Çorlu |timezone=[[Источноевропско време|ИЕВ]] |area_blank1_title=Област |area_blank1_km2={{Turkey district areas|Tekirdağ|Çorlu}} |elevation_m=10 м (30 стапки) |population_footnotes={{Turkey district populations|SOURCE|Tekirdağ}} |population_as_of=2018 |population_urban=262.862 |population_blank1={{Turkey district populations|Tekirdağ|Çorlu|Вкупно}} |utc_offset=+2 |leader_name1=Џафер Сар'л' <ref>http://www.corlu.gov.tr/corlu-kaymakami</ref> |timezone_DST=[[Источноевропско летно време|ИЕЛВ]] |utc_offset_DST=+3 |postal_code_type=[[Поштенски број]] |postal_code=59860 (Север) и 59861 (Југ) |area_code=0282 |blank_name=[[Рег. таб.]] |blank_info=59 |website=https://www.corlu.bel.tr/|area_footnotes={{Turkey district areas|SOURCE}} |leader_title1=[[Кајмакам]] |settlement_type=Административна област и град |pushpin_map_caption=Location of Çorlu|image_skyline=EmlakKonutFraBroen.jpg|image_caption=„Емлак Конутлар'“ станбени блокови – видно место во градот |image_blank_emblem= |blank_emblem_type=Emblem of the city|map_caption=Location of Çorlu within Turkey. |pushpin_map=Turkey |pushpin_label_position=<!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |coordinates={{coord|41|09|N|27|48|E|region:TR|display=inline,title}} |leader_name=Ахмет Сар'курт <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.corlu.bel.tr/idet/20/51/baskanimiz |title=архивски примерок |accessdate=2020-07-12 |archive-date=2020-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727054938/https://www.corlu.bel.tr/idet/20/51/baskanimiz |url-status=dead }}</ref> |subdivision_type=Држава |subdivision_name=[[Турција]] |subdivision_type1=[[Региони во Турција|Географски регион]] |subdivision_name1=[[Мраморен Регион]] |subdivision_type2=[[Покраини во Турција|Покраина]] |subdivision_name2=[[Текирдаг]] |leader_party=[[Републиканска народна партија (Турција)|Републиканска народна партија]] |leader_title=Градоначалник |population_density_metro_km2=300 }} [[Податотека:Çorlu_(13).jpg|мини|Табла со името на градот (2017) на државниот пат {{jct|D|100|country=TUR}}]] '''Чорлу''' – најголемиот [[административна поделба на Турција|округ]] во [[покраини во Турција|покраината]] [[Текирдаг (покраина)|Текирдаг]], а истовремено, по [[Истанбул]], е второто најголемо населено место во турска [[Тракија]] (источна Тракија). Чорлу, кој е оддалечен 38 км од [[Текирдаг]], се наоѓа во речниот слив на [[Ергене (река)|Ергене]], заземајќи место среде [[Тракија]], на рамнината на едно плато.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corlu.bel.tr/idet/72/259/ilcemiz|title=ÇORLU BELEDİYESİ|last=|first=|date=|work=www.corlu.bel.tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20200708073024/https://www.corlu.bel.tr/idet/72/259/ilcemiz|archive-date=2020-07-08|dead-url=|accessdate=2020-07-12|url-status=dead}}</ref> Најголемата област во Текирдаг, Чорлу, со својата поволна природна структура, развиените транспортни врски, значајната индустрија, можностите за работа и стратешкото значење е исто така една од најразвиените области во [[Турција]]. На [[север]] се граничи со окрузите на Текирдаг, Ергене и Черкезќој, на [[запад]] со окрузите Сулејманпаша и Муратли, на [[исток]] со истанбулскиот [[Силиври]], на југ со покраината Мармараерелиси и [[Мраморно Море|Мраморното Море]]. Површината на областа е 531 км². Спрема пописот од 2015 година градот има 245.588 жители.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rapory.tuik.gov.tr/09-02-2015-12:19:50-777542806444749433504056764.html|work=web.archive.org|accessdate=2020-07-12|title=архивски примерок|archive-date=2015-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210081934/http://rapory.tuik.gov.tr/09-02-2015-12:19:50-777542806444749433504056764.html|url-status=bot: unknown}}</ref> Чорлу е на надморска височина од 193 метри. Брдата, кои се продолжение на планините Ј’лд’з, ги формираат високите места на Чорлу. Чорлу е област каде се таложат речните наноси од планината Ј’лд’з. Исто така, тоа е граница на поделба на водите помеѓу сливот на Ергене и крајбрежјето Мармара.<ref name=":0" /> Сепак, бидејќи Чорлу се наоѓа помеѓу [[Црно Море|Црното Море]] и [[Средоземно Море|Средоземното Море]], под влијание е на овие два климатски региона. Студениот воздух што доаѓа од северот и влажниот топол воздух што доаѓа од Средоземното и Егејското Море на југ, влијаат на климатските услови во регионот.<ref name=":0" /> == Потекло на поимот == Изнесени се различни тврдења за името Чорлу. Во старите атласи името на градот е „Царилус (Tzarylus)“, „Цурулум (Tzurulum)“, „Цурулус (Tzurulus)“, „Цуруле (Tzurule)“, „Чурла (Tschurla)“, Циралтум (Tziraltum)“.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=mcGJLXOzOU4C&pg=PA242&redir_esc=y|title=The Alexiad|last=Comnena|first=Anna|publisher=Penguin Books|year=2003|isbn=9780140449587|location=|pages=|translator-last=Sewter|translator-first=E. R. A.}}</ref> Бидејќи бил познат по своето [[сирење]], во византискиот период се нарекувал „Трибитон“ (Tribiton), што значи „град на сирењето“; а во некои дела се споменува како „Сирело (Sirello)“.<ref>{{Наведено списание|date=2020-03-26|title=Tabula Peutingeriana|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tabula_Peutingeriana&oldid=947494917|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> Но, меѓу народот се тврди дека името било изведено од зборот „чорак“ (çorak), што значи неплодно и бескорисно, и бидејќи Турците имале тешкотии при освојувањето на Чорлу, била изведена аналогија од тој збор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.corlu.bel.tr/idet/72/260/tarih|title=Tarih|work=www.corlu.bel.tr|accessdate=2020-07-12|archive-date=2020-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707232552/https://www.corlu.bel.tr/idet/72/260/tarih|url-status=dead}}</ref> == Историја == Спрема откриените остатоци од праисторијата, историјата на областа може да се следи од [[бронзено време|бронзената ера]]. Чорлу, чие најстаро познато име е Циралум (Tzirallum) или Циралон (Tzirallon), е еден од градовите колонии кои ги основале Трако-Фригијците во 1000-тите години п.н.е. Во различни периоди од историјата бил под доминација на [[Фриги]]те, [[Хелени]]те, [[Скити]]те, [[Персијци]]те, [[антички Македонци|античките Македонци]], [[Римјани]]те и [[Византијци]]те. Од време на време бил изложен на пљачкосувања од страна на [[Хуни]]те, [[Авари]]те и [[Печенези]]те. Градот бил окупиран и од арапските војски, кои организирале разни кампањи на Истанбул. Накратко, Чорлу бил мета на секоја инвазија на Тракија. ===Средновековен период=== Тука во [[среден век|средниот век]], се наоѓала [[тврдина]]та Циралум (Tzirallum), којашто била користена за одбрана на [[Византиско Царство|Византиското Царство]], па следствено Чорлу, кој се наоѓал на патот за Истанбул, добил воено значење. За време на [[Отоманско Царство|Отоманската Империја]], посведочил на важни историски настани поради неговата стратешка положба на главниот пат што се протегал од [[Анадолија]] до границите со [[Балкан]]от. ===Османлиски период=== По освојувањето од [[Мурат I]] во 1357 година, Чорлу бил приклучен кон османската територија. Чорлу, кој повторно поминал под византиско владеење по смртта на Сулејман-паша и Орхан Гази, во 1361 година дефинитивно бил ставен под османлиска власт. По наредба на Мурат, Византијците кои го бранеле ова место биле тешко казнети, а ѕидовите на тврдината биле срушени во знак на опомена кон другите византиски градови во Тракија. Така, била елиминирана и воената важност на Циралум. Овој суров чекор веднаш вродил со плод и освојувањето на Тракија било лесно завршено. Чорлу по прв пат за време на империјата, повторно бил засегнат од војна, помеѓу татко и син, односно [[Бајазит II]] и неговиот син, принцот Селим (Yavuz - ”Грозниот„ или ”Немилосрдниот„). Принцот [[Селим I]] и [[Бајазит II]] се судриле кај Урашдере во близина на Чорлу при што принцот Селим бил поразен од војската на неговиот татко. Бајазит, кој во 1512 година му го препушта престолот на својот син, починал во својот дворец во Чорлу на пат кон палатата Диметока. Подоцна на истото подрачје, на патот од Истанбул кон [[Едрене]], починал и султанот Селим Јавуз на 21 септември 1520 година. Во септември 1676 година големиот везир Ќопрулу Фаз'л Ахмет-паша починал на чифликот „Карабибер“, кој се наоѓа помеѓу Чорлу и Кар'шт'ран. Ханзадеите и Гирајеите, кои биле протерани од [[Крим]] во XVIII век, пронашле засолниште во Чорлу. Во 1830 година бил укинат [[Румелиски Пашалак|Румелискиот Пашалак]] и е основан [[Едренски Вилает|Едренскиот Вилает]], Чорлу бил претворен во [[каза]] под јурисдикција на провинцијата Текирдаг. Во 1870 година при преструктуирањето на организацијата на [[вилает]]ите, неговата положба останала непроменета. Во 1876 година привремено паднал во руско владение. Според годишната книга од 1892 година, напишана од Шевкет Да'девирен, директор на провинциската печатница на Едрене; Во [[касаба]]та Чорлу, една каза во санџакот Текирда на [[вилает]]от Едрене, во 12 населби и 38 села има 3389 домаќинства и 11032 население од различни националности.<ref name=":1">{{Наведено списание|last=Kazancıgil|first=Ratip|date=|year=2005|title=Dağdevirenzade M. Şevket Bey'in Edirne Tarihi ve Balkan Savaşı Anıları|url=https://tr.wikipedia.org/wiki/Ratip_Kazanc%C4%B1gil|journal=Gökçe Nilüfer|location=Edirne|publisher=Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları|volume=No:41|pages=}}</ref> ===Современа историја=== Во првата фаза од Балканските војни 1912-1913 година, главен штаб на командата на Отоманската источна армија бил во Чорлу. По битките на 5-6 декември 1912 година, прешол во рацете на [[Бугари]]те. Градот бил ослободен на 15 јули 1913 година во втората фаза на [[Балкански војни|Балканските војни]], по контраофанзивата на турската армија кон [[Одрин]]. Во [[Турска војна за независност|Турската војна за независност]], Чорлу паднал под грчка окупација на 25 јули 1920 година. Четите формирани од Сојузот за одбрана на Тракија и Пашаели, кој ја водел ослободителната борба на Тракија и делувал од 1918 година, ги продолжиле своите активности и тука. Со одлуките од Мудањското примирје, без водење на борби грчката администрација била предадена на турската администрација на 15 октомври 1922 година. Од аспект на одбраната, Чорлу сè уште од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] претставува важна касарна и е дом на 189-тиот пешадиски полк. == Географија == [[Податотека:ÇorluMunicipality.jpg|мини|Општинската зграда во Чорлу]] [[Податотека:5cikolordu.jpg|мини|5-ти армиски корпус]] [[Податотека:DowntownCorlu.jpg|мини|Типична улица во центарот на градот]] [[Податотека:ÇorluŞehitlik.jpg|мини|Воен гроб во Чорлу]] [[Податотека:FatihMosqueÇorlu.jpg|мини|Фатих џамија изградена во 1453 година.]] Градот Чорлу се наоѓа во северозападниот регион на Турција, Тракија, а неговата надморска височина се движи од 150 до 180 метри. Чорлу се наоѓа во сливот на реката Ергене и сместен е во централниот дел на Тракија. На исток граничи со истанбулската покраина Силиври и Лулебургаз, покраина на К’ркларели; на запад со покраината Муратл’; на југ со покраината Мармараерелиси и Мраморното Море. Чорлу е на четвртото место во однос на областа што ја зафаќа во провинцијата Текирда. Површината на Чорлу е околу 949 км². Брдата, кои се продолжение на планините Ј’лд’з, ги формираат високите места на Чорлу. Поголемиот дел од територијата на Чорлу се наоѓа во сливот на Ергене. Чорлу е област каде се таложат речните наноси од планината Ј’лд’з. Исто така, тоа е граница на поделба на водите помеѓу сливот на Ергене и крајбрежјето Мармара. == Клима == Поради неговата локација во внатрешноста, Чорлу е регион со најмалку врнежи од дожд во Тракија. Просечното годишно количество на врнежи во Чорлу изнесува 545&nbsp;mm на квадратен метар. 20% од врнежите паѓаат во пролет, 10% во лето, 30% во есен и 40% во зима. Просечно, насоката на ветерот е север-североисток, брзината на ветерот се искачува до 3,6 m во секунда и не носат многу врнежи од дожд. Лодос и к'бле се ветрови со насоки југ-југозапад и доведуваат влажни воздушни маси и предизвикуваат врнежи. А карајел, кој е предвесник на зимата, донесувајќи студен воздушен бран предизвикува врнежи од снег. Средната годишна вредност на температурата изнесува 12,6 ℃, највисоката просечна температура е 18,2 ℃, а најниската просечна температура е 8,1 ℃. Поради тоа што Чорлу се наоѓа помеѓу Црното Море и [[Средоземно Море|Средоземното Море]], под влијание е на овие климатски региона. Студениот воздух што доаѓа од северот и влажниот топол воздух што доаѓа од Средоземното и [[Егејско Море|Егејското Море]] на југ, влијаат на климатските услови во регионот. == Хидрографија == Испуштањето на фабрички отпад во потокот Чорлу е една од причините за ширењето на несносната реа во околината. Покрај потокот била изградена пречистителна станица и во тек се активностите на прочистување на водите. Потокот Чорлу се влева ро реката Ергене, која во најголем дел ги задоволува човечките и земјоделските потреби на регионот Тракија. Чорлу е регион со втора најголема застапеност на подземни води во Тракија. Почвата, која на површината има песок и ситен камен, водата од врнежите од дожд и снег ги пропушта како цедалка. Таквата ситуација е исто така опасна од гледна точка на загадувањето. Исфрлувањето на отпад, како и протекувања од индустриските капацитети се мешаат со подземните води. Неизбежно е да се преземат неопходни мерки на претпазливост за итно да се спречи ова загадување. Годишниот потенцијал на подземните води од 274 hm³ во регионот, потекнува од сливот на Ергене. Количината на вода што ја користи Текирдаг сочинува 42% од вкупната вода. Вреди да се одбележи дека 61% (51,72 hm³/година) од оваа количина му припаѓа на областа Чорлу. Покрај тоа, забележливо е дека количината на вода што се искористува во областа Чорлу за пиење, употреба и индустрија е поголема од количината вода за наводнување. Вкупната дневна побарувачка за вода во индустријата достигнува 90.000 m³. Оваа количество се задоволува со копање на бунари и непланска употреба на подземни води. == Стопанство == Со повеќе од 300 фабрики, Чорлу е главно град за производство на [[текстил]], при што ''Левис'' (Levi's) и Мави (Mavi) се меѓу компаниите што имаат фабрики овде, како и големи аутлет центри, кои со своите попусти, се наменети за привлекување на потрошувачи од цела Тракија и Истанбул. Од 2009 година, Хјулит-Пакард и Фокскон груп се здружиле за заедничко вложување во градот да изградат голем фабрички и производствен комплекс што ќе им овозможи на двете компании да го користат Чорлу и во целина Турција, како центар на нивните производствени активности за Источна Европа и Блискиот Исток.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stargazete.com/ekonomi/ruya-gercek-oldu-hp-2-bin-kisiye-corlu-da-is-verecek-171153.htm|title=RÜYA GERÇEK OLDU: HP 2 BİN KİŞİYE ÇORLU’DA İŞ VERECEK - EKONOMİ - STARGAZETE.COM|date=2009-02-25|work=web.archive.org|accessdate=2020-07-12|archive-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225191509/http://www.stargazete.com/ekonomi/ruya-gercek-oldu-hp-2-bin-kisiye-corlu-da-is-verecek-171153.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> Чорлу, сместен во регионот богат со [[песок]] и [[чакал]], и неговите [[каменолом]]и Каратепе, се области каде се произведува [[бетон]], бетонски агрегат и асфалтен камен. Каменоломите Каратепе ги задоволува потребите на сите бетонски постројки, општини, автопати, селски задруги, пристанишни операции, аеродроми. Дури и абразивните слоеви за истанбулскиот [[Мост Фатих Султан Мехмет|мост „Фатих Султан Мехмет]]“, за [[надвозник]]<nowiki/>от над Меџидијеќој и за мостот „Халич“ се обезбедени од тука. Покрај тоа, по направените сондирања од TPOAŞ во атарот на селото Јулафл’, во регионот бил пронајден природен гас. == Население == Населението, кое во 1927 година изнесувало 8000, надминало 25.000 во 1965 година и 45.000 во 1970 година, а во 1990 година стасало до бројката од 75.000. По тој датум, паралелно со развојот на индустријата започнале миграциите и во 1997 година бројот на жители кој се приближил до 120.000, со пописот од 2007 година, тој број надминал 190.721 жители. На тој начин, не сметајќи го [[Истанбул]], станал најголем град во [[Тракија]], поминувајќи ги административните центри [[Текирдаг]] (141.439) и [[Одрин]] (138.793). Градот Чорлу е меѓу 10-те најнапредни области во Турција. Спрема податоците, кои потекнуваат врз основа на адресите на регистрација на населението, а кои ги објавил турскиот институт за статистика, на пописот од 2010 година се обелоденило дека Чорлу со своите 252.974 жители има повеќебројно население од 77 други административни центри. Денеска градот има поголем број на жители од провинцискиот центар Текирда, пред сè поради растот на бројот на население, кое првично се должи на [[егзодус]]<nowiki/>от на Турците од Бугарија во 1989 година. Тоа довело до формирање на традиционално лево ориентирана [[работничка класа]], а со вториот бран на мигранти од рурална Анадолија во [[90-ти]]<nowiki/>те години, кои дошле да работат во фабриките, сега го сочинуваат конзервативното население на градот. Во Чорлу, исто така, имаше привремено население од етнички Албанци и [[Бошњаци]], на кои за време на [[Косовска војна|Косовската војна]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.refworld.org/docid/3ae6a8cb44.html|title=Refworld {{!}} U.S. Committee for Refugees World Refugee Survey 2000 - Macedonia|last=Refugees|first=United Nations High Commissioner for|work=Refworld|language=en|accessdate=2020-07-12}}</ref> им бил доделен привремен азил како дел од напорите на Турција и Северна Македонија да им помогнат на настраданите населени места во поранешна [[Југославија]]. Градот има и мала еврејска заедница.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=77RtAAAAMAAJ&q=Information+comes+from+the+Jewish+communities+of+Antakya+Bodrum+Bursa+Canakkale+Corlu+Edirne+Finike+Gelibolu+Iskendorun+Istanbul+Izmir+Kilis+Kirklarelli+Manisa+and+Tire+plus+a+few+scattered+stones+from+other+Gazi-Antep&dq=Information+comes+from+the+Jewish+communities+of+Antakya+Bodrum+Bursa+Canakkale+Corlu+Edirne+Finike+Gelibolu+Iskendorun+Istanbul+Izmir+Kilis+Kirklarelli+Manisa+and+Tire+plus+a+few+scattered+stones+from+other+Gazi-Antep&hl=en&ei=fbSJTo7lNe7zmAWQyegX&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y|title=Avotaynu: the international review of Jewish genealogy|last=Mokotoff|first=G.|publisher=|year=1998|isbn=|volume=Volume 14|location=|pages=. 40}}</ref> Во 1970 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://web.archive.org/web/20130208205927/http://www.corlumuftulugu.gov.tr/yeni-camii.html|title=(in Turkish). T.C. Çorlu Müftülüğü|last=|first=|date=|work=|archive-url=http://www.corlumuftulugu.gov.tr/yeni-camii.html|archive-date=8 February 2013|dead-url=|accessdate=12 July 2020}}</ref> единствената синагога во градот била претворена во џамија сега наречена „Јени џамија“; обновена е во согласност со оригиналниот дизајн, без промена на таванските украси и капителите на столбовите. {| class="wikitable mw-collapsible" |+'''Табела на населението од округот Чорлу во 1892'''<ref name=":1" /> |[[Муслимани (народ)]] !3.613 |- |Грци |3.023 |- |[[Ерменци]] |3.813 |- |[[Евреи]] |288 |- |[[Бугари]] |295 |- |[[Роми]] |69 |- |'''Вкупно''' |'''11.101''' |} == Развиток == Географската местоположба на Чорлу, како мост помеѓу [[Европа]] и [[Азија]], предизвика индустријата да се концентрира во оваа област. Заедно со [[Истанбул]], [[Коџаели (покраина)]] и [[Бурса]], зазема битно место во турската индустрија. Чорлу, кој пред 10-тина години беше една тивка област, сега потполно го има приматот на индустриски град. Како резултат на тоа, миграцијата се зголеми и густината на населението оди во нагорна линија. Поради овој брз развој и активност, дури го именуваат како Малиот Истанбул. Сестринската фирма на [[Туркиш Ерлајнс]], [[Анадолу Џет]], започна со летовите [[Анкара]]-Чорлу. Првата и единствена аеродромска писта што ја поврзува Тракија со [[Анадолија]] по воздушен пат се наоѓа во Чорлу. == Меѓународни врски == {{Поврзано|Список на збратимени градови во Турција }} === Збратимени градови === По повод националниот празник на Турција, [[Денот на Победата]] (30 август), Кумановскиот градоначалник Максим Димитриевски заедно со делегација на Турската заедница од Општина Куманово го посетија Чорлу и остварија средба со локалните власти. Било разговарано за продлабочување на соработката во културата, спортот и економијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kumanovo.gov.mk/poseta-opstina-corlu-turcija/|title=Градоначалникот Максим Димитриевски во посета на Општина Чорлу (Р. Турција)|date=2018-08-31|work=Општина Куманово|language=mk-MK|accessdate=2020-07-14|archive-date=2020-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200715160450/https://kumanovo.gov.mk/poseta-opstina-corlu-turcija/|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Максим_Димитриевски_и_Ахмет_Сар'курт_во_Чорлу.jpg|алт=|мини|Максим Димитриевски и Ахмет Сар'курт во Чорлу]] {{Столбови-список|* {{знамеикона|Yemen}} [[Аден]], [[Јемен]] * {{знамеикона|North Macedonia}} [[Куманово]], [[Северна Македонија]] * {{знамеикона|Senegal}} [[Тиес]], [[Сенегал]] * {{знамеикона|Cameroon}} [[Еболова]], [[Камерун]] * {{знамеикона|Comoros}} [[Бандар Салам]], [[Коморос]] * {{знамеикона|Turkey}} [[Синоп]], [[Турција]] * {{знамеикона|USA}} [[Монтгомери, Алабама]], [[САД]] * {{знамеикона|Grenada}} Гренвил, [[Гренада]] * {{знамеикона|Egypt}} [[Луксор]], [[Египет]] * {{знамеикона|Canada}} [[Алерт, Нунавут]], [[Канада]] * {{знамеикона|Kosovo}} [[Призрен]], [[Косово]]|colwidth=30em}} == Наводи == {{наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=mcGJLXOzOU4C&pg=PA242|title=The Alexiad of Anna Comnena|last=Comnena|first=Anna|year=c. 1148|isbn=9780140449587|translator-last=E.R.A. Sewter}} == '''Надворешни врски''' == {{commons category|Çorlu}} * [http://www.corlu.gov.tr/ Мрежно место на Чорлу кајмакамл'к] * [https://www.corlu.bel.tr/Default Мрежно место на општина Чорлу] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200712061848/https://www.corlu.bel.tr/Default |date=2020-07-12 }} * {{cite EB1911|wstitle=Чорлу|volume=6|page=270}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Чорлу}} [[Категорија:Градови во Турција]] [[Категорија:Населени места во покраината Текирдаг]] [[Категорија:Еврејски заедници во Турција]] [[Категорија:Окрузи во покраината Текирдаг]] [[Категорија:Округ Чорлу| ]] ixstryqwi1mz62vg3mgw2dd0q0nfraf 0 1248166 5588474 5523027 2026-07-07T08:52:28Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588474 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). <ref>{{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}}</ref> Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] bbui5plqqgh6v0d4l9zvagwe79fglo1 5588475 5588474 2026-07-07T08:53:00Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588475 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 02alg2evucd52wlppotxlvdo9cgvjuy 5588476 5588475 2026-07-07T08:53:34Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588476 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 1y4h6m8f1gdbfw9v1ulxh2acwvuyj2l 5588482 5588476 2026-07-07T08:57:04Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588482 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * <ref>{{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] f29gfjif7lpqrzws0wdgcuqfq1tblnb 5588484 5588482 2026-07-07T08:57:20Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588484 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] oujdhmxbm9bnc1s8xrq4opodpxdx0jy 5588487 5588484 2026-07-07T09:00:56Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588487 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' <ref>{{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}}</ref> * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] k0yqwiwxlb3hjyclz39zfed0i5rjmcl 5588489 5588487 2026-07-07T09:01:25Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588489 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 8cq3lqq15vro6p2lf7tc7uaucqt3rt6 5588491 5588489 2026-07-07T09:04:27Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588491 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * <ref>{{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}}</ref> * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] emc1jxfk0nkqzaclh8ibjuczw88ndow 5588492 5588491 2026-07-07T09:04:51Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588492 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] kyd6pwo9d9p5jd6qahrf392s2dtj9h0 5588495 5588492 2026-07-07T09:10:26Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588495 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * <ref>{{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}}</ref> * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 08065ynt13gewhz6wm43hx9or0q4euw 5588496 5588495 2026-07-07T09:10:52Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588496 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 9zxj1fdotk92boyrrnrbw8mqjszsdwe 5588498 5588496 2026-07-07T09:14:25Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588498 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * <ref>{{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}}</ref> * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] hclim2z78qi0loczlm5vzqjqqgaokgy 5588500 5588498 2026-07-07T09:15:02Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588500 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] a3zaqvxpa108hkp602z5tb7kq1wje6s 5588507 5588500 2026-07-07T09:20:16Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588507 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * <ref>{{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}}</ref> * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 29hemmh34h6xjo2vbplulcymz9z9mf7 5588508 5588507 2026-07-07T09:20:34Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588508 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] le9xx0bgou4kib058a9igz9c9u5j7hp 5588514 5588508 2026-07-07T09:25:53Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588514 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' <ref>{{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}}</ref> * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 2kefhle245abfnezc4igk2m7f3yw6yy 5588515 5588514 2026-07-07T09:26:13Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588515 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] rw85oyydeuvm5nek48kha5npebcs1hx 5588525 5588515 2026-07-07T09:30:09Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588525 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * <ref>{{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}}</ref> * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] lfr48qywekwac3en1gmey5hp6nszgyr 5588526 5588525 2026-07-07T09:30:28Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588526 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] tf2y146cew3y4bysamju6ye3hkblo6g 5588533 5588526 2026-07-07T09:35:13Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588533 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * <ref>{{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}}</ref> * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] k70wynzr5gph468q47mnfjgeae1bvp0 5588534 5588533 2026-07-07T09:35:52Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588534 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] tpo9zd4vh3izz5v5aebui68kvd07tvc 5588536 5588534 2026-07-07T09:39:25Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588536 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' <ref>{{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}}</ref> * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 5qv49tacoqkrdh7axf37m039rmdeg4i 5588537 5588536 2026-07-07T09:39:52Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588537 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] gvqh2g50xpiabruq1lv074msy86gjug 5588539 5588537 2026-07-07T09:44:28Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588539 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|40em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] f3ywncijoqqjw98dzokrhggrg0e5upu 5588541 5588539 2026-07-07T09:53:02Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588541 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] ak00b50ijct6g14fcuk2s9hr3yxwqfe 5588544 5588541 2026-07-07T10:07:06Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588544 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] sfkiexh3lwugpbqeybpgn2mzcmqqlxr 5588545 5588544 2026-07-07T10:07:43Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588545 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 9z9wc0suokv077h46hxqnlhr7kap5cc 5588546 5588545 2026-07-07T10:12:29Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588546 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 9fjx4q2ukt7fmgtcoxculc71s3sb0kh 5588547 5588546 2026-07-07T10:13:32Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588547 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] asrnmxrjj3x86kz22zgb6j7bzgrfdf0 5588594 5588547 2026-07-07T11:22:46Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588594 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 5uotlyiqba0ci2imhx139mjfrezkiq3 5588609 5588594 2026-07-07T11:25:16Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588609 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] o6gybmj9jq19h8n5vxygzl8yyvb4fy6 5588610 5588609 2026-07-07T11:28:31Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588610 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] kd61u3jkvehv8p9vq6kz15owqhkm3fe 5588611 5588610 2026-07-07T11:29:02Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588611 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] pe5d774lmpqxwvqfrh7rm29t6o349r4 5588612 5588611 2026-07-07T11:32:24Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588612 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 0bvu35lb2ixstrykdagxdefe1qtb9ki 5588613 5588612 2026-07-07T11:33:05Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588613 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] sveh3ur6wn89czibgz9r425la5hkyg8 5588614 5588613 2026-07-07T11:36:08Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588614 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] k8gnz3aufubagw00htd69luxlzxt5ti 5588615 5588614 2026-07-07T11:36:46Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588615 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 2xh6cix38n4exbd0lwdedt3m09lllce 5588617 5588615 2026-07-07T11:40:55Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588617 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] cux1to4k9yfvdr5dvdklfjwydcjgwel 5588618 5588617 2026-07-07T11:41:23Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588618 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] cqbrip4086wqvr7ac48v9b9ys7arf72 5588619 5588618 2026-07-07T11:42:02Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588619 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} * {{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] tt9eyqam3u0lmml2j9vf69edoc0be06 5588620 5588619 2026-07-07T11:47:34Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588620 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1984|title=Мисијата на Константин Филозоф меѓу Сарацините (Арабите)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e7f99197-bc50-4040-a95c-39d363a180d9/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=245-251}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} * {{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] th5apu46dmrzuwj7ubu07gp6urpm45c 5588623 5588620 2026-07-07T11:48:45Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588623 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Мисијата на Константин Филозоф меѓу Сарацините (Арабите)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e7f99197-bc50-4040-a95c-39d363a180d9/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=245-251}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} * {{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] euofxy4pm0td85ouc6u999jp1gb9q00 5588625 5588623 2026-07-07T11:54:21Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588625 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. <ref>{{Наведено списание|date=1985|title=За потеклото и најраните години од животот и дејноста на Кирил и Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e2af854f-5351-4940-a3f1-fc708bea414a/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=21|issue=2|pages=51-67}}</ref> '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Мисијата на Константин Филозоф меѓу Сарацините (Арабите)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e7f99197-bc50-4040-a95c-39d363a180d9/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=245-251}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} * {{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] h7xfehz8idkd9eofvrra78dt83zv6mo 5588627 5588625 2026-07-07T11:54:58Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588627 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Мисијата на Константин Филозоф меѓу Сарацините (Арабите)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e7f99197-bc50-4040-a95c-39d363a180d9/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=245-251}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македониј|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=За потеклото и најраните години од животот и дејноста на Кирил и Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e2af854f-5351-4940-a3f1-fc708bea414a/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=21|issue=2|pages=51-67}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} * {{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] dj5or3857grb4kscnn3u7nznqlviemj 5588628 5588627 2026-07-07T11:55:40Z Buli 2648 /* Творештво */ 5588628 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Бранко Панов | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|22|март|1932}} | роден-место = {{роден во|Струмица}}, [[Вардарска Бановина]], [[Кралство Југославија]] | починал-дата = {{починат на|10|јануари|2002}} | починал-место = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = [[историчар]], [[универзитет]]ски [[професор]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Бранко Панов''' ({{роден во|Струмица}}, {{роден на|22|март|1932}} – {{починат во|Скопје}}, {{починат на|10|јануари|2002}}) – [[Македонија|македонски]] [[историчар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. Тој бил втемелувач на современата македонска медиевистика и основоположник на македонската [[византологија]].<ref>{{МКЕ|1113}}</ref> ==Животопис== Бранко Панов бил роден во [[Струмица]] на 22 март 1932 година. Основно и средно образование завршил во родниот град, потоа дипломирал (1955) и докторирал на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофскиот факултет]] – група Историја во Скопје (1955). Бил долгогодишен професор по [[Историја на Византија]] и по [[Историја на македонскиот народ]] – среден век на Филозофскиот факултет во Скопје (1976–1997). Низа учебни години бил [[професор]] и на студентите по [[географија]], [[етнологија]] и [[новинарство]] и на постдипломските студии на [[Природно-математички факултет - Скопје|Природно-математичкиот]] и [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет]] во Скопје. Учествувал на голем број научни собири во земјата и странство – [[Атина]], [[Букурешт]], [[Вашингтон]], [[Виена]], [[Копенхаген]], [[Краков]], [[Москва]], [[Нитра]], [[Салцбург]] и [[Регенсбург]]. Бил главен и одговорен уредник на списанието „''Историја''“, претседател на Управниот одбор, претседател на Советот, раководител на Советот на последипломските студии и раководител на ННСГ за историја на Филозофскиот факултет, член на Југословенскиот византолошки комитет и прв претседател на Собранието на Македонско-украинското друштво за културна соработка.<ref>{{МКЕ|1114}}</ref> ==Творештво== *Теофилакт Охридски како извор за средновековната историја на македонскиот народ, Скопје, 1971; *Средновековна Македонија, т. Ⅱ и Ⅲ, Скопје, 1985 *Охрид и Охридско низ историјата, кн. I, Охрид, 1985 (соавтор); * Македонија низ историјата, Скопје, 1999; *Историја на македонскиот народ, т. I, Скопје, 2000 (соавтор и уредник). Автор е на повеќе учебници и прирачници за основното и средното образование. '''Статии''' {{Refbegin|30em}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Описи од средновековните градови|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/45ae277a-c5aa-4e55-b539-6bcc24afc289/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=6|issue=1|pages=148-155}} * {{Наведено списание|date=1970|title=Имунитетот и феудалната рента во Македонија во XI и XII век според писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/183526f4-cdbc-4cf6-bb03-44678b7d2831/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=22|pages=225-270}} * {{Наведено списание|date=1972|title=Брегалничката мисија на Константин Филозоф – Кирил|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/000f7621-0f9f-46c8-b6be-6907d302ac84/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=8|issue=1|pages=41-49}} * {{Наведено списание|date=1975|title=Војните, востанијата и буржоаските револуции во Средниот век одразени во делата на класиците на марксизмот-ленинизмот|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/f8be268f-eb64-484a-8ce0-c5a24135537c/content|journal=Историја: списание на Сојузот на историските друштва на СР Македонија|volume=11|issue=1|pages=121-126}} * {{Наведено списание|date=1976|title=Богомилското движење во Македонија одразено во писмата на Теофилакт Охридски|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ad52bf73-7e9e-463c-82c4-f3bd4b088e1f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=28|pages=179-192}} * {{Наведено списание|date=1978|title=Охрид и Охридската област во првите векови по словенската колонизација (VI-VIII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/5c182851-ca6b-445c-9bce-79c6de74bd5c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=30|pages=119-138}} * {{Наведено списание|date=1980|title=Охрид и Охридската област во време на бугарското владеење (средина на IX в.–969)|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ31-32(1979-80)/GZ31-32.09.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%20%D0%B8%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B5%D1%9A%D0%B5%20(%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20IX%20%D0%B2.%E2%80%93969).pdf|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=31-32|pages=137-159}} * {{Наведено списание|date=1981|title=Градската самоуправа во Охрид кон крајот на XI и почетокот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/24154320-3fd0-4dfb-9cb8-3db83c4217c5/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=17|issue=2|pages=87-93}} * {{Наведено списание|date=1982|title=Штип и Брегалничка област во Средниот век (VI - крајот на XII век)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/bb497b2e-9b33-4390-b611-91fb6be0b44d/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=34|pages=39-86}} * {{Наведено списание|date=1983|title=Охрид и Охридската област од средината на X до крајот на XII век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/270930ea-041a-4bf3-962c-4dcaffabc8db/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=36|pages=65-110}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Охрид и Охридската област во XIII и XIV век|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/76cd5ffe-2679-4402-9b3d-6f66c72da67c/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=37|pages=19-50}} * {{Наведено списание|date=1984|title=Мисијата на Константин Филозоф меѓу Сарацините (Арабите)|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e7f99197-bc50-4040-a95c-39d363a180d9/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=20|issue=2|pages=245-251}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Методиевото словенско кнежевство во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/6e27e7ff-d39c-457f-9a3c-8dd37eeac4ed/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=21|issue=1|pages=23-37}} * {{Наведено списание|date=1985|title=За потеклото и најраните години од животот и дејноста на Кирил и Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/e2af854f-5351-4940-a3f1-fc708bea414a/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=21|issue=2|pages=51-67}} * {{Наведено списание|date=1985|title=Кон 1100-годишнината од смртта на македонскиот и сесловенскиот просветител Методиј|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/16df090b-f33d-4267-bf67-deb82533f99a/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=38|pages=33-42}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Климент Охридски и неговото сесловенско дело|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/843f3772-16ec-40c4-a257-430a7e79009d/content|journal=Историја: списание на Сојузот на друштвата на историчарите на СР Македонија|volume=22|issue=1|pages=7-28}} * {{Наведено списание|date=1986|title=Николај Н. Дурново за македонското прашање|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/4b6ef642-3d04-4205-9b66-7d762fa0e728/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=39|pages=196-210}} * {{Наведено списание|date=1987|title=За престојот на Кирил и Методиј во малоазиската планина Олимп|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/ce087da0-2230-410f-a9bb-ea3d54ea1d46/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=40|pages=111-116}} * {{Наведено списание|date=1992|title=Одразот на Косовската битка во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a5d84ef2-73f4-41e4-b2f7-f593b735f965/content|journal=Историја|volume=28|pages=43-54}} * {{Наведено списание|title=Мисионерската дејност на Климент Охридски во Македонија|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/a220596b-0c32-4380-9fdf-8309e6fcfb0f/content|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет|volume=46|pages=5-31|date=1993}} {{Refend}} ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панов, Бранко}} [[Категорија:Македонски медиевисти]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Македонски уредници]] [[Категорија:Југословенски историчари]] [[Категорија:Југословенски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски уредници]] [[Категорија:Професори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Природно-математичкиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Професори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Апсолвенти на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Филозофскиот факултет - Скопје]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] 4mv0z1wpu5kqdb8eo8kuxo7ob6213q0 0 1254303 5588291 5583110 2026-07-07T02:36:46Z Posakdfas 130722 /* Извори */ 5588291 wikitext text/x-wiki '''VisualAudio''' е проект кој што произведува звук од слика која се наоѓа на запис. Ваквиот проект потекнува од партнерство помеѓу Швајцарската национална архива за звук и Факултетот за инженерство и архитектура во Фрибург. == Вовед == Дисковите биле единственото средство за зачувување на звукот пред воведувањето на магнетните ленти. До појавата на [[Грамофонска плоча|винил]] во 1950-тите, записите биле направени од шелак или восок. Органскиот состав на овие материјали им овозможил да се деградираат со текот на времето, а исто така ги направил склони кон нападите од габи. == Историја == Идејата за ова обновување на звукот на старите плочи преку оптичко скенирање започнала во летото 1999 година во Лугано, меѓу техничкиот менаџер на Швајцарската национална архива за звук (''Fonoteca Nazionale'') Стефано С. Каваliери (творец и носител на интелектуална сопственост, иницијатор на проектот), поранешниот директор на ''М & Ц Менаџмент и комуникации С.А.'' Пјер Хемер (ко-творец на проектот) и директорот на швајцарските национални архиви на звукот Пио Пелизари. == Принцип на обработка == [[Податотека:FNmbc-190611-134738-ms_20.jpg|мини|Обработка на слика]] При нормална репродукција на запис за фонограф, звукот се добива со помош на игла што го следи жлебот. Радијалното поместување на жлебот се забележува преку микроскоп што значи дека звучните информации се видливи.<ref name="fonoteca">https://www.fonoteca.ch/gallery/visualAudio/home_en.htm ''VisualAudio'' By Miriam B.C retrieved March 12 2020</ref> Ако се земе аналогна слика со висока резолуција од секоја страна на записот и информациите во филмот потоа се дигитализираат со помош на кружен отчитувач, разни алгоритми можат да ја обработат сликата со цел да го извлечат и реконструираат звукот. == Предности и недостатоци == Со својата средна фотографска фаза, ова решение решава неколку значајни предизвици пронајдени во системите за архивирање. * Брзина на процесот на архивирање, поради релативно краткото време за фотографирање. * Зачувувањето информации се одвива на аналоген филм, така што не зависи од технологија што би можела брзо да застари, а замрзнувањето и зачувувањето на состојбата на записот во нов формат овозможува враќање на информациите подоцна со употреба на нови технологии. * Периодичното пренесување на нови медиуми за складирање на податоци се избегнува затоа што фотографскиот филм трае неколку стотици години.<ref name="Stotzer">{{Наведено списание|last=Stotzer|first=Sylvain|last2=Johnsen|first2=Ottar|last3=Bapst|first3=Frédéric|last4=Milan|first4=Cédric|last5=Cavaglieri|first5=Stefano|last6=Pellizzari|first6=Pio|last7==Ingold|first7=Rolf|date=July 2006|title=VisualAudio, eine optische Technik zu Wiedergabe von Schallplatten|url=http://www.iasa-online.de/schall_rauch_9.html|journal=Schall und Rauch|publisher=IASA-Ländergruppe Deutschland/Schweiz|issue=9|pages=9–17|access-date=2020-11-15|archive-date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030102326/http://www.iasa-online.de/schall_rauch_9.html|url-status=dead}}</ref> * Можноста за користење на системот за записи за вертикално сечење. Недостатоци на системот: * Не може да се користи за восочни цилиндри * Некои неправилности, како што се заоблени или испакнати плочи, кои не влијаат на репродукцијата на традиционална грамофонка, можат да влијаат на звукот на VisualAudio. == Наводи == <references /> === Извори === * Cavaglieri, Stefano S. "[https://publish.iupress.indiana.edu/read/sustainable-audiovisual-collections/section/8d99ac46-5e7d-4466-ac3c-2a00fd0eb586 Practical VisualAudio: A Long Journey to Tangible Results.]" Sustainable Audiovisual Collections Through Collaboration: Proceedings of the 2016 Joint Technical Symposium. Indiana University Press, 2017. * Johnsen, Ottar, et al. "[https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=011a0def3391dbd5a63c916609f46b137619df19 Detection of the Groove Position in Phonographic Images.]" 2007 IEEE International Conference on Image Processing. Vol. 6. IEEE, 2007. * Stotzer, Sylvain, et al. "Groove extraction of phonographic records." Document Analysis Systems VII: 7th International Workshop, DAS 2006, Nelson, New Zealand, February 13-15, 2006. Proceedings 7. Springer Berlin Heidelberg, 2006. * Johnsen, Stefano S. Cavaglieri–Prof Ottar, and Frédéric Bapst. "[http://frederic.bapst.home.hefr.ch/publications/aes01.pdf.gz Optical Retrieval and Storage of Analog Sound Recordings.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20231111175854/http://frederic.bapst.home.hefr.ch/publications/aes01.pdf.gz |date=2023-11-11 }}" * Stotzer, Sylvain, et al. "[http://totem.menneske.dk/batch_totem/ARCHIVE/OPTICAL_SOUND/TEXT/ICASSP%20Phonographic%20sound%20extraction.pdf Phonographic sound extraction using image and signal processing.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240226074252/http://totem.menneske.dk/batch_totem/ARCHIVE/OPTICAL_SOUND/TEXT/ICASSP%20Phonographic%20sound%20extraction.pdf |date=2024-02-26 }}" 2004 IEEE International Conference on Acoustics, Speech, and Signal Processing. Vol. 4. IEEE, 2004. * Stotzer, Sylvain, et al. "[https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=2beecf259835a54e8dfb65e25b9c6ffca1112f14 Visualaudio: an optical technique to save the sound of phonographic records.]" IASA Journal (2003): 38-47. * Stotzer, Sylvain. [https://www.novotone.be/_site/projets/Projet06/Doc02.pdf VisualAudio: Caractéristiques matérielles des disques phonographiques.] Département d'informatique, Université de Fribourg, 2003. * Johnsen, Ottar, et al. "VisualAudio: eine optische Technik zur Bewahrung phonographischer Auf-nahmen." * {{Наведена книга|title=International Preservation News: A Newsletter of the IFLA Programme on Preservation and Conservation|year=2008|volume=44-52}} * {{Наведено списание|year=2005|title=Journal of the Audio Engineering Society|volume=53|page=1114}} * {{Наведена книга|title=The History of Music Production|last=Richard James Burgess|page=189}} * Fadeyev, Vitaliy, and Carl Haber. "[https://www.osti.gov/servlets/purl/823748 Reconstruction of mechanically recorded sound by image processing.]" Journal of the Audio Engineering Society 51.12 (2003): 1172-1185. * McCann, M., P. Calamia, and N. Ailon. "Audio Extraction from Optical Scans of Records." (2004). * Tian, Baozhong, and John L. Barron. "[https://www.researchgate.net/profile/Das-Arpita/publication/287759869_Object_recognition_using_Artificial_Neural_Network_Case_studies_for_noisy_and_noiseless_images/links/5679231308ae6041cb49eba8/Object-recognition-using-Artificial-Neural-Network-Case-studies-for-noisy-and-noiseless-images.pdf#page=93 Reproduction of sound signal from gramophone records using 3d scene reconstruction.]" Irish Machine Vision and Image Processing Conference. 2006. * Stotzer, Sylvain. [https://doc.rero.ch/record/7958/files/StotzerS.pdf Phonographic record sound extraction by image processing.] Diss. Université de Fribourg, 2006. * Cornell, Earl W., et al. "[https://escholarship.org/content/qt0p0450kq/qt0p0450kq.pdf Using optical metrology to reconstruct sound recordings.]" Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section A: Accelerators, Spectrometers, Detectors and Associated Equipment 579.2 (2007): 901-904. * Li, Beinan, Simon de Leon, and Ichiro Fujinaga. "[https://www.academia.edu/download/35221263/ISMIR2007_p165_li.pdf Alternative Digitization Approach for Stereo Phonograph Records Using Optical Audio Reconstruction.]{{Мртва_врска|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" ISMIR. 2007. * Boltryk, P. J., et al. "Noncontact surface metrology for preservation and sound recovery from mechanical sound recordings." Journal of the Audio Engineering Society 56.7/8 (2008): 545-559. * Aleksandrović, Vesna. "[http://elib.mi.sanu.ac.rs/files/journals/ncd/12/ncd12037.pdf Analog/digital sound. National Library of Serbia digital collection of 78 rpm gramophone records.]" Review of National Center for Digitization 12 (2008): 37-42. * Li, Beinan, Jordan BL Smith, and Ichiro Fujinaga. "[https://www.academia.edu/download/35221265/PS4-9.pdf Optical Audio Reconstruction for Stereo Phonograph Records Using White Light Interferometry.]{{Мртва_врска|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" ISMIR. 2009. * Tian, Baozhong, Samuel Sambasivam, and John Barron. "Practical digital playback of gramophone records using flat-bed scanner images." Audio Engineering Society Convention 131. Audio Engineering Society, 2011. * Tian, Baozhong, and John L. Barron. "Using computer vision technology to play gramophone records." Journal of the Audio Engineering Society 59.7/8 (2011): 514-538. * Janukiewicz, Kristofer. "[https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1056370/FULLTEXT01.pdf A Laser Triangulation Approach for Optical Audio Reconstruction of Phonograph Records.]" (2016). * Cavaglieri, Stefano S. "[https://publish.iupress.indiana.edu/read/cf8d5004-931f-46f9-9e36-d129befa1d53/section/8d99ac46-5e7d-4466-ac3c-2a00fd0eb586 Practical VisualAudio: A Long Journey to Tangible Results.]" Sustainable Audiovisual Collections Through Collaboration: Proceedings of the 2016 Joint Technical Symposium. Indiana University Press, 2017. {{ISBN|9780253027139}} * Chenot, Jean-Hugues, Louis Laborelli, and Jean-Etienne Noiré. "[https://recherche.ina.fr/content/download/787/3841/version/1/file/JHChenot_Saphir_Digitizing_Broken_Cracked_Delaminated_Lacquer_78rpm_Records_Desktop_Optical_Scanner_JTS2019_v1.00.pdf Saphir: Digitizing broken and cracked or delaminated lacquer 78 rpm records using a desktop optical scanner.]" * Chenot, Jean-Hugues, Louis Laborelli, and Jean-Étienne Noiré. "[https://hal.science/hal-01885324/file/JHChenot_Saphir_Optical_Playback_Damaged_Analogue_Audio_Discs_JOCCH2018_authors_v1.01.pdf Saphir: optical playback of damaged and delaminated analogue audio disc records.]" Journal on Computing and Cultural Heritage 11.3 (2018): 14-1. * Hawkins, Julia, and Bryce Roe. "[https://www.nedcc.org/assets/media/documents/JDMM_9_3_JDMM0008_Hawkins_and_Roe.pdf IRENE audio preservation at the Northeast Document Conservation Center: Developing workflows and standards for preservation projects that use innovative technology.]" Journal of Digital Media Management 9.3 (2021): 262-278. * * Chenot, Jean-Hugues, and Jean-Etienne Noiré. "[http://www.aes.org/e-lib/download.cfm/22135.pdf?ID=22135 Challenges in Optical Recovery of Otherwise Unplayable Analogue Audio Disc Records.]{{Мртва_врска|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" Audio Engineering Society Conference: AES 2023 International Conference on Audio Archiving, Preservation & Restoration. Audio Engineering Society, 2023. * [https://indico.cern.ch/event/1971/contributions/369313/attachments/289827/405131/VF-Carmel-2006.pdf Using Optical Metrology to Restore Sound Recordings] * [https://www2.lbl.gov/LBL-Programs/wyp2005/assets/docs/Haber_Summer_Lecture.pdf Using Physics to Restore Early Sound Recordings] * [https://www-cdf.lbl.gov/~av/LOC-2005-Public.pdf Reconstruct Sound Recordings] == Надворешни врски == * {{Наведена мрежна страница|url=https://www.fonoteca.ch/gallery/visualAudio/home_en.htm|title=VisualAudio|work=|publisher=Swiss National Sounds Archive|archive-url=https://web.archive.org/web/20190723190940/https://www.fonoteca.ch/gallery/visualAudio/home_en.htm|archive-date=23 July 2019|accessdate=30 October 2019}} * {{Наведена мрежна страница|url=https://www.azione.ch/cultura/dettaglio/articolo/una-corsa-contro-il-tempo.html|title=Una corsa contro il tempo|last=Zeno|first=Gabaglio|date=12 August 2019|language=it|accessdate=30 October 2019|archive-date=2019-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026151710/https://www.azione.ch/cultura/dettaglio/articolo/una-corsa-contro-il-tempo.html|url-status=dead}} [[Категорија:Дигитално архивирање]] 4o27yb2ux83v7gbo9fg5xmz7jgmxrda 10 1259930 5588168 4416906 2026-07-06T16:51:43Z Cromenio 134259 5588168 wikitext text/x-wiki {{fb team |t=Портсмут |tan=ФК Портсмут |tc=ENG |abb={{#if:{{{abb|}}}|PSM}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }} [[Податотека:600px Blu con stella e luna gialle (New version with white).png|20px|Портсмут]]<!-- --><noinclude> [[Категорија:Fb-rt_team_предлошки Англија|Портсмут]] </noinclude> eyd1jlpgoxstsosv7toakb6id8vrtgx 0 1262656 5588215 5275500 2026-07-06T20:42:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588215 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Schrodingers_cat.svg|мини| Мачката на Шредингер: мачка, колба со отров и [[Радиоактивност|радиоактивен]] извор се ставаат во затворена кутија. Ако внатрешен монитор (на пр [[Гајгеров бројач]]) откриe радиоактивност (т.е. распаѓање на еден атом), колбата се крши, ослободувајќи го отровот, којшто ја убива мачката. Копенхашката интерпретација на квантната механика подразбира дека по некое време, мачката е ''истовремено и'' жива ''и'' мртва. Сепак, кога некој ќе погледне во кутијата, ќе ја види мачката ''или'' жива ''или'' мртва, но не истовремено и жива ''и'' мртва. Ова го поставува прашањето кога точно завршува квантната суперпозиција и реалноста се решава во една или друга можност.]] Во [[Квантна механика|квантната механика]], '''мачката на Шредингер''' е мисловен експеримент што го илустрира очигледниот [[парадокс]] на квантната суперпозиција. Во мисловниот експеримент, хипотетичка [[мачка]] може истовремено да се разгледува како и жива и мртва како резултат на поврзаност со случаен [[Субатомска честичка|субатомски]] настан што може да се случи или не. Овој мисловен експеримент бил измислен од австриско-ирскиот физичар [[Ервин Шредингер]] во 1935 година,<ref name="Schrodinger1935"> {{Наведено списание|last=Schrödinger|first=Erwin|author-link=Erwin Schrödinger|date=November 1935|title=Die gegenwärtige Situation in der Quantenmechanik (The present situation in quantum mechanics)|journal=[[Naturwissenschaften]]|volume=23|issue=48|pages=807–812|bibcode=1935NW.....23..807S|doi=10.1007/BF01491891}} </ref> во дискусија со [[Алберт Ајнштајн]],<ref name="Fine">{{Наведена мрежна страница|url=https://plato.stanford.edu/entries/qt-epr/|title=The Einstein-Podolsky-Rosen Argument in Quantum Theory|last=Fine|first=Arthur|work=Stanford Encyclopedia of Philosophy|accessdate=11 June 2020}}</ref> да го прикаже она што Шредингер го гледал како проблеми при копенхашката интерпретација на квантната механика. Сценариото често е прикажано во теоретските дискусии за толкувањата на квантната механика, особено во ситуации што вклучуваат проблем со мерењето. == Потекло и мотивација == [[Податотека:Schroedinger_cat.jpg|лево|мини| Подвижна мачка во природна големина - фигура од мачка во градината на улица Хутен 9, Цирих, каде што Ервин Шредингер живеел 1921–1926 година. Посетител на куќата не може однапред да знае каде ќе биде мачката.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.researchgate.net/publication/334031988|title=The limits of quantum superposition: Should "Schrödinger's cat" and "Wigner's friend" be considered "miracle" narratives?|last=Suarez|first=Antoine|date=2019|work=ResearchGate|page=3|accessdate=27 February 2020}}</ref>]] Шредингер го наменил својот мисловен експеримент како дискусија во АПР статијата - именувана по неговите автори [[Алберт Ајнштајн|Ајнштајн]], Подолски и Росен - во 1935 година. АПР статијата ја истакна контраинтуитивната природа на квантните суперпозиции, во кои квантен систем како [[атом]] или [[фотон]] може да постои како комбинација на повеќе состојби што одговараат на различни можни исходи. Преовладувачката теорија, наречена копенхашка интерпретација, вели дека квантниот систем останува во суперпозиција сè додека не е во интеракција, или е набљудуван од надворешниот свет. Кога тоа ќе се случи, суперпозицијата се распаѓа во една или во друга од можните определени состојби. АПР експериментот покажува дека систем со повеќе честички одделени со големи растојанија може да биде во таква суперпозиција. Шредингер и [[Алберт Ајнштајн|Ајнштајн]] си размениле писма за Ајнштајновата АПР статија, во правец на којшто Ајнштајн посочил дека состојбата на нестабилно буре со [[барут]], по некое време ќе содржи суперпозиција на двете состојби - експлодирана и неексплодирана состојба.  За понатамошно илустрирање, Шредингер опишал како може, во принцип, да се создаде суперпозиција во систем од големи размери, правејќи ја зависна од квантна честичка што била во суперпозиција. Тој предложил сценарио со мачка во заклучена челична комора, при што животот или смртта на мачката зависеле од состојбата на [[Радиоактивност|радиоактивниот]] атом, без разлика дали се распаднал или емитувал зрачење. Според Шредингер, копенхашката интерпретација подразбира дека ''мачката останува и жива и мртва'' сè додека состојбата не ѝ се разгледа. Шредингер не сакал да ја промовира идејата за живи и мртви мачки како сериозна можност, напротив, тој имал за цел примерот да ја илустрира апсурдноста на постоечкиот поглед на квантната механика.<ref name="Schrodinger1935"/> Сепак, од времето на Шредингер, други интерпретации на математиката на квантната механика биле напреднати од физичарите, од кои некои сметаат дека суперпозицијата на „живата и мртвата“ мачка е сосема реална.<ref name="Polkinghorne">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=lp4JPYnLrtEC&q=%22schrodinger's+cat%22+%22alive+dead&pg=PA67|title=The Quantum World|last=Polkinghorne|first=J. C.|date=1985|publisher=Princeton University Press|isbn=0691023883|pages=67|archive-url=https://web.archive.org/web/20150519001623/https://books.google.com/books?id=lp4JPYnLrtEC&pg=PA67&dq=%22schrodinger's+cat%22+%22alive+dead|archive-date=2015-05-19}}</ref><ref name="Tetlow">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Rk7O3EG0Xn4C&q=%22alive+and+dead%22&pg=PA321|title=Understanding Information and Computation: From Einstein to Web Science|last=Tetlow|first=Philip|date=2012|publisher=Gower Publishing, Ltd.|isbn=978-1409440406|pages=321|archive-url=https://web.archive.org/web/20150519001741/https://books.google.com/books?id=Rk7O3EG0Xn4C&pg=PA321&dq=%22alive+and+dead%22|archive-date=2015-05-19}}</ref> Наменет како критика на Копенхашката интерпретација (преовладувачка ортодоксност во 1935), мисловниот експеримент на Шрединговата мачка останува камен-темелник за модерните толкувања на квантната механика и може да биде искористен да ги илустрира и спореди нејзините предности и слабости. == Мисловен експеримент == Шредингер напишал:<ref name="Schrodinger1935"/><ref>{{Наведено списание|last=Trimmer|first=John D.|date=1980|title=The Present Situation in Quantum Mechanics: A Translation of Schrödinger's "Cat Paradox" Paper|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=124|issue=5|pages=323–338|jstor=986572}} Reproduced with some inaccuracies here: [https://web.archive.org/web/20130124233441/http://www.tuhh.de/rzt/rzt/it/QM/cat.html#sect5 Schroedinger: "The Present Situation in Quantum Mechanics." 5. Are the Variables Really Blurred?]</ref> Можно е да се постават и смешни случаи. Мачка заклучена во челична комора, заедно со следните уреди (кои мораат да бидат осигурани од директен контакт со мачката): во [[Гајгеров бројач]], има малку радиоактивна супстанца, толку мала, што веројатно во рок од еден час атомот може да се распадне, но исто така, со еднаква можност, веројатно и тоа да не се случи; ако тоа се случи контра цевката се испушта и низ рели (електричен конектор) ослободува чекан што разбива мала кобла со [[цијановодна киселина]]. Ако некој го остави овој систем сам на себе еден час, би рекол дека мачката сè уште живее ако во меѓувреме ниеден атом не се распаднал. Првото атомско распаѓање би ја отрула мачката. [[Пси-функцијата]] на целиот систем би го изразило ова имајќи ја и живата и мртва мачка (извинете на изразот) распарчена и размачкана на еднакви парчиња. Типично за овие случаи е тоа дека неопределеноста првично ограничена на атомски домен се претвора во макроскопска неопределеност, којашто може да се реши со директна опсервација. Тоа не штити толку наивно да го прифатиме како валиден „матниот модел“ за претставување на реалноста. Само по себе, тоа не би отелотворило ништо нејасно или контрадикторно. Постои разлика помеѓу разнишана или нефокусирана фотографија и слика од облаци и густа магла. Славниот мисловен експеримент на Шредингер го поставува прашањето: „''кога'' квантниот систем престанува да постои како суперпозиција на состојби и станува едно или друго?“ (Потехнички кажано, кога вистинската квантна состојба престанува да биде нетривијална линеарна комбинација на состојби, од кои секоја наликува на различни класични состојби, и наместо тоа, почнува да има единствен класичен опис?) Ако мачката преживее, „памти само дека била жива“. Но, објаснувањата за експериментите од АПР кои се конзистентни со стандардната микроскопска квантна механика бараат да макроскопските објекти, како што се мачки и нотеси, не секогаш имаат уникатни класични описи. Мисловниот експеримент го илустрира овој очигледен парадокс. Нашата интуиција вели дека ниеден набљудувач не може да биде во различна состојба истовремено - сепак мачката, се чини од мисловниот експеримент, може да биде во таква состојба. Дали од мачката се бара да биде набљудувач или нејзиното постоење во единствена добро дефинирана класична состојба има потреба од друг надворешен набљудувач? Секоја алтернатива му изгледала апсурдна на Ајнштајн, кој сепак бил импресиониран од можноста на мисловниот експеримент да ги потенцира овие прашања. Во едно писмо до Шредингер од 1950 година, тој напишал: # „Вие сте единствениот современ физичар, покрај [[Макс фон Лауе|Лауе]], кој гледа дека не може да се заобиколи претпоставката за реалноста, ако само еден (физичар) е искрен. Повеќето од нив едноставно не гледаат каква ризична игра играат со реалноста – реалноста е нешто независно од она што е експериментално потврдено. Нивната интерпретација е, каква и да е, најелегантно побиена од твојот систем на радиоактивен атом + засилувач + полнење барут + мачка во кутија, во која пси-функцијата на системот ги содржи и мачката жива и мачката распарчена на парчиња. Никој вистински не се двоуми дека присуството или отсуството на мачката е нешто независно од актот на набљудување.“<ref name="Wimmel1992">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=-4sJ_fgyZJEC&pg=PA2|title=Quantum physics & observed reality: a critical interpretation of quantum mechanics|last=Wimmel|first=Hermann|publisher=World Scientific|year=1992|isbn=978-981-02-1010-6|page=2|access-date=9 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520185205/http://books.google.com/books?id=-4sJ_fgyZJEC&pg=PA2|archive-date=20 May 2013}}</ref> Битно е да се напомене дека полнењето барут не е спомнато во Шредингеровата поставка, кој што го користи Гајгеровиот бројач како засилувач, а цијановодна киселина како отров наместо барутот. Барутот бил спомнат во оригиналната сугестија кон Шредингер пред 15 години, и Ајнштајн го донел тој израз до сегашната дискусија.{{Се бара извор|date=February 2021}} == Толкувања на експериментот == Од времето на Шредингер, други интерпретации на квантната механика биле предложувани кои давале различни одговори на прашањата поставени од Шредингеровата мачка за тоа колку долго суперпозициите траат и кога (и ''дали'') се распаѓаат. === Копенхашка интерпретација === Вообичаена интерпретација на квантната механика е Копенхашката интерпретација.<ref name="Wimmel1992"/> Во оваа интерпретација, системот престанува да биде суперпозиција на состојби и станува или една или друга кога ќе започне набљудувањето. Овој мисловен експеримент го прави очигледен фактот дека природата на мерењето, или набљудувањето не е добро дефинирана во оваа интерпретација. Експериментот може да биде толкуван дека додека кутијата е затворена, системот истовремено постои во суперпозиција на состојбите „распаднато јадро/мртва мачка“ и „нераспаднато јадро/жива мачка“, и дека единствено кога кутијата е отворена и е изведено набљудување брановата функција ќе се сруши во една од двете состојби. Еден од главните научници поврзани со копенхашката интерпретација, [[Нилс Бор]], понудил толкување кое е независно од субјективниот набљудувачки резултат на рушење на брановата функција во една од двете состојби, или од мерењето; наместо тоа „неповратен“ или делотворно неповратен процес предизвикува распад на квантната кохерентност што дава класично однесување на „набљудување“ или „мерење“.<ref>{{Наведување|title=Against 'measurement'|last=[[John Stewart Bell|John Bell]]|journal=Physics World|volume=3|number=8|year=1990|doi=10.1088/2058-7058/3/8/26}}</ref><ref>{{Наведување|last=[[Niels Bohr]]|date=1985|title=Niels Bohr: Collected Works|volume=Vol. 6: Foundations of Quantum Physics I (1926-1932)|editor1=Jørgen Kalckar|pages=451–454|url=https://www.nbarchive.dk/publications/bcw/}}</ref><ref>{{Наведување|chapter=To fathom space and time|last=Stig Stenholm|title=Quantum Optics, Experimental Gravitation, and Measurement Theory|editor1=Pierre Meystre|publisher=Plenum Press|year=1983|quote=The role of irreversibility in the theory of measurement has been emphasized by many. Only this way can a permanent record be obtained. The fact that separate pointer positions must be of the asymptotic nature usually associated with irreversibility has been utilized in the measurement theory of Daneri, Loinger and Prosperi (1962). It has been accepted as a formal representation of Bohr's ideas by Rosenfeld (1966).}}</ref><ref>{{Наведување|title=Classical motion of meter variables in the quantum theory of measurement|last=Fritz Haake|date=April 1, 1993|journal=[[Physical Review A]]|doi=10.1103/PhysRevA.47.2506|volume=47|number=4}}</ref> Така, Шредингеровата мачка би била или мртва или жива долго пред кутијата да биде отворена од свесен набљудувач<ref name="Carpenter2006">{{Наведено списание|last=Carpenter RHS, Anderson AJ|year=2006|title=The death of Schroedinger's cat and of consciousness-based wave-function collapse|url=http://www.ensmp.fr/aflb/AFLB-311/aflb311m387.pdf|journal=[[Annales de la Fondation Louis de Broglie]]|volume=31|issue=1|pages=45–52|archive-url=https://web.archive.org/web/20061130173850/http://www.ensmp.fr/aflb/AFLB-311/aflb311m387.pdf|archive-date=2006-11-30|access-date=2010-09-10}}</ref>. Анализа на еден вистински експеримент откри дека самото мерење (пример Гајгеровиот бројач) е доволно да се сруши функцијата на квантен бран пред да има некакво свесно набљудување на мерeњето,<ref name="Okon2006">{{Наведено списание|last=Okón E, Sebastián MA|year=2016|title=How to Back up or Refute Quantum Theories of Consciousness|journal=Mind and Matter|volume=14|issue=1|pages=25–49}}</ref> иако валидноста на нивниот дизајн е оспорена.<ref name="zurek03">{{Наведено списание|last=Zurek|first=Wojciech H.|author-link=Wojciech H. Zurek|year=2003|title=Decoherence, einselection, and the quantum origins of the classical|journal=Reviews of Modern Physics|volume=75|issue=3|page=715|arxiv=quant-ph/0105127|bibcode=2003RvMP...75..715Z|doi=10.1103/revmodphys.75.715}}</ref> === Повеќе светска интерпретација и постојани истории === [[Податотека:Schroedingers_cat_film.svg|десно|мини|350x350пкс| Квантно-механички парадокс. Шредингеровата мачка при повеќе световната интерпретација. Во оваа интерпретација секое случување е точка на разгранување. Мачката е истовремено и жива и мртва – без разлика дали кутијата е отворена – но „живите“ и „мртвите“ мачки се во различни гранки на универзумот кои се еднакво вистинити, но не можат да дојдат до интеракција една со друга.]] Во 1957 година, Хју Еверет ја формулирал повеќе светската интерпретација на квантната механика, која не го издвојува набљудувањето како единствен посебен процес. Во повеќе светската интерпретација, и двете состојби (мртва/жива мачка) постојат по отворањето на кутијата, но се декохерентни една од друга. Во други зборови, кога кутијата е отворена, набљудувачот и евентуално мртвата мачка се разделуваат во набљудувач кој гледа во кутија со мртва мачка, и набљудувач кој гледа во кутија со жива мачка. Но, бидејќи мртвата и живата состојба на мачката се декохерентни една од друга, нема делотворна комуникација или интеракција меѓу нив. Додека ја отвора кутијата, набљудувачот е „заплеткан“ со мачката, па така се формираат „состојбите од набљудувачот“ што одговараат на живата или мртвата мачка; секоја состојба на набљудувачот е заплеткана или поврзана со мачката така што „набљудувањето на состојбата од мачката“ и „мачкината состојба“ си одговараат една со друга. Квантната декохерентност осигура дека различните исходи немаат интеракција една од друга. Истиот механизам на квантна декохерентност е исто така важен за интерпретацијата во смисла на <u>постојаните истории</u>. Само „мртвата мачка“ или „живата мачка“ можат да бидат дел од постојаната историја на ова толкување. Декохерентноста обично е земена предвид за да спречи истовремено набљудување на повеќе состојби.<ref name="zurek91">[[Wojciech H. Zurek]], "Decoherence and the transition from quantum to classical", ''Physics Today'', 44, pp. 36–44 (1991)</ref><ref>{{Наведено списание|last=Smolin|first=Lee|date=October 2012|title=A real ensemble interpretation of quantum mechanics|journal=Foundations of Physics|volume=42|issue=10|pages=1239–1261|arxiv=1104.2822|bibcode=2012FoPh...42.1239S|doi=10.1007/s10701-012-9666-4|issn=0015-9018}}</ref> Варијанта на експериментот со мачки од Шридингер, позната како машина на квантно самоубиство, е предложена од космологот Макс Тегмарк. Експериментот го испитува експериментот со мачки од Шредингер од гледна точка на мачката, и тврди дека со користење на овој пристап, може да се направи разлика помеѓу Копенхашката интерпретација и повеќе световната. === Склопна интерпретација === Склопната интерпретација наведува дека суперпозициите се ништо освен потсклопови од поголем статистички склоп. Состојбата на векторот не се однесува на поединечни експерименти со мачка, туку само на статистиката од послично подготвени експерименти со мачки. Застапниците на ова толкување наведуваат дека токму ова го прави Шредингеровиот мачкин парадокс тривијална материја, или непотребен проблем. Оваа интерпретација послужила да се отфрли идејата дека еден [[физички систем]] во квантната механика има математички опис која му одговара во која било смисла.<ref>{{Наведено списание|last=Rovelli|first=Carlo|author-link=Carlo Rovelli|year=1996|title=Relational Quantum Mechanics|journal=International Journal of Theoretical Physics|volume=35|issue=8|pages=1637–1678|arxiv=quant-ph/9609002|bibcode=1996IJTP...35.1637R|doi=10.1007/BF02302261}}</ref> === Релациска интерпретација === Релациската интерпретација не прави темелна разлика помеѓу човечки експериментатор, мачка, и апарати или помеѓу живи и неживи системи; сите се квантни системи кои подлегнуваат на исти правила на еволуцијата на брановата функција, и сите можат да бидат земени предвид како „набљудувачи“. Но, релационата интерпретација дозволува различни набљудувачи да дадат различни профили од иста серија на настани, зависно од информацијата кои тие ја имаат за системот.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.researchgate.net/publication/280926546|title=The transactional interpretation of quantum mechanics|last=Cramer|first=John G.|date=July 1986|publisher=Reviews of Modern Physics|volume=58|pages=647–685}}</ref> Мачката може да биде набљудувач на апаратурата; во меѓувреме, експериментаторот да биде земен како друг набљудувач на системот во кутијата (мачката плус апаратурата). Пред кутијата да се отвори, мачката, од природата на нејзината состојба мртва или жива, има информации за состојбата на апаратурата (атомот или се распаднал или не); но експериментаторот нема информација за состојбата на содржината од кутијата. На овој начин, двајцата набљудувачи истовремено имаат различни профили за состојбата. За мачката, брановата функција на апаратурата се чини дека се „срушила“; за експериментаторот, содржината од кутијата се чини дека се во суперпозиција. Сè додека кутијата не се отвори, и двајцата набљудувачи не добијат иста информација за тоа што се случило, двете системски состојби се чини дека се „срушиле“ во истиот краен резултат, а мачката е или жива или мртва. === Трансакциско толкување === Во трансакциската интерпретација, апаратот испушта напреден бран назад во времето, што во комбинација со бранот што изворот го испушта напред со текот на времето, формира бран што стои. На брановите се гледа како на физички реален, а апаратот се смета за „набљудувач“. Во трансакциската интерпретација, падот на брановата функција е „атемпорален“ и се јавува по целата трансакција помеѓу изворот и апаратот. Мачката никогаш не е во суперпозиција. Наместо тоа, мачката е само во една состојба во одредено време, без оглед кога човечкиот експериментатор гледа во кутијата. Трансакциското толкување го решава овој квантен парадокс.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://phys.org/news/2017-06-quantum-zeno-effect-impacts-schroedinger.html|title=How the quantum Zeno effect impacts Schrodinger's cat|work=phys.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170617153012/https://phys.org/news/2017-06-quantum-zeno-effect-impacts-schroedinger.html|archive-date=17 June 2017|accessdate=18 June 2017}}</ref> === Ефекти на Зенон === Познато е дека ефектот Зенон предизвикува одложувања на какви било промени од почетната состојба. Од друга страна, антизеновиот ефект ги забрзува промените. На пример, ако често ѕиркате во кутијата за мачки, може или да предизвикате одложувања на судбоносниот избор или, обратно, да го забрзате. И Зеновиот ефект и антизеновиот ефект се вистински и се знае дека им се случуваат на вистинските атоми. Квантниот систем што се мери мора да биде силно поврзан со околното опкружување (во овој случај со апаратот, просторијата за експерименти... итн.) За да се добијат попрецизни информации. Но, сè додека нема информации пренесени на надворешниот свет, се смета дека е ''квази мерење'', но штом информациите за благосостојбата на мачката се пренесат на надворешниот свет (ѕиркајќи во кутијата) квазимерењето се претвора во мерење. Квазимерењата, како и мерењата, ги предизвикуваат Зено-ефектите.<ref>{{Наведено списание|last=Okon|first=Elias|last2=Sudarsky|first2=Daniel|date=2014-02-01|title=Benefits of Objective Collapse Models for Cosmology and Quantum Gravity|journal=Foundations of Physics|language=en|volume=44|issue=2|pages=114–143|arxiv=1309.1730|bibcode=2014FoPh...44..114O|doi=10.1007/s10701-014-9772-6|issn=1572-9516}}</ref> Ефектите од Зенон нè учат дека дури и без да ѕирнеме во кутијата, смртта на мачката би била одложена или забрзана во секој случај, поради нејзината околина. === Теории на објективен колапс === Според теориите на објективен колапс, суперпозициите се уништени спонтано (без оглед на надворешното набљудување), кога ќе се достигне некаков објективен физички праг (време, маса, температура, неповратност, итн.). Така, од мачката се очекува да се смести во одредена состојба долго пред да се отвори кутијата. Ова може слободно да се формулира како „мачката се набљудува себеси“ или „околината ја набљудува мачката“. Теориите на објективен колапс бараат модификација на стандардната квантна механика за да се овозможи суперпозициите да бидат уништени со процесот на временската еволуција.<ref>[https://physicsworld.com/a/schrodingers-cat-comes-into-view/ Physics World: ''Schrödinger's cat comes into view'']</ref> Овој процес познат под името декохерентност се наоѓа меѓу најбрзите процеси досега познати на физиката. == Апликации и тестови == [[File:Quantum_superposition_of_states_and_decoherence.ogv|мини|Квантни состојби на суперпозиција на Шредингеровата мачка и ефект на околината низ декохерентност]] Онака како што е опишан експериментот е чисто теоретски, а предложената машина е непознато дали некогаш е конструирана. Како и да е, успешни експерименти вклучувајќи исти принципи, пример: суперпозиции на релативно големи (по стандарди на квантна физика) објекти биле изведени.<ref>[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=quantum-microphone Scientific American :'' Macro-Weirdness: "Quantum Microphone" Puts Naked-Eye Object in 2 Places at Once: A new device tests the limits of Schrödinger's cat''] {{Семарх}}</ref> Овие експерименти не покажуваат дека објект во големина од мачка може да биде суперпозициониран, но познатиот горен лимит на „мачкини состојби“ бил турнат нагоре од нив. Во многу случаи состојбата е кратко-животна, дури и оладена приближно до [[апсолутна нула]]. * „Состојба на мачка“ е постигната со фотони.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.technologyreview.com/2009/09/10/210037/how-to-create-quantum-superpositions-of-living-things/|title=How to Create Quantum Superpositions of Living Things|last=arXiv|first=Emerging Technology from the}}</ref> * Јон од Берилиум е заробен во суперпозиционирана состојба.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://physicsworld.com/cws/article/news/2015/sep/21/could-schrodingers-bacterium-be-placed-in-a-quantum-superposition|title=Could 'Schrödinger's bacterium' be placed in a quantum superposition?|work=physicsworld.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730174613/http://physicsworld.com/cws/article/news/2015/sep/21/could-schrodingers-bacterium-be-placed-in-a-quantum-superposition|archive-date=2016-07-30}}</ref> * Експеримент кој вклучува [[Уред за супер спроводливост на квантно мешање|магнетометар - суперспроводен уред за квантно интерферирање]] („SQUID“) е поврзан со темата на мисловниот експеримент: „Состојбата на суперпозицијата не одговара на милијарда електрони што течат на еден начин и милијарда електрони што течат на друг начин. Суперспроводните електрони се движат масовно. Сите суперспроводни електрони во SQUID течат на двата начина околу јамката наеднаш кога се во состојбата на Шредингеровата мачка.<ref name="LS-20191107">{{Наведени вести|url=https://www.livescience.com/schrodingers-cat-can-be-peeked-at.html|title=Physicists Can Finally Peek at Schrödinger's Cat Without Killing It Forever|last=Najjar|first=Dana|date=7 November 2019|work=[[Live Science]]|access-date=7 November 2019}}</ref> * Конструирана е [[Пиезоелектричен ефект|пиезоелектрична]] „виљушка за нагодување“, која може да биде поставена во вибрирачка и невибрирачка состојба. Резонаторот содржи околу 10 трилиони атоми.<ref name="NJP-20191001">{{Наведено списание|last=Patekar|first=Kartik|last2=Hofmann|first2=Holger F.|year=2019|title=The role of system–meter entanglement in controlling the resolution and decoherence of quantum measurements|journal=[[New Journal of Physics]]|volume=21|issue=10|pages=103006|doi=10.1088/1367-2630/ab4451|doi-access=free}}</ref> Предложен е експеримент кој вклучува вирусен грип.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newscientist.com/article/mg19626313-800-has-observing-the-universe-hastened-its-end/|title=Has observing the universe hastened its end?|last=Chown|first=Marcus|authorlink=Marcus Chown|date=2007-11-22|work=New Scientist|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310002305/https://www.newscientist.com/article/mg19626313-800-has-observing-the-universe-hastened-its-end/|archive-date=2016-03-10|accessdate=2007-11-25}}</ref> * Предложен е експеримент кој вклучува бактерија и електромагнетен осцилатор.<ref>{{Наведено списание|last=Krauss|first=Lawrence M.|author-link=Lawrence M. Krauss|last2=James Dent|date=April 30, 2008|title=Late Time Behavior of False Vacuum Decay: Possible Implications for Cosmology and Metastable Inflating States|journal=Phys. Rev. Lett.|location=US|volume=100|issue=17|pages=171301|arxiv=0711.1821|bibcode=2008PhRvL.100q1301K|doi=10.1103/PhysRevLett.100.171301|pmid=18518269}}</ref> Во [[квантно сметање|квантното сметање]], реченицата „мачкина состојба“ понекогаш се однесува на GHZ состојба (Greenberger-Horne-Zeilinger state), при што неколку кубити се во еднаква суперпозиција, сите постанувајќи 0 и сите 1. на пр. : <math> | \psi \rangle = \frac{1}{\sqrt{2}} \bigg( | 00\ldots0 \rangle + |11\ldots1 \rangle \bigg). </math> Според барем еден предлог, може да биде можно да се одреди состојбата на мачката ''пред да се'' набљудува.<ref name="SA-20200817">{{Наведени вести|url=https://www.scientificamerican.com/article/this-twist-on-schroedingers-cat-paradox-has-major-implications-for-quantum-theory/|title=This Twist on Schrödinger's Cat Paradox Has Major Implications for Quantum Theory - A laboratory demonstration of the classic "Wigner's friend" thought experiment could overturn cherished assumptions about reality|last=Merali|first=Zeeya|date=17 August 2020|work=Scientific American|access-date=17 August 2020}}</ref><ref name="SM-20200817">{{Наведени вести|url=https://www.sciencemag.org/news/2020/08/quantum-paradox-points-shaky-foundations-reality|title=Quantum paradox points to shaky foundations of reality|last=Musser|first=George|date=17 August 2020|work=[[Science Magazine]]|access-date=17 August 2020}}</ref> == Екстензии == Вигнеровиот пријател е варијанта на експериментот со двајца човечки набљудувачи: првиот прави опсервација дали се гледа блесок на светлина и потоа му го соопштува неговото набљудување на другиот набљудувач. Проблемот овде е, дали брановата функција „пропаѓа“ кога првиот набљудувач гледа во експериментот, или само кога вториот набљудувач е информиран за набљудувањата од првиот набљудувач? За уште едно прошираување, истакнати физичари отишле дотаму што предложиле дека астрономите набљудувајќи ја темната енергија во универзумот во 1998 можеби го „намалиле неговиот животен век“ преку псевдошредингеровото сценарио со мачка, иако ова е контроверзно гледиште.<ref name="NAT-20200817">{{Наведено списание|last=Bong, Kok-Wei|displayauthors=et al.|date=17 August 2020|title=A strong no-go theorem on the Wigner's friend paradox|url=https://www.nature.com/articles/s41567-020-0990-x|journal=[[Nature Physics]]|volume=27|issue=12|pages=1199–1205|doi=10.1038/s41567-020-0990-x|access-date=17 August 2020|doi-access=free}}</ref> Во август 2020, физичарите презентирале студии кои вклучуваат толкувања од [[квантната механика]] што се поврзани со парадоксите на Шредингеровата мачка и парадоксите на Вигнеровиот пријател, што резултирало со заклучоци кои ги оспоруваат навидум утврдените претпоставки за реалноста. == Поврзано == == Користена литература == == Дополнителна литература == * АПР-трудот:{{Наведено списание|last=Einstein|first=Albert|last2=Podolsky|first2=Boris|author-link2=Boris Podolsky|last3=Rosen|first3=Nathan|author-link3=Nathan Rosen|date=15 May 1935|title=Can Quantum-Mechanical Description of Physical Reality Be Considered Complete?|journal=Physical Review|volume=47|issue=10|pages=777–780|bibcode=1935PhRv...47..777E|doi=10.1103/PhysRev.47.777|doi-access=free}} <cite class="citation journal cs1" id="CITEREFEinsteinPodolskyRosen1935">[[doi:10.1103/PhysRev.47.777|„Може ли квантно-механичкиот опис на физичката реалност да се смета за комплетен?“]]</cite> <cite class="citation journal cs1" id="CITEREFEinsteinPodolskyRosen1935">.</cite> <cite class="citation journal cs1" id="CITEREFEinsteinPodolskyRosen1935">''Физички преглед''. '''47''' (10): 777–780.</cite> <cite class="citation journal cs1" id="CITEREFEinsteinPodolskyRosen1935">[[Bibcode|Биб-код]] : [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1935PhRv...47..777E 1935PhRv ... 47..777E] . [[Назнака за дигитални објекти|дои]] : <span class="cs1-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1103/PhysRev.47.777|10.1103 / PhysRev.47.777]]</span> .</cite> * {{Наведена мрежна страница|url=https://jrfriedman.people.amherst.edu/Leggett%20Physics%20World%20article/PW%20article.pdf|title=New Life for Schrödinger's Cat|last=Leggett|first=Tony|date=August 2000|publisher=Physics World|pages=23–24|accessdate=28 February 2020}} Напис за експерименти со суперпозиции во состојба на мачка во суперспроводливи прстени, во кои електроните одат околу прстенот истовремено во две насоки. * {{Наведено списание|last=Trimmer|first=John D.|date=1980|title=The Present Situation in Quantum Mechanics: A Translation of Schrödinger's "Cat Paradox" Paper|journal=[[Proceedings of the American Philosophical Society]]|volume=124|issue=5|pages=323–338|jstor=986572}} {{Бара регистрација}} * {{Наведено списание|last=Yam|first=Phillip|date=October 9, 2012|title=Bringing Schrödinger's Cat to Life|url=https://www.scientificamerican.com/article/bringing-schrodingers-quantum-cat-to-life/|journal=Scientific American|access-date=28 February 2020}} Опис на истрагите за квантната „состојба на мачката“ и падот на функцијата на бранот од страна на [[Серж Арош|Серж Хароче]] и [[Дејвид Вајнленд]], за што тие ја добиле [[Список на нобеловци по физика|Нобеловата награда за физика]] во 2012 година. == Надворешни врски == * Верзија на говорен збор на овој напис (создадена од ревизија на статијата со датум 2013-08-12). * ''[http://www.informationphilosopher.com/solutions/experiments/schrodingerscat/ Мачката на Шредингер]'' од филозофот за информации. * [http://www.sixtysymbols.com/videos/schrodinger.htm Мачката на Шредингер - Шеесет симболи] - видео објавено од Универзитетот во Нотингем. * [http://soundcloud.com/siftpodcast/schr-dingers-cat Мачката на Шредингер] - [[поткаст]] продуциран од Сифт. [[Категорија:Физички парадокси]] [[Категорија:Шредингерова мачка]] [[Категорија:Квантно мерење]] [[Категорија:Мисловна теорија]] etxefxlzjwvs8g2zc12s7920qrf37re 0 1265376 5588180 5576938 2026-07-06T17:53:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588180 wikitext text/x-wiki {{Политика на Турција}} '''Човековите права во Турција''' се заштитени со различни [[Меѓународно право|договори за меѓународно право]], кои имаат предност пред домашното законодавство, согласно член 90 од Уставот од 1982 година. [[Меѓународен пакт за граѓански и политички права|Меѓународниот пакт за граѓански и политички права]] (МКСПР) не бил потпишан од Турција сè до 2000 година.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=ubjCDGcZ1Z4C&pg=PA253|title=Human Rights in Turkey|last=Arat|first=Zehra F. Kabasakal|date=1 January 2011|publisher=University of Pennsylvania Press|isbn=978-0812201147|via=Google Books}}</ref> Прашањето за човековите права е од голема важност за [[Приклучување на Турција кон ЕУ|преговорите со Европската унија]] (ЕУ). Акутните проблеми со човековите права го вклучуваат особено статусот на Курдите во Турција. Курдско-турскиот судир предизвикал бројни [[Човекови права|повреди на човековите права со]] текот на годините. Во земјата се води дебата за [[Право на живот|правото на живот]], тортура, слобода на изразување, како и слободи на вероисповед, собирање и здружување. Турција сè уште држи закони што се сметаат за недемократски или авторитарни, како што е забрана на малцинствата да добиваат основно образование на нивниот мајчин јазик. Најголемото малцинство во земјата, [[Курди]]те, кои сочинуваат 15% од населението, немаат право на самоопределување иако Турција го потпишала МКСПР. Во март 2017 година, Обединетите нации ја обвиниле турската влада за „масовно уништување, убиства и бројни други сериозни повредиил на човековите права“ против малцинството етнички Курди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=56330#.WMMp5DvyuM8|title=Turkey: UN report details allegations of serious rights violations in country's southeast|last=Section|first=United Nations News Service|date=10 March 2017|accessdate=28 April 2017}}</ref> == Посветеност на меѓународното право за човекови права == [[Турција|Република Турција]] влегла во разни [[Човекови права|заложби за човекови права]], од кои некои се изразени во турскиот Устав од 1982 година, од кој во вториот дел се гарантирани „основните права и слободи“ како што се [[Право на живот|правото на живот]], безбедноста на лицата и правото на сопственост. Покрај тоа, Турција потпишала голем број договори, прикажани во табелите подолу:<ref>The information was taken from a [http://www1.umn.edu/humanrts//research/ratification-turkey.html page of the University of Minnesota]; accessed on 10 September 2009</ref> {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Меѓународен предлог-закон за човекови права ! scope="row" | Меѓународен пакт за економски, социјални и културни права | 15 август 2000 година |- ! scope="row" | Меѓународен пакт за граѓански и политички права | 15 август 2000 година (и) 23 септември 2003 година (r) |- ! scope="row" | Факултативен протокол на Меѓународниот пакт за граѓански и политички права | 3 февруари 2004 година |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Човекови права на жените ! scope="row" | Конвенција за елиминација на сите форми на дискриминација врз жените | 20 декември 1985 година (а) |- ! scope="row" | Факултативен протокол на Конвенцијата за елиминација на дискриминацијата врз жените | 8 септември 2000 година, 29 октомври 2002 година (р) |- ! scope="row" | Конвенција на Обединетите нации против транснационален организиран криминал | 13 декември 2000 година, 25 март 2003 година (р) |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Заштита од тортура, лошо постапување и исчезнување ! scope="row" | Европската конвенција за спречување на тортура и нехуман или понижувачки третман или казна | 11.01.88 (и), 26.02.88 (r) |- ! scope="row" | Протокол број 1 на Европската конвенција за спречување на тортура и нехуман или понижувачки третман или казна список2 = 10.05.1995 (и), 17.09.97 (r) |- ! scope="row" | Протокол број 2 на Европската конвенција за спречување на тортура и нехуман или понижувачки третман на казни | 10 мај 1995 година, 17.09.97 година (r) |- ! scope="row" | Конвенција против тортура и други сурови, нехумани или понижувачки постапки или казни | 25.01.88 (и), 02.08.88 (r) |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Тероризам и човекови права ! scope="row" | Меѓународна конвенција против земање заложници | 15.08.89 (а) |- ! scope="row" | Меѓународна конвенција за сузбивање на терористичко бомбардирање | 20 мај 1999 година, 30 мај 2002 година |- ! scope="row" | Меѓународна конвенција за сузбивање на финансирањето на тероризам | 27.09.01 (и), 28.06.02 (r) |- ! scope="row" | Меѓународна конвенција за сузбивање на незаконско заплена на авиони | 16 декември 1970 година, 17.04.73 (р) |- ! scope="row" | Меѓународна конвенција за спречување и казнување на злосторства против меѓународно заштитени лица | 6 март 1998 година (р) |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Регионални конвенции ! scope="row" | [Европска] Конвенција за заштита на човековите права и основните слободи | 4 Сега 1950 година, 18 мај 1954 година (р) |- ! scope="row" | Протокол на Конвенцијата за заштита на човековите права и основни слободи | 20 март 1952 година, 22.06.53 (р) |- ! scope="row" | Протокол бр.2 кон Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основните слободи | 6 мај 1963 година, 25 март 1968 година (р) |- ! scope="row" | Протокол бр.3 на Европската конвенција за заштита на човековите права и основните слободи од 1950 година | 6 мај 1963 година, 25 март 1968 година (р) |- ! scope="row" | Протокол бр.4 на Европската конвенција за заштита на човековите права и основни слободи од 1950 година | 19 октомври 1962 година |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Протоколи 5-8 од ЕКЧП ! scope="row" | Протокол бр.5 кон Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основните слободи | 14 мај 1971 година, 20 декември 1971 година (р) |- ! scope="row" | Протокол бр.6 кон Европската конвенција за заштита на човековите права и основните слободи од 1950 година | 15.01.03 (и) |- ! scope="row" | Протокол бр.7 кон Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основни слободи | 14 март 1985 година |- ! scope="row" | Протокол бр. 8 кон Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основни слободи | 04.02.86 (и), 19.09.89 (r) |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} {| class="wikitable plainrowheaders mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%" |+Протоколи 9–12 од ЕКЧП ! scope="row" | Протокол бр. 9 кон Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основни слободи | 6 Сега 1990 година |- ! scope="row" | Протокол број 10 на Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основни слободи | 28.02.96 (и), 5 мај 1998 година (r) |- ! scope="row" | Протокол број 11 на Европската конвенција за заштита на човековите права и основните слободи од 1950 година | 28.02.96 (и), 5 мај 1998 година (r) |- ! scope="row" | Протокол број 12 на Европската конвенција од 1950 година за заштита на човековите права и основни слободи | 04.11.00 (и) |- | colspan="2" | Клуч: '''s''' за потпис; '''r''' за ратификација; '''а''' за пристапување |} :* [[Универзална декларација за човековите права|Универзалната декларација за човекови права]] е потпишана во 1949 година.<ref name="unhchr84">[http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/e00415d0170ee8a5c1256b3a0051eb22/$FILE/G0144925.pdf Report of State Party – Turkey by the Office of the United Nations High Commissioner of Human Rights, 2001] – See section 84</ref> :* [[Европска конвенција за човекови права|Европската конвенција за човекови права]] (1954) ја става Турција под јурисдикција на [[Европски суд за човекови права|Европскиот суд за човекови права]] (ЕСЧП). Во 1987 година, Турција го прифати правото да аплицира поединечно до ЕСЧП (член 25 од Европската конвенција за човекови права = ЕКЧП) и 1990 година ја призна задолжителната надлежност на Европскиот суд за човекови права според член 46 од ЕКЧП.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr/data/raporlar_avrupa/985.doc|title=Mentioned in Resolution 985 (1992) reproduced as a word-file on insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr, accessed September 10, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110818141623/http://insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr/data/raporlar_avrupa/985.doc|archive-date=August 18, 2011|accessdate=December 2, 2009}}</ref> Во октомври 2009 година Европската комисија за проширување на Европската унија потврдила: одреден напредок во однос на почитувањето на меѓународното право за човекови права. Сепак, спроведувањето на некои пресуди на ЕСЧП кои бараат законски измени траат неколку години. Потребни се понатамошни напори за зајакнување на институционалната рамка за човекови права, особено во врска со формирање независна институција за човекови права и Народен правобранител На 18 октомври 2017 година, генералниот секретар на Советот на Европа, Торбјорн Јагланд повикал на ослободување на активистите за човекови права приведени во Турција преку телефонски повик со турскиот министер за правда Абдулхамит Ѓул.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hurriyetdailynews.com/council-of-europe-head-calls-on-turkeys-minister-for-release-of-human-rights-activists-121101|title=Council of Europe head calls on Turkey's minister for release of human rights activists - World News|work=Hürriyet Daily News|language=en|accessdate=2020-09-09}}</ref> === Пресуди на Европскиот суд за човекови права === {| class="wikitable" style="float:right; margin-left:10px; border:10px; text-align:right;" |- style="background:#d3d3d3;" | colspan=2 | <small>Број на пресуди донесени од<br/>[[Европски суд за човекови права|ЕСЧП]] со најмалку една повреда.<ref>{{cite web |title=Statistics of the EHCR |url=https://echr.coe.int/Pages/home.aspx?p=reports&c= |website=European Court of Human Rights |access-date=11 April 2020}}</ref><br/>Годината не е претставителна за<br/>состојбата со човековите права во таа година, и <br/>случаите може да се однесуваат за неколку години.</small> |- ! Година ! Одлука |- | 2001 | 169 |- | 2002 | 54 |- | 2003 | 76 |- | 2004 | 154 |- | 2005 | 270 |- | 2006 | 312 |- | 2007 | 319 |- | 2008 | 257 |- | 2009 | 341 |- | 2010 | 228 |- | 2011 | 159 |- | 2012 | 117 |- | 2013 | 118 |- | 2014 | 94 |- | 2015 | 79 |- | 2016 | 77 |- | 2017 | 99 |- | 2018 | 104 |- | 2019 | 96 |} Рекордот на човекови права во [[Турција]] долго време продолжува да привлекува контроли, како внатрешно, така и надворешно. Според Министерството за надворешни работи, Турција е осудена на 33&nbsp;милиони евра во 567 различни случаи помеѓу 1990 година - кога Турција делотворно дозволила поединечни апликации до [[Европски суд за човекови права|Европскиот суд за човекови права]] (ЕСЧП) - и [[2006]] година.<ref name="Duvakli">Duvakli, Melik. JİTEM’s illegal actions cost Turkey a fortune, ''[[Today's Zaman]]'', 27 August 2008; reprinted by [http://www.info-turk.be/360.htm#illegal Info Turk edition 360, August 2008].</ref> Повеќето злоупотреби биле направени на [[Југоисточна Анадолија|југоистокот од земјата]], во рамките на курдско-турскиот судир. Во [[2007]] година, биле поднесени 2830 апликации против Република Турција пред ЕСЧП и, следствено, биле издадени 331 пресуди за основаноста со кои се потврдуваат 319 повреди и 9 непочитувања. Според податоци од 2008 година, Турција е втора по Русија, во списокот на земји со најголем број на случаи на кршење на човековите права пред [[Европски суд за човекови права|Европскиот суд за човекови права]], со 9.000 случаи во август 2008 година <ref name="Duvakli"/> Во 2011 година, ЕСЧП издала 159 пресуди со кои се утврдени повреди од страна на Турција, најмногу од која било земја, со Русија на второ место по 121 пресуди.<ref>{{Наведена книга|url=http://www.echr.coe.int/NR/rdonlyres/77FF4249-96E5-4D1F-BE71-42867A469225/0/2011_Rapport_Annuel_EN.pdf|title=Annual Report 2011|publisher=European Court of Human Rights|year=2012|isbn=978-92-871-9972-0|location=France}}</ref> Помеѓу [[1 ноември]] [[1998]] година и [[31 декември]] [[2008]] година, ЕСЧП примила 24.945 апликации од Турција. Прогласила 2.237 случаи за допуштени и 13.615 случаи за недопуштени.<ref name="HO">Statistics compiled by using the [http://www.echr.coe.int/ECHR/EN/Header/Reports+and+Statistics/Reports/Annual+Reports/ official data of the ECtHR]</ref> Во исто време, тој достигнал 1.905 пресуди со кои се утврди барем една повреда во 1.652 случаи. Иако едвај има одлука за член 14 од Европската конвенција за човекови права (забрана за [[дискриминација]]), многу пресуди во врска со член 2 (право на живот) и член 3 од конвенцијата (забрана за тортура) биле донесени врз основа на процедурални сведочејќи за вмешаност на државните агенции.<ref>Entry of [http://ob.nubati.net/wiki/Statistics_on_judgments_of_the_ECHR_on_Turkey Helmut Oberdiek in his private Wiki] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20191122194315/http://ob.nubati.net/wiki/Statistics_on_judgments_of_the_ECHR_on_Turkey |date=2019-11-22 }} and [http://ob.nubati.net/en/echr_tur.php additional article on his website].</ref> Според Европската комисија за проширување на ЕУ, Турција продолжила да напредува во извршувањето на пресудите на ЕСЧП. Целиот паричен надоместок бил исплатен на време, во вкупен износ од 5,2 €&nbsp;милиони во 2008 година. ЕСЧП разгледала девет случаи против Турција во врска со забраните на политичките партии од страна на Уставниот суд на Турција.<ref name="HRWB">[http://hrw.org/english/docs/2008/07/31/turkey19521.htm Turkey: Party Case Shows Need for Reform – Ruling Party Narrowly Escapes Court Ban], ''[[Human Rights Watch]]'', 31 July 2008</ref> Во сите, освен во еден случај (што се однесувал на исламистичката партија за благосостојба ), Европскиот суд пресудил против одлуката за забрана, изјаснувајќи се дека Турција ги прекршила членовите 10 и 11 од Европската конвенција (слобода на изразување и слобода на здружување). Одлуката на ЕСЧП во врска со Партијата за благосостојба била критикувана за недостаток на конзистентност со нејзините други одлуки, особено од [[Хјуман рајтс воч]]. Една пресуда на ЕСЧП ја осудила Турција на казна од 103.000 евра за нејзините одлуки во врска со бандата Јуксекова (ака „бандата со униформи“), поврзана со тајната разузнавачка единица на жандармеријата JİTEM.<ref name="Duvakli"/> ЕСЧП, исто така, во 2006 година ја осудила Турција на казна од 28.500 евра за убиството на JİTEM на 72-годишниот курдски писател Муса Антер, во 1992 година во Дијарбакир. Другите случаи вклучуваат 2000 Пресуда за Турција, во врска со убиството на синдикалец; или Случај Турција во 1996 година, што претставува преседан во [[Кипарско прашање|кипарскиот спор]], бидејќи ЕСЧП и наложил на Турција да даде финансиски надомест на лице протерано од страната на Кипар, контролирана од Турција. ЕСЧП, исто така, во 2005 година и доделила на курдската заменичка Лејла Зана 9000 евра од турската влада, пресудувајќи дека Турција ги повредила нејзините права на слободно изразување. Зана, која била признаена за затвореник од страна на [[Амнести интернешенал|Амнести Интернешнл]] и била наградена со наградата Сахаров од страна на [[Европски парламент|Европскиот парламент]], била затворена во 1994 година, наводно поради тоа што била член на забранетата ПКК, но по службена должност за тоа што зборувала курдски јазик во јавноста за време на нејзината парламентарна заклетва. == Право на живот == Правото на живот може да биде загрозено со други средства освен [[смртна казна]]. Особено во текот на 90-тите години на минатиот век имало многу случаи на вонсудски погубувања, (политички) убиства од неидентификувани сторители (''faili meçhul cinayetler'') и случаи на „исчезнувања“. === Смртна казна === Смртната казна не се спроведува во Турција од 1984 година. Турција ја укинала казната за кривични дела во 2002 година и за сите дела во 2004 година. Казната била заменета со тежок доживотен затвор ( ''ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası'' ). Според членот 9 од законот 5275 за извршување на казни <ref>An [http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5275.html online edition of Law 5275] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181207054258/https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5275.html |date=2018-12-07 }} (in Turkish on pages of the Turkish Government); accessed on 10 September 2009</ref> овие затвореници се чуваат во одделни ќелии во затвори со висока безбедност и им е дозволено да вежбаат во соседниот двор еден час на ден. === Вонсудски погубувања === Во 1990 година, [[Амнести интернешенал|Амнести Интернешнл]] го објавил својот прв извештај за вонсудските погубувања во Турција.<ref>The report [http://ob.nubati.net/wiki/Extra-judicial_Executions Turkey: Extra-judicial Executions (AI Index: EUR 44/45/90)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200916090626/http://ob.nubati.net/wiki/Extra-judicial_Executions |date=2020-09-16 }} was accessed on 10 September 2009</ref> Во следните години проблемот станал посериозен. Фондацијата за човекови права на Турција ги утврдила следните бројки за вонсудските погубувања во Турција за годините 1991 до 2001 година:<ref>Source: Report for 2001, published on 10 March 2003, Ankara, {{ISBN|975-7217-38-7}}, page 49 (Turkish)</ref> {| class="wikitable" |1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 |- | 98 | 283 | 189 | 129 | 96 | 129 | 98 | 80 | 63 | 56 | 37 |} Во 2001 година Специјалниот известувач на [[ООН]] за вонсудски, скратени или самоволни погубувања, г-ѓа Асма Џахангир, презентирала извештај за посетата на Турција. Во извештајот биле презентирани детали за убиства на затвореници (26.09.2009 година, 10 затвореници убиени во затвор во [[Анкара]]; 19 декември 2000 година, операција започнала низ цела Турција резултирала со смрт на 30 затвореници и двајца жандарми). За годините 2000–2008 година, Здружението за човекови права (ХРА) ги дава следниве бројки за сомнителна смрт/смрт во притвор/вонредно судско извршување/ тортура од платени селски чувари <ref>The [http://www.ihd.org.tr/images/pdf/IHD_1999_2008_Comparative_Balance_Sheet.pdf comparative balance sheet of the HRA] is available in English; accessed on 10 September 2009</ref> {| class="wikitable" | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |- | 173 | 55 | 40 | 44 | 47 | 89 | 130 | 66 | 65 |} Во 2008 година, организацијата за човекови права Мазлум Дер изброиле 25 вонсудски убиства во Турција. === Нерасчистени убиства === Масовните повреди на човековите права во југоисточните и источните региони на Турција, главно населени со [[Курди]], во 90-тите години од минатиот век имале форма на исчезнување и убиства од страна на непознати сторители, каде државните органи не покажале подготвеност да ги решат.<ref>Report by Amnesty International: [https://www.amnesty.org/en/documents/eur44/008/2007/en/ The Entrenched Culture of Impunity Must End] Index Number: EUR 44/008/2007, Date Published: 5 July 2007</ref> Во 2009 година, Здружението за човекови права изјавило дека до крајот на [[2008]] година биле убиени вкупно 2.949 лица од непознати сторители, а 2.308 лица станале жртви на вонсудски погубувања.<ref>The [http://www.ihd.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=1626:bir-eylul-turkiyede-barisin-yildonumu-olsun&catid=67:genel-merkez&Itemid=213 press release is available in Turkish], accessed on 11 September 2009</ref> Собраниска комисија за истражување на убиства од непознати сторители ( ''faili meçhul cinayetleri araştırma komisyonu'' ) е основана во 1993 година и работела околу две години. Многу членови се жалеле дека не им било помогнато и нивната работа дека е нарушена.<ref name="Rad">''[[Radikal]]'', 24 October 2008, [http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetay&ArticleID=904986&CategoryID=77 Faili meçhul komisyonu üyeleri 1000 cinayeti 15 yıl önce görmüştü...]</ref> Еден член на комисијата, Ејуп Ашик, изјавил дека зад многу од овие убиства стои турскиот Хезболах и додал дека државата имала три ефективни оружја во борбата против тероризмот: специјални тимови, селски чувари (Коруџулар) и Хезболах. Иако бил сведок на околу 80 акции на Хезболах во провинцијата Адијаман, тогашниот министер за внатрешни работи изјавил дека нема ништо поврзаност. Ова пак го натерало да верува дека државата го поддржува Хезболах. Хјуман рајтс воч (ХРВ) прво повикал на истрага за врските помеѓу Хезболах и безбедносните сили во [[1992]] година.<ref>The HRW [https://www.hrw.org/legacy/english/docs/2000/02/16/turkey3057_txt.htm backgrounder: What is Turkey's Hizbullah?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160306023124/https://www.hrw.org/legacy/english/docs/2000/02/16/turkey3057_txt.htm |date=2016-03-06 }} was published in 2000; accessed on 12 September 2009</ref> Во посебен извештај било наведено: {{цитат|''Во текот на 1992 година имало крајно вознемирувачко зголемување на бројот на сомнителни смртни случаи во југоисточна Турција. Стотици луѓе беа убиени од непознати напаѓачи; многу од тие луѓе беа лидери или на позиции на одговорност во курдската заедница - лекари, адвокати, наставници, политички лидери, новинари, активисти за човекови права, стопанственци... Активисти за човекови права беа меѓу жртвите. Тринаесет од сомнителните убиства од јануари 1992 година беа на новинари''.<ref>Quotes taken from the HRW Report [https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/TURKEY933.PDF The Kurds of Turkey: Killings, Disappearances and Torture], March 1993, accessed on 12 September 2009</ref>}} Врз основа на податоците на Министерството за внатрешни работи, дневниот весник „Заман“ објавил дека во периодот 1987–2001 година биле извршени вкупно 2.914 политички убиства, од кои 1.334 во областа на полицијата и 1.580 во областа на жандармеријата, и региони на Јужна и Источна Анадолија. 457 од убиствата во области на полицијата и 1.291 во областите на жандармеријата не биле разјаснети.<ref name="HRFT2001">Quote taken from the English version of the Annual Report 2001 of the Human Rights Foundation of Turkey, Ankara 2003, p. 68, {{ISBN|975-7217-38-7}}</ref> Следниве бројки биле презентирани во годишните извештаи помеѓу 1990 и 2001 година <ref name="HRFT2001">Quote taken from the English version of the Annual Report 2001 of the Human Rights Foundation of Turkey, Ankara 2003, p. 68, {{ISBN|975-7217-38-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/975-7217-38-7|975-7217-38-7]]</ref> {| class="wikitable" !Година ! 1990 ! 1991 ! 1992 ! 1993 ! 1994 ! 1995 ! 1996 ! 1997 ! 1998 ! 1999 ! 2000 ! 2001 |- ! Жртви ! 11 ! 31 ! 362 ! 467 ! 423 ! 166 ! 113 ! 65 ! 45 ! 52 ! 13 ! 24 |} Здружението за човекови права (ХРА) ги претставува следниве бројки за годините 1999 до 2008 година:<ref>Figures were taken from the Turkish version of the [http://www.ihd.org.tr/images/pdf/1999_2008_karsilastirmali_bilanco.pdf comparative balance sheet]; accessed on 12 September 2009</ref> {| class="wikitable" !Година ! 1999 ! 2000 ! 2001 ! 2002 ! 2003 ! 2004 ! 2005 ! 2006 ! 2007 ! 2008 |- ! Жртви ! 212 ! 145 ! 160 ! 75 ! 50 ! 47 ! 1 ! 20 ! 42 ! 29 |} Здружението за човекови права ''Мазлумдер'' презентирало бројки за убиства од непознати напаѓачи и сомнителна смрт за периодот од 2005 до 2008 година:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mazlumder.org/dosyalar/2005-2008bilabco.doc|title=The report in Turkish can be downloaded at www.mazlumder.org, accessed 12 September 12, 2009|accessdate=2021-04-06|archive-date=2012-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120227034304/http://www.mazlumder.org/dosyalar/2005-2008bilabco.doc|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" !Година ! 2005 ! 2006 ! 2007 ! 2008 |- ! Инцидент ! 170 ! 138 ! 384 ! 315 |- ! Жртви ! 203 ! 167 ! 373 ! 343 |} === „Исчезнувања“ === Во Турција, воената кампања против курдските сили во [[Источна Анадолија]] била придружена со бројни присилни исчезнувања, што исто така било придонело за пресуди на [[Европски суд за човекови права|Европскиот суд за човекови права]] за убиства.<ref>[http://assembly.coe.int/Main.asp?link=/Documents/WorkingDocs/Doc05/EDOC10679.htm#P225_20274 Draft Resolution (Doc. 10679) of 19 September 2005 on Enforced disappearances], prepared by the Committee on Legal Affairs and Human Rights for the General Assembly of the Council of Europe; accessed on 13 September 2009</ref> постоеле само неколку случаи на „''исчезнувања''“ во [[Турција]] во 80-тите години на минатиот век, но голем број на смртни случаи во притвор.<ref>Article by Helmut Oberdiek on [http://ob.nubati.net/en/life/disap.php The Right to Life: Disappearances] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200916090612/http://ob.nubati.net/en/life/disap.php |date=2020-09-16 }}, report compiled in 2007, accessed on 12 September 2009</ref> Спротивното важело за 90-тите години на минатиот век, кога бројот на луѓе кои „исчезнале“ откако биле киднапирани од агенти на државата, се зголемле.<ref>See a press release of the [http://www.ihd.org.tr/english/index.php?option=com_content&view=article&catid=13:headquarters&id=485:campaign-against-disappearances Human Rights Association of 15 May 1995] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110928210831/http://www.ihd.org.tr/english/index.php?option=com_content&view=article&catid=13:headquarters&id=485:campaign-against-disappearances |date=2011-09-28 }}; accessed on 12 September 2009</ref> Во 1998 година, Работната група на [[ООН]] за присилно исчезнување издала ''Извештај за посетата на Турција'' од страна на двајца члена на Работната група од 20-26 септември 1998 година. Во него, меѓу другото, се наведува: {{quote|''Повеќето исчезнувања се однесуваа на лица со курдско етничко потекло и се случија во провинциите Дијарбакир и Сирт, во југоисточна Анадолија, каде вооружените и безбедносните сили се борат против ПКК и каде е во сила вонредна состојба. Некои од пријавените исчезнувања се случија во Анталија, Измир и Истанбул. Повеќето случаи го следеа истиот образец: исчезнатите лица, наводно, биле уапсени во нивните домови под обвинение дека припаѓале на ПКК и биле однесени во полициската станица, но подоцна нивниот притвор го негирале од властите''.<ref>[http://www.unhchr.ch/Huridocda/Huridoca.nsf/0811fcbd0b9f6bd58025667300306dea/efb18eb4337a6c768025672b003c3b30?OpenDocument Full text of the Report of the UN Working Group]; accessed on 13. September 2009</ref>}} Во својот извештај од [[18 декември]] [[2001]] година, Специјалниот известувач на ООН за вонсудски, скратени или самоволни погубувања, г-ѓа [[Асма Џахангир]], напишала: {{quote|''Додека бројот на случаи на киднапирања или „исчезнувања“ се намали во последните неколку години, во времето на Посета на специјалниот известувач, вакви инциденти сè уште се случуваат, особено во оддалечените области на југоисточна Турција, и постоеше голема загриженост за неодамнешното исчезнување на две лица''}} [[Податотека:Kayip_bus.jpg|мини|Специјален автобус поставен во близина на ''Саботните Мајки'']] На некои места на [[Интернет]], може да се најде список што му се припишува на ХРА (но не и на [[Мрежна страница|мрежната страница]] на ХРА). Се вели дека оригиналниот список содржи 839 имиња, но дека на крајот со додавање на други имиња, списокот опфаќа 1.251 имиња.<ref>See the daily [http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetay&ArticleID=911664&Date=04.12.2008&CategoryID=77 Radikal of 6 December 2008] (Turkish); accessed on 13 September 2009</ref> Во ревидираниот список што го опфаќа само времето помеѓу 1980 и 1999 година, Хелмут Обердиек достигнал бројка од 818 случаи на „исчезнувања“ во Турција.<ref>The [http://ob.nubati.net/wiki/Turkey:_The_Right_to_Life cover article on the right to life in Turkey] and details on [http://ob.nubati.net/wiki/Turkey:_%22Disappearances%22 cases of "disappearances"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120219102317/http://ob.nubati.net/wiki/Turkey:_%22Disappearances%22 |date=2012-02-19 }} in English; accessed on 13 September 2009</ref> ''Саботните Мајки'' одржувале неделни протести против „исчезнувањата“ помеѓу мај 1995 и 1999 година. Тие морале да ја прекинат својата акција на [[13 март]] [[1999]] година <ref>See an article in the daily [http://www.bianet.org/bianet/insan-haklari/10036-cumartesi-annelerinden-cumartesi Radikal of 31 December 2002] (Turkish); accessed on 16 September 2009</ref> по 200-та недела, поради силен притисок, притвор и лошо постапување.<ref>See the Report of Amnesty International [https://www.amnesty.org/en/documents/eur44/017/1998/en/ Turkey: Listen to] the [[Saturday Mothers]]; Index Number: EUR 44/017/1998 Date Published: 1 November 1998; accessed on 15 September 2009</ref> Во март 2009 година, Саботните Мајки повторно презеле свои акции, излегувајќи на протест.<ref>Reported in [http://bianet.org/english/english/34829-saturday-mothers-demand-justice Bianet of 18 May 2004] and [http://www.france24.com/en/20090316-turkey-elections-saturday-mothers-kurds-erdogan France24 of 16 March 2009]; both accessed on 15 September 2009</ref> == Мачење == Широко распространетата и систематска употреба на тортура во Турција првпат била забележана од страна на [[Амнести интернешенал]] (АИ) по [[Државен удар во Турција (1971)|турскиот државен удар]] во [[1971]] година.<ref>The File on Torture that was included in the newsletter of September 1987 is not available any more. A copy of images can be found as [http://ob.nubati.net/wiki/Illustrated_Reports_of_Amnesty_International Illustrated Reports of Amnesty International] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210303030049/http://ob.nubati.net/wiki/Illustrated_Reports_of_Amnesty_International |date=2021-03-03 }}; accessed on 14 September 2009</ref> До 2002 година, организацијата продолжила да зборува за систематска тортура во Турција.<ref>Letter of AI to [[Günter Verheugen]], quoted on [http://bianet.org/english/labor/13327-eu-warned-of-torture-in-turkey Bianet of 19 September 2002]; accessed on 14 September 2009</ref> Ѓинтер Ферхојген, комесар за проширување на [[Европска Унија|Европската Унија]] заминал во Турција во септември [[2004]] година и тврди дека мачењето веќе не е систематска пракса во Турција.<ref>See a [http://www.eppgroup.eu/press/showpr.asp?PRControlDocTypeID=1&PRControlID=2925&PRContentID=5612&PRContentLG=en press release] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180728071235/http://www.eppgroup.eu/press/showpr.asp?PRControlDocTypeID=1&PRControlID=2925&PRContentID=5612&PRContentLG=en |date=2018-07-28 }} of the [[European People's Party]] in the European Parliament of 6 October 2004; accessed on 14 September 2009</ref> Здружението за човекови права (ХРА) протестирало против оваа проценка <ref>See [http://www.ihd.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=431:kence-yayge-sistematiktir&catid=67:genel-merkez&Itemid=213 press release of 10 September 2004] (Turkish); accessed on 14 September 2009</ref> и ги посочило неодамнешните бројки и дефиниции за систематско мачење од страна на Европскиот комитет за спречување на мачење и Комитетот на ООН против мачење.<ref>See paragraph 36 of the [http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/(Symbol)/9057880884d32d68c125643400514e0e?Opendocument Report A/48/44/Add.1 of 15 November 1993 of the UN Committee against Torture]; accessed on 14 September 2009</ref> Од 2005 година, инцидентите на мачење се чини дека растат.<ref>[https://web.archive.org/web/20090226174709/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119109.htm 2008 Human Rights Report: Turkey], released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor as part of the [[United States Department of State|US Department of State]] on February 25, 2009; accessed on 16 September 2009</ref> Според октомврискиот извештај на Претседателството за човекови права (ХРП), бројот на пријавени случаи на тортура и сурово постапување во првите шест месеци од годинава го надминал бројот пријавен во првата половина на 2007 година. ХРП објавила дека, во првата половина на годината, 178 лица пријавиле суров третман и 26 пријавиле тортура, наспроти 79 пријави за сурово постапување и 17 пријави за тортура во истиот период во 2007 година.<ref name="state.gov"/> Во извештајот за напредокот од ноември 2008 година, Европската комисија наведува, „бројот на апликации до невладини организации во врска со случаи на тортура и лошо постапување е зголемен, особено надвор од официјалните места на притвор, особено за време на приведување, пренесување или отворен без регистриран притвор... Недостасува брза, непристрасна и независна истрага за наводите за кршење на човековите права од страна на припадници на безбедносните сили. “ <ref name="EU2008"/> Во годишниот извештај за 2009 година, Амнести Интернешнл наведува: „Извештаите за тортура и други лошо постапување се зголемија во текот на 2008 година, особено надвор од официјалните места за притвор, но исто така и во полициските станици и затворите“.<ref>The [http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/turkey report reflecting the development in 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091226133736/http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/turkey |date=2009-12-26 }} was accessed on 17 August 2009</ref> Во својот Годишен преглед од 2012 година, добротворната организација „Слобода од тортура“ во Велика Британија, која работи со преживеани жртви на тортура, изјавила дека добротворната организација примила 79 упати на лица од Турција за клинички третман и други услуги.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.freedomfromtorture.org/sites/default/files/documents/FFT_Ann.Rev-2011-f.pdf|title=Freedom from Torture's Annual Review 2012|publisher=Freedomfortorture.org|accessdate=2021-04-06|archive-date=2016-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160330223105/http://www.freedomfromtorture.org/sites/default/files/documents/FFT_Ann.Rev-2011-f.pdf|url-status=dead}}</ref> === Смрт во притвор === Важни одлики на периодот по воената интервенција од 12 септември 1980 година биле непочитувањето на правото на живот и зголемувањето на случаите на тортура и смртни случаи како резултат на тортура. ФЧПТ објавила два извештаи за смртните притвори (14 и 15 години од преземањето на војската) во кои се презентира список со 419 смртни случаи во притвор (за 15 години) со сомневање дека тортурата може да била причината. Други 15 смртни случаи се припишувале на штрајкови со глад, додека медицинското запоставување било дадено како причина за 26 смртни случаи.<ref>Report of the Human Rights Foundation of Turkey: File of Torture: Deaths in Detention Places or Prisons (12 September 1980 to 12 September 1995), Ankara, March 1996 {{ISBN|975-7217-09-3}}, pages 51 to 68</ref> Врз основа на оваа листа, Хелмут Обердиек составил ревидиран список за 20 години (од 12 септември 1980 до 12 септември 2000 година) и заклучил дека во 428 случаи тортурата може да била причина за смртта на затворениците.<ref name="DIC">{{Наведена мрежна страница|url=http://ob.nubati.net/wiki/Turkey:_Deaths_in_Custody|title=Turkey: Deaths in Custody – B-Ob8ungen|work=ob.nubati.net|accessdate=2021-04-06|archive-date=2018-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728071126/http://ob.nubati.net/wiki/Turkey:_Deaths_in_Custody|url-status=dead}}</ref> Само во 2008 година Фондацијата за човекови права на Турција известила за 39 смртни случаи во затвор. Во некои случаи станува збор за тортура.<ref>See the [http://www.tuerkeiforum.net/trw/index.php/2008_Raporu:_Cezaevlerinde_%C3%96l%C3%BCm_ve_Hastalar Annual Report 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110724115055/http://www.tuerkeiforum.net/trw/index.php/2008_Raporu:_Cezaevlerinde_%C3%96l%C3%BCm_ve_Hastalar |date=2011-07-24 }} (Turkish); accessed on 17 September 2009</ref> Во 2012 година, двајца затворски чувари и еден службеник добиле доживотни казни затвор за тортура смрт на активистот Енгин Чебер, прва ваква пресуда во историјата на Турција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/news/historic-verdict-finds-turkish-officials-caused-activist-s-death-custody-2012-10-02|title=Historic verdict finds Turkish officials caused activist's death in custody|date=2 October 2012|publisher=Amnesty International|archive-url=https://web.archive.org/web/20121005171445/http://www.amnesty.org/en/news/historic-verdict-finds-turkish-officials-caused-activist-s-death-custody-2012-10-02|archive-date=5 October 2012|accessdate=7 October 2012}}</ref> === Затворски услови === Турција повеќепати била критикувана за лошите затворски услови и особено за нерешавањето на проблемот со пренатрупаноста.<ref>See the [https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2005/61680.htm country report 2005 of the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor in US Department of State], dated 8 March 2006, accessed on 17 September 2006</ref> По турскиот државен удар во 1980 година, политичките затвореници кои се суделе во воените судови, биле држени во воени затвори и на тој начин биле подложени на воена дисциплина. Затворениците биле обврзани да учествуваат во секојдневни прозивки, пеење маршеви и вежби на отворено.<ref name="AI-DS">Report of Amnesty International [http://ob.nubati.net/wiki/Devrimci_Sol Turkey: The Istanbul Devrimci Sol Trial] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181116062641/http://ob.nubati.net/wiki/Devrimci_Sol |date=2018-11-16 }}; online edition, accessed on 18 September 2009</ref> Особено, воените затвори во [[Дијарбакир]] и Мамак (последниот во [[Анкара]]) станале познати по рутинските тепања што ги придружувале обидите за воведување на воена дисциплина меѓу цивилите. Покрај тоа, таканаречените „инаугуративни тепања“ биле институционализирани во скоро сите затвори во Турција. Во 2008 година продолжиле обвинувањата за лошо постапување во затворите. Изолацијата од мала група останало проблем низ затворскиот систем за луѓето обвинети или осудени за политички мотивирани дела.<ref>Compare the [http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/turkey 2009 Report of Amnesty International] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091226133736/http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/turkey |date=2009-12-26 }}; accessed on 20 September 2009</ref> Фондацијата за човекови права на Турција регистрирала 39 смртни случаи во затвор.<ref>2008 Annual Report to be found on the [http://www.tuerkeiforum.net/trw/index.php/2008_Raporu:_Cezaevleri_ve_%C4%B0nsan_Haklar%C4%B1 pages of the Democratic Turkey Forum] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120226204339/http://www.tuerkeiforum.net/trw/index.php/2008_Raporu:_Cezaevleri_ve_%C4%B0nsan_Haklar%C4%B1 |date=2012-02-26 }} (Turkish); accessed on 20 September 2009</ref> Во март 2020 година, следејќи ја опасната по живот состојба на затворите за време на [[Коронавирус|пандемијата на коронавирусите]], владата на [[Турција]] информирала дека подготвува нацрт за ослободување на 100.000 затвореници. Сепак, [[Амнести интернешенал|Амнести Интернешнл]] заедно со неколку други организации изјавиле дека сепак се грижат за новинарите и бранителите на човековите права, кои според перципираната политика на владата, ќе останат зад решетки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/03/turkey-imprisoned-journalists-human-rights-defenders-and-others-now-at-risk-of-covid-19-must-be-urgently-released/|title=Turkey: Imprisoned journalists, human rights defenders and others, now at risk of Covid-19, must be urgently released|work=Amnesty International|accessdate=30 March 2020}}</ref> == Слобода на вероисповед == Иако нејзиното население е претежно муслиманско, Турција тврди дека е секуларна земја според членот 24 од турскиот устав. Двете главни исламски текови во Турција се сунити и алеви. Во [[Турција]] Алевите се малцинство, проценето на 17 проценти од муслиманското население.<ref name="rel">The report of Amnesty International on [http://ob.nubati.net/wiki/Prosecution_of_Religious_Activists Prosecution of Religious Activists] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20191110103339/http://ob.nubati.net/wiki/Prosecution_of_Religious_Activists |date=2019-11-10 }} was published in November 1987</ref> Верското образование е задолжително во основното и средното образование (член 24 од Уставот). Главно се учи сунитската [[теологија]]. Владата ги надгледува верските објекти и образование на муслиманите преку својот Директорат за верски работи, кој е под надлежност на премиерот. Директориумот ја регулира работата на 77.777 регистрирани џамии во земјата и вработува локални и провинциски имами, кои се државни службеници. Сунитските имами се номинирани и платени од државата.<ref>[https://web.archive.org/web/20090226174709/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119109.htm 2008 Human Rights Report] of the Bureau of Democracy, Human Rights and Labor (US State Department) of 25 February 2009; accessed on 21 September 2009</ref> Алевитите се молат во џемеви (места за собирање) и немаат правен статус како места за богослужба во државата. Сепак, [[Кушадаси]] и Тунџели пресудиле во 2008 година дека џемевите се сметаат за места за богослужба.<ref name="state.gov"/> Точни бројки за неисламското население во Турција не се достапни. Според некои извори, христијанското население се проценува помеѓу три и пет проценти.<ref name="rel"/> Нивните заедници главно постојат во [[Истанбул]] со ерменски и [[Вселенски патријарх|грчко-православни христијани]] ; во југоисточна Турција може да се најдат други групи како Сиријци и Језидите. Во големите градови постојат [[Евреи|еврејски]] и други заедници, како што се [[Јеховини сведоци|Јеховините сведоци]]. Според [[Лозански договор|Лозанскиот договор,]] само ерменската, грчката и еврејската заедница се признати како малцинства. Според организацијата за човекови права Мазлумдер, војската обвинувала поединци за недостаток на дисциплина за активности што вклучувале извршување на муслимански молитви или брак со жени кои носеле шамии. Во декември 2008 година, Генералштабот издал 24 разрешувања, од кои пет се однесувале на наводниот исламски фундаментализам.<ref name="state.gov"/> Според извештајот за напредокот на 2008 година на слободата на вероисповед на Европската унија, слободата на обожавање продолжила генерално да се почитува. Законот за фондации усвоен во февруари 2008 година, меѓу другото, се осврнува на низа имотни проблеми во врска со немуслиманските малцинства.<ref name="EU2008"/> == Слобода на изразување == Членот 26 од Уставот гарантира [[Слобода на говорот|слобода на изразување]]. Членовите 27 и 28 од Уставот гарантираат „слобода на изразување“ и „непречено ширење на мислата“. Ставот 2 на членот 27 потврдува дека „правото на дисеминација не се остварува заради промена на одредбите од членовите 1, 2 и 3 од [Уставот]“, предметните членови кои се однесуваат на [[Унитарна држава|унитарните]], [[Секуларност|секуларните]], [[Демократија|демократските]] и [[република]]нските природата на државата. Законот 765 (стариот кривичен законик) што стапил на сила на 1 март 1926 година, ја ограничил слободата на изразување, и покрај неколкуте измени и дополнувања.<ref name="Background">See [http://ob.nubati.net/wiki/Background_to_the_Legal_System Background to the Legal System]; accessed on 11 October 2009</ref> Законот 5237 што го заменил стариот кривичен законик на 1 јуни 2005 година зачува неколку одредби што ја ограничуваат слободата на мислата и изразувањето. Голем број специјални закони како што се Законот 5816, Закон за печат и Закон за политички партии исто така ја ограничуваат слободата на изразување.<ref name="AIpix">The report of Amnesty International Turkey: Human Rights Denied appeared in November 1988 (AI Index: EUR/44/65/88); the report can be [http://ob.nubati.net/wiki/Illustrated_Reports_of_Amnesty_International accessed as scanned images] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210303030049/http://ob.nubati.net/wiki/Illustrated_Reports_of_Amnesty_International |date=2021-03-03 }}. Freedom of expression are the page (images 3–6)</ref> Во 1970-тите и 1980-тите најчесто се користеле членовите 141 (членство во комунистички организации), 142 (комунистичка или сепаратистичка пропаганда) и 163 (членство или пропаганда за антисекуларни организации) од Законот 765 (Турскиот кривичен законик, ТКЗ) да се казни мирното спротивставување.<ref name="AIpix"/> На 12 април 1991 година стапил на сила законот ''3713'' за борба против тероризмот, кој ги укинал овие одредби, но задржал дел од член 142 ТКЗ во член 8 АТЛ.<ref name="Background"/> Новинари, политичари, бранители на човекови права и синдикалци биле осудени според оваа одредба, честопати едноставно затоа што го користеле зборот „ [[Курдистан]] “.<ref>See an [http://www2.irb-cisr.gc.ca/en/research/ndp/ref/index_e.htm?docid=246&cid=0&sec=CH03 Issue Paper on the Situation of the Kurds] {{Семарх|url=https://archive.today/20130101091555/http://www2.irb-cisr.gc.ca/en/research/ndp/ref/index_e.htm?docid=246&cid=0&sec=CH03 |date=2013-01-01 }} by the Immigration and Refugee Board of Canada, February 1996; accessed on 11 October 2009</ref> Откако Европскиот суд за човекови права донел повеќе од 100 пресуди со кои се утврдила повреда на членот 10 од Европската конвенција за човекови права, биле направени измени во постојното законодавство.<ref>See [https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?Ref=ResDH%282004%2938&Language=lanEnglish Resolution ResDH(2004)38]; accessed on 11 October 2009</ref> Членот 8 од АТЛ бил укинат со законот 4928 од 30 јули 2003 година. Друг често користен член 312/2 од ТКЗ (поттикнување на омраза и непријателство) бил изменет и дополнет со Законот 4744 од 9 февруари 2002 година. Новата верзија ја намалила употребата на овој член со воведување на услов „ако поттикнувањето може да го загрози јавниот ред и мир“. Новата формулација (и реченици) за такво „дело“ сега се содржани во член 216 од Законот 5237. Казната дека само критиката не треба да се казни според член 159 од Законот 765 (оцрнување на турската припадност, Република или Големото национално собрание на Турција) била додадена на текстот на законот, иако тоа веќе било утврдено во судската практика. „Прекршокот“ сега е опишан во член 301 од Законот 5237. По сериозни критики од невладини организации и европски институции, членот 301 повторно бил изменет на 30 април 2008 година. Амандманите вовеле барање за дозвола да се добие од министерот за правда со цел да се започне кривична истрага.<ref name="EU2008">[http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/press_corner/key-documents/reports_nov_2008/turkey_progress_report_en.pdf Report of the EU Commission – Enlargement of 5 November 2008]; accessed on 16 September 2009</ref> Хјуман рајтс воч на 26 јули 2017 година објавил дека во текот на изминатата година, стотици продажни места биле затворени или преземени под овластувањата за вонредна состојба Повеќе од 160 [[новинар]]и и медиумски работници сега се во [[затвор]] или претходен притвор, според турската невладина организација за набудување на медиумите П24. Тие вклучуваат 10 од вработените во Кумхуријет на кои им се [[Судење|суди]].<ref>[https://www.hrw.org/news/2017/07/26/turkey-freedom-expression-dock In Turkey, Freedom of Expression is in the Doc] k</ref> По усвојувањето на измените и дополнувањата на членот 301, турските судови до септември 2008 година проследиле 257 случаи до министерот за правда за претходно овластување. Министерот разгледал 163 случаи и одбил да даде дозвола за постапување во 126 случаи.<ref name="EU2008"/> Министерот за правда овластил кривичните истраги да продолжат во 37 случаи. Ова опфатило еден случај што бил покренат по изјавата на турски писател за ерменското прашање, кратко по убиството на турскиот новинар со ерменско потекло, Хрант Динк Другите законски одредби што ја ограничуваат слободата на изразување вклучуваат членови 215, 216 и 217 од Турскиот кривичен законик, со кои се кривично дело против јавниот ред и мир, а Антитерористичкиот закон е применет за гонење и осудување на оние што изразуваат ненасилно мислење за курдските прашања.<ref name="EU2008"/><ref>For a (German) list of offences see [http://www.tuerkeiforum.net/Meinungsfreiheit#Die_wichtigsten_Bestimmungen_im_Einzelnen this page of the Democratic Turkey Forum] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120226204419/http://www.tuerkeiforum.net/Meinungsfreiheit#Die_wichtigsten_Bestimmungen_im_Einzelnen |date=2012-02-26 }} (DTF). The DTF also has a page on [http://www.tuerkeiforum.net/Urteile_in_Prozessen_aus_dem_Jahre_2008 verdicts in 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120226204514/http://www.tuerkeiforum.net/Urteile_in_Prozessen_aus_dem_Jahre_2008 |date=2012-02-26 }} and [http://www.tuerkeiforum.net/Sortierbare_Tabellen statistics for 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120226204531/http://www.tuerkeiforum.net/Sortierbare_Tabellen |date=2012-02-26 }}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/media/greenslade+world/turkey|title=Turkey (News)|work=The Guardian|location=London}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasiareview.com/turkey-destruction-of-ahmet-siks-unpublished-book-a-very-dangerous-precedent-28032011/|title=Turkey: Destruction Of Ahmet Sik's Unpublished Book 'A Very Dangerous Precedent' Eurasia Review|date=2011-03-28|publisher=Eurasiareview.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110613063854/http://www.eurasiareview.com/turkey-destruction-of-ahmet-siks-unpublished-book-a-very-dangerous-precedent-28032011/|archive-date=2011-06-13|accessdate=2014-02-06}}</ref> Употребата на [[Турска азбука|турската азбука]] е наложена со закон, како одраз на историскиот премин од арапско на латинско писмо. Според извештајот на Хјуман рајтс воч 2019, Турција има максимален број затворени новинари. Во февруари 2018 година, истакнатите новинари Ахмет Алтан, Мехмет Алтан и Назли Иличак биле осудени на доживотен затвор без условно ослободување, под обвинение за спојување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/world-report/2019/country-chapters/turkey|title=Turkey Events of 2018|publisher=Human Rights Watch}}</ref> На 3 јули 2020 година, во судење од висок профил, турскиот суд го осудил почесниот претседател на [[Амнести интернешенал|Амнести Интернешнл]] Турција, Танер Килич, на шест години и три месеци затвор, обвинувајќи го за член на терористичка организација. Поранешниот директор на организацијата Адил Есер исто така бил осуден на две години и еден месец, заедно со членовите Гунал Курсун и Озлем Далгиран, под истите обвиненија. Групата за човекови права ги отфрлила сите обвиненија. Организациите за човекови права тврдат дека држењето на лица обвинети за терористички дела во продолжен притвор и понатаму се широко користени во Турција и предизвикало загриженост во врска со тоа да стане форма на скратена казна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2020/07/03/asia/turkey-amnesty-international-court-verdict-intl/index.html|title=Turkey convicts human rights activists on terror charges|work=CNN|accessdate=3 July 2020}}</ref> === Слобода на медиумите === Според Комитетот за заштита на новинарите (КЗН), [[Партија на правдата и развојот|владата на АКП]] спровела една од најголемите светски удари за слободата на медиумите.<ref name="CPJ">{{Наведена мрежна страница|url=http://cpj.org/reports/2012/10/turkeys-press-freedom-crisis-summary.php|title=Turkey's Press Freedom Crisis|last=Turkey's Press Freedom Crisis|publisher=Committee to Protect Journalists|accessdate=9 February 2013}}</ref><ref name="cpj.org1">{{Наведена мрежна страница|url=https://cpj.org/reports/2016/12/journalists-jailed-record-high-turkey-crackdown.php|title=Turkey's crackdown propels number of journalists in jail worldwide to record high|work=cpj.org|accessdate=17 January 2017}}</ref> Многу новинари биле уапсени со употреба на обвиненија за „''тероризам''“ и „''антидржавни активности''“, како што се случаите „''Ергенекон''“ и „ ''Балјоз''“, додека илјадници се истражени под обвиненија како „''оцрнување на турската припадност''“ или „''навреда на исламот''“. Во 2017 година, КЗН идентификувал 81 затворени новинари во Турција (вклучувајќи го и уредништвото на ''Кумхуријет'', најстариот турски весник кој сè уште е во оптек), сите директно држени за објавената работа (рангирана на првото место во светот во 2017 година, со повеќе новинари во затвор отколку во [[Иран]], [[Еритреја]] или [[Кина]]); додека во 2015 година ''Freemuse'' идентификувал девет музичари затворени за нивната работа (рангирана на третото место во таа година по [[Русија]] и [[Кина]]).<ref name="freemuse">{{Наведена мрежна страница|url=http://freemuse.org/archives/9534|title=Russia, China and Turkey top yearly list of music freedom violations|work=freemuse.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219151449/http://freemuse.org/archives/9534|archive-date=19 February 2015|accessdate=19 February 2015}}</ref> Во 2015 година турските медиуми биле оценети како ''неслободни'' од [[Фридом Хаус]].<ref name="freedomhouse">{{Наведена мрежна страница|url=https://freedomhouse.org/country/turkey#.VMnmzS7D8uk|title=Turkey|work=freedomhouse.org|accessdate=29 January 2015}}</ref> Во својата резолуција „''Функционирањето на демократските институции во Турција''“ на [[22 јуни]] [[2016]] година, Парламентарното собрание на [[Совет на Европа|Советот на Европа]] предупредило дека „''неодамнешните случувања во Турција што се однесуваат на слободата на медиумите и изразувањето, ерозијата на владеењето на правото и Прекршувањата на човековите права во врска со антитерористичките безбедносни операции во југоисточна Турција (...) покренаа сериозни прашања во врска со функционирањето на нејзините демократски институции'' “.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.hurriyetdailynews.com/rights-violations-terror-ops-threaten-turkeys-democratic-institutions-pace.aspx?pageID=238&nID=100835&NewsCatID=339|title=Rights violations, terror ops threaten Turkey's democratic institutions: PACE|date=23 June 2016|work=Hurriyet Daily News|access-date=23 June 2016}}</ref> На [[29 април]] [[2017]] година, турските власти го блокирале пристапот до [[Интернет]] до [[Википедија]] на сите јазици низ Турција.<ref name="tb">{{Наведена мрежна страница|url=https://turkeyblocks.org/2017/04/29/wikipedia-blocked-turkey/|title=Wikipedia blocked in Turkey|date=29 April 2017|work=Turkey Blocks|accessdate=29 April 2017}}</ref><ref name="BBC">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-39754909|title=Turkish authorities block Wikipedia without giving reason|date=29 April 2017|work=BBC News|access-date=29 April 2017|language=en-GB}}</ref> Ограничувањата биле воведени во контекст на чистките што следеле по обидот за државен удар, неколку недели по значајниот уставен референдум и по повеќе селективно делумно блокирање на содржината на Википедија во претходните години.<ref name="Kingsley">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2017/04/30/world/europe/turkey-purge-wikipedia-tv-dating-shows.html|title=Turkey Purges 4,000 More Officials, and Blocks Wikipedia|last=Kingsley|first=Patrick|date=30 April 2017|work=The New York Times|access-date=30 April 2017|issn=0362-4331}}</ref> По забраната, [[Џими Велс]], основач на Википедија, бил поканет од Светската изложба на градови во [[Истанбул]] од 15 до 18 мај.<ref name="tpjw">{{Наведена мрежна страница|url=https://turkeypurge.com/turkey-disinvites-wikipedia-founder-from-istanbul-expo|title=Days after banning Wikipedia, Turkey disinvites founder from Istanbul expo|date=2 May 2017|publisher=Turkey Purge|language=en-US|accessdate=3 May 2017|archive-date=2018-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806210754/https://turkeypurge.com/turkey-disinvites-wikipedia-founder-from-istanbul-expo|url-status=dead}}</ref> Турскиот професор по право Јаман Акдениз проценил дека Википедија е една од околу 127.000 мрежни места блокирани од турските власти. Околу 45 проценти од Турците ја заобиколиле блокадите на Интернет, во еден момент или на друг, со користење на [[виртуелна приватна мрежа]] (VPN).<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2017/06/10/world/europe/turkey-wikipedia-ban-recep-tayyip-erdogan.html|title=Turks Click Away, but Wikipedia Is Gone|last=Patrick Kingsley|date=10 June 2017|work=The New York Times|access-date=11 June 2017}}</ref> На 15 јануари 2020 година пристапот започнал постепено да се обновува, откако Уставниот суд пресудил дека забраната ја нарушува слободата на изразување, 991 дена по почетокот на блокадата.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-51133804|title=Turkey's Wikipedia ban ends after almost three years|date=16 January 2020|work=BBC News|access-date=16 January 2020}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.hurriyetdailynews.com/wikipedia-ban-to-be-lifted-after-top-court-ruling-issued-150993|title=Wikipedia ban to be lifted after top court ruling issued|date=15 January 2020|work=Hurriyet Daily News|access-date=17 January 2020}}</ref> === Акција за пуч во 2016 година === [[Податотека:Turkish_journalists_protesting_imprisonment_of_their_colleagues_in_2016.jpg|мини| Турските новинари протестираат против затворањето на нивните колеги на [[Ден на човековите права|Денот на човековите права]], 10 декември 2016 година]] По [[Обид за државен удар во Турција (2016)|обидот за воен удар]] во 2016 година, владата на претседателот [[Реџеп Таип Ердоган]] прогласила вонредна состојба и започнала идеолошка чистка на владата и граѓанското општество. Владата го обвинила својот поранешен сојузник на движењето Ѓулен за пучот, и го прогласил за терористичка организација кон крајот на 2015 година. Чистката била критикувана на меѓународен план, вклучително и од високиот комесар на ООН за човекови права Зеид Раад ел-Хусеин и американскиот државен секретар [[Џон Кери]], кои исто така го осудиле обидот за државен удар. Критичарите изјавиле дека турската влада ја користи терористичката припадност како преправа за да ги потисне неистомислениците и да ги казни генерално политичките противници на Ердоган.<ref>[https://www.cnn.com/2018/03/10/europe/turkey-journalists-cumhuriyet-court-intl/index.html Turkish court frees 2 journalists on bail in trial of Cumhuriyet opposition paper]</ref> Владата тврди дека е поврзана со движењето Ѓулен или со [[Курдска работничка партија|Работничката партија]] на Курдистан (исто така наведени како терористички организации) како причина за отпуштања и апсења. Чистката резултирала со отпуштање на десетици илјади државни службеници, вклучувајќи илјадници полицајци и наставници. Апсењата вклучиле илјадници припадници на војската; околу една третина од судиите во земјата; курдски активисти, градоначалници, гувернери и членови на парламентот, особено оние поврзани со [[Демократска партија на народите (Турција)|ХДП]] (кои се спротивставиле на пучот); и новинари. Повеќе од 50.000 луѓе биле уапсени, а над 160.000 отпуштени од работа.<ref>{{Наведени вести|url=https://uk.reuters.com/article/uk-southkorea-politics-park/south-korean-court-jails-former-president-park-for-24-years-idUKKCN1HC2ZR|title=Turkey orders 70 army officers detained over Gulen links – CNN Turk|date=29 March 2018|work=Reuters|access-date=2021-04-06|archive-date=2018-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180501023628/https://uk.reuters.com/article/uk-southkorea-politics-park/south-korean-court-jails-former-president-park-for-24-years-idUKKCN1HC2ZR|url-status=dead}}</ref> Разни телевизии, радио станици, весници, списанија и издавачки куќи биле затворени, а десетици илјади пасоши биле одземени. Големото внимание на меѓународните медиуми и меѓународните дипломатски преговори следеле по апсењето на десетмина бранители на човековите права во јули 2017 година, и тие станале меѓународно познати како Истанбул 10. Википедија останала блокирана во Турција помеѓу април 2017 година - јануари 2020 година. === Приговор на совеста === Во моментов нема одредба за [[приговор на совеста]]. Во членот 72 од турскиот устав се вели: „Националната служба е право и должност на секој Турчин. Начинот на кој оваа служба ќе се изврши, или се смета за извршена, или во вооружените сили или во јавната служба, се уредува со закон. “ Ова во принцип ќе овозможи невоена алтернатива.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wri-irg.org/co/rtba/turkey.htm|title=Turkey|accessdate=6 March 2015}}</ref> Турција, [[Белорусија]] и [[Азербејџан]] се единствените европски земји кои не воведоа никакво законодавство за приговор на совеста.<ref>See [http://www.quaker.org/qcea/coreport/executivesummary2008.htm Report] of the [[Religious Society of Friends|Quaker Council for European Affairs]] on The Right to Conscientious Objection in Europe: A Review of the Current Situation</ref> Во јануари 2006 година, Европскиот суд за човекови права пресудил дека Турција го прекршила членот 3 од [[Европска конвенција за човекови права|Европската конвенција за човекови права со]] кој се забранува понижувачко постапување во случајот поврзан со Осман Мурат Улке, првиот приговор на совеста кој бил затворен заради неговиот приговор. Друг приговорник на совеста, Мехмет Тархан, бил осуден на четири години затвор од воениот суд во 2005 година за одбивање да ја изврши својата воена служба, но подоцна бил ослободен во март 2006 година. Сепак, тој е сè уште осуден и ќе биде уапсен на повидок. Во поврзан случај, новинарот Перихан Магден бил суден и ослободен од турски суд за поддршка на Тархан и за застапување приговор на совеста како човеково право. Од 1989 година, 74 лица одбиле да извршат задолжителна воена служба во Турција. Само на шестмина им се судело дека биле приговор на совеста или биле испратени во воената единица на која им биле доделени откако биле заробени.<ref name="Zaman">See an [http://www.todayszaman.com/tz-web/news-186485-101-legal-amendments-to-be-made-for-conscientious-objectors.html article] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091019013957/http://www.todayszaman.com/tz-web/news-186485-101-legal-amendments-to-be-made-for-conscientious-objectors.html |date=2009-10-19 }} in the Turkish daily [[Zaman (newspaper)|ZamanToday]] of 8 September 2009</ref> КО може да бидат казнети според член 63 од Турскиот воен кривичен законик за избегнување на воена служба. КО кои привлекуваат внимание на медиумите или објавуваат написи за нивното одбивање да извршат воена служба, исто така може да бидат казнети со затвор од шест месеци до две години според член 318 од Турскиот кривичен законик за „отуѓување на луѓето од вооружените сили“. Во 2004 година бил воведен нов Кривичен законик (Закон бр. 5237). Според претходниот Кривичен законик, „отуѓување луѓе од вооружените сили“ се казнувало според член 155 со слична казна затвор.<ref name="Quakers">[http://www.quaker.org/qcea/coreport/turkey.pdf Country report of the Quakers], 2005</ref> Некои припадници на верски конфесии кои им забрануваат на своите членови да носат оружје, особено [[Јеховини сведоци|Јеховините сведоци]], исто така, одбиле да извршуваат воена служба. Членовите на Јеховините сведоци редовно биле осудувани на казна затвор според член 63 од Кривичниот законик за избегнување на воена служба. Во последниве години, наводно, на Јеховините сведоци редовно им е дозволено да извршуваат невооружена воена служба во вооружените сили. Тие го испочитувале ова.<ref name="Quakers"/> Мухамед Сердар, млад муслиман, го објавил својот совесен приговор на воената служба во 2011 година и тврди дека неговиот приговор се заснова на неговата муслиманска вера. Откако служел неколку месеци во вооружените сили, тој тврдел дека доживеал непочитувачко мешање во неговата религиозна практика, како и индоктринација за тридецениската војна на Турција со курдските бунтовници.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2012/01/201212985551607740.html|title=Turkey's civilian-military complex|last=Pinar Kemerli|date=2012-02-17|work=Aljazeera|access-date=2012-02-19}}</ref> Повеќето Курди се муслимани. Вклучени се и други случаи на затвор * Халил Савда: Тој бил осуден на 21,5 месеци затвор <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wri-irg.org/news/alerts/msg00085.html|title=Article of War Resisters International on Halil Savda|publisher=Wri-irg.org|accessdate=2014-02-06}}</ref> * Мехмет Бал: Тој постојано бил во затвор во 2002, 2003 и 2008 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wri-irg.org/news/alerts/msg00109.html|title=Related article of War Resisters International on Mehmet Bal|publisher=Wri-irg.org|accessdate=2014-02-06}}</ref> Наводно бил претепан во затвор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wri-irg.org/news/alerts/msg00110.html|title=War Resisters International on Mehmet Bal's ill-treatment|publisher=Wri-irg.org|accessdate=2014-02-06}}</ref> [[Совет на Европа|Советот на Европа]] и [[Обединети нации|Обединетите нации]] редовно ја повикуваат Турција да го признае правото на приговор на совеста. Во март 2004 година, Парламентарното собрание на Советот на Европа изјавило дека: „И покрај геостратешката позиција на Турција, Собранието бара Турција да го признае правото на приговор на совеста и да воведе алтернативна цивилна служба“.<ref name="Quakers"/> Во септември 2009 година, турскиот печат објавил дека турската влада размислува да создаде регулативи во врска со приговорите на совеста. Според амандманот што е планиран по ова прашање, оние што одбиваат да извршат задолжителна воена служба повеќе нема да бидат присилени во војска додека се во притвор и ќе можат да бидат бранети пд адвокат додека им се суди. Тие исто така ќе можат да имаат корист од Законот за условна казна.<ref name="Zaman"/> === Цитати за слободно мислење во Турција === * Амнести Интернешнл: „Бранителите на човекови права, писатели, новинари и други беа неправедно гонети според неправедни закони и беа подложени на произволни одлуки од судии и обвинители. Судовите, исто така, постапувале непропорционално при затворање на мрежни места врз основа на објавени предмети. Луѓето кои изразуваа спротивставени ставови останаа изложени на ризик, а на поединци им се заканува насилство од непознати лица или групи. Беа обезбедени полициски телохранители во голем број случаи. “ <ref name="AI2009">{{Наведена мрежна страница|url=http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/turkey#freedom-of-expression|title=2009 Annual Report of Amnesty International|publisher=Report2009.amnesty.org|accessdate=2014-02-06|archive-date=2009-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20091226133736/http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/turkey#freedom-of-expression|url-status=dead}}</ref> * Хјуман рајтс воч: „Критичката и отворена дебата се зголеми, дури и кога продолжуваат ограничувањата на слободата на говорот“. * [[Стејт департмент|Стејт департмент на САД]] : „Владата ја ограничи слободата на изразување преку употреба на уставни ограничувања и бројни закони, вклучително и членови од кривичниот законик за забрана за навреди кон владата, државата,„ турската нација “или институцијата и симболите на република Ограничувањата на слободата на изразување се применуваат на Интернет, а судовите и независниот одбор им наредија на телекомуникациските услужници да го блокираат пристапот до мрежните места во приближно 1.475 наврати. “ <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119109.htm|title=Country report for 2008|date=2009-02-25|publisher=State.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226174709/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119109.htm|archive-date=2009-02-26|accessdate=2014-02-06}}</ref> * [[Европска Унија|Европската унија]] : „Има одреден напредок во напорите за зајакнување на заштитните мерки за слобода на изразување, што е приоритет на Партнерството за пристапување. Сепак, само постојаната евиденција на спроведувањето ќе покаже дали ревидираниот напис е адекватен или не. “ <ref name="EU2008"/> == Слобода на собирање == Член 34 од Уставот од 1982 година (изменет и дополнет на 17 октомври 2001 година) вели: „Секој има право да одржува невооружени и мирни состаноци и демонстративни маршеви без претходно одобрение“. Ограничувањата можат да се воведат само врз основа на национална безбедност и јавен ред, или спречување на извршување на криминал, јавно здравје и јавен морал или за заштита на правата и слободите на другите. Членот 3 од законот 2911 за демонстрации и состаноци предвидува: „Секој има право да одржи невооружен и мирен собир без претходно одобрение“.<ref>[[wikisource:Constitution of the Republic of Turkey|Text of the Constitution in Wikisource]]. The Turkish text of [http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/641.html Law 2911] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100411051817/http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/641.html |date=2010-04-11 }}</ref> Како и да е, Амнести Интернешнл во 2009 година изјавил дека е одбиено правото на слобода на мирно собирање, а службените лица за спроведување на законот употребиле прекумерна сила за да ги растераат демонстрациите.<ref name="AI2009"/> Смртните случаи поради прекумерна полициска сила за време на демонстрациите имаат долга историја во Турција. Тие вклучуваат * Масакр на плоштадот Таксим од 1 мај 1977 година, бројот на жртвите варира помеѓу 34 и 42 * Жртви на 1 мај Ден на трудот (сите во Истанбул): ** 1989 година: Убиено 1 лице <ref>See [[:tr:1 Mayıs İşçi Bayramı|the Turkish Wikipedia]]</ref> ** 1996: убиени 3 демонстранти. * Прослави на Курдската Нова Година; обично на или околу 21 март секоја година ** 1991: Застрелани 31 лица <ref>[http://bianet.org/bianet/bianet/17453-newroz-1991-2002-neler-oldu The independent correspondence network BIANET on 20 March 2003], Article by Hacer Yildirim Foggo, Turkish, accessed on 12 October 2009</ref> Годишниот извештај на Фондацијата за човекови права на Турција (ФЧПТ) објавил дека еден демонстрант бил убиен во Нусајбин.<ref name="ReferenceA">Annual Report 1991, Ankara January 1992, (Turkish version) page 62</ref> ** 1992 година: најмалку 91 лица во три града на југоисток, Џизре, Шрнак и Нусајбин и уште 9 други на други места во регионот, и според Хелсинки Воч, „сите или скоро сите жртви резултираа од непотребни и неоправдани напади од страна на турските безбедносни сили против мирните курдски цивилни демонстранти.<ref>[http://www.kurdistan.org/Articles/avebury.html Turkey's Kurdish Policy in the Nineties] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100427044204/http://www.kurdistan.org/Articles/avebury.html |date=2010-04-27 }}, paper presented at the Middle East Studies Association in Washington, DC in December 1995 by Lord Eric Avebury</ref> ** 1993 година: Три лица биле убиени во [[Адана]] и во [[Батман (град)|Батман]].<ref>HRFT: Annual Report 1993, Ankara June 1994, (English version) page 41</ref> * Различни прилики ** Погреб на Ведат Ајдин во Дијарбакир во јуни 1991 година, 15 лица биле застрелани Годишниот извештај на ФЧПТ објавил дека се убиени седум демонстранти. ** За време на демонстрациите во Дигор поради 9-годишнината од почетокот на вооружената борба на ПКК на 15 август 1984 година. 15 демонстранти биле убиени.<ref>HRFT, Annual Report 1993, Ankara June 1994, (English version) page 114</ref> ** 20 лица загинале во Гази за време на немирите што започнале со истрели во кафуле, во кои честопати се наоѓале Алевитите.<ref>HRFT: Annual Report 1995, Ankara February 1997, {{ISBN|975-7217-13-1}} (English version) page 193</ref> ** Погреб на милитантите на ПКК на крајот на март 2006 година: 13 лица биле убиени во Дијарбакир и на други места <ref>See the [http://www.tuerkeiforum.net/Wochenbericht_14/2006 weekly summary of events in Turkey] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120226204405/http://www.tuerkeiforum.net/Wochenbericht_14/2006 |date=2012-02-26 }}; published by the Democratic Forum in German, week 14/2006</ref> Во јули 2017 година, Турција уапсила, во пресрет на самитот на Г20 во Хамбург 12 лица. Меѓу нив биле и Идил Есер, шеф на Амнести Интернешнл Турција, Питер Штудтнер, сопственик на хотел и шведски и германски приправник. Активистите кои биле приведени се Илкнур Јустун од т.н. Женска коалиција, адвокатот Ѓунал Курсун и Вели Аџу од Здружението за агенда за човекови права.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2017/jul/06/amnesty-says-turkey-director-and-activists-detained-in-istanbul Amnesty says Turkey director and activists detained in Istanbul] Guardian 6 July 2017</ref> == Слобода на здружување == Законот предвидува слобода на здружување. Според законот, лицата кои организираат здружение не треба претходно да ги известуваат властите, но здружението мора да обезбеди известување пред да комуницира со меѓународни организации или да добие финансиска поддршка од странство, и мора да обезбеди детални документи за таквите активности.<ref name="state.gov"/> Уставот го потврдува правото на работниците да формираат [[синдикат]]и „без да добијат дозвола“ и „да поседуваат право да станат член на синдикат и слободно да се повлечат од членството“ (член 51). Членовите 53 и 54 го потврдуваат правото на работниците колективно да се договараат и да штрајкуваат, соодветно. До март 2008 година биле забранети вкупно 26 политички партии, две од нив пред Уставниот суд (местото каде се носат ваквите одлуки) биле основани на 25 април 1962 година. Оваа бројка не ги вклучува 18-те политички партии кои биле забранети веднаш по државниот удар во 1980 година и распуштени на 16 октомври 1981 година. Големото национално собрание на Турција го донел законот 2533 на 19 јуни 1992 година, со кој се дозволува повторно отворање на овие партии.<ref>[http://www.yeniozgurpolitika.org/?bolum=haber&hid=29493 Yeni Özgür Politka of 17 March 2008] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110716192148/http://www.yeniozgurpolitika.org/?bolum=haber&hid=29493 |date=2011-07-16 }}; accessed on 12 October 2009</ref> Фондацијата за социјални, економски и политички истражувања (ТЕСАВ) има детални информации за затворањето на политичките партии. Тие наведуваат десет политички партии (наместо две) кои биле затворени пред формирањето на Уставниот суд.<ref>In October 2009 [http://www.tesav.org.tr/ the website of TESAV] had direct links to the documents in Turkish.</ref> Деталите се прикажани во следната табела: 1. политички партии '''затворени пред основањето на Уставниот суд''' : {| class="wikitable collapsible collapsed" !Бр. ! Име ! Име (турски) ! основана ! затворена ! Седиште |- | 1 | Демократска партија | Demokrat Parti | 07.01.1946 | 29.09.1960 | Анкара |- | 2 | Партија на селаните | Çiftçi ve K veylü Partisi | 24.04.1946 | 02.06.1946 | Бурса |- | 3 | Турција Социјалистичка партија | Türkiye Sosyalist Partisi | 14.05.1946 | 1952 | Истанбул |- | 4 | Партија на нацијата | Millet Partisi | 20.07.1948 | 27.01.1954 | Анкара |- | 5 | Демократска работничка партија | Demokrat İşçi Partisi | 26.09.1950 | 1950 | Истанбул |- | 6 | Владејачка партија |Güden Partisi | 14.07.1951 | 1951 | Истанбул |- | 7 | Исламска демократска партија | İslam Demokrat Partisi | 01.08.1951 | 1952 | Истанбул |- | 8 | Партија на татковината | Vatan Partisi | 22.10.1954 | 1966 | Истанбул |- | 9 | Мала партија | Ufak Parti | 23.05.1957 | 1957 | Ерзурум |- | 10 | Партија за еднаквост | Müsavat Partisi | 13.02.1961 | 1961 | Истанбул |} 2 Политички партии '''затворени од Уставниот суд''' {| class="wikitable collapsible collapsed" !No. !Name (en) !Name (tr) !founded !closed |- |1 |Турска работничка партија |Türkiye İşçi Partisi |13.02.1961 |20.07.1971 |- |2 |Работници - Партија на селаните |İşçi – Çiftçi Partisi |30.03.1961 |15.10.1968 |- |3 |Турска прогресивна партија |Türkiye İleri Ülkü Partisi |06.05.1969 |29.06.1971 |- |4 |Партија Голема Анадолија |Büyük Anadolu Partisi |05.11.1969 |19.12.1972 |- |5 |Партија за национален поредок |Milli Nizam Partisi |26.01.1970 |20.05.1971 |- |6 |Турска работничка партија |Türkiye Emekçi Partisi |12.02.1975 |08.05.1980 |- |7 |Партија на благосостојбата |Refah Partisi |19.07.1983 |16.01.1998 |- |8 |Партија на удобноста |Türkiye Huzur Partisi |22.07.1983 |25.10.1983 |- |9 |Социјалистичка партија |Sosyalist Parti |01.02.1988 |10.07.1992 |- |10 |Зелена партија |Yeşiller Partisi |06.06.1988 |10.02.1994 |- |11 |Народна партија |Halk Partisi |20.12.1989 |24.09.1991 |- |12 |Партија на преродбата |Diriliş Partisi |26.03.1990 |18.02.1997 |- |13 |Обединета турска комунистичка партија |Türkiye Birleşik Komünist Partisi |04.06.1990 |16.07.1991 |- |14 |Народна лабуристичка партија |Halkın Emek Partisi |07.06.1990 |14.07.1993 |- |15 |Партија на социјалистички сојуз |Sosyalist Birlik Partisi |15.01.1991 |19.07.1995 |- |16 |Партија на слободата и демократијата |Özgürlük ve Demokrasi Partisi |19.10.1992 |23.11.1993 |- |17 |Социјалистичка турска партија |Sosyalist Türkiye Partisi |06.11.1992 |30.11.1993 |- |18 |Демократска партија |Demokrat Parti |12.12.1992 |13.09.1994 |- |19 |Партија на демократијата |Demokrasi Partisi |07.05.1993 |16.06.1994 |- |20 |Партија за демократија и промени |Demokrasi ve Değişim Partisi |03.04.1995 |19.03.1996 |- |21 |Работничка партија |Emek Partisi |25.03.1996 |14.02.1997 |- |22 |Демократска голема партија |Demokratik Kitle Partisi |03.01.1997 |26.02.1999 |- |23 |Доблесна партија |Fazilet Partisi |18.12.1997 |22.06.2001 |- |24 |Народна демократска партија |Halkın Demokrasi Partisi |11.05.1994 |13.03.2003 |- |27<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hrbrief.org/2010/02/turkish-constitutional-court-bans-kurdish-political-party/|title=Turkish Constitutional Court Bans Kurdish Political Party, Turkey's Largest Minority Group Loses Its Political Voice|date=2010-02-02|publisher=Hrbrief.org|accessdate=2014-02-06|archive-date=2014-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222131528/http://hrbrief.org/2010/02/turkish-constitutional-court-bans-kurdish-political-party/|url-status=dead}}</ref> |Партија за демократско општество |Demokratik Toplum Partisi |09.11.2005 |12.12.2009 |} За бројот на здруженија, синдикати, политички партии и културни центри кои биле затворени или нападнати, Здружението за човекови права ја претставила следната бројка за периодот од 1999 до 2008 година:<ref>[http://www.ihd.org.tr/images/pdf/IHD_1999_2008_Comparative_Balance_Sheet.pdf The statistics of the Human Rights Association are also available in English]; accessed on 12 October 2009.</ref> {| class="wikitable" ! style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ! 1999 ! 2000 ! 2001 ! 2002 ! 2003 ! 2004 ! 2005 ! 2006 ! 2007 ! 2008 |- ! Затворање | 169 | 130 | 146 | 127 | 47 | 13 | 5 | 6 | 13 | 11 |- ! Напади | 266 | 156 | 216 | 83 | 88 | 35 | 7 | 48 | 36 | 103 |} == Етнички права == Иако Турција е земја на огромни етнички, јазични и верски разлики - дом не само на Турците, Курдите и Ерменците, но, исто така, и на Алевитите, Језидите, Асирците, Лазите, Ромите, Грците, [[Кавкаски народи|Кавкаските народи]] и Евреите, историјата на државата е исполнета со репресија на малцинствата во име на национализмот.<ref>[http://www.minorityrights.org/4572/reports/a-quest-for-equality-minorities-in-turkey.html A Quest for Equality: Minorities in Turkey], Report of Minorities Rights Group International, December 2007, 48 pages, {{ISBN|1-904584-63-2}}</ref> Според членот 66 од турскиот устав, „секој што е врзан за турската држава преку врската за државјанство е Турчин“. Уставот го потврдува принципот на неделливост на Турската нација, Државата нација <ref>{{Наведено списание|last=Saatci|first=Mustafa|date=1 October 2002|title=Nation–states and ethnic boundaries: modern Turkish identity and Turkish–Kurdish conflict|journal=Nations and Nationalism|volume=8|issue=4|pages=549–564|doi=10.1111/1469-8219.00065}}</ref> и на уставното [[државјанство]] што не се заснова на етничка припадност. Следствено, зборот „турски“ легално се однесува на сите граѓани на Турција, иако поединечното толкување може да биде поограничено. Според уставот, нема малцински права бидејќи сите граѓани се Турци. Овој уставен член ги игнорира основните права на етничките и верските малцинства. Иако Договорот од Лозана, пред прогласувањето на Републиката, гарантира некои права на немуслиманските малцинства, во пракса Турција ги признала само Ерменците, Грците и Евреите како малцинства и исклучила други немуслимански групи, како што се Асирците и Јазидите, од статусот на малцинството и овие права.<ref>Nurcan Kaya and Clive Baldwin (July 2004), {{Наведена мрежна страница|url=http://www.minorityrights.org/download.php?id=183|title=Minorities in Turkey|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927215141/http://www.minorityrights.org/download.php?id=183|archive-date=2007-09-27|accessdate=2007-08-27}}&nbsp;{{Мали|(299&nbsp;KB)}} Submission to the European Union and the Government of Turkey, Minority Rights Group International</ref> Застапувањето за заштита на правата на малцинствата може да доведе до правно гонење бидејќи голем број одредби во турскиот закон забрануваат создавање малцинства или тврдат постоење на малцинства, како што е членот 81 од Законот за политички партии. === Курдски народ === {| class="wikitable" align="right" |+Забранети курдски партии во Турција <ref name="aslan">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8ZMZBQAAQBAJ|title=Nation-Building in Turkey and Morocco: Governing Kurdish and Berber Dissent|last=Aslan|first=Senem|publisher=Cambridge University Press|year=2014|isbn=978-1316194904}}</ref> !Партија ! Година на забрана |- | Народна лабуристичка партија (ХЕП) |<center> 1993 </center> |- | Партија за слобода и демократија (ÖZDEP) |<center> 1993 </center> |- | Партија за демократија (ДЕП) |<center> 1994 </center> |- | Партија за народна демократија (ХАДЕП) |<center> 2003 </center> |- | Партија за демократско општество (ДТП) |<center> 2009 </center> |} По [[Распад на Отоманското Царство|распаѓањето на Отоманското Царство]] по [[Прва светска војна|Првата светска војна]] и основањето на Република Турција во 1923 година, некои курдски племиња, кои сè уште биле[[Феудализам|феудални]] заедници предводени од [[Поглавица|поглавари]] ( ''[[Ага|аги]]''), станале незадоволни од одредени аспекти на Реформите на Ататурк кои имале за цел да ја модернизираат земјата, како што се [[Секуларност|секуларизмот]] ( бунтот на Шеик Саид, 1925) <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=pqqtDAAAQBAJ&pg=PA168|title=Longing for the Lost Caliphate: A Transregional History|last=Hassan|first=Mona|date=2017-01-10|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-8371-4}}</ref> и реформа на земјиштето ( бунтот на Дерсим, 1937–1938),<ref>{{Наведено списание|last=Soner Çağaptay|year=2002|title=Reconfiguring the Turkish nation in the 1930s|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13537110208428662|journal=Nationalism and Ethnic Politics, 8:2|publisher=Yale University|volume=8|issue=2|pages=67–82|doi=10.1080/13537110208428662}}</ref> и организирале вооружени бунтови кои биле задушени со воени операции. [[Курдска работничка партија|Курдистанската работничка партија]] (означена како терористичка организација од Турција, [[Соединети Американски Држави|САД]],<ref name="department-of-state-list">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.state.gov/foreign-terrorist-organizations|title=U.S. Department of State – Bureau of Counterterrorism: Foreign Terrorist Organizations|publisher=U.S. Department of State|accessdate=18 April 2020}}</ref> [[Европска Унија|Европската унија]] <ref name="european-council-list">{{Наведена мрежна страница|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019D1341&from=en|title=Council of the European Union: Council Decision (CFSP) 2019/1341 of 8 August 2019 updating the list of persons, groups and entities subject to Articles 2, 3 and 4 of Common Position 2001/931/CFSP on the application of specific measures to combat terrorism|publisher=Official Journal of the European Union|accessdate=18 April 2020}}</ref> и [[НАТО]] <ref name="mfa-pkk">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.tr/pkk.en.mfa|title=PKK|publisher=Republic of Turkey: Ministry of Foreign Affairs|accessdate=19 April 2020}}</ref> ) е основана во 1978 година од група курдски милитанти предводени од Абдула Оџалан, барајќи независна, марксистичко-ленинистичка држава во регионот, која требала да биде позната како Курдистан.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.milliyet.com.tr/lice-nin-fis-ilcesinde-pkk-nin-gundem-1975981/|title=Lice'nin Fis köyünde PKK'nın kuruluşunu kutladılar|date=27 November 2014|work=Hürriyet Daily News|access-date=2 July 2015}}</ref> Првичната причина дадена од ПКК за ова била угнетувањето врз Курдите во Турција.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QwU5NplYWSEC&pg=PA90|title=Understanding Turkey's Kurdish Question|date=2013|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-8403-5|editor-last=Bilgin|editor-first=Fevzi|page=90|editor-last2=Sarihan|editor-first2=Ali}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=hTGgDQAAQBAJ|title=The PKK-Kurdistan Workers' Party's Regional Politics: During and After the Cold War|last=Balci|first=Ali|date=2016|publisher=Springer|isbn=978-3-319-42219-0|page=96}}</ref> Целосен бунт започнл во 1984 година, кога ПКК објавил курдско востание. Од почетокот на судирот, повеќе од 40 000 луѓе загинале, од кои повеќето биле турски Курди.<ref>{{Наведена книга|title=The Middle East|last=Eder|first=Mine|date=2016|publisher=CQ Press|isbn=978-1-5063-2930-7|editor-last=Lust|editor-first=Ellen|edition=14|chapter=Turkey|quote=The Turkish military responded with a ferocious counterinsurgency campaign that led to the deaths of nearly 40,000 people, most of them Turkish Kurdish civilians, and the displacement of more than three million Kurds from southeastern Turkey.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Q_nlCgAAQBAJ}}</ref> По апсењето и затворањето на Абдула Оџалан во 1999 година,<ref name="bbc-29-06-1999">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/380740.stm|title=Ocalan sentenced to death|date=29 June 1999|publisher=BBC}}</ref><ref name="bbc-03-10-2002">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2296679.stm|title=Turkey lifts Ocalan death sentence|date=3 October 2002|publisher=BBC}}</ref> ПКК ги измени своите барања во еднакви права на етничките Курди и покраинската автономија во рамките на Турција.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=5hBkDgAAQBAJ&q=PKK+autonomy+and&pg=PT79|title=The PKK: Coming Down from the Mountains|last=White|first=Paul|date=2015|publisher=Zed Books Ltd.|isbn=978-1-78360-040-3|language=en|access-date=24 July 2017}}</ref> Поради големото население на курдски народ, последователните влади гледале на изразувањето на курдскиот идентитет како потенцијална закана за турското единство, чувство кое се засилува по вооружениот бунт инициран од ПКК во 1984 година. Едно од главните обвинувања за културна асимилација доаѓа од историското сузбивање на курдскиот јазик од страна на државата. Курдските публикации создадени низ 60-тите и 70-тите години на минатиот век биле затворени под различни правни изговори.<ref>Helen Chapin Metz, ed. [http://countrystudies.us/turkey/28.htm Kurds], ''Turkey: A Country Study''. Washington: GPO for the Library of Congress, 1995.</ref> По воениот удар од 1980 година, курдскиот јазик бил официјално забранет од владините институции.<ref name="NYTK">Toumani, Meline. [https://www.nytimes.com/2008/02/17/magazine/17turkey-t.html?ex=1361854800&en=df64cf85326e2103&ei=5124&partner=permalink&exprod=permalink Minority Rules], ''[[New York Times]]'', 17 February 2008</ref> Буквите W, X или Q присутни во непотврдената курдска азбука не се применуваат. Помеѓу 1959 и 2011 година, Европскиот суд за човекови права ја осудил Турција за илјадници кршења на човековите права против курдскиот народ.<ref name="ETCHR1">{{Наведени вести|url=http://bianet.org/english/human-rights/138337-turkey-ranks-first-in-violations-in-between-1959-2011|title=EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS: Turkey Ranks First in Violations in between 1959–2011|work=Bianet – Bagimsiz Iletisim Agi|access-date=29 December 2015}}</ref><ref name="AnnualETCHR">{{Наведено списание|date=2014|title=Annual report|url=http://echr.coe.int/Documents/Annual_Report_2014_ENG.pdf|issue=The European Court of Human Rights|access-date=29 December 2015}}</ref> Многу пресуди се поврзани со случаи како што се цивилни смртни случаи во воздушни бомбардирања,<ref name="hum1">{{Наведено списание|date=24 March 2014|title=The European Court of Human Rights: Case of Benzer and others v. Turkey|url=http://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf/?library=ECHR&id=001-128036&filename=001-128036.pdf|issue=Procedure|page=3}}</ref> мачење,<ref name="tort1">{{Наведено списание|date=2003|title=The prohibition of torture|url=http://www.echr.coe.int/LibraryDocs/HR%20handbooks/handbook06_en.pdf|issue=Torturing|pages=11, 13|access-date=29 December 2015}}</ref> присилно раселување,<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/humanrightswatch00huma_0|title=Human Rights Watch|publisher=Human Rights Watch|year=1998|page=[https://archive.org/details/humanrightswatch00huma_0/page/7 7]|url-access=registration}}</ref> уништени села,<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/kurdspeopleinsea00mcki|title=The Kurds: A People in Search of Their Homeland|last=McKiernan|first=Kevin|date=2006|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-0-312-32546-6|edition=1|location=New York|page=[https://archive.org/details/kurdspeopleinsea00mcki/page/130 130]|url-access=registration}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=caCDBAAAQBAJ|title=Kurdish Awakening: Nation Building in a Fragmented Homeland|last=Neuberger|first=Benyamin|date=2014|publisher=Univ of Texas Press|isbn=978-0-292-75813-1|editor-last=Bengio|editor-first=Ofra|location=[S.l.]|page=27}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=UVn7AAAAQBAJ|title=The Kurdish question in Turkey : new perspectives on violence, representation, and reconciliation|last=Gunes|first=Cengiz|last2=Zeydanlioğlu|first2=Welat|date=2014|publisher=Taylor and Francis|isbn=978-1-135-14063-2|location=Hoboken, NJ|page=98}}</ref> произволни апсења,<ref>{{Наведено списание|title=Police arrest and assistance of a lawyer|url=http://www.echr.coe.int/Documents/FS_Police_arrest_ENG.pdf}}</ref> убиени и исчезнати курдски новиниари, активисти и политичари.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.khrp.org/khrp-news/news-archive/2000-news/189-justice-comes-from-european-court-for-a-murdered-kurdish-journalist.html|title=Justice Comes from European Court for a Kurdish Journalist|access-date=1 January 2016}}</ref> Од 2002 година, како дел од своите реформи насочени кон интеграција во Европската унија и под притисок за унапредување на правата на Курдите, Турција донела закони што дозволуваат курдски радио и телевизиски преноси, како и можност за приватно курдско образование.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2168563.stm|title=Turkey passes key reform package|date=2002-08-03|work=[[BBC News]]|access-date=2008-08-10}}</ref> Во 2010 година започнало магистерско ниво и во 2011 година универзитетска програма за постдипломски студии и бил формиран Оддел за курдски јазик и литература во државниот универзитет Мардин Артуклу.<ref name="radikal.com.tr">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&Date=&ArticleID=979401&CategoryID=77|title=Tezli yüksek lisans programı 'Kürdoloji' geliyor|date=9 February 2010|work=radikal.com.tr}}</ref><ref name="ReferenceB">''First undergrad Kurdish department opens in SE'' Hürriyet Daily News, 24 September 2011</ref> Во август 2009 година, турската влада го вратила курдското име на едно курдско село и размислувала да дозволи верски говори да се прават на курдски јазик во руралните села, како дел од реформите за да се одговори на поплаките на етничкото малцинство и да се унапреди нејзината кандидатура за ЕУ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSLK427538|title=Turkey renames village as part of Kurdish reforms|last=Villelabeitia|first=Ibon|date=20 August 2009|work=Reuters}}</ref> [[Податотека:Cizre_çatışmaları,_2_Mart_2016.jpg|мини|Судири во Шрнак 2015-16]] Повеќе од 4.000 Курди биле уапсени во 2011 година, вклучувајќи десетици новинари и политичари. [[Дијарбакир|Во Дијарбакир]] се случиле масовни судења на локални заменици, градоначалници, академици и активисти за човекови права. Стотици Курди останале во истражен затвор, некои од нив по неколку месеци.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2011/dec/28/kurds-turkey-arrests-violence-radicalise?newsfeed=true|title=Kurds in Turkey: arrests and violence threaten to radicalise a generation|last=Constanze Letsch in Diyarbakir|date=28 December 2011|work=Guardian|access-date=2014-02-06|location=London}}</ref> Во јануари 2013 година, турскиот парламент донел закон со кој се дозволува употреба на курдски јазик во судовите, иако со ограничувања.<ref name="allows">{{Наведени вести|url=http://www.dw.de/turkey-allows-kurdish-language-in-courts/a-16549636|title=Turkey allows Kurdish language in courts|date=2013-01-25|work=[[Deutsche Welle]]|access-date=2013-03-03}}</ref><ref name="permitted">{{Наведени вести|url=http://www.journalistinturkey.com/stories/human-rights/kurdish-permitted-in-turkish-courts_3730/|title=Kurdish permitted in Turkish courts|last=Geerdink|first=Fréderike|date=2013-01-24|work=Journalists in Turkey|access-date=2013-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20130323092653/http://www.journalistinturkey.com/stories/human-rights/kurdish-permitted-in-turkish-courts_3730/|archive-date=2013-03-23}}</ref> Законот бил изгласан со гласови на владејачката [[Партија на правдата и развојот|АКП]] и прокурдската опозициска партија за права БДП, против критиките од секуларната партија ЦХП и националистичката МХП. И покрај нивната поддршка во парламентот, БДП бил критички настроен кон одредбата во законот обвинетите да плаќаат за надоместоците за превод и дека законот важи само за говорна одбрана на суд, но не и за писмена одбрана или претходна истражна постапка.<ref name="critical">{{Наведени вести|url=https://news.yahoo.com/turkey-approves-court-reform-kurds-remain-critical-143457737.htm|title=Turkey approves court reform, Kurds remain critical|last=Butler|first=Daren|date=2013-01-25|work=Reuters|access-date=2013-03-03}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Според еден извор, законот не е во согласност со стандардите на ЕУ. Заменик-премиерот на Турција Беќир Боздаг одговорил на критиките кон законот од обете страни велејќи дека хонорарите за обвинетите кои не зборуваат турски ќе бидат платени од државата, додека оние што зборуваат турски сепак претпочитаат да зборуваат на суд во друг јазикот ќе мора сами да ги плаќаат давачките.<ref name="scuffles">{{Наведени вести|url=http://www.hurriyetdailynews.com/scuffles-at-parliament-over-defense-in-kurdish.aspx?pageID=238&nid=39729|title=Scuffles at Parliament over defense in Kurdish|date=2013-01-23|work=Hürriyet Daily News|access-date=2013-03-03}}</ref> Европскиот комесар за проширување Штефан Филе го поздравил новиот закон.<ref>{{Наведени вести|url=http://en.haberler.com/eu-official-welcomes-use-of-mother-tongue-in-court-253145/|title=EU Official Welcomes Use Of Mother Tongue In Court|date=2013-01-30|work=haberler.com|access-date=2013-03-03}}</ref> Во февруари 2013 година, турскиот премиер [[Реџеп Таип Ердоган]] за време на состанокот со муслиманските лидери изјавил дека има „позитивни ставови“ во врска со имамите кои држат говори на турски, курдски или арапски јазик, според најчесто зборуваниот јазик меѓу присутните во џамијата. Овој потег добил поддршка од курдските политичари и групите за човекови права.<ref name="sermon">{{Наведени вести|url=http://www.todayszaman.com/news-307446-govt-move-for-delivery-of-sermons-in-local-language-receives-applause.html|title=Gov't move for delivery of sermons in local language receives applause|date=2013-02-18|work=Today's Zaman|access-date=2013-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130306041450/http://todayszaman.com/news-307446-govt-move-for-delivery-of-sermons-in-local-language-receives-applause.html|archive-date=2013-03-06}}</ref> === Јазици на малцинствата === {{Надворешни снимки|width=250px|video1=[https://www.youtube.com/watch?v=jkOQwwjSTlg Видео од информативната станица ТРТ го запре емитувањето на говорот одржан на курдски јазик од политичарот Ахмет Турк]. По прекинот, известувачот рекол: „Бидејќи не може да се користи друг јазик освен турскиот на состаноците на парламентот според уставот на Турската Република и законот за политички партии, ние моравме да престанеме со емитувањето. Им се извинуваме на нашите гледачи за ова и продолжете го нашиот пренос со закажаната следна вест." <ref>{{cite news|title=Turkish TV cuts politician during speech in Kurdish|url=http://www.cnn.com/2009/WORLD/europe/02/24/turkey.television.kurdish.party/|newspaper=CNN|date=February 24, 2009}}</ref>}}И покрај подобрувањето на јазичните права на малцинствата во Турција, единствениот наставен јазик во образовниот систем е [[турски јазик]]. Јазиците на малцинствата се нелегални да се користат како главни јазици во образованието. На малцинствата им е дозволено да ги учат своите јазици само како помал предмет во приватни и јавни образовни институции. До реформите што започнале во 2002 година, постоеле законски ограничувања за објавување на малцински јазици, освен на [[Грчки јазик|грчки]], [[Ерменски јазик|ерменски]] и [[Хебрејски јазик|хебрејски,]] кои се јазици на малцинствата официјално признати со Договорот од Лозана. Од септември 2002 година, и тие малцинства имаат право да водат приватни курсеви кои предаваат кој било јазик што се зборува во Турција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.belgenet.com/yasa/k4771-y1.html|title=Turkish text of the by-law|work=www.belgenet.com|accessdate=2021-04-06|archive-date=2009-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20091127122634/http://www.belgenet.com/yasa/k4771-y1.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuerkeiforum.net/enw/index.php/Learning_of_Languages_and_Dialects|title=Learning of Languages and Dialiects (unofficial translation)|publisher=www.tuerkeiforum.net|accessdate=28 April 2017|archive-date=2017-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807234757/http://www.tuerkeiforum.net/enw/index.php/Learning_of_Languages_and_Dialects|url-status=dead}}</ref> Некои од курдските курсеви биле затворени од нивните сопственици во 2005 година поради нивните ограничувања и недостаток на интерес.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/335272.asp|title=''Kürtçe kurslar ilgi görmedi'' NTVMSNBC, 2 August 2005|publisher=Arsiv.ntvmsnbc.com|accessdate=2014-02-06}}</ref> Сепак, од 2010 година, постоеле активни курсеви за малолетници на курдски јазик со зголемен број студенти.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.euractiv.com.tr/94/interview/istanbuldaki-kurtce-kurslarna-talep-her-gecen-gun-artiyor-012643|title=İstanbul'daki Kürtçe kurslarına talep her geçen gün artıyor|date=10 October 2010|work=www.euractiv.com.tr|accessdate=2021-04-06|archive-date=2012-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20121213041440/http://www.euractiv.com.tr/94/interview/istanbuldaki-kurtce-kurslarna-talep-her-gecen-gun-artiyor-012643|url-status=dead}}</ref> Во 2010 година, државниот универзитет Мардин Артуклу започнал со програма на мастер ниво на курдски јазик и литература („Курдологија“).<ref name="radikal.com.tr"/> Универзитетот Дикул, друг турски државен универзитет во Дијарбакир, започнал да одржува курдски курсеви во јуни 2011 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.haber7.com/haber/20110616/Dicle-Universitesinde-Kurtce-kursu.php|title=Dicle Üniversitesi'nde Kürtçe kursu|date=16 June 2011|publisher=Haber7.com|accessdate=2014-02-06}}</ref> Во септември 2011 година, бил отворен првиот додипломски курс за курдски јазик и литература во Турција на Универзитетот Мардин Артуклу. Според заменик-ректорот на универзитетот, ова не бил само првиот универзитетски оддел на оваа тема во Турција, туку и првиот на целиот свет.<ref name="ReferenceB">''First undergrad Kurdish department opens in SE'' Hürriyet Daily News, 24 September 2011</ref> Невладините организации ја повикале Турција да ги усвои дефинициите на [[Европска повелба за регионални и малцински јазици|Европската повелба за регионални или малцински јазици]]. Доколку Турција стане потписник на овој договор, ќе мора да го прифати и субвенционира образованието на малцинствата на нивните [[Мајчин јазик|мајчински јазици]], и тоа барем за целиот период на задолжително образование. До денес, 21 земја членка на [[Совет на Европа|Советот на Европа]] од 49 продолжиле со ратификација.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=148&CM=3&DF=10/11/2006&CL=ENG|title=Ratifications of European Charter for Regional or Minority Languages by the members of the Council of Europe|publisher=Conventions.coe.int|accessdate=2014-02-06|archive-date=2014-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221163206/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=148&CM=3&DF=10/11/2006&CL=ENG|url-status=dead}}</ref> Државната ТРТ емитува кратки програми на голем број јазици на малцинствата, вклучително и [[Босански јазик|босански]], [[Арапски јазик|арапски]], [[Кабардински јазик|кабардиски]] и [[Курдски јазик|курдски]], од јули 2003 година.<ref name="RAD2006">{{Наведени вести|url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=189892|title=Kürtçe yayında sınırlar kalkıyor|last=Erdem|first=Zihni|date=2006-06-11|work=[[Radikal]]|access-date=2009-10-22}}</ref> Законска основа била Регулативата за јазикот на радио и телевизиските преноси од декември 2002 година <ref>An unofficial translation can be found on the [http://www.tuerkeiforum.net/enw/index.php/Regulation_on_the_Language_of_Radio_and_Television_Broadcasts pages of the Democratic Turkey Forum] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120226204557/http://www.tuerkeiforum.net/enw/index.php/Regulation_on_the_Language_of_Radio_and_Television_Broadcasts |date=2012-02-26 }}; accessed on 22 October 2009</ref> На почетокот, ТВ-програмите биле ограничени на 45 минути на ден; радио програмите имале ограничување од 60 минути на ден. Во јуни 2006 година биле укинати ограничувањата за музички и филмски програми на јазиците на малцинствата. Во 21 век се извршени некои реформи за подобрување на културните права на етничките малцинства во Турција, како што се воспоставување на TRT Kurdî, TRT Arabi и [[TRT Avaz]] од TRT. == Други дискриминации == === Жени === Во 1930-тите, Турција станала една од првите земји во светот што им дава целосни политички права на [[Жена|жените]], вклучувајќи го и правото на избор на локално (во 1930 година) и на национално ниво (во 1934 година). Затоа, Уставот бил изменет и дополнет.<ref name="IHGD">[http://sorular.rightsagenda.org/soru-cevap/?g=4 Questions and Answers on Women's Right] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180728071308/http://sorular.rightsagenda.org/soru-cevap/?g=4 |date=2018-07-28 }} Turkish, prepared by the Human Rights Agenda Association; accessed on 14 October 2009</ref> Членот 10 од турскиот устав забранува каква било [[дискриминација]], државна или приватна, врз основа на [[Полов однос|пол]]. Турција избрала жена [[премиер]] [[Тансу Чилер]] во 1995 година. Турција е исто така првата земја што имала жена за претседател на Уставниот суд, Тулај Тугку. Покрај тоа, Државниот совет на Турција, врховниот суд за [[Управно право|административни случаи]], исто така има жена претседател. Сепак, застапеноста на жените во политичките тела и органите за донесување одлуки е мала. Во Големото национално собрание на Турција процентот на жени е 9,1 (17,3 проценти е просек во светот).<ref name="IHGD"/> Во 1975 година процентот бил 10,9, а во 2006 година 16,3. Само 5,58 проценти од градоначалниците се жени, а во цела Турција има еден гувернер (од 81) и 14 локални гувернери. Од 1985 година, турските жени имаат право на [[абортус]] во првите 10 недели од бременоста и право на лекови за [[контрацепција]] платени од Социјалното осигурување. Измените на Граѓанскиот законик во 1926 година им дава право на жените да се [[Развод|разведат]] ; право што сè уште не е признато во Малта,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2005/apr/05/religion.catholicism|title=If the inquisitor was working today, he would commit suicide|last=Moss|first=Stephen|date=2005-04-05|work=[[The Guardian]]|access-date=2008-08-20|location=London}}</ref> земја на ЕУ. Како и да е, во [[Источна Анадолија|регионите на Источна]] и [[Југоисточна Анадолија]], преовладуваат постари ставови кај локалното [[Курди|курдско]], [[Турци|турско]] и [[Арапи|арапско]] население, каде жените сè уште се соочуваат со [[семејно насилство]], присилни бракови и таканаречени убиства за чест.<ref>{{Наведени вести|url=http://articles.latimes.com/2007/jan/09/world/fg-honor9|title=Taking the 'honor' out of killing women|last=Wilkinson|first=Tracy|date=2007-01-09|work=Los Angeles Times|access-date=2008-08-06}}</ref> За борба против ова, владата и разни други фондации се вклучени во образовни кампањи во Југоисточна [[Мала Азија|Анадолија]] за подобрување на [[Писменост|стапката на писменост]] и нивоа на образование на жените.<ref name="Literacy">{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3753582.stm|title=Turkish girls in literacy battle|last=Dymond|first=Jonny|date=2004-10-18|work=[[BBC News]]|access-date=2006-12-11}}</ref> Во 2008 година, критичарите посочиле дека Турција станала голем пазар за странски жени кои меѓународните мафии присилно ги носат во земјата да работат како сексуални робинки, особено во големите и туристички градови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gvnet.com/humantrafficking/Turkey.htm|title=Human Trafficking & Modern-day Slavery – Turkey|publisher=Gvnet.com|accessdate=2014-02-06}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.newyorker.com/reporting/2008/05/05/080505fa_fact_finnegan?currentPage=all|title=The Countertraffickers: Rescuing the victims of the global sex trade|last=Finnegan|first=William|date=2008-05-05|work=[[The New Yorker|New Yorker]]|access-date=2008-08-06}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.iht.com/articles/2005/06/27/news/turkey.php|title=Turkey's sex trade entraps Slavic women|last=Smith|first=Craig S|date=2005-06-28|work=[[International Herald Tribune]]|access-date=2008-08-06}}</ref> Анкета спроведена од Здружението на жени претприемачи од Турција во 2008 година покажала дека скоро половина од урбаните турски жени сметаат дека економската независност на жените е непотребна како одраз во општеството.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=116153|title=Half of women say they do not need economic independence|date=2008-09-24|work=[[Turkish Daily News]]|access-date=2008-09-24|archive-date=2018-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828035544/http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=116153|url-status=dead}}{{Мртва врска|date=January 2020}}</ref> === Деца === [[Детски труд|Детскиот труд]] е мал, но сè уште има отворени прашања во земјата. И покрај умереното напредување на Владата во елиминирање на детскиот труд и неговите најлоши форми, децата продолжуваат да се занимаваат со земјоделски активности во најголем дел. Во 2013 година, Министерството за труд на САД објавило дека 2,6% (што одговара на околу 320 000 деца) од децата на возраст од 5 до 14 години се вработени, и дека 57% од нив се наоѓаат во земјоделскиот сектор, 15% во индустрискиот сектор и 27% во услужниот сектор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/turkey.htm|title=Findings on the Worst Forms of Child Labor – Turkey|date=30 September 2016|accessdate=2021-04-06|archive-date=2016-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413191932/http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/turkey.htm|url-status=dead}}</ref> И покрај тоа што работата на овие деца останува сезонска, фактот дека детскиот труд сè уште се јавува делумно се должи на фактот дека земјоделските претпријатија со многу ограничена работна сила не подлежат на законите на Владата. Во декември 2014 година, ''Список на стоки произведени од детски труд или принудна работа'' пријавил 8 добра произведени исклучиво со детски труд во Турција. Поголемиот дел од овие производи се земјоделски производи, вклучувајќи памук, лешници, кикирики итн. === Сексуалност === [[Податотека:Istanbul_gaypride_2008.jpg|мини|Истанбулска геј парада, 2008 година, улица Истиклал, Бејоглу, Истанбул]] [[Податотека:21._İstanbul_Onur_Yürüyüşü_Gay_Pride_(37).jpg|мини|2013 година, Таксим, Истанбул]] [[Хомосексуалност|Хомосексуалните]] врски помеѓу возрасните не се кривично дело во Турција во приватност. Возраста на согласност и за хетеросексуален и за хомосексуален секс е осумнаесет години. Од друга страна, кривичниот законик има нејасно изразени забрани за „јавен егзибиционизам“ и „кривични дела против јавниот морал“ кои понекогаш се користат за дискриминација на [[ЛГБТ]] заедницата. Од 2006 година, Турција ниту има закон со кој се дозволува хомосексуалци да се венчаат, ниту има закон против дискриминација на турската ЛГБТ заедница. Ламбда Истанбул, ЛГБТ организација основана во 1996 година, била распуштена во мај 2008 година по судска одлука. Обвинителството тврди дека нејзините цели се спротивставуваат на „законот и моралот“, но „Хјуман рајтс воч“ ја критикувал одлуката, тврдејќи дека е затворена само од процедурална основа. На 28 ноември 2008 година, Врховниот апелационен суд ја поништил одлуката на судот во Истанбул со која се наложува затворање на организацијата за солидарност за лезбејки, гејови, бисексуалци и трансродови лица.<ref name="state.gov">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119109.htm|title=Turkey|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226174709/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119109.htm|archive-date=2009-02-26}}</ref> Хомосексуалците имаат право на ослободување од воена служба, доколку тоа го побараат, само доколку нивната „состојба“ е потврдена со медицински и психолошки тестови, што често вклучува презентирање на понижувачки, графички доказ за хомосексуалноста и анален преглед.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unhcr.org/home/RSDCOI/3c1622484.pdf|title=Turkey/Military service|last=Directorate for Movements of Persons, Migration and Consular Affairs; Asylum and Migration Division|date=July 2001|publisher=[[United Nations High Commissioner for Refugees]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20061122042609/http://www.unhcr.org/home/RSDCOI/3c1622484.pdf <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2006-11-22|accessdate=2006-12-27}}</ref> Дискриминацијата на ЛГБТ лицата во Турција е раширена.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2017/nov/23/its-just-the-start-lgbt-community-in-turkey-fears-government-crackdown|title='It's just the start': LGBT community in Turkey fears government crackdown|date=23 November 2017|work=The Guardian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/lgbt-pride-turkey-march-ban-tear-gas-istanbul-police-a8981751.html|title=Turkish police fire tear gas at crowds gathered for banned Istanbul Pride march|date=30 June 2019|work=The Independent}}</ref> Според истражувањето на истражувачкиот центар Пју во 2013 година, 78% од турските испитаници сметаат дека [[хомосексуалност]]а не е прифатена од општеството.<ref name="pewglobal.org">[http://www.pewglobal.org/2013/06/04/the-global-divide-on-homosexuality/ "The Global Divide on Homosexuality."] ''[[Pew Research Center]]''. 4 June 2013.</ref> Убиството на Ебру Сојкан, истакнат активист за трансродови човекови права, на 10 март 2009 година „покажува континуирана клима на насилство засновано врз родовиот идентитет, за кое властите треба итно да преземат чекори за борба“, напишал Хјуман рајтс воч на 13 март 2009 година.<ref name="GWB">Quoted for instance at [http://gayswithoutborders.wordpress.com/2009/03/17/turkey-ebru-soykan-member-of-lambda-istanbul-and-transgender-activist-murdered/ Gays Without Border]; accessed on 14 October 2009</ref> Новинските извештаи и членовите на една турска група за човекови права соопштиле дека напаѓач ја избодел и ја убил Ебру (28) во нејзиниот дом во центарот на Истанбул. Членовите на Ламбда Истанбул, која работи за правата на лезбејките, хомосексуалците, бисексуалците, трансродовите и транссексуалните лица (ЛГБТТ), за Хјуман рајтс воч изјавиле дека во последниот месец Ебру побарала од Обвинителството заштита од човекот кој ја тепал во повеќе наврати и се заканувал дека ќе ја убие. На Ламбда Истанбул и било кажано дека пред неколку недели полицијата го привела човекот, но го пуштила на слобода два часа подоцна. Истиот човек е под полициски притвор како и осомничениот за убиството. На 21.05.2008 година, Хјуман рајтс воч објавил извештај на 123 страници во кој се документира долгата и постојана историја на насилство и злоупотреба врз основа на сексуална ориентација и родов идентитет во Турција. Хјуман рајтс воч спровел повеќе од 70 интервјуа во период од три години, документирајќи како геј мажите и трансродовите луѓе се соочуваат со тепање, грабеж, полициско малтретирање и закана за убиство. Интервјуата исто така го разоткриле физичкото и психолошкото насилство со кои се соочуваат лезбејките и бисексуалните жени и девојчиња во нивните семејства. Хјуман рајтс воч открил дека, во повеќето случаи, одговорот од властите е несоодветен, ако не и непостоечки.<ref>An online edition of the report [https://www.hrw.org/en/reports/2008/05/21/we-need-law-liberation-0 “We Need a Law for Liberation”] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150121011557/http://www.hrw.org/en/reports/2008/05/21/we-need-law-liberation-0 |date=2015-01-21 }} is available</ref> === Инвалидни граѓани === Конвенцијата на ООН за правата на лицата со попреченост била потпишана од Турската Република на 30 март 2007 година. Конвенцијата била дискутирана во Големото национално собрание на Турција на 8 мај 2008 година и била ратификувана на 3 декември 2008 година.<ref>[http://www.ozida.gov.tr/web_english/index.htm Administration for Disabled People] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090602050939/http://www.ozida.gov.tr/web_english/index.htm |date=2009-06-02 }} is part of the Prime Ministry in Turkey</ref> Во јули 2005 година бил донесен законот 5378 за лица со посебни потреби.<ref>The English text of this law can be found on the website of the [http://www.ozida.gov.tr/web_english/index.htm Administration for Disabled People] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090602050939/http://www.ozida.gov.tr/web_english/index.htm |date=2009-06-02 }}</ref> Во еден конкретен случај, група за застапување за лица со ментална попреченост наречена Меѓународна заштита на правата на ментална попреченост го критикувала третманот на ментално болните во извештајот наречен „Зад затворени врати: злоупотреби на човековите права во психијатриските установи, домови за деца без родители и центри за рехабилитација во Турција“.<ref>{{Наведено списание|date=2005-12-27|title=European Union Calls on Turkey to Improve Rights of People with Mental Disabilities|url=http://www.disabilityworld.org/12-01_06/mdriturkey.shtml|journal=Disability World|volume=27|archive-url=https://web.archive.org/web/20081012042448/http://www.disabilityworld.org/12-01_06/mdriturkey.shtml|archive-date=2008-10-12|access-date=2008-08-29}}</ref> Како резултат на оваа критика, најголемата психијатриска болница во Турција, психијатриската болница Баќиркој во [[Истанбул]], ја укинал употребата на „немодифицирани“ процедури за ЕКТ.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mdri.org/mdri-web-2007/PR/033106_MDRIPR.pdf |title=Press release of MDRI of 31 March 206 |accessdate=2021-04-06 |archive-date=2010-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706082018/http://www.mdri.org/mdri-web-2007/PR/033106_MDRIPR.pdf |url-status=dead }}</ref> === Расизам === Аналитичарите укажале (во 2010 година) дека расизмот и говорот на омраза е во пораст во [[Турција]], и главно е насочен против [[Ерменци]]те и против [[Евреи]]те. Во извештајот се вели „Ако некој го разгледа печатот во Турција, лесно може да се пронајде случаи на расизам и говор на омраза, особено како одговор на жалениот масакр и страдање во Газа.".<ref name="racism">{{Наведени вести|url=http://www.todayszaman.com/tz-web/columnists-163845-hate-speech-and-racism-turkeys-untouchableson-the-rise.html|title=Hate speech and racism: Turkey's 'untouchables' on the rise|date=August 30, 2010|work=/www.todayszaman.com|access-date=August 30, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017165653/http://www.todayszaman.com/tz-web/columnists-163845-hate-speech-and-racism-turkeys-untouchableson-the-rise.html|archive-date=October 17, 2012}}</ref> === Вера === Лошото постапување со верските малцинства е чест проблем во Турција и понекогаш е санкциониран од државниот врв.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dissidentvoice.org/2013/12/the-myth-of-turkish-secularism/|title=The Myth of Turkish Secularism|accessdate=6 March 2015|archive-date=2015-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150302145227/http://dissidentvoice.org/2013/12/the-myth-of-turkish-secularism/|url-status=dead}}</ref> Христијаните на пример живеат во страв од прогонство и страдаат од дискриминаторски закони што им даваат неповолности на немуслиманите во споредба со муслиманското мнозинство во земјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.minorityrights.org/676/press-releases/turkeys-christian-and-other-religious-minorities-face-discrimination-and-rights-violations.html|title=Minority Rights Group International : Press releases : Turkey's Christian and other religious minorities face discrimination and rights violations|archive-url=https://web.archive.org/web/20150116031803/http://www.minorityrights.org/676/press-releases/turkeys-christian-and-other-religious-minorities-face-discrimination-and-rights-violations.html|archive-date=16 January 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> Меѓу дискриминираните верски малцинства во Турција се алевитите, чија „муслиманска припадност“ сè уште не е признаена. Како резултат на националната и владина политика, нивните религиозни права се исто така ограничени и во многу случаи се прогонувано верско малцинство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.academia.edu/3279532|title=Alevi's rights and the freedom of religion in Turkey|last=Tóth Renáta|accessdate=6 March 2015}}</ref> ==== Злосторства од омраза ==== Во текот на 2008 година, во Турција има зголемување на „злосторствата од омраза“, кои потекнуваат од расизам, национализам и нетолеранција.<ref name="hate">[http://www.rightsagenda.org/attachments/521_HATECRIMESINTURKEY.pdf Handbook of the Human Rights Agenda Association on Hate Crimes in Turkey] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120227141934/http://www.rightsagenda.org/attachments/521_HATECRIMESINTURKEY.pdf |date=2012-02-27 }}; accessed on 14 October 2009</ref> И покрај одредбите во Уставот и законите, досега нема осудувано кривично дело од омраза, од расизам или дискриминација. Од почетокот на 2006 година, во Турција биле извршени голем број убиства против луѓе од етничко или верско малцинство или различна сексуална ориентација или социјален сексуален идентитет. Членот 216 од Турскиот кривичен законик предвидува општа забрана за јавно поттикнување на луѓе кон омраза и одвратност. Се чини дека Турција не е сцена на големи или отворени изрази на расизам против поединци во најстрога смисла на изразот. Сепак, еден од главните предизвици со кои се соочува Турција во областа на загриженоста на Европската комисија против расизмот и нетолеранцијата (ECRI) се чини дека е потребата да се помири силното чувство за национален идентитет и желбата да се зачува единството и интегритетот на државата со правото на различните малцински групи во Турција да го изразат сопственото чувство за етнички идентитет, на пример преку одржување и развој на јазичните и културните аспекти на тој идентитет. == Внатрешно раселени лица == Околу милион луѓе се раселиле од градовите и селата во југоисточна Турција во текот на 80-тите и 90-тите години на минатиот век, како резултат на бунтовничките активности на Курдистанската работничка партија (ПКК) и контрабунтовничката политика на турската влада.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.internal-displacement.org/8025708F004BE3B1/(httpInfoFiles)/9B9EAEA8B23C9C19C12575A60053C232/$file/GO_08_turkey.pdf|title=The Internal Displacement Monitoring Centre in its country report 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928195548/http://www.internal-displacement.org/8025708F004BE3B1/%28httpInfoFiles%29/9B9EAEA8B23C9C19C12575A60053C232/%24file/GO_08_turkey.pdf|archive-date=2011-09-28|accessdate=2014-02-06}}</ref> Здружението на мигранти за социјална соработка и култура (ГОЧ-ДЕР) е основано во Истанбул во 1997 година. Подоцна биле основани гранки во Дијарбакир, Ван и Хаќари. ГОЧ-ДЕР е тужен пет пати за своите активности. Четворица од нив завршиле со ослободителна пресуда.<ref>The report of Istanbul GÖÇ-DER (in English and Turkish) can be found on the [http://www.diyarbakirgocder.org/ website of Diyarbakir GÖÇ-DER] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090917204718/http://www.diyarbakirgocder.org/ |date=2009-09-17 }}; accessed on 14 October 2009</ref> Еден случај со кој се бара затворање на ГОЧ-ДЕР во Дијарбакир сè уште трае откако судот ја откажал одлуката на Судскиот суд број 1 во Дијарбакир. Овој суд треба повторно требало да го сослуша случајот.<ref>[http://www.diyarbakirgocder.org/icerik.php?id=402 Information from the website of the association]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; accessed on 14 October 2009</ref> Во јули 2008 година, [[Бешир Аталај]], министер за внатрешни работи, одговорил на барањето на заменикот на ЦХП во [[Адијаман (покраина)|Адијаман]], Шевкет Ќосе. Тој кажал дека 314 000 лица поднеле барање за помош со цел да се вратат во своето село. Заклучно со мај 2008 година, 151.469 луѓе се вратиле во своите села во 14 провинции. Им биле исплатени околу 530&nbsp;милиони турски лири.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tumgazeteler.com/|title=tumgazeteler.com|work=www.tumgazeteler.com|accessdate=2020-09-09}}</ref> На 12 април 2006 година, истражувачот на „Хјуман рајтс воч“, Џонатан Сугден, бил приведен од полицијата во Бинѓол, додека тој правел истражување на претежно курдскиот југоисток на земјата за можностите за враќање на раселените лица и злоупотребите, наводно, за вклучување на турската жандармерија и вооружени од владата локалните единици за одбрана наречени „ селски чувари “. Утредента бил депортиран во Лондон.<ref>See the [https://www.hrw.org/en/news/2006/04/11/turkey-human-rights-watch-researcher-detained-southeast press release of Human Rights Watch]; accessed on 14 October 2009</ref> == Работнички права == Уставот го потврдува правото на работниците да формираат [[синдикат]]и „без да добијат дозвола“ и „да поседуваат право да станат член на синдикат и слободно да се повлечат од членството“ (член 51). Членовите 53 и 54 го потврдуваат правото на работниците колективно да се договараат и да штрајкуваат, соодветно. Законот забранува штрајкови на државни службеници, јавни работници кои се занимаваат со заштита на животот и имотот, работници во рударството на јаглен и нафтената индустрија, санитарни услуги, национална одбрана, банкарство и образование; сепак, многу работници во овие сектори спроведоа штрајкови со кршење на овие ограничувања со општо неказнивост. Според законот, за да стане агент за договарање, синдикатот мора да претставува 50 проценти плус еден од вработените во даденото работно место и 10 проценти од сите работници во таа одредена индустрија. Законот за работни односи им забранува на синдикалните лидери да станат службеници на политичките партии или на друг начин да извршуваат должности за политички партии и да работат или да бидат вклучени во работењето на кое било претпријатие за заработка <ref name="state.gov"/> Повеќето експерти за труд во земјата проценуваат дека приближно 20 проценти од платата и работниците за плата во работната сила биле синдикализирани. Законот за работни односи од 2003 година воспоставил 45-часовна работна недела, забранил дискриминација врз основа на пол, религија или политичка припадност и право на надомест на штета во случај на прекинување без валидна причина. Исто така, се наложува работното време на ден да не може да надминува 11 часа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mondaq.com/unitedstates/x/209998/employee%20rights%20labour%20relations/Turkey%20Continues%20Its%20Reform%20Of%20Labor%20And%20Employment%20Laws%20Despite%20Waning%20Enthusiasm%20For%20EU%20Membership|title=Turkey Continues Its Reform Of Labor And Employment Laws Despite Waning Enthusiasm For EU Membership – Employment and HR – United States}}</ref> Турција има стандарден државен пензиски систем заснован на европски модели уште од 30-тите години на минатиот век. Понатаму, од 1999 година, Турција има државен систем на осигурување за невработеност, воведен со закон 4447 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/1097.html|title=For the full text of the law see www.mevzuat.adalet.gov.tr, an official site of the Justice Ministry; accessed on 22 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20130225085126/http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/1097.html|archive-date=25 February 2013|accessdate=2 December 2009}}</ref> задолжителен за сите декларирани работници. == Екстериторијални тепања == Во мај 2017 година, телохранителите на [[Реџеп Таип Ердоган]] ги нападнале курдските демонстранти за правата пред турската амбасада во Вашингтон <ref>[https://www.pri.org/stories/2019-01-18/kurdish-protesters-attacked-erdo-ans-bodyguards-dc-demonstration-sue-turkish Kurdish protesters attacked by Erdoğan's bodyguards at DC demonstration sue Turkish government]</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/index.htm Стејт департмент на САД: Биро за демократија, човекови права и труд] (извештаи од земја) * [http://ec.europa.eu/enlargement/index_en.htm Европската комисија за проширување] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161205132930/http://ec.europa.eu/enlargement/index_en.htm |date=2016-12-05 }} ** [http://ec.europa.eu/enlargement/candidate-countries/turkey/key-documents/index_en.htm Извештаи за напредокот на Турција (1998–2005)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120614150932/http://ec.europa.eu/enlargement/candidate-countries/turkey/key-documents/index_en.htm |date=2012-06-14 }} ** [http://ec.europa.eu/enlargement/press_corner/key-documents/reports_oct_2009_en.htm Извештај за напредокот 2009 година] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120609092241/http://ec.europa.eu/enlargement/press_corner/key-documents/reports_oct_2009_en.htm |date=2012-06-09 }} * [https://web.archive.org/web/20110906143327/http://turkeypressfreedom.org/ Турција на слободата на печатот] на мрежно место опфаќа слободата на печатот ситуацијата во Турција од страна на [[Медиумска организација за Југоисточна Европа|СЕЕМО]] * [https://www.hrw.org/en/publications/reports?filter0=**ALL**&filter1=218 Извештаи на Хјуман рајтс воч за Турција] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140513080353/http://www.hrw.org/en/publications/reports?filter0=**ALL**&filter1=218 |date=2014-05-13 }} * [https://www.amnesty.org/en/library Библиотека Амнести Интернешнл] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150217150737/http://www.amnesty.org/en/library |date=2015-02-17 }} можете да пребарувате за Извештаи за Турција * [http://www.yayinakisi.gen.tr Извештаи за напредокот на Турција] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201029202139/http://www.yayinakisi.gen.tr/ |date=2020-10-29 }} * [https://web.archive.org/web/20120312045309/http://www.mazlumderistanbul.org/ Извештаи и истраги] на Мазлумдер за турските човекови права * [http://sorular.rightsagenda.org/ Прашања и Одговори; Човекови права во Турција, Здружение за агенда за човекови права] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210228213803/http://sorular.rightsagenda.org/ |date=2021-02-28 }} * [http://www.madde14.org/ База на податоци за правата на бегалците во Турција] * [https://www.commondreams.org/view/2013/06/13-5 Турска пролет: Адвокатите се заокружија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140614221404/https://www.commondreams.org/view/2013/06/13-5 |date=2014-06-14 }} {{Европа по тема|Човекови права во}} [[Категорија:Човекови права во Турција| ]] ng4zj886pcw47vvi47ux0q1wzkt8syx 0 1278242 5588101 5205589 2026-07-06T13:52:18Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588101 wikitext text/x-wiki закосен наслов}} '''„Патувањето на еден слон“''' ([[португалски]]: ''A Viagem do Elefante'') — [[роман]] на португалскиот писател [[Жозе Сарамаго]], објавен во 2008 година. Авторот ѝ го посветил делото на сопругата Пилар со зборовите: „За Пилар, која не дозволи да умрам“. ==Содржина== [[Крал на Португалија|Кралот на Португалија]], [[Жоао Трети]], сака да му даде поклон на австрискиот надвојвода Максимилајан, а [[кралица]]та предлага да му го поклонат [[Индиски слон|индискиот слон]] Соломон кој го добиле пред две години. Надвојводата го прифаќа поклонот и слонот, со соодветна придружба, тргнува на пат кон [[Ваљадолид]] каде се наоѓа надвојводата. Патувањето напредува бавно, а чуварот на слонот, Субхро, се покажува како најпаметен од сите членови на придружбата, вклучувајќи го и командантот на воениот одред. Откако ја зафаќа силен дожд, поворката мора да се засолни во едно село. Притоа, неколку селани го слушаат чуварот на слонот како раскажува за [[Хиндуизам|хиндуистичките]] божества и го известуваат селскиот [[свештеник]]. Утредента, тој ги собира селаните и му се приближува на слонот со намера да ги истера [[демон]]ите од него, а тогаш слонот го повредува. Поворката продолжува понатаму и набргу пристига во тврдината на шпанско-португалската граница. Слонот се поздравува со селаните ангажирани како негова придружба и тие ја напуштаат тврдината. Утредента пристига австриската војска чиј командант бара да му го предадат слонот за да го одведе во Ваљадолид. Меѓутоа, португалската војска го затвора пристапот во [[тврдина]]та и доаѓа до остра препирка меѓу командантите на двете војски која, сепак, има среќен крај.<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012, стр. 11-115.</ref> Австриската и португалската војска заедно го придружуваат слонот на патот до Ваљадолид, а во градот им приредуваат свечен дочек. Таму, надвојводата Максимилијан им ги менува имињата на Субхро и на слонот во Фриц и Сулејман. Утредента, Субхро и слонот емотивно се простуваат со португалскиот одред, а потоа, надвојводата организира голем [[караван]] кој го пренесува слонот до [[пристаниште]]то. Оттаму, поворката со слонот пристига со брод во [[Џенова]], а потоа патува по тешки временски услови низ северна [[Италија]]. Притоа, во [[Падова]], на барање на месното [[свештенство]], слонот се поклонува пред [[базилика]]та, а црквата го прогласува тој чин за чудо. Набргу, веста за чудото се проширува во околината, при што Субхро успева да заработи пари, но тој настан го става во немилост кај надвојводата. Поворката е пречекана во [[Тренто]] со прослава и [[огномет]], а потоа по големо снежно невреме караванот ги искачува [[Алпи]]те и пристига најпрвин во [[Болцано]], а потоа и во [[Тирол]]. Пред поаѓањето на караванот кон [[Австрија]], слонот клекнува пред надвојводата и тоа малку ги смирува односите меѓу Субхро и надвојводата. По тешко и исцрпувачко патување, поворката пристига во [[Инсбрук]], а потоа преку [[Линц]] пристига во Виена, а насекаде населението воодушевено го поздравува слонот. На влезот во Виена, мало девојче наеднаш истрчува пред слонот и сите помислуваат дека тоа ќе настрада, но слонот го крева со сурлата и го спасува од смртта, а надвојводата јавно му се заблагодарува на Субхро. Две години подоцна, слонот ненадејно умира, па Субхро е отпуштен од службата и нему му се губи трагата. Кога веста за смртта на слонот доаѓа во [[Лисабон]], [[кралица]]та се потресува, се затвора во својата соба и цел ден го оплакува слонот.<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012, стр. 117-214.</ref> ==Осврт кон делото== Во предговорот на романот, авторот објаснува дека делото настанало за време на неговиот престој во [[Салцбург]], кога во [[ресторан]]от „Слон“ видел фигури на повеќе европски градби и споменици во врска со патувањето на еден слон од [[Португалија]] до [[Виена]] во 1551 година. Така, кај него се јавила идејата да напише роман посветен на тоа патување, а неговата домаќинка, лекторката по [[португалски јазик]], Да Гилда Лопес Енкарнасао, му помогнала да ја обезбеди неопходниот историски материјал.<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012, стр. 7-8.</ref> По значењето и по книжевната порака, „Патувањето на еден слон“ може да се нарече книжевен тестамент на Сарамаго и претставува триумф на неговиот стил, фантазија и хумор. „[[Бостон глоуб]]“ (''Boston Globe'') го оценил романот како „уште едно врвно дело на книжевниот гениј“; Фернандо Гомес Агилера во ''Jornal de Letras, Artes e Ideas'' го опишал како „книжевност и јазик во чист облик... дело достојно на виртуозноста на еден [[Сервантес]] по големата [[метафора]] на животот...“; додека според освртот на С. Марфи во „Метро“, „Сарамаговата единствена книжевна постапка, со необичната [[интерпункција]] и со неконвенционалното менување на раскажувачките гласови, веднаш ве совојува со својот неодолив ритам...“<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Жозе Сарамаго]] [[Категорија:Португалски романи]] [[Категорија:Романи на португалски јазик]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] n1enxcrg8jhctxwlzdr6h8dtuds6wmv 5588102 5588101 2026-07-06T13:52:33Z P.Nedelkovski 47736 5588102 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Патувањето на еден слон“''' ([[португалски]]: ''A Viagem do Elefante'') — [[роман]] на португалскиот писател [[Жозе Сарамаго]], објавен во 2008 година. Авторот ѝ го посветил делото на сопругата Пилар со зборовите: „За Пилар, која не дозволи да умрам“. ==Содржина== [[Крал на Португалија|Кралот на Португалија]], [[Жоао Трети]], сака да му даде поклон на австрискиот надвојвода Максимилајан, а [[кралица]]та предлага да му го поклонат [[Индиски слон|индискиот слон]] Соломон кој го добиле пред две години. Надвојводата го прифаќа поклонот и слонот, со соодветна придружба, тргнува на пат кон [[Ваљадолид]] каде се наоѓа надвојводата. Патувањето напредува бавно, а чуварот на слонот, Субхро, се покажува како најпаметен од сите членови на придружбата, вклучувајќи го и командантот на воениот одред. Откако ја зафаќа силен дожд, поворката мора да се засолни во едно село. Притоа, неколку селани го слушаат чуварот на слонот како раскажува за [[Хиндуизам|хиндуистичките]] божества и го известуваат селскиот [[свештеник]]. Утредента, тој ги собира селаните и му се приближува на слонот со намера да ги истера [[демон]]ите од него, а тогаш слонот го повредува. Поворката продолжува понатаму и набргу пристига во тврдината на шпанско-португалската граница. Слонот се поздравува со селаните ангажирани како негова придружба и тие ја напуштаат тврдината. Утредента пристига австриската војска чиј командант бара да му го предадат слонот за да го одведе во Ваљадолид. Меѓутоа, португалската војска го затвора пристапот во [[тврдина]]та и доаѓа до остра препирка меѓу командантите на двете војски која, сепак, има среќен крај.<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012, стр. 11-115.</ref> Австриската и португалската војска заедно го придружуваат слонот на патот до Ваљадолид, а во градот им приредуваат свечен дочек. Таму, надвојводата Максимилијан им ги менува имињата на Субхро и на слонот во Фриц и Сулејман. Утредента, Субхро и слонот емотивно се простуваат со португалскиот одред, а потоа, надвојводата организира голем [[караван]] кој го пренесува слонот до [[пристаниште]]то. Оттаму, поворката со слонот пристига со брод во [[Џенова]], а потоа патува по тешки временски услови низ северна [[Италија]]. Притоа, во [[Падова]], на барање на месното [[свештенство]], слонот се поклонува пред [[базилика]]та, а црквата го прогласува тој чин за чудо. Набргу, веста за чудото се проширува во околината, при што Субхро успева да заработи пари, но тој настан го става во немилост кај надвојводата. Поворката е пречекана во [[Тренто]] со прослава и [[огномет]], а потоа по големо снежно невреме караванот ги искачува [[Алпи]]те и пристига најпрвин во [[Болцано]], а потоа и во [[Тирол]]. Пред поаѓањето на караванот кон [[Австрија]], слонот клекнува пред надвојводата и тоа малку ги смирува односите меѓу Субхро и надвојводата. По тешко и исцрпувачко патување, поворката пристига во [[Инсбрук]], а потоа преку [[Линц]] пристига во Виена, а насекаде населението воодушевено го поздравува слонот. На влезот во Виена, мало девојче наеднаш истрчува пред слонот и сите помислуваат дека тоа ќе настрада, но слонот го крева со сурлата и го спасува од смртта, а надвојводата јавно му се заблагодарува на Субхро. Две години подоцна, слонот ненадејно умира, па Субхро е отпуштен од службата и нему му се губи трагата. Кога веста за смртта на слонот доаѓа во [[Лисабон]], [[кралица]]та се потресува, се затвора во својата соба и цел ден го оплакува слонот.<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012, стр. 117-214.</ref> ==Осврт кон делото== Во предговорот на романот, авторот објаснува дека делото настанало за време на неговиот престој во [[Салцбург]], кога во [[ресторан]]от „Слон“ видел фигури на повеќе европски градби и споменици во врска со патувањето на еден слон од [[Португалија]] до [[Виена]] во 1551 година. Така, кај него се јавила идејата да напише роман посветен на тоа патување, а неговата домаќинка, лекторката по [[португалски јазик]], Да Гилда Лопес Енкарнасао, му помогнала да ја обезбеди неопходниот историски материјал.<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012, стр. 7-8.</ref> По значењето и по книжевната порака, „Патувањето на еден слон“ може да се нарече книжевен тестамент на Сарамаго и претставува триумф на неговиот стил, фантазија и хумор. „[[Бостон глоуб]]“ (''Boston Globe'') го оценил романот како „уште едно врвно дело на книжевниот гениј“; Фернандо Гомес Агилера во ''Jornal de Letras, Artes e Ideas'' го опишал како „книжевност и јазик во чист облик... дело достојно на виртуозноста на еден [[Сервантес]] по големата [[метафора]] на животот...“; додека според освртот на С. Марфи во „Метро“, „Сарамаговата единствена книжевна постапка, со необичната [[интерпункција]] и со неконвенционалното менување на раскажувачките гласови, веднаш ве совојува со својот неодолив ритам...“<ref>Saramago, ''Putovanje jednog slona''. Laguna, Beograd, 2012.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Жозе Сарамаго]] [[Категорија:Португалски романи]] [[Категорија:Романи на португалски јазик]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] t88bjgvsamlwiwcw2poyoprspuf4qlh 0 1278473 5588139 4768424 2026-07-06T16:05:02Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5588139 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Portrait of Father Fyodor Dubyansky.jpg|мини|200px|Руски протојереј во улична облека – Федор Дубјански, исповедник на цариците [[Елисавета Петровна|Елисавета]] и [[Катерина II (Русија)|Катерина II]]. Портрет од [[Алексеј Антропов]], 1761.]] '''Протојереј'''<ref>{{ДРМЈ|протојереј}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|протојереј}}</ref> — мирски [[презвитер]]ски чин во [[Православна црква|Православната црква]]. Овој чин му одговара на монашкиот презвитерски чин [[протосингел]]. Чинот го вообичаено им го доделува [[архијереј]]от на оние [[Свештеник|свештеници]] кои имаат долгогодишна свештеничка служба, кои се истакнале со својата вредна работа и служба на [[Црква]]та и покажале очигледни резултати во својата работа. Чинот се доделува на света архијерејска литургија, кога архијерејот ја чита молитвата над главата на одликуваниот човек и му го врачува [[набедреник]]от (ромбоидна ткаенина) што тогаш протојерејот секогаш ја носи на [[Литургија|светата литургија]]. Самиот збор '''''протојереј''''' преведен од [[Грчки јазик|грчки]] значи „прв свештеник“. == Поврзано == * [[Протојереј-ставрофор]] * [[Јереј]] * [[Протонамесник]] ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Христијанство]] [[Категорија:Православие]] [[Категорија:Верски занимања]] [[Категорија:Христијански поими]] [[Категорија:Грцизми]] 55iwq6ozdmn3amgxyfgdpo54jaxuwd5 0 1281196 5588226 5573368 2026-07-06T22:05:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588226 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | minorplanet = yes | name = 17 Тетида | background = #D6D6D6 | symbol = [[File:Thetis symbol (fixed width).svg|x25px]] | image = 17Thetis-LB1.jpg | image_size = 240 | caption = Ѕвездено поле кое го прикажува Тетида во центарот | discovery_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | discovered = 17 април 1852 | discoverer = [[Роберт Лутер]] | discovery_site = | mpc_name = (17) Тетида | alt_names = {{mp|1954 SO|1}}{{·}}{{mp|A913 CA}}<br />{{mp|A916 YF}} | pronounced = | adjectives = Тетидска | named_after = {{nowrap|[[Тетида]] {{small|(Грчка митологија)}}<ref name="springer" />}} | mp_category = [[Астероиден појас|главен појас]]&thinsp;<ref name="MPC-Thetis" /> | orbit_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | epoch = 16 февруари 2017 ([[Јулијански ден|JD]] 2457800.5) | uncertainty = 0 | observation_arc = 164.55 г (60,102 денови) | aphelion = 2.7987 [[Астрономска единица|ае]] | perihelion = 2.1436 ае | semimajor = 2.4712 ае | eccentricity = 0.1325 | period = 3.88 г (1,419 денови) | mean_anomaly = 100.44[[Степен (агол)|°]] | mean_motion = {{Deg2DMS|0.2537|sup=ms}} / ден | inclination = 5.5902° | asc_node = 125.56° | arg_peri = 136.10° | avg_speed = 18.87 km/s | dimensions = {{val|84.899|2.027}}<ref name="Masiero-2014" /><br />{{val|90|3.7}}km {{small|([[IRAS]])}}<ref name="SIMPS" /><br />{{val|93.335|2.627}}<ref name="WISE" /> | mass = 1.2{{e|18}} kg<ref name="Baer-2008" />{{efn|name=Thetismass2007}} | density = {{val|3.21|0.92}} g/cm³<ref name="Baer-2008" /> | rotation = {{val|12.27048|0.00001}}<ref name="lcdb" /><ref name="Michalowski-1995" /> | albedo = {{val|0.193|0.028}}<ref name="Masiero-2014" /> | spectral_type = [[Asteroid color indices|B–V]] = 0.829<ref name="jpldata" /><br />[[Asteroid color indices|U–B]] = 0.438<ref name="jpldata" /><br />[[S-type asteroid|S]] {{small|([[Tholen classification|Tholen]])}}<ref name="jpldata" /><br />Sl {{small|([[SMASS classification|SMASS]])}}<ref name="jpldata" />{{·}}[[S-type asteroid|S]]&thinsp;<ref name="lcdb" /> | abs_magnitude = 7.76<ref name=jpldata/><ref name="SIMPS" /><ref name="WISE" />{{·}}7.85<ref name="Michalowski-1995" /> }} '''Тетида''', [[ознака за мала планета]] '''17 Тетида''' — камен [[астероид]] од внатрешните области на [[Астероиден појас|астероидниот појас]], со пречник од приближно 90 километри. Бил откриен на 17 април 1852 година, од германскиот астроном [[Роберт Лутер]] во опсерваторијата Билк во Диселдорф, Германија, кој му го одложил на [[Фридрих Вилхелм Аргеландер|Фридрих Вилхелм Август Аргеландер]] да го именува своето прво откритие на астероид по [[Тетида]] од грчката митологија. == Опис == Астероидот кружи околу Сонцето на растојание од 2,1–2,8&nbsp;[[Астрономска единица|ае]] еднаш на секои 3 години и 11 месеци (1.419 дена). Неговата орбита има [[Орбитално занесување|ексцентричност]] од 0,13 и [[Наклон (орбита)|наклон]] од 6[[Степен (агол)|°]] во однос на [[еклиптика]]та. Спектарот на овој објект покажува дека станува збор за [[астероид од типот S]] со ниски и високи форми на калциум на пироксен на површината, заедно со помалку од 20% оливин. Висококалциумската форма на пироксен формира 40% или повеќе од вкупниот присутен пироксен, што укажува на историја на наслаги на [[Магматска карпа|магматски карпи.]] Ова сугерира дека астероидот претрпел диференцијација со топење, создавајќи површина од [[базалт]]на карпа.<ref name="Sunshine-2004" /> Масата на Тетис е пресметана од [[Растројување (астрономија)|растројувањата]] на [[4 Веста]] и [[11 Партенопа]]. Во 2007 година, Баер и Чесли пресметале дека Тетис има маса од 1,2{{E|18}} kg{{Efn|name=Thetismass2007}} со густина од 3,21 g/cm³. Едно тетидиско [[Ѕвезда|ѕвездено]] прикривање било забележано од [[Орегон]] во 1999 година. Сепак, настанот не бил измерен. Оваа [[мала планета]] добила името по [[Тетида]], мајката на [[Ахил]] во [[Старогрчка митологија|грчката митологија]]. == Белешки == {{notelist|refs= {{efn|name=Thetismass2007|1=Thetismass2007: Mass of Thetis 0.00617 / Mass of Ceres 4.75) * [[Ceres (dwarf planet)|Mass of Ceres]] 9.43E+20 = 1.224E+18, based on Baer 2008<ref name="Baer-2008" /> }} }} == Наводи == {{reflist|refs= <ref name="jpldata">{{cite web |type = 2016-11-11 last obs. |title = JPL Small-Body Database Browser: 17 Thetis |url = https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2000017 |publisher = [[Jet Propulsion Laboratory]] |accessdate = 24 March 2017}}</ref> <ref name="springer">{{cite book |title = Dictionary of Minor Planet Names – (17) Thetis |last = Schmadel | first = Lutz D. |publisher = [[Springer Berlin Heidelberg]] |page = 17 |date = 2007 |isbn = 978-3-540-00238-3 |doi = 10.1007/978-3-540-29925-7_18 }}</ref> <ref name="MPC-Thetis">{{cite web |title = 17 Thetis |work = Minor Planet Center |url = https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=17 |accessdate = 24 March 2017}}</ref> <ref name="Sunshine-2004">{{Cite journal |first1 = Jessica M. |last1 = Sunshine |first2 = Schelte J. |last2 = Bus |first3 = Timothy J. |last3 = McCoy |first4 = Thomas H. |last4 = Burbine |first5 = Catherine M. |last5 = Corrigan |first6 = Richard P. |last6 = Binzel |date = August 2004 |title = High-calcium pyroxene as an indicator of igneous differentiation in asteroids and meteorites |url = https://archive.org/details/sim_meteoritics-planetary-science_2004-08_39_8/page/1343 |journal = Meteoritics and Planetary Science |volume = 39 |issue = 8 |pages = 1343–1357 |bibcode = 2004M&PS...39.1343S |doi = 10.1111/j.1945-5100.2004.tb00950.x|doi-access= free }}</ref> <ref name="Baer-2008">{{Cite journal |first1 = James |last1 = Baer |first2 = Steven R. |last2 = Chesley |date = January 2008 |title = Astrometric masses of 21 asteroids, and an integrated asteroid ephemeris |url = https://archive.org/details/sim_celestial-mechanics-and-dynamical-astronomy_2008_100_1/page/27 |journal = Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy |volume = 100 |issue = 1 |pages = 27–42 |bibcode = 2008CeMDA.100...27B |doi = 10.1007/s10569-007-9103-8|doi-access= free }}</ref> <ref name="Masiero-2014">{{cite journal |display-authors = 6 |first1 = Joseph R. |last1 = Masiero |first2 = T. |last2 = Grav |first3 = A. K. |last3 = Mainzer |first4 = C. R. |last4 = Nugent |first5 = J. M. |last5 = Bauer |first6 = R. |last6 = Stevenson |first7 = S. |last7 = Sonnett |date = August 2014 |title = Main-belt Asteroids with WISE/NEOWISE: Near-infrared Albedos |journal = The Astrophysical Journal |volume = 791 |issue = 2 |page = 11 |bibcode = 2014ApJ...791..121M |doi = 10.1088/0004-637X/791/2/121 |arxiv = 1406.6645}}</ref> <ref name="lcdb">{{cite web |title = LCDB Data for (17) Thetis |publisher = Asteroid Lightcurve Database (LCDB) |url = http://www.minorplanet.info/PHP/generateOneAsteroidInfo.php?AstInfo=17%7CThetis |accessdate = 24 March 2017}}</ref> <ref name="WISE">{{cite journal |display-authors = 6 |first1 = A. |last1 = Mainzer |first2 = T. |last2 = Grav |first3 = J. |last3 = Masiero |first4 = E. |last4 = Hand |first5 = J. |last5 = Bauer |first6 = D. |last6 = Tholen |first7 = R. S. |last7 = McMillan |first8 = T. |last8 = Spahr |first9 = R. M. |last9 = Cutri |first10 = E. |last10 = Wright |first11 = J. |last11 = Watkins |first12 = W. |last12 = Mo |first13 = C. |last13 = Maleszewski |date = November 2011 |title = NEOWISE Studies of Spectrophotometrically Classified Asteroids: Preliminary Results |journal = The Astrophysical Journal |volume = 741 |issue = 2 |page = 25 |bibcode = 2011ApJ...741...90M |doi = 10.1088/0004-637X/741/2/90 |arxiv = 1109.6407}}</ref> <ref name="SIMPS">{{cite journal |first1 = E. F. |last1 = Tedesco |first2 = P. V. |last2 = Noah |first3 = M. |last3 = Noah |first4 = S. D. |last4 = Price |date = October 2004 |title = IRAS Minor Planet Survey V6.0 |url = https://sbnarchive.psi.edu/pds3/iras/IRAS_A_FPA_3_RDR_IMPS_V6_0/data/diamalb.tab |journal = NASA Planetary Data System |volume = 12 |pages = IRAS-A-FPA-3-RDR-IMPS-V6.0 |bibcode = 2004PDSS...12.....T |accessdate = 30 October 2019}}</ref> <ref name="Michalowski-1995">{{Cite journal |display-authors = 6 |first1 = T. |last1 = Michalowski |first2 = F. P. |last2 = Velichko |first3 = M. |last3 = Di Martino |first4 = Yu. N. |last4 = Krugly |first5 = V. G. |last5 = Kalashnikov |first6 = V. G. |last6 = Shevchenko |first7 = P. V. |last7 = Birch |first8 = W. D. |last8 = Sears |first9 = P. |last9 = Denchev |first10 = T. |last10 = Kwiatkowski |date = December 1995 |title = Models of four asteroids: 17 Thetis, 52 Europa, 532 Herculina, and 704 Interamnia. |journal = Icarus |volume = 118 |issue = 2 |pages = 292–301 |bibcode = 1995Icar..118..292M |doi = 10.1006/icar.1995.1192}}</ref> }} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20140108195730/http://www.asteroidoccultation.com/observations/Results/Data2011/Thetis_withModel2Rotated2.jpg Прикривање 2011-април-22] (модел на Дирех) / [https://web.archive.org/web/20140108170501/http://www.asteroidoccultation.com/observations/Results/index2011.html (Резултати од астероидно прикривање 2011 година за Северна Америка)] * [http://www.minorplanet.info/PHP/lcdbsummaryquery.php База на податоци за кривина на астероиди (LCDB)], формулар за барање ( [http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html информации] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171216050541/http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html}} ) * [https://books.google.com/books?id=aeAg1X7afOoC&pg Речник на мали имиња на планети], Google books * [http://obswww.unige.ch/~behrend/page1cou.html#000017 Криви на ротација на астероиди и комети - (17) Тетис] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20021203194843/http://obswww.unige.ch/~behrend/page1cou.html#000017 |date=2002-12-03 }} во опсерваторијата де Женева, Раул Беренд * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs000001.html Околности за откривање: нумерирани мали планети (1)-(5000)] - Центар за мали планети * {{AstDys|17}} * {{JPL small body}} {{Minor planets navigator |16 Псих |number=17 |18 Мелпомена}} [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1852 година]] [[Категорија:Астероиди наречени по ликови од старогрчката митологија]] [[Категорија:Откритија на Роберт Лутер]] q7t03bodbscv2sec81q6g1qvt5va12d 0 1282138 5588239 5275630 2026-07-06T23:13:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588239 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | minorplanet = yes | background=#D6D6D6 | name=6 Хеба | symbol= [[File:6 Hebe symbol (fixed width).svg|32px]] | image=6hebe.png | image_size = 265 | caption = ''Хеба'' снимена од [[Европска јужна опсерваторија|Европската јужна опсерваторија]] на [[Многу голем телескоп]] | discoverer=[[Карл Лудвиг Хенке]] | discovered=1 јули 1847 | mpc_name=(6) Хеба | alt_names=1847 JB | pronounced = {{IPAc-en|ˈ|h|iː|b|iː}}<ref>Noah Webster (1884) ''A Practical Dictionary of the English Language''</ref> | adjectives = Hebean {{IPAc-en|h|iː|ˈ|b|iː|@|n}} | named_after = [[Хеба (митологија)|Хеба]] | mp_category=[[Астероиден појас|Главен појас]] | epoch=26 ноември 2005 ([[јулијански ден|јд]] 2453700.5) | semimajor=2.426 ае (362.851 Gm) | perihelion=1.937 ае (289.705 Gm) | aphelion=2.914 [[Астрономска единица|ае]] (435.996 Gm) | eccentricity=0.202 | period=3.78 [[јулијанска година (астрономија)|a]] (1379.756 d) | inclination=14.751° | asc_node=138.752° | arg_peri=239.492° | mean_anomaly=247.947° | avg_speed=18.93 km/s | p_orbit_ref = <ref name=Hebe-POE>{{cite web |title=AstDyS-2 Hebe Synthetic Proper Orbital Elements |publisher=Department of Mathematics, University of Pisa, Italy |url=https://newton.spacedys.com/astdys/index.php?pc=1.1.6&n=6 |access-date=2011-10-01}}</ref> | p_semimajor = 2.4252710 | p_eccentricity = 0.1584864 | p_inclination = 14.3511092° | p_mean_motion = 95.303184 | perihelion_rate = 31.568209 | node_rate = −41.829042 | dimensions= c/a = {{val|0.75|0.04}}<ref name=VLT/><br>{{val|205|×|185|×|170|ul=km}}<ref name=Baer> {{Cite web |date=2008 |title=Recent Asteroid Mass Determinations |publisher=Personal Website |author=Jim Baer |url=http://home.earthlink.net/~jimbaer1/astmass.txt |access-date=2008-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702212735/http://home.earthlink.net/~jimbaer1/astmass.txt |archive-date=2013-07-02 |url-status=dead }} </ref><ref name=IRAS>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.psi.edu/pds/archive/astdata04/simps04/diamalb.tab |title=Supplemental IRAS Minor Planet Survey |accessdate=2021-11-22 |archive-date=2006-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060623213811/http://www.psi.edu/pds/archive/astdata04/simps04/diamalb.tab |url-status=dead }}</ref><ref name=Torppa2003>[http://www.rni.helsinki.fi/~mjk/thirty.pdf J. Torppa et al. ''Shapes and rotational properties of thirty asteroids from photometric data''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151106103549/http://www.rni.helsinki.fi/~mjk/thirty.pdf |date=2015-11-06 }}, Icarus, Vol. 164, p. 346 (2003).</ref> | mean_diameter ={{val|195|3|u=km}}<ref name=VLT>P. Vernazza et al. (2021) VLT/SPHERE imaging survey of the largest main-belt asteroids: Final results and synthesis. ''Astronomy & Astrophysics'' 54, A56</ref><br>186 km<ref name=Baer/> | surface_area= | volume= |mass={{val|12.4|2.4|e=18|u=kg}}<ref name=VLT/><br>{{val|12.7|1.3|e=18|u=kg}}{{refn|group=б|6.40 ± 0.67) × 10⁻¹² {{Solar mass}}}}<ref name="Baer2011">James Baer, Steven Chesley & Robert Matson (2011) "Astrometric masses of 26 asteroids and observations on asteroid porosity." ''The Astronomical Journal'', Volume 141, Number 5</ref> |density={{val|3.18|0.64|u=g/cm3}}<ref name=VLT/><br>{{val|3.77|0.43|u=g/cm3}}<ref name="Baer2011"/> | surface_grav=~0.087 m/s² | escape_velocity=~0.13 km/s (468 km/h) | rotation=0.3031 d<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.psi.edu/pds/archive/lc.html |title=Planetary Data System Small Bodies Node, lightcurve parameters |accessdate=2021-11-22 |archive-date=2006-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060614093519/http://www.psi.edu/pds/archive/lc.html |url-status=dead }}</ref> | rot_velocity=22.4 m/s<ref name="fact2">Calculated based on the known parameters</ref> | spectral_type=[[S-type asteroid|S]] | magnitude = 7.5<ref name="Pasachoff1983">{{Cite book | author=Donald H. Menzel | author2=Jay M. Pasachoff | name-list-style=amp | date=1983 | title=A Field Guide to the Stars and Planets | edition=2 | publisher=Houghton Mifflin | pages=[https://archive.org/details/fieldguidetostar00menz_0/page/391 391] | location=Boston, MA | isbn=0-395-34835-8 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/fieldguidetostar00menz_0/page/391 }}</ref> to 11.50 | abs_magnitude=5.71 | albedo=0.268<ref name=VLT/><br>0.268<ref name=IRAS /> | angular_size = 0.26" <!-- Horizons 2010-Sep-20 --> to 0.065" | single_temperature=~170 [[kelvin|K]] <br />''max:'' ~269 K (−4°C) }} '''Хеба''' ([[Привремени ознаки во астрономијата|привремена ознака]]: '''6 Хеба)''' — голем [[астероид]], кој содржи околу 0,5% од масата на [[Астероиден појас|Астероидниот појас]]. Сепак, поради неговата навидум висока зафатнинска густина (поголема од онаа на [[Месечина]]та или дури и на [[Марс (планета)|Марс]]), Хеба не се рангира меѓу првите дваесет астероиди по волумен. Оваа висока зафатнинска густина сугерира екстремно цврсто тело кое не било погодено од судири, што не е типично за астероиди со неговата големина - тие имаат тенденција да бидат лабаво врзани од [[збировит отпад]]. По [[Привидна ѕвездена величина|осветленост]], Хеба е петтиот најсветлен објект во астероидниот појас по [[4 Веста|Веста]], [[Церера (џуџеста планета)|Церера]], [[7 Ирида|Ирис]] и [[2 Палада|Палада]]. Има средна магнитуда на спротивставеност од +8,3, приближно еднаква на средната осветленост на [[Титан (месечина)|Титан]],<ref>[http://jas.org.jo/ast.html The Brightest Asteroids] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080511115437/http://www.jas.org.jo/ast.html}}</ref> и може да достигне +7,5 при опозиција близу [[перихел]]. Хеба можеби е родителското тело на [[Х хондрит|метеоритите Х хондрит]], кои сочинуваат околу 40% од сите [[метеорит]]и што ја погодуваат Земјата. == Историја == Хеба бил откриен на [[1 јули]] [[1847]] година од страна на Карл Лудвиг Хенке, шестиот откриен [[астероид]]. Тоа било второто и последно откритие на астероид од страна на Хенке, по [[5 Астреја]]. Името ''[[Хеба]]'', божица на младоста, било предложено од [[Карл Фридрих Гаус]] на барање на Хенке. Гаус избрал [[чаша]] за [[вино]] како свој симбол.<ref name="wudfagw-1947">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=9AcFAAAAQAAJ&pg=PA315|title=Wöchentliche Unterhaltungen für Dilettanten und Freunde der Astronomie, Geographie und Witterungskunde|date=1847|page=315|trans-title=Weekly entertainments for Enthusiasts and Friends of Astronomy, Geography, and Meteorology}}</ref><ref name="steger">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=aZyhQWSEjhoC&pg=PA442|title=Ergänzungs-conversationslexikon|last=Steger|first=Franz|date=1847|volume=3|page=442|language=de|trans-title=Supplementary Conversational Lexicon|quote=Hofrath Gauß gab auf Hencke's Ansuchen diesem neuen Planetoiden den Namen Hebe mit dem Zeichen (ein Weinglas).}}</ref> == Главен извор на метеорит? == [[Податотека:Not_the_mother_of_meteorites.jpg|лево|мини| Симулации (горе) и директни слики (долу) на 6 Хеба.<ref name="mother">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eso.org/public/images/potw1725a/|title=Not the mother of meteorites|work=eso.org|accessdate=19 June 2017}}</ref>]] Некогаш се сметало дека Хеба е веројатното родителско тело на [[метеорит]]ите H хондрити и железните метеорити IIE. Ова би значело дека тој е изворот на околу 40% од сите метеорити кои ја погодуваат Земјата. Доказите за оваа врска го вклучуваат следново: * Спектарот на Хеба одговара на мешавина од 60% H [[хондрит]] и 40% IIE [[железен метеорит]]. * Типот IIE е невообичаен меѓу железните метеорити и веројатно е формиран од топење на ударот, наместо да бидат фрагменти од јадрото на диференциран астероид. * IIE железото и H хондритите најверојатно потекнуваат од истото родителско тело, поради сличните соодноси на минерали во трагови и [[изотоп]] на кислород[[Изотоп|.]] * Астероидите со спектри слични на обичните хондритни метеорити (сочинуваат 85% од сите падови, вклучувајќи ги и хондритите H) се исклучително ретки. * 6 Хеба е исклучително добро поставен за испраќање отпадоци до орбитите што ја преминуваат Земјата. Исфрлање со дури и релативно мали брзини (~ 280&nbsp;m/s) може да навлезе во хаотичните региони на [[Керквудов јаз|Керквудовиот јаз]] 3:1 на 2,50 [[Астрономска единица|ае]] и блиската <math>\nu_6\,\!</math> секуларна резонанца која го одредува високонаклонетиот раб на [[Астероиден појас|астероидниот појас]] на околу 16° [[Наклон (орбита)|наклонетост]]. * Од астероидите во оваа „добро поставена“ орбита, Хеба е најголем. * Анализата на веројатните придонесувачи за флуксот на метеоритите на Земјата го става 6 Хеба на врвот на списокот,<ref name="Morbidelli1994">[http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1994A%26A...282..955M&data_type=PDF_HIGH&type=PRINTER&filetype=.pdf A. Morbidelli et al. ]</ref> поради неговата позиција и релативна големина.<ref name="GaffeyGilbert">[http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1998M%26PS...33.1281G&db_key=AST&data_type=HTML&format=&high=438c93072f28336 M. J. Gaffey & S. L. Gilbert ''Asteroid 6 Hebe: The probable parent body of the H-Type ordinary chondrites and the IIE iron meteorites''], Meteoritics & Planetary Science, Vol. 33, p. 1281 (1998).</ref> Сепак, набљудувањата на [[Многу голем телескоп|VLT]] во 2017 година покажуваат дека вдлабнатините предизвикани од ударите на 6 Хеба се само 20% од обемот на блиските семејства на астероиди H-хондрити, што сугерира дека Хеба не е најверојатниот или примарен извор на H-хондрит метеорити.<ref name="mother"/> == Физички одлики == [[Податотека:6Hebe_(Lightcurve_Inversion).png|лево|мини| 3Д-модел на ''Хеба'' базиран на светлинска крива]] [[Податотека:Moon and Asteroids 1 to 10 Cyrillic.svg|лево|мини| Споредба на големини: првите 10 астероиди со[[Месечина]]та. Хеба е шестти од лево.]] Анализата на кривата на светлина сугерира дека Хеба има прилично аголна форма, што може да се должи на неколку големи кратери од удар. Хеба ротира во [[Повратно движење|напредна]] насока, при што северниот пол е насочен кон еклиптичките координати (β, λ) = (45°, 339°) со неизвесност од 10°. Ова дава [[осен наклон]] од 42°. Има светла површина и, доколку е точна неговата идентификација како родителско тело на H хондритите, површински состав од [[силикат]]ни [[Хондритски|хондритни]] карпи измешани со парчиња [[Легура на железо-никел|железо-никел]]. Веројатно сценарио за формирање на површинскиот метал е следново: # Големите удари предизвикале локално топење на површината богата со [[железо]] H хондрит. Металите, бидејќи биле потешки, би се населиле на дното на езерската магма, формирајќи метален слој закопан со релативно плиток слој силикати. # Подоцна значителни влијанија се распаднале и ги измешале овие слоеви. # Малите чести удари имаат тенденција преференцијално да создаваат прашинест слој на послабите карпести остатоци, што доведува до зголемена концентрација на поголемите метални фрагменти на површината, така што тие на крајот опфаќаат ~ 40% од непосредната површина во сегашно време. == Орбита == [[Податотека:HebeOrbit.png|десно|мини|250п| Орбитата на 6 Хеба во споредба со орбитите на Земјата, Марс и Јупитер]] На [[5 март]] [[1977]] година Хебс ја прикрила Кафалџидма (γ Цети), умерено светла ѕвезда со [[Привидна ѕвездена величина|трета светлинска величина.]] == Можна месечина == Како резултат на гореспоменатото прикривање во 1977 година, мала [[Природен сателит|месечина]] околу Хеба била пријавена од Пол Д. Мејли.<ref>[http://www.johnstonsarchive.net/astro/asteroidmoonsq.html W. R. Johnston ''Other reports of Asteroid/TNO Companions'']</ref> Го добила прекарот „Џеба“. Ова бил првиот современ предлог дека астероидите имаат сателити. По 17 години била официјално откриена првата астероидна месечина (Дактил, сателитот на [[243 Ида]]). Откривањето на месечината на Хеба никогаш не било потврдено. Деталните набљудувања од многу телескопи, вклучително и [[Многу голем телескоп|многу големиот телескоп]] и [[Хабл (вселенски телескоп)|вселенскиот телескоп Хабл]], постојано не успеваат да детектираат сателити околу астероидот, што фрла сомнеж за постоењето на таква месечина. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.rni.helsinki.fi/~mjk/thirty.pdf модел на форма изведен од светлинската крива] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151106103549/http://www.rni.helsinki.fi/~mjk/thirty.pdf |date=2015-11-06 }} * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0007//0000283.000.html MNRAS '''7''' (1847) 283] (објава за откривање) * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0008//0000104.000.html MNRAS '''8''' (1848) 103] * [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&body_group=sb&sstr=6 JPL Ephemeris] * {{AstDys|6}} * {{JPL small body}} [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1847 година]] [[Категорија:Астероиди наречени по ликови од старогрчката митологија]] [[Категорија:Врски за Archive.is од предлошката „Семарх“]] [[Категорија:Тела забележани со ѕвездено прикривање]] ankol8rvy4v14oxtwfow8z8wxw2t7s0 0 1282407 5588231 5577042 2026-07-06T22:36:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588231 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | minorplanet = yes | name = 25 Фокеја | background = #D6D6D6 | image = 25Phocaea (Lightcurve Inversion).png | image_size = 265 | caption = | discovery_ref = &thinsp; | discoverer = [[Жан Шакорнак]] | discovery_site = [[Марсејска опсерваторија|Марсеј]] | discovered = 6 април 1853 | mpc_name = (25) Фокеја | alt_names = 1956 GC | pronounced = {{IPAc-en|f|oʊ|ˈ|s|iː|ə}}<ref>Noah Webster (1884) ''A Practical Dictionary of the English Language''</ref> | adjective = Фокејско {{IPAc-en|f|oʊ|ˈ|s|iː|ə|n}} | named_after = [[Фокеја]]&thinsp;<br />{{small|(старогрчки град)}} | mp_category = [[Астероиден појас|Главен појас]]{{·}}{{small|([[Кирквудска зона|внатрешен]])}}<br />[[Фокејско семејство|Фокејско]]&thinsp; | orbit_ref = &thinsp; | epoch = 4 септември 2017 ([[јулијански ден|јд]] 2458000.5) | uncertainty = 0 | observation_arc = 157.44 јг (57,504 денови) | aphelion = 3.0104 [[Астрономска единица|ае]] | perihelion = 1.7899 ае | semimajor = 2.4001 ае | eccentricity = 0.2543 | period = 3.72 [[јулијанска година (астрономија)|јг]] (1,358 days) | mean_anomaly = 13.891[[Степен (агол)|°]] | mean_motion = {{Deg2DMS|0.2651|sup=ms}} / ден | inclination = 21.606° | asc_node = 214.14° | arg_peri = 90.245° | dimensions = {{val|61.05|2.46}} км<br />{{val|61.054|2.463}} km<br />{{val|71|}} km<br />{{val|75.13|3.6}} km<br/>{{val|80.19|4.66}} km<br />{{val|82|8}} km<br />{{val|83.21|0.96}} km | mass = (5.99 ± 0.60) × 10¹⁷ kg | density = {{val|2.21|0.44}} g/cm³ | rotation = {{val|9.92|0.05}} h<br />{{val|9.9341|0.0002}} h<br />{{val|9.935|0.003}} h<ref name="Pilcher-2009g">{{Cite journal |author = Pilcher, Frederick |date = October 2009 |title = New Lightcurves of 8 Flora, 13 Egeria, 14 Irene, 25 Phocaea 40 Harmonia, 74 Galatea, and 122 Gerda |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2009MPBu...36..133P |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 36 |issue = 4 |pages = 133–136 |issn = 1052-8091 |bibcode = 2009MPBu...36..133P |access-date= 1 November 2017}}</ref> <br />{{val|9.945|0.002}} h<ref name="Buchheim-2007b">{{Cite journal |author = Buchheim, Robert K. |date = September 2007 |title = Lightcurves of 25 Phocaea, 468 Lina, 482 Petrina 551 Ortrud, 741 Botolphia, 834 Burnhamia, 2839 Annette, and 3411 Debetencourt |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2007MPBu...34...68B |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 34 |issue = 3 |pages = 68–71 |issn = 1052-8091 |bibcode = 2007MPBu...34...68B |access-date= 1 November 2017}}</ref> <br />{{val|9.945|}} [[Hour|h]]<ref name="Groeneveld-1954a">{{Cite journal |first1 = Ingrid |last1 = Groeneveld |first2 = Gerard P. |last2 = Kuiper |date = September 1954 |title = Photometric Studies of Asteroids. I |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1954ApJ...120..200G |journal = Astrophysical Journal |volume = 120 |page = 200 |bibcode = 1954ApJ...120..200G |doi = 10.1086/145904 |access-date= 1 November 2017}}</ref><br />{{val|9.95|0.01}} h<ref name="geneva-obs">{{cite web |title = Asteroids and comets rotation curves – (25) Phocaea |last = Behrend |first = Raoul |publisher = Geneva Observatory |url = http://obswww.unige.ch/~behrend/page1cou.html#000025 |accessdate = 1 November 2017 |archive-date = 2002-12-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20021203194843/http://obswww.unige.ch/~behrend/page1cou.html#000025 |url-status = dead }}</ref> | albedo = {{val|0.189|0.005}}<br />{{val|0.2310|0.024}}<br />{{val|0.350|0.046}}<ref name="Masiero-2012">{{cite journal |display-authors = 6 |first1 = Joseph R. |last1 = Masiero |first2 = A. K. |last2 = Mainzer |first3 = T. |last3 = Grav |first4 = J. M. |last4 = Bauer |first5 = R. M. |last5 = Cutri |first6 = C. |last6 = Nugent |first7 = M. S. |last7 = Cabrera |date = November 2012 |title = Preliminary Analysis of WISE/NEOWISE 3-Band Cryogenic and Post-cryogenic Observations of Main Belt Asteroids |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2012ApJ...759L...8M |journal = The Astrophysical Journal Letters |volume = 759 |issue = 1 |page = 5 |bibcode = 2012ApJ...759L...8M |doi = 10.1088/2041-8205/759/1/L8 |arxiv = 1209.5794 |access-date= 1 November 2017}}</ref> | spectral_type = [[Tholen classification|Tholen]] {{=}} [[S-type asteroid|S]]&thinsp;<ref name="jpldata" /><br />[[SMASS classification|SMASS]] {{=}} [[S-type asteroid|S]]&thinsp;<ref name="jpldata" /><ref name="lcdb">{{cite web |title = LCDB Data for (25) Phocaea |publisher = Asteroid Lightcurve Database (LCDB) |url = http://www.minorplanet.info/PHP/generateOneAsteroidInfo.php?AstInfo=25%7CPhocaea |accessdate = 1 November 2017}}</ref>{{·}}[[S-type asteroid|S]]&thinsp;<ref name="Belskaya-2017">{{Cite journal |display-authors = 6 |first1 = I. N. |last1 = Belskaya |first2 = S. |last2 = Fornasier |first3 = G. P. |last3 = Tozzi |first4 = R. |last4 = Gil-Hutton |first5 = A. |last5 = Cellino |first6 = K. |last6 = Antonyuk |first7 = Yu. N. |last7 = Krugly |first8 = A. N. |last8 = Dovgopol |first9 = S. |last9 = Faggi |date = March 2017 |title = Refining the asteroid taxonomy by polarimetric observations |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2017Icar..284...30B |journal = Icarus |volume = 284 |pages = 30–42 |bibcode = 2017Icar..284...30B |doi = 10.1016/j.icarus.2016.11.003 |access-date= 24 October 2017}}</ref><br />[[Asteroid color indices|B–V]] {{=}} 0.932&thinsp;<ref name="jpldata" /><br />[[Asteroid color indices|U–B]] {{=}} 0.513&thinsp;<ref name="jpldata">{{cite web |type = 2017-08-19 last obs. |title = JPL Small-Body Database Browser: 25 Phocaea |url = https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2000025 |publisher = Jet Propulsion Laboratory |accessdate = 1 November 2017}}</ref> | abs_magnitude = 7.83<ref name="Masiero-2012" /><ref name="jpldata" /><ref name="lcdb" /><ref name="SIMPS">{{cite journal |first1 = E. F. |last1 = Tedesco |first2 = P. V. |last2 = Noah |first3 = M. |last3 = Noah |first4 = S. D. |last4 = Price |date = October 2004 |title = IRAS Minor Planet Survey V6.0 |url = https://sbnarchive.psi.edu/pds3/iras/IRAS_A_FPA_3_RDR_IMPS_V6_0/data/diamalb.tab |journal = NASA Planetary Data System – IRAS-A-FPA-3-RDR-IMPS-V6.0 |bibcode = 2004PDSS...12.....T |accessdate = 17 October 2019}}</ref><ref name="AKARI">{{cite journal |display-authors = 6 |first1 = Fumihiko |last1 = Usui |first2 = Daisuke |last2 = Kuroda |first3 = Thomas G. |last3 = Müller |first4 = Sunao |last4 = Hasegawa |first5 = Masateru |last5 = Ishiguro |first6 = Takafumi |last6 = Ootsubo |first7 = Daisuke |last7 = Ishihara |first8 = Hirokazu |last8 = Kataza |first9 = Satoshi |last9 = Takita |first10 = Shinki |last10 = Oyabu |first11 = Munetaka |last11 = Ueno |first12 = Hideo |last12 = Matsuhara |first13 = Takashi |last13 = Onaka |date = October 2011 |title = Asteroid Catalog Using Akari: AKARI/IRC Mid-Infrared Asteroid Survey |journal = Publications of the Astronomical Society of Japan |volume = 63 |issue = 5 |pages = 1117–1138 |bibcode = 2011PASJ...63.1117U |doi = 10.1093/pasj/63.5.1117 |doi-access= free }} ([http://vizier.cfa.harvard.edu/viz-bin/VizieR-5?-source=J/PASJ/63/1117/acua_v1&Num=25 online] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211020073738/http://vizier.cfa.harvard.edu/viz-bin/VizieR-5?-source=J%2FPASJ%2F63%2F1117%2Facua_v1&Num=25 |date=2021-10-20 }}, [https://core.ac.uk/download/pdf/43545172.pdf AcuA catalog p. 153])</ref>{{·}}{{val|7.90|0.25}}<ref name="Veres-2015">{{cite journal |display-authors = 6 |first1 = Peter |last1 = Veres |first2 = Robert |last2 = Jedicke |first3 = Alan |last3 = Fitzsimmons |first4 = Larry |last4 = Denneau |first5 = Mikael |last5 = Granvik |first6 = Bryce |last6 = Bolin |first7 = Serge |last7 = Chastel |first8 = Richard J. |last8 = Wainscoat |first9 = William S. |last9 = Burgett |first10 = Kenneth C. |last10 = Chambers |first11 = Heather |last11 = Flewelling |first12 = Nick |last12 = Kaiser |first13 = Eugen A. |last13 = Magnier |first14 = Jeff S. |last14 = Morgan |first15 = Paul A. |last15 = Price |first16 = John L. |last16 = Tonry |first17 = Christopher |last17 = Waters |date = November 2015 |title = Absolute magnitudes and slope parameters for 250,000 asteroids observed by Pan-STARRS PS1 - Preliminary results |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2015Icar..261...34V |journal = Icarus |volume = 261 |pages = 34–47 |bibcode = 2015Icar..261...34V |doi = 10.1016/j.icarus.2015.08.007 |arxiv = 1506.00762 |access-date= 1 November 2017}}</ref> }} '''Фокеја''' ([[ознака за мала планета]]: '''25 Phocaea)''' — каменит [[астероид]] од внатрешниот региони на [[Астероиден појас|Астероидниот појас]], околу 75 километри во пречник. Тоа е родителско тело на Фокејското семејство. Откриен од [[Жан Шакорнак]] во 1853 година, го добил името по античкиот грчки град [[Фокеја]]. == Откривање и именување == ''Фокеја'' била откриена на [[6 април]] [[1853]] година од францускиот астроном [[Жан Шакорнак]] во Марсејската опсерваторија во јужна [[Франција]]. Тоа било неговото прво откритие на [[астероид]] од вкупно шест. Астероидот го добил името по древниот јонски грчки град Фокеја, во денешна [[Турција]], од каде потекнуваат основачите на [[Марсеј]]. Името било предложено од францускиот астроном [[Бенџамин Валц]] . == Класификација и орбита == ''Фокеја'' е родителско тело и носител на фамилијата Фокеја, голема [[Астероидно семејство|астероидна фамилија]] на камени астероиди во внатрешниот главен појас. Кружи околу Сонцето на растојание од 1,8–3,0&nbsp;[[Астрономска единица|АU]] еднаш на секои 3 години и 9 месеци (1.358 дена). Неговата орбита има [[Орбитално занесување|ексцентричност]] од 0,25 и [[Наклон (орбита)|наклон]] од 22 [[Степен (агол)|°]] во однос на [[еклиптика]]та. [[Лак на набљудување|Набљудувачкиот лак на телото]] започнува во [[Виенска опсерваторија|Виенската опсерваторија]] во март 1860 година, речиси 7 години по нејзиното официјално набљудување на откритието во [[Марсеј]]. == Физички одлики == === Спектрален тип === ''Фокеја'' е камениот [[Астероид од типот S|астероид од типот С]] и во [[Спектрална класификација на астероидите]], и како таков е окарактеризиран и од други. === Светлински кривини === Фотометриските набљудувања на овој астероид во опсерваторијата Орган Меса во Лас Крус, Ново Мексико во текот на 2010 година дале светлинска крива со период од 9,9341 ± 0,0002 часа. Светлината во близина на најдлабокиот минимум на кривата на светлината покажале промени со фазниот агол, што е резултат на сенките кои се протегаат низ површинските неправилности. Добиени се и неколку други светлински кривини. ''Фокеја'' е проучуван и со радар. === Пречник и албедо === Според истражувањата спроведени од инфрацрвениот астрономски сателит IRAS, јапонскиот сателит <nowiki><i>Akari</i></nowiki> и мисијата <nowiki><i>NEOWISE</i></nowiki> на НАСА со инфрацрвени зраци, Фокеја има пречник помеѓу 61,05 и 83,21 километри, а неговата површина има [[албедо]] помеѓу 0,189 и 0,189. ''Колаборативната светлинска крива на астероидот'' ги прифаќа резултатите добиени од ''IRAS'', односно албедо од 0,2310 и пречник од 75,13 километри врз основа на [[Апсолутна ѕвездена величина|апсолутна светлинска величина]] од 7,83. === Маса и густина === Астероидот има маса од (5,99 ± 0,60) × 10 ¹⁷ килограми и средна густина од {{Вред|2.21|0.44}} грама на кубен сантиметар, што се наоѓа приближно помеѓу густината на варовник и бетон/чакал. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20150910160225/http://www.asteroidoccultation.com/observations/Results/Data2006/20061003PhocaeaNugentProfile.jpg Прикривање 2006-октомври 03] / [https://web.archive.org/web/20120428111824/http://www.asteroidoccultation.com/observations/Results/index2006.html (2006 резултати од астероидно прикривање за Северна Америка)] * [http://www.minorplanet.info/PHP/lcdbsummaryquery.php База на податоци со кривина на астероиди (LCDB)], формулар за барање ( [http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html информации] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171216050541/http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html |date=2017-12-16 }} ) * [http://obswww.unige.ch/~behrend/page_cou.html Криви на ротација на астероиди и комети, CdR] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160729213840/http://obswww.unige.ch/~behrend/page_cou.html |date=2016-07-29 }} - Опсерваторија де Женева, Раул Беренд * [https://books.google.com/books?id=aeAg1X7afOoC&pg Речник на мали имиња на планети], Google books * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs000001.html Околности за откривање: нумерирани мали планети (1)-(5000)] - Центар за мали планети * {{AstDys|25}} * {{JPL small body}} [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1853 година]] [[Категорија:Астероиди наречени по места]] 1d3y0ctqei2kzyom0x9iipgklcpbwuz 0 1283369 5588230 5003139 2026-07-06T22:33:17Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588230 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | minorplanet=yes | background=#D6D6D6 | name=202 Хрисеида | discoverer=[[Кристијан Хајнрих Фридрих Петерс|Ц.Х.Ф. Петерс.]] | discovered=11 септември 1879 година | mpc_name=(202) Хрисеида | alt_names=A901 TA, 1935 BЛ | pronounced={{IPAc-en|k|r|aɪ|ˈ|s|iː|ᵻ|s}} | named_after=[[Кхрисеис]] | mp_category=[[Астероиден појас|Главен појас]] | epoch=31 јули 2016 година ([[Јулијан ден|ЈД]] 2457600,5) | semimajor={{Convert|3.0713|AU|Gm|abbr=on}} | perihelion={{Convert|2.7567|AU|Gm|abbr=on}} | aphelion={{Convert|3.3859|AU|Gm|abbr=on|lk=on}} | eccentricity=0.10244 | period=5.38 [[Јулијанска година (астрономија)|година]] (1966.0 [[Јулијанска година (астрономија)|г]]) | inclination=8.8535° | asc_node=136.848° | arg_peri=1.3159° | mean_anomaly=11.1527[[Степен (агол)|°]] | avg_speed=16.99 km/s | dimensions={{вал|86,15|2,4|ул=км}} | mass= | density= | rotation={{Convert|23.670|h|d|abbr=on|lk=on}} | spectral_type=[[S-type asteroid|S]] | abs_magnitude=7.42 | albedo={{val|0.2562|0.015}} | single_temperature= | mean_motion={{Deg2DMS|0.18311|sup=ms}} / day | orbit_ref= | observation_arc=136.57 yr (49881 d) | uncertainty=0 }} '''202 Хрисеида''' ([[ознака за мала планета]]: '''202 Chryseïs''') е голем, лесно обоен [[астероид]] кој веројатно е составен од [[силикатни]] карпи<ref>[https://www.universeguide.com/asteroid/854/chryseis/ 202 Chryseis Asteroid Facts ]</ref>. [[Податотека:Орбита астероида 202.png|thumb|450px|center|Орбита на астероидот Хрисеида и неговата положба во Сончевиот Систем]] Откриен е од [[Кристијан Хајнрих Фридрих Петерс|C. Х. Ф. Питерс]] на 11 септември 1879 година, во [[Клинтон, округот Онеида, Њујорк|Клинтон, Њујорк]] и бил именуван по митската [[Троја]]нка жената [[Хрисеида]]. Вртежниот период на овој астероид е блиску до еден ден, така што изградбата на целосна [[светлинска крива]] бара [[Фотометрија (астрономија)|фотометриски]] набљудувања од повеќе локации на широко распоредени географски широчини. Оваа задача беше завршена во јануари и февруари 2011 година, давајќи синодичен [[вртежен период]] од 23,670 ± 0,001 ч, со варијација на осветленоста од 0,20 ± 0,02 во [[Магнитуда (астрономија)|магнитуда]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html The Asteroid Orbital Elements Database] * [https://web.archive.org/web/20060614093519/http://www.psi.edu/pds/archive/lc.html Asteroid Lightcurve Parameters] * [https://web.archive.org/web/20041205000314/http://www.psi.edu/pds/archive/albedo.html Asteroid Albedo Compilation] * {{AstDys|202}} * {{JPL small body}} {{Minor planets navigator |201 Penelope |number=202 |203 Pompeja}} {{Мали тела во Сончевиот Систем}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хрисеида}} [[Категорија:Откритија на Кристијан Петерс]] [[Категорија:Астероиди наречени по ликови од старогрчката митологија]] [[Категорија:Астероиди од типот S|000202]] [[Категорија:Астрономски објекти откриени во 1879 година|18790911 година]] {{S-beltasteroid-stub}} q36f66y1eeu7phbqhp5kg2akwgas7vf 0 1285245 5588241 5275730 2026-07-06T23:15:24Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588241 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | minorplanet=yes | background=#D6D6D6 | name=704 Интерамнија | image=704 Interamnia VLT (2021), deconvolved.pdf | image_size = | caption= | discoverer=[[Винченцо Черули]] | discovered=2 октомври 1910 | mpc_name=(704) Интерамнија | alt_names=1910 KU; 1952 MW | pronounced={{IPAc-en|ɪ|n|t|ər|ˈ|æ|m|n|i|ə}}<ref name=OED/> | adjective=Interamnian {{IPAc-en|ɪ|n|t|ər|ˈ|æ|m|n|i|ə|n}}<ref name=OED>{{OED|interamnian}}</ref> | named_after=[[Терамо]] | mp_category=[[Астероиден појас]] | orbit_ref = <ref name=JPL>[https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Interamnia JPL data] Retrieved 2021-09-29</ref> | epoch==1 јули 2021 <br>([[јулијански ден|ЈД]] 2459396.5, хелиоцентрично) | aphelion={{Convert|3.53|AU|Gm|abbr=on|lk=on}} | perihelion={{Convert|2.58|AU|Gm|abbr=on}} | semimajor={{Convert|3.056|AU|Gm|abbr=on}} | eccentricity=0.155 | period=5.34 [[јулијанска година (астрономија)|ЈГ]] (1951 [[јулијанска година (астрономија)|д]]) | inclination=17.31° | asc_node=280.3° | arg_peri=94.8° | mean_anomaly=248° | avg_speed=16.92 km/s{{cn|date=September 2021}} | dimensions=c/a = {{val|.86|.03}}<ref name=VLT/><br>{{val|362|x|348|x|310}} ± 8 km<ref name="Hanus2019"/> | mean_diameter={{val|332|5|u=km}}<ref name=VLT>P. Vernazza et al. (2021) VLT/SPHERE imaging survey of the largest main-belt asteroids: Final results and synthesis. ''Astronomy & Astrophysics'' 54, A56</ref> <br>{{val|332|6|u=km}} {{small|(зафатнински еквивалент)}}<ref name="Hanus2019"/> |mass={{val|35|5|e=18|u=kg}}<ref name=VLT/><br>{{val|38|13|e=18|u=kg}}<ref name="Hanus2019"/> |density={{val|1.84|.28|u=g/cm3}}<ref name=VLT/><br>{{val|2.0|0.7|u=g/cm3}}<ref name="Hanus2019"/> | rotation=8.71 [[hour|h]]<ref name="Hanus2019"/> |pole_ecliptic_lat={{val|62|5}}° |pole_ecliptic_lon={{val|87|5}}° | spectral_type=[[Астероид од типот F|F]]/[[Астероид од типот B|B]]<ref name=JPL/> | magnitude=9.9 до 13.0 | abs_magnitude=6.38<ref name=JPL/> | albedo={{val|.067}}<ref name=VLT/><br>{{val|0.078|0.014}} geometric ({{val|0.645|0.014}} BV, {{val|0.259|0.021}} UB)<ref name=JPL/> | mean_motion={{Deg2DMS|0.1845|sup=ms}} / ден | observation_arc=110.8 јг | uncertainty=0 }} '''704 Интерамнија''' — голем [[астероид од типот F]]. Со просечен пречник од околу 330 километри, тој е петти по големина астероид, по [[Церера (џуџеста планета)|Церера]], [[4 Веста|Веста]], [[2 Палада|Палада]] и [[10 Хигија|Хигија]]. Неговото средно растојание од [[Сонце]]то е 3,067 ([[Астрономска единица|АЕ]]). Откриена е на [[2 октомври]] [[1910]] година од страна на Винченцо Черули и именувана по [[Латински јазик|латинското]] име за [[Терамо]], [[Италија]], каде што работел тој. Веројатно е петти до десетти најмасивен астероид, со маса која се проценува на 1,2% од масата на целиот [[астероиден појас]].<ref>{{Наведено списание|last=Pitjeva|first=E. V.|date=2005|title=High-Precision Ephemerides of Planets—EPM and Determination of Some Astronomical Constants|url=http://iau-comm4.jpl.nasa.gov/EPM2004.pdf|journal=Solar System Research|volume=39|issue=3|pages=176–186|bibcode=2005SoSyR..39..176P|doi=10.1007/s11208-005-0033-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20081031065523/http://iau-comm4.jpl.nasa.gov/EPM2004.pdf|archive-date=2008-10-31}}</ref> Набљудувањата од страна на [[Многу голем телескоп]] во 2017-2019 година, во комбинација со резултатите од прикривање, покажуваат дека обликот на Интерамнија може да биде конзистентна со [[хидростатичка рамнотежа|хидростатичката рамнотежа]] за тело со незината густина со вртежен период од 7,6 часа. (Нејзиниот моментален период е 8,7 часа.) Ова сугерира дека Интерамнија можеби се формирала како тело во рамнотежа, и дека ударите го промениле нејзиниот вртежен период откако целосно се зацврстила<ref name="Hanus2019">{{cite journal |display-authors=etal |first1=J. |last1=Hanuš |first2=P. |last2=Vernazza |first3=M. |last3=Viikinkoski |first4=M. |last4=Ferrais |first5=N. |last5=Rambaux |first6=E. |last6=Podlewska-Gaca |s2cid=208512707 |title=(704) Interamnia: A transitional object between a dwarf planet and a typical irregular-shaped minor body |journal=Astronomy & Astrophysics |year=2020 |volume=633 |pages=A65 |doi=10.1051/0004-6361/201936639 |arxiv=1911.13049 |bibcode=2020A&A...633A..65H }}</ref>. == Одлики == [[Податотека:Interamnia_medie.gif|лево|мини| Набљудувањата на 704 Интерамнија извршени во опсерваторијата во Терамо (основана од откривачот на астероидот, Винченцо Черули) за 101-годишнината од неговото откривање. Анимацијата го прикажува патот на Интерамнија во текот на три часа.]] [[Податотека:704_cerulli_low.jpg|лево|мини| Една од првите фотографски плочи на 704 Интерамнија. Сликата е направена во октомври 1910 година; патеката на астероидот е прикажана во зумот.]] Иако Интерамнија е најголемиот астероид по „големата четворка“, таа е многу малку проучена. Таа е најголемиот од [[Астероид од типот F|астероидите од типот F]], но до 2017-2019 година постоеле многу малку детали за нејзиниот внатрешен состав или облик, а сè уште не е направена анализа на светлинската крива за да се утврдат еклиптичките координати на половите на Интерамнија (и оттука и нејзиниот [[Осен наклон|аксијален наклон]]). Студиите на [[Многу голем телескоп]] (МГТ) даваат просечен пречник од околу 332 километри и откриле елипсоидна форма<ref name=VLT>P. Vernazza et al. (2021) VLT/SPHERE imaging survey of the largest main-belt asteroids: Final results and synthesis. ''Astronomy & Astrophysics'' 54, A56</ref>, слична на [[4 Веста]]; добиената пресметка на густината (1,98 ± 0,68 g·cm ⁻³) не е доволно прецизна за дефинитивно да се заклучи составот на Интерамнија, но присуството на [[хидриран]]и материјали на површината и нејзините севкупни спектрални сличности со [[Церера (џуџеста планета)|Церера]] сугерираат дека најверојатно станува збор за ледено тело. Отсуството на поврзано семејство на астероиди имплицира дека Интерамнија не претрпела џиновски удар во последните 3 милијарди години,<ref>{{Наведено списание|last=Hanuš|first=J.|last2=Vernazza|first2=P.|last3=Viikinkoski|first3=M.|last4=Ferrais|first4=M.|last5=Rambaux|first5=N.|last6=Podlewska-Gaca|first6=E.|last7=Drouard|first7=A.|last8=Jorda|first8=L.|last9=Jehin|first9=E.|displayauthors=29|year=2020|title=(704) Interamnia: A transitional object between a dwarf planet and a typical irregular-shaped minor body|journal=Astronomy & Astrophysics|volume=633|pages=A65|arxiv=1911.13049|bibcode=2020A&A...633A..65H|doi=10.1051/0004-6361/201936639}}</ref> за разлика од [[4 Веста]] и [[10 Хигија]].<ref>{{Наведено списание|last=Schenk|first=P.|last2=O'Brien|first2=D. P.|last3=Marchi|first3=S.|last4=Gaskell|first4=R.|last5=Preusker|first5=F.|last6=Roatsch|first6=T.|last7=Jaumann|first7=R.|last8=Buczkowski|first8=D.|last9=McCord|first9=T.|year=2012|title=The Geologically Recent Giant Impact Basins at Vesta's South Pole|url=https://www.semanticscholar.org/paper/The-geologically-recent-giant-impact-basins-at-Schenk-O'brien/c4022b20a7042ae75992b87a27cfa1e853cfbbb1|journal=Science|volume=336|issue=6082|pages=694–697|bibcode=2012Sci...336..694S|doi=10.1126/science.1223272|pmid=22582256}}</ref><ref>https://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1918/eso1918a.pdf</ref> Нејзината многу темна површина и релативно голема оддалеченост од [[Сонцето]] значи дека никогаш не може да се види со 10x50 двоглед. Во повеќето опозиции нејзината [[Привидна ѕвездена величина|магнитуда]] е околу +11,0, што е помалку од минималната осветленост на Веста, Церера или Палада. Дури и при [[Апсида (астрономија)|перихелична]] спротивставеност нејзината магнитуда е само +9,9, што е над четири светлински пониски од Веста. Нејзината орбита е малку поексцентрична од онаа на Хигија (15% наспроти 12%), но се разликува од орбитата на Хигија по нејзината многу поголема [[Наклон (орбита)|наклонетост]] и малку пократок период. Друга разлика е што перихелот на Интерамнија се наоѓа на спротивната страна од перихелијата на „''големата четворка''“, така што Интерамнија во перихелот е всушност поблиску до [[Сонцето]] отколку што [[Церера (џуџеста планета)|Церера]] и [[2 Палада|Палада]] се на иста должина. Малку е веројатно дека ќе се судри со Палада бидејќи нивните јазли се премногу оддалечени, додека, иако нејзините јазли се наоѓаат на спротивната страна од оние на Церера, со која исто така е мала веројатноста да дојде до судир. == Површина == Нема длабоки базени видливи на сликите на VLT. Сите големи кратери мора да имаат рамни подови, во согласност со ледениот состав од типот C/F.<ref>Hanuš et al. 2020</ref> == Маса == Во 2001 година, Михалак проценил дека Интерамнија има маса од {{Вред|7|2|e=19|u=kg}}. Проценката на Михалак зависи од масите на [[19 Фортуна]], [[29 Амфитрита]] и [[16 Психа]]; со што оваа маса е добиена со претпоставка за нецелосен динамички модел. Во 2011 година, Баер пресметал дека Интерамнија има маса од {{Вред|3.9|.2|e=19|u=kg}}. Астрометриската реанализа на Гофин од 2014 година дава уште помала маса од {{Вред|2.7|0.1}}.<ref>{{Наведено списание|last=Goffin|first=Edwin|date=2014|title=Astrometric asteroid masses: A simultaneous determination|journal=Astronomy & Astrophysics|volume=565|page=A56|arxiv=1402.4241|bibcode=2014A&A...565A..56G|doi=10.1051/0004-6361/201322766}}</ref> Во 2019 година, Хануш и сор. консолидирале 21 избрани претходни масовни проценки, кои датираат од 1992 до 2017 година, со метастатистички резултат од {{Вред|3.8|1.3|e=19|u=kg}} (односно, {{Вред|2.5|to|5.1|e=19|u=kg}} до 1 сигма неизвесност. [[Податотека:Animation_of_704_Interamnia_orbit_2000-2020.gif|лево|мини|Анимација на орбитата на 704 Интерамнија 2000-2020<br />{{Легенда-ред|yellow|Sun}}{{Легенда-ред|RoyalBlue|Земја}}{{·}}{{Легенда-ред|Gold|Марс}}{{·}}{{Легенда-ред|Lime|Јупитер}}{{·}}{{Легенда-ред|Magenta|704 Интерамнија}}]] [[Податотека:TESS_observation_of_Interamnia.gif|десно|мини| Транзитниот сателит за истражување на вонсончеви планети (TESS) ја забележува 704 Интерамнија како минува блиску до целната ѕвезда, TIC 14802783, на 18.01.19.]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://physics.bgsu.edu/~layden/Anim/Asteroids/interamnia.htm Анимација на астероидот Интерамнија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190913190351/http://physics.bgsu.edu/~layden/Anim/Asteroids/interamnia.htm |date=2019-09-13 }} направена на 1 и 2 април 2003 година * [http://iota.jhuapl.edu/mp704d17.htm Интерамнијални прикривања забележани пред 2003 година] * [http://adsabs.harvard.edu/abs/1997DPS....29.0710B Прикривање на GSC 23450183] од {{Мп|704 Interamnia}} на 17 декември 1996 година * [https://web.archive.org/web/20070109172809/http://uchukan.satsumasendai.jp/data/occult/limovie/0303intera-study.html Прикривање на HIP36189] од {{Мп|704 Interamnia}} на 23 март 2003 година * [[arxiv:1911.13049|(704) Интерамнија: преоден објект помеѓу џуџеста планета и типично мало тело со неправилна форма]] * {{AstDys|704}} * {{JPL small body}} [[Категорија:Можни џуџести планети]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1910 година]] [[Категорија:Науката во 1910 година]] [[Категорија:Астероиди од типот B]] [[Категорија:Астероиди од типот F]] [[Категорија:Астероиди наречени по места]] [[Категорија:Тела забележани со ѕвездено прикривање]] lerno80vz3t5wocwue1jte1ntayl61n 0 1285576 5588276 5587656 2026-07-07T00:23:47Z Buli 2648 5588276 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Елена | image = Car Dušan i carica Jelena, Manastir Lesnovo, XIV vek.jpg | caption = Цар Душан и царица Елена, од Лесновскиот манастир, XIV век. | image_size = 200x300px | birth_place = [[Второ Бугарско Царство]] | birth_date = {{circa|1315}} | death_date = {{death date and age|1374|11|7|1315|df=yes}} | death_place = [[Призрен]] | consort = | spouse = {{marriage|[[Стефан Душан]]|1332|1355|end=d}} | issue = [[Стефан Урош V]] | house = [[Страцимирова династија|Страцимирова]] | father = [[Страцимир]] | mother = [[Кераца Петрица]] | religion = [[Православие]] }} '''Елена''' (околу 1310 — 1374) била бугарска благородничка и српска кралица а потоа и царица, сопруга на [[Стефан Душан]] (крал 1331 — 1346, цар 1346 — 1355) и мајка царот [[Стефан Урош V|Урош]] (1355—1371). == Биографија == Елена била ќерка на деспотот [[Страцимир]] и [[Кераца Петрица]], родена околу 1310 године. Нејзиниот брат, [[Јован Александар]] (1331—1371), станал бугарски цар во 1331 године, после државниот удар во кој од власта биле отфрлени душановата тетка [[Ана Неда]] и нејзиниот син [[Јован Стефан]] (1330—1331). Тие биле поставени на власт во склоп на мировниот договор кој го склопиле Србија и Бугарија, после [[Велбуждска битка|битката кај Велбужд]] (1330), во која загинал бугарскиот цар [[Михаил Шишман]] (1323—1330), таткото на Иван Стефан и мажот на Ана Неда. Истата година и Душан извршил државен удар и го отфрлил од власт својот татко, Стефан Дечански (1322—1331). Елена и Стефан Душан се венчале најверојатно на 26 април 1332 година ([[Томина недела]]) во Скопје, а односите помеѓу двете држави останале добри до крајот на владеењето на Душан. Денес се смета дека во бракот со Душан имала едно дете, синот Урош, додека некои автори сметаат дека имале и ќерка. По смртта на сопругот, царот Душан во 1355 година, Елена се закалуѓерила како монахиња Елисавета и со синот ја завршила изградбата на манастирот во Матејче кај Куманово. [[Категорија:Македонија во средниот век]] [[Категорија:Починати во 1374 година]] 3uwvqnmytc06m3kh0f5k7znu4tq6ua1 5588277 5588276 2026-07-07T00:26:03Z Buli 2648 5588277 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Елена | image = Car Dušan i carica Jelena, Manastir Lesnovo, XIV vek.jpg | caption = Цар Душан и царица Елена, од Лесновскиот манастир, XIV век. | image_size = 200x300px | birth_place = [[Второ Бугарско Царство]] | birth_date = {{circa|1315}} | death_date = {{death date and age|1374|11|7|1315|df=yes}} | death_place = [[Призрен]] | consort = | spouse = {{marriage|[[Стефан Душан]]|1332|1355|end=d}} | issue = [[Стефан Урош V]] | house = [[Страцимирова династија|Страцимирова]] | father = [[Страцимир]] | mother = [[Кераца Петрица]] | religion = [[Православие]] }} '''Елена''' (околу 1310 — 1374) била бугарска благородничка и српска кралица а потоа и царица, сопруга на [[Стефан Душан]] (крал 1331 — 1346, цар 1346 — 1355) и мајка царот [[Стефан Урош V|Урош]] (1355—1371). == Биографија == Елена била ќерка на деспотот [[Страцимир]] и [[Кераца Петрица]], родена околу 1310 године. Нејзиниот брат, [[Јован Александар]] (1331—1371), станал бугарски цар во 1331 године, после државниот удар во кој од власта биле отфрлени душановата тетка [[Ана Неда]] и нејзиниот син [[Јован Стефан]] (1330—1331). Тие биле поставени на власт во склоп на мировниот договор кој го склопиле Србија и Бугарија, после [[Велбуждска битка|битката кај Велбужд]] (1330), во која загинал бугарскиот цар [[Михаил Шишман]] (1323—1330), таткото на Иван Стефан и мажот на Ана Неда. Истата година и Душан извршил државен удар и го отфрлил од власт својот татко, Стефан Дечански (1322—1331). Елена и Стефан Душан се венчале најверојатно на 26 април 1332 година ([[Томина недела]]) во Скопје, а односите помеѓу двете држави останале добри до крајот на владеењето на Душан. Денес се смета дека во бракот со Душан имала едно дете, синот Урош, додека некои автори сметаат дека имале и ќерка. По смртта на сопругот, царот Душан во 1355 година, Елена се закалуѓерила како монахиња Елисавета и со синот ја завршила изградбата на манастирот во Матејче кај Куманово. == Белешки == {{notelist}} [[Категорија:Македонија во средниот век]] [[Категорија:Починати во 1374 година]] fz46asqdmjekolzvge3gjqls1mvfxgp 5588279 5588277 2026-07-07T00:28:07Z Buli 2648 /* Биографија */ 5588279 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Елена | image = Car Dušan i carica Jelena, Manastir Lesnovo, XIV vek.jpg | caption = Цар Душан и царица Елена, од Лесновскиот манастир, XIV век. | image_size = 200x300px | birth_place = [[Второ Бугарско Царство]] | birth_date = {{circa|1315}} | death_date = {{death date and age|1374|11|7|1315|df=yes}} | death_place = [[Призрен]] | consort = | spouse = {{marriage|[[Стефан Душан]]|1332|1355|end=d}} | issue = [[Стефан Урош V]] | house = [[Страцимирова династија|Страцимирова]] | father = [[Страцимир]] | mother = [[Кераца Петрица]] | religion = [[Православие]] }} '''Елена''' (околу 1310 — 1374) била бугарска благородничка и српска кралица а потоа и царица, сопруга на [[Стефан Душан]] (крал 1331 — 1346, цар 1346 — 1355) и мајка царот [[Стефан Урош V|Урош]] (1355—1371). == Биографија == Елена била ќерка на деспотот [[Страцимир]] и [[Кераца Петрица]], родена околу 1310 године. Нејзиниот брат, [[Јован Александар]] (1331—1371), станал бугарски цар во 1331 године, после државниот удар во кој од власта биле отфрлени душановата тетка [[Ана Неда]] и нејзиниот син [[Јован Стефан]] (1330—1331). Тие биле поставени на власт во склоп на мировниот договор кој го склопиле Србија и Бугарија, после [[Велбуждска битка|битката кај Велбужд]] (1330), во која загинал бугарскиот цар [[Михаил Шишман]] (1323—1330), таткото на Иван Стефан и мажот на Ана Неда. Истата година и Душан извршил државен удар и го отфрлил од власт својот татко, Стефан Дечански (1322—1331). Елена и Стефан Душан се венчале најверојатно на 26 април 1332 година ([[Томина недела]]) во Скопје, а односите помеѓу двете држави останале добри до крајот на владеењето на Душан.{{efn|Датумот 19 април (Велигден) што се среќава во некои постари извори денес се смета за неточен, бидејќи според православниот канон венчавки не се вршат на самиот Велигден. Повеќето современи историчари го прифаќаат 26 април (Томина недела) како најверојатен датум.}} Денес се смета дека во бракот со Душан имала едно дете, синот Урош, додека некои автори сметаат дека имале и ќерка. По смртта на сопругот, царот Душан во 1355 година, Елена се закалуѓерила како монахиња Елисавета и со синот ја завршила изградбата на манастирот во Матејче кај Куманово. == Белешки == {{notelist}} [[Категорија:Македонија во средниот век]] [[Категорија:Починати во 1374 година]] gfjpibs9yajh4t2lt0drm9sqdg1sl5y 0 1285586 5588236 5275619 2026-07-06T23:06:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588236 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | minorplanet=yes | background=#D6D6D6 | name=52 Европа | image = 52 Europa VLT (2021), deconvolved.pdf | image_size = | caption = | discoverer=[[Херман Голдшмит]] | discovered=4 февруари 1858 | mpc_name=(52) Европа | alt_names=1948 ЛА | pronounced ={{IPAc-en|j|ʊ|ˈ|r|oʊ|p|ə}}<ref>Noah Webster (1884) ''A Practical Dictionary of the English Language''</ref> | adjective = Europan, Europian | named_after = [[Европа (митологија)|Европа]] | mp_category=[[Астероиден појас]] | orbit_ref = <ref name=JPL>[https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Europa JPL data] Retrieved 2021-09-29</ref> | epoch=July 01, 2021 <br>([[јулијански ден|јд]] 2459396.5, хелиоцентричен) | semimajor=3.095 ае (460 Gm) | perihelion=2.75 ае (420 Gm) | aphelion=3.444 [[Астрономска единица|ае]] (510 Gm) | eccentricity=0.111 | period=5.45 [[јулијанска година (астрономија)|г]] (1989 д) | inclination=7.48° | asc_node=129° | arg_peri=343° | mean_anomaly=21° | dimensions=c/a = {{val|.67|.04}}<ref name=VLT/><br>(379±16)×(330±8)×(249±10) km<ref name="Merline" /> | mean_diameter={{val|319|4|u=km}}<br>{{val|315|7|u=km}}<ref name="Merline" /> | mass={{val|24|4|e=18|u=kg}}<ref name=VLT/><br>{{val|22.6|1.6|e=18|u=kg}}{{refn|group=б|(11.39 ± 0.79) × 10⁻¹² {{Сончева маса}}}}<ref name="Baer2011">James Baer, Steven Chesley & Robert Matson (2011) "Astrometric masses of 26 asteroids and observations on asteroid porosity." ''The Astronomical Journal'', Volume 141, Number 5</ref> | density={{val|1.41|.23|u=g/cm3}}<ref name=VLT/><br>{{val|1.5|0.4|u=g/cm3}}<ref name=Merline /> | rotation=5.63 h<ref name=JPL/> | spectral_type=[[Астероид од типот C|C]]/[[CF-type asteroid|CF]]<ref name=JPL/> | abs_magnitude=6.48<ref name=JPL/> | albedo={{val|0.057|.007}} ({{val|0.679|0.017}} BV, {{val|0.338|0.028}} UB)<ref name=JPL/> | single_temperature=~173 [[келвин|K]]<br>''max:'' 258K (−15&nbsp;°C)<ref>{{Cite web |url=http://aa.springer.de/papers/0358003/2301133.pdf |title=Архивиран примерок |access-date=29 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514163258/http://aa.springer.de/papers/0358003/2301133.pdf |archive-date=14 May 2005 |url-status=dead }}</ref> }} '''Европа''' ([[ознака за мала планета]]: '''52 Европа''') — 6-ти по големина [[астероид]] во [[Астероиден појас|Астероидниот појас]], со пречник од над 300&nbsp;км, иако не е соодветно масивен. Не е тркалезен, туку е обликуван како елипсоид со приближно 380×330×250&nbsp;км.<ref name="Merline">{{Наведено списание|last=Merline|first=W.J.|author-link=W.J. Merline|date=2013|title=The Resolved Asteroid Program – Size, shape, and pole of (52) Europa|journal=Icarus|volume=225|issue=1|pages=794–805|arxiv=1301.5101|bibcode=2013Icar..225..794M|doi=10.1016/j.icarus.2013.01.010}}</ref> Откриен е на [[4 февруари]] [[1858]] година од [[Херман Голдшмит]] од неговиот балкон во [[Париз]]. Името е според [[Европа (митологија)|Европа]], која била граната од страна на [[Зевс]] во [[Старогрчка митологија|грчката митологија]], име што го дели со месечината на [[Јупитер]], [[Европа (месечина)|Европа]]. == Физички одлики == [[Податотека:52_Europa_Lightcurve_Inversion.png|лево|мини| 3D модел на ''Европа'']] Европа е приближно шестиот по големина астероид по волумен. Најверојатно има густина од околу 1,5 g/cm³, типична за [[Астероид од типот C|астероидите од типот C]].<ref name="Merline"/> Во 2007 година, Џејмс Баер и Стивен Р. Чесли процениле дека Европа има маса од {{Вред|1.9|0.4}}&nbsp;килограми.<ref name="Baer2007">{{Наведено списание|last=Baer|first=James|author-link=James Baer|last2=Steven R. Chesley|author-link2=Steven R. Chesley|date=2007|title=Astrometric masses of 21 asteroids, and an integrated asteroid ephemeris|journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy|publisher=Springer Science+Business Media B.V. 2007|volume=100|issue=2008|pages=27–42|bibcode=2008CeMDA.100...27B|doi=10.1007/s10569-007-9103-8|doi-access=free}}</ref> Поновата проценка на Баер сугерира дека има маса од 3,27 {{E|19}} kg.<ref name="Baer"> {{Наведена мрежна страница|url=http://home.earthlink.net/~jimbaer1/astmass.txt|title=Recent Asteroid Mass Determinations|last=Baer|first=James|date=2008|publisher=Personal Website|archive-url=https://web.archive.org/web/20130702212735/http://home.earthlink.net/~jimbaer1/astmass.txt|archive-date=2 July 2013|accessdate=29 November 2008}} </ref> Европа е многу темен јаглероден астероид од [[Астероид од типот C|C-тип]] и е втор по големина од оваа група. Спектроскопските студии пронашле докази за [[оливин]]и и [[пироксен]]и на површината, и има одредени индикации дека може да има разлики во составот помеѓу различни региони <ref>{{Наведено списание|last=Sawyer|first=Scott Raleigh|date=1 January 1991|title=A High-Resolution CCD Spectroscopic Survey of Low-Albedo Main Belt Asteroids.|journal=PhD Thesis|bibcode=1991PhDT.......105S|via=NASA ADS}}</ref> Тој орбитира блиску до семејството на астероиди Хигија, но Европа не е член. Податоците од светлинската крива за Европа биле особено незгодни за толкување, толку многу што долго време нејзиниот вртежен период бил спорен (од 5 и пол часа до 11 часа), и покрај бројните набљудувања. Денес е утврдено дека Европа е [[Повратно движење|програден]] ротатор, но точната насока на точките на нејзините полови останува нејасна. Најдеталната анализа покажува наклон или кон околу еклиптичките координати (β, λ) = (70°, 55°) или (40°, 255°) со неизвесност од 10°. Ова дава [[осен наклон]] од околу 14° или 54°, соодветно. Во 1988 година било извршено пребарување за сателити или прашина што кружи околу овој астероид со помош на телескопот UH88 во опсерваторијата Мауна Кеја, но напорите се дале резултат.<ref name="Gradie1988">{{Наведување|last=Gradie|first=J.|last2=Flynn|first2=L.|title=A Search for Satellites and Dust Belts Around Asteroids: Negative Results|journal=Abstracts of the Lunar and Planetary Science Conference|volume=19|pages=405–406|date=March 1988|bibcode=1988LPI....19..405G|postscript=.}}</ref> == Набљудувања == Откриено е дека познатата катаклизмична променлива ѕвезда CV Aquarii, откриена во 1934 година, всушност била погрешна идентификација на 52 Европа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aavso.org/publications/ejaavso/v28n2/103.pdf|title=CV Aquarii identified with (52) Europa|archive-url=https://web.archive.org/web/20060214091638/http://www.aavso.org/publications/ejaavso/v28n2/103.pdf|archive-date=14 February 2006|accessdate=29 April 2006}}</ref> [[Податотека:Animation_of_52_Europa_orbit_2000-2020.gif|десно|мини|Анимирање на орбитата на 52 Европа 2000-2020<br />{{Легенда-ред|yellow|Сонце}}{{Легенда-ред|RoyalBlue|Земја}}{{·}}{{Легенда-ред|Gold|Марс}}{{·}}{{Легенда-ред|Lime|Јупитер}}{{·}}{{Легенда-ред|Magenta|52 Европа}}]] == Наводи == {{наводи}} == Библиографија == * [https://web.archive.org/web/20060614093519/http://www.psi.edu/pds/archive/lc.html Податоци за светлинска крива PDS] * Schmeer, P., and ML Hazen, ''[https://web.archive.org/web/20060214091638/http://www.aavso.org/publications/ejaavso/v28n2/103.pdf CV Aquarii идентификуван со (52) Europa]'', Journal of the American Association of Variable Star Observers, Vol. 28, стр.&nbsp;103 (2000). == Надворешни врски == * {{Наведена мрежна страница|url=http://scully.cfa.harvard.edu/cgi-bin/returnprepeph.cgi?d=b2011&o=00052|title=Elements and Ephemeris for (52) Europa|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051741/http://scully.cfa.harvard.edu/cgi-bin/returnprepeph.cgi?d=b2011&o=00052|archive-date=4 March 2016|accessdate=26 May 2011}} * [http://www.rni.helsinki.fi/~mjk/Micha.pdf модел на форма изведен од светлинската крива] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120716184226/http://www.rni.helsinki.fi/~mjk/Micha.pdf |date=2012-07-16 }} * {{AstDys|52}} * {{JPL small body}} [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1858 година]] [[Категорија:Астероиди од типот C]] [[Категорија:Астероиди од типот CF]] [[Категорија:Астероиди наречени по ликови од старогрчката митологија]] [[Категорија:Откритија на Херман Голдшмит]] [[Категорија:Хигиски астероиди]] [[Категорија:CS1-одржување: архивиран примерок како наслов]] tfdrgk9t04ugeu2bo0tb7toe7d21160 0 1285724 5588240 5481321 2026-07-06T23:14:20Z ~2026-38563-64 134778 5588240 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Орце Ѓорѓиевски |image = Орце Ѓорѓиевски (К. Вода).jpg |imagesize = 200п |honorific-prefix = |honorific-suffix = |office1 = [[Градоначалник на Град Скопје]] |president1 =[[Гордана Сиљановска-Давкова]] |primeminister1 =[[Христијан Мицкоски]] |term_start1 = [[6 ноември]] [[2025]] |term_end1 = |predecessor1 = [[Данела Арсовска]] |successor1 = |office2 = [[Градоначалник на Општина Кисела Вода|Градоначалник на Кисела Вода]] |term_start2 = [[6 ноември]] [[2021]] |term_end2 = [[3 ноември]] [[2025]] |predecessor2 = [[Филип Темелковски]] |successor2 = [[Бети Стаменкоска-Трајкоска]] |office3 = [[Општина Кисела Вода|Член на Советот на Општина Кисела Вода]] |term_start3 = 2017 |term_end3 = 2021 |predecessor3 = |successor3 = |order3 = |office4 = |order4 = |term_start4 = |term_end4 = |predecessor4 = |successor4 = |birth_name = |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1987|8|5}} |birth_place = [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] |blank1 = |ethnicity = [[Македонци|Македонец]] |death_date = |death_place = |restingplace = |restingplacecoordinates = |spouse = |partner = |children = |occupation = [[Политичар]] |party = [[ВМРО - ДПМНЕ]] |signature = |president2=[[Стево Пендаровски]]<br>[[Гордана Сиљановска-Давкова]]|primeminister2=[[Димитар Ковачевски]]<br>[[Христијан Мицкоски]]|president3=[[Ѓорге Иванов]]<br>[[Стево Пендаровски]]|primeminister3=[[Зоран Заев]]<br>[[Димитар Ковачевски]]|religion=[[Македонска Православна Црква - Охридска Архиепископија|Православен Христијанин]]|nationality=[[Македонија|Македонец]]|education=[[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје]]}} '''Д-р Орце Ѓорѓиевски''' (р. {{роден на|5|август|1987}}) — [[македонски]] [[политичар]], член на [[Внатрешна македонска револуционерна организација - Демократска партија за македонско национално единство|ВМРО-ДПМНЕ]] и актуелен [[градоначалник на Град Скопје]]. Претходно ја извршувал функцијата [[градоначалник на Општина Кисела Вода]]. На [[Локални избори во Македонија (2025) — Град Скопје|локалните избори во 2025 година]] бил избран за [[градоначалник на Град Скопје]]. == Животопис == === Образование === Дипломирал на [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет “Јустинијан I”]], оддел за политички студии. Магистратура и докторат има во областа на менаџмент на човечки ресурски. Активно зборува англиски јазик. Досега има работено во приватниот сектор.<ref name="дпмне.орг">{{нмс | author= | title=Орце Ѓорѓиевски | url=https://www.vmro-dpmne.org.mk/index.php/orce-gjorgievski | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211211011550/https://www.vmro-dpmne.org.mk/index.php/orce-gjorgievski | work= | publisher=[[ВМРО-ДПМНЕ]] | archivedate=11 декември 2021 | date= | accessdate=11 декември 2021}}</ref> === Политика === Ѓорѓиевски станал член на [[ВМРО-ДПМНЕ]] во 2005 година. Ѓорѓиевски својата партиска кариера ја започнал како претседател на МК на УМС. Подоцна станал член на ОК на УМС Кисела Вода, од каде што во 2008 година станала претседател на УМС ОК Кисела Вода и член на ЦК на ВМРО-ДПМНЕ.<ref name="дпмне.орг">{{нмс | author= | title=Орце Ѓорѓиевски | url=https://www.vmro-dpmne.org.mk/index.php/orce-gjorgievski | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211211011550/https://www.vmro-dpmne.org.mk/index.php/orce-gjorgievski | work= | publisher=[[ВМРО-ДПМНЕ]] | archivedate=11 декември 2021 | date= | accessdate=11 декември 2021}}</ref> Во периодот 2013-2016 година бил член на ИК на УМС ВМРО-ДПМНЕ. Во 2015 година бил назначен и за потпретседател на УМС. 2016 година станал претседател на ОК Кисела Вода. Во 2018 година станал член на ИК на ВМРО-ДПМНЕ. На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори 2017]] бил избран за член на Советот на [[Општина Кисела Вода]]. За време на [[Македонски парламентарни избори (2020)|парламентарните избори 2020 година]], бил назначен за претседател на РИШ за Изборна единица 4.<ref name="дпмне.орг">{{нмс | author= | title=Орце Ѓорѓиевски | url=https://www.vmro-dpmne.org.mk/index.php/orce-gjorgievski | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211211011550/https://www.vmro-dpmne.org.mk/index.php/orce-gjorgievski | work= | publisher=[[ВМРО-ДПМНЕ]] | archivedate=11 декември 2021 | date= | accessdate=11 декември 2021}}</ref> На 17 октомври 2021 година, за време на [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избри]], Орце Ѓорѓиевски победил во првиот круг и станал [[градоначалник на Општина Кисела Вода]]. Тој ја претставувал коалицијата „Обнова на Македонија“ предводена од ВМРО-ДПМНЕ. Орце Ѓорѓиевски бил избран за [[градоначалник на Град Скопје]] на [[Локални избори во Македонија (2025) — Град Скопје|локалните избори во 2025 година]], победувајќи го во вториот круг неговиот противкандидат [[Амар Мециновиќ]] од [[Левица (политичка партија)|Левица]]. Тој го освоил градоначалничкото место со историски најмал број гласови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sdk.mk/index.php/makedonija/ortse-gorgievski-nov-gradonachalnik-na-skopje-so-okolu-95-iljadi-glasovi/|title=ОРЦЕ ЃОРЃИЕВСКИ НОВ ГРАДОНАЧАЛНИК НА СКОПЈЕ СО ОКОЛУ 95 ИЛЈАДИ ГЛАСОВИ ОД 474.000 ИЗБИРАЧИ|date=2025-11-02|work=Сакам Да Кажам|language=mk-MK|accessdate=2025-11-05}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meta.mk/orce-gjorgjievski-stana-gradonachalnik-na-skopje-so-poddrshka-na-20-otsto-od-glasachite/|title=Орце Ѓорѓиевски стана градоначалник на Скопје со поддршка од 20 отсто од гласачите|language=mk-MK|accessdate=2025-11-05}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://emagazin.mk/orce/|title=Кој е Орце Ѓорѓиевски, новиот градоначалник на Скопје|last=Редакција|date=2025-11-03|work=еМагазин|language=mk-MK|accessdate=2025-11-05}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ѓорѓиевски, Орце}} [[Категорија:Македонски политичари]] [[Категорија:Македонски политиколози]] [[Категорија:Политичари од ВМРО-ДПМНЕ]] [[Категорија:Градоначалници на Општина Кисела Вода]] iuys7ehm3wiqu6hy4eibe2hdgg1fwvy 0 1285799 5588237 5444274 2026-07-06T23:12:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588237 wikitext text/x-wiki {{short description|Periodic comet with 6 year orbit}} {{Infobox Comet | name=65P/Ган | image=Comet 65P Gunn WISE.jpg | discoverer=[[Џејмс Е. Ган (астроном)|Џејмс Е. Ган]] | discovery_date=17 октомври 1970 година | designations=1969 II; 1976 III; 1982 X;1989 XI; | epoch=6 март 2006 година | semimajor=3.59 [[Астрономска единица|АЕ]] | perihelion=2.444 АЕ | aphelion=4.737 АЕ | eccentricity=0.3194 | period=6.803 [[Јулијанска година (астрономија)|а]] | inclination= 10.3867° | last_p=16 октомври 2017 година, 2 март 2010 година, 11 мај 2003 година | next_p=2025, 16 јуни }} '''65P/Ган''' е [[Список на периодични комети|периодична]] [[комета]] во [[Сончевиот Систем]] која има тековен орбитален период од 6,79 години<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://theskylive.com/65p-info/ |title=Comet 65P/Gunn |accessdate=2021-12-11 |archive-date=2021-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512145621/https://theskylive.com/65p-info |url-status=dead }}</ref>. Откриена е на 11 октомври 1970 година од професорот [[Џејмс Е. Ган (астроном)|Џејмс Е. Ган]] од [[Универзитет Принстон]] користејќи го телескопот Шмит од 122 см во [[Опсерваторијата Паломар]]. Имала ниска осветленост со магнитуда 16 плус што се подобрува на 12 под поволни услови. Таа е комета со краток период, која кружи околу Сонцето на секои 6,79 години во главниот [[појас на астероиди]] помеѓу орбитите на планетите Марс и Јупитер. На 4 февруари 1970 година кометата поминала{{convert|0.015|AU|km mi|abbr=on|lk=on}} покрај [[Церера (џуџеста планета)|Церера]]. Во 1972 година [[Елизабет Ромер]] успеала да ја набљудува '65P/Ган блиску до [[афел]]. ==Поврзано== * [[Список на нумерирани комети]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=65P;orb=1 Orbital simulation] from JPL (Java) / [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&body_group=sb&sstr=65P Horizons Ephemeris] * [http://cometography.com/pcomets/065p.html 65P at Kronk's Cometography] * [http://www.aerith.net/comet/catalog/0065P/index.html 65P/Gunn] – Seiichi Yoshida @ aerith.net * [http://lcogt.net/en/observations/ogg/2m0a/49851 65P]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111001235551/http://lcogt.net/en/observations/ogg/2m0a/49851 |date=2011-10-01 }} at [[Las Cumbres Observatory Global Telescope Network|Las Cumbres Observatory]] (26 Jun 2010 11:16, 150 seconds) {{PeriodicComets Navigator|64P/Swift–Gehrels|66P/du Toit}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ган, 65P/}} [[Категорија:Периодични комети]] [[Категорија:Комети во 2017 година]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1970 година|19701011 година]] {{comet-stub}} jr9cuqjlz16u45zw8bducgb73lwdpti 0 1287405 5588072 4713033 2026-07-06T13:28:23Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588072 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Илија |слика = |големина на слика = 250п |опис = |епархија = Скопска |намесништво = Јужноскопско |парохија = |координати = {{coord|41|56|28.7|N|21|24|40.7|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Ракотинци |општина = Сопиште |држава = Македонија |патрон = [[Свети Илија]] |изградба = |завршено = 1875 |осветување = 1890 |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= еднокорабен |површина = }} '''Св. Илија''' — [[црква (градба)|црква]] во [[скопско]]то село [[Ракотинци]], [[Општина Сопиште]], храм на [[Ракотински манастир|Ракотинскиот манастир]]. Му припаѓа на [[Јужноскопско архијерејско намесништво|Јужноскопското архијерејско намесништво]] во [[Скопска епархија|Скопската епархија]] на [[МПЦ - ОА]]. Црквата е изградена во [[1875]] г. од архимандритот [[Јоаникиј Ракотински]], кој во поново време е прогласен за [[светец]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mn.mk/makedonski-legendi/14596|title=Јоаникиј Ракотински|date=23 мај 2018|work=Македонска нација|accessdate=5 јануари 2022|archive-date=2022-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105072542/http://www.mn.mk/makedonski-legendi/14596|url-status=dead}}</ref> Комплексот е осветен во 1890 г. од митрополитот [[Теодосиј Гологанов]]. Црквата е корабна и има [[припрата]]. Соборен ден е [[Илинден]], кој во минатото привлекувал верници од [[Скопје]] и селата во областа [[Каршијак]].<ref>{{наведена книга |title= Манастиритѣ въ Македония |last=Трайчевъ |first=Георги |year=1933 |publisher=Македонска библиотека № 9 |location=София |url= http://www.strumski.com/books/G_Trajchev_Manastirite_v_Makedonija.pdf |page=120}}</ref> == Поврзано == * [[Ракотински манастир]] * [[Јужноскопско архијерејско намесништво]] == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Илија, Ракотинци}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Илија во Македонија|Ракотинци]] 2jovlln6z5f0im4tcsx2v5vbefpacfu 0 1287830 5588108 5170568 2026-07-06T14:06:46Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588108 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Никола |слика = The church of St Nicholas in Mramorec (1).jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Дебарско-кичевска |намесништво = Охридско |парохија = Годивска |координати = {{coord|41|23|3.1|N|20|52|36.0|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Мраморец |општина = Дебрца |држава = Македонија |патрон = [[Свети Никола]] |изградба = 1846 - 1886 |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= преродбенички }} [[Податотека:The old small church in Mramorec.jpg|мини|десно|Постарата црквичка]] '''Св. Никола''' — [[црква (градба)|црква]] во [[охридско]]то село [[Мраморец]], [[Општина Дебрца]], претставник на [[Македонска преродба|Македонската преродба]]. Му припаѓа на [[Охридско архијерејско намесништво|Охридското архијерејско намесништво]] во [[Дебарско-кичевска епархија|Дебарско-кичевската епархија]] на [[МПЦ - ОА]]. Црквата е градена четириесет години, од 1846 до 1886 г. и претставува гробишен храм. Во 1896 г. [[иконостас]]от, [[амвон]]от и владичкиот престол на храмот се изработени од дебарскиот копаничар [[Јаким Тодоров]].<ref name="Василиев 242">{{наведена книга |title= Български възрожденски майстори: живописци, резбари, строители |last= Василиев |first=Асен |coauthors= |year=1965 |publisher=Наука и изкуствo |location=София |isbn= |pages= 242 |url= |accessdate=}}</ref> Во него име икони од мијачкиот мајстор [[Крсте Колоски]].<ref name="Василиев 244">Василиев, стр. 244</ref> Се смета дека црквата била целосно завршена во 1909 г. Храмот е изграден од кршен и делкан [[камен]], има големи димензии и седумстрана [[апсида]] на исток, целата од [[бигор]] со слепи аркади.<ref name="МИА">{{нмс | url=http://www.mia.mk/mk/Inside/RenderSingleNews/391/132574498 | title=Цркви и манастири во Охридско | access-date=28 јули 2017 | date=2 март 2015 | publisher=МИА | archive-date=2017-07-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170729004500/http://www.mia.mk/mk/Inside/RenderSingleNews/391/132574498 | url-status=dead }}</ref> На два метри југоисточно од апсидниот дел на храмот се наоѓа постарата црква, исто така посветена на Свети Никола, која претставува еднокорабен храм од камен со полукружна апсида.<ref name="МИА"/> Во црквичката може да се забележат неколку стари, но потполно уништени, [[Икона|икони]].<ref>Гоце Ангеличин - Жура, ''Христијански храмови и свети места во Охридско'', Охрид, 2007</ref> == Зафати и преосветување == Црквата е реконструирана во 1996 г. според плоча на фасадата.<ref>[[:Податотека:The church of St Nicholas in Mramorec (6).jpg|Слика од фасадната плоча]]</ref> До летото 2011 г. црквата се одликувала со сиромашен фрескопис и иконопис, но тогаш, таа била целосно насликана со [[фреска|фрески]]. Автор на фреските е битолскиот уметник Стефан Малбашиќ, а црквата биле преосветена на 16 септември 2012 г. Согласно каноните, храмот бил преосветен од митрополитот [[Тимотеј Дебарско-кичевски|Тимотеј]] во сослужение на протојерејот Игор Никовски и свештеникот Душан Јорданоски.<ref>[http://www.dke.org.mk/index.php/406-2015-03-04-22-02-33 Преосветување на храмот „Св. Никола“ во с. Мраморец, Охрид] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200610173356/http://www.dke.org.mk/index.php/406-2015-03-04-22-02-33 |date=2020-06-10 }}, Дебарско-кичевска епархија</ref> == Слики == <gallery widths="160"> Податотека:The church of St Nicholas in Mramorec (4).jpg|Предната фасада Податотека:The altar of the church of St Nicholas in Mramorec.jpg|Иконостасот Податотека:An icon of St Nicholas in the church of St Nicholas in Mramorec (1).jpg|Икона на св. Никола Податотека:St Cosmas St Damian and St Panteleimon Fresco in the church of St Nicholas in Mramorec.jpg|Фреска со св. Кузман и Дамјан и св. Пантелејмон </gallery> == Поврзано == * [[Годивска парохија]] * [[Охридско архијерејско намесништво]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Saint Nicholas Church (Mramorec)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Никола, Мраморец}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Никола во Македонија|Мраморец]] pqfwch9ef5g7pidr14fl7oqk6mrkfdk 0 1288910 5588162 4885534 2026-07-06T16:43:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588162 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Челканци | native_name = Чалканду, Шалканду | native_name_lang = atv | population = | region1 = {{flag|Russia}} | pop1 = 1,181 | ref1 = <ref>[http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls Russian Census 2010: Population by ethnicity] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120424113952/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls |date=24 април 2012 }} {{ru}}</ref> | region2 = | pop2 = | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[Северноалтајски јазик|Северноалтајско]] челкански, [[Алтајски јазик|алтајски]], [[Руски јазик|руски]] | religions = [[Руска православна црква|Православие]], [[бурханизам]], [[шаманизам]] | related = [[Хакази]], [[Кумандинци]], [[Шорци]], [[Телеути]] | footnotes = }}'''Челканците''' (домородно име - Чалканду, Шалканду) ― мала група [[Туркиски народи|туркиски]] [[Домородни народи во Сибир|домородни сибирски народ]]. Го зборуваат северноалтајскиот челкански јазик.<ref name="Tazranova">{{Наведена мрежна страница|url=https://lingsib.iea.ras.ru/en/languages/chelkan.shtml|title=The Chelkan Language|last=Tazranova A.R.|work=Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia|publisher=[[УНЕСКО]]|accessdate=25 јануари 2022}}</ref> Оние кои живеат во [[Република Алтај]] понекогаш се групирани заедно со [[Алтајци]]те и оние во [[Кемеровска област|Кемеровската област]] се групирани со Шорците; сепак, тие се признати како посебна етничка група во списокот на домородните малобројни народи на Северот, Сибир и Далечниот Исток од страна на етнографите и Резолуцијата на Владата на [[Русија|Руската Федерација]] бр. 255 од 24 март 2000 година, и Руски попис (2002). Но, за време на пописот во 2010 година, тие повторно биле „обединети“ со Алтајците. Според пописот од 2010 година, во Русија имало 1.181 Челканец. == Историја == Челканите произлегле од мешањето на туркиските кланови со Кетите, Самоједците и други домородни сибирски групи. Ова било постапка што започнала уште во периодот кога Киргискиот Каганат доминирал во регионот. Монголите тогаш владееле со регионот и луѓето од 13 до 18 век. Џунгарите накратко ја контролирале областа додека Челканците (заедно со другите [[Алтајци]]) не им се потчиниле на [[Руска Империја|Русите]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Encyclopedia of the world's minorities|date=2005|publisher=Routledge|others=Skutsch, Carl., Ryle, Martin (J. Martin)|isbn=1-57958-392-X|location=New York|pages=82–83}}</ref> == Култура == Челканците првично биле ловци, а [[животните]] кои живееле во [[тајга]]та биле нивниот главен плен и биле од животно значење за месната опстанувачка [[економија]].<ref name=":0"/> Традиционалните челкански живеалишта биле многуаголни јурти направени од кора или трупци и на врвот со конусен покрив од кора. Други видови на живеалишта, исто така, биле конусни јурти направени од кора или костуми.<ref name=":0"/> Традиционалната челканска [[носија]] била кратки панталони, ленени кошули и наметки со едногради.<ref name=":0"/> == Религија == Повеќето современи Челканци се [[православни]] [[христијани]]. Меѓутоа, бурканизмот и [[Шаманизам|шаманизмот]] се исто така присутни кај Челканците.<ref name=":0"/> == Наводи == {{наводи}}  == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20060101025005/http://www.iassa.gl/newsletter/newss01.htm Меѓународно здружение за општествени науки на Арктикот, 2001 година] * [https://web.archive.org/web/20060714081751/http://lingsib.unesco.ru/en/languages/chelkan.shtml.htm Страница на челкански јазик]на {{Народи во Русија}}{{Туркиски народи}} [[Категорија:Народи во Русија]] [[Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“]] [[Категорија:Домородни народи во Арктикот]] [[Категорија:Туркиски народи]] f13jwrb0pid01k06e0dz8u284xoqwnz 0 1290709 5588192 5556896 2026-07-06T18:12:14Z SpectralWiz 106165 5588192 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Работничко училиште |alternate_name = |image = Завод и Народен Музеј - Охрид.jpg |caption = Поглед на главната фасада |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Охрид]] |location_country = {{знаме|Македонија}} |address = |floor_count = 3 |architect = |client = |engineer = Димитар Симонче |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = 1929 |cost = |structural_system = |building_type = [[зграда]] |owner = |style = [[неокласична архитектура|класицизам]] |size = |status = [[културно наследство на Македонија|споменик на културата]] }} '''Работничо училиште''' — управна зграда во стариот дел на [[Охрид]], прогласена за [[значајно културно наследство на Македонија]] во 1987 г.<ref name="Управна зграда">{{нмс| url=http://muzejohrid.mk/upravna-zgrada-radnicka | title=Управна зграда „Радничка“ |access-date = 29 август 2017 |publisher=Национална установа - Завод за заштита на спомениците на културата и Mузеј - Охрид }}</ref><ref name="Управа">{{нмс | url= http://www.niskn.gov.mk/Detail.aspx?kdID=216 | title= Управна зграда на НУ Завод и Музеј Охрид Замок | access-date= 29 август 2017 | 4= | publisher= Управа за заштита на културното наследство | archive-date= 2017-08-29 | archive-url= https://web.archive.org/web/20170829210446/http://www.niskn.gov.mk/Detail.aspx?kdID=216 | url-status= dead }}</ref><ref>{{наведена книга | title = Студија за интегрирана заштита на Старото градско јадро (предлог план). Дел 1 | last = Петровска | first = Светлана, Александар Целески, Надежда Поп-Костова, Горан Патчев | authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 2016 | edition = | publisher = Национална Установа –Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј – Охрид | location = Охрид | isbn = | doi = | pages = 39 - 40 | url = https://ohrid.gov.mk/wp-content/uploads/2017/08/Studija_integrirana_zastita_staro_gradsko_jadro_prv_del.pdf | accessdate = | quote = | lang-hide = | lang = }}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Денес во неа е сместено седиштето на [[Завод за заштита на спомениците на културата и Народен музеј во Охрид|Заводот за заштита на спомениците на културата и Народен музеј]].<ref name="Управна зграда"/><ref name="Управа"/> == Историја == Градбата е сместена на улицата „Боро Шаин“ бр. 10 во маалото Варош. Изградена е во [[1929]] г. на местото на изгорената куќа на истакнатото семејство Паунчевци од Женското друштво „Свети Климент“ како училиште за општо и домаќинско образование, на иницијатива на протиницата Драга Петровиќ. Пари за зградата дале охридските печалбари и видни охридски граѓани — адвокатот [[Демостен Манев]], трговецот [[Анастас Чорбе]], книжарот Никола Герман, Јонче Паунче и други. Изградбата била под раководство на инженерот Димитар Симонче.<ref name="Управа"/> Прв директор на училиштето била Драга Петровиќ, а по неа долго време директорувала охриѓанката Марица Масин. За време на [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарската окупација]] во градот за време на Втората светска војна зградата станала бугарско училиште. Во учебната 1943/44 година во неа учеле и гимназијалци поради опасност од [[бомбардирање]] на гимназиската зграда. По војната зградата продолжила да биде домаќинско училиште сè до неговото затворање во 1959 г. од Собранието на Општина Охрид. Тогаш во неа е сместено основното училиште „[[ОУ „Климент Охридски“ - Охрид|Климент Охридски]]“. Од 1961 до 1964 г. во неа работело новоотвореното [[ССУ „Св. Кирил и Методиј“ - Охрид|Економско училиште]]. По 1964 г. зградата е направена интернат, а во 1965 г. е напуштена и останала затворена сè до вселувањето на Заводот за заштита на културата и музеј во 1973 г.<ref name="Управа"/> == Архитектура == Градбата е изведена во класичен стил со [[ренесансна архитектура|ренесансни]] и [[барокна архитектура|барокни]] елементи. Има хоризонтална симетрија со карактеристични [[лоѓија|лоѓии]], складно распоредени прозорци, [[балустрада|балустради]] на балконите, столбови со [[пиластер|пиластри]] со завршни [[капител]]и и друга орнаментика својствена за класицистичкиот академизам. Зградата е масивна, со дрвена меѓукатна и покривна конструкција. Има делумно вкопан сутерен од делкан камен, а приземјето и следниот кат се наполно изградени од тули. Најголемо внимание ѝ е посветено на јужната фасада, каде на третиот кат по целата ширина има хоризонтала од балкони и лоѓии кои завршуваат со стилизирани тимпани со венци. Тимпаните се потпираат на два пара столбови со строги капители. Делот на балконите е вертикално одделена со пиластри меѓу прозорците, кои исто така завршуваат со строги капители. Балконската ограда е направена од керамички балустради. Под балконите и лоѓиите има конструктивни и декоративни вути. На јужната фасада во средината е одвоено место за училиштен [[Камбанарија|ѕвоник]]. Покривниот венец е со плитка профилација. Прозорците наизменично се менуваат — правоаголни и полукружни, сите поделени на полиња.<ref name="Управа"/> == Слики == <gallery class="center"> Ohrid X (65).JPG | Западната лоѓија на јужната фасада Ohrid X (66).JPG | Северната и западната фасада од северозапад Завод за заштита на културни споменици Охрид.jpg | Источниот дел на јужната фасада </gallery> == Поврзано == * [[Културно наследство на Македонија во Општина Охрид]] == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Охрид}} [[Категорија:Згради и градби во Охрид]] [[Категорија:Појавено во 1929 година во Македонија]] 9jypeb7j2ijzv00j76woa2zv01z9sn9 0 1294105 5588147 5236827 2026-07-06T16:18:55Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5588147 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Црква Света Петка,Битола 07.jpg|мини|Солејата пред [[Иконостас|иконостасот]] на [[Црква „Св. Петка“ - Битола|црквата „Св. Петка“]] во [[Битола]]]] '''Солеја'''<ref>[https://macedonian.en-academic.com/21557/Солеја Солеја] на Academic</ref> (грч: η σολέα) — правоаголен простор пред [[иконостас]]от, потесен или поширок, подигнат за најмалку едно скалило во однос на подот на [[наос]]от; солејата е возвишување пред иконостасот. На солејата стојат [[ѓакон]]ите и [[чтец]]ите, како и свештениците и [[архијереј|архијереите]] за време на различни литургиски периоди: Мал вход, Голем вход, Евангелско читање, проповедање, произнесување [[Ектенија|ектении]], причестување на верните итн. На тој простор се поставуваат царскиот и епископскиот престол. Во ранохристијанските храмови, солејата била одвоен и извишен дел на средниот брод на храмот, на кој биле поставени [[престол]]ите на [[епископ]]от и/или [[патријарх]]от. ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Црковна архитектура]] [[Категорија:Храмови]] [[Категорија:Грцизми]] bm276r9anmqyfpe9lvj0xy0fv71vf29 0 1296545 5588146 5315890 2026-07-06T16:18:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588146 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = '''Чароит''' | category = [[Силикатни минерали|Силикатен минерал]] | boxwidth = | boxbgcolor =#e181de | image = Czaroit1.jpg | imagesize = | caption = | formula = {{хем|K|(Ca,Na)|2|Si|4|O|10|(O|H,F)|•H|2|O}} | IMAsymbol = Cha<ref>{{Cite journal|last=Warr|first=L.N.|date=2021|title=IMA–CNMNC approved mineral symbols|url=https://www.cambridge.org/core/journals/mineralogical-magazine/article/imacnmnc-approved-mineral-symbols/62311F45ED37831D78603C6E6B25EE0A|journal=Mineralogical Magazine|volume=85|issue=3|pages=291–320|doi=10.1180/mgm.2021.43|bibcode=2021MinM...85..291W|s2cid=235729616}}</ref> | molweight = | system = [[Моноклинички кристален систем|Моноклиничен]] | class = Призматски (2/m) <br/><small>(истата [[Нерманово-Могенова ознака]])</small> | symmetry = ''P2''₁/m | color = виолетов, лилаков, светлокафеав | habit = Влакнест, масивен | twinning = | cleavage = Добар во три правци | fracture = Конхоидален | mohs = 5 - 6 | luster = Стаклестото тело до бисерно | refractive = nα = 1.550 nβ = 1.553 nγ = 1.559 | opticalprop = Биаксилни (+) | birefringence = δ = 0.009 | pleochroism = |fluorescence=Слабо флуоресцентен| streak = Бел | gravity = 2.54 - 2.58 | density = | melt = | fusibility = | diagnostic = | solubility = | diaphaneity = Проѕирен | other = [[Image:Radioactive.svg|25px]] [[Радиоактивен]] 10.69% (K) | references = <ref>[https://www.mineralienatlas.de/lexikon/index.php/MineralData?mineral=Charoite Mineralienatlas]</ref><ref name=Webmin>[http://www.webmineral.com/data/Charoite.shtml Charoite info at WebMineral]</ref><ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/show.php?id=972&ld=2&pho= Mindat]</ref><ref name=Handbook>{{Наведена мрежна страница |url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/charoite.pdf |title=Mineral Handbook |accessdate=2022-03-24 |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213222423/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/charoite.pdf |url-status=dead }}</ref> }} '''Чароит''' {{хем|K|(Ca,Na)|2|Si|4|O|10|(O|H,F)|•H|2|O}}<ref name=Handbook/> ― редок [[Силикатни минерали|силикатен минерал]], првпат опишан во 1978 година и именуван по реката Чара.<ref name=Mindat/> Пријавен е само од Алданскиот Штит, [[Јакутија|Република Саха]], [[Сибир]], [[Русија]].<ref name=Handbook/> Откриено е таму каде што [[сиенит]]от од планината Мурун навлегол и ги променил наслагите од [[варовник]], создавајќи [[Метасоматизам|метасоматит]] од [[калиумов момирок]].<ref name=Webmin/><ref name=Mindat/> Чароитот е лавандски проѕирен до [[виолетова боја]] со бисерен сјај. Чароитот е строго масивен по природа, а фрактурите се конхоидни. Има необичен вител, влакнест изглед, понекогаш има ефект на мачкино око, и тоа, заедно со неговата интензивна боја, може да наведе многумина на почетокот да веруваат дека е синтетички или вештачки зајакнат. Иако наводно бил откриен во 1940-тите, тој не бил познат на поголемиот дел од светот до неговиот опис во 1978 година. Се вели дека е непроѕирно и непривлечно кога ќе се најде на теренот; факт кој можеби придонел за неговото доцно признавање. Чароитот се јавува во придружба со [[тинаксит]]от и [[каназит]]от.<ref name=Handbook/> == Галерија == <gallery> Податотека:Charoitite, sw Yakutia Siberia.jpg|Чароитит, калиумско метасоматитска карпа со доминирана со чароит, од типската област. Фотографијата е широка 5,7 см. Податотека:2000 Charoite 613.jpg|Поштенска марка со чароит, 2000 година, од серијалот за комеморација на „300 години рударска и геолошка служба во Русија“. </gallery> == Наводи == <references /> {{Скапоцени камења}} [[Категорија:Моноклински минерали]] [[Категорија:Иносиликати]] [[Категорија:Минерали на калиумот]] [[Категорија:Минерали на натриумот]] [[Категорија:Минерали на калциумот]] [[Категорија:Минерали во вселенската група 11]] rhfwo234j63arkyuljis6hd1z6h2a9b 0 1298110 5588178 5567123 2026-07-06T17:33:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588178 wikitext text/x-wiki {{Политика на Азербејџан}} Меѓународните организации честопати тврделе дека [[Азербејџан]] ги прекршил стандардите за [[човекови права]] утврдени во [[Меѓународно право|меѓународното право]]. Хјуман рајтс воч издал извештај од 2013 година во кој го обвинил Азербејџан за затворање и малтретирање политички активисти и бранители на човекови права.<ref name="hrw2013">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/azerbaijan0913_ForUpload_0.pdf|title=TIGHTENING THE SCREWS. Azerbaijan's Crackdown on Civil Society and Dissent 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313212312/https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/azerbaijan0913_ForUpload_0.pdf|archive-date=13 March 2017|accessdate=4 December 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/report_pdf/azerbaijan1016_web.pdf|title=HARASSED, IMPRISONED, EXILED Azerbaijan's Continuing Crackdown on Government Critics, Lawyers, and Civil Society|last=Human Rights Watch|date=October 2016|work=hrw.org|accessdate=2021-09-12}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/news/2015/08/13/azerbaijan-ailing-rights-defenders-convicted-political-trial|title=Azerbaijan: Ailing Rights Defenders Convicted in Political Trial|date=2015-08-13|work=Human Rights Watch|language=en|accessdate=2021-09-20}}</ref> Во 2019 година, Хјуман рајтс воч ја нарекол ситуацијата со [[Човекови права|човековите права]] во Азербејџан „''ужасна''“,<ref>[https://www.hrw.org/world-report/2019/country-chapters/azerbaijan World Report 2019: Rights Trends in Azerbaijan]</ref> наведувајќи ја „''големата контрола''“ од страна на владата, „''сериозно ограничување на слободите на здружување, изразување и собирање''“, како и „''тортура и лош третман''“ на новинари, адвокати и опозициски активисти.<ref>[https://www.hrw.org/world-report/2020/country-chapters/azerbaijan%7CWorld Report 2020: Rights Trends in Azerbaijan]{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Според Репортери без граници, Азербејџан е рангирана на 167 од 180 земји на Индексот на [[Индекс на слободата на печатот|слободата на печатот]].<ref>[https://rsf.org/en/azerbaijan Azerbaijan|RSF - Reporters sans frontières]</ref> Извештајот на американскиот Стејт департмент од 2020 година го обвинил Азербејџан за широк спектар на прекршувања на човековите права, вклучително и „''незаконско или произволно убивање''“, „''тешки ограничувања на слободното изразување, печатот и интернетот''“ и „''најлошите форми на детски труд'' “.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.state.gov/reports/2020-country-reports-on-human-rights-practices/azerbaijan/|title=2020 Country Reports on Human Rights Practices: Azerbaijan|accessdate=26 June 2021}}</ref> [[Устав на Азербејџан|Уставот на Азербејџан]] содржи 48 членови кои се однесуваат на основните човекови и граѓански права. Дел 3 од Уставот ги утврдува главните права и слободи на граѓаните на Азербејџан, вклучувајќи ги [[Човекови права|човековите права]], правата на сопственост, правата на еднаквост, правата на [[интелектуална сопственост]], [[Граѓански и политички права|граѓанските права]], [[Кривична постапка|правата на обвинетите]], [[Право на штрајк|правото на штрајк]], социјалната сигурност, правото на глас и [[Слобода на говорот|слобода на говор]], совест и мисла. На [[28 декември]] [[2001]] година, Националното собрание на Република Азербејџан го усвоил Уставниот закон за Комесарот за човекови права (народен правобранител) на Република Азербејџан, а на [[5 март]] [[2002]] година, претседателот потпишал Указ за примена на овој закон со што се создало правна рамка за функционирање на Комесарот за човекови права на Република Азербејџан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ombudsman.gov.az/en/view/pages/62|title=Legal basis of the Commissione's activity|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190418040502/http://www.ombudsman.gov.az/en/view/pages/62|archive-date=18 April 2019|accessdate=2019-02-15}}</ref> == Правата на малцинствата == Во контекст на судирот во [[Нагорнокарабашка војна|Нагорно-Карабах]], говорот на омраза против Ерменците „''продолжува да биде главен елемент на официјално санкционираните медиуми''“ според Меѓународната група за права на малцинствата <ref>[https://minorityrights.org/minorities/armenians/ Minorities and indigenous peoples in Azerbaijan: Armenians]</ref>, додека „''иницијативите за градење мир во кои се вклучени актери од граѓанското општество редовно се оцрнуваат, а понекогаш резултира со физички напади врз имотот и лицата на инволвираните''“. [[Лезгини]]те се соочуваат со дискриминација и „''се чувствуваат принудени да се асимилираат во азербејџанскиот идентитет за да избегнат економска и образовна дискриминација''“.<ref>[https://minorityrights.org/minorities/lezgins/ Minorities and indigenous peoples in Azerbaijan: Lezgins]</ref> [[Талишани|Талишите]] „''страдаа како резултат на долгорочното лишување од културни и образовни права и од ефектите на економската занемарување на нивниот регион''“. Како последица на талишското сепаратистичко движење и обидот да се воспостави Талиш-Муганската автономна република, азербејџанската држава „''покрена кампања на заплашување и репресија против водечките талишки активисти''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://minorityrights.org/minorities/talysh/|title=Talysh|work=Minority Rights Group|language=en-GB|accessdate=2021-01-27}}</ref> == Слобода на вероисповед == Членот 48 од Уставот на Азербејџан вели дека правото на слобода и правото на луѓето од сите вери да ја изберат и да ја практикуваат својата вера без ограничување е обезбедено, под услов тие да не го нарушуваат јавниот ред или јавниот морал.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dqdk.gov.az/en/view/allfiles/12?menu_id=18|title=site title|work=dqdk.gov.az|language=az|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128123007/http://www.dqdk.gov.az/en/view/allfiles/12?menu_id=18|archive-date=28 November 2018|accessdate=2018-11-28}}</ref> Во 2019 година, Комисијата на САД за меѓународна верска слобода објавила апсење на 77 лица означени како [[Шиизам|„шиитски]] екстремисти“, од кои 48 се сметале за [[Политички затвореник|политички затвореници]] од бранителите на човековите права. Тие, исто така, објавиле дека на судските рочишта во текот на годината, овие лица сведочеле дека полицијата и други службеници ги мачеле за да изнудат лажни признанија. Локалните групи за човекови права изјавиле дека владата продолжила физички да малтретира, апси и затвора верски активисти. Властите накратко приведувале, казнувале или предупредувале поединци за одржување неовластени верски состаноци; бидејќи барањата на владата за законска регистрација биле неостварливи за заедниците со помалку од 50 членови. Владата го контролира и увозот, дистрибуцијата и продажбата на верски материјали. Судот казнил поединци за неовластена продажба или дистрибуција на верски материјали. Претставниците на граѓанското општество изјавиле дека граѓаните продолжуваат да ги толерираат „''традиционалните''“ малцински религиозни групи (т.е. оние историски присутни во земјата), вклучувајќи ги Евреите, руските православни верници и католиците; сепак, на групите кои се сметале за „''нетрадиционални''“ често се гледало со сомнеж и недоверба.<ref name=":1">{{Source-attribution|sentence=yes|{{Cite web|title=Azerbaijan|url=https://www.state.gov/reports/2019-report-on-international-religious-freedom/azerbaijan/|access-date=2020-11-25|website=United States Department of State|language=en-US}}}}</ref> == Ефект на меѓународните договори == Еден од првичните меѓународни документи во областа на човековите права бил Меморандумот за разбирање кој бил потпишан помеѓу Владата на Азербејџан и Канцеларијата за демократски институции и човекови права на 26 ноември 1998 година.<ref name="Human rights">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.az/en/content/425|title=Human rights|work=www.mfa.gov.az|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219091057/http://www.mfa.gov.az/en/content/425|archive-date=19 December 2018|accessdate=2018-12-19}}</ref> [[Совет на Европа|Советот на Европа]] го примил Азербејџан во полноправно членство на [[25 јануари]] [[2001]] година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.coe.int/en/web/portal/azerbaijan|title=Azerbaijan // 47 States, one Europe|archive-url=https://web.archive.org/web/20170924170936/http://www.coe.int/en/web/portal/azerbaijan|archive-date=24 September 2017}}</ref> Азербејџан ја ратификувал [[Европска конвенција за човекови права|Конвенцијата за заштита на човековите права и основните слободи]] (ЕКЧП) на [[15 април]] [[2002]] година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/005/signatures|title=Chart of signatures and ratifications of Treaty 005|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926143548/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/005/signatures|archive-date=26 September 2017}}</ref> Од ратификацијата, секој кој тврди дека е жртва на повреда на неговите/нејзините права или слободи дефинирани со ЕКЧП како резултат на активноста или неактивноста на Република Азербејџан има право да тужи против Азербејџан пред [[Европски суд за човекови права|Европскиот суд на Човекови права]] (ЕСЧП).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://indicators.ohchr.org/|title=STATUS OF RATIFICATION INTERACTIVE DASHBOARD|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117173442/http://indicators.ohchr.org/|archive-date=17 January 2018}}</ref> {{На|2021}}, Азербејџан има најниска стапка на усогласеност од која било земја-членка на Советот на Европа со спроведувањето на водечките пресуди на ЕСЧП во последните 10 години. Водечките пресуди се подгрупа на случаи кои вклучуваат сериозни или системски прекршувања на човековите права и само 4% од таквите случаи против Азербејџан довеле до исправка на основната повреда на човековите права. Севкупно, 47 водечки пресуди на ЕСЧП против Азербејџан не се спроведени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.einnetwork.org/azerbaijan-echr|title=Azerbaijan|work=European Implementation Network|accessdate=28 September 2021}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hudoc.exec.coe.int/eng#{%22EXECDocumentTypeCollection%22:[%22CEC%22],%22EXECLanguage%22:[%22ENG%22],%22EXECState%22:[%22AZE%22],%22EXECIsClosed%22:[%22False%22],%22EXECType%22:[%22L%22]}|title=Pending leading judgements against Azerbaijan, Hudoc|accessdate=2021-12-30}}</ref> Азербејџан станал член на [[Совет за човекови права на Обединетите нации|Советот за човекови права на Обединетите нации]] во 2006 година. Неколку независни тела, како што е Хјуман рајтс воч, постојано ја критикувале владата на Азербејџан за нејзиното искуство со човековите права.<ref>{{Наведување|title=U.S. Department of State Country Report on Human Rights Practices 1995 - Azerbaijan|date=30 January 1996|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,,ANNUALREPORT,AZE,,3ae6aa32c,0.html|access-date=4 August 2012}}</ref><ref>{{Наведување|title=Amnesty International Report 2002 - Azerbaijan|date=28 May 2002|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,,ANNUALREPORT,AZE,,3cf4cfee4,0.html|access-date=4 August 2012}}</ref><ref>{{Наведување|title=Freedom in the World&nbsp;— Azerbaijan (2007)|date=16 April 2007|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,,ANNUALREPORT,AZE,,473c55acf,0.html|publisher=Freedom House|access-date=4 August 2012}}</ref> Меѓу другите грижи, властите се обвинети за произволни апсења,<ref name="Third World Country">{{Наведување|title=What It's Like To Be A Political Prisoner For 17 Months in a Third World Country|date=16 April 2007|url=http://www.businessinsider.com/azerbaijan-political-prisoner-adnan-hajizade-goes-to-reddit-2012-7|first=Samuel|last=Blackstone|journal=Business Insider|access-date=5 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803144255/http://www.businessinsider.com/azerbaijan-political-prisoner-adnan-hajizade-goes-to-reddit-2012-7|archivedate=3 August 2012}}</ref> неопределени притвори,<ref name="Third World Country" /> тешки тепања,<ref name="Musicians">{{Наведување|title=Azerbaijan warms up for Eurovision by torturing musicians|date=22 March 2012|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/azerbaijan-warms-up-for-eurovision-by-torturing-musicians-7580619.html|first=Shaun|last=Walker|journal=The Independent|access-date=5 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614195052/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/azerbaijan-warms-up-for-eurovision-by-torturing-musicians-7580619.html|archivedate=14 June 2012}}</ref> тортура,<ref name="Musicians" /> и присилни исчезнувања.<ref>{{Наведување|title=Azerbaijan warms up for Eurovision by torturing musicians|date=6 March 2007|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2006/78801.htm|quote=During the year there were at least two reports of politically motivated kidnappings. On 6 March unknown assailants kidnapped opposition newspaper journalist Fikret Huseynli and on 30 September the father of Eynulla Fatullayev, founder of Azerbaijan's most widely read weekly newsmagazine.|first=Shaun|last=Walker|journal=The Independent|access-date=5 August 2012}}</ref> И покрај постоењето на независни новински куќи, новинарите кои ја критикуваат владата честопати се сериозно малтретирани, затворани, па дури и физички нападнати.<ref>{{Наведување|title=Azerbaijan: Media Freedoms in Grave Danger|date=3 May 2012|url=https://www.hrw.org/news/2012/05/03/azerbaijan-media-freedoms-grave-danger|quote=...independent and opposition journalists in Azerbaijan are frequently subject to harassment, intimidation, and physical attacks.|publisher=Human Rights Watch|access-date=6 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803224827/http://www.hrw.org/news/2012/05/03/azerbaijan-media-freedoms-grave-danger|archivedate=3 August 2012}}</ref> Во [[Индекс на слободата на печатот|Индексот на слободата на печатот за 2013-14]] година објавен од [[Репортери без граници]], Азербејџан бил рангиран на 160-то место од вкупно 180 нации.<ref>{{Наведување|title=Press Freedom Index 2013/2014|date=January 2014|url=http://rsf.org/index2014/en-index2014.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214120404/http://rsf.org/index2014/en-index2014.php|publisher=[[Reporters Without Borders]]|access-date=6 March 2014|archivedate=14 February 2014}}</ref> Владата често била критикувана за неуспехот да ја подобри состојбата со граѓанските слободи.<ref>{{Наведување|title=Azerbaijan anti-censorship petition goes to Houses of Parliament|date=4 July 2012|url=http://www.indexoncensorship.org/tag/president-ilham-aliyev/|quote=...free speech is not protected in Aliyev’s Azerbaijan.|publisher=Index on Censorship|access-date=5 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330164119/http://www.indexoncensorship.org/tag/president-ilham-aliyev/|archivedate=30 March 2012}}</ref><ref>{{Наведување|title=Azerbaijan: WikiLeaks Cable Compares Ilham Aliyev to Movie Mafia Bosses|date=2 December 2010|url=http://www.eurasianet.org/node/62487|quote=His domestic policies... particularly on the 2009 imprisonment of bloggers Emin Milli and Adnan Hajizade... increasingly authoritarian and hostile to diversity of political views.|first=Shahin|last=Abbasov|journal=EurasiaNet|access-date=5 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120708062143/http://www.eurasianet.org/node/62487|archivedate=8 July 2012}}</ref> Јавните демонстрации против владејачкиот режим не се толерираат, а властите често користат насилство за да ги растераат протестите.<ref>{{Наведување|title="They Took Everything from Me" - Forced Evictions, Unlawful Expropriations, and House Demolitions in Azerbaijan's Capital|date=30 June 2011|url=https://books.google.com/books?id=7KIY4MF6HaEC&q=Azerbaijan&pg=PA184|quote=Opposition leaders… abided by these restrictions when they organized peaceful protests outside of Baku shortly after the November 2005 elections, which drew 20,000 and later 30,000 people. However, participants in authorized demonstrations also suffered intimidation and, on occasion, beatings and detention, as on 26 November 2005, when Lala Shovket and Ali Karimli called on citizens at an approved time period. This demonstration was brutally repressed by the police, and numerous demonstrators were injured.|last=Bunce|first=Valerie J.|author-link=Valerie J. Bunce|first2=Sharon L.|last2=Wolchik|pages=184|publisher=Cambridge University Press; 1 edition|isbn=978-1-107-00685-0|access-date=7 August 2012}}</ref> == Изборни права == Азербејџан станала првата земја на истокот што им обезбедил на жените право на глас. Според Законот усвоен во парламентот, на [[21 јули]] [[1919]] година, [[Азербејџанска Демократска Република|Демократска Република Азербејџан]] (АДР) на сите граѓани на републиката кои наполниле 20 години добиваат право на глас пред Обединетото Кралство (1928), Шпанија и Португалија (1931 година).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://azerbaijan.travel/en/blog/single/26-women-s-right-to-vote-for-the-first-time-on-the-east|title=Women's right to vote – for the first time on the East|work=azerbaijan.travel|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127152101/http://azerbaijan.travel/en/blog/single/26-women-s-right-to-vote-for-the-first-time-on-the-east|archive-date=27 November 2018|accessdate=2018-11-27}}</ref> Сите граѓани на Азербејџан имаат право да избираат и да бидат избрани и да учествуваат на референдуми.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://confinder.richmond.edu/admin/docs/local_azerbaijan.pdf|title=Article 56 of the Constitution of the Azerbaijan Republic|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908201655/http://confinder.richmond.edu/admin/docs/local_azerbaijan.pdf|archive-date=8 September 2017}}</ref> Парламентот на Азербејџан го усвоил Изборниот законик на [[27 мај]] [[2003]] година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.osce.org/odihr/elections/azerbaijan/15578?download=true|title=Joint Final Assessment of the Electoral Code of the Republic of Azerbaijan|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926142947/http://www.osce.org/odihr/elections/azerbaijan/15578?download=true|archive-date=26 September 2017}}</ref> Иако Азербејџан номинално е секуларна и [[посредна демократија]], неодамнешните избори таму нашироко се оспорувале како фалсификувани и „со ''сериозни недостатоци''“. Покривањето на изборите во азербејџанските медиуми се смета за огромно пристрасно во корист на администрацијата.<ref name=":2">[http://www.ifex.org/azerbaijan/2012/08/16/irfs_freedom_of_expression_report.pdf "Semi-annual Azerbaijan freedom of expression report, January 01 – July 01, 2012"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130923011110/http://ifex.org/azerbaijan/2012/08/16/irfs_freedom_of_expression_report.pdf}} (PDF; 3,0&nbsp;MB). Retrieved 21 February 2013</ref> Исто така, поранешниот претседател Хејдар Алиев, е познат по тоа што ги пополнил Централните и Локалните изборни комисии со владини поддржувачи пред разни клучни избори од 2003 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/backgrounder/eca/azerbaijan/index.htm|title=HRW: Azerbaijan: Presidential Elections 2003 (Human Rights Watch Briefing Paper, October 13, 2003)|archive-url=https://web.archive.org/web/20081019045053/http://www.hrw.org/backgrounder/eca/azerbaijan/index.htm|archive-date=19 October 2008|accessdate=6 March 2015}}</ref> Нерегуларни инциденти како што се исчезнување на гласачките ливчиња, полнење на гласачки [[Изборна измама|кутии]], повеќекратно гласање и манипулација на гласови биле забележани од меѓународните набљудувачи. Азербејџан бил остро критикуван за поткуп на членови и функционери од меѓународни организации за легитимирање на фалсификуваните избори, практика која била наречена „ кавијарска дипломатија“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esiweb.org/pdf/esi_document_id_145.pdf|title=DISGRACED AZERBAIJAN AND THE END OF ELECTION MONITORING AS WE KNOW IT|archive-url=https://web.archive.org/web/20140311161852/http://www.esiweb.org/pdf/esi_document_id_145.pdf|archive-date=11 March 2014|accessdate=25 February 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2013/nov/24/azerbaijan-caviar-diplomacy-for-mps|title=Plush hotels and caviar diplomacy: how Azerbaijan's elite wooed MPs|last=Doward|first=Jamie|date=24 November 2013|work=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705183925/http://www.theguardian.com/world/2013/nov/24/azerbaijan-caviar-diplomacy-for-mps|archive-date=5 July 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://euobserver.com/opinion/118320|title=Europe's caviar diplomacy with Azerbaijan must end|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714025201/http://euobserver.com/opinion/118320|archive-date=14 July 2014|accessdate=6 March 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/azerbaijan-baku-caviar-oil/25162410.html|title=Baku Smooths Over Its Rights Record with a Thick Layer of Caviar|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310021631/http://www.rferl.org/content/azerbaijan-baku-caviar-oil/25162410.html|archive-date=10 March 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> Неодамна тоа било случај со европратениците од Европскиот парламент, чија позитивна оценка за изборите во Азербејџан предизвикало голем скандал во Европа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.greens-efa.eu/azerbaijan-elections-10744.html|title=Azerbaijan elections - Content - The Greens - European Free Alliance|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402090638/http://www.greens-efa.eu/azerbaijan-elections-10744.html|archive-date=2 April 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> Европската иницијатива за стабилност (ESI) објавила серија детални извештаи кои го изложуваат интересот на набљудувачките мисии кои учествуваат на изборите во Азербејџан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esiweb.org/pdf/esi_document_id_134.pdf|title=A Portrait of Deception Monitoring Azerbaijan or Why Pedro Agramunt should resign|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202235334/http://www.esiweb.org/pdf/esi_document_id_134.pdf|archive-date=2 December 2013|accessdate=25 February 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esiweb.org/pdf/esi_document_id_145.pdf|title="Disgraced. Azerbaijan and the end of election monitoring as we know it." 5 November 2013, Berlin|archive-url=https://web.archive.org/web/20140311161852/http://www.esiweb.org/pdf/esi_document_id_145.pdf|archive-date=11 March 2014|accessdate=25 February 2014}}</ref> == Слобода на собирање и изразување на политичките убедувања == До мај 2005 година, во Азербејџан немало правна заштита за слободата на собирање.  <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.refworld.org/docid/4738691464.html|title=Countries at the Crossroads 2006 - Azerbaijan|last=Walker|first=Christopher|date=3 August 2006|work=Refworld|publisher=Freedom House|accessdate=8 March 2022}}</ref> Целосната забрана за собири на опозицијата била укината со претседателски декрет по националниот притисок, но настаните што довеле до парламентарните избори подоцна истата година покажале дека ова е само номинална обвинение за многу кратко време. Властите им го ускратиле правото на поддржувачите на опозицијата да демонстрираат или да одржуваат митинзи во близина на центрите на градовите и биле одредени посебни места за таа цел. Оние кои присуствувале на митинзите на опозицијата кои не биле санкционирани од владата биле тепани и уапсени. Познато е дека полицијата приведува опозициски активисти, во обид да ги „''убеди''“ да се откажат од својата политичка работа. Членовите на младинското движење и членовите на опозицијата биле приведени поради заговор за соборување на владата, обвинение кое не е потврдено. По изборите не бил дозволен ниту еден митинг на опозицијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/eca/azerbaijan1005/10.htm|title=Azerbaijan Parliamentary Elections 2005: Lessons Not Learned|date=31 October 2005|work=hrw.org|publisher=Human Rights Watch|accessdate=8 March 2022}}</ref> Според извештајот на „Хјуман рајтс воч“ од 2013 година, „''евиденцијата на Азербејџан за слободата на изразување, собирање и здружението е во постојан пад неколку години, но бележи драматично влошување од средината на 2012 година''“. Во април 2014 година РПТ-Европската организација за човекови права објавила дека човековите права, особено слободата на изразување, собирање и здружување, се влошуваат во Азербејџан.<ref>{{Наведени вести|url=http://in.reuters.com/article/azerbaijan-rights-idINL6N0NF38720140423|title=RPT-European human rights body says concerned about abuses in Azerbaijan|date=23 April 2014|work=Reuters|access-date=6 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402145148/http://in.reuters.com/article/2014/04/23/azerbaijan-rights-idINL6N0NF38720140423|archive-date=2 April 2015}}</ref> Во естрихот испорачан на 15 јули 2020 година, ден по про-воениот митинг во [[Баку]], претседателот Алиев ја нападнал најголемата опозициска партија, Партијата на Народниот фронт на Азербејџан. Тој изјавил дека „''треба да завршиме со „петтата колона''“ и дека Народниот фронт е „''полош од Ерменците''“. Азербејџанските безбедносни служби почнале да апсат членови на партија и симпатизери. Според азербејџански извори, околу 120 луѓе во моментов се држат во затвор, меѓу кои и некои заменици лидери на партијата, како и новинари. На 20 јули, американскиот [[Стејт департмент]] го повикал Азербејџан да избегне користење на пандемијата за да го замолчи „''застапувањето на граѓанското општество, гласовите на опозицијата или јавната дискусија''“.<ref>[https://www.washingtonpost.com/opinions/global-opinions/azerbaijans-president-aims-to-finish-off-the-political-opposition/2020/07/29/db4ca91c-d0f0-11ea-8c55-61e7fa5e82ab_story.html Azerbaijan’s president aims to finish off the political opposition], Editorial Board, [[Washington Post]], 29/07/20</ref> Овие акции нашироко се гледаат како обид „''да се елиминираат продемократските застапници и политичките ривали еднаш засекогаш''“.<ref name="rferl.org">[https://www.rferl.org/a/azerbaijan-s-despotic-ruler-throws-tantrum-in-unprecedented-crackdown-on-pro-democracy-rivals/30757480.html Azerbaijan's Despotic Ruler Throws 'Tantrum' In Unprecedented Crackdown On Pro-Democracy Rivals], [[RFE/RL]], By Ron Synovitz, 30 July 2020</ref> [[Амнести интернешенал|Амнести интернешнал]], исто така, повикал да се прекине „''насилниот прогон на опозициските активисти''“.<ref>[https://eurasia.amnesty.org/2020/08/13/zayavlenie-azerbajdzhan-zhestokoe-presledovanie-aktivistov-oppoziczionerov-dolzhno-prekratitsya/?fbclid=IwAR0WDRy16g6b9BkDTsRsfXu4hT_0lDHqXhfhHe7fT-VUxPoU-DXr0Js7Mv8 Заявление. Азербайджан: Жестокое преследование активистов-оппозиционеров должно прекратиться]{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[Amnesty International]], 13 August 2020</ref> == Право на слобода и безбедност == Направен е меѓународен притисок врз Азербејџан да го ослободи својот број [[Политички затвореник|политички затвореници]]. Откако земјата станала член на [[Совет на Европа|Советот на Европа]], азербејџанската влада ослободила сто политички затвореници, но многумина остануваат во притвор, а поддржувачите на опозицијата продолжуваат да бидат притворени без докази.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org.ru/library/Index/ENGEUR010072002?open&of=ENG-380|title=Amnesty International, Concerns in Europe, 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20171021111703/https://www.amnesty.org.ru/library/Index/ENGEUR010072002?open&of=ENG-380|archive-date=21 October 2017|accessdate=31 August 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://azerireport.com/index.php?option=com_content&task=view&id=981&Itemid=43|title=FHRPO: There Are 66 Political Prisoners In Azerbaijan, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720180248/http://azerireport.com/index.php?option=com_content&task=view&id=981&Itemid=43|archive-date=20 July 2011|accessdate=25 June 2009}}</ref> Според наредбата за помилување потпишана од Илхам Алиев, на 16 март 2019 година биле ослободени 51 затвореници кои меѓународните групи за човекови права ги сметаат за политички затвореници.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.az/articles/32416|title=Order of the President of the Republic of Azerbaijan on pardoning a number of convicted persons|work=president.az|language=az|accessdate=2019-03-18}}</ref><ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thenews.com.pk/print/444898-azerbaijan-president-pardons-jailed-activists-opponents|title=Azerbaijan president pardons jailed activists, opponents|work=www.thenews.com.pk|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190317215204/https://www.thenews.com.pk/print/444898-azerbaijan-president-pardons-jailed-activists-opponents|archive-date=17 March 2019|accessdate=2019-03-18}}</ref> Во март 2011 година, опозициските активисти [[Бахтијар Хаџиев]] и [[Џабар Савалан]] биле уапсени откако помогнале да се организираат протести во стилот на [[Арапска пролет|Арапската пролет]] преку [[Фејсбук]]. И двајцата добиле затворски казни за неповрзани обвиненија. За нивното апсење било протестирано од [[Европски парламент|Европскиот парламент]],<ref name="Hajiyev">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/news/2011/05/19/azerbaijan-activist-sentenced-political-trial|title=Azerbaijan: Activist Sentenced in Political Trial|date=19 May 2011|publisher=Human Rights Watch|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804170120/http://www.hrw.org/news/2011/05/19/azerbaijan-activist-sentenced-political-trial|archive-date=4 August 2012|accessdate=27 December 2011}}</ref> Хјуман рајтс воч,<ref name="Hajiyev" /> и Индексот за цензура.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indexoncensorship.org/2011/12/azerbaijan-supreme-court-upholds-bakhtiyar-hajiyev-judgment/|title=Azerbaijan: Supreme Court Upholds Bakhtiyar Hajiyev Judgement|date=6 December 2011|publisher=Index on Censorship|archive-url=https://web.archive.org/web/20111218095819/http://www.indexoncensorship.org/2011/12/azerbaijan-supreme-court-upholds-bakhtiyar-hajiyev-judgment/|archive-date=18 December 2011|accessdate=27 December 2011}}</ref> [[Амнести интернешенал|Амнести интернешенел]] ги нарекол двајцата затвореници на совеста и повикал на нивно итно ослободување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/azerbaijan-must-halt-crackdown-protest-organizers-2011-03-07|title=Azerbaijan must halt crackdown on protest organizers|date=7 March 2011|publisher=Amnesty International|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106162020/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/azerbaijan-must-halt-crackdown-protest-organizers-2011-03-07|archive-date=6 January 2012|accessdate=27 December 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/azerbaijan-activist-convicted-trumped-drugs-charge-2011-05-04|title=AZERBAIJAN ACTIVIST CONVICTED ON 'TRUMPED UP' DRUGS CHARGE|date=4 May 2011|publisher=Amnesty International|archive-url=https://web.archive.org/web/20110508063830/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/azerbaijan-activist-convicted-trumped-drugs-charge-2011-05-04|archive-date=8 May 2011|accessdate=15 May 2011}}</ref> Џабар Савалан бил ослободен од затвор по 11 месеци на 26 декември 2011 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://blog.amnestyusa.org/iar/jabbar-savalan-freed/|title=Jabbar Savalan Freed!|date=27 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150228004454/http://blog.amnestyusa.org/iar/jabbar-savalan-freed/|archive-date=28 February 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> Во април 2012 година, активистот за човекови права и животна средина Огтај Гулалиев бил уапсен и наводно измачуван;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/documents/eur55/008/2012/en/|title=Azerbaijan: Authorities determined to silence dissent to ensure successful Eurovision|date=1 May 2012|publisher=Amnesty International|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413043042/https://www.amnesty.org/en/documents/eur55/008/2012/en/|archive-date=13 April 2018|accessdate=5 July 2012}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fidh.org/Azerbaijan-Arbitrary-detention-of|title=Azerbaijan: Arbitrary detention of Mr. Ogtay Gulaliyev|date=26 April 2012|publisher=International Federation for Human Rights|archive-url=https://web.archive.org/web/20120720101958/http://fidh.org/Azerbaijan-Arbitrary-detention-of|archive-date=20 July 2012|accessdate=5 July 2012}}</ref> тој бил ослободен во јуни.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.amnesty.org/en/documents/eur55/020/2012/en/|title=Azerbaijan: Increased punishment for peaceful protestors is a step backwards|date=6 November 2012|access-date=8 March 2022|publisher=Amnesty International}}</ref> Подоцна во 2013 година, седум млади активисти, вклучително и четворица членови на одборот, на Граѓанското движење Нида биле киднапирани и уапсени по протестите одржани против неборбените воени смртни случаи во март и април во Баку.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.trend.az/news/politics/2127572.html|title=3 persons who incited violence and civil confrontation arrested in Baku|date=8 March 2013|work=Trend|archive-url=https://web.archive.org/web/20140227090354/http://en.trend.az/news/politics/2127572.html|archive-date=27 February 2014|accessdate=6 March 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://azerbaijantldr.com/2-more-nida-members-arrested/|title=2 more NIDA members arrested|archive-url=https://web.archive.org/web/20140224202114/http://azerbaijantldr.com/2-more-nida-members-arrested/|archive-date=24 February 2014|accessdate=24 February 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://azerbaijantldr.com/zaur-gurbanli-of-nda-arrested/|title=Zaur Gurbanli of N!DA arrested|archive-url=https://web.archive.org/web/20140224205546/http://azerbaijantldr.com/zaur-gurbanli-of-nda-arrested/|archive-date=24 February 2014|accessdate=24 February 2014}}</ref> Тие се обвинети за подготовка на немирите за време на протестите во Баку. Првично, младите биле обвинети за недозволено поседување оружје и дрога.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ireport.cnn.com/docs/DOC-1057096|title=A trial of the case of members of the civil society movement|work=CNN iReport|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402101101/http://ireport.cnn.com/docs/DOC-1057096|archive-date=2 April 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> Како што објавила Меѓународната организација за човекови права [[Амнести интернешенал|Амнести интернешнал]], некои од осумте активисти на НИДА, кои биле уапсени под лажни обвиненија (вклучувајќи го и 17-годишниот Шахин Новрузлу), биле мачени. [[Амнести интернешенал|Амнести интернешенел]] ги признал сите уапсени млади мажи како затвореници на совеста.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/documents/eur55/010/2013/en/|title=''Downward spiral: Continuing crackdown on freedoms in Azerbaijan'', Amnesty International, October 2013 release, p. 16|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122063352/https://www.amnesty.org/en/documents/eur55/010/2013/en/|archive-date=22 November 2018|accessdate=21 November 2018}}</ref> Но, во 2014 година четворица од нив, а во 2016 година други четворица членови на НИДА биле ослободени со претседателска наредба. Амнести интернешнал го поздравил тој развој.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/press-releases/2016/03/azerbajian-pocs-release/|title=Azerbaijan: Release of 10 prisoners of conscience is a glimmer of hope for those still behind bars|date=17 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922145346/https://www.amnesty.org/en/press-releases/2016/03/azerbajian-pocs-release/|archive-date=22 September 2017}}</ref> Следните 4 членови на НИДА биле меѓу затворениците помилувани со претседателската наредба од 16 март 2019 година, која била поздравена од [[Европска служба за надворешно дејствување|Европската служба за надворешни работи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/59751/statement-spokesperson-pardoning-prisoners-azerbaijan-mark-novruz-holiday_en|title=Statement by the Spokesperson on the pardoning of prisoners in Azerbaijan to mark Novruz Holiday|work=EEAS - European External Action Service - European Commission|language=en|accessdate=2019-03-18}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azernews.az/nation/147459.html|title=Azerbaijan starts execution of president's pardon decree|date=2019-03-17|work=AzerNews.az|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190318180823/https://www.azernews.az/nation/147459.html|archive-date=18 March 2019|accessdate=2019-03-18}}</ref> == Слобода на медиумите == {| class="wikitable" align="right" |- | |[[File:Aysel Umudova in 2022.jpg|border|center|140px]] | |- | colspan="5" align="center" |<small>Во Азербејџан уапсени новинари - Ајтај Тапдиг, Ајсел Умудова, Рамин Деко</small> |- | |[[File:Khayala Aghayeva in 2022 (cropped).jpg|border|center|120px]] | |- | colspan="5" align="center" |<small>Во Азербејџан уапсени новинари - Ајнур Елгунеш, Хајала Агајева и Улвија Али</small> |} На почетокот на август, во Азербејџан била укината медиумската цензура. Одделот за заштита на државната тајна во печатот, познат и како „''Главлит''“, бил наследен од советскиот период и укинат по наредба на Хејдар Алиев, тогашниот претседател на Република Азербејџан. Со тоа, наредбата за воена цензура (1992) и резолуцијата за контрола на сите информации (1993) биле укинати.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.azadinform.az/news/a-50585.html|title=1998-ci ilin bu günü - Azərbaycanda senzura ləğv edildi - Publika - Xəbərlər - Azadİnform İnformasiya Agentliyi|last=Agentliyi|first=Azadİnform İnformasiya|work=www.azadinform.az|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127152032/http://www.azadinform.az/news/a-50585.html|archive-date=27 November 2018|accessdate=2018-11-27}}</ref> Азербејџан е рангиран како „''Неслободен''“ од Фридом Хаус во своето годишно истражување ''за слободата на печатот'' со оценка 79 од 100. Властите користат низа мерки за ограничување на слободата на медиумите во земјата. На опозициските и независните медиуми и на новинарите им е ограничен пристапот до печатените куќи и дистрибутивните мрежи или може да се соочат со обвиненија за клевета и парични казни и подлежат на тактики за заплашување, вклучително и затвор за измислени обвиненија. Повеќето [[Азербејџанци]] ги добиваат своите информации од мејнстрим телевизија, која е непоколебливо провладина и под строга владина контрола. Според извештајот на невладината организација „Институт за слобода и безбедност на новинарите (IRFS) од 2012 година, „''граѓаните на Азербејџан не можат да пристапат до објективни и веродостојни вести за прашањата за [[Човекови права|човековите права]] релевантни за Азербејџан и населението е недоволно информирано за прашања од јавен интерес“''.<ref name=":2"/> Азербејџанските власти затвориле неколку значајни новинари. Тие го затвориле Мехман Алиев, директор на независен медиум. Алиев е директор на новинската агенција Туран. „''На 25 август 2017 година, судот во Баку го одреди Алиев во тримесечен притвор за време на истрагата против него“.'' <ref>[https://www.hrw.org/news/2017/08/25/azerbaijan-independent-news-director-jailed Azerbaijan: Independent News Director Jailed]</ref> Меѓутоа, 16 дена подоцна - на 11 септември 2017 година, Апелациониот суд во Баку ја преиначил пресудата на првостепениот суд и го ослободил г. Алиев. Неколку меѓународни институции како што е Европската федерација на новинари го поздравиле ослободувањето на г-дин Алиев.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://europeanjournalists.org/blog/2017/09/11/azerbaijan-efjifj-welcome-release-of-mehman-aliyev-and-alexander-lapshin/|title=Azerbaijan: EFJ/IFJ welcome release of Mehman Aliyev and Alexander Lapshin|date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922194405/http://europeanjournalists.org/blog/2017/09/11/azerbaijan-efjifj-welcome-release-of-mehman-aliyev-and-alexander-lapshin/|archive-date=22 September 2017}}</ref> Комитетот за заштита на новинарите изјавил дека обвиненијата против многу новинари се „''измислени''“ и „''политизирани''“.<ref name="CPJ">{{Наведена мрежна страница|url=http://cpj.org/2012/04/in-azerbaijan-crackdown-on-press-as-eurovision-nea.php|title=In Azerbaijan, crackdown on press as contest nears|date=2 April 2012|publisher=[[Committee to Protect Journalists]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120410034420/http://www.cpj.org/2012/04/in-azerbaijan-crackdown-on-press-as-eurovision-nea.php|archive-date=10 April 2012|accessdate=8 April 2012}}</ref> На крајот на 2014 година осум новинари останалеа зад решетки. Меѓународните инстанци, како што е Комесарот за човекови права на Советот на Европа, постојано ги побивале оправдувањата на азербејџанските власти дека затворените новинари биле кривично гонети и осудени за заеднички злосторства. Затворските услови за новинарите се пријавени како страшни, со рутинско малтретирање и одбивање на медицинска нега. Според [[Радио Слободна Европа|РСЕ]], владата на Азербејџан „''има долга историја на користење на својот кривично-правен систем за да ги замолчи политичките ривали и новинарите кои ја критикуваат корупцијата што ги збогати роднините на Алиев и блискиот круг на сојузници''“. Авторитарното владеење на Алиев затворило независни медиуми и ги потиснало опозициските партии додека се одржуваат избори кои меѓународните мониторинг групи ги оценуваат ниту за слободни ниту за фер. Баку, исто така, им забранил на меѓународните набљудувачи од групи како Хјуман рајтс воч и [[Амнести интернешенал|Амнести интернешнал]] „''кои документираа како властите рутински користат тортура за да извлечат лажни признанија од политички затвореници затворени по лажни обвиненија''“.<ref name="rferl.org"/> == Корупција == [[Корупција во Азербејџан|Корупцијата во Азербејџан]] се смета за ендемска во сите области на [[Политика на Азербејџан|азербејџанската политика]].<ref> {{Наведување|publisher=Business Anti-Corruption Portal|title=Azerbaijan Country Profile|quote=It is widely recognised that corruption is deeply entrenched and institutionalised throughout Azerbaijani society and poses an obstacle to both social and economic development in the country.|date=December 2010|url=http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/azerbaijan/|access-date=6 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307180524/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/azerbaijan/|archivedate=7 March 2012}} </ref><ref> {{Наведување|last=Gregor Peter Schmitz|journal=[[Der Spiegel]]|title='Boys and Their Toys' - The US Befriends Azerbaijan's Corrupt Elite|quote=While a few Azerbaijani clans are getting richer and richer, thanks to all the dollars pouring into the country, the rest of the population is barely scraping by. Over 40 percent of the country's inhabitants are living in poverty; the average monthly income is just €24. As Lala Shevkat, the leader of the Liberal Party of Azerbaijan, says: 'Oil is our tragedy.'|date=13 December 2010|url=http://www.spiegel.de/international/world/boys-and-their-toys-the-us-befriends-azerbaijan-s-corrupt-elite-a-734307.html|access-date=6 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120727024318/http://www.spiegel.de/international/world/boys-and-their-toys-the-us-befriends-azerbaijan-s-corrupt-elite-a-734307.html|archivedate=27 July 2012}} </ref> Владејачкото семејство предизвикало сомнеж од различни независни медиуми за нивното огромно богатство, како што било потврдено со купувањето на огромни мултимилионски имоти во [[Дубаи]], [[Обединети Арапски Емирати|Обединетите Арапски Емирати]].<ref> {{Наведување|last=Andrew Higgins|journal=The Washington Post|title=Pricey real estate deals in Dubai raise questions about Azerbaijan's president|quote=In just two-week... an 11-year-old boy from Azerbaijan became the owner of nine waterfront mansions... <nowiki>[valued at]</nowiki> about $44 million... the son of Azerbaijan's president, Ilham Aliyev... <nowiki>[whose]</nowiki> annual salary as president is the equivalent of $228,000, far short of what is needed to buy even the smallest Palm property.|date=5 March 2010|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/03/04/AR2010030405390.html|access-date=5 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114014643/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/03/04/AR2010030405390.html|archivedate=14 November 2012}} </ref> Во изминатите години биле преземени одредени мерки против корупцијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oecd.org/corruption/anti-bribery/Azerbaijan-Round-4-Monitoring-Report-ENG.pdf|title=Anti-corruption policy in Azerbaijan|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813222957/http://www.oecd.org/corruption/anti-bribery/Azerbaijan-Round-4-Monitoring-Report-ENG.pdf|archive-date=13 August 2017|quote=Azerbaijan has made progress in preventing corruption in several sectors, such as public services delivery, traffic police and public education. Reforms have started in customs and business licensing. However, serious and complex corruption challenges have yet to be tackled. Addressing the corruption-prone areas requires stronger political will, efforts, and a healthy environment for broad stakeholder participation in the fight against corruption.}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oecd.org/corruption/anti-bribery/Azerbaijan-Round-4-Monitoring-Report-ENG.pdf|title=Anti-corruption policy in Azerbaijan|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813222957/http://www.oecd.org/corruption/anti-bribery/Azerbaijan-Round-4-Monitoring-Report-ENG.pdf|archive-date=13 August 2017|quote=Awareness of various forms of corruption and public trust towards selected institutions increased in Azerbaijan since the previous monitoring. ACD in cooperation with the Commission on Combating Corruption (CCC) has engaged in awareness-raising activities. Azerbaijan is encouraged to use a systematic and targeted approach to anti-corruption awareness, plan measures for the corruption-prone sectors, adapt the activities to various target groups and allocate budget for implementation of the measures foreseen by the Action Plan.}}</ref> Прашањата за корупција во испораката на јавните услуги биле една од проблематичните области во јавниот сектор. За да се елиминира корупцијата во испораката на јавните услуги, нова превентивна институција, имено, мрежата за проценка на услуги во Азербејџан (АСАН) била основана со Претседателски декрет во 2012 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/public-leaders-network/2013/jul/31/azerbaijan-public-service-assessment-network|title=Azerbaijan's one-stop public service shop is driving up efficiency|last=Jafarov|first=Kamal|date=2013-07-31|work=The Guardian|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131054047/https://www.theguardian.com/public-leaders-network/2013/jul/31/azerbaijan-public-service-assessment-network|archive-date=31 January 2017|accessdate=2018-11-27}}</ref> Во моментов оваа институција обезбедува 34 услуги за 10 државни органи. Тоа бил првиот модел на едношалтерско доставување услуги во светот кој ги обезбедува услугите на различни државни органи, а не само на услугите на едно државно тело. Азербејџан го потпишал Истанбулскиот Антикорупциски акционен план кој ги опфаќа Ерменија, Азербејџан, Грузија, Казахстан, Киргистан, Монголија, Таџикистан, Украина и Узбекистан во 2003 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oecd.org/corruption/anti-bribery/Azerbaijan-Round-4-Monitoring-Report-ENG.pdf|title=Anti-Corruption Reforms in AZERBAIJAN|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813222957/http://www.oecd.org/corruption/anti-bribery/Azerbaijan-Round-4-Monitoring-Report-ENG.pdf|archive-date=13 August 2017|quote=The Istanbul Anti-Corruption Action Plan (Istanbul Action Plan, or IAP) was endorsed in 2003. It is the main sub-regional initiative in the framework of the OECD Anti-Corruption Network for Eastern Europe and Central Asia (ACN). The Istanbul Action Plan covers Armenia, Azerbaijan, Georgia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Mongolia, Tajikistan, Ukraine, and Uzbekistan; the other ACN countries participate in its implementation.}}</ref> Имплементацијата на планот вклучува редовна и систематска ревизија на правната и институционалната рамка за борба против корупцијата во опфатените земји од страна на страните потписнички. Оттогаш, Азербејџан активно учествува во рундите за мониторинг.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oecd.org/corruption/acn/istanbulactionplancountryreports.htm|title=Istanbul Anti-corruption Action Plan country reports|archive-url=https://web.archive.org/web/20170616165354/http://www.oecd.org/corruption/acn/istanbulactionplancountryreports.htm|archive-date=16 June 2017}}</ref> == Присилно иселување == Според Хјуман рајтс воч, почнувајќи од 2008 година, како дел од кампањата за урбана обнова во Баку, илјадници сопственици на куќи биле протерани од нивните куќи во многу делови на градот за да се направи простор за паркови, деловни центри и елитни станбени области. Процесот бил дизајниран од страна на градоначалникот на Баку и често се спроведувал без соодветно предупредување. Понудените компензации биле далеку под пазарната вредност. Жителите, исто така, сметале дека имаат малку опции да добијат случај на суд доколку поднесат тужба. Во некои случаи, уривањето продолжило без оглед на судските наредби за забрана за тоа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hrw.org/news/2012/01/22/azerbaijan-rights-abuse-stains-international-standing|title=Azerbaijan: Rights Abuse Stains International Standing|date=22 January 2012|work=hrw.org|publisher=Human Rights Watch|accessdate=8 March 2022}}</ref> Присилните иселувања се влошиле во 2011 година откако Азербејџан победил на [[Евровизија 2011|Евровизија во 2011 година]], а со тоа и правото да биде домаќин на натпреварот во [[Евровизија 2012|2012 година]]. Овие иселувања налутиле многу луѓе и биле добро изложени во печатот откако стотици биле иселени за да се изгради Кристалната сала. == ЛГБТ права == Како и во повеќето други земји од постсоветската ера, Азербејџан останува место каде што хомосексуалноста е проблем опкружен со конфузија. Речиси и нема некоја цел или точна информација за [[Психологија|психолошките]], [[Социологија|социолошките]] и правните аспекти на хомосексуалноста во Азербејџан, со резултат дека мнозинството од општеството едноставно не знае што е хомосексуалност. Додека истополовите сексуални активности се технички легални по укинувањето на законите против содомијата од советската ера во 2000 година,<ref name="Spartacus IGG">Spartacus International Gay Guide, page 1216. Bruno Gmunder Verlag, 2007.</ref> Азербејџан нема закони кои експлицитно ги штитат [[ЛГБТ]] луѓето, а општественото прифаќање на ЛГБТ луѓето останува ниско. Организацијата за човекови права ИЛГА-Европа го рангирала Азербејџан како најлоша држава во Европа за заштита на правата на ЛГБТ секоја година од 2015 година.<ref name="ILGA-report-Azerbaijan">{{Наведена мрежна страница|url=https://rainbow-europe.org/#8622/0/0|title=Rainbow Europe - Azerbaijan|publisher=ILGA|archive-url=https://web.archive.org/web/20170105055156/https://rainbow-europe.org/#8622/0/0|archive-date=5 January 2017|accessdate=29 December 2017}}</ref> == Меѓународни извештаи == На 12 мај 2011 година, [[Европски парламент|Европскиот парламент]] донел резолуција со која се осудуваат азербејџанските „''кршења на човековите права''“ и „''угнетувањето на опозициските сили''“.<ref name="EP">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P7-TA-2011-0243+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN|title=European Parliament resolution of 12 May 2011 on Azerbaijan|date=12 May 2011|publisher=European Parliament|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529030409/http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-%2F%2FEP%2F%2FTEXT+TA+P7-TA-2011-0243+0+DOC+XML+V0%2F%2FEN&language=EN|archive-date=29 May 2012|accessdate=15 May 2011}}</ref> Во резолуцијата се споменува загриженоста за Ејнула Фатулаев, Џабар Савалан и другите затвореници по име, како и општа загриженост за „''зголемениот број инциденти на вознемирување, напади и насилство врз активистите и новинарите на граѓанското општество и социјалните мрежи во Азербејџан''“. Сепак, Европскиот парламент го ценел ослободувањето на двајца блогери и создавањето на нови поткомитети на Комитетот за соработка ЕУ-Азербејџан во областите на правдата, човековите права и демократијата, и му се заблагодарил на Азербејџан за придонесот во Источното партнерство.<ref name="EP" /> Во август 2017 година, Работната група на [[Обединети нации|ОН]] за произволно притворање го објавил својот извештај за мисијата во Азербејџан. На покана на Владата, Работната група за произволно притворање го посетил Азербејџан од 16 до 25 мај 2016 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G17/230/23/PDF/G1723023.pdf?OpenElement|title=Report of the Working Group on Arbitrary Detention on itsmission to Azerbaijan|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829033631/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G17/230/23/PDF/G1723023.pdf?OpenElement|archive-date=29 August 2017|accessdate=28 August 2017}}</ref> == Ситуација во Нахчиван == Човековите права се сметаат за исклучително сиромашни во азербејџанската ексклава Нахчиван, наречена „Азербејџанска [[Северна Кореја]]“ од [[Радио Слободна Европа|Радио Слободна Европа/Радио Либерти]] во 2007 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/article/1079243.html|title=In 'Azerbaijan's North Korea,' Journalist Crackdown Continues|date=7 December 2007|publisher=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130811035211/http://www.rferl.org/content/article/1079243.html|archive-date=11 August 2013|accessdate=10 March 2013}}</ref> Автономна република под гувернерот на Васиф Талибов, покрената е загриженост во врска со полициската бруталност, неказнивоста, големите ограничувања на граѓанските слободи и корупцијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://nhc.no/filestore/Publikasjoner/Rapporter/2009/Azerbaijan_final_version.pdf|title=Azerbaijan's Dark Island: Human Rights Violations in Nakhchivan|date=February 2010|publisher=Norwegian Helsinki Committee|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719175422/http://www.nhc.no/filestore/Publikasjoner/Rapporter/2009/Azerbaijan_final_version.pdf|archive-date=19 July 2012|accessdate=10 March 2013}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/Jailed_For_Not_Taking_A_Bribe/1182518.html|title=Jailed For Not Paying A Bribe|last=Aliyev|first=Kenan|date=8 July 2008|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|archive-url=https://web.archive.org/web/20111116072013/http://www.rferl.org/content/Jailed_For_Not_Taking_A_Bribe/1182518.html|archive-date=16 November 2011|accessdate=10 March 2013}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://humanrightshouse.org/Articles/17398.html|title=Impunity for torture in Nakhchivan|date=25 December 2011|publisher=Human Rights house|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403154149/http://humanrightshouse.org/Articles/17398.html|archive-date=3 April 2015|accessdate=10 March 2013}}</ref> Нахчиван е опишан како „''лабораторија на репресија''“ во која се тестираат репресивните методи и потоа се применуваат во голем обем во остатокот од Азербејџан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.rsf.org/azerbaijan-journalist-beaten-unconscious-in-23-08-2014,46836.html|title=Journalist beaten unconscious in Azerbaijani exclave - Reporters Without Borders|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318210938/http://en.rsf.org/azerbaijan-journalist-beaten-unconscious-in-23-08-2014,46836.html|archive-date=18 March 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> == Историска ситуација == Следната табела ги прикажува рејтинзите на Азербејџан од 1991 година во извештаите за Слободата во светот, што годишно ги објавува Фридом Хаус. Оценката од 1 е „бесплатна“; 7, „неслободна“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2022-02/Country_and_Territory_Ratings_and_Statuses_FIW_1973-2022.xlsx|title=Country and Territory Ratings and Statuses, FIW 1973-2022|last=Freedom House|authorlink=Freedom House|year=2022|format=XLS|accessdate=8 March 2022}}</ref> {{Нав|a|1}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border:none; " !Историски рејтинг |- | style="padding:0; border:none;" | {| class="wikitable sortable" style="border-collapse:collapse;" width="100%" | style="width:3em; text-align:left;" |Година | style="width:3em;" |Политички права | style="width:3em;" |Човекова слобода | style="width:3em;" |статус | style="width:3em;" |Претседател {{Нав|b|2}} |- align="center" | align="left" |1991 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Ајаз Муталибов |- align="center" | align="left" |1992 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Ајаз Муталибов |- align="center" | align="left" |1993 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Абулфаз Елчибеј |- align="center" | align="left" |1994 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |1995 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |1996 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |1997 | style="background:#ff9;" |6 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |1998 | style="background:#ff9;" |6 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |1999 | style="background:#ff9;" |6 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |2000 | style="background:#ff9;" |6 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |2001 | style="background:#ff9;" |6 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |2002 | style="background:#ff9;" |6 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |Делумно слободно | style="background:#ff9;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |2003 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Хејдар Алиев |- align="center" | align="left" |2004 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2005 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2006 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2007 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2008 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2009 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2010 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2011 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2012 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |5 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2013 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2014 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2015 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2016 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2017 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2018 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2019 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2020 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |- align="center" | align="left" |2021 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |Неслободно | style="background:#99f;" |Илхам Алиев |} |} == Белешки == : 1.{{Белешка|a}}„Година“ ја означува „покриената година од извештајот“. Затоа податоците од 2008 година се од извештајот објавен во 2009 година итн. : 2.{{Белешка|b}}<span class="citation wikicite" id="endnote_b">'''^'''</span><span> </span>Од 1 јануари. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://hrw.org/doc/?t=europe&c=azerba Хјуман рајтс воч: Азербејџан] * [https://web.archive.org/web/20060602055004/http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?l=1&id=3797 Изборите во Азербејџан 2005: Изгубена можност] * [https://web.archive.org/web/20101128190821/http://www.america.gov/st/washfile-english/2005/December/20051203123041retnuhategdirb0.6120874.html Американскиот Стејт департмент го повика Азербејџан да произведе „кредибилен“ изборен резултат] * [https://web.archive.org/web/20170905061456/https://www.opendemocracy.net/democracy-caucasus/azerbaijan_3003.jsp Незавршени избори во Азербејџан] * [http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/11/59b32987-6bc8-484b-a2e7-ca8e5422e76d.html Медиумите сè уште се спротивставуваат на опозицијата] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080612005917/http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/11/59b32987-6bc8-484b-a2e7-ca8e5422e76d.html |date=2008-06-12 }} * [https://web.archive.org/web/20060824114353/http://www.ifex.org/en/content/view/full/179/ Цензура во Азербејџан] - IFEX * [https://web.archive.org/web/20130115041330/http://irfs.az/ Институт за слобода и безбедност на новинарите] * Јулија Алиева Гурејева: „Политички ставови кон жените во Азербејџан: Дали еднаквоста е дел од агендата?“ во [http://www.laender-analysen.de/cad/pdf/CaucasusAnalyticalDigest21.pdf Кавказскиот аналитички дигест бр.21] {{Европа по тема|Човекови права во}} [[Категорија:Човекови права во Азербејџан| ]] t783z8gqx57uqytn8moarzb3ep4xtrm 0 1298561 5588248 5566377 2026-07-06T23:29:05Z Bjankuloski06 332 5588248 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''Carex spicata'' |- | colspan="2" style="text-align: center" | |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|врска=Template:Taxonomy/Carex sect. Phaestoglochin|edit]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant]]ae |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |''Clade'': |[[Flowering plant|Angiosperms]] |- |''Clade'': |[[Monocotyledon|Monocots]] |- |''Clade'': |[[Commelinids]] |- |Order: |[[Poales]] |- |Family: |[[Cyperaceae]] |- |Genus: |''[[Carex]]'' |- |Subgenus: |[[Carex subg. Vignea|''Carex <span style="font-style:normal;">subg.</span> Vignea'']] |- |Section: |[[Carex sect. Phaestoglochin|''Carex <span style="font-style:normal;">sect.</span> Phaestoglochin'']] |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">'''''C.&nbsp;spicata'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Binomial nomenclature|Binomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Carex spicata''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[William Hudson (botanist)|Huds.]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Synonym (taxonomy)|Synonyms]] |- | colspan="2" style="text-align: left" | ''Carex contigua'' <small>[[David Heinrich Hoppe|Hoppe]]</small> |} '''Класовидна острика''' ({{науч|Carex spicata}}) — вид растение од родот острика. == Опис == [[Податотека:Carex_spicata_purple_ligule.jpg|лево|мини| Виолетова боја на лигавите и другите базални делови е карактеристична за класовидната острика]] Врвовите на класовидната острика се 10-85 сантиметри, долг и приближно триаголен во пресек.<ref name="Jermy" /> [[Лист]]овите се 7-45 сантиметри долги и 2-4 милиметри широки, со изразен кил.<ref name="Jermy" /> Лигулата, во основата на листот, е 4-8 милиметри долго, со голема количина на лабаво бело ткиво.<ref name="Jermy" /> Ова растение се разликува од другите видови во делот ''Carex'' ''Phaestoglochin'' по присуството на пурпурен пигмент во корените, обвивките на листовите и млечните гради.<ref name="Jermy">{{Наведена книга|title=Sedges of the British Isles|last=A. C. Jermy|last2=D. A. Simpson|last3=M. J. Y. Foley|last4=M. S. Porter|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|year=2007|isbn=978-0-901158-35-2|edition=3|series=BSBI Handbook No. 1|pages=220–242|chapter=''Carex muricata'' group (section ''Phaestoglochin'' Dumort.)}}</ref> Цветот е 4-8 сантиметри долги и се состои од 3-8 шила . Секој шил е 5-10 милиметри долги, со женски (пестила) цветови во основата и машки (стаминирани) цветови на врвот.<ref name="Jermy"/> == Дистрибуција и екологија == Класовидната острика има европска умерена дистрибуција, иако е опширно одомаќинета надвор од овој роден опсег.<ref name="OABIF">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/carex-spicata|title=''Carex spicata'' (Spiked Sedge)|work=Online Atlas of the British & Irish Flora|publisher=[[Biological Records Centre]]|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Растението обично се среќава на пасишта (обично во британската NVC заедница MG10 на Британските Острови), на патиштата и во отпадна почва.<ref name="Jermy"/> Се наоѓа на тешки, малку богати почви и не може да толерира голема конкуренција .<ref name="OABIF"/> == Таксономија == Класовидната острика е првпат го опиша на англискиот ботаничар Вилијам Хадсон во неговото дело ''Флора Англика'' од 1762 година.<ref>{{Наведена книга|title=Flora Anglica|last=William Hudson|year=1762|pages=346–354|language=la|chapter=''Carex''|author-link=William Hudson (botanist)|chapter-url=https://archive.org/stream/gulielmihudsoni01hudsgoog#page/n370/mode/2up}}</ref> На [[Британски Острови|Британските Острови]] е познат како „шилеста острица“,<ref name="Jermy"/><ref name="Stace">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/newflorabritishi00stac|title=New Flora of the British Isles|last=Clive A. Stace|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-70772-5|edition=3|pages=[https://archive.org/details/newflorabritishi00stac/page/n986 951]–974|chapter=''Carex'' L. – sedges|author-link=Clive A. Stace|url-access=limited}}</ref> во Северна Америка како „шилеста острица“ <ref>{{Наведена книга|title=Sedges: ''Carex''|last=Robert H. Mohlenbrock|publisher=[[Southern Illinois University Press]]|year=2011|isbn=978-0-8093-3024-9|edition=2|series=The Illustrated Flora of Illinois|pages=57–59|chapter=''Carex spicata''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NOA4mUNE7y8C&pg=PA57}}</ref> или „шилеста острица“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|title=''Carex spicata'' Huds. prickly sedge|work=PLANTS Profile|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=July 7, 2011|archive-date=2022-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220415062830/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|url-status=dead}}</ref> На [[Ирски јазик|ирски]] се нарекува ''{{Јаз|ga|cíb spícíneach}}'' ,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|title=''Carex spicata'' Huds.|last=Wendy Guiry|date=October 16, 2008|work=The Irish Species Register|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009013742/http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|archive-date=October 9, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> а на [[Велшки јазик|велшки]], неговото име е ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog borffor}}'' ,<ref>{{Наведено списание|last=G. Battershall|year=2000|title=Welsh Plant Records 1998|url=http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|journal=Welsh Bulletin|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|volume=67|pages=26–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321174111/http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|archive-date=2012-03-21}}</ref> ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog}}'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|title=List of plant names|publisher=[[National Botanic Garden of Wales ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224941/http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|archive-date=September 26, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> или ''{{Јаз|cy|hesgen ysbigog borffor}}'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eu-nomen.eu/portal/taxon.php?GUID=3B46B284-E2D6-4C42-A7C4-0592BA5B14AA|title=''Carex spicata'' Huds.|last=P. Jiménez-Mejías|last2=M. Luceño|date=February 7, 2011|work=Pan-European Species directories Infrastructure|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Пријавени се неколку хибриди помеѓу класовидната острика и другите членови на отсекот ''Carex'' . ''Фаестоглохин'', но хибриди се пријавени помеѓу ''C. spicata'' и ''C. otrubae'', и помеѓу ''C. spicata'' и ''C. echinata'' .<ref name="Jermy"/> == Наводи == == Надворешни врски == * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242357548 ''Carex spicata'' Хадсон, Фл. Англ. 349. 1762.] Флора на Северна Америка * [http://michiganflora.net/species.aspx?id=1051 ''Carex spicata'' Huds.], Хербариум на Универзитетот во Мичиген * [https://books.google.com/books?id=TUVxB7goeV0C&pg=PA296 ''Carex spicata''], „Растенија на Пенсилванија“ * [https://books.google.com/books?id=n205AAAAIAAJ&pg=PA398 ''Carex spicata''], „Историјата на британската флора“ * {{Ризница-ред|Carex spicata|''Carex spicata''}}</img> {{Таксонска лента}} [[Категорија:Острика]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] 45ln9cxqz8zwysv0fhro0ie4mispbwp 5588249 5588248 2026-07-06T23:29:16Z Bjankuloski06 332 5588249 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''Carex spicata'' |- | colspan="2" style="text-align: center" | |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|врска=Template:Taxonomy/Carex sect. Phaestoglochin|edit]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant]]ae |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |''Clade'': |[[Flowering plant|Angiosperms]] |- |''Clade'': |[[Monocotyledon|Monocots]] |- |''Clade'': |[[Commelinids]] |- |Order: |[[Poales]] |- |Family: |[[Cyperaceae]] |- |Genus: |''[[Carex]]'' |- |Subgenus: |[[Carex subg. Vignea|''Carex <span style="font-style:normal;">subg.</span> Vignea'']] |- |Section: |[[Carex sect. Phaestoglochin|''Carex <span style="font-style:normal;">sect.</span> Phaestoglochin'']] |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">'''''C.&nbsp;spicata'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Binomial nomenclature|Binomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Carex spicata''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[William Hudson (botanist)|Huds.]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Synonym (taxonomy)|Synonyms]] |- | colspan="2" style="text-align: left" | ''Carex contigua'' <small>[[David Heinrich Hoppe|Hoppe]]</small> |} '''Класовидна острика''' ({{науч|Carex spicata}}) — вид растение од родот острика. == Опис == [[Податотека:Carex_spicata_purple_ligule.jpg|лево|мини| Виолетова боја на лигавите и другите базални делови е карактеристична за класовидната острика]] Врвовите на класовидната острика се 10-85 сантиметри, долг и приближно триаголен во пресек.<ref name="Jermy" /> [[Лист]]овите се 7-45 сантиметри долги и 2-4 милиметри широки, со изразен кил.<ref name="Jermy" /> Лигулата, во основата на листот, е 4-8 милиметри долго, со голема количина на лабаво бело ткиво.<ref name="Jermy" /> Ова растение се разликува од другите видови во делот ''Carex'' ''Phaestoglochin'' по присуството на пурпурен пигмент во корените, обвивките на листовите и млечните гради.<ref name="Jermy">{{Наведена книга|title=Sedges of the British Isles|last=A. C. Jermy|last2=D. A. Simpson|last3=M. J. Y. Foley|last4=M. S. Porter|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|year=2007|isbn=978-0-901158-35-2|edition=3|series=BSBI Handbook No. 1|pages=220–242|chapter=''Carex muricata'' group (section ''Phaestoglochin'' Dumort.)}}</ref> Цветот е 4-8 сантиметри долги и се состои од 3-8 шила . Секој шил е 5-10 милиметри долги, со женски (пестила) цветови во основата и машки (стаминирани) цветови на врвот.<ref name="Jermy"/> == Дистрибуција и екологија == Класовидната острика има европска умерена дистрибуција, иако е опширно одомаќинета надвор од овој роден опсег.<ref name="OABIF">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/carex-spicata|title=''Carex spicata'' (Spiked Sedge)|work=Online Atlas of the British & Irish Flora|publisher=[[Biological Records Centre]]|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Растението обично се среќава на пасишта (обично во британската NVC заедница MG10 на Британските Острови), на патиштата и во отпадна почва.<ref name="Jermy"/> Се наоѓа на тешки, малку богати почви и не може да толерира голема конкуренција .<ref name="OABIF"/> == Таксономија == Класовидната острика е првпат го опиша на англискиот ботаничар Вилијам Хадсон во неговото дело ''Флора Англика'' од 1762 година.<ref>{{Наведена книга|title=Flora Anglica|last=William Hudson|year=1762|pages=346–354|language=la|chapter=''Carex''|author-link=William Hudson (botanist)|chapter-url=https://archive.org/stream/gulielmihudsoni01hudsgoog#page/n370/mode/2up}}</ref> На [[Британски Острови|Британските Острови]] е познат како „шилеста острица“,<ref name="Jermy"/><ref name="Stace">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/newflorabritishi00stac|title=New Flora of the British Isles|last=Clive A. Stace|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-70772-5|edition=3|pages=[https://archive.org/details/newflorabritishi00stac/page/n986 951]–974|chapter=''Carex'' L. – sedges|author-link=Clive A. Stace|url-access=limited}}</ref> во Северна Америка како „шилеста острица“ <ref>{{Наведена книга|title=Sedges: ''Carex''|last=Robert H. Mohlenbrock|publisher=[[Southern Illinois University Press]]|year=2011|isbn=978-0-8093-3024-9|edition=2|series=The Illustrated Flora of Illinois|pages=57–59|chapter=''Carex spicata''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NOA4mUNE7y8C&pg=PA57}}</ref> или „шилеста острица“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|title=''Carex spicata'' Huds. prickly sedge|work=PLANTS Profile|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=July 7, 2011|archive-date=2022-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220415062830/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|url-status=dead}}</ref> На [[Ирски јазик|ирски]] се нарекува ''{{Јаз|ga|cíb spícíneach}}'' ,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|title=''Carex spicata'' Huds.|last=Wendy Guiry|date=October 16, 2008|work=The Irish Species Register|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009013742/http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|archive-date=October 9, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> а на [[Велшки јазик|велшки]], неговото име е ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog borffor}}'' ,<ref>{{Наведено списание|last=G. Battershall|year=2000|title=Welsh Plant Records 1998|url=http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|journal=Welsh Bulletin|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|volume=67|pages=26–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321174111/http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|archive-date=2012-03-21}}</ref> ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog}}'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|title=List of plant names|publisher=[[National Botanic Garden of Wales ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224941/http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|archive-date=September 26, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> или ''{{Јаз|cy|hesgen ysbigog borffor}}'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eu-nomen.eu/portal/taxon.php?GUID=3B46B284-E2D6-4C42-A7C4-0592BA5B14AA|title=''Carex spicata'' Huds.|last=P. Jiménez-Mejías|last2=M. Luceño|date=February 7, 2011|work=Pan-European Species directories Infrastructure|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Пријавени се неколку хибриди помеѓу класовидната острика и другите членови на отсекот ''Carex'' . ''Фаестоглохин'', но хибриди се пријавени помеѓу ''C. spicata'' и ''C. otrubae'', и помеѓу ''C. spicata'' и ''C. echinata'' .<ref name="Jermy"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242357548 ''Carex spicata'' Хадсон, Фл. Англ. 349. 1762.] Флора на Северна Америка * [http://michiganflora.net/species.aspx?id=1051 ''Carex spicata'' Huds.], Хербариум на Универзитетот во Мичиген * [https://books.google.com/books?id=TUVxB7goeV0C&pg=PA296 ''Carex spicata''], „Растенија на Пенсилванија“ * [https://books.google.com/books?id=n205AAAAIAAJ&pg=PA398 ''Carex spicata''], „Историјата на британската флора“ * {{Ризница-ред|Carex spicata|''Carex spicata''}}</img> {{Таксонска лента}} [[Категорија:Острика]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] of6pz269lj0h5yk92t57obfughj48o1 5588251 5588249 2026-07-06T23:30:04Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Влакнеста острилка]] на [[Класовидна острика]] 5588249 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''Carex spicata'' |- | colspan="2" style="text-align: center" | |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|врска=Template:Taxonomy/Carex sect. Phaestoglochin|edit]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant]]ae |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |''Clade'': |[[Flowering plant|Angiosperms]] |- |''Clade'': |[[Monocotyledon|Monocots]] |- |''Clade'': |[[Commelinids]] |- |Order: |[[Poales]] |- |Family: |[[Cyperaceae]] |- |Genus: |''[[Carex]]'' |- |Subgenus: |[[Carex subg. Vignea|''Carex <span style="font-style:normal;">subg.</span> Vignea'']] |- |Section: |[[Carex sect. Phaestoglochin|''Carex <span style="font-style:normal;">sect.</span> Phaestoglochin'']] |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">'''''C.&nbsp;spicata'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Binomial nomenclature|Binomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Carex spicata''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[William Hudson (botanist)|Huds.]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Synonym (taxonomy)|Synonyms]] |- | colspan="2" style="text-align: left" | ''Carex contigua'' <small>[[David Heinrich Hoppe|Hoppe]]</small> |} '''Класовидна острика''' ({{науч|Carex spicata}}) — вид растение од родот острика. == Опис == [[Податотека:Carex_spicata_purple_ligule.jpg|лево|мини| Виолетова боја на лигавите и другите базални делови е карактеристична за класовидната острика]] Врвовите на класовидната острика се 10-85 сантиметри, долг и приближно триаголен во пресек.<ref name="Jermy" /> [[Лист]]овите се 7-45 сантиметри долги и 2-4 милиметри широки, со изразен кил.<ref name="Jermy" /> Лигулата, во основата на листот, е 4-8 милиметри долго, со голема количина на лабаво бело ткиво.<ref name="Jermy" /> Ова растение се разликува од другите видови во делот ''Carex'' ''Phaestoglochin'' по присуството на пурпурен пигмент во корените, обвивките на листовите и млечните гради.<ref name="Jermy">{{Наведена книга|title=Sedges of the British Isles|last=A. C. Jermy|last2=D. A. Simpson|last3=M. J. Y. Foley|last4=M. S. Porter|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|year=2007|isbn=978-0-901158-35-2|edition=3|series=BSBI Handbook No. 1|pages=220–242|chapter=''Carex muricata'' group (section ''Phaestoglochin'' Dumort.)}}</ref> Цветот е 4-8 сантиметри долги и се состои од 3-8 шила . Секој шил е 5-10 милиметри долги, со женски (пестила) цветови во основата и машки (стаминирани) цветови на врвот.<ref name="Jermy"/> == Дистрибуција и екологија == Класовидната острика има европска умерена дистрибуција, иако е опширно одомаќинета надвор од овој роден опсег.<ref name="OABIF">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/carex-spicata|title=''Carex spicata'' (Spiked Sedge)|work=Online Atlas of the British & Irish Flora|publisher=[[Biological Records Centre]]|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Растението обично се среќава на пасишта (обично во британската NVC заедница MG10 на Британските Острови), на патиштата и во отпадна почва.<ref name="Jermy"/> Се наоѓа на тешки, малку богати почви и не може да толерира голема конкуренција .<ref name="OABIF"/> == Таксономија == Класовидната острика е првпат го опиша на англискиот ботаничар Вилијам Хадсон во неговото дело ''Флора Англика'' од 1762 година.<ref>{{Наведена книга|title=Flora Anglica|last=William Hudson|year=1762|pages=346–354|language=la|chapter=''Carex''|author-link=William Hudson (botanist)|chapter-url=https://archive.org/stream/gulielmihudsoni01hudsgoog#page/n370/mode/2up}}</ref> На [[Британски Острови|Британските Острови]] е познат како „шилеста острица“,<ref name="Jermy"/><ref name="Stace">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/newflorabritishi00stac|title=New Flora of the British Isles|last=Clive A. Stace|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-70772-5|edition=3|pages=[https://archive.org/details/newflorabritishi00stac/page/n986 951]–974|chapter=''Carex'' L. – sedges|author-link=Clive A. Stace|url-access=limited}}</ref> во Северна Америка како „шилеста острица“ <ref>{{Наведена книга|title=Sedges: ''Carex''|last=Robert H. Mohlenbrock|publisher=[[Southern Illinois University Press]]|year=2011|isbn=978-0-8093-3024-9|edition=2|series=The Illustrated Flora of Illinois|pages=57–59|chapter=''Carex spicata''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NOA4mUNE7y8C&pg=PA57}}</ref> или „шилеста острица“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|title=''Carex spicata'' Huds. prickly sedge|work=PLANTS Profile|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=July 7, 2011|archive-date=2022-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220415062830/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|url-status=dead}}</ref> На [[Ирски јазик|ирски]] се нарекува ''{{Јаз|ga|cíb spícíneach}}'' ,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|title=''Carex spicata'' Huds.|last=Wendy Guiry|date=October 16, 2008|work=The Irish Species Register|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009013742/http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|archive-date=October 9, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> а на [[Велшки јазик|велшки]], неговото име е ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog borffor}}'' ,<ref>{{Наведено списание|last=G. Battershall|year=2000|title=Welsh Plant Records 1998|url=http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|journal=Welsh Bulletin|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|volume=67|pages=26–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321174111/http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|archive-date=2012-03-21}}</ref> ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog}}'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|title=List of plant names|publisher=[[National Botanic Garden of Wales ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224941/http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|archive-date=September 26, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> или ''{{Јаз|cy|hesgen ysbigog borffor}}'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eu-nomen.eu/portal/taxon.php?GUID=3B46B284-E2D6-4C42-A7C4-0592BA5B14AA|title=''Carex spicata'' Huds.|last=P. Jiménez-Mejías|last2=M. Luceño|date=February 7, 2011|work=Pan-European Species directories Infrastructure|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Пријавени се неколку хибриди помеѓу класовидната острика и другите членови на отсекот ''Carex'' . ''Фаестоглохин'', но хибриди се пријавени помеѓу ''C. spicata'' и ''C. otrubae'', и помеѓу ''C. spicata'' и ''C. echinata'' .<ref name="Jermy"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242357548 ''Carex spicata'' Хадсон, Фл. Англ. 349. 1762.] Флора на Северна Америка * [http://michiganflora.net/species.aspx?id=1051 ''Carex spicata'' Huds.], Хербариум на Универзитетот во Мичиген * [https://books.google.com/books?id=TUVxB7goeV0C&pg=PA296 ''Carex spicata''], „Растенија на Пенсилванија“ * [https://books.google.com/books?id=n205AAAAIAAJ&pg=PA398 ''Carex spicata''], „Историјата на британската флора“ * {{Ризница-ред|Carex spicata|''Carex spicata''}}</img> {{Таксонска лента}} [[Категорија:Острика]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] of6pz269lj0h5yk92t57obfughj48o1 5588256 5588251 2026-07-06T23:31:46Z Bjankuloski06 332 5588256 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Класовидна острика | image = Carex spicata.jpeg | display_parents = 2 | genus = Carex | parent = Carex sect. Phaestoglochin | species = spicata | authority = Huds. | synonyms = ''Carex contigua'' <small>Hoppe</small> }} '''Класовидна острика''' ({{науч|Carex spicata}}) — вид растение од родот [[острика]] (''Carex'') на семејството [[смолци]] (''Cyperaceae''). == Опис == [[Податотека:Carex_spicata_purple_ligule.jpg|лево|мини| Виолетова боја на лигавите и другите базални делови е карактеристична за класовидната острика]] Врвовите на класовидната острика се 10-85 сантиметри, долг и приближно триаголен во пресек.<ref name="Jermy" /> [[Лист]]овите се 7-45 сантиметри долги и 2-4 милиметри широки, со изразен кил.<ref name="Jermy" /> Лигулата, во основата на листот, е 4-8 милиметри долго, со голема количина на лабаво бело ткиво.<ref name="Jermy" /> Ова растение се разликува од другите видови во делот ''Carex'' ''Phaestoglochin'' по присуството на пурпурен пигмент во корените, обвивките на листовите и млечните гради.<ref name="Jermy">{{Наведена книга|title=Sedges of the British Isles|last=A. C. Jermy|last2=D. A. Simpson|last3=M. J. Y. Foley|last4=M. S. Porter|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|year=2007|isbn=978-0-901158-35-2|edition=3|series=BSBI Handbook No. 1|pages=220–242|chapter=''Carex muricata'' group (section ''Phaestoglochin'' Dumort.)}}</ref> Цветот е 4-8 сантиметри долги и се состои од 3-8 шила . Секој шил е 5-10 милиметри долги, со женски (пестила) цветови во основата и машки (стаминирани) цветови на врвот.<ref name="Jermy"/> == Дистрибуција и екологија == Класовидната острика има европска умерена дистрибуција, иако е опширно одомаќинета надвор од овој роден опсег.<ref name="OABIF">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/carex-spicata|title=''Carex spicata'' (Spiked Sedge)|work=Online Atlas of the British & Irish Flora|publisher=[[Biological Records Centre]]|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Растението обично се среќава на пасишта (обично во британската NVC заедница MG10 на Британските Острови), на патиштата и во отпадна почва.<ref name="Jermy"/> Се наоѓа на тешки, малку богати почви и не може да толерира голема конкуренција .<ref name="OABIF"/> == Таксономија == Класовидната острика е првпат го опиша на англискиот ботаничар Вилијам Хадсон во неговото дело ''Флора Англика'' од 1762 година.<ref>{{Наведена книга|title=Flora Anglica|last=William Hudson|year=1762|pages=346–354|language=la|chapter=''Carex''|author-link=William Hudson (botanist)|chapter-url=https://archive.org/stream/gulielmihudsoni01hudsgoog#page/n370/mode/2up}}</ref> На [[Британски Острови|Британските Острови]] е познат како „шилеста острица“,<ref name="Jermy"/><ref name="Stace">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/newflorabritishi00stac|title=New Flora of the British Isles|last=Clive A. Stace|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-70772-5|edition=3|pages=[https://archive.org/details/newflorabritishi00stac/page/n986 951]–974|chapter=''Carex'' L. – sedges|author-link=Clive A. Stace|url-access=limited}}</ref> во Северна Америка како „шилеста острица“ <ref>{{Наведена книга|title=Sedges: ''Carex''|last=Robert H. Mohlenbrock|publisher=[[Southern Illinois University Press]]|year=2011|isbn=978-0-8093-3024-9|edition=2|series=The Illustrated Flora of Illinois|pages=57–59|chapter=''Carex spicata''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NOA4mUNE7y8C&pg=PA57}}</ref> или „шилеста острица“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|title=''Carex spicata'' Huds. prickly sedge|work=PLANTS Profile|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=July 7, 2011|archive-date=2022-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220415062830/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|url-status=dead}}</ref> На [[Ирски јазик|ирски]] се нарекува ''{{Јаз|ga|cíb spícíneach}}'' ,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|title=''Carex spicata'' Huds.|last=Wendy Guiry|date=October 16, 2008|work=The Irish Species Register|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009013742/http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|archive-date=October 9, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> а на [[Велшки јазик|велшки]], неговото име е ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog borffor}}'' ,<ref>{{Наведено списание|last=G. Battershall|year=2000|title=Welsh Plant Records 1998|url=http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|journal=Welsh Bulletin|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|volume=67|pages=26–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321174111/http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|archive-date=2012-03-21}}</ref> ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog}}'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|title=List of plant names|publisher=[[National Botanic Garden of Wales ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224941/http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|archive-date=September 26, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> или ''{{Јаз|cy|hesgen ysbigog borffor}}'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eu-nomen.eu/portal/taxon.php?GUID=3B46B284-E2D6-4C42-A7C4-0592BA5B14AA|title=''Carex spicata'' Huds.|last=P. Jiménez-Mejías|last2=M. Luceño|date=February 7, 2011|work=Pan-European Species directories Infrastructure|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Пријавени се неколку хибриди помеѓу класовидната острика и другите членови на отсекот ''Carex'' . ''Фаестоглохин'', но хибриди се пријавени помеѓу ''C. spicata'' и ''C. otrubae'', и помеѓу ''C. spicata'' и ''C. echinata'' .<ref name="Jermy"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242357548 ''Carex spicata'' Хадсон, Фл. Англ. 349. 1762.] Флора на Северна Америка * [http://michiganflora.net/species.aspx?id=1051 ''Carex spicata'' Huds.], Хербариум на Универзитетот во Мичиген * [https://books.google.com/books?id=TUVxB7goeV0C&pg=PA296 ''Carex spicata''], „Растенија на Пенсилванија“ * [https://books.google.com/books?id=n205AAAAIAAJ&pg=PA398 ''Carex spicata''], „Историјата на британската флора“ * {{Ризница-ред|Carex spicata|''Carex spicata''}}</img> {{Таксонска лента}} [[Категорија:Острика]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] cav7gg06zelcqgfy90ki5vjc2eokxme 5588260 5588256 2026-07-06T23:33:23Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5588260 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Класовидна острика | image = Carex spicata.jpeg | display_parents = 2 | genus = Carex | parent = Carex sect. Phaestoglochin | species = spicata | authority = Huds. | synonyms = ''Carex contigua'' <small>Hoppe</small> }} '''Класовидна острика''' ({{науч|Carex spicata}}) — вид растение од родот [[острика]] (''Carex'') на семејството [[смолци]] (''Cyperaceae''). == Опис == [[Податотека:Carex_spicata_purple_ligule.jpg|лево|мини| Виолетова боја на лигавите и другите базални делови е карактеристична за класовидната острика]] Врвовите на класовидната острика се 10-85 сантиметри, долг и приближно триаголен во пресек.<ref name="Jermy" /> [[Лист]]овите се 7-45 сантиметри долги и 2-4 милиметри широки, со изразен кил.<ref name="Jermy" /> Лигулата, во основата на листот, е 4-8 милиметри долго, со голема количина на лабаво бело ткиво.<ref name="Jermy" /> Ова растение се разликува од другите видови во делот ''Carex'' ''Phaestoglochin'' по присуството на пурпурен пигмент во корените, обвивките на листовите и млечните гради.<ref name="Jermy">{{Наведена книга|title=Sedges of the British Isles|last=A. C. Jermy|last2=D. A. Simpson|last3=M. J. Y. Foley|last4=M. S. Porter|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|year=2007|isbn=978-0-901158-35-2|edition=3|series=BSBI Handbook No. 1|pages=220–242|chapter=''Carex muricata'' group (section ''Phaestoglochin'' Dumort.)}}</ref> Цветот е 4-8 сантиметри долги и се состои од 3-8 шила . Секој шил е 5-10 милиметри долги, со женски (пестила) цветови во основата и машки (стаминирани) цветови на врвот.<ref name="Jermy"/> == Дистрибуција и екологија == Класовидната острика има европска умерена дистрибуција, иако е опширно одомаќинета надвор од овој роден опсег.<ref name="OABIF">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/carex-spicata|title=''Carex spicata'' (Spiked Sedge)|work=Online Atlas of the British & Irish Flora|publisher=[[Biological Records Centre]]|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Растението обично се среќава на пасишта (обично во британската NVC заедница MG10 на Британските Острови), на патиштата и во отпадна почва.<ref name="Jermy"/> Се наоѓа на тешки, малку богати почви и не може да толерира голема конкуренција .<ref name="OABIF"/> == Таксономија == Класовидната острика е првпат го опиша на англискиот ботаничар Вилијам Хадсон во неговото дело ''Флора Англика'' од 1762 година.<ref>{{Наведена книга|title=Flora Anglica|last=William Hudson|year=1762|pages=346–354|language=la|chapter=''Carex''|author-link=William Hudson (botanist)|chapter-url=https://archive.org/stream/gulielmihudsoni01hudsgoog#page/n370/mode/2up}}</ref> На [[Британски Острови|Британските Острови]] е познат како „шилеста острица“,<ref name="Jermy"/><ref name="Stace">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/newflorabritishi00stac|title=New Flora of the British Isles|last=Clive A. Stace|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-70772-5|edition=3|pages=[https://archive.org/details/newflorabritishi00stac/page/n986 951]–974|chapter=''Carex'' L. – sedges|author-link=Clive A. Stace|url-access=limited}}</ref> во Северна Америка како „шилеста острица“ <ref>{{Наведена книга|title=Sedges: ''Carex''|last=Robert H. Mohlenbrock|publisher=[[Southern Illinois University Press]]|year=2011|isbn=978-0-8093-3024-9|edition=2|series=The Illustrated Flora of Illinois|pages=57–59|chapter=''Carex spicata''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NOA4mUNE7y8C&pg=PA57}}</ref> или „шилеста острица“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|title=''Carex spicata'' Huds. prickly sedge|work=PLANTS Profile|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=July 7, 2011|archive-date=2022-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220415062830/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|url-status=dead}}</ref> На [[Ирски јазик|ирски]] се нарекува ''{{Јаз|ga|cíb spícíneach}}'' ,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|title=''Carex spicata'' Huds.|last=Wendy Guiry|date=October 16, 2008|work=The Irish Species Register|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009013742/http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|archive-date=October 9, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> а на [[Велшки јазик|велшки]], неговото име е ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog borffor}}'' ,<ref>{{Наведено списание|last=G. Battershall|year=2000|title=Welsh Plant Records 1998|url=http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|journal=Welsh Bulletin|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|volume=67|pages=26–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321174111/http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|archive-date=2012-03-21}}</ref> ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog}}'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|title=List of plant names|publisher=[[National Botanic Garden of Wales ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224941/http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|archive-date=September 26, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> или ''{{Јаз|cy|hesgen ysbigog borffor}}'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eu-nomen.eu/portal/taxon.php?GUID=3B46B284-E2D6-4C42-A7C4-0592BA5B14AA|title=''Carex spicata'' Huds.|last=P. Jiménez-Mejías|last2=M. Luceño|date=February 7, 2011|work=Pan-European Species directories Infrastructure|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Пријавени се неколку хибриди помеѓу класовидната острика и другите членови на отсекот ''Carex'' . ''Фаестоглохин'', но хибриди се пријавени помеѓу ''C. spicata'' и ''C. otrubae'', и помеѓу ''C. spicata'' и ''C. echinata'' .<ref name="Jermy"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Carex spicata}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242357548 ''Carex spicata'' Хадсон, Фл. Англ. 349. 1762.] Флора на Северна Америка * [http://michiganflora.net/species.aspx?id=1051 ''Carex spicata'' Huds.], Хербариум на Универзитетот во Мичиген * [https://books.google.com/books?id=TUVxB7goeV0C&pg=PA296 ''Carex spicata''], „Растенија на Пенсилванија“ * [https://books.google.com/books?id=n205AAAAIAAJ&pg=PA398 ''Carex spicata''], „Историјата на британската флора“ {{Таксонска лента}} [[Категорија:Острика]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] 324mapu1i8gpvlu1ejiv6loekxsoj8m 5588261 5588260 2026-07-06T23:33:41Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5588261 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Класовидна острика | image = Carex spicata.jpeg | display_parents = 2 | genus = Carex | parent = Carex sect. Phaestoglochin | species = spicata | authority = Huds. | synonyms = ''Carex contigua'' <small>Hoppe</small> }} '''Класовидна острика''' ({{науч|Carex spicata}}) — вид растение од родот [[острика]] (''Carex'') на семејството [[смолци]] (''Cyperaceae''). == Опис == [[Податотека:Carex_spicata_purple_ligule.jpg|лево|мини| Виолетова боја на лигавите и другите базални делови е карактеристична за класовидната острика]] Врвовите на класовидната острика се 10-85 сантиметри, долг и приближно триаголен во пресек.<ref name="Jermy" /> [[Лист]]овите се 7-45 сантиметри долги и 2-4 милиметри широки, со изразен кил.<ref name="Jermy" /> Лигулата, во основата на листот, е 4-8 милиметри долго, со голема количина на лабаво бело ткиво.<ref name="Jermy" /> Ова растение се разликува од другите видови во делот ''Carex'' ''Phaestoglochin'' по присуството на пурпурен пигмент во корените, обвивките на листовите и млечните гради.<ref name="Jermy">{{Наведена книга|title=Sedges of the British Isles|last=A. C. Jermy|last2=D. A. Simpson|last3=M. J. Y. Foley|last4=M. S. Porter|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|year=2007|isbn=978-0-901158-35-2|edition=3|series=BSBI Handbook No. 1|pages=220–242|chapter=''Carex muricata'' group (section ''Phaestoglochin'' Dumort.)}}</ref> Цветот е 4-8 сантиметри долги и се состои од 3-8 шила . Секој шил е 5-10 милиметри долги, со женски (пестила) цветови во основата и машки (стаминирани) цветови на врвот.<ref name="Jermy"/> == Дистрибуција и екологија == Класовидната острика има европска умерена дистрибуција, иако е опширно одомаќинета надвор од овој роден опсег.<ref name="OABIF">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/carex-spicata|title=''Carex spicata'' (Spiked Sedge)|work=Online Atlas of the British & Irish Flora|publisher=[[Biological Records Centre]]|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Растението обично се среќава на пасишта (обично во британската NVC заедница MG10 на Британските Острови), на патиштата и во отпадна почва.<ref name="Jermy"/> Се наоѓа на тешки, малку богати почви и не може да толерира голема конкуренција .<ref name="OABIF"/> == Таксономија == Класовидната острика е првпат го опиша на англискиот ботаничар Вилијам Хадсон во неговото дело ''Флора Англика'' од 1762 година.<ref>{{Наведена книга|title=Flora Anglica|last=William Hudson|year=1762|pages=346–354|language=la|chapter=''Carex''|author-link=William Hudson (botanist)|chapter-url=https://archive.org/stream/gulielmihudsoni01hudsgoog#page/n370/mode/2up}}</ref> На [[Британски Острови|Британските Острови]] е познат како „шилеста острица“,<ref name="Jermy"/><ref name="Stace">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/newflorabritishi00stac|title=New Flora of the British Isles|last=Clive A. Stace|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-70772-5|edition=3|pages=[https://archive.org/details/newflorabritishi00stac/page/n986 951]–974|chapter=''Carex'' L. – sedges|author-link=Clive A. Stace|url-access=limited}}</ref> во Северна Америка како „шилеста острица“ <ref>{{Наведена книга|title=Sedges: ''Carex''|last=Robert H. Mohlenbrock|publisher=[[Southern Illinois University Press]]|year=2011|isbn=978-0-8093-3024-9|edition=2|series=The Illustrated Flora of Illinois|pages=57–59|chapter=''Carex spicata''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NOA4mUNE7y8C&pg=PA57}}</ref> или „шилеста острица“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|title=''Carex spicata'' Huds. prickly sedge|work=PLANTS Profile|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=July 7, 2011|archive-date=2022-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220415062830/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASP10|url-status=dead}}</ref> На [[Ирски јазик|ирски]] се нарекува ''{{Јаз|ga|cíb spícíneach}}'' ,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|title=''Carex spicata'' Huds.|last=Wendy Guiry|date=October 16, 2008|work=The Irish Species Register|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009013742/http://www.species.ie/search/species/detail/?species_id=6654|archive-date=October 9, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> а на [[Велшки јазик|велшки]], неговото име е ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog borffor}}'' ,<ref>{{Наведено списание|last=G. Battershall|year=2000|title=Welsh Plant Records 1998|url=http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|journal=Welsh Bulletin|publisher=[[Botanical Society of the British Isles]]|volume=67|pages=26–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321174111/http://www.watsonia.org.uk/WBULL67.pdf|archive-date=2012-03-21}}</ref> ''{{Јаз|cy|hesgen dywysennog}}'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|title=List of plant names|publisher=[[National Botanic Garden of Wales ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224941/http://www.gardenofwales.org.uk/wp-content/uploads/2011/02/List-of-plant-names-for-website-1.pdf|archive-date=September 26, 2011|accessdate=July 7, 2011}}</ref> или ''{{Јаз|cy|hesgen ysbigog borffor}}'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eu-nomen.eu/portal/taxon.php?GUID=3B46B284-E2D6-4C42-A7C4-0592BA5B14AA|title=''Carex spicata'' Huds.|last=P. Jiménez-Mejías|last2=M. Luceño|date=February 7, 2011|work=Pan-European Species directories Infrastructure|accessdate=July 7, 2011}}</ref> Пријавени се неколку хибриди помеѓу класовидната острика и другите членови на отсекот ''Carex'' . ''Фаестоглохин'', но хибриди се пријавени помеѓу ''C. spicata'' и ''C. otrubae'', и помеѓу ''C. spicata'' и ''C. echinata'' .<ref name="Jermy"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница|Carex spicata}} * {{EOL}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242357548 ''Carex spicata'' Хадсон, Фл. Англ. 349. 1762.] Флора на Северна Америка * [http://michiganflora.net/species.aspx?id=1051 ''Carex spicata'' Huds.], Хербариум на Универзитетот во Мичиген * [https://books.google.com/books?id=TUVxB7goeV0C&pg=PA296 ''Carex spicata''], „Растенија на Пенсилванија“ * [https://books.google.com/books?id=n205AAAAIAAJ&pg=PA398 ''Carex spicata''], „Историјата на британската флора“ {{Таксонска лента}} [[Категорија:Острика]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] 1pp1w48pcae6n7454ilnag13sydp81h 1 1298564 5588253 4759419 2026-07-06T23:30:05Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Влакнеста острилка]] на [[Разговор:Класовидна острика]] 4759419 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{Вики клуб}} hgi7f2fvqr5d0koxijtimfxywgudju5 0 1298677 5588106 5311064 2026-07-06T13:58:17Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588106 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Совршено сеќавање на смртта“''' ([[Српски јазик|српски]]: ''Savršeno sećanje na smrt'') — [[роман]] на српскиот писател [[Радослав Петковиќ]] од 2008 година. ==Содржина== Романот се состои од 17 глави: # Еден летен ден, тројца луѓе патуваат со воена придружба низ [[Пелопонез]]: едниот е Филарион, грешен [[Монах|калуѓер]] кого го протерале од [[Цариград|Константинопол]]; другиот е големиот судија Гемистос, човек на околу 70-годишна возраст кого го сметаат за [[Волшебник|волшебник]]; а третиот е еден ученик на Гемистос на кого Филарион никако не може да се сети. Наеднаш, тие застануваат и покрај патот, Гемистос и Филарион пронаоѓаат древна гробница. Потоа дејствието се префрла на последните денови од опсадата на Цариград, кога се појавуваат неколку необични знаци кои ја предвестуваат неизбежната пропаст. Во градот се одржуваат процесии и литургии, а царот веќе ја губи надежта за спас на градот и се збогува со своите најблиски соработници. [[Мехмед II|Султанот Мехмед]] ја носи конечната одлука и кон крајот на мај 1453 година почнува големиот турски напад на градот, а бранителите успешно се спротивставуваат. Меѓутоа, пресвртот настапува кога во борбата е ранет заповедникот Џовани Лонго, кој го напушта боиштето, а тогаш настапува паника кај бранителите. Сепак, византискиот цар се бори до последниот миг и погинува во битката. По освојувањето на градот, турската војска започнува со грабежи и насилства, а [[Султан|султанот]] победоносно влегува во големата [[Црква Света Софија (Истанбул)|црква на пресветата мудрост]]. Оттогаш, во следните векови кружи легендата за судбината на последниот [[Список на византиски цареви|византиски цар]].<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 11-45.</ref> # Околу 1460 година, Филарион се наоѓа во еден [[Манастир|манастир]], каде се сеќава на детството: распаднатата палата во која живее неговото семејство, татко му Константин — висок [[Офицер|офицер]] во царската војска, но многу образован, првата војничка обука, неговиот прв учител Схолариј итн. Потоа, тој го чита писмото на Диогенес, еден од учениците на Гемистос, а од еден трговец ја дознава веста дека султанот Мехмед планира голем воен поход на Пелопонез. Најпосле, по разговорот со [[Игумен|игуменот]], Филарион ги чита [[Платон|Платоновите]] дијалози кои предизвикуваат да потоне во сеќавањата на својот живот.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 46-67.</ref> # Во 1422 година, како младо момче, Филарион (кој во тоа време има поинакво име) стражари на една кула на ѕидините на Цариград. Градот веќе подолго време е опколен од [[Османлии|османлиската]] војска, која одвреме-навреме со топови ги напаѓа ѕидините. Така, Филарион има можност оддалеку да ја набљудува непријателската војска, иако сè уште нема непосредно борбено искуство. На бедемот, тој стражари заедно со тројца свои другари, кои себеси се нарекуваат со имињата на четворицата [[Евангелие|евангелисти]]. Еднаш, Јован ги наговара своите другари да направат нешто за одбраната на градот. Така, во текот на седум ноќи, тие скришум се спуштаат во еден напуштен подземен базен за вода и таму прават [[Магија|магиски]] обреди. Седмата ноќ, откако Филарион се враќа дома, османлиската војска започнува масовен напад на градот. Филарион учествува во борбата во која го спасува Лука Нотарас, висок војсководач во царската војска. Подоцна, тој дознава дека во битката погинал татко му, а за време на неговиот погреб, Филарион е одликуван од царот.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 68-118.</ref> # Оваа глава претставува опис на 72 [[Демон|демони]] кои своевремено [[Соломон|царот Соломон]] ги затворил во бронзен сад кој го фрлил во некое длабоко езеро. Но подоцна, [[Вавилонија|Вавилонците]] го пронашле садот, го отвориле и така повторно ги ослободиле демоните.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 119-132.</ref> # Три дена по смртта на татко му, Филарион е приведен на сослушување, откако претходно еден од другарите го пријавува случајот со правењето на магијата, по што е уапсен Јован, кој целата вина ја презема врз себе. Во текот на мачењето, Јован умира, а Филарион се наоѓа во тримесечен притвор. Иако магијата се смета за тежок прекршок, царот одлучува да го казни Филарион така што го принудува да стане [[Монах|калуѓер]].<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 133-152.</ref> # Така, кон крајот на 1422 година, Филарион присилно е замонашен и веднаш е испратен во манастир на еден мал остров во [[Мраморно Море]], во близината на Цариград. Таму, кај него постепено се раѓа интересот за [[Религија|религијата]].<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 153-174.</ref> # Во писмото, Диогенес го кани Филарион да се пресели во Италија, но тој нема никаква желба за тоа. Писмото го поттикнува да се присети на настаните кои се случиле пред околу 30 години, кога ненадејно во манастирот пристигнува број кој го пренесува во Монемвасија, на Пелопонез, каде го запознава Дигенес со кого постепено станува близок пријател, а од него дознава за Гемистос.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 175-194.</ref> # Еден ден, Филарион и Диогенес одат во Мистра со намера да се сретнат со Гемистос. Патем, тие застануваат во мало рибарско село, каде од еден трговец Филарион дознава дека игуманот на неговиот нов манастир тргува со стари ракописи. Понатаму, непосредно пред [[Мистра]], тие го среќаваат патникот Кутбудин, Турчин-[[Селџуци|Селџук]] од [[Коња]], со кого Филарион има кратка философско-теолошка расправа. Подоцна, во 1437 година, Филарион повторно се среќава со Кутбудин, и тоа во куќата на Гемистос во Мистра.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 195-243.</ref> # Во 1460 година, Филарион се сеќава на последниот ракопис на Гемистос, кој во тоа време се вика Плитон, како и на првата средба со него, на предавањата кои ги слуша кај него и на необичните наставни методи. Притоа, по некое време поминато во школото на Гемистос, една ноќ на Фларион му се прикажува Јован, кој му го кажува првото прашање кое тој му го поставува на својот учител по [[Филозофија|философија]].<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 244-282.</ref> # Филарион се сеќава на некои од учениците на Гемистос, како: Зое, Ана Нотарас и Деспина Клеопе Малатеста — сопругата на деспотот на Пелопонез, Теодор. Токму Деспина има големо влијание врз деспотот, кој е во лоши односи со своите браќа, а таа е покровителка и на Гемистос. Меѓутоа, таа се разболува и набргу умира, а тогаш кај деспотот Теодор се раѓа желбата да го преземе царскиот престол. На погребот на Деспина Клеопе, Гемистос држи страсен говор, полн со контроверзни ставови. Зое, пак, е млада вдовица, повремена љубовница на Филарион. По мажењето за еден сиромашен писар од Мистра, таа се описменува и станува подобар писар од него и така се зближува со Деспина Клеопе, а на тој начин станува ученичка на Гемистос. За време на еден ненадеен турски напад на Мистра, нејзиниот сопруг погинува, а таа се спасува, но со тешки изгореници и така ја губи убавината. По таа несреќа, Деспина Клеопе станува покровителка на Зое на која ѝ дарува имот и ја поставува за помошничка на Гемистос во [[Библиотека|библиотеката]] на деспотскиот двор. Филарион се сеќава и на последната средба со Гемистос, како и на храброста на Зое, која се одликува со борбен дух во времето кога византиската војска претрпува тежок пораз така што кај сите се јавува страв и очај. Една година по смртта на Деспина Клеопе, во Мистра се појавува Лука Нотарас, заедно со својата убава ќерка Ана која, исто така, станува ученичка на Гемистос. Во продолжение, Филарион се сеќава на посетата на вилата на Гемистос во близината на Мистра. Во таа прилика, вилата ја напаѓаат разбојници, а Гемистос ја организира одбраната. Притоа, Зое бара од Филарион да ја убие, ако разбојниците успеат да ја заземат вилата. Во одбраната на вилата зема учество и Филарион, кој убива неколку разбојници и така ги спасува присутните, зашто разбојниците бегаат, но со тоа го прекршува својот монашки завет. По битката, Филарион ѝ раскажува на Зое за ноќта помината во базенот со вода во Цариград, кога му се причинило дека видел некого.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 283-370.</ref> # Оваа глава започнува со извадоци од учењето на Хермес Трисмегистос за усовршувањето на [[Душа|душата]], за двојната природа на [[Човек|човекот]] (природната и божјата) и за начинот на којшто човекот може да го разбере бога. Потоа се прикажани верувањата и искуството на [[Вилијам Батлер Јејтс]] за [[Магија|магијата]]: едно негово присуство на сеанса за повикување на духовите и врската со некој [[Дух (призрак)|дух]] кој зборува преку неговата сопруга, а на крајот од главата се дадени стиховите од една песна на Јејтс посветена на [[Византија]].<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 371-381.</ref> # Во мај 1460 година, турската војска ја напаѓа Мистра. Во тоа време, Зое и Гемистос се веќе мртви, а Филарион се грижи за библиотеката во својот манастир во Монемвасија при што има можност да проучува стари ракописи, а поради тоа не е омилен кај новиот игумен. Тој добива писмо од Јован Аргиропулос, поранешен ученик на Гемистос, кој сега живее во Италија. Тогаш, сеќавањето на Филарион го враќа 20 години порано, кога Аргиропулос му раскажувал за црковниот собор за обединување на [[Православна црква|православната]] и [[Римокатоличка црква|католичката црква]]. Во таа прилика, византискиот цар, патријархот и бројни владици и советници, меѓу кои и Гемистос, Аргиропулос и Схолариј, заминуваат на пат за Италија. Притоа, во византиската делегација има две струи: едната е за обединување на двете цркви, а другата остро се спротивставува на тоа, а на таа струја ѝ припаѓа и Гемистос, кој по враќањето од Италија го менува името во Плитон. На соборот, Схолариј е приврзаник на идејата за обединување на црквите, но по враќањето во Цариград ненадејно го менува ставот и се претвора во остар противник на обединувањето поради што се замонашува, а подоцна, по пропаста на Византија, султанот го назначува за [[Вселенски патријарх|патријарх]]. Филарион се сеќава на една неочекувана посета на Схолариј, кој од него бара совет во врска со точното време на пропаста на светот.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 382-418.</ref> # По разбојничкиот напад на вилата, а особено по враќањето од црковниот собор во Италија, Плитон покажува недоверба кон Филарион. Сепак, во една прилика, тој го кани на патување до гробницата која заедно ја откриле за време на едно патување во минатото. Таму среќаваат еден разбојник, а Филарион го препознава од нападот на вилата. Подоцна, разбојникот го препознава Филарион и тогаш се открива дека тој е еден од четворицата другари од Цариград кого го викале Марко и кој ги поткажал останатите кај власта. Разбојникот му раскажува за своето замонашување и за подоцнежниот разбојнички живот, како и за нападот на вилата при што го споменува Волшебниот стрелец, но Филарион ниту тогаш не му кажува дека токму нему му го должи животот. Ноќта, Плитон прави магиско-религиски обред во гробницата во кој му помагаат Филарион и разбојникот. Потоа, тој му признава на Филарион дека од разбојничкиот напад на вилата го смета за волшебник и дека тоа е причината за заладувањето на нивните односи. Најпосле, Плитон му ја објаснува причината на обредот во гробницата во која е закопан древниот [[Филозоф|философ]] Сиријанус, чија [[Реинкарнација|реинкарнација]] е Плитон, додека во другиот саркофаг лежи човекот кој го пронашол мртвото тело на Сиријанус, а Филарион е неговата реинкарнација. На тој начин, судбината ги споила Плитон и Филарион.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 419-460.</ref> # По смртта на Плитон и на Зое, Филарион живее повлечено во манастирот. За време на опсадата на Мистра, Деспина Теодора, сопругата на деспотот, се засолнува во Монемвасија. Таа го повикува Филарион на разговор во кој му раскажува за уништувањето на последниот ракопис на Плитон, а исто така, од неа Филарион дознава дека, откако покажал извонредна стрелачка вештина при разбојничкиот напад на вилата на Гемистос, за него кружат озборувања дека е моќен волшебник.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 461-480.</ref> # Турската војска ја освојува Мистра без борба и Деспина Теодора ја напушта Монемвасија. Наеднаш, Филарион добива потреба да ја посети античката гробница што ја открил со Гемистос. Притоа, тој ја соблекува монашката облека и така заминува на пат. По пристигнувањето, тој заспива во гробницата, а утредента повторно го среќава разбојникот, односно својот некогашен другар од Цариград. Разбојникот му раскажува дека со својата дружина заминал во Цариград каде учествувал во одбраната на градот при што се спасил благодарејќи на Волшебниот стрелец кој убил многу од напаѓачите. За време на разговорот со разбојникот, Филарион, кој претходно зема [[Хашиш|хашиш]], доживува привидение: тој ја гледа последната битка за Цариград во која тој стои на една кула убивајќи многу турски војници, а стрелите му ги подава непознато момче; исто така, во визијата му се појавува и Кутбудин за кого сфаќа дека токму тој е третиот човек присутен на првото патување со Гемистос до античката гробница. Подоцна, кога се освестува, Филарион го здогледува мртвото тело на разбојникот погоден со стрела во устата.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 481-515.</ref> # На Пелопонез доаѓа Сигисмондо Малатеста, владетелот на [[Римини]], со намера да ја протера турската војска од полуостровот. Во тоа време, Монемвасија сè уште е слободен град, но во градот владее страв од можниот турски напад. Манастирот е речиси пуст и во него живеат само Филарион и игуманот. Во Италија, Малатеста слушнал за Филарион од неговиот стар пријател Диогенес, кој работи како секретар на владетелот. Затоа, по пристигнувањето на Пелопонез, Малатеста го повикува Филарион, која ја соблекува калуѓерската мантија и ѝ се придружува на неговата војска, иако не учествува непосредно во борбите. За време на дружбата со Малатеста, Филарион му го објаснува учењето на Плитон, зашто Малатеста е негов голем обожавател, сметајќи го за последниот хеленски философ. По две годишни борби, неговата војска доаѓа до Мистра, но откако не успева целосно да го заземе градот, Малатеста неочекувано наредува војската да се повлече и да се врати во Италија. Токму за време на битката за Мистра, Филарион за првпат учествува во борбите при што повторно се истакнува со извонредната стрелачка вештина, иако е веќе старец. Во таа прилика, по налог на Малатеста, Филарион ги зема посмртните остатоци на Плитон, зашто Малатеста сака да ги пренесе во својата капела во Римини. Потоа, Филарион му се придружува на Малатеста и заминува за Италија.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 516-536.</ref> # Во последната глава на романот е даден мал исечок од последниот ракопис на Плитон во кој се изложени неговите погледи за бесмртноста на душата. Притоа, телото на Плитон почива во капелата на Малатеста во Римини.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 537-538.</ref> # Во додатокот на романот, насловен „“Scholia, авторот дава кратко објаснување на литературата што ја користел при пишувањето на делото.<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017, стр. 539-542.</ref> ==За делото== Пишувајќи за последните денови на [[Византија]], во делото авторот се поигрува со [[историја]]та, [[религија]]та и [[магија]]та. Веднаш по објавувањето, романот се здобил со пофални критики и се смета за ремек-дело на новата [[Српска книжевност|српска книжевност]]. На пример, Миќа Вујичиќ го нарекол „громада од роман“, а според зборовите на Ѓорѓе Деспиќ, структурата на текстот дава впечаток на зборник и го опишува делото како „над-книга, света и магиска истовремено, во која се испреплетуваат алузиите на [[Платон|Платоновите]] дијалози, [[Стар завет|старозаветните]] и [[Нов завет|новозаветните]] текстови, но и апокрифните записи, т.е. тоа е книга во која се вкрстуваат фикцијата, историските записи и ониричките сведоштва. За него, авторот ја добил [[Награда „Борислав Станковиќ“|наградата „Борислав Станковиќ“]].<ref>Radoslav Petković, ''Savršeno sećanje na smrt''. Beograd: Laguna, 2017.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Радослав Петковиќ]] [[Категорија:Српски романи]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Изданија на Лагуна]] [[Категорија:Добитници на наградата „Борислав Станковиќ“]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Грција]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Италија]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Турција]] [[Категорија:Историски романи]] 1c05ffsq1ms3yhtm04abim7el1xcvxh 0 1299717 5588129 5423205 2026-07-06T15:12:29Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588129 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Успение на Пресвета Богородица | fullname = | other name = | native_name = Κοιμήσεως της Θεοτόκου | native_name_lang = el | image = | image_size = | alt = | caption = | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|40|26|54|N|20|55|34|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Јановени]], [[Костурско]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = 1903 | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = Нестрамско | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Костурска епархија|Костурска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} '''Успение на Пресвета Богородица''' или '''Свети Никола Летен''' ({{langx|el|Κοιμήσεως της Θεοτόκου}}) — [[црква (градба)|црква]] во селото [[Јановени]], [[Костурско]], [[Егејска Македонија]]. Влегува во состав на [[Костурска епархија|Костурската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. == Опис == Црквата е изградена врз постарата „Св. Никола“. Камениот натпис го дава датумот 18 септември 1903 г. — веројатно датумот на изградба.<ref name="Ελλάδος Περιήγηση"/> Храмот е уникатен по двојната женска црква — кат за девојките и кат за мажените жени. Внатре има богато [[копаничарство|изрезбан]] и насликан [[иконостас]] и владички престол.<ref name="Δήμος Νεστορίου">{{нмс | url=http://0807.syzefxis.gov.gr/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82/%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CE%B1/ | title=Μνημεία και Ιστορικοί Τόποι | access-date=23 декември 2015 | publisher=Δήμος Νεστορίου | archive-date=2022-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220519091757/http://0807.syzefxis.gov.gr/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82/%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CE%B1/ | url-status=dead }}</ref> Двокатната [[камбанарија]] е изградена во 1903 г. од истите мајстори чие дело е камбанаријата на „[[Црква „Св. Матрона Хиоска“ - Пилкати|Св. Матрона]]“ во [[Пилкати]].<ref name="Ελλάδος Περιήγηση">{{нмс| url=http://www.elladosperiigisis.gr/index.php/2006/198-taxidia-stin-alli-ellada-h-200/448-makedonia-kastoria-fousia-trilofo-monopilo-giannoxori | title= Γιαννοχώρι - Λιβαδοτόπι |access-date = 23 декември 2015 |publisher= Ελλάδος Περιήγηση }}</ref> Во црквата има бакарно [[кандило]] на кое пишува „Василис Стефос го подарува на Свети Никола 1769. Село Калугер“.<ref name="Ελλάδος Περιήγηση"/> == Галерија == <gallery class="center"> Saint John the Baptist Icon Yannochori Yanoveni Church.jpg | „Јован Крстител“ Sts Peter and Paul in Yanoveni Church 1827.jpg | „Св. Петар и Павле“, 1827 г. Epitafios Icon Yannochori Yanoveni Church.jpg| Плаштеница Господова </gallery> == Поврзано == * [[Костурска епархија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Assumption of Mary Church, Yannochori}} [[Категорија:Цркви во Нестрам (општина)|Богородица, Јановени]] [[Категорија:Цркви во Костурската епархија|Богородица, Јановени]] [[Категорија:Појавено во 1903 година]] 1nyde2u9c8xizxv5bl61c819s8x4qtc 0 1299896 5588054 5575070 2026-07-06T12:47:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588054 wikitext text/x-wiki {{напомена|истоимената црква во слично нареченото село во Ресенско|Црква „Св. Атанасиј“ - Сливница}} {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Свети Атанасиј | fullname = | other name = | native_name = Αγίου Αθανασίου | native_name_lang = el | image = Saint Athanasius Chirch in Slimnitsa Icon.jpg | image_size = | alt = | caption = Икона на Светите Три Јерарси | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|40|27|32|N|20|52|28|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Слимница]], [[Костурско]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = 1872 | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = Нестрамско | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Костурска епархија|Костурска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} '''Свети Атанасиј''' ({{langx|el|Αγίου Αθανασίου}}) — [[црква (градба)|црква]] во селото [[Слимница]], [[Костурско]], [[Егејска Македонија]]. Влегува во состав на [[Костурска епархија|Костурската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]].<ref name="Ελλάδος Περιήγηση">{{нмс| url=http://www.elladosperiigisis.gr/index.php/2006/198-taxidia-stin-alli-ellada-h-200/448-makedonia-kastoria-fousia-trilofo-monopilo-giannoxori | title= Γιαννοχώρι - Λιβαδοτόπι |access-date = 23 декември 2015 |publisher= Ελλάδος Περιήγηση }}</ref> Величествената црква е изградена во [[1872]] г. на рид во Долното Маало на Слимница.<ref name="Ελλάδος Περιήγηση"/><ref name="αναΜορφωση">{{нмс | url=http://anamorfosis.net/blog/?p=6519 | title=Μικρό πλην εικονογραφημένο οδοιπορικό στον Γράμμο | access-date=23 декември 2015 | publisher=αναΜορφωση | archive-date=2022-06-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220607000645/http://anamorfosis.net/blog/?p=6519 | url-status=dead }}</ref> Годината е напишана на камен релјеф со цвеќиња и мали глави. Внатре има голема женска црква, но нема [[живопис]]. Храмот има исклучително вреден [[копаничарство|резбан]] [[иконостас]], како и резбан и насликан [[амвон]].<ref name="Ελλάδος Περιήγηση"/><ref name="αναΜορφωση"/> Спроти црквата има воен споменик.<ref name="Ελλάδος Περιήγηση"/> == Поврзано == * [[Костурска епархија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.xenonas-anastasia.gr/N06_AGIOU-ATHANASIOU_Max.png Слика од црквата „Св. Атанасиј“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160305001527/http://www.xenonas-anastasia.gr/N06_AGIOU-ATHANASIOU_Max.png |date=2016-03-05 }} [[Категорија:Цркви во Нестрам (општина)|Атанасиј, Слимница]] [[Категорија:Цркви во Костурската епархија|Атанасиј, Слимница]] [[Категорија:Појавено во 1872 година]] 15g0yzv0gn1breej1vk74l3egwd51tc 0 1299989 5588328 5587003 2026-07-07T05:50:52Z Bjankuloski06 332 5588328 wikitext text/x-wiki КОва е '''список на лековити, ароматични билки и зачини во [[Македонија]]'''. Списокот е поделен на латинско и македонско име доколку го има.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://agencija.gov.mk/download/ipard-programi/3115244168Spisoknalekovitiaromaticnibilkiizacini.pdf |title=Целосен список |accessdate=2022-05-05 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523053450/https://agencija.gov.mk/download/ipard-programi/3115244168Spisoknalekovitiaromaticnibilkiizacini.pdf |url-status=dead }}</ref> == Лековити, ароматични билки и зачини во Македонија == {|class=wikitable !латинско име||македонско име |- ||Achillea millefolium || [[Ајдучка трева]] |- ||Aconitum divergens || [[Волчји чемер]] |- ||Acorus calamus || [[Лирот]] |- ||Adonis vernalis || [[Пролетен гороцвет]] |- ||Aesculus hippocastanum || [[Див костен]] |- ||Agrimonia eupatoria || [[Петровец (растение)]] или камшик |- ||Agropyrum repens || [[Пиревина]] |- ||Alchemilla vulgaris Rosnik || [[Арсланска шепа]] |- ||Allium cepa || [[Кромид]] |- ||Allium sativum || [[Лук]] |- ||Allium ursinum || [[Мечкин лук]] |- ||Althaea officinalis || [[Бел слез]] |- ||Althaea rosea || [[Црвен слез]] |- ||Anacmptis spp. || [[Салеп]] |- ||Anethum graveolens || [[Копар]] |- ||Angelica archangelica || [[Благ боз]] или ангелика |- ||Angelica pancicii || [[Благ боз]], ангелика |- ||Apium graveolens || [[Целер]] |- ||Aquilegia vulgaris || [[Кандилка (растение)]] |- ||Arbutus andrachne || [[Гол човек]] |- ||Arctium lappa || [[Чичок]] |- ||Arctostaphylos uva-ursi || [[Мечкино грозје]] |- ||Aristolochia clematitis || [[Волчјо јаболко]] |- ||Artemisia absintium || [[Питом пелин]] |- ||Artemisia vulgaris || [[Див пелин]] |- ||Arum maculatum || [[Змиско грозје]] |- ||Asparagus acutifolius || [[Аспарагус]] |- ||Asperula odorata || [[Јановденче]] |- ||Atropa belladona || [[Помамница]] |- ||Avena sativa || [[Овес]] |- ||Bellis perennis || [[Париче]] |- ||Berberis vulgaris || [[Кисел трн]] |- ||Betula pendula || [[Бела бреза]] или Обична бреза |- ||Borago officinalis || [[Волски јазик]] или Лисичинка |- ||Brassica alba || [[Бел синап]] |- ||Brassica nigra || [[Црн синап]] |- ||Bryonia alba || [[Дива тиква]] |- ||Calamintha grandiflora || [[Шумски чај]] |- ||Calendula officinalis || [[Невен]] |- ||Capsela bursa-pastoris || [[Овчарска торбичка]] |- ||Carlina acaulis || [[Вилино сито]] |- ||Castanea sativa || [[Питом костен]] или Благ костен |- ||Celtis australis || [[Celtis australis]] |- ||Centaurium umbelatum || [[Црвен кантарион]] |- ||Cetraria islandica || [[Исландски лишај]] |- ||Chamomilla recutita || [[Камилица]] |- ||Chelidonium majus || [[Змиско млеко]] или руса |- ||Chenopodium bonus-henricus || [[Чуен]] |- ||Chenopodium botrys || [[Chenopodium botrys]] |- ||Cichorium intyibus || [[Цукорија]] |- ||Clematis vitalba || [[Повит]] |- ||Cnicus benedictus || [[Питом трн]] |- ||Armoracia rusticana || [[Рен]] |- ||Colchicum autumnale || [[Есенски мразовец]] |- ||Conium maculatum || [[Кукута]] |- ||Convallaria majalis || [[Момина солза]] |- ||Coriandrum sativum || [[Коријандер]] |- ||Cornus sanguinea || [[Црн дрен]] |- ||Corylus avellana || [[Обична леска]] |- ||Cotoneaster melanocarpa || [[Црна мушмула]] |- ||Crategus monogyna || [[Бел глог]] или Обичен глог |- ||Crategus oxyacantha || [[Европски глог]] |- ||Dactylorhiza spp. || [[Салеп]] |- ||Datura stramonium || [[Татула]] |- ||Daucus carota || [[Морков]] |- ||Digitalis spp. || [[Бутин (растение)]] или Напрсток |- ||Ecballium elaterium || [[Луда краставица]] |- ||Echium vulgare || [[Волчја опашка]] |- ||Ephedra spp. || [[Ефедра]] |- ||Equisetum arvense || [[Коњско опавче]] или прецлика |- ||Erodium cicutarium || [[Обичен здрал]] |- ||Eryngium campestre || [[Ветрогон]] |- ||Euphrasia officinalis || [[Видова трева]] |- ||Ficus carica || [[Смоква]] |- ||Foeniculum vulgare || [[Македонски анасон]] |- ||Fragaria vesca || [[Јагода]] |- ||Frangula spp. || [[Кришина]] |- ||Fraxinus ornus || [[Црн јасен]] |- ||Fumaria officinalis || [[Обична чадливка]] |- ||Galega officinalis || [[Здралка]] |- ||Galeopsis dubia || [[Обична смрдлива коприва]] |- ||Galium verum || [[Иванско цвеќе]] |- ||Gentiana lutea || [[Линцура]], или жолта линцура |- ||Gentiana punctata || [[Точкеста линцура]] |- ||Geranium spp. || [[Здравец]] |- ||Geum urbanum || [[Зајачко стапало]] |- ||Gymnadenia spp. || [[Салеп]] |- ||Glaucium flavum || [[Жолт афион]] |- ||Gleditchia triacanthos || [[Гледич]] |- ||Glycyrrhiza glabra || [[Сладок корен]] |- ||Gnaphalium uliginosum || [[Бел смил]] |- ||Gypsophila paniculata || [[Бело сапунче]] |- ||Hamamelis virginiana || [[Хамамелис]] |- ||Hedera helix || [[Бршлен]] |- ||Helleborus sp. || [[Кукурек]] |- ||Helichrysum plicatum || [[Смил]] |- ||Herniaria glabra || [[Гола ситница]] или зелена килавица |- ||Herniaria hirsuta || [[Влакнеста ситница]] или Бела килавица |- ||Humulus lupulus || [[Хмељ]] |- ||Hyoscyamus niger || [[Буника]] |- ||Hypericum perforatum || [[Кантарион]] |- ||Hyssopus officinalis || [[Изоп]] |- ||Inula helenium Oman || [[Волско око]] |- ||Iris germanica || [[Перуника]] |- ||Iris palida || [[Перуника]] |- ||Juglans regia || [[Орев]] |- ||Juniperus communis || [[Смрека]] |- ||Juniperus oxycedrus || [[Смрека]] |- ||Lamium album || [[Бела коприва]] |- ||Lavandula sp. || [[Лаванда]] |- ||Leonorus cardiaca || [[Обична срценица]] или ѓаволско усте |- ||Levisticum officinale Mil duh || [[Селен (растение)]] |- ||Lilium sp. || [[Крин]] |- ||Linaria vulgaris || [[Див лен]] |- ||Lonicera xylosteum || [[Анамска рака]] |- ||Loranthus europaeus || [[Жолта имела]] |- ||Malva sylvestris || [[Црн слез]] |- ||Marrubium vulgare || [[Пчелинок]] или горчица |- ||Melilotus officinalis || [[Коњска детелина]] |- ||Melissa officinalis || [[Маточина]] или матерка, пчелник |- ||Mentha spp. || [[Нане]] |- ||Menyanthes trifoliata || [[Горчлива детелина]] |- ||Morus alba || [[Бела црница]] |- ||Morus nigra || [[Црница]] |- ||Ocimum basilicum || [[Босилек]] |- ||Olea europaea || [[Маслинка]] |- ||Ononis spinosa || [[Зајачки трн]] или грмотрн |- ||Onopordon acanthium || [[Магарешки трн]] |- ||Ophrys spp. || [[Салеп]] |- ||Orchis spp. || [[Салеп]] |- ||Origanum vulgare || [[Див мајорам]] |- ||Oxalis acetosela || [[Кисела детелина]] (зајачка красатка) |- ||Papaver rhoeas || [[Булка]] |- ||Papaver somniferum || [[Афион]] |- ||Paris quadrifolia || [[Paris quadrifolia]] |- ||Pastinaca sativa || [[Пашканат]] |- ||Peonia mascula || [[Божур]] |- ||Periploca greca || [[Грчка грпка]] |- ||Petasites hybridus || [[Лопушник]] |- ||Petroselinum sativum || [[Магдонос]] |- ||Physalis alkekengi || [[Зрнешник]] или плускавец |- ||Phytolacca americana || [[Крмус]] |- ||Pimpinella anisum || [[Анасон]] |- ||Pinus sylvestris || [[Бел бор]] |- ||Pinus spp. || [[Борови]] |- ||Plantago lanceolata || [[Машки тегавец]] |- ||Plantago major || [[Женски тегавец]] |- ||Polypodium vulgare || [[Слатка папрат]] |- ||Polygonum aviculare || [[Троскот]] |- ||Polygonum hydropiper || [[Воден пипер]] |- ||Populus nigra || [[Црна топола]] |- ||Potentila anserina || [[Гускин петопрст]] |- ||Potentila erecta || [[Исправен петопрст]] |- ||Primula veris Yaglika || [[Пролетна јаглика]] |- ||Prunus amygdalus || [[Бадем]] |- ||Prunus laurocerasus || [[Зелениче]] |- ||Prunus spinosa || [[Трника]] |- ||Pulmonaria officinalis || [[Великденче]] |- ||Punica granatum || [[Калинка]] |- ||Evernia prunastri || [[Дабов лишај]] |- ||Quercus spp || [[Дабови]] |- ||Raphanus sativus || [[Репка]] |- ||Rhamnus catarica Pasdren || [[Горчлив дрен]] |- ||Cotinus coggygria || [[Руј]] |- ||Ribes spp. || [[Рибизла]] |- ||Ricinus communis || [[Рицинус]] |- ||Robinia pseudoacacia || [[Багрем]] |- ||Rosa cannina || [[Шипка]] |- ||Rosmarinus officinalis || [[Розмарин]] |- ||Rubia peregrina || [[Див броќ]] |- ||Rubus caesius || [[Сина капинка]] |- ||Rubus fruticosus agg. || [[Капина]] |- ||Rubus ideaus || [[Малина]] |- ||Rumex acetosa || [[Киселец]] |- ||Ruscus aculeatus Bodlika || [[Дива шимширка]] |- ||Ruta graveolens || [[Седефче]] |- ||Salix alba || [[Бела врба]] |- ||Salvia officinalis || [[Обична жалфија]] |- ||Salvia sclarea || [[Salvia sclarea]] |- ||Sambucus nigra || [[Бозел]] |- ||Sanguisorba officinalis || [[Големо крвавче]] |- ||Saponaria officinalis || [[Обична сапуника]] |- ||Satureja hortensis Chubrica || [[Чебрика]] |- ||Satureja montana || [[Планинска чубрица]] или Чебрика |- ||Sempervivum spp. || [[Пазикуќа]] |- ||Sideritis raeserii || [[Чистец]] |- ||Sideritis scardica || [[Шарпланински чај]] |- ||Silybum marianum || [[Млечен трн]] |- ||Symphytum officinalis || [[Гавез]] |- ||Solanum dulcamara || [[Песји трн]] |- ||Solanum nigrum || [[Зрнец]] |- ||Solidago virga aurea || [[Златица]] |- ||Sorbus aucuparia Ofika || [[Јаребика]] |- ||Syringa vulgaris || [[Јоргован]] |- ||Tamus communis || [[Блужд]] |- ||Taraxacum officinale || [[Глуварче]] или Млечна козица |- ||Taxus baccata || [[Тиса]] |- ||Teucrium montanum || [[Планински дупчец]] или Подубец |- ||Teucrium polium || [[Бел дупчец]] или Подубец |- ||Teucrium scordium || [[Teucrium scordium]] |- ||Thymus spp. || [[Мајчина душичка]] |- ||Tilia cordata || [[Липа]] |- ||Tilia platyphylos || [[Липа]] |- ||Tribulis terestris || [[Tribulis terestris]] |- ||Trigonela foenum graecum || [[Грчко семе]] |- ||Tropaeolum majus Latinka || [[Лази бубе]] |- ||Tussilago farfara || [[Подбел]] |- ||Urtica dioica || [[Коприва]] |- ||Vaccinium myrtillus || [[Боровинка]] |- ||Vaccinium uliginosum || [[Боровинка]] |- ||Vaccinium vitis-idaea || [[Црвена боровинка]] или Брусница |- ||Valeriana officinalis || [[Маче трева]] |- ||Veratrum album || [[Чемерика]] |- ||Verbascum tapsiforme || [[Мопен]] |- ||Verbena officinalis || [[Врбинка (род)]] |- ||Veronica officinalis || [[Модричица]] или Невестинска солза |- ||Viburnum tinus || [[Viburnum tinus]] |- ||Vinca minor || [[Зелениче (растение)]] |- ||Viola odorata || [[Миризлива темјанушка]] |- ||Viola tricolor || [[Шарена темјанушка]] |- ||Viscum album || [[Бела имела]] |- ||Zizyphus jujuba || [[Zizyphus jujuba]] |} == Наводи == {{наводи}} == Поврзано== * [[Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Лековити растенија|*]] qzdpeu1rx4xhcxu2r9lsfictqwkvjx8 0 1300129 5588326 4766827 2026-07-07T05:50:22Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Димарка]] на [[Обична чадливка]] 5588326 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Обична чадливка]] bi6u6b2d8io6ajyxp8jv4aeu8wb08q4 2 1300155 5588548 5557828 2026-07-07T10:22:18Z ListeriaBot 65467 Wikidata list updated [V2] 5588548 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q221 . FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://mk.wikipedia.org/>.} OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks } limit 1000 |sort=label |columns=number:#,label:Article,description,p569,p570,p18,item,?linkcount:site links |thumb=100 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! датум на раѓање ! датум на смрт ! слика ! item ! site links |- | style='text-align:right'| 1 | [[Ajna Isejni]] | | data-sort-value="2004" | 2004-11-11 | | | [[:d:Q98091703|Q98091703]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Albina Pljakaj]] | | data-sort-value="2001" | 2001-01-01 | | | [[:d:Q135366226|Q135366226]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Aleksandra Murgoska]] | | data-sort-value="1988" | 1988-01-27 | | | [[:d:Q135381141|Q135381141]] | 0 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Aleksandra Pesevska]] | | data-sort-value="1977" | 1977-12-01 | | | [[:d:Q135388431|Q135388431]] | 0 |- | style='text-align:right'| 5 | [[Amina Lichina]] | | data-sort-value="2002" | 2002-03-05 | | | [[:d:Q135358744|Q135358744]] | 0 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Ana Dogazanska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-09-07 | | | [[:d:Q135381131|Q135381131]] | 0 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Ana Ivetikj]] | | data-sort-value="2007" | 2007-09-28 | | | [[:d:Q135355870|Q135355870]] | 0 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Ana Kafedziska]] | | data-sort-value="1978" | 1978-01-19 | | | [[:d:Q136615006|Q136615006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 9 | [[Ana Mickoska]] | | data-sort-value="1996" | 1996-12-26 | | | [[:d:Q97738332|Q97738332]] | 0 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Ana Stajik]] | | data-sort-value="1987" | 1987-08-29 | | | [[:d:Q135384708|Q135384708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 11 | [[Aneta Filceva]] | | data-sort-value="1980" | 1980-03-09 | | | [[:d:Q136617285|Q136617285]] | 0 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Angela Melnic]] | | data-sort-value="1976" | 1976-03-30 | | | [[:d:Q97673150|Q97673150]] | 0 |- | style='text-align:right'| 13 | [[Anica Mitic]] | | data-sort-value="1968" | 1968-06-11 | | | [[:d:Q136615004|Q136615004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Anida Jahji]] | | data-sort-value="2003" | 2003-11-01 | | | [[:d:Q98090249|Q98090249]] | 0 |- | style='text-align:right'| 15 | [[Anja Dizdarevikj]] | | data-sort-value="2000" | 2000-08-04 | | | [[:d:Q135367857|Q135367857]] | 0 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Arbe Ademi]] | | data-sort-value="1988" | 1988-03-06 | | | [[:d:Q111240944|Q111240944]] | 0 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Arin Agic]] | | data-sort-value="1993" | 1993-06-21 | | | [[:d:Q135376940|Q135376940]] | 0 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Arnela Hodja]] | | data-sort-value="1991" | 1991-03-27 | | | [[:d:Q135381134|Q135381134]] | 0 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Astera Tuhina]] | | data-sort-value="2004" | 2004-10-21 | | | [[:d:Q119548961|Q119548961]] | 0 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Baba Branka]] | | | | | [[:d:Q136437910|Q136437910]] | 0 |- | style='text-align:right'| 21 | [[Belma Dechkovikj]] | | data-sort-value="2007" | 2007-01-20 | | | [[:d:Q135355868|Q135355868]] | 0 |- | style='text-align:right'| 22 | [[Biljana Dimitrievska]] | | data-sort-value="1984" | 1984-02-29 | | | [[:d:Q135382827|Q135382827]] | 0 |- | style='text-align:right'| 23 | [[Biljana Koljovska]] | | data-sort-value="1983" | 1983-05-26 | | | [[:d:Q135386539|Q135386539]] | 0 |- | style='text-align:right'| 24 | [[Biljana Latkoska]] | | data-sort-value="1981" | 1981-06-17 | | | [[:d:Q136618552|Q136618552]] | 0 |- | style='text-align:right'| 25 | [[Bisera Bozhinovska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-07-13 | | | [[:d:Q135378338|Q135378338]] | 0 |- | style='text-align:right'| 26 | [[Bisera Rajcinoska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-09-22 | | | [[:d:Q135378331|Q135378331]] | 0 |- | style='text-align:right'| 27 | [[Bisera Stojanovska]] | | data-sort-value="1988" | 1988-09-14 | | | [[:d:Q135384705|Q135384705]] | 0 |- | style='text-align:right'| 28 | [[Blaga Nikolova]] | | data-sort-value="1966" | 1966-02-08 | | | [[:d:Q136615347|Q136615347]] | 0 |- | style='text-align:right'| 29 | [[Blagoj Kushovska]] | | | | | [[:d:Q64624713|Q64624713]] | 0 |- | style='text-align:right'| 30 | [[Bojana Doneska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-07-04 | | | [[:d:Q135366517|Q135366517]] | 0 |- | style='text-align:right'| 31 | [[Bojana Nikolikj]] | | data-sort-value="2007" | 2007-07-09 | | | [[:d:Q135355867|Q135355867]] | 0 |- | style='text-align:right'| 32 | [[Bojana Popova]] | | data-sort-value="2002" | 2002-09-19 | | | [[:d:Q135362444|Q135362444]] | 0 |- | style='text-align:right'| 33 | [[Bojana Samardjiska]] | | data-sort-value="1983" | 1983-04-12 | | | [[:d:Q135387199|Q135387199]] | 0 |- | style='text-align:right'| 34 | [[Bozhica Stoevska]] | | data-sort-value="2005" | 2005-08-18 | | | [[:d:Q135358426|Q135358426]] | 0 |- | style='text-align:right'| 35 | [[Brankica Meglenova]] | | data-sort-value="2008" | 2008-03-17 | | | [[:d:Q136381181|Q136381181]] | 0 |- | style='text-align:right'| 36 | [[Cvetanka Dimova]] | | data-sort-value="1998" | 1998-06-27 | | | [[:d:Q135366515|Q135366515]] | 0 |- | style='text-align:right'| 37 | [[Cvetanka Krstevska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-10-13 | | | [[:d:Q135366509|Q135366509]] | 0 |- | style='text-align:right'| 38 | [[Cvetanka Lazovska]] | | data-sort-value="1975" | 1975-05-31 | | | [[:d:Q136616009|Q136616009]] | 0 |- | style='text-align:right'| 39 | [[Daniela Hristova]] | | data-sort-value="1987" | 1987-09-23 | | | [[:d:Q135384465|Q135384465]] | 0 |- | style='text-align:right'| 40 | [[Daniela Mijalova]] | | data-sort-value="1978" | 1978-08-02 | | | [[:d:Q136617468|Q136617468]] | 0 |- | style='text-align:right'| 41 | [[Daniela Minova]] | | data-sort-value="1980" | 1980-09-16 | | | [[:d:Q136617470|Q136617470]] | 0 |- | style='text-align:right'| 42 | [[Dea Hodja]] | | data-sort-value="2005" | 2005-08-01 | | | [[:d:Q135358423|Q135358423]] | 0 |- | style='text-align:right'| 43 | [[Diana Chattahu]] | | data-sort-value="1987" | 1987-07-02 | | | [[:d:Q135382053|Q135382053]] | 0 |- | style='text-align:right'| 44 | [[Dora Aleksova]] | | data-sort-value="2008" | 2008-04-01 | | | [[:d:Q135351816|Q135351816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 45 | [[Dragana Jolovik]] | | data-sort-value="1994" | 1994-05-31 | | | [[:d:Q135375153|Q135375153]] | 0 |- | style='text-align:right'| 46 | [[Dragana Petkovska]] | | data-sort-value="1997" | 1997-12-24 | | | [[:d:Q135372097|Q135372097]] | 0 |- | style='text-align:right'| 47 | [[Dunja Ivanova]] | | | | | [[:d:Q120061730|Q120061730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 48 | [[Dushica Miceva]] | | data-sort-value="2009" | 2009-06-07 | | | [[:d:Q135351814|Q135351814]] | 0 |- | style='text-align:right'| 49 | [[Dušica Zaova]] | | data-sort-value="1993" | 1993-04-04 | | | [[:d:Q137945948|Q137945948]] | 0 |- | style='text-align:right'| 50 | [[Dzeneta Sabani]] | | data-sort-value="1995" | 1995-07-14 | | | [[:d:Q97735592|Q97735592]] | 0 |- | style='text-align:right'| 51 | [[Dzina Stevkovska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-04-06 | | | [[:d:Q126871949|Q126871949]] | 0 |- | style='text-align:right'| 52 | [[Edina Musa]] | | data-sort-value="1991" | 1991-08-07 | | | [[:d:Q135381133|Q135381133]] | 0 |- | style='text-align:right'| 53 | [[Edina Sulejmani]] | | data-sort-value="2004" | 2004-11-30 | | | [[:d:Q98090309|Q98090309]] | 0 |- | style='text-align:right'| 54 | [[Egzona Jashara]] | | data-sort-value="1994" | 1994-04-18 | | | [[:d:Q98069002|Q98069002]] | 0 |- | style='text-align:right'| 55 | [[Elena Grueva]] | | data-sort-value="1985" | 1985-05-31 | | | [[:d:Q135386545|Q135386545]] | 0 |- | style='text-align:right'| 56 | [[Elena Mickovska]] | | data-sort-value="1982" | 1982-04-17 | | | [[:d:Q136617555|Q136617555]] | 0 |- | style='text-align:right'| 57 | [[Elena Pavlova]] | | data-sort-value="1985" | 1985-05-25 | | | [[:d:Q135385528|Q135385528]] | 0 |- | style='text-align:right'| 58 | [[Elena Peshinoska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-06-11 | | | [[:d:Q135364078|Q135364078]] | 0 |- | style='text-align:right'| 59 | [[Elena Petkovik]] | | data-sort-value="1986" | 1986-03-10 | | | [[:d:Q135384582|Q135384582]] | 0 |- | style='text-align:right'| 60 | [[Elena Petrova]] | | data-sort-value="1993" | 1993-10-15 | | | [[:d:Q120061570|Q120061570]] | 0 |- | style='text-align:right'| 61 | [[Elena Radenkovikj]] | | data-sort-value="1984" | 1984-12-18 | | | [[:d:Q135386538|Q135386538]] | 0 |- | style='text-align:right'| 62 | [[Elena Tasevska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-04-23 | | | [[:d:Q135364076|Q135364076]] | 0 |- | style='text-align:right'| 63 | [[Elena Velickovska]] | | data-sort-value="1987" | 1987-08-03 | | | [[:d:Q135384707|Q135384707]] | 0 |- | style='text-align:right'| 64 | [[Eleonora Veninova]] | | | | | [[:d:Q122975366|Q122975366]] | 0 |- | style='text-align:right'| 65 | [[Eli Isely]] | | data-sort-value="1957" | 1957-01-14 | | | [[:d:Q118323918|Q118323918]] | 0 |- | style='text-align:right'| 66 | [[Eliana Gramatikova]] | | data-sort-value="2005" | 2005-01-04 | | | [[:d:Q135359918|Q135359918]] | 0 |- | style='text-align:right'| 67 | [[Elisa Hani]] | | data-sort-value="2003" | 2003-10-04 | | | [[:d:Q98090248|Q98090248]] | 0 |- | style='text-align:right'| 68 | [[Elizabeta Kirpovska]] | | data-sort-value="1983" | 1983-05-13 | | | [[:d:Q135386537|Q135386537]] | 0 |- | style='text-align:right'| 69 | [[Ema Reskoska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-04-18 | | | [[:d:Q119553669|Q119553669]] | 0 |- | style='text-align:right'| 70 | [[Emilija Krstanoska]] | | data-sort-value="1992" | 1992-05-25 | | | [[:d:Q135376939|Q135376939]] | 0 |- | style='text-align:right'| 71 | [[Emilija Lazarova]] | | data-sort-value="1995" | 1995-09-07 | | | [[:d:Q135375141|Q135375141]] | 0 |- | style='text-align:right'| 72 | [[Ena Medina]] | | | | | [[:d:Q64625016|Q64625016]] | 0 |- | style='text-align:right'| 73 | [[Enisa Amiti]] | | data-sort-value="2001" | 2001-01-24 | | | [[:d:Q98088299|Q98088299]] | 0 |- | style='text-align:right'| 74 | [[Era Emurli]] | | data-sort-value="2004" | 2004-03-14 | | | [[:d:Q98090243|Q98090243]] | 0 |- | style='text-align:right'| 75 | [[Era Stableva]] | | data-sort-value="2004" | 2004-01-07 | | | [[:d:Q98090307|Q98090307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 76 | [[Evgenija Raftoska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-08-02 | | | [[:d:Q135367841|Q135367841]] | 0 |- | style='text-align:right'| 77 | [[Evgenija Tanaskoska]] | | data-sort-value="2005" | 2005-04-20 | | | [[:d:Q135356545|Q135356545]] | 0 |- | style='text-align:right'| 78 | [[Evgenija Teodosievska]] | | | | | [[:d:Q122189876|Q122189876]] | 0 |- | style='text-align:right'| 79 | [[Fimka Tozija]] | | | | | [[:d:Q89477584|Q89477584]] | 0 |- | style='text-align:right'| 80 | [[Forka Gjorgjieva]] | | data-sort-value="1995" | 1995-10-23 | | | [[:d:Q135372753|Q135372753]] | 0 |- | style='text-align:right'| 81 | [[Frosina Remenska]] | | data-sort-value="1987" | 1987-03-24 | | | [[:d:Q135385529|Q135385529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 82 | [[Gabriela Galevska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-02-03 | | | [[:d:Q98088307|Q98088307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 83 | [[Gabriela Modeva]] | | data-sort-value="2003" | 2003-04-03 | | | [[:d:Q135364079|Q135364079]] | 0 |- | style='text-align:right'| 84 | [[Glorija Gruevska]] | | data-sort-value="2009" | 2009-01-21 | | | [[:d:Q136381180|Q136381180]] | 0 |- | style='text-align:right'| 85 | [[Glorija Karovski]] | | data-sort-value="1997" | 1997-09-15 | | | [[:d:Q97727281|Q97727281]] | 0 |- | style='text-align:right'| 86 | [[Gordana Mitanovska]] | | data-sort-value="1970" | 1970-10-08 | | | [[:d:Q136615008|Q136615008]] | 0 |- | style='text-align:right'| 87 | [[Gordana Stojkovska]] | | data-sort-value="1996" | 1996-06-05 | | | [[:d:Q97727462|Q97727462]] | 0 |- | style='text-align:right'| 88 | [[Hanka Musa]] | | data-sort-value="1989" | 1989-12-13 | | | [[:d:Q119565680|Q119565680]] | 0 |- | style='text-align:right'| 89 | [[Hristina Adjuleska]] | | data-sort-value="1995" | 1995-04-23 | | | [[:d:Q97735588|Q97735588]] | 0 |- | style='text-align:right'| 90 | [[Hristina Dzambazovska]] | | data-sort-value="1983" | 1983-11-12 | | | [[:d:Q135386540|Q135386540]] | 0 |- | style='text-align:right'| 91 | [[Hristina Stavrevska]] | | data-sort-value="2004" | 2004-04-05 | | | [[:d:Q135360423|Q135360423]] | 0 |- | style='text-align:right'| 92 | [[Ikmete Limani]] | | data-sort-value="2003" | 2003-10-28 | | | [[:d:Q98090267|Q98090267]] | 0 |- | style='text-align:right'| 93 | [[Ilina Selcova]] | | data-sort-value="2002" | 2002-11-06 | | | [[:d:Q135366228|Q135366228]] | 0 |- | style='text-align:right'| 94 | [[Ilinka Iljoska]] | | | | | [[:d:Q124325151|Q124325151]] | 0 |- | style='text-align:right'| 95 | [[Ilinka Janeva]] | | | | | [[:d:Q113836856|Q113836856]] | 0 |- | style='text-align:right'| 96 | [[Ines Kolarikj]] | | data-sort-value="1981" | 1981-12-04 | | | [[:d:Q135385867|Q135385867]] | 0 |- | style='text-align:right'| 97 | [[Inoslava Stamenkovska]] | | data-sort-value="2006" | 2006-11-22 | | | [[:d:Q135355647|Q135355647]] | 0 |- | style='text-align:right'| 98 | [[Irena Stankovska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-08-02 | | | [[:d:Q135381136|Q135381136]] | 0 |- | style='text-align:right'| 99 | [[Iskra Andonova]] | | data-sort-value="1999" | 1999-08-16 | | | [[:d:Q135367854|Q135367854]] | 0 |- | style='text-align:right'| 100 | [[Iskra Ivanovska]] | | data-sort-value="1977" | 1977-12-18 | | | [[:d:Q136615005|Q136615005]] | 0 |- | style='text-align:right'| 101 | [[Iva Cholakoska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-08-05 | | | [[:d:Q135360422|Q135360422]] | 0 |- | style='text-align:right'| 102 | [[Iva Dimitrijevikj]] | | data-sort-value="2009" | 2009-08-01 | | | [[:d:Q136380431|Q136380431]] | 0 |- | style='text-align:right'| 103 | [[Iva Dojchinova]] | | data-sort-value="2006" | 2006-07-31 | | | [[:d:Q135355866|Q135355866]] | 0 |- | style='text-align:right'| 104 | [[Iva Koleva]] | | data-sort-value="2009" | 2009-01-27 | | | [[:d:Q135351837|Q135351837]] | 0 |- | style='text-align:right'| 105 | [[Iva Krstevska]] | | data-sort-value="1996" | 1996-07-01 | | | [[:d:Q135375143|Q135375143]] | 0 |- | style='text-align:right'| 106 | [[Ivana Avramoska]] | | data-sort-value="1993" | 1993-12-06 | | | [[:d:Q97694341|Q97694341]] | 0 |- | style='text-align:right'| 107 | [[Ivana Harbov]] | | data-sort-value="1998" | 1998-08-05 | | | [[:d:Q135366510|Q135366510]] | 0 |- | style='text-align:right'| 108 | [[Ivana Janeska]] | | data-sort-value="1981" | 1981-05-08 | | | [[:d:Q136617287|Q136617287]] | 0 |- | style='text-align:right'| 109 | [[Ivana Kmetovska]] | | data-sort-value="1995" | 1995-02-05 | | | [[:d:Q119563956|Q119563956]] | 0 |- | style='text-align:right'| 110 | [[Ivana Nikolova]] | | data-sort-value="2001" | 2001-06-19 | | | [[:d:Q98085939|Q98085939]] | 0 |- | style='text-align:right'| 111 | [[Ivana Stojanoska]] | | data-sort-value="1987" | 1987-09-23 | | | [[:d:Q136620001|Q136620001]] | 0 |- | style='text-align:right'| 112 | [[Ivana Udovalieva]] | | data-sort-value="1984" | 1984-11-03 | | | [[:d:Q135385532|Q135385532]] | 0 |- | style='text-align:right'| 113 | [[Ivana Zdravkova]] | | | | | [[:d:Q124171054|Q124171054]] | 0 |- | style='text-align:right'| 114 | [[Ivona Kozhobashiovska]] | | data-sort-value="2001" | 2001-10-21 | | | [[:d:Q135367845|Q135367845]] | 0 |- | style='text-align:right'| 115 | [[Ivona Pejkovska]] | | data-sort-value="1995" | 1995-11-16 | | | [[:d:Q135375145|Q135375145]] | 0 |- | style='text-align:right'| 116 | [[Jana Ackovska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-03-17 | | | [[:d:Q97750999|Q97750999]] | 0 |- | style='text-align:right'| 117 | [[Jana Nikolovska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-02-08 | | | [[:d:Q135366230|Q135366230]] | 0 |- | style='text-align:right'| 118 | [[Jana Pislevska]] | | data-sort-value="2009" | 2009-04-22 | | | [[:d:Q135351818|Q135351818]] | 0 |- | style='text-align:right'| 119 | [[Jasmina Gerasimovska Nikolik]] | | data-sort-value="1978" | 1978-02-17 | | | [[:d:Q135388432|Q135388432]] | 0 |- | style='text-align:right'| 120 | [[Jasmina Grujoska]] | | data-sort-value="1979" | 1979-05-13 | | | [[:d:Q136616405|Q136616405]] | 0 |- | style='text-align:right'| 121 | [[Jasmina Jovanovska]] | | data-sort-value="2001" | 2001-01-25 | | | [[:d:Q98088310|Q98088310]] | 0 |- | style='text-align:right'| 122 | [[Joan Harmosin-Ohridski]] | | data-sort-value="1829" | 1829 | data-sort-value="1890" | 1890 | | [[:d:Q113717238|Q113717238]] | 0 |- | style='text-align:right'| 123 | [[Jovana Dimkovska]] | | data-sort-value="2006" | 2006-07-22 | | | [[:d:Q135351820|Q135351820]] | 0 |- | style='text-align:right'| 124 | [[Jovana Djugovska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-08-13 | | | [[:d:Q135364494|Q135364494]] | 0 |- | style='text-align:right'| 125 | [[Jovana Jovanovska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-04-29 | | | [[:d:Q135366512|Q135366512]] | 0 |- | style='text-align:right'| 126 | [[Jovana Petkoska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-08-30 | | | [[:d:Q135375146|Q135375146]] | 0 |- | style='text-align:right'| 127 | [[Jovana Petrushevska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-01-04 | | | [[:d:Q135367858|Q135367858]] | 0 |- | style='text-align:right'| 128 | [[Jovana Stojanova]] | | data-sort-value="1999" | 1999-01-19 | | | [[:d:Q135367840|Q135367840]] | 0 |- | style='text-align:right'| 129 | [[Julija Tričkovska]] | | | | | [[:d:Q125209557|Q125209557]] | 0 |- | style='text-align:right'| 130 | [[Kalina Trpeska]] | | data-sort-value="1993" | 1993-10-13 | | | [[:d:Q97727493|Q97727493]] | 0 |- | style='text-align:right'| 131 | [[Kamelija Ignatova]] | | data-sort-value="2002" | 2002-04-30 | | | [[:d:Q135366224|Q135366224]] | 0 |- | style='text-align:right'| 132 | [[Kate Petkoska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-02-03 | | | [[:d:Q135375147|Q135375147]] | 0 |- | style='text-align:right'| 133 | [[Katerina Balov]] | | data-sort-value="1972" | 1972-02-10 | | | [[:d:Q135389138|Q135389138]] | 0 |- | style='text-align:right'| 134 | [[Katerina Milevska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-02-02 | | | [[:d:Q98069003|Q98069003]] | 0 |- | style='text-align:right'| 135 | [[Katerina Nikolovska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-04-08 | | | [[:d:Q64624691|Q64624691]] | 0 |- | style='text-align:right'| 136 | [[Katerina Pop Dimitrovska]] | | data-sort-value="2001" | 2001-08-07 | | | [[:d:Q135366225|Q135366225]] | 0 |- | style='text-align:right'| 137 | [[Katerina Stojanovska]] | | data-sort-value="1996" | 1996-08-16 | | | [[:d:Q97719365|Q97719365]] | 0 |- | style='text-align:right'| 138 | [[Kiki Modeva]] | | data-sort-value="2005" | 2005-08-09 | | | [[:d:Q135358415|Q135358415]] | 0 |- | style='text-align:right'| 139 | [[Kjara Anastasova]] | | data-sort-value="2010" | 2010-12-16 | | | [[:d:Q136380438|Q136380438]] | 0 |- | style='text-align:right'| 140 | [[Kristina Janevska]] | | data-sort-value="1997" | 1997-07-04 | | | [[:d:Q135363717|Q135363717]] | 0 |- | style='text-align:right'| 141 | [[Kristina Josifovska]] | | data-sort-value="1989" | 1989-09-27 | | | [[:d:Q135381142|Q135381142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 142 | [[Kristina Kirazieva]] | | data-sort-value="1981" | 1981-04-11 | | | [[:d:Q136616831|Q136616831]] | 0 |- | style='text-align:right'| 143 | [[Kristina Naumoska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-07-08 | | | [[:d:Q97748648|Q97748648]] | 0 |- | style='text-align:right'| 144 | [[Kristina Todevska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-08-19 | | | [[:d:Q135367839|Q135367839]] | 0 |- | style='text-align:right'| 145 | [[Ksenija Petrevska]] | | data-sort-value="2005" | 2005-10-22 | | | [[:d:Q135358416|Q135358416]] | 0 |- | style='text-align:right'| 146 | [[Ksenija Stojchevska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-06-29 | | | [[:d:Q135367848|Q135367848]] | 0 |- | style='text-align:right'| 147 | [[Laura Zdravevska]] | | data-sort-value="1997" | 1997-09-03 | | | [[:d:Q135373206|Q135373206]] | 0 |- | style='text-align:right'| 148 | [[Lefterija Temelkova]] | | data-sort-value="1993" | 1993-03-13 | | | [[:d:Q135375784|Q135375784]] | 0 |- | style='text-align:right'| 149 | [[Lence Aleksovska]] | | data-sort-value="1971" | 1971-06-10 | | | [[:d:Q136615002|Q136615002]] | 0 |- | style='text-align:right'| 150 | [[Leonita Lenjani]] | | data-sort-value="2001" | 2001-05-07 | | | [[:d:Q97750332|Q97750332]] | 0 |- | style='text-align:right'| 151 | [[Lidija Cvetkovska]] | | data-sort-value="1995" | 1995-02-24 | | | [[:d:Q135374603|Q135374603]] | 0 |- | style='text-align:right'| 152 | [[Lidija Georgievska]] | | data-sort-value="1995" | 1995-01-25 | | | [[:d:Q97693419|Q97693419]] | 0 |- | style='text-align:right'| 153 | [[Lidija Knjazeva]] | | data-sort-value="1972" | 1972-06-21 | | | [[:d:Q136615003|Q136615003]] | 0 |- | style='text-align:right'| 154 | [[Lidiǰa Kapuševska-Drakulevska]] | | data-sort-value="1962" | 1962 | | | [[:d:Q112541749|Q112541749]] | 0 |- | style='text-align:right'| 155 | [[Lile Mitkova]] | | data-sort-value="2004" | 2004-06-03 | | | [[:d:Q135362450|Q135362450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 156 | [[Liljana Hadji Lega]] | | data-sort-value="1995" | 1995-06-08 | | | [[:d:Q135375150|Q135375150]] | 0 |- | style='text-align:right'| 157 | [[Liljana Nedelkovska Dimitrovska]] | | | | | [[:d:Q125303261|Q125303261]] | 0 |- | style='text-align:right'| 158 | [[Ljubica Boshkova]] | | data-sort-value="2005" | 2005-03-29 | | | [[:d:Q135358417|Q135358417]] | 0 |- | style='text-align:right'| 159 | [[Lujza Velkovska]] | | data-sort-value="1962" | 1962-11-19 | | | [[:d:Q136616832|Q136616832]] | 0 |- | style='text-align:right'| 160 | [[Madgalena Stojanoska]] | | data-sort-value="1985" | 1985-09-25 | | | [[:d:Q135385533|Q135385533]] | 0 |- | style='text-align:right'| 161 | [[Maja Angelovska-Panova]] | | | | | [[:d:Q113842377|Q113842377]] | 0 |- | style='text-align:right'| 162 | [[Maja Angelskova]] | | data-sort-value="1994" | 1994-02-12 | | | [[:d:Q97751166|Q97751166]] | 0 |- | style='text-align:right'| 163 | [[Maja Jakimovska-Tošiḱ]] | | data-sort-value="1964" | 1964 | | | [[:d:Q113823223|Q113823223]] | 0 |- | style='text-align:right'| 164 | [[Maja Nikolovska]] | | data-sort-value="1983" | 1983-04-27<br/>1981-04-27 | | | [[:d:Q135386541|Q135386541]] | 0 |- | style='text-align:right'| 165 | [[Maja Papuckoska]] | | data-sort-value="1979" | 1979-10-16 | | | [[:d:Q136616853|Q136616853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 166 | [[Maja Pavlovska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-05-20 | | | [[:d:Q135375152|Q135375152]] | 0 |- | style='text-align:right'| 167 | [[Maja Pop Trajkova]] | | data-sort-value="1981" | 1981 | | | [[:d:Q124539416|Q124539416]] | 0 |- | style='text-align:right'| 168 | [[Maja Taceva]] | | data-sort-value="1979" | 1979-10-16 | | | [[:d:Q136616402|Q136616402]] | 0 |- | style='text-align:right'| 169 | [[Marija Belistojanoska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-01-17 | | | [[:d:Q97738197|Q97738197]] | 0 |- | style='text-align:right'| 170 | [[Marija Dimitrijevic]] | | data-sort-value="2003" | 2003-02-17 | | | [[:d:Q135364073|Q135364073]] | 0 |- | style='text-align:right'| 171 | [[Marija Dimitrovska]] | | data-sort-value="2010" | 2010-02-17 | | | [[:d:Q136380464|Q136380464]] | 0 |- | style='text-align:right'| 172 | [[Marija Kovaceva]] | | data-sort-value="1985" | 1985-10-20 | | | [[:d:Q135385530|Q135385530]] | 0 |- | style='text-align:right'| 173 | [[Marija Nichevska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-08-29 | | | [[:d:Q98088316|Q98088316]] | 0 |- | style='text-align:right'| 174 | [[Marija Nikolov]] | | data-sort-value="2005" | 2005-07-12 | | | [[:d:Q135358418|Q135358418]] | 0 |- | style='text-align:right'| 175 | [[Marija Tanasoska]] | | data-sort-value="1982" | 1982-03-29 | | | [[:d:Q136618551|Q136618551]] | 0 |- | style='text-align:right'| 176 | [[Marija Ustijanoska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-04-03 | | | [[:d:Q135364072|Q135364072]] | 0 |- | style='text-align:right'| 177 | [[Marija Vidikova Nikolikj]] | | data-sort-value="1972" | 1972-12-17 | | | [[:d:Q135388345|Q135388345]] | 0 |- | style='text-align:right'| 178 | [[Marijana Avramovska]] | | data-sort-value="1997" | 1997-11-10 | | | [[:d:Q97727221|Q97727221]] | 0 |- | style='text-align:right'| 179 | [[Marika Bočvarova Plavevska]] | | | | | [[:d:Q125300501|Q125300501]] | 0 |- | style='text-align:right'| 180 | [[Marina Colesnicova]] | | data-sort-value="1986" | 1986-12-12 | | | [[:d:Q97673124|Q97673124]] | 0 |- | style='text-align:right'| 181 | [[Marina Nedelcheva]] | | data-sort-value="1996" | 1996-10-16 | | | [[:d:Q135372098|Q135372098]] | 0 |- | style='text-align:right'| 182 | [[Marina Neskoska]] | | data-sort-value="1991" | 1991-03-11 | | | [[:d:Q97723293|Q97723293]] | 0 |- | style='text-align:right'| 183 | [[Marina Tosic]] | | data-sort-value="1974" | 1974-04-30 | | | [[:d:Q136616078|Q136616078]] | 0 |- | style='text-align:right'| 184 | [[Marinela Angelovska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-05-22 | | | [[:d:Q105719052|Q105719052]] | 0 |- | style='text-align:right'| 185 | [[Marinela Josifoska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-06-23 | | | [[:d:Q97748631|Q97748631]] | 0 |- | style='text-align:right'| 186 | [[Marta Tolevska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-04-05 | | | [[:d:Q135367852|Q135367852]] | 0 |- | style='text-align:right'| 187 | [[Martina Angjelkovska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-01-11 | | | [[:d:Q97751001|Q97751001]] | 0 |- | style='text-align:right'| 188 | [[Martina Blazhevska]] | | data-sort-value="2004" | 2004-05-22 | | | [[:d:Q135360650|Q135360650]] | 0 |- | style='text-align:right'| 189 | [[Martina Dimkoska]] | | data-sort-value="1992" | 1992-09-18 | | | [[:d:Q97713896|Q97713896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 190 | [[Martina Djangarovska]] | | data-sort-value="2007" | 2007-03-24 | | | [[:d:Q135355865|Q135355865]] | 0 |- | style='text-align:right'| 191 | [[Martina Markoska]] | | data-sort-value="2004" | 2004-06-09 | | | [[:d:Q135360296|Q135360296]] | 0 |- | style='text-align:right'| 192 | [[Martina Micevska]] | | data-sort-value="1990" | 1990 | | | [[:d:Q64624679|Q64624679]] | 0 |- | style='text-align:right'| 193 | [[Martina Petkoska]] | | data-sort-value="1992" | 1992-12-30 | | | [[:d:Q135374604|Q135374604]] | 0 |- | style='text-align:right'| 194 | [[Matea Atanasovska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-02-26 | | | [[:d:Q135366229|Q135366229]] | 0 |- | style='text-align:right'| 195 | [[Mateja Dodevska]] | | data-sort-value="2005" | 2005-02-08 | | | [[:d:Q135358419|Q135358419]] | 0 |- | style='text-align:right'| 196 | [[Melani Vitanova]] | | data-sort-value="2001" | 2001-02-13 | | | [[:d:Q97738466|Q97738466]] | 0 |- | style='text-align:right'| 197 | [[Merritt Hempe]] | | data-sort-value="1994" | 1994-07-27 | | | [[:d:Q119542228|Q119542228]] | 0 |- | style='text-align:right'| 198 | [[Michaela Velitskovska]] | | | | | [[:d:Q64624730|Q64624730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 199 | [[Mihaela Aleksovska]] | | data-sort-value="2005" | 2005-03-25 | | | [[:d:Q135358422|Q135358422]] | 0 |- | style='text-align:right'| 200 | [[Mihaela Popeska]] | | data-sort-value="2001" | 2001-04-24 | | | [[:d:Q98088323|Q98088323]] | 0 |- | style='text-align:right'| 201 | [[Mila Gjukovikj]] | | data-sort-value="2006" | 2006-08-07 | | | [[:d:Q135358420|Q135358420]] | 0 |- | style='text-align:right'| 202 | [[Mila Nachevska]] | | data-sort-value="2009" | 2009-01-27 | | | [[:d:Q136381979|Q136381979]] | 0 |- | style='text-align:right'| 203 | [[Mila Talevska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-02-08 | | | [[:d:Q105719069|Q105719069]] | 0 |- | style='text-align:right'| 204 | [[Mila Veljanoska]] | | data-sort-value="2004" | 2004-04-22 | | | [[:d:Q135360651|Q135360651]] | 0 |- | style='text-align:right'| 205 | [[Milena Miloseska]] | | data-sort-value="1972" | 1972-04-16 | | | [[:d:Q136615350|Q136615350]] | 0 |- | style='text-align:right'| 206 | [[Milena Milosevic]] | | data-sort-value="1976" | 1976-04-01 | | | [[:d:Q136615352|Q136615352]] | 0 |- | style='text-align:right'| 207 | [[Milena Stefanovska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-04-18 | | | [[:d:Q97727435|Q97727435]] | 0 |- | style='text-align:right'| 208 | [[Milica Nikolikj]] | | data-sort-value="2006" | 2006-07-11 | | | [[:d:Q135358383|Q135358383]] | 0 |- | style='text-align:right'| 209 | [[Milka Golubovikj]] | | data-sort-value="1994" | 1994-07-22 | | | [[:d:Q97748622|Q97748622]] | 0 |- | style='text-align:right'| 210 | [[Mirjana Mitrovska]] | | data-sort-value="1974" | 1974-05-10 | | | [[:d:Q135386325|Q135386325]] | 0 |- | style='text-align:right'| 211 | [[Mirjeta Fejzulahi]] | | data-sort-value="1988" | 1988-01-05 | | | [[:d:Q135384464|Q135384464]] | 0 |- | style='text-align:right'| 212 | [[Monika Gavriloska]] | | data-sort-value="1976" | 1976-11-29 | | | [[:d:Q135388477|Q135388477]] | 0 |- | style='text-align:right'| 213 | [[Monika Zafirovska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-07-29 | | | [[:d:Q135362447|Q135362447]] | 0 |- | style='text-align:right'| 214 | [[Nada Vasileva]] | | data-sort-value="1983" | 1983-05-06 | | | [[:d:Q135386536|Q135386536]] | 0 |- | style='text-align:right'| 215 | [[Nadica Kosteska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-06-29 | | | [[:d:Q97738296|Q97738296]] | 0 |- | style='text-align:right'| 216 | [[Natali Georgievska]] | | data-sort-value="1987" | 1987-02-25 | | | [[:d:Q135384706|Q135384706]] | 0 |- | style='text-align:right'| 217 | [[Natalija Beleska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-07-04 | | | [[:d:Q135367843|Q135367843]] | 0 |- | style='text-align:right'| 218 | [[Natalija Sekulovska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-11-17 | | | [[:d:Q119570228|Q119570228]] | 0 |- | style='text-align:right'| 219 | [[Nataša Levkova]] | | data-sort-value="1997" | 1997-08-23 | | | [[:d:Q97761751|Q97761751]] | 0 |- | style='text-align:right'| 220 | [[Nena Sekuloska]] | | data-sort-value="1987" | 1987-04-05 | | | [[:d:Q135384466|Q135384466]] | 0 |- | style='text-align:right'| 221 | [[Nena Trajchevska]] | | data-sort-value="1994" | 1994-11-26 | | | [[:d:Q135375142|Q135375142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 222 | [[Nikolija Stojanovska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-12-16 | | | [[:d:Q105719054|Q105719054]] | 0 |- | style='text-align:right'| 223 | [[Nikolina Trajkovska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-02-11 | | | [[:d:Q97732547|Q97732547]] | 0 |- | style='text-align:right'| 224 | [[Nilaj Lamche]] | | data-sort-value="1998" | 1998-07-09 | | | [[:d:Q135366516|Q135366516]] | 0 |- | style='text-align:right'| 225 | [[Nina Karajovanova]] | | data-sort-value="2009" | 2009-07-15 | | | [[:d:Q136380437|Q136380437]] | 0 |- | style='text-align:right'| 226 | [[Nina Zafirova]] | | data-sort-value="2004" | 2004-09-13 | | | [[:d:Q135362449|Q135362449]] | 0 |- | style='text-align:right'| 227 | [[Olga Ravnjak]] | | data-sort-value="1969" | 1969-04-01 | | | [[:d:Q136617467|Q136617467]] | 0 |- | style='text-align:right'| 228 | [[Olivera Cokleska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-07-31 | | | [[:d:Q98090241|Q98090241]] | 0 |- | style='text-align:right'| 229 | [[Olsa Tahiri]] | | data-sort-value="2006" | 2006-07-11 | | | [[:d:Q135353446|Q135353446]] | 0 |- | style='text-align:right'| 230 | [[Pandora Hadzi]] | | | | | [[:d:Q110846512|Q110846512]] | 0 |- | style='text-align:right'| 231 | [[Petrula Kostovska]] | | | | | [[:d:Q113807173|Q113807173]] | 0 |- | style='text-align:right'| 232 | [[Radica Kuzeva]] | | data-sort-value="1988" | 1988-09-10 | | | [[:d:Q97735590|Q97735590]] | 0 |- | style='text-align:right'| 233 | [[Radmila Nerkova]] | | data-sort-value="1993" | 1993-03-14 | | | [[:d:Q97669311|Q97669311]] | 0 |- | style='text-align:right'| 234 | [[Radmila Solakoska]] | | data-sort-value="1988" | 1988-01-05 | | | [[:d:Q97748670|Q97748670]] | 0 |- | style='text-align:right'| 235 | [[Rafaela Rafajlovska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-11-20 | | | [[:d:Q135366514|Q135366514]] | 0 |- | style='text-align:right'| 236 | [[Rina Saliu]] | | data-sort-value="2003" | 2003-06-24 | | | [[:d:Q135362442|Q135362442]] | 0 |- | style='text-align:right'| 237 | [[Roze Ukoska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-07-08 | | | [[:d:Q135362437|Q135362437]] | 0 |- | style='text-align:right'| 238 | [[Rozetka Dimova]] | | data-sort-value="1973" | 1973-04-27 | | | [[:d:Q136617466|Q136617466]] | 0 |- | style='text-align:right'| 239 | [[Sandra Lalkova]] | | data-sort-value="2000" | 2000-04-20 | | | [[:d:Q135366227|Q135366227]] | 0 |- | style='text-align:right'| 240 | [[Sanja Adamovska]] | | data-sort-value="1998" | 1998-07-04 | | | [[:d:Q135366513|Q135366513]] | 0 |- | style='text-align:right'| 241 | [[Sanja Ivanovska Velkoska]] | | | | | [[:d:Q113824671|Q113824671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 242 | [[Sanja Radenkovik]] | | data-sort-value="1991" | 1991-03-20 | | | [[:d:Q135381135|Q135381135]] | 0 |- | style='text-align:right'| 243 | [[Sanja Stojanovska]] | | data-sort-value="1985" | 1985-02-15 | | | [[:d:Q135386544|Q135386544]] | 0 |- | style='text-align:right'| 244 | [[Sara Anastasieska]] | | data-sort-value="1997" | 1997-01-11 | | | [[:d:Q135371346|Q135371346]] | 0 |- | style='text-align:right'| 245 | [[Sara Belkoska]] | | data-sort-value="2007" | 2007-07-19 | | | [[:d:Q135355861|Q135355861]] | 0 |- | style='text-align:right'| 246 | [[Sara Duchkova]] | | data-sort-value="1994" | 1994-04-14 | | | [[:d:Q97669307|Q97669307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 247 | [[Sara Evtinxhioska]] | | data-sort-value="2004" | 2004-05-22 | | | [[:d:Q98090395|Q98090395]] | 0 |- | style='text-align:right'| 248 | [[Sara Gjorgjieska]] | | data-sort-value="2007" | 2007-06-27 | | | [[:d:Q135355475|Q135355475]] | 0 |- | style='text-align:right'| 249 | [[Sara Maksimovska]] | | data-sort-value="2002" | 2002-01-22 | | | [[:d:Q135362448|Q135362448]] | 0 |- | style='text-align:right'| 250 | [[Sara Spirovska]] | | data-sort-value="1999" | 1999-07-18 | | | [[:d:Q135367844|Q135367844]] | 0 |- | style='text-align:right'| 251 | [[Savica Nedelkovska]] | | data-sort-value="1980" | 1980-07-25 | | | [[:d:Q135387198|Q135387198]] | 0 |- | style='text-align:right'| 252 | [[Siandra Ziba]] | | data-sort-value="2010" | 2010-12-17 | | | [[:d:Q136380216|Q136380216]] | 0 |- | style='text-align:right'| 253 | [[Silvana Bogoslovova]] | | data-sort-value="1980" | 1980-07-02 | | | [[:d:Q136619913|Q136619913]] | 0 |- | style='text-align:right'| 254 | [[Simona Janevska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-09-17 | | | [[:d:Q135381130|Q135381130]] | 0 |- | style='text-align:right'| 255 | [[Slavica Tofilovska]] | | data-sort-value="1990" | 1990-11-02 | | | [[:d:Q100394254|Q100394254]] | 0 |- | style='text-align:right'| 256 | [[Slobodanka Parlić Barišić]] | | | | | [[:d:Q125209542|Q125209542]] | 0 |- | style='text-align:right'| 257 | [[Snezana Balova]] | | data-sort-value="1969" | 1969-03-20 | | | [[:d:Q136615349|Q136615349]] | 0 |- | style='text-align:right'| 258 | [[Snezana Mrnzevska]] | | data-sort-value="1973" | 1973-08-16 | | | [[:d:Q135388478|Q135388478]] | 0 |- | style='text-align:right'| 259 | [[Snezhana Serafimoska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-06-21 | | | [[:d:Q119560370|Q119560370]] | 0 |- | style='text-align:right'| 260 | [[Sofija Lazareska]] | | data-sort-value="1995" | 1995-05-22 | | | [[:d:Q135375151|Q135375151]] | 0 |- | style='text-align:right'| 261 | [[Sofija Stoeva]] | | data-sort-value="1999" | 1999-02-10 | | | [[:d:Q135367849|Q135367849]] | 0 |- | style='text-align:right'| 262 | [[Stefani Cvetanovska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-05-07 | | | [[:d:Q135360649|Q135360649]] | 0 |- | style='text-align:right'| 263 | [[Stefani Koleva]] | | data-sort-value="2002" | 2002-10-03 | | | [[:d:Q135364074|Q135364074]] | 0 |- | style='text-align:right'| 264 | [[Stefani Kostova]] | | data-sort-value="2002" | 2002-11-11 | | | [[:d:Q135364075|Q135364075]] | 0 |- | style='text-align:right'| 265 | [[Stefanija Cvetanoska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-10-09 | | | [[:d:Q135360654|Q135360654]] | 0 |- | style='text-align:right'| 266 | [[Stela Stojanovska]] | | data-sort-value="2007" | 2007-08-29 | | | [[:d:Q135355860|Q135355860]] | 0 |- | style='text-align:right'| 267 | [[Stojka Dzamova]] | | data-sort-value="1979" | 1979-10-19 | | | [[:d:Q136616406|Q136616406]] | 0 |- | style='text-align:right'| 268 | [[Suzana Vrencovska]] | | data-sort-value="1975" | 1975-01-03 | | | [[:d:Q136618547|Q136618547]] | 0 |- | style='text-align:right'| 269 | [[Svetlana Zivcevska]] | | data-sort-value="1973" | 1973-08-24 | | | [[:d:Q136615354|Q136615354]] | 0 |- | style='text-align:right'| 270 | [[Tamara Gileva]] | | data-sort-value="2004" | 2004-01-11 | | | [[:d:Q135362443|Q135362443]] | 0 |- | style='text-align:right'| 271 | [[Tamara Vasiljevik]] | | data-sort-value="1985" | 1985-05-03 | | | [[:d:Q135386542|Q135386542]] | 0 |- | style='text-align:right'| 272 | [[Tanja Novakova]] | | data-sort-value="1980" | 1980-08-01 | | | [[:d:Q136616830|Q136616830]] | 0 |- | style='text-align:right'| 273 | [[Tanja Stojanovska]] | | data-sort-value="1996" | 1996-09-02 | | | [[:d:Q135375148|Q135375148]] | 0 |- | style='text-align:right'| 274 | [[Tea Bozhinoska]] | | data-sort-value="2003" | 2003-09-25 | | | [[:d:Q98090239|Q98090239]] | 0 |- | style='text-align:right'| 275 | [[Tea Mitreva]] | | data-sort-value="1999" | 1999-11-20 | | | [[:d:Q135367851|Q135367851]] | 0 |- | style='text-align:right'| 276 | [[Tea Trajkovska]] | | data-sort-value="2010" | 2010-02-26 | | | [[:d:Q135351833|Q135351833]] | 0 |- | style='text-align:right'| 277 | [[Teodora Kuzmanovska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-01-24 | | | [[:d:Q135367847|Q135367847]] | 0 |- | style='text-align:right'| 278 | [[Teodora Marinovska]] | | data-sort-value="2008" | 2008-04-10 | | | [[:d:Q136381980|Q136381980]] | 0 |- | style='text-align:right'| 279 | [[Teodora Sinikoska]] | | data-sort-value="2007" | 2007-07-26 | | | [[:d:Q135355858|Q135355858]] | 0 |- | style='text-align:right'| 280 | [[Teona Pop Stojanova]] | | data-sort-value="2002" | 2002-07-15 | | | [[:d:Q135364077|Q135364077]] | 0 |- | style='text-align:right'| 281 | [[Tijana Kosteska]] | | data-sort-value="2000" | 2000-03-31 | | | [[:d:Q135367850|Q135367850]] | 0 |- | style='text-align:right'| 282 | [[Tijana Mitreva]] | | data-sort-value="2001" | 2001-01-20 | | | [[:d:Q135367853|Q135367853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 283 | [[Vanesa Vasilevska]] | | data-sort-value="1992" | 1992-01-15 | | | [[:d:Q135378339|Q135378339]] | 0 |- | style='text-align:right'| 284 | [[Vanja Milosavljevikj]] | | data-sort-value="2009" | 2009-05-07 | | | [[:d:Q135351834|Q135351834]] | 0 |- | style='text-align:right'| 285 | [[Vaska Altiparmak]] | | | | | [[:d:Q110837730|Q110837730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 286 | [[Vera Arsova]] | | data-sort-value="1981" | 1981-04-03 | | | [[:d:Q119546640|Q119546640]] | 0 |- | style='text-align:right'| 287 | [[Veselinka Labroska]] | | data-sort-value="1966" | 1966<br/>1966-09-08 | | | [[:d:Q113376444|Q113376444]] | 0 |- | style='text-align:right'| 288 | [[Vesna Balazoska]] | | data-sort-value="1981" | 1981-04-04 | | | [[:d:Q136618395|Q136618395]] | 0 |- | style='text-align:right'| 289 | [[Vesna Domlevska]] | | data-sort-value="1980" | 1980-02-09 | | | [[:d:Q136615353|Q136615353]] | 0 |- | style='text-align:right'| 290 | [[Vidanka Stajic]] | | data-sort-value="1991" | 1991-05-01 | | | [[:d:Q97669331|Q97669331]] | 0 |- | style='text-align:right'| 291 | [[Viktorija Ribaroska]] | | data-sort-value="1972" | 1972-01-24 | | | [[:d:Q135386326|Q135386326]] | 0 |- | style='text-align:right'| 292 | [[Viktorija Vaseva Dimeska]] | | | | | [[:d:Q125304841|Q125304841]] | 0 |- | style='text-align:right'| 293 | [[Zaharinka Aleksoska Bačeva]] | | data-sort-value="1954" | 1954 | | | [[:d:Q125299755|Q125299755]] | 0 |- | style='text-align:right'| 294 | [[Zaneta Angjelovska]] | | data-sort-value="1979" | 1979-02-05 | | | [[:d:Q136618548|Q136618548]] | 0 |- | style='text-align:right'| 295 | [[Zaneta Vangeli]] | | data-sort-value="1963" | 1963 | | | [[:d:Q115796116|Q115796116]] | 0 |- | style='text-align:right'| 296 | [[Zara Stojkovska]] | | data-sort-value="2006" | 2006-05-03 | | | [[:d:Q135355856|Q135355856]] | 0 |- | style='text-align:right'| 297 | [[Zhaklina Stojanovska]] | | data-sort-value="1978" | 1978-03-24 | | | [[:d:Q135388476|Q135388476]] | 0 |- | style='text-align:right'| 298 | [[Zorica Ackovska]] | | data-sort-value="1988" | 1988-10-28 | | | [[:d:Q135381139|Q135381139]] | 0 |- | style='text-align:right'| 299 | [[Zorica Karagjozova]] | | data-sort-value="2005" | 2005-04-13 | | | [[:d:Q135358421|Q135358421]] | 0 |- | style='text-align:right'| 300 | [[Адриана Анастасоска]] | македонска велосипедистка | data-sort-value="1991" | 1991-08-19 | | | [[:d:Q98083925|Q98083925]] | 0 |- | style='text-align:right'| 301 | [[Александра Боканча]] | македонско-молдавска фудбалерка | data-sort-value="1989" | 1989-10-22 | | | [[:d:Q93769838|Q93769838]] | 3 |- | style='text-align:right'| 302 | [[Александра Велева]] | македонска кошаркарка | data-sort-value="1985" | 1985-09-01 | | | [[:d:Q135385531|Q135385531]] | 0 |- | style='text-align:right'| 303 | [[Александра Иванова]] | македонска кошаркарка (1993) | data-sort-value="1993" | 1993-04-30 | | | [[:d:Q135376754|Q135376754]] | 0 |- | style='text-align:right'| 304 | [[Александра Коловска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="2004" | 2004-02-23 | | | [[:d:Q116690280|Q116690280]] | 1 |- | style='text-align:right'| 305 | [[Александра Крстевска]] | македонска кошаркарка | data-sort-value="1999" | 1999-08-12 | | | [[:d:Q135367856|Q135367856]] | 0 |- | style='text-align:right'| 306 | [[Александра Павловска]] | македонска кошаркарка | data-sort-value="1990" | 1990-12-29 | | | [[:d:Q135381138|Q135381138]] | 0 |- | style='text-align:right'| 307 | [[Александра Ристовска]] | македонска кошаркарка | data-sort-value="1983" | 1983-04-12 | | | [[:d:Q135386535|Q135386535]] | 0 |- | style='text-align:right'| 308 | [[Александра Рубаноска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2001" | 2001-05-12 | | | [[:d:Q98088336|Q98088336]] | 0 |- | style='text-align:right'| 309 | [[Александра Стојановска]] | македонска кошаркарка (1994) | data-sort-value="1994" | 1994-07-25 | | | [[:d:Q135375506|Q135375506]] | 0 |- | style='text-align:right'| 310 | [[Александра Стојановска]] | македонска кошаркарка (1978) | data-sort-value="1978" | 1978-08-28 | | | [[:d:Q135388430|Q135388430]] | 0 |- | style='text-align:right'| 311 | [[Александра Трпковска]] | македонска кошаркарка | data-sort-value="1985" | 1985-04-10 | | | [[:d:Q135386543|Q135386543]] | 0 |- | style='text-align:right'| 312 | [[Александра Јовановска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-10-12 | | | [[:d:Q98090254|Q98090254]] | 0 |- | style='text-align:right'| 313 | [[Амелија Уце-Николов]] | македонска пингпонгарка | | | [[Податотека:20220814 ECM22 Table Tennis 9053.jpg|center|100px]] | [[:d:Q113638918|Q113638918]] | 1 |- | style='text-align:right'| 314 | [[Ана Ангеловска]] | | data-sort-value="2006" | 2006-02-11 | | | [[:d:Q135358414|Q135358414]] | 0 |- | style='text-align:right'| 315 | [[Ана Апостолова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-05-23 | | | [[:d:Q98088302|Q98088302]] | 0 |- | style='text-align:right'| 316 | [[Ана Димитровска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1994" | 1994-06-29 | | | [[:d:Q105719066|Q105719066]] | 0 |- | style='text-align:right'| 317 | [[Ана Живковиќ]] | | data-sort-value="1987" | 1987-08-24 | | | [[:d:Q135384689|Q135384689]] | 0 |- | style='text-align:right'| 318 | [[Ана Кирковска]] | | data-sort-value="1994" | 1994-06-14 | | | [[:d:Q135375149|Q135375149]] | 0 |- | style='text-align:right'| 319 | [[Ана Марија Зафировска]] | македонска спортистка | data-sort-value="2002" | 2002-05-11 | | [[Податотека:2020-01-12 Biathlon Single Mixed Relay (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–033.jpg|center|100px]] | [[:d:Q81908280|Q81908280]] | 1 |- | style='text-align:right'| 320 | [[Ана Милованова]] | | data-sort-value="2005" | 2005-03-27 | | | [[:d:Q135358757|Q135358757]] | 0 |- | style='text-align:right'| 321 | [[Ана Петровска]] | | data-sort-value="1992" | 1992-09-03 | | | [[:d:Q135370736|Q135370736]] | 0 |- | style='text-align:right'| 322 | [[Ана Ристовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-05-15 | | | [[:d:Q105719060|Q105719060]] | 0 |- | style='text-align:right'| 323 | [[Ана Сарафилоска]] | | data-sort-value="2009" | 2009-10-06 | | | [[:d:Q135351835|Q135351835]] | 0 |- | style='text-align:right'| 324 | [[Ана Тантуровска]] | | data-sort-value="1990" | 1990-08-19 | | | [[:d:Q135381132|Q135381132]] | 0 |- | style='text-align:right'| 325 | [[Ана Цветановска]] | македонска скијачка | data-sort-value="2000" | 2000-12-06 | | [[Податотека:46 Ana Cvetanovska 7723.jpg|center|100px]] | [[:d:Q28870411|Q28870411]] | 3 |- | style='text-align:right'| 326 | [[Ана Цветковска]] | | data-sort-value="2003" | 2003-06-04 | | | [[:d:Q135362451|Q135362451]] | 0 |- | style='text-align:right'| 327 | [[Ана Јавашева]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-04-15 | | | [[:d:Q98088334|Q98088334]] | 0 |- | style='text-align:right'| 328 | [[Анамарија Шеќероска]] | | data-sort-value="2000" | 2000-09-22 | | | [[:d:Q135367842|Q135367842]] | 0 |- | style='text-align:right'| 329 | [[Анастасија Маринковска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-06-19 | | | [[:d:Q105719058|Q105719058]] | 0 |- | style='text-align:right'| 330 | [[Анастасија Овнарска]] | македонска одбојкарка | data-sort-value="2005" | 2005-06-24 | | | [[:d:Q125416835|Q125416835]] | 1 |- | style='text-align:right'| 331 | [[Анастасија Спасевска]] | музичар | data-sort-value="2005" | 2005-07-21 | | | [[:d:Q130259088|Q130259088]] | 1 |- | style='text-align:right'| 332 | [[Анастасија Тодорова]] | | data-sort-value="2005" | 2005-02-16 | | | [[:d:Q135358425|Q135358425]] | 0 |- | style='text-align:right'| 333 | [[Ангела Зафировска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2004" | 2004-10-24 | | | [[:d:Q98090313|Q98090313]] | 0 |- | style='text-align:right'| 334 | [[Ангела Каланоска]] | | data-sort-value="1988" | 1988-08-30 | | | [[:d:Q135383864|Q135383864]] | 0 |- | style='text-align:right'| 335 | [[Ангела Стојанова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1994" | 1994-01-02 | | | [[:d:Q97669335|Q97669335]] | 0 |- | style='text-align:right'| 336 | [[Ангела Стојковска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1997" | 1997-09-03 | | | [[:d:Q97732545|Q97732545]] | 0 |- | style='text-align:right'| 337 | [[Ангела Тасовски]] | | data-sort-value="2007" | 2007-11-20 | | | [[:d:Q136381182|Q136381182]] | 0 |- | style='text-align:right'| 338 | [[Андреа Будимировска]] | македонска велосипедистка | | | | [[:d:Q64624708|Q64624708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 339 | [[Андреа Седлоска]] | македонска ракометарка | | | | [[:d:Q115003412|Q115003412]] | 1 |- | style='text-align:right'| 340 | [[Андријана Бошкоска]] | македонска глумица | data-sort-value="1979" | 1979-09-07 | | | [[:d:Q130760296|Q130760296]] | 1 |- | style='text-align:right'| 341 | [[Андријана Лескароска]] | | data-sort-value="1989" | 1989-11-06 | | | [[:d:Q135381140|Q135381140]] | 0 |- | style='text-align:right'| 342 | [[Андријана Цветковиќ]] | македонска режисерка, амбасадор | data-sort-value="1981" | 1981-04-05 | | [[Податотека:Ambassador Cvetkovik.jpg|center|100px]] | [[:d:Q55085022|Q55085022]] | 2 |- | style='text-align:right'| 343 | [[Анета Антовска]] | македонска велосипедистка | data-sort-value="1979" | 1979-03-05 | | | [[:d:Q64624682|Q64624682]] | 0 |- | style='text-align:right'| 344 | [[Анета Глигорова]] | | data-sort-value="1967" | 1967-07-12 | | | [[:d:Q136615348|Q136615348]] | 0 |- | style='text-align:right'| 345 | [[Анета Јованоска Крушаровски]] | | data-sort-value="1976" | 1976-08-06 | | | [[:d:Q135388128|Q135388128]] | 0 |- | style='text-align:right'| 346 | [[Анита Величковска]] | македонска велосипедистка | data-sort-value="1988" | 1988-12-28 | | | [[:d:Q64624697|Q64624697]] | 0 |- | style='text-align:right'| 347 | [[Аница Трајкова]] | | data-sort-value="1983" | 1983-03-12 | | | [[:d:Q135386534|Q135386534]] | 0 |- | style='text-align:right'| 348 | [[Антониела Стоименовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-01-30 | | | [[:d:Q105719056|Q105719056]] | 0 |- | style='text-align:right'| 349 | [[Антонија Петрушевска]] | | data-sort-value="1987" | 1987-04-30 | | | [[:d:Q135385527|Q135385527]] | 0 |- | style='text-align:right'| 350 | [[Анѓела Давиткова]] | | data-sort-value="1994" | 1994-07-15 | | | [[:d:Q135375144|Q135375144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 351 | [[Анѓела Петковска]] | | data-sort-value="2001" | 2001-12-18 | | | [[:d:Q98088319|Q98088319]] | 0 |- | style='text-align:right'| 352 | [[Арзана Шабани]] | македонска велосипедистка | | | | [[:d:Q64624680|Q64624680]] | 0 |- | style='text-align:right'| 353 | [[Арта Биљали-Зендели]] | македонска политичарка | data-sort-value="1981" | 1981-04-11 | | | [[:d:Q106645258|Q106645258]] | 3 |- | style='text-align:right'| 354 | [[Артина Ќазими]] | политичарка | data-sort-value="1997" | 1997-04-13 | | | [[:d:Q106645209|Q106645209]] | 3 |- | style='text-align:right'| 355 | [[Ашли Парис]] | | data-sort-value="1987" | 1987-09-21 | | [[Податотека:Ashley Paris 55.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4805546|Q4805546]] | 7 |- | style='text-align:right'| 356 | [[Ања Даниловска]] | | data-sort-value="2005" | 2005-09-18 | | | [[:d:Q135358424|Q135358424]] | 0 |- | style='text-align:right'| 357 | [[Ања Начевска]] | | data-sort-value="2007" | 2007-05-24 | | | [[:d:Q135355869|Q135355869]] | 0 |- | style='text-align:right'| 358 | [[Белма Бејтовиќ]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-05-29 | | | [[:d:Q97752766|Q97752766]] | 0 |- | style='text-align:right'| 359 | [[Биг Мама]] | албанско-македонска пејачка | data-sort-value="1986" | 1986-02-28 | | | [[:d:Q539335|Q539335]] | 3 |- | style='text-align:right'| 360 | [[Билјана Ангеловска]] | македонски поет | data-sort-value="1962" | 1962 | data-sort-value="2007" | 2007 | | [[:d:Q113669532|Q113669532]] | 0 |- | style='text-align:right'| 361 | [[Билјана Петковска]] | | data-sort-value="1968" | 1968 | | | [[:d:Q113846452|Q113846452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 362 | [[Билјана С. Црвенковска]] | писателка | | | [[Податотека:Билјана Црвенковска.jpg|center|100px]] | [[:d:Q131177206|Q131177206]] | 0 |- | style='text-align:right'| 363 | [[Бисера Паскал]] | македонска ракометарка | | | | [[:d:Q130172645|Q130172645]] | 1 |- | style='text-align:right'| 364 | [[Блага Тодоров]] | | | | | [[:d:Q110850267|Q110850267]] | 0 |- | style='text-align:right'| 365 | [[Бојана Бејатовиќ]] | македонска шахистка | data-sort-value="1994" | 1994 | | | [[:d:Q104844067|Q104844067]] | 0 |- | style='text-align:right'| 366 | [[Бојана Петкова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-12-23 | | | [[:d:Q98090302|Q98090302]] | 0 |- | style='text-align:right'| 367 | [[Брикена Шакири]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2004" | 2004-02-29 | | | [[:d:Q98090305|Q98090305]] | 0 |- | style='text-align:right'| 368 | [[Валбона Исмаили]] | | data-sort-value="2003" | 2003-02-24 | | [[Податотека:2019-11-13 Volleyball, 1. Bundesliga Frauen, Schwarz-Weiss Erfurt - Nawaro Straubing 1DX 5028 by Stepro.jpg|center|100px]] | [[:d:Q68313478|Q68313478]] | 2 |- | style='text-align:right'| 369 | [[Валентина Далчевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2001" | 2001-06-23 | | | [[:d:Q98088333|Q98088333]] | 0 |- | style='text-align:right'| 370 | [[Вангелина Маркудова]] | македонска судијка | data-sort-value="1956" | 1956 | | | [[:d:Q64005921|Q64005921]] | 1 |- | style='text-align:right'| 371 | [[Верица Колевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-07-09 | | | [[:d:Q98090261|Q98090261]] | 0 |- | style='text-align:right'| 372 | [[Верица Ѓеорѓиева]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1994" | 1994-03-04 | | | [[:d:Q97713945|Q97713945]] | 0 |- | style='text-align:right'| 373 | [[Верица Јосимовска]] | историчар | data-sort-value="1969" | 1969 | | | [[:d:Q131177207|Q131177207]] | 0 |- | style='text-align:right'| 374 | [[Вероника Николовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2004" | 2004-12-15 | | | [[:d:Q98090300|Q98090300]] | 0 |- | style='text-align:right'| 375 | [[Весна Стојаноска]] | македонска математичарка | | | | [[:d:Q102382710|Q102382710]] | 1 |- | style='text-align:right'| 376 | [[Викторија Игнатовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1999" | 1999-10-21 | | | [[:d:Q97751005|Q97751005]] | 0 |- | style='text-align:right'| 377 | [[Викторија Недева]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-06-20 | | | [[:d:Q98090292|Q98090292]] | 1 |- | style='text-align:right'| 378 | [[Габриела Коскоска]] | македонска шахистка | data-sort-value="1969" | 1969-02-14 | | | [[:d:Q9265219|Q9265219]] | 1 |- | style='text-align:right'| 379 | [[Даниела Ристевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1994" | 1994-09-12 | | | [[:d:Q97694519|Q97694519]] | 0 |- | style='text-align:right'| 380 | [[Данијела Митиќ-Копања]] | | data-sort-value="1972" | 1972-11-07 | | | [[:d:Q137940549|Q137940549]] | 0 |- | style='text-align:right'| 381 | [[Дајана Ристовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2004" | 2004-07-23 | | | [[:d:Q105719063|Q105719063]] | 0 |- | style='text-align:right'| 382 | [[Девона Бонер]] | американско-македонска кошаркарка | data-sort-value="1987" | 1987-08-21 | | [[Податотека:Bonner9-20180601.jpg|center|100px]] | [[:d:Q866093|Q866093]] | 14 |- | style='text-align:right'| 383 | [[Деспина Пауновиќ]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-06-24 | | | [[:d:Q98088317|Q98088317]] | 0 |- | style='text-align:right'| 384 | [[Дијана Христовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1997" | 1997-09-18 | | | [[:d:Q97731158|Q97731158]] | 0 |- | style='text-align:right'| 385 | [[Драгана Волкановска]] | македонска спортистка | data-sort-value="1993" | 1993-06-06 | | | [[:d:Q1254659|Q1254659]] | 1 |- | style='text-align:right'| 386 | [[Драгана Зафировска]] | македонска велосипедистка | data-sort-value="1983" | 1983-10-25 | | | [[:d:Q64624676|Q64624676]] | 0 |- | style='text-align:right'| 387 | [[Драгана Колевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1995" | 1995-06-09 | | | [[:d:Q97727305|Q97727305]] | 0 |- | style='text-align:right'| 388 | [[Драгана Салтирова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1995" | 1995-01-26 | | | [[:d:Q97694526|Q97694526]] | 0 |- | style='text-align:right'| 389 | [[Драгица Рибарев]] | | | | | [[:d:Q110848828|Q110848828]] | 0 |- | style='text-align:right'| 390 | [[Душанка Пејкова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1993" | 1993-10-11 | | | [[:d:Q97731180|Q97731180]] | 0 |- | style='text-align:right'| 391 | [[Евгенија Крстевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1999" | 1999-03-22 | | | [[:d:Q97738307|Q97738307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 392 | [[Елена Бошковска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-06-01 | | | [[:d:Q98088305|Q98088305]] | 0 |- | style='text-align:right'| 393 | [[Елена Гошева]] | македонска судијка | data-sort-value="1948" | 1948-03-02 | | | [[:d:Q64005776|Q64005776]] | 1 |- | style='text-align:right'| 394 | [[Елена Димитријевиќ]] | македонска велосипедистка | | | | [[:d:Q64624728|Q64624728]] | 0 |- | style='text-align:right'| 395 | [[Елена Панеска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-07-10 | | | [[:d:Q98069004|Q98069004]] | 1 |- | style='text-align:right'| 396 | [[Елеонора Петрова Митевска]] | | data-sort-value="1952" | 1952-08-12 | | | [[:d:Q65498050|Q65498050]] | 0 |- | style='text-align:right'| 397 | [[Елита Речи]] | македонска пејачка | data-sort-value="1981" | 1981-02-04 | | | [[:d:Q13038573|Q13038573]] | 1 |- | style='text-align:right'| 398 | [[Елица Радевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1992" | 1992-02-07 | | | [[:d:Q97669320|Q97669320]] | 0 |- | style='text-align:right'| 399 | [[Ема Никочевиќ]] | | data-sort-value="1994" | 1994-03-20 | | [[Податотека:Ema Nikochevikj 20250822 (6) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q135977663|Q135977663]] | 1 |- | style='text-align:right'| 400 | [[Еми Симоновска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1994" | 1994-06-07 | | | [[:d:Q97732543|Q97732543]] | 0 |- | style='text-align:right'| 401 | [[Емилија Миленкова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1995" | 1995-08-09 | | | [[:d:Q97719350|Q97719350]] | 0 |- | style='text-align:right'| 402 | [[Емилијана Ризоска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="2005" | 2005-05-21 | | | [[:d:Q116690278|Q116690278]] | 1 |- | style='text-align:right'| 403 | [[Ермира Мехмети]] | политичарка | data-sort-value="1979" | 1979-10-06 | | [[Податотека:Ermira Mehmeti (born 1979) in the video 'ARGUMENT - 08.03.2016'.png|center|100px]] | [[:d:Q13038677|Q13038677]] | 3 |- | style='text-align:right'| 404 | [[Жанина Мирчевска]] | македонска писателка | data-sort-value="1967" | 1967-10-20 | | | [[:d:Q18643152|Q18643152]] | 2 |- | style='text-align:right'| 405 | [[Ивана Арсениевска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="2003" | 2003-12-08 | | | [[:d:Q116690274|Q116690274]] | 1 |- | style='text-align:right'| 406 | [[Ивана Гакидова]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1995" | 1995-02-27 | | | [[:d:Q85981516|Q85981516]] | 2 |- | style='text-align:right'| 407 | [[Иванка Апостолова]] | македонска универзитетска професорка | | | [[Податотека:Ivanka Apostolova.jpg|center|100px]] | [[:d:Q106515242|Q106515242]] | 0 |- | style='text-align:right'| 408 | [[Илза Бафтиари]] | македонска виолончелистка | | | | [[:d:Q44509407|Q44509407]] | 1 |- | style='text-align:right'| 409 | [[Илина Попова]] | македонска велосипедистка | data-sort-value="1990" | 1990-09-23 | | | [[:d:Q64624712|Q64624712]] | 0 |- | style='text-align:right'| 410 | [[Ирена Паскали]] | македонска уметница | data-sort-value="1969" | 1969 | | | [[:d:Q1672469|Q1672469]] | 0 |- | style='text-align:right'| 411 | [[Катерина Ангеловска]] | македонска авторка, психолог и коуч | | | | [[:d:Q140448047|Q140448047]] | 0 |- | style='text-align:right'| 412 | [[Катерина Кузмановска]] | македонска политичарка | data-sort-value="1968" | 1968-06-15 | | | [[:d:Q31155330|Q31155330]] | 2 |- | style='text-align:right'| 413 | [[Кети Смилеска]] | македонска политичарка | data-sort-value="1974" | 1974-12-13 | | | [[:d:Q31207147|Q31207147]] | 2 |- | style='text-align:right'| 414 | [[Криси Гивенс]] | американско-македонска кошаркарка | data-sort-value="1985" | 1985-07-26 | | | [[:d:Q40451177|Q40451177]] | 2 |- | style='text-align:right'| 415 | [[Кристина Мојсоска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2004" | 2004-06-06 | | | [[:d:Q98090279|Q98090279]] | 0 |- | style='text-align:right'| 416 | [[Лариса Кисељова]] | руско-македонска ракометарка | data-sort-value="1970" | 1970-03-11 | | | [[:d:Q2679524|Q2679524]] | 7 |- | style='text-align:right'| 417 | [[Лидија Милкова]] | | data-sort-value="1970" | 1970-12-26 | | | [[:d:Q3832051|Q3832051]] | 3 |- | style='text-align:right'| 418 | [[Лилјана Кузмановска]] | македонска политичарка | data-sort-value="1962" | 1962-07-15 | | | [[:d:Q31030756|Q31030756]] | 2 |- | style='text-align:right'| 419 | [[Лилјана Ѓузелова-Хаџи Бошкова]] | македонска уметница | data-sort-value="1935" | 1935 | data-sort-value="2018" | 2018-07-17 | | [[:d:Q111715706|Q111715706]] | 1 |- | style='text-align:right'| 420 | [[Линдита Алиу - Тахири]] | македонска новинарка | data-sort-value="1962" | 1962 | | | [[:d:Q13041633|Q13041633]] | 2 |- | style='text-align:right'| 421 | [[Магдалена Манаскова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1981" | 1981-06-22 | | | [[:d:Q31030803|Q31030803]] | 2 |- | style='text-align:right'| 422 | [[Марина Арсовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1986" | 1986-07-16 | | | [[:d:Q97694331|Q97694331]] | 0 |- | style='text-align:right'| 423 | [[Марија Гугуљанова]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1999" | 1999-11-11 | | | [[:d:Q116690276|Q116690276]] | 1 |- | style='text-align:right'| 424 | [[Марија Петровиќ]] | македонска одбојкарка | data-sort-value="1987" | 1987-04-15 | | | [[:d:Q15262810|Q15262810]] | 2 |- | style='text-align:right'| 425 | [[Матеа Николиќ]] | | data-sort-value="2002" | 2002-08-01 | | | [[:d:Q119555659|Q119555659]] | 1 |- | style='text-align:right'| 426 | [[Маја Бојаџиевска]] | македонска писателка | data-sort-value="1962" | 1962 | | | [[:d:Q12286337|Q12286337]] | 1 |- | style='text-align:right'| 427 | [[Мери Лазарова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1984" | 1984-09-17 | | | [[:d:Q31207150|Q31207150]] | 2 |- | style='text-align:right'| 428 | [[Милева Горгиева]] | македонска политичарка | data-sort-value="1963" | 1963-03-17 | | | [[:d:Q31207158|Q31207158]] | 2 |- | style='text-align:right'| 429 | [[Мимоза Несторова-Томиќ]] | македонска архитектка | data-sort-value="1929" | 1929-06-21 | data-sort-value="2024" | 2024-05-22 | | [[:d:Q19594838|Q19594838]] | 4 |- | style='text-align:right'| 430 | [[Мира Крајачиќ]] | македонски дипломат | | | | [[:d:Q63239419|Q63239419]] | 0 |- | style='text-align:right'| 431 | [[Мира Стојчевска]] | македонска политичарка | data-sort-value="1966" | 1966-07-19 | | | [[:d:Q31207162|Q31207162]] | 2 |- | style='text-align:right'| 432 | [[Михаела Даноска]] | македонска скијачка | data-sort-value="2004" | 2004-04-22 | | | [[:d:Q81902504|Q81902504]] | 0 |- | style='text-align:right'| 433 | [[Моника Ангелова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1993" | 1993-10-08 | | | [[:d:Q97669304|Q97669304]] | 0 |- | style='text-align:right'| 434 | [[Моника Георгиева]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1994" | 1994-11-06 | | | [[:d:Q105719057|Q105719057]] | 0 |- | style='text-align:right'| 435 | [[Моника Јанеска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1993" | 1993-05-17 | | [[Податотека:Beach handball Euro 2019 Consolation Round Women SUI-MKD 067- Monika Janeska.jpg|center|100px]] | [[:d:Q115104244|Q115104244]] | 3 |- | style='text-align:right'| 436 | [[Мојца Седеу]] | македонски перкусионист | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q1943115|Q1943115]] | 1 |- | style='text-align:right'| 437 | [[Нада Ципушева]] | македонска политичарка | data-sort-value="1958" | 1958-01-22 | | | [[:d:Q31030839|Q31030839]] | 2 |- | style='text-align:right'| 438 | [[Наталија Марковиќ Димова]] | | data-sort-value="1966" | 1966-12-08 | | | [[:d:Q65497739|Q65497739]] | 0 |- | style='text-align:right'| 439 | [[Наташа Илиевска]] | македонска каратистка | data-sort-value="1983" | 1983-04-04 | | | [[:d:Q24237389|Q24237389]] | 1 |- | style='text-align:right'| 440 | [[Наташа Коцевска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1984" | 1984-04-07 | | | [[:d:Q1966367|Q1966367]] | 1 |- | style='text-align:right'| 441 | [[Наташа Неделкова]] | | data-sort-value="1993" | 1993 | | | [[:d:Q131145217|Q131145217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 442 | [[Нетка Спасова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1984" | 1984-08-09 | | | [[:d:Q97706825|Q97706825]] | 0 |- | style='text-align:right'| 443 | [[Никица Корубин]] | македонска политичарка | data-sort-value="1976" | 1976-05-22 | | | [[:d:Q31207202|Q31207202]] | 2 |- | style='text-align:right'| 444 | [[Николина Радевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1988" | 1988-01-11 | | | [[:d:Q97694515|Q97694515]] | 0 |- | style='text-align:right'| 445 | [[Нора Бектеши]] | македонска пејачка | data-sort-value="1992" | 1992 | | | [[:d:Q51856376|Q51856376]] | 1 |- | style='text-align:right'| 446 | [[Павлинче Честојнова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1974" | 1974-03-15 | | | [[:d:Q31030855|Q31030855]] | 2 |- | style='text-align:right'| 447 | [[Радица Велкова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2004" | 2004-12-17 | | | [[:d:Q98090311|Q98090311]] | 0 |- | style='text-align:right'| 448 | [[Радица Чонева]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2001" | 2001-11-08 | | | [[:d:Q97738214|Q97738214]] | 1 |- | style='text-align:right'| 449 | [[Редина Бектеши]] | албанска флејтистка од Македонија | | | | [[:d:Q54861044|Q54861044]] | 0 |- | style='text-align:right'| 450 | [[Росица Костова]] | македонска велосипедистка | data-sort-value="1981" | 1981-01-14 | | | [[:d:Q64624686|Q64624686]] | 0 |- | style='text-align:right'| 451 | [[Рудина Бектеши]] | албанска пијанистка од Македонија | | | | [[:d:Q54861130|Q54861130]] | 0 |- | style='text-align:right'| 452 | [[Сара Петковска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-07-21 | | | [[:d:Q98069005|Q98069005]] | 0 |- | style='text-align:right'| 453 | [[Сара Стојчевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1997" | 1997-06-16 | | | [[:d:Q97738451|Q97738451]] | 0 |- | style='text-align:right'| 454 | [[Сашка Богевска-Капуано]] | | data-sort-value="1979" | 1979 | | | [[:d:Q113829756|Q113829756]] | 0 |- | style='text-align:right'| 455 | [[Светлана Карапетрова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1965" | 1965-03-31 | | | [[:d:Q30306429|Q30306429]] | 2 |- | style='text-align:right'| 456 | [[Селвие Салиу]] | македонска политичарка | data-sort-value="1970" | 1970-08-20 | | | [[:d:Q39250871|Q39250871]] | 3 |- | style='text-align:right'| 457 | [[Симона Маџовска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1993" | 1993-11-02 | | | [[:d:Q116202543|Q116202543]] | 2 |- | style='text-align:right'| 458 | [[Симона Николовска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1991" | 1991-02-23 | | | [[:d:Q96315060|Q96315060]] | 0 |- | style='text-align:right'| 459 | [[Симона Николовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1993" | 1993-12-14 | | | [[:d:Q97694492|Q97694492]] | 0 |- | style='text-align:right'| 460 | [[Симона Јанкуловска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="1998" | 1998-03-27 | | | [[:d:Q97727269|Q97727269]] | 0 |- | style='text-align:right'| 461 | [[Славица Бабамова]] | | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[Податотека:Slavica Babamova 2024 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q113813072|Q113813072]] | 1 |- | style='text-align:right'| 462 | [[Славица Грковска-Лошкова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1970" | 1970-07-27 | | [[Податотека:Slavica Grkovska official portrait 2022.jpg|center|100px]] | [[:d:Q110628915|Q110628915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 463 | [[Славица Шуманска-Mитева]] | македонска политичарка | data-sort-value="1980" | 1980-10-20 | | | [[:d:Q31207167|Q31207167]] | 2 |- | style='text-align:right'| 464 | [[Слаѓана Вујошевиќ]] | | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q116994436|Q116994436]] | 0 |- | style='text-align:right'| 465 | [[Софија Насевска-Трифуновска]] | македонска глумица | data-sort-value="1985" | 1985-04-25 | | | [[:d:Q79474406|Q79474406]] | 0 |- | style='text-align:right'| 466 | [[Стефани Петревска]] | македонска фудбалерка | | | | [[:d:Q98069006|Q98069006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 467 | [[Тања Вујисиќ-Тодоровска]] | македонска актерка | data-sort-value="1961" | 1961-08-28 | | | [[:d:Q44059834|Q44059834]] | 2 |- | style='text-align:right'| 468 | [[Теодора Гулицоска]] | македонска ракометарка | | | | [[:d:Q130172852|Q130172852]] | 1 |- | style='text-align:right'| 469 | [[Теодора Николовска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2003" | 2003-08-15 | | | [[:d:Q98090298|Q98090298]] | 0 |- | style='text-align:right'| 470 | [[Теодора Петровска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2001" | 2001-09-09 | | | [[:d:Q98088320|Q98088320]] | 0 |- | style='text-align:right'| 471 | [[Теодора Ѓорѓевска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2000" | 2000-03-19 | | | [[:d:Q109993253|Q109993253]] | 1 |- | style='text-align:right'| 472 | [[Теодора Јанковска]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2002" | 2002-01-16 | | | [[:d:Q98088309|Q98088309]] | 1 |- | style='text-align:right'| 473 | [[Теута Биљали]] | Политичар од Македонија | data-sort-value="1980" | 1980-05-25 | | | [[:d:Q30557491|Q30557491]] | 3 |- | style='text-align:right'| 474 | [[Тина Трпкоска]] | македонска глумица | data-sort-value="1988" | 1988-05-20 | | | [[:d:Q79475836|Q79475836]] | 0 |- | style='text-align:right'| 475 | [[Фитнете Туда]] | македонска новинарка | | | | [[:d:Q13038964|Q13038964]] | 1 |- | style='text-align:right'| 476 | [[Флора Кадриу]] | | data-sort-value="1966" | 1966-06-30 | | [[Податотека:Flora Kadriu (born 1966) in the video 'ARGUMENT - 08.03.2016'.png|center|100px]] | [[:d:Q65499117|Q65499117]] | 0 |- | style='text-align:right'| 477 | [[Фроса Пејоска-Бушро]] | филолог кој предава македонски јазик во Франција | data-sort-value="1960" | 1960 | | | [[:d:Q55629678|Q55629678]] | 0 |- | style='text-align:right'| 478 | [[Фросина Стојковска]] | македонска писателка | data-sort-value="1986" | 1986 | | | [[:d:Q106258742|Q106258742]] | 1 |- | style='text-align:right'| 479 | [[Христина Ивановска]] | македонска уметница | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q107421816|Q107421816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 480 | [[Цвета Дафева]] | македонска велосипедистка | | | | [[:d:Q98083972|Q98083972]] | 0 |- | style='text-align:right'| 481 | [[Цветанка Костадинова]] | македонска фудбалерка | data-sort-value="2001" | 2001-03-16 | | | [[:d:Q97751008|Q97751008]] | 0 |- | style='text-align:right'| 482 | [[Ширет Елези]] | македонска политичарка | data-sort-value="1981" | 1981-03-20 | | | [[:d:Q24470416|Q24470416]] | 3 |- | style='text-align:right'| 483 | [[Шпреса Хадри]] | Политичар од Македонија | data-sort-value="1964" | 1964-03-06 | | | [[:d:Q30528658|Q30528658]] | 3 |- | style='text-align:right'| 484 | [[Јана Манева-Чупоска]] | | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q116142427|Q116142427]] | 0 |- | style='text-align:right'| 485 | [[Јована Мицевска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="2000" | 2000-07-26 | | | [[:d:Q115104246|Q115104246]] | 1 |- | style='text-align:right'| 486 | [[Љиљана Меѓеши]] | македонска глумица | data-sort-value="1956" | 1956-04-20 | | | [[:d:Q31185200|Q31185200]] | 2 |- | style='text-align:right'| 487 | [[Џансевер]] | турско-македонска пејачка | data-sort-value="1967" | 1967-07-08 | | | [[:d:Q101064387|Q101064387]] | 4 |} {{Wikidata list end}} njmc0z9q6b3tew1blw9l7x5pvutpjwy 0 1300334 5588048 4796769 2026-07-06T12:41:31Z ГП 23995 дополнување 5588048 wikitext text/x-wiki '''„Одиме понатаму“''' ([[Српски јазик|српски]]: ''Идемо даље'') — југословенски [[Филм|филм]] од 1982 година, во [[Режисер|режија]] на [[Здравко Шотра]]. Автор на [[сценарио|сценариото]] е : Слободан Стојановиќ, а главните улоги ги играат: [[Драган Николиќ]], [[Данило Стојковиќ|Данило Бата Стојковиќ]], [[Велимир Бата Живоиновиќ|Велимир Бата Живојиновиќ]], [[Павле Вуисиќ]], [[Оливера Марковиќ]], [[Слободан Алигрудиќ]] и [[Ена Беговиќ]].<ref>[https://www.rts.rs/page/tv/ci/story/17/rts-1/4783831/idemo-dalje.html РТС, Идемо даље (пристапено на 25.4.2022)]</ref> <ref>[https://www.rts.rs/tv/rts1/5912120/idemo-dalje.html РТС, Идемо даље (пристапено на 31.3.2026)]</ref> ==Синопсис== Непосредно по ослободувањето, во еден мал град во [[Србија]] доаѓа млад [[Наставник|учител]], поранешен [[Партизан|партизан]] (го игра Николиќ). Неговата партизанска „[[Педагогија|педагогија]]“ доаѓа до судир со старите наставни методи во [[Училиште|училиштето]]. Децата секогаш се на страната на својот учител кого го прифаќаат како искрен другар. Меѓутоа, за време на наставата, во детските души длабоко се врежани немилите настани од војната. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Југословенски филмови]] [[Категорија:Српски филмови]] [[Категорија:Филмови од 1982 година]] [[Категорија:Филмови на Здравко Шотра]] [[Категорија:Филмови на српски јазик]] [[Категорија:Филмови на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Србија]] [[Категорија:Филмови со Драган Николиќ]] [[Категорија:Филмови со Данило Бата Стојковиќ]] [[Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ]] [[Категорија:Филмови со Ена Беговиќ]] [[Категорија:Филмови со Слободан Алигрудиќ]] [[Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ]] [[Категорија:Филмови со Оливера Марковиќ]] [[Категорија:Филмови за училишта]] obt1xkluzss8tv80f18apcv1yf4l29n 0 1300336 5588066 5585663 2026-07-06T13:17:52Z Виолетова 1975 5588066 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Polypodium vulgare-NF.jpg|image_caption=|genus=Polypodium (plant)|species=vulgare|authority=[[Carl Linnaeus|L.]]}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''Polypodium vulgare'' |- | colspan="2" style="text-align: center" | |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|врска=Template:Taxonomy/Polypodium (plant)|edit]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant]]ae |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |Division: |[[Fern|Polypodiophyta]] |- |Class: |[[Fern|Polypodiopsida]] |- |Order: |[[Polypodiales]] |- |Suborder: |[[Polypodiineae]] |- |Family: |[[Polypodiaceae]] |- |Genus: |''[[Polypodium]]'' |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">'''''P.&nbsp;vulgare'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Binomial nomenclature|Binomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Polypodium vulgare''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[Carl Linnaeus|L.]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |} '''Слатка папрат''' ''(''[[науч.]] ''Polypodium vulgare)'' е зимзелен папрат од фамилијата Polypodiaceae. Слатка папрат е [[Полиплоидија|алотетраплоиден]] вид, за кој се верува дека настанал со удвојување на хромозомите на стерилен диплоиден хибрид помеѓу два папрати кои не се познати во Европа. Родители на папратот се северноазискиот и северноамериканскиот ''[[Polypodium sibiricum]]'' и западниот северноамерикански ''[[Polypodium glycyrrhiza]]''.<ref>{{Наведено списание|last=Haufler, Christopher H.|last2=Windham, Michael D.|last3=Rabe, Eric W.|year=1995|title=Reticulate Evolution in the Polypodium vulgare Complex|journal=Systematic Botany|volume=20|issue=2|pages=89–109|doi=10.2307/2419442|jstor=2419442}}</ref> Биохемиските податоци укажуваат на еден вид од источна Азија како втор можен родител. Слаткиот папрат има традиционална употреба во готвењето поради неговата арома и сладок вкус, а во хербалната медицина како прочистувач. == Опис == Слатка папрат е папрат што се развива изолирано од хоризонталниот [[ризом]]. Ресите со триаголни ливчиња се од 10 до 50 см. Тие се поделени до централното стебло на 10 до 18 пара сегменти или летоци. Летоците стануваат многу пократки на крајот на ресичката. Тие имаат наизменично распоредување, оние од едната страна се малку поместени од оние од другата страна. Петиолите немаат лушпи. Сорите се наоѓаат на долната страна на ресите и се во боја од светло жолта до портокалова. * Период на спорулација: јули до септември. * Начин на дисеминација: анемохорија (растурање на ветер). == Географска распространетост == Вообичаениот папрат се јавува низ Западна Европа и Северна Африка.<ref>[http://linnaeus.nrm.se/flora/orm/polypodia/polyp/polyvulv.jpg Map]</ref> Папратот е почесто застапен во [[Франција]], каде што се среќава на надморска височина од 2.000 метара. Исто така е застапен во [[Скандинавија]] и [[Карпати]]те. Тоа е воведен вид во [[Нов Зеланд]], кој почнал да се шири во дивината како [[инвазивен вид]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.doc.govt.nz/about-us/science-publications/conservation-publications/protecting-and-restoring-our-natural-heritage-a-practical-guide/appendix-one-invasive-weeds/|title=Appendix one: Invasive weeds|work=www.doc.govt.nz|accessdate=2019-04-01}}</ref> === Живеалиште === Овој папрат се наоѓа на засенчени и полузасенчени локации. Тој е литофит (расте на карпи) и се среќава како расте во мов на стари ѕидови, карпи, и во пукнатини во карпите, а исто така е [[Епифити|епифит]] на мовливи дрвја. == Во Македонија == Во Македонија расте по засенчени и влажни места по сите брда, планини, клисури во појасот на дабовите и буковите шуми. Ова е еден од најчестите папрати.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 74, МАНУ, Скопје, 1985</ref> По излгедот на листот, по формата и назабеноста на лисните сегменти овој вид многу варира, но тие морфолошки карактеристики немаат голем отаксономско значење. За повеќето места во Македонија [[Јозеф Борнмјулер]] ја наведува варијантата ''var. commune Milde''.<ref name="Флора на Македонија22" /> == Употреби == * Во готвење: Ризомот има горко-сладок вкус. Поради неговите ароматични својства Традиционално се користи во некои кондиторски производи како што е нугатот. * Лековитост: Исушениот ризом се користи во хербалната медицина како прочистувач[[Лаксатив|;]] овие својства се должат на фитоекдистероидите во ризомот.<ref>{{Наведено списание|last=Camps, F.|last2=Claveria, E.|last3=Coll, J.|last4=Marco, M. P.|last5=Messeguer, J.|last6=Mela, E.|year=1990|title=Ecdysteroid production in tissue cultures of Polypodium vulgare|journal=Phytochemistry|volume=29|issue=12|pages=3819|doi=10.1016/0031-9422(90)85339-H}}</ref> == Галерија == <gallery> Податотека:Sycamore and epiphytic ferns.JPG|<center> [[Горски јавор]] покриен со епифитични обични папрати.</center> Податотека:Polypodium vulgare jfg.jpg|Слатка папрат Податотека:Illustration Polypodium vulgare0.jpg|Слатка папрат, илустрација Податотека:Polypodium vulgare0.jpg|Слатка папрат, [[Sorus|сорус]] детал </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Дополнителна литература == * Растенија на северозападниот брег на Тихиот Океан. Авторски права 1994 година. Џим Појар и Енди Мекинон. Lone Pine Publishing, Ванкувер, п.н.е. * [https://web.archive.org/web/20160210064032/http://ecan.govt.nz/publications/General/CommonPolypodyAugust2008.pdf Ecan.govt.nz - Заедничка полиподија] * [http://www.ct-botanical-society.org/ferns/polypodiumvirg.html CT-botanical-society.org: Polypodium vulgare - Polypodium virginianum] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150516003633/http://www.ct-botanical-society.org/ferns/polypodiumvirg.html |date=2015-05-16 }} * [https://web.archive.org/web/20190725154651/https://herbalref.com/polypodium-polypody-rhizome-polypodii-rhizoma/ Polypodium vulgare L. - Студии и употреби во традиционалната медицина] == Надворешни врски == * [http://linnaeus.nrm.se/flora/orm/polypodia/polyp/polyvul.html Den virtuella floran: Polypodium vulgare] (in Swedish) [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] oonqgygw1wd1fs57kyutww4tmvjo9m3 0 1304632 5588166 5426241 2026-07-06T16:48:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588166 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Река | name = Черешново | name_other = {{јаз|el|Τσαρέσνοβο}} | map = | map_caption = | image = | image_caption = | source1_location = [[Гал’мбица]] | source1_coordinates = {{coord|40.4712|21.0347|display=inline}} | mouth_location = [[Бистрица (Егејска Македонија)|Бистрица]] кај [[Дреничево]] | mouth_coordinates = {{coord|40.4575|21.1208|display=inline,title}} | progression = | subdivision_type1 = Земји | subdivision_name1 = [[Грција]] | subdivision_type2 = Крај | subdivision_name2 = [[Нестрамско]], [[Егејска Македонија]] | length = | source1_elevation = | mouth_elevation = | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = | discharge1_avg = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''Черешново''' или '''Чернешово'''<ref name="Kónitsa">{{наведена книга | title = Kónitsa GSGS (Series); 4439. 2nd ed. Lambert conical orthomorphic spheroid Bessel proj. Prime meridians: Greenwich and Athens. "Reproduced from M.D.R. 610/9542." In collections: Greece 1:100k Topographic Maps. Digital Archive McMaster University | last = | first = | authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 1944 | edition = | publisher = War Office | location = London | isbn = | doi = | pages = | url = https://digitalarchive.mcmaster.ca/islandora/object/macrepo%3A20552 | accessdate = | quote = | archive-date = 2022-07-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220726100838/https://digitalarchive.mcmaster.ca/islandora/object/macrepo:20552 | url-status = dead }}</ref> ({{langx|el|Πτελέας Ρέμα}}, ''Птелејас Рема'', ''Грченска Река'', до 5 мај 1969 г. ''Τσαρέσνοβο'',<ref>{{Државен Костурско|713}}</ref> кое и денес е во службена употреба<ref>{{наведена книга | title = Σύνταξη σχεδίου ασφαλείας νερού Δήμου Νεστορίου | last = Δήμος Νεστορίου | first = | authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = Απρίλιος 2021 | edition = | publisher = | location = Νεστόριο | isbn = | doi = | pages = 6 | url = http://0807.syzefxis.gov.gr/wp-content/uploads/2021/05/03_%CE%A6%CE%91%CE%9A%CE%95%CE%9B%CE%9F%CE%A3-%CE%95%CE%A1%CE%93%CE%9F%CE%A5_12_4_2021.pdf | accessdate = | quote = | archive-date = 2022-06-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220625032649/http://0807.syzefxis.gov.gr/wp-content/uploads/2021/05/03_%CE%A6%CE%91%CE%9A%CE%95%CE%9B%CE%9F%CE%A3-%CE%95%CE%A1%CE%93%CE%9F%CE%A5_12_4_2021.pdf | url-status = dead }}</ref>) — [[река]] во [[Нестрамско]], [[Егејска Македонија]], лева притока на [[Бистрица (Егејска Македонија)|Бистрица]]. == Опис == Реката се образува од неколку потоци кои извираат од планината [[Гал’мбица]] под црвовите Поповар (1.110&nbsp;м) и Гинеи (891&nbsp;м). Тече во југоисточен правец,<ref name="Ген">По топографска карта М1:50 000, издание 1980-1985 „Генеральный штаб“</ref> ја прима левата притока Смардлива Вода<ref name="Kónitsa"/> и минува меѓу селата [[Граче|Горно]] и [[Долно Граче]], по кое е наречена. Продолжува на југоисток, минува северно од [[Дреничево]],<ref name="Ген"/> ја прима десната притока Грамбовик,<ref name="Kónitsa"/> па се влева во Бистрица (тука наречена Белица).<ref name="Ген"/> == Притоки == '''→ лева, ← десна''' :* → Смрадлива Вода :* ← Грамбовик == Поврзано == * [[Нестрамкол]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Реки во Егејска Македонија]] [[Категорија:Нестрам]] [[Категорија:Бистрички слив (егејски)]] [[Категорија:Притоки на Бистрица (Егејска Македонија)]] al1pdaa5nrynx0d3ywi2780l83866x6 0 1304867 5588298 5392388 2026-07-07T04:55:29Z Bjankuloski06 332 5588298 wikitext text/x-wiki {{Музичар|Name={{PAGENAMEBASE}}|Background=соло|birth_place=Сплит|Genre=поп, рок|Years_active=1985-денес|past_member_of=Осми путник|birth_date=13 август 1968}} [[File: Gibonni_Main.jpg|thumb|right| Златан Стипишиќ]] '''Златан Стипишиќ''' - '''Џибони''' ([[Сплит]], [[13 август]] [[1968]]) е [[Хрватска|хрватски]] музичар. Музиката на Џибони (еден вид мешавина на поп, етничка и светска музика) е посебна по својата единствена, меланхолична [[Средоземно Море|средоземна]] атмосфера и интимни текстови. Неговите песни ги изведуваа многу познати уметници, а освоија врвни награди на многу музички фестивали.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/enciklopedija/zlatan-stipisic-gibonni-18216|title=Златан Стипишић Гибони|work=Вечерњи|accessdate=25 јануари 2018}}</ref> == Почеток на кариера == Кариерата ја започна како пејач на сплитскиот хард-рок бенд „ Осми путник “, по чие распаѓање и кратка кариера во „ [[Дивље јагоде|Дивљи јагоде]] “, соработуваше со [[Дино Дворник]] и [[Оливер Драгојевиќ]] . Во тој период пишува и компонира некои од неговите најголеми хитови. == Са мном или без мене == Набргу по неговиот прв албум наречен „Са мном или без мене“ имаше пресврт што ја промени целата негова идна кариера: Џибони ја напиша песната „Цесарица“ за [[Оливер Драгојевиќ]]. Денес во Хрватска таа песна се смета за најголемиот хит кој некогаш е отпеан. Џибони веднаш стана баран композитор чии песни без исклучок станаа големи хитови. == Ноина арка == На албумот „Ноина арка“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://diskografija.com/album/noina-arka-792.htm|title=Ноина барка|work=Дискографија|accessdate=30 јануари 2018}}</ref> ([[1993]]) ги вклучи песните „Златни години“, кои ги напиша во соработка со Зринко Тутиќ за истоимениот филм и „Ние сме шампиони“, која беше прогласена за химна на Хрватскиот олимписки сојуз. На тој албум се најдоа и хитовите „Нек се гледа како ја“, „Добри јуди“ и „Тебе нисам био вриједан“. == Круна од перја, Ружа вјетрова == Самостоен настапува со Бруно Ковачиќ, а потоа формира група составена од: Џибони, Бруно Ковачиќ, Ренато Швориниќ, Гордан Дорвак и Јосип Андриќ. Во тој состав, групата на Џибони снима два албума: „Круна од перја“ ([[1995]]) и „Ружа вјетрова“ ([[1997]]). Иако во тој период Џибони ги создава своите најубави песни (Двије душе, Оздрави ми ти, Живот ме моро, Липа моја, Ово ми е школа, Темпера, Ако ме носиш на душа, Еј вапаре), дури по распадот на таа група и со следните албуми е зрело време за првите официјални признанија и награди во форма на Порин. Така започнува покомерцијалната фаза на Џибони, која предизвикува голем успех кај пошироките маси и критичарите. == Јуди, звири и бештимје == Следниот соло албум на Џибони беше издаден во февруари [[1999|1999 година]]. и тоа во тој момент беше најпродаваниот албум во Хрватска и [[Словенија]] со 7 Порини. На него беа објавени хитовите „Јас постапувам правилно“, „Пројди вило“. и „И јас ќе сонувам буден“. 1999 и [[2000|2000 година]]. Џибони беше на турнеја низ Хрватска, Словенија и [[Босна и Херцеговина]] и одржа бројни големи концерти (на пр. во [[Загреб|загрепската]] сала „Ватрослав Лисински“). По успехот со албумот „Јуди, зири и бештимје“ Објавено е [[Дигитален видеодиск|ДВД]], „Милениумски концерт“, снимено во Хрватскиот народен театар »Иван пл. Цајч во [[Риека]], каде што благодарение на новата [[Дигитална мрежа на интегрирани услуги|ISDN]] технологија му се придружија бројни познати гости: [[Влатко Стефановски]] и Клапа Камби. Џибони го држи рекордот за најпосетен концерт со концерт одржан на [[Стадион Максимир|стадионот Максимир]] во Загреб пред 32.000 луѓе. Основал фонд за талентирани деца без родители, објавил стихозбирка по сценарио на Брил наречена „Двије душе“. чии приходи од продажба биле наменети за слепите лица од локалната заедница, а учествувал и на бројни хуманитарни аукции. Неговите музички корени се лесно да се пронајдат бидејќи неговиот татко Љубо Стипишиќ е веројатно најактивниот архивар на традиционални песни во неговата околина и почитуван етномузиколог. Еден од омилените уметници на Џибони, Клапа Камби, објавен во [[2001|2001 година]]. албум „Вриме од неја“ на кој беа опфатени хитовите на Џибони во традиционален и уникатен [[Далмација|далматински]] фолк перформанс. == Миракул == Долгоочекуваниот албум на Џибони „Миракул“ беше објавен [[16 октомври|на 16 октомври]] [[2001|2001 година]] . а за неколку дена стана најпродаваниот албум во Хрватска. До денес, „Чудо“ е продадено во повеќе од 60.000 примероци (во Хрватска, Словенија и Босна и Херцеговина) и беше најпродаваното издание во 2001 и [[2002|2002 година]] . таа година. Бројни одлични критики прогласени за најдобриот албум од 2001 година (кој се прошири до [[2002|2002 година]]) со неколку песни кои веќе заземаат значајно место во хрватската музичка историја. Има 13 песни на кои учествуваат неколку меѓународно познати музичари, како тапанарот ''Ману Каче'', басистите Пино Паладино и Тони Левин, ѕвездата на ''светската'' музика ''Џефри Ориема'', фронтмен на италијанскиот бенд „Стадио“ Гаетано Курери и [[Влатко Стефановски]] . Во [[2003|2003 г]] Златан Стипишиќ беше [[УНИЦЕФ|амбасадор]] на добра волја на [[УНИЦЕФ]]. == Унца Фибре == [[18 мај]] [[2006|2006 година]] . Објавен е албумот на Џибони „ Унца фибре (водич за исчезнати и ангели чувари)“. „Vrime Da Se Pomirin Sa Svita“ е првата песна што го отвори албумот „Unca fibre“, на кој Џибони соработуваше со Горан Бар и Маја Азуќена во песната ''Анѓео у Теби'', за која беше снимен и видео запис. Тоа не се единствените дуети што ги постигна Џибони. Пееше со Вана (поранешен член на групата Е.Т.) во песната ''Ja ću budan sanjati'' te Oliver Dragojević во песната ''U ljubav vere nemam'' . Концерт на Џибони во Сплит Грип на 20.10.2006. за прв пат ја изведе композицијата - ''Ево ме дома'' во дует со Младен од Т. Б. Ф. Покрај веќе споменатите на Сплит Грипс, му се придружија и сестрите Хусар кои ја отпеаја песната ''Анђео у теби''. Првиот концерт го одржа во [[Белград]] на 25 октомври 2013 година, пред 17 илјади посетители.<ref>[http://www.novosti.rs/vesti/spektakl.147.html:460704-Dziboni-podigao-Arenu-na-noge Џибони подигао Арену на ноге („Вечерње новости“, 25. октобар 2013)]</ref> == Дискографија == * Са мном или без мене“, (Кроација Рекордс, [[:sr:1991|1991]])<ref>{{cite web|url=http://tekstovi.net/2,153,1801.html|title=Са мном или без мене|accessdate=30 јануари 2018|website=Текстови. нет}}</ref> * „Ноина арка“, (Кроација Рекордс, [[:sr:1993|1993]]) * „Круна од перја“, (Кроација Рекордс, [[:sr:1994|1994]])<ref>{{cite web|url=https://tekstovi-pesama.com/gibonni/kruna-od-perja/16984/1|title=Круна од перја|accessdate=30 јануари 2018|website=Текстови. нет}}</ref> * „Концерт“, (Кроација Рекордс, [[:sr:1995|1995]]) * „Ружа вјетрова“, (Кроација Рекордс, [[:sr:1996|1996]])<ref>{{cite web|url=https://diskografija.com/album/ruza-vjetrova-794.htm|title=Ружа вјетрова|accessdate=30 јануари 2018|website=Дискографија}}</ref> * „Јуди, звири и бештимје“, (Далас Рекордс/с. и. н.. [[:sr:1999|1999]]) * "24 Карата/18 Великих“, компилација, (Кроација Рекордс, 1999) * „Миракул“, (Далас Рекордс, [[:sr:2001|2001]]) * „Сви моји пунти кад се зброје“, (''Box Set'') (Далас Рекордс, [[:sr:2003|2003]]) * „Унца фибре (водич за бродоломце и анђеле чуваре)", (Далас Рекордс, 2006) * "acoustic:electric", (Далас Рекордс, 2007) * "acoustic:electric", special Christmas limited edition (Далас Рекордс, 2008) * „Толеранца“, (Далас Рекордс, 2010) == Фестивали == === Сплит === * ''Тебе нисам био вриједан'', прва награда на стручни жири и победничка песна, '92 * ''Родни град'' '95 === Задар === * ''Живот ме уморио'', победничка песна, '93 * ''Двије душе'', победничка песна, '94 * ''Што је мени твоја невјера'', '95 === Мелодии на хрватскиот Јадран, Сплит === * ''Добри људи'', трета награда од публиката, '93 * ''Липа моја'', втора награда на публиката и награда за најдобар текст, '94 * ''Еј, вапоре'', награда за трета публика и награда за најдобар текст, '95 * ''Ако ме носиш на души'', прва награда публика, прва награда на стручно жири и награда за најдобар текст, Гран при фестивал, '96 * ''Пројди вило'', прва награда на публика, прва награда на стручно жири, награда за најдобар текст и најдобар аранжман, '98 == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.diskografija.com/umjetnik/zlatan-stipisic-gibonni.htm Џибони-Дискографија] [[Категорија:Хрватски музичари]] [[Категорија:Хрватски пејачи]] [[Категорија:Родени во 1968 година]] == Поврзано == * [[Хрватска музика]] * [[Оливер Драгојевиќ]] * [[Задарфест]] * [[Далмација]] 8l50be6qh297xld4cv0hp5rjjzc0n4r 0 1310138 5588268 4893777 2026-07-07T00:05:52Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588268 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Cortona_Guardian_Angel_01.jpg|мини|380x380пкс| Ангел чувар од [[Пјетро да Кортона]] од [[1656|1656 година.]]]] '''Ангел чувар''' — [[ангел]] одговорен за заштита и водење на поединец или група. Верувањето во ангели чувари датира од античко време. За развојот на идјата за ангелите чувари и нивната хиерархија во [[христијанство]]то особено придонел Псевдо-Дионисиј Ареопагит во [[5 век]]. Теологијата на ангелите и духовите чувари претрпела многу усогласувања од [[4 век]]. Се верува, и на Исток и на Запад, дека ангелите чувари ја штитат секоја личност која [[Бог]] ќе им ја додели, а покрај тоа тие се залагаат кај Бога за благосостојбата на таа личност.<ref>''[[Катехизам на Католичката црква|Katekizam Katoličke Crkve]]'', Glas Koncila: Zagreb, 1994., {{ISBN|953-6258-01-3}}, 336.</ref> [[Римокатоличка црква|Католичката црква]] го слави [[празник]]от на [[Светец|светите]] ангели чувари на [[2 октомври]]. Го вовел [[папа]]та [[Папа Павле V|Павле V]] во [[1608]] година, на барање на [[Цар на Светото Римско Царство|царот]] [[Фердинанд II (Свето Римско Царство)|Фердинанд II]]. А пак на барање на царот [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]], на крајот на [[17 век|истиот век]], празникот бил проширен во сите земји под [[Хабсбурговци|хабсбуршка власт]]. Во Општиот римски календар бил воведен од папата [[Папа Климент X|Климент X]] во [[1670|1670 година.]] == Потекло == Во [[Стара Грција|античката грчка]] [[Античка филозофија|филозофија]] било вообичаено верувањето дека Бог испраќа дух чувар на секој човек. Истото се споменува во [[Платон]]овиот ''Фаедон'', 108. [[Податотека:Pfarrkirche_Oberdrauburg_-_Schutzengel.JPG|лево|мини| Статуа на ангел чувар во црквата Св. Освалд, [[Обердраубург]], [[Австрија]].]] Во доцниот [[јудаизам]], според Лео Треп, се развило верувањето дека луѓето имаат претставник на небото, ангел чувар. Оваа идеја потекнува од [[Зороастризам|зороастризмот]].“<ref>Leo Trepp, ''A History of the Jewish Experience'', str. 55, [http://www.zarathushtra.com/z/article/influenc.htm Zarathushtra.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228054450/http://www.zarathushtra.com/z/article/influenc.htm |date=2009-12-28 }}</ref> Верувањето дека ангелите можат да бидат помошници и посредници на луѓето се наоѓа во [[Јов (книга)|Книгата Јов]] '''33''' 23-6 и во [[Даниил]] '''10''' 13, каде што се чини дека ангелите биле им биле доделени и на некои држави. Пример за последниов навод е, „кнезот на кралството Персија“ се бори со [[Архангел Гаврил|Гаврил]]. Истиот ред наведува „Михаел, еден од првите кнезови, ми дојде на помош“. Михаел е еден од ретките ангели спомнати по име во Библијата. Во [[Нов завет|Новиот завет]] во [[Послание на апостол Јуда|Посланието на Јуда]] '''19''' пишува: „Кога архангел Михаил се расправаше со [[ѓавол]]от за телото на [[Мојсеј]]. . . Книгата Енох, дел од канонските записи на [[Етиопска православна црква|Етиопската православна црква]], вели дека Бог „ќе постави стража од свети ангели над сите праведници“ (1 Ен '''100''' 5) за да ги чуваат на крајот на времето, додека грешниците ќе бидат уништени. Во [[Евангелие според Матеј|Евангелието според Матеј]] '''18''' 10, [[Исус Христос|Исус]] зборува за децата: „Пазете да не презрете ниту еден од овие најмалите, зашто ви велам, нивните ангели на небесата секогаш го гледаат лицето на мојот Отец, кој е на небесата." Најчестото толкување на ова е дека децата се под заштита на нивните ангели чувари. Се чини дека тоа го поткрепува и [[Послание до Евреите|Посланието до Евреите]] '''1''' 14 кога зборува за ангелите: „Не се ли сите тие служнички духови што се испраќаат да служат за оние што го наследиле спасението?" Во [[Дела на светите апостоли|Делата на светите апостоли]] '''12''' 12-15 има уште едно навестување за верувањето дека точно одреден ангел е задолжен да го чува одреден поединец. Откако ангелот го ослободил [[Апостол Петар|Свети Петар]] од затворот, отишол во куќата на „Марија, мајката на Јован викан и Марко“. Слугинката Ружа го препознала гласот на Петар и потрчала назад да им каже на другите дека Петар е пред вратата. Групата на почетокот е во неверување, но на крајот одговара: „Мора да е неговиот ангел!“ ( '''12''' 15). Со оваа писмена потврда, ангелот на Петар станал најчесто прикажуваниот ангел во уметноста, така што тој секогаш е присутен на сликите од излегувањето на Петар од затвор. Најпознатиот приказ на овој настан е насликан од познатиот [[Рафаело Санти|Рафаел]] на [[Фрескопис|фреската]] ''[[Ослободување на Свети Петар]]'' во [[Ватикан]]. == Јудаизам == [[Рабин]]ите, во Рабинските списи забележале дека навистина има ангели чувари кои [[Господ-Отецот|Јахве]] ги назначил да пазат на луѓето.{{Citat3|2=Naši Mudraci blagoslovljeni sjećanjem kazivali su da iako čovjek ne vidi čega bi se trebao bojati, njegov anđeo čuvar, koji je na nebu, vidi prijetnju; stoga je čovjek u strahu.|3=[[Raši]] o Daniel '''10''' 7|4=<ref>{{cite web |title=The Book of Daniel, Chapter 10 |url=http://www.chabad.org/library/bible_cdo/aid/16493/showrashi/true/jewish/Chapter-10.htm |work=Tanach with Rashi |publisher=Chabad.org and Judaica Press |accessdate=16. svibnja 2012.}}</ref>}}Современите [[рабин]]и појаснуваат дека навистина е можно луѓето да имаат ангели чувари. Бог пази над луѓето и директно одговара на нивните молитви, па во оваа смисла ангелите се гласници кои помагаат во оваа задача, меѓутоа, не им се молат директно, туку се дел од интеракцијата помеѓу молитвата и одговорот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/678751/jewish/Do-we-believe-in-guardian-angels.htm|title=Do we believe in guardian angels?|work=Do we believe in guardian angels?|publisher=Chabad.org Ask the Rabbi|accessdate=16. svibnja 2012.}}</ref> == Христијанство == [[Податотека:Galg_gem.jpg|лево|мини|170x170пкс| Света Гема Галгани тврдела дека зборува со нејзиниот ангел чувар.]] [[Црковни отци|Црковните отци]] не се целосно доследни околу тоа дали ангелите чувари постојано се грижат или не за секој поединец, така што ова не е вклучено во „статиите на верата“, иако идејата е јасно видлива и во [[Стариот завет|Стариот]] и во [[Новиот завет]]. Според [[Јероним Стридонски|Свети Јероним]], идејата е во „духот на црквата“ и тој тврди: „колку е големо достоинството на душата, затоа што на секој од раѓање му е доделен ангел да ја чува“.<ref>"[http://www.newadvent.org/cathen/07049c.htm Guardian Angel]". New Advent [[Catholic Encyclopedia]]. Pristupljeno 11. siječnja, 2008.</ref> Првиот христијански теолог кој ја елаборирал основната шема на ангели чувари бил [[Honorius Augustodunensis|Хонориус Августодуненсис]] од 12 век. Тој тврдел дека на секоја душа ѝ е доделен ангел чувар при нејзиното отелотворување. Систематиката на ангелските чувари ја прошириле и уредиле [[Схоластика|схоластичките теолози]]. [[Тома Аквински]] верувал дека најнискиот ред на ангели бил задолжен да служат како чувари, во што се согласил со Хонориј. Иако [[Дунс Скот|Џон Данс Шкотланѓанецот]] рекол дека секој ангел може да ја прифати оваа мисија. Ставот на Тома Аквински имал најголемо влијание врз популарната мисла. Во своето обраќање Регина Каели, во [[1997|1997 година]], [[Јован Павле II|папата Јован Павле Втори]] го навел концептот на ангел чувар и го завршил обраќањето со: „''Да ја повикаме кралицата на ангелите и светителите, да ни даде, со помош на нашите ангели чувари, да бидеме вистински сведоци на Господовата пасхална тајна''“.<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/angelus/1997/documents/hf_jp-ii_reg_19970331_en.html Vatican website]</ref> === [[Стар завет]] === Концептот на ангел чувар е јасно видлив во [[Стар завет|Стариот завет]], а неговиот развој е јасно обележен. Според Стариот завет Божјите ангели се помошници, а понекогаш и специјални гласници кои се занимаваат со личности или световни должности.<ref name="Newadvent.org">[http://www.newadvent.org/cathen/07049c.htm Newadvent.org]</ref> Во книгата [[Битие (Библија)|Битие]] '''28-29''', '''ангелите''' не само што се извршители на Божјиот гнев против градовите во рамнината, туку и го спасуваат Лот од опасност. Во книгата [[Исход|Излез]] '''32''' 34, Бог му вели на Мојсеј: „Ангелот мој пред тебе ќе оди“. Во многу подоцнежно раздобје, се одвива историјата на Тобија, која може да послужи како коментар на зборовите од [[Псалм]]от '''91''' 11: „Зашто на ангелите свои им заповеда да те чуваат на сите твои патишта“. На крајот на краиштата, во Книгата на Даниил '''10,''' на ангелите им се доверени одредени покраини, еден се нарекува „кнез на кралството Персија“, а Михаел е „еден од првите кнезови“. === [[Нов завет]] === Во [[Нов завет|Новиот завет]], концептот на ангел чувар може да се следи попрецизно. Ангелите се насекаде посредници меѓу Бога и луѓето; Христос го запечатил старозаветното учење: „Гледајте да не презрете ниту еден од овие најмалите, зашто ви велам, нивните ангели на небесата секогаш го гледаат лицето на мојот Отец небесен“. (Матеј '''18:10'''). Овде се отчитува двојното видување за концептот на ангелите: дури и малите деца имаат ангели чувари, а истите тие ангели не го губат од вид Бога и покрај фактот што извршуваат мисија на земјата.<ref name="Newadvent.org"/> Во Новиот завет има и други примери. Такви се ангелот кој му помогнал на Христос и ангелот кој го извадил Свети Петар од затвор. [[Послание до Евреите|Посланието до Евреите]] '''1''' 14, најјасно го расветлува учењето: „Зарем сите тие не се служнички духови што се испратени да им служат на оние што ќе го наследат спасението?“ Значи, целта на ангелите е да ги доведат луѓето во [[Небесно Царство|Царството Небесно]]. === Ангелите чувари и децата === [[Податотека:Guardian_Angel_1900.jpg|десно|мини|267x267пкс| Ангел чувар, германска [[поштенска марка]] од [[1900|1900 година.]]]] [[Податотека:Fridolin_Leiber_-_Schutzengel.jpg|десно|мини|240x240пкс| Ангел чувар]] Во својата студија за јудеохристијанството, [[Жан Даниелу]] пишува:<blockquote>Впечатлив факт е дека доктрината за ангели чувари, подоцнежната теологија ја позајмила од јудеохристијанството. [[Климент Александриски]] во ''Eclogae Propheticae'' пишува: „Записите говорат дека изложените деца се доверени на ангел чувар, кој ги воспитува и им помага да пораснат; и тие ќе бидат како верниците кои имаат сто години“ (XLI. 1). Подоцна, истата доктрина која ја наведува Климент, произлегува од истите основи, и тој јасно ја поврзува со ''откровението на Петар'': „Божјата промисла не ги вклучува само оние кои се од месо, на пример Петар вели во своето откровение: „Пометнатите деца му се доверени на ангелот чувар, така што, откако ќе го постигне уделот во знаењето<ref>Ovdje ''spoznaja'' jednostavno zanči učenja kršćanstva.</ref> може да придонесе за подобра судбина“ (XLVIII, 1).<ref>''The Theology of Jewish Christianity. The Development of Christian Doctrine before the Council of Nicaea. Volume One.'' Translated and edited by John A. Baker. (Chicago: The Henry Regnery Company) p. 186.</ref></blockquote>Даниелу исто така забележува:<blockquote>Ангелот на мирот се појавува во јудеохристијанството, тој е задолжен да ја прими душата која го напушта телото и го носи на рајот. Така'', тестаментот на Ашер'' вели: Ако некој умре во мир, тој оди кај ангелот на мирот, кој го води во вечниот живот“ (VI, 6; сп. и тестаментот на ''Бенјамин'' VI, 1; ''тестаментот на Дан'' VI, 5).<ref>''Pavlovo otkrivenje'', 13-14, kasnije je značajno obrazložilo ovaj nauk.</ref> Во претходните откровенија, каде што ангелите се задолжени да ги чуваат телата на светците, не го наоѓаме ова учење (''Животот на Адам'', 46-47); и во Новиот завет, Послание на Јуда 9, и навистина повеќе потсетува на елинистичкото учење за придружниот ангел на душата,<ref>Cf. F. Climont, 'Les vents et les anges psychopompes', ''Pisciculi'', pp. 70-75.</ref> иако тоа не произлегува од него. Подоцна, таа презема важна улога во христијанската литургија, која се чини дека е античко наследство од јудеохристијанството.<ref>Danielou, pp. 186-187.</ref></blockquote> === Односи со ангелите чувари === Христијанските мистици повремено известувале за односите и разговорите со нивните ангели чувари кои траеле неколку години. Два примери се светите Гема Галгани и Марија Валторта, од кои и двете пријавиле опширни визии за Исус и Марија.<ref>Michael Freze, 1989 ''They Bore the Wounds of Christ'' OSV Press {{ISBN|0-87973-422-1}} page 272</ref> Римокатоличката мистик Света Гема Галгани тврдела дека имала врски и дека разговарала со нејзиниот ангел чувар. Таа изјавила дека нејзиниот ангел чувар бил нејзиниот учител и водич, повремено спречувајќи ја да зборува во несоодветно време.<ref>Rudolph M. Bell, 2003 ''The Voices of Gemma Galgani: the Life and Afterlife of a Modern Saint'', University of Chicago Press, {{ISBN|978-0-226-04196-4}}, str. 47. i 185.</ref> === Христијанска молитва === Молитва до ангелот чувар на [[Латински јазик|латински]]: : ''Angele Dei,'' : ''qui custos es mei,'' : ''јас, tibi commissum pietate superna,'' : ''illumina, custodi,'' : ''rege et guberna.'' : ''Amen.''<ref>[http://www.vatican.va/archive/compendium_ccc/documents/archive_2005_compendium-ccc_en.html#A)%20COMMON%20PRAYERS ''Compendium of the Catechism of the Catholic Church'']''. [[Sveta stolica|Vatican]], Pristupljeno 2. lipnja 2012..''</ref> На празникот на светите ангели чувари, во Вечерната молитва на часовите (''Antiphon ad Maginificat'') се пеат: ''Sancti Angeli, custodes nostri, Defite nos in praelio, ut non pereamus in tremendo judicio.'' („Свети ангели, наши чувари, бранете нè во битка, за да не загинеме на страшниот Суд“.) Молитва на [[Древноисточни цркви|Источните православни цркви]] до ангелот чувар: ''Ангеле Христов, ти си мој свет чувар и покровител на мојата душа и моето срце, прости ми сè што сум згрешил денеска и из­бави ме од секакво лукавство на непријателот што ме гони, та со никаков грев да не Го раз­гневам мојот Бог. Моли се за мене грешниот слуга и направи ме достоен за благоста и милоста на Пресветата Троица, на Мајката – кон мојот Господ Исус Христос и на сите светии. Амин.'' == Ислам == Муслиманите веруваат во Муакиб. Според многу муслимани, секој човек има два ангели чувари, по еден на секоја страна.<ref>Kuran 11:13 "''Anđeli su uz svaki čovjekov korak; ispred njega i iza njega; oni ga štite, po zapovjedi Božjoj.''"</ref> == Зороастризам == Познати под името '''Арда Фраваш''' („Свети ангели чувари“). Секој човек е придружуван од ангел чувар,<ref>''Yasna'' 26.4, 55.1</ref> кој е личен водич низ животот. Тие првично ги чувале границите на рајот,<ref>''Bundahišn'' 6.3, ''Zatspram'' 5.2</ref> но доброволно се симнале на земјата за да ги придружуваат лицата до крајот на нивниот живот. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Guardian angels}} [[Категорија:Христијанство]] [[Категорија:Ангели]] k48zbzflul793yf0oju6aqmvbtba3c1 0 1318855 5588217 5494452 2026-07-06T21:05:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588217 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Strudel.jpg|мини|Штрудла со јаболка]] '''Штрудла со јаболка''' ({{Langx|de|Apfelstrudel}}; {{Langx|cs|štrúdl}}; [[Јидиш]]: שטרודל) е традиционална виенска [[штрудла]], популарно пециво во [[Австрија]], [[Баварија]], [[Чешка]], [[Северна Италија]], [[Словенија]] и други земји во Европа кои некогаш му припаѓале на [[Австроунгарија|Австроунгарското Царство]] (1867–1918). == Име == ''Штрудла'', [[Германски јазик|германски]] збор, потекнува од [[Средногорногермански јазик|средногерманскиот]] збор за „вител“.<ref>Oxford English Dictionary, second edition. 1989.</ref> Варијантата на штрудлата [[Јаболко|со јаболка]] се нарекува ''strudel di mele'' на [[Италијански јазик|италијански]], ''strudel jabłkowy'' на [[Полски јазик|полски]], ''strudel de mere'' на [[Романски јазик|романски]], ''jabolčni zavitek'' на [[Словенечки јазик|словенечки]], ''štrudla od jabuka'' или ''savijača s jabukama'' на [[Хрватски јазик|хрватски]], ''almásrétes''<ref name="meyers">June Meyers Authentic Hungarian Heirloom Recipes Cookbook</ref> на [[Унгарски јазик|унгарски]].<ref name="meyers" /> == Историја == Најстариот познат рецепт за штрудла датирал од 1697 година, рачно напишан рецепт сместен во Wienbibliothek im Rathaus. Без разлика дали е вид на слатко или солено слоевито [[Печиво|пециво]] со фил внатре, штрудлата се здобила со популарност во 18 век преку [[Хабсбурговци|Хабсбуршката империја]] (1278–1780). Австриската кујна била формирана и под влијание на кујните на многу различни народи во текот на многуте векови од проширувањето на Австриската Хабсбуршка империја.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.colonialvoyage.com/ricette/eng/austria/index.html |title=Austrian cuisine |accessdate=2023-03-28 |archive-date=2014-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140822034319/http://www.colonialvoyage.com/ricette/eng/austria/index.html |url-status=dead }}</ref> Штрудлата е поврзана со [[баклава]]та на [[Отоманско Царство|Отоманската Империја]], која дошла во Австрија од турската преку унгарската кујна. Штрудлата најчесто се поврзува со австриската кујна, но е и традиционално пециво во целата област која порано припаѓала на [[Австроунгарија|Австроунгарското Царство]]. Во овие земји, штрудлата со јаболка е најпознатиот вид штрудла.<ref name="Gundel 1992 127">{{Наведена книга|title=Gundel's Hungarian cookbook|last=Gundel|first=Karoly|publisher=Corvina|year=1992|isbn=963-13-3600-X|location=Budapest|page=127|oclc=32227400}}</ref><ref name="gundel">{{Наведена книга|title=Gundel's Hungarian cookbook|last=Gundel|first=Karoly|publisher=Corvina|year=1992|isbn=963-13-3600-X|location=Budapest|page=128|oclc=32227400}}</ref> Штрудлата со јаболка се смета за национално јадење на Австрија заедно со Винер Шницел и Тафелшпиц. Штрудла (на јидиш, שטרודל, про. ''shtrudl'') е исто така поврзана со ашкеназиската еврејска кујна, особено на германските, швајцарските и австриските Ашкенази Евреи. Полнењето со јаболка и суво грозје е популарно меѓу Евреите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.myjewishlearning.com/the-nosher/classic-apple-strudel-recipe/|title=Classic Apple Strudel Recipe|last=Rappoport|first=Chaya|work=My Jewish Learning|publisher=70/Faces Media|accessdate=18 July 2021}}</ref> Германски и австриски имигранти во 19 век го однеле јадењето во [[Јужен Регион (Бразил)|јужен Бразил]], каде што може да се најде во повеќето пекари. Обично го задржува своето оригинално германско име, ''Apfelstrudel'', но - поретко - е преведено на „''Strudel de Maçã''“ (Apple Strudel) или „''Folheado de Maçã''“ (Apple Puff).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.visiteobrasil.com.br/sul/santa-catarina/culinaria/conheca/apfelstrudel|title=Apfelstrudel|work=Visite o Brasil|accessdate=2022-05-17|archive-date=2024-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113160621/https://www.visiteobrasil.com.br/sul/santa-catarina/culinaria/conheca/apfelstrudel|url-status=dead}}</ref> == Печиво == [[Податотека:Retes.jpg|мини|220x220пкс| Домашна старомодна штрудла од јаболка во рерна, свиткана и наполнета со фил од јаболка]] Штрудлата со јаболка се состои од долгнавеста пециво јакна од штрудла со фил од јаболка внатре.<ref>[http://www.df.lth.se/~thanisa/cgi-bin/wrapper.cgi?rec.food.recipes/ovolacto/apple-strudel Recipe: Apple Strudel] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080608030627/http://www.df.lth.se/~thanisa/cgi-bin/wrapper.cgi?rec.food.recipes%2Fovolacto%2Fapple-strudel}}</ref> Филот е направен од рендани јаболка за готвење (обично слатка, крцкава и ароматична сорта, како што се јаболката Winesap), [[шеќер]], [[цимет]],<ref>[http://www.gutekueche.at/rezepte/852/wiener-apfelstrudel.html Wiener-apfelstrudel]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://thepassionatecook.typepad.com/thepassionatecook/2004/06/notso_tradition.html |title=traditional Viennese Apfelstrudel |accessdate=2023-03-28 |archive-date=2023-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328134147/https://thepassionatecook.typepad.com/thepassionatecook/2004/06/notso_tradition.html |url-status=dead }}</ref> и лебни трошки. Штрудлата содржи бесквасно [[тесто]]. Основното тесто се состои од [[брашно]], [[масло]] (или [[путер]]) и сол, иако како рецепт за домаќинство, постојат многу варијации. Тестото за штрудла од јаболка е тенко, еластично тесто,<ref name="pastrychef">[http://www.pastrychef.com/Strudel-Dough_ep_75.html Strudel Dough, Pastry chef central]</ref> кое се состои од многу тенки слоеви и познато како „Blätterteig“, чија традиционална подготовка е тежок процес. Тестото се замесува со месење, често на маса. Тестото што изгледа густо или грутчево по месењето обично се фрла и се започнува со нова серија. По месењето, тестото се одмора, потоа се расукува на широка површина<ref name="Real Homemade Strudel Dough">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gatewayno.com/cuisine/recipes/desserts/strudel.html |title=Real Homemade Strudel Dough |accessdate=2023-03-28 |archive-date=2009-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419224907/http://www.gatewayno.com/cuisine/recipes/desserts/strudel.html |url-status=dead }}</ref> и се растегнува додека тестото не добие дебелина слична на [[Кори (храна)|фило]]. Пекарите тврдат дека еден слој треба да биде толку тенок што весникот може да се прочита со ѕиркање низ него. Тестото исто така внимателно се развлекува за да биде доволно големо за да ја покрие масата за месење. Филот се распоредува во линија на релативно мал дел од тестото, по што тестото се превиткува над филот, а преостанатото тесто се завиткува наоколу додека не се искористи целото тесто. Штрудлата потоа се пече во рерна и се служи топла. Штрудлата со јаболка традиционално се служи на кришки, посипана со шеќер во прав.<ref name="Gundel 1992 127"/> Во традиционалната виенска штрудла, филот се шири на три четвртини од тестото, а потоа се витка штрудлата, со што тестото се вметнува низ филот и се прави шема на вител кога штрудлата се пресекува. Можеби ова е потеклото на името што значи виор или вител. == Послужување == [[Податотека:2015_0731_Apfelstrudel_Vanillesoße_Edelweisshütte_Sölden.jpg|мини| Штрудла од јаболка, послужена со сос од ванила, во [[Тирол (покраина)|Тирол, Австрија]]]] Преливот од [[сладолед]] од ванила, [[шлаг]], [[крем]] или сос од [[ванила]] се популарни во многу земји. Штрудлата со јаболка може да биде послужена со чај, кафе или дури и [[Шампањ (вино)|шампањ]], и е едно од најчестите задоволства во виенските кафулиња.<ref name="vienna.cc">[http://www.vienna.cc/e/ekaffeee.htm Food and drinks in Viennese coffeehouse]</ref> == Наводи == <references group="" responsive="0"></references> [[Категорија:Италијанска кујна]] [[Категорија:Унгарска кујна]] [[Категорија:Десерти]] q4c1f0hd4en6wchci4w2g84sv210sxv 0 1321225 5588179 5525311 2026-07-06T17:36:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588179 wikitext text/x-wiki Владата на [[Белорусија]] е критикувана за кршењето на '''човековите права''' и прогонот на невладините организации, независните новинари, националните малцинства и опозициските политичари.<ref name="HRW">{{Наведена мрежна страница|url=http://hrw.org/english/docs/2005/01/13/belaru9878.htm|title=Essential Background&nbsp;– Belarus|year=2005|publisher=Human Rights Watch|accessdate=26 March 2006}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/region/europe-and-central-asia/eurasia/belarus|title=Human rights by country&nbsp;– Belarus|year=2007|work=Amnesty International Report 2007|publisher=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071212011715/http://www.amnesty.org/en/region/europe-and-central-asia/eurasia/belarus|archive-date=12 December 2007|accessdate=22 December 2007}}</ref> Во сведочењето пред Комитетот за надворешни односи на Сенатот на Соединетите Американски Држави, поранешната [[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|државна секретарка на Соединетите Американски Држави]] [[Кондолиза Рајс]] ја означила Белорусија како една од шесте светски „станици на тиранијата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://foreign.senate.gov/testimony/2005/RiceTestimony050118.pdf|title=Opening Statement by Dr. Condoleezza Rice, Senate Foreign Relations Committee|date=18 January 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20060325002023/http://foreign.senate.gov/testimony/2005/RiceTestimony050118.pdf|archive-date=25 March 2006|accessdate=26 March 2006}}</ref> Како одговор на тоа, белоруската влада ја нарекла оценката дека е „''прилично далеку од реалноста''“.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4187361.stm|title=At-a-glance: 'Outposts of tyranny'|date=19 January 2005|access-date=26 March 2006|publisher=BBC News}}</ref> За време на претседателските избори и [[Протести во Белорусија (2020-2021)|протестите]] во Белорусија во 2020 година, бројот на политички затвореници признаени од Центарот за човекови права Вијасна драматично се зголемил на 1062 од 16 февруари 2022 година <ref name="prisoners">{{Наведена мрежна страница |url=https://prisoners.spring96.org/en |title=Political prisoners in Belarus |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2019-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927214654/http://spring96.org/en/news/49539 |url-status=dead }}</ref> Неколку луѓе загинале по употреба на незаконска и навредлива сила (вклучувајќи огнено оружје) од страна на службениците за спроведување на законот за време на протестите во 2020 година.<ref name="ai2021Bel" /> Според [[Амнести интернешенал|Амнести интернешенел]], властите не ги истражувале прекршувањата за време на протестите, туку ги малтретирале оние кои ја оспорувале нивната верзија на настаните.<ref name="ai2021Bel">[https://www.amnesty.org/download/Documents/EUR4935672021ENGLISH.PDF BELARUS: “YOU ARE NOT HUMAN BEINGS”]</ref> Во јули 2021 година, властите започнале кампања против преостанатите невладини организации, затворајќи најмалку 270 од нив до октомври, вклучувајќи ги и сите претходно регистрирани организации за човекови права во земјата.<ref name="no.more.h.r">[https://www.hrw.org/news/2021/10/07/belarus-authorities-purge-human-rights-defenders Belarus Authorities ‘Purge’ Human Rights Defenders]</ref> Претседателот [[Александар Лукашенко]] се опишал себеси како „''авторитарен стил на владеење''“.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3882843.stm|title=Profile: Alexander Lukashenko|date=20 March 2006|access-date=26 March 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060427193138/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3882843.stm|archive-date=27 April 2006|publisher=BBC News}}</ref> Западните земји ја опишале [[Белорусија]] под Лукашенко како „''последната европска диктатура''“; владата ги обвинила истите западни сили за обид за промена на режимот.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/116265.stm|title=Profile: Europe's last dictator?|last=Mulvey|first=Stephen|date=10 September 2001|work=BBC News|access-date=21 December 2007|publisher=British Broadcasting Corporation}}</ref> [[Совет на Европа|Советот на Европа]] ѝ забранил на Белорусија членство од 1997 година поради недемократско гласање и изборни нерегуларности на уставниот референдум во ноември 1996 година и на дополнителните избори за парламентот.<ref name="CoE">{{Наведена мрежна страница|url=http://press.coe.int/cp/97/11a(97).htm|title=Belarus suspended from the Council of Europe|date=17 January 1997|publisher=Press Service of the Council of Europe|archive-url=https://web.archive.org/web/20060426062531/http://press.coe.int/cp/97/11a%2897%29.htm|archive-date=26 April 2006|accessdate=26 March 2006}}</ref> Десетици белоруски владини функционери одговорни за [[Политички прогон|политички репресии]], принудни исчезнувања, [[пропаганда]] и [[Изборна измама|изборни измами]] се предмет на лични санкции од [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] и од [[Европска Унија|Европската Унија]]. == Изборен процес == [[Податотека:Flag_of_Belarus_(1995-2012).svg|мини| Новото [[знаме на Белорусија]] воведено од Александар Лукашенко по контроверзниот референдум во 1995 година]] На 10 јули 1994 година [[Александар Лукашенко]] бил избран [[Претседател на Белорусија|за претседател на Белорусија]]. Тој освоил 80,3 отсто од гласовите. Од 2017 година, ниту еден друг претседателски или парламентарен избор или референдум одржан во Белорусија оттогаш не бил прифатен како слободен и фер од [[Организација за безбедност и соработка на Европа|ОБСЕ]], [[Обединети нации|Обединетите нации]], [[Европска Унија|Европската Унија]] или [[Соединети Американски Држави|Соединетите држави]]. Високите функционери одговорни за организацијата на изборите, вклучително и шефицата на Централната изборна комисија, Лидија Јермошина, биле предмет на меѓународни санкции за [[изборна измама]]: {| class="wikitable" |+Официјални изборни резултати на Лукашенко на претседателските избори ! 9 септември 2001 година ! 19 март 2006 година ! 19 декември 2010 година |- | 75,6% | 83% | 79,6% |} === Избори во 2010 година === Претседателските избори во 2010 година биле проследени со протест на опозицијата и нејзино насилно задушување од страна на полицијата. Група демонстранти се обиделе да упаднат во главната владина зграда, кршејќи ги прозорците и вратите пред полицијата да ги врати назад.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12029814|title=Protesters try to storm government HQ in Belarus|date=2010-12-20|access-date=2010-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20101220044005/http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12029814|archive-date=20 December 2010|publisher=BBC News}}</ref> По нападот на главната зграда, демонстрантите биле насилно потиснати. Неколку стотици активисти, вклучително и неколку претседателски кандидати, биле уапсени, тепани и измачувани од полицијата и КГБ. Лукашенко ги критикувал демонстрантите, обвинувајќи ги за „''бандитизам''“.<ref name="Russian">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12048520|title=Belarus jails 600 activists over election unrest|date=2010-12-21|access-date=2010-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223063614/http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12048520|archive-date=23 December 2010|publisher=BBC News}}</ref> Полициското насилство за време на протестите и целокупното спроведување на изборите предизвикал бран остри критики од [[САД]] и [[ЕУ]]. Повеќе од 200 пропагандисти, службеници за државна безбедност, персонал на централниот изборен комитет и други функционери биле вклучени во списоците за санкции на Европската Унија: им бил забранет влезот во ЕУ и нивните средства во ЕУ, доколку ги има, требало да бидат замрзнати. === Избори во 2020 година === [[Податотека:Rally_in_support_of_Tsikhanouskaya_in_Minsk_(30_July_2020)_-_42.jpg|мини| [[Протести во Белорусија (2020-2021)|Белоруски протести во 2020 година]]]] Во јуни 2020 година, ''[[Амнести интернешенал|Амнести интернешенел]]'' го документирал казнувањето на човековите права, вклучително и правата на [[Слобода на говорот|слобода на изразување]] и мирно собирање и здружување, пред претседателските избори закажани за [[9 август]] [[2020]] година. Организацијата пријавила политички мотивирани гонења, заплашувања, вознемирувања и репресалии против кандидатите на опозицијата и нивните поддржувачи. Белоруските власти ги таргетирале и ги заплашиле активистите на граѓанското општество и независните медиуми. Двајца политичари, Сјергеј Тихановски и Виктар Бабарика, биле затворени и се соочиле со политички мотивирана кривична постапка. Стотици мирни демонстранти, вклучително и нивните поддржувачи, биле произволно уапсени и казнети со високи парични казни или задржани во „''административен притвор''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/06/belarus-fullscale-attack-on-human-rights-ahead-of-presidential-election/|title=Belarus: Full-scale attack on human rights ahead of presidential election|date=29 June 2020|work=Amnesty International|accessdate=29 June 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/download/Documents/EUR4926202020ENGLISH.pdf|title=BELARUS: GROWING CRACKDOWN ON HUMAN RIGHTS AHEAD OF PRESIDENTIAL ELECTION|work=Amnesty International|accessdate=29 June 2020}}</ref> На [[14 август]] [[2020]] година, Европската Унија вовела санкции за поединечни белоруски функционери, по извештаите за систематско малтретирање и тортура на [[Белоруси]]<nowiki/>те во насилното задушување на демонстрантите. Белоруските безбедносни сили претепале и привеле мирни демонстранти, кои учествувале во демонстрациите против официјалниот исход на изборите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2020/aug/14/eu-considers-sanctions-after-crackdown-on-protests-in-belarus|title=EU moves toward Belarus sanctions after crackdown on protests|date=14 August 2020|work=The Guardian|accessdate=14 August 2020}}</ref> == Слободи == === Слобода на печатот === Од 2000-тите, Репортери без граници ја рангирале Белорусија под сите други европски земји во својот [[Индекс на слободата на печатот|Индекс за слобода на печатот]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rsf.org/en/belarus|title=Reporters Without Borders: Belarus|accessdate=30 November 2017}}</ref> Фридом Хаус ја оценил Белорусија како „''неслободна''“ во сите нејзини глобални истражувања од 1998 година, „''Слобода во светот''“;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/1998/belarus|title=Belarus – Country report – Freedom in the World – 1998|work=www.freedomhouse.org|accessdate=2023-04-22|archive-date=2013-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130623115739/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/1998/belarus|url-status=dead}}</ref> Владата на Лукашенко ја ограничува слободата на печатот, според организацијата. Државните медиуми се подредени на претседателот. Вознемирувањето и цензурата на независните медиуми се рутина. За време на авторитарниот претседател [[Александар Лукашенко]], новинарите како Ирина Калип, Наталија Радина и Павел Шеремет биле уапсени поради нивната работа. Независните печатени медиуми како Наша Нива се исклучени од државните дистрибутивни мрежи. Во февруари 2021 година, две новинарки на ТВ Белсат, Катјарина Андреева и Дарја Чулцова, биле затворени две години поради [[Интернет-телевизија|стриминг]] за време на [[Протести во Белорусија (2020-2021)|протестите против Лукашенко]] во [[Минск]].<ref>[https://www.hrw.org/ru/news/2021/02/18/377916 В Беларуси двум журналисткам дали реальные сроки в отместку за их работу]</ref> Во мај 2021 година, познатата страница за вести tut.by, која ја читале околу 40% од интернет корисниците во Белорусија, била блокирана и неколку нејзини новинари биле приведени.<ref>[https://www.theguardian.com/global-development/2021/may/19/belarus-blocks-top-news-site-in-full-scale-assault-on-free-press Belarus blocks top news site in ‘full-scale assault’ on free press]</ref> Во јули 2021 година, сајтот за вести Наша Нива бил блокиран со истовремено притворање на уредниците.<ref>[https://www.svoboda.org/a/v-belarusi-obyski-u-zhurnalistov-izdaniya-nasha-niva/31347251.html В Беларуси обыски у журналистов издания "Наша Нива"]</ref> Редакцијата на [[Радио Слободна Европа]] во [[Минск]] била претресена по кое вратите биле искршени, а биле претресени и домовите на неколку негови новинари.<ref>[https://en.currenttime.tv/a/belarus-raids-rferl-journalists/31362535.html RFE/RL Raided As Belarusian Police Search Offices And Homes Of Journalists]</ref> Покривањето на овие напади врз независните медиуми од страна на државните ТВ канали се смета за обид за заплашување на луѓето. Според телевизијата Current Time, државните медиуми изнеле лажни обвинувања за активностите на новинарите и измислиле лажни докази за нивната вина без никакво судење.<ref>[https://www.currenttime.tv/a/belarus-journalists-repressions-crackdown-dictatorship/31373392.html Разгром "Свободы". Белорусские СМИ и соцмедиа – об очередной волне обысков у журналистов]</ref> [[Амнести интернешенал|Амнести интернешнал]] го осудил нападот врз невладините организации од страна на белоруските власти.<ref>[https://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/07/belarus-sweeping-closure-of-dozens-of-ngos-as-the-crackdown-on-civil-society-continues/ Belarus: Sweeping closure of dozens of NGOs as the crackdown on civil society continues]</ref> Во јули 2021 година, регистрациите на Белоруското здружение на новинари, Клубот за печат Белорусија и белорускиот огранок на писателскиот ПЕН-центар биле отповикани како дел од нападот врз невладините организации<ref name="belsat.230721">[https://belsat.eu/news/23-07-2021-za-paudnya-minyust-likvidavau-bolsh-za-40-gramadskih-arganizatsyyau-syarod-ih-mova-nanova/ За паўдня Мінюст ліквідаваў больш за 40 грамадскіх арганізацыяў. Сярод іх – «Бізнес школа ІПМ», Press Club Belarus, «Мова Нанова»]</ref>. === Слобода на вероисповед === [[Евреи]]<nowiki/>те не се единственото малцинство за кое се тврди дека им биле прекршени човековите права во Белорусија. На [[25 март]] [[2004]] година, [[Associated Press|Асошиејтед прес]] објавил дека постои забрана за домашна богослужба во земјата и дека членовите на четири [[Протестантство|протестантски]] цркви неодамна побарале од владата да го укине законот од 2002 година кој им забранувал да служат од своите домови, иако биле членови на легално регистрирани религии.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fsumonitor.com/stories/032604Belarus.shtml|title=FSU Monitor|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927015225/http://www.fsumonitor.com/stories/032604Belarus.shtml|archive-date=27 September 2007|accessdate=20 September 2005}}</ref> ''Кристијан пост'' објавил во напис од [[21 април]] [[2005]] година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.christianpost.com/article/missions/1544/section/protestants.say.oppression.of.churches.continues.in.belarus/1.htm|title=Christian Post|accessdate=2023-04-22|archive-date=2005-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422040548/http://www.christianpost.com/article/missions/1544/section/protestants.say.oppression.of.churches.continues.in.belarus/1.htm|url-status=dead}}</ref> дека неконфесионалните, харизматични цркви биле во голема мера погодени од законот, бидејќи ниту една од овие цркви не поседувал згради. Протестантските организации се пожалиле и на цензура поради забраната за увоз на литература без одобрение од владини претставници. Според Форум 18, учебниците кои се широко користени во белоруските училишта (од 2002 година) содржат антирелигиозни ставови слични на оние кои се изулувале како во времето на [[СССР]]:<blockquote>Религијата не го учи верникот да се труди да води достоинствен живот, да се бори за својата слобода или против злото и угнетувањето. Сето ова треба да му го извршат [[Натприродно|натприродни]] сили, пред сè, [[бог]]. Сè што му преостанува на верникот е да биде негов патетичен молител, да се однесува како сиромашен или роб... Ветувањата на религијата дека на човекот ќе му даде сè што бара во неа се само илузија и измама“.</blockquote>Организацијата, исто така, објавила дека харизматичните протестантски цркви (како што е Целосното Евангелие) и грчко-католичките и независните [[Православна црква|православни цркви]] (како што се оние кои не се поврзани со [[Руска православна црква|Руската православна црква]]) наишле на потешкотии при регистрирањето на црквите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.forum18.org/Archive.php?article_id=478|title=Forum 18 Archive: BELARUS: Religious freedom survey, December 2004 – 16 December 2004|last=Forum 18 News Service|accessdate=6 March 2015}}</ref> Во 2003 година протестантските групи ја обвиниле владата на Белорусија дека води кампања за клеветење против нив, пренесувајќи ѝ на полската [[Римокатоличка црква|католичка]] информативна агенција [[Katolicka Agencja Informacyjna|КАИ]] дека биле обвинети дека се западни шпиони и дека жртвуваат луѓе.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://jmm.aaa.net.au/articles/11129.htm|title=John Mark Ministries – Belarus|date=2 August 2003|work=jmm.org.au/|accessdate=6 March 2015|archive-date=2004-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20041223220107/http://jmm.aaa.net.au/articles/11129.htm|url-status=dead}}</ref> Повелбата 97 објавила во јули 2004 година дека [[Баптизам|баптистите]] кои го славеле [[Велигден]] со пациенти во болницата во Мазир биле казнети и им се заканувале со конфискација на нивниот имот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.charter97.org/eng/news/2004/07/29/shtraf|title=Belarusian Baptists were fined and their propriety confiscated :: Charter'97 :: News :: 29/07/2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923202509/http://www.charter97.org/eng/news/2004/07/29/shtraf|archive-date=23 September 2015|accessdate=6 March 2015}}</ref> Само 4.000 муслимани живеат во Белорусија, главно етнички [[Татари-Липки|Липки Татари]] кои се потомци на имигранти и затвореници во 11 и 12 век.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.globalsecurity.org/military/library/report/1999/nis/o7belrel.pdf|title=globalsecurity.org}}</ref> Администрацијата за муслиманите во земјата, укината во 1939 година, била повторно воспоставена во 1994 година. Сепак, на [[Ахмадија]]-муслиманите (најчесто се сметаат за ненасилна секта) им е забрането отворено да ја практикуваат својата вера во Белорусија и имаат сличен статус на групи како [[Скиентологија]]та и [[Аум Шинрикјо]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.forum18.org/Archive.php?article_id=175|title=Forum 18 Archive: BELARUS: Ahmadiyya Muslims among banned religious organisations – 4 November 2003|last=Forum 18 News Service|accessdate=6 March 2015}}</ref> Немало големи извештаи за верски прогон на муслиманската заедница; сепак, поради ситуацијата во [[Чеченија]] и соседна [[Русија]], белоруските муслимани изразиле загриженост дека тие може да станат сè поранливи. Овие стравови биле зголемени на 16 септември 2005 година кога бомба била активирана пред автобуска постојка, при што биле повредени две лица. На 23 септември бомба експлодирала пред ресторан, при што беа повредени речиси 40 луѓе. Муслиманите не биле осомничени во последниот напад, кој бил означен како „''хулиганство''“.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4273956.stm|title=Blast wounds 40 in Belarus city|date=23 September 2005|publisher=BBC News}}</ref> Во 2020 година, владата извршила притисок врз големите религиозни групи откако тие го осудиле насилството за време на [[Протести во Белорусија (2020-2021)|масовните протести]]. На 26 август 2020 година, белоруската полиција за немири ОМОН неколку часа ги блокирала демонстрантите и случајните верници во [[Римокатоличката црква]] во [[Минск]].<ref name="dw.rel" /> Водачот на Белоруската православна црква, митрополитот Павле бил принуден да поднесе оставка по критиките на полицијата и властите; неговиот наследник Венијамин се сметал за многу поудобна фигура за Лукашенко.<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-54720488 "Вы подняли руку на Христа": как белорусские православные стали частью протестов, а церковь - нет]</ref><ref>[https://www.rfi.fr/ru/европа/20200825-рпц-сменила-главу-белорусской-православной-церкви-призывавшего-лукашенко-остановить-насилие РПЦ сменила главу Белорусской православной церкви, призывавшего Лукашенко остановить насилие]</ref> На водачот на Римокатоличката црква во Белорусија Тадевуш Кандрушиевиќ му било забрането да се врати во Белорусија од Полска на неколку месеци и бил принуден да поднесе оставка набргу по враќањето.<ref name="dw.rel">[https://www.dw.com/ru/karikatura-kotoraja-budet-dorogo-stoit-kak-belorusskij-rezhim-delaet-iz-katolikov-vragov-mnenie/a-59119879 Карикатура, которая будет дорого стоить: как белорусский режим делает из католиков врагов. Мнение]</ref><ref>[https://www.rferl.org/a/belarusian-catholic-leader-returns-forced-exile/31019176.html Belarusian Catholic Leader Returns After Forced Exile]</ref><ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-01/archbishop-minsk-kondrusiewicz-apostolic-administrator.html Pope accepts resignation of Minsk Archbishop and appoints Administrator]</ref> Во 2021 година, властите ја организирале „''себелоруската молитва''“ убедувајќи ги сите исповеди да направат молитва. Александар Лукашенко се обидел да ја запре изведбата на религиозната песна „Семоќниот Бог“ ( {{Langx|be|Магутны Божа}}) предупредувајќи ги католичките свештеници да не го извршуваат.<ref name="ref">[https://reform.by/238027-smotrite-narvetes-lukashenko-predostereg-ot-molitvy-pod-magutny-bozha Смотрите, нарветесь – Лукашенко предостерег от молитвы под «Магутны Божа»]</ref> Во 2021 година, официјален весник на [[Минска област]] објавил карикатура на која се прикажани римокатолички свештеници како нацисти кои носат свастика наместо крстови.<ref name="dw.rel"/><ref>[https://www.catholicregister.org/home/international/item/33464-belarus-church-denounces-anti-catholic-cartoon-depicting-priests-as-nazis Belarus church denounces anti-Catholic cartoon depicting priests as Nazis]</ref> === Слобода на здружување === Уставното право на слобода на здружување не секогаш се спроведува во пракса. Во 2013 година, [[Амнести интернешенал|Амнести интернешнал]] го окарактеризирало белоруското законодавство за регистрација на невладини организации како „препрописно“.<ref name="amnesty2013">[https://www.amnesty.org/en/documents/eur49/002/2013/be/ WHAT IS NOT PERMITTED IS PROHIBITED. SILENCING CIVIL SOCIETY IN BELARUS], ''[[Amnesty International]] report''</ref> Министерството за правда на Белорусија, кое е одговорно за регистрација на нови организации, користи двојни стандарди за комерцијални и други невладини организации, вклучително и политички партии.<ref name="z1" /> На првите им требало само изјава за да започнат со работа, на вторите требало да добијат дозвола.<ref name="z1" /> Политичките здруженија, вклучително и партиите, сепак, имале потешкотии да добијат дозвола. Последната нова партија била регистрирана во Белорусија во 2000 година, бидејќи подоцна Министерството негирало да регистрира нови партии од различни причини.<ref name="er" /> Белоруската Христијанска Демократија направила 7 обиди за регистрација, Партијата на слободата и напредокот — 4 обиди; Била спречена и регистрација и на партијата Народна Храмада.<ref name="er" /> Сите овие случаи министерството ги оправдало со причините за кои се смета дека се вештачки и слаби. На пример, министерството одбило да регистрира локален огранок на партијата BPF во регионот Хродна поради „''неправилно растојание меѓу линиите''“ во документите.<ref name="z1">{{Наведена мрежна страница |url=https://zautra.by/news/news-4675 |title=Эксперты: процедура регистрации партий в Беларуси реально не была упрощена |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2021-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303213036/https://zautra.by/news/news-4675 |url-status=dead }}</ref><ref name="er">{{Наведена мрежна страница|url=https://euroradio.fm/ru/kak-vlasti-20-let-podryad-otkazyvayut-v-registracii-novyh-partiy|title=Как власти 20 лет подряд отказывают в регистрации новых партий|work=Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|language=ru|accessdate=2021-11-22}}</ref> При уште еден обид за регистрација на оваа филијала, министерството ги побарало дополнителните документи кои не се наведени во законот.<ref name="lawtrend">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lawtrend.org/wp-content/uploads/2014/07/Cvoboda-assotsiatsij_Obzor_2012.pdf|title=СВОБОДА АССОЦИАЦИЙ И ПРАВОВОЕ ПОЛОЖЕНИЕ НЕКОММЕРЧЕСКИХ ОРГАНИЗАЦИЙ В БЕЛАРУСИ|accessdate=2021-11-22}}</ref> Едно од одбивањата добиено од белоруската Христијанска Демократија го навел недостатокот на информации за домашните или работните телефони за некои од основачите на партијата.<ref name="er" /> Другото одбивање било засновано на изјавата во повелбата на партијата дека нејзините членови треба да бидат „''поддржувачи на христијанскиот светоглед''“.<ref name="amnesty2013" /> [[Amnesty International]] пријавил и случаи на притисок за повлекување на потписите потребни за регистрација на политичка партија од страна на локалните власти и менаџерите (во државните организации).<ref name="amnesty2013" /> Неколку активисти (вклучувајќи го и Змисер Дашкевич) биле затворени за „''дејност на нерегистрирани здруженија''“.<ref name="amnesty2013" /> Според Центарот за правна трансформација, министерството исто така активно одбива да регистрира невладини организации. Во 2009 година, Министерството изјавило дека процесот на регистрација е поедноставен, но правните експерти на политичките партии се сомневале во оваа изјава тврдејќи дека се засегнати само незначителни прашања.<ref name="z1"/> Во 2012 година, Министерството започнало постапка за суспензија на невладина организација, наведувајќи погрешна голема буква на печат („Добраја Волја“ наместо „Добраја волја“) како една од причините; невладината организација набргу била суспендирана.<ref name="amnesty2013"/> Во 2011 и 2013 година, Министерството одбило да регистрира ЛГБТ организации; затоа Белорусија нема ЛГБТ здруженија.<ref name="amnesty2013" /> Организациите за човекови права, исто така, не се регистрираат, така што долго основаниот Белоруски Хелсиншки комитет е единствената регистрирана организација во оваа област на национално ниво.<ref name="amnesty2013" /> Во јули и август 2021 година, белоруското Министерство за правда ја започнало процедурата за затворање на неколку големи невладини организации, вклучително и Белоруски народен фронт, најстарата континуирано оперативна организација во Белорусија (основана во 1988 година, регистрирана во 1991 година),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://belsat.eu/en/news/19-08-2021-justice-ministry-seeks-to-close-down-one-of-the-oldest-socio-political-associations-in-belarus/|title=The Ministry of Justice wants to liquidate the NGO BNF|work=belsat.eu|language=en|accessdate=2021-11-22}}</ref> Белоруското здружение на новинари,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ifex.org/belarus-justice-ministry-files-lawsuit-seeking-the-closure-of-the-belarusian-association-of-journalists/|title=Belarus: Justice Ministry files lawsuit seeking the closure of the Belarusian Association of Journalists|date=2021-07-22|work=IFEX|language=en-US|accessdate=2021-11-22}}</ref> Белоруски ПЕН центар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pen.org/press-release/belarus-moves-to-shut-down-pen-belarus/|title=Belarus Moves to Shut Down PEN Belarus|date=2021-07-22|work=PEN America|language=en|accessdate=2021-11-22}}</ref> Затворањето на најстарата зелена група во Белорусија, Екохоме (Екодом), била осудена од 46 членки на Архуската конвенција и од Европскиот ЕКО форум. Останатите членови на конвенцијата гласале да и се даде шанса на белоруската влада да ја откаже ликвидацијата пред [[1 декември]] [[2021]] година, заканувајќи се дека во спротивно ќе го суспендира своето членство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/belarus-united-nations-alexander-lukashenko-ngo-aarhus-convention-ecohome/|title=Belarus gets 'diplomatic slap on the wrist' by falling afoul of UN convention|last=|date=21 October 2021|work=|publisher=Politico Europe|language=|accessdate=6 November 2021}}</ref> == Судски систем == Белорускиот судски систем се одликува со висока стапка на пресуди: во 2020 година, 99,7% од кривичните случаи резултирале со осуда, а само 0,3% со ослободителна пресуда. Оваа стапка е стабилна неколку години.<ref>[https://belsat.eu/en/news/23-02-2021-99-7-of-verdicts-handed-down-by-belarusian-courts-in-2020-were-guilty/ 99.7% of verdicts handed down by Belarusian courts in 2020 were ‘guilty’]</ref> Судскиот систем е особено строг кон луѓето кои ги искажуваат своите ставови: меѓу обвинетите има новинари, граѓански активисти, луѓе кои прават политички коментари и шеги на социјалните мрежи и ставаат емотикони таму.<ref name="opdem">[https://www.opendemocracy.net/en/odr/terror-belarus-maria-kolesnikova/ No, the terror in Belarus is not going to stop]</ref> Меѓу најконтроверзните „''злосторства''“ се белите чорапи со црвена лента, белата и црвената коса, 70 лица уапсени во [[Брест]] поради танцување (некои од нив се осудени на 2 години затвор).<ref name="rferl">[https://www.rferl.org/a/belarus-socks-dancing-prison/31376192.html When Wearing The Wrong Socks Or Dancing Is A Crime In Belarus]</ref><ref>[https://belsat.eu/en/news/10-09-2021-minsk-police-detain-girl-with-white-red-dyed-hair-she-gets-hefty-fine-for-picketing/ Minsk police detain girl with white-red dyed hair. She gets hefty fine for ‘picketing’]</ref> Опозицискиот лидер, исто така, доживеал суров третман во судовите, што понекогаш се споредува со [[Сталинизам|сталинистичките]] судења.<ref name="opdem" /> === Смртна казна === {{Main|Смртна казна во Белорусија}} [[Image:Death Penalty laws in Europe.svg|thumb|right|400px|Европа има најголема концентрација на аболицирани држави (сина). Картата е актуелна од 2017 година<br /> {{Legend|#3f9bbb|Укината за сите кривични дела}} {{Legend|#cc7662|Ја задржува смртната казна}} ]] [[Белорусија]] е единствената европска земја која продолжува да користи смртна казна. САД и Белорусија биле единствените две од 56-те земји-членки на Организацијата за безбедност и соработка во Европа кои извршиле погубувања во текот на 2011 година<ref>[https://www.amnesty.org/en/documents/act50/001/2012/en/ Death sentences and executions in 2011] Amnesty International March 2012</ref>. === Политички неистомисленици и затвореници === Во декември 2010 година, белоруските специјални безбедносни сили нападнале демонстранти, претепале и повредиле многу активисти со палки и уапсиле повеќе од 600 луѓе по митингот во центарот на [[Минск]], кој протест бил против исходот од изборите, кои западните набљудувачи нашироко ги сметале за фалсификат. Во нивната заедничка изјава, [[Хилари Клинтон]] и Кетрин Ештон повикале на итно ослободување на демонстрантите (вклучувајќи најмалку седум опозициски претседателски кандидати) и остро ја осудиле, како што ја нарекле, „''несразмерната''“ употреба на сила против демонстрантите. Белорусија била нападната од Амнести Интернешнл поради нејзиниот третман кон [[Политички затвореник|политичките затвореници]],<ref name="Amnesty.org">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/documents/eur49/024/2000/en/?open&of=ENG-2EU|title=Amnesty.org}}</ref> вклучувајќи ги и оние од младинското крило на Белорускиот народен фронт (продемократска партија). Во извештајот од [[26 април]] [[2005]] година, Амнести ја критикувала Белорусија за нејзиниот однос кон дисидентите, вклучително и една жена затворена поради објавување на [[Сатира|сатирична]] песна.<ref name="Amnesty.org" /> Друг политички затвореник кој бил во затвор четири години (јуни 2001 – август 2005 година) е Јури Бандажевски, научник кој бил затворен поради обвиненијата за земање мито од родителите на учениците, иако Амнести интернешенел на нивното официјално интернет [[мрежно место]] објавил дека „''Неговото убедување нашироко се верува дека е поврзано со неговото научно истражување за катастрофата во Чернобил и неговата отворена критика за официјалниот одговор на катастрофата на јадрениот реактор во Чернобил врз луѓето што живеат во регионот Гомељ''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bellona.no/en/international/russia/envirorights/info_access/29685.html|title=Bellona.no|accessdate=2023-04-22|archive-date=2003-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20030609233339/http://www.bellona.no/en/international/russia/envirorights/info_access/29685.html|url-status=dead}}</ref> [[Стејт департмент|Стејт департментот на Соединетите Американски Држави]] издал извештај на [[14 април]] [[2005]] година, изразувајќи загриженост за исчезнувањето (и можно погубување) на политичките активисти Јуриј Захаранка, Виктар Ханчар и [[Анатол Красоуски]] во 1999 година и новинарот Димитриј Завадски во 2000 година, како и за континуираните инциденти на апсење и притвор без судење. Стејт департментот, исто така, апелирал до Белорусија јавно да обезбеди информации за поединци кои биле погубени. Во извештајот од [[31 август]] [[2005]] година на Амнести се тврди дека, покрај кризата со полското малцинство претходно истата година, тројца [[Грузија|Грузијци]] од младинското движење Кмара биле приведени додека биле во посета на Белорусија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.amnestyusa.org/countries/belarus/document.do?id=ENGEUR490102005|title=Countries – Amnesty International USA|accessdate=6 March 2015|archive-date=2005-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20051228050539/http://www.amnestyusa.org/countries/belarus/document.do?id=ENGEUR490102005|url-status=dead}}</ref> Активистите биле приведени на [[24 август]] заедно со Уладимир Кобец, од Зубр (белоруско опозициско движење). Според извештајот, тој бил ослободен по два часа откако му било кажано дека полициската операција била насочена кон „лица од [[Кавказ]]“. Следниве активисти и политички лидери се прогласени за политички затвореници во различни периоди: * [[Алес Бјаљацки]], Потпретседател на Меѓународната федерација за човекови права и раководител на Центарот за човекови права Вијасна <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://freeales.fidh.net/why-is-ales-bialiatski-in-jail/|title=WHY IS ALES BIALIATSKI IN JAIL? &#124; Belarus: Civil society under attack &#124; Freeales.fidh.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063541/http://freeales.fidh.net/why-is-ales-bialiatski-in-jail/|archive-date=4 March 2016|accessdate=2016-01-24}}, Why Ales Bialiatski is in jail</ref> * Микола Статкевич * Владимир Неклјаев * Андреј Саников * Павал Сивијариниец * Змициер Дашкиевич * Андреј Ким * Наталија Радина * Ирина Калип * Александар Казулин * Микалај Аутхович * Цимафеи Дранчук * Сергеј Парсјукевич * Едуард Палчис Во 2017 година, Центарот за човекови права „Вијасна“ навел двајца политички затвореници притворени во Белорусија, што е помалку од 11 во 2016 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://spring96.org/en/news/49539|title=List of political prisoners &#124; The Human Rights Center "Viasna"|publisher=Spring96.org|accessdate=2013-03-26}}</ref> Почнувајќи од 3 јули 2021 година, бројот на политички затвореници признати од Вијасна се искачил на 529; од 22 февруари — до 1078 година.<ref name="prisoners"/> === Вонсудска употреба на судството === Како што е забележано во Извештајот на Стејт Департментот на САД од 2008 година, додека Уставот на Белорусија <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/Constitution-Belarus.pdf|title=Constitution of Belarus}}</ref> предвидува поделба на власта, независно судство и непристрасни судови (членови 6 и 60), владата ги игнорира овие одредби кога одговара на нејзините непосредни потреби; корупцијата, неефикасноста и политичкото мешање се распространети во судството; владата осудува поединци по лажни и политички мотивирани обвиненија, а извршните и локалните власти ги диктираат резултатите од судењата; судската власт нема независност, а резултатите од судењето обично се однапред одредени; судиите зависат од службениците на извршната власт за домување; и кривично-правниот систем се користи како инструмент за замолчување на бранителите на човековите права преку политички мотивирани апсења, притвори, недостиг на правична постапка и затворени политички судења.<ref name="UN 2007">[http://russianlaw.org/Lukashenka/UN-Rapporteur-reports.pdf The United Nations Human Rights Council 2007 Report of the Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in Belarus] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110722152828/http://russianlaw.org/Lukashenka/UN-Rapporteur-reports.pdf}} (GE.07-10197 (E) 190107)</ref> Иако членот 25 од Уставот на Белорусија забранува употреба на тортура, во пракса Белорусија ги мачи и малтретира затворениците; додека членот 26 предвидува пресумпција на невиност, обвинетите често мора да ја докажат својата невиност; додека членот 25 забранува произволно апсење, притвор и затворање, режимот на Лукашенко спроведува произволни апсења, притвори и затворања на поединци од политички причини; додека членот 210(1) од Законот за кривичната постапка предвидува дека мора да се добие налог за претрес пред секој претрес, во пракса властите претресуваат живеалишта и канцеларии од политички причини; додека членот 43 од Законот за кривичната постапка на обвинетите им дава право да присуствуваат на постапката, да се соочат со сведоци и да презентираат докази во свое име, во пракса овие права се занемаруваат. Обвинителите не се независни и дека недостатокот на независност ја прави бесмислена заштитата од соодветниот процес; овластувањата на обвинителот над обвинетите се „прекумерни и неурамнотежени“.<ref name="EC 2006">[http://russianlaw.org/Lukashenka/eu-sanctions.pdf Council Regulation (EC) No 765/2006 of 18 May 2006] concerning restrictive measures against President Lukashenko and certain officials of Belarus.</ref> :: „Продолжија и самоволните апсења, притворања и затворања на граѓани од политички причини, критикување функционери или за учество во демонстрации. Некои судски процеси се водеа зад затворени врати без присуство на независни набљудувачи. Судската гранка немаше независност и резултатите од судењето обично беа однапред определени.“ Делот од Извештајот насловен „''Произволно апсење или притвор''“ забележал дека иако „''[белорускиот] закон го ограничува произволниот притвор. .. Владата не ги почитуваше овие граници во пракса [и] властите продолжија да апсат поединци од политички причини''“. Понатаму забележува дека во текот на 2008 година „''Неказнувањето остана сериозен проблем''“; „''Полицијата често приведуваше и апсеше лица без налог''“; „''Властите произволно приведоа или уапсија голем број поединци, вклучително и опозициски фигури и членови на независните медиуми, од причини за кои нашироко се сметаше дека се политички мотивирани''“. Во делот насловен „''Негирање на правично јавно судење''“ било забележано: „''Уставот предвидува независно судство; сепак, владата во пракса не ја почитуваше судската независност.'' ''Корупцијата, неефикасноста и политичкото мешање беа распространети во судството. Имаше докази дека обвинителите и судовите осудувале поединци за лажни и политички мотивирани обвиненија, и дека извршната и локалната власт ги диктираат резултатите од судењата''“. :: „[Белоруските] судии зависеле од службениците на извршната власт за личното домување“. :: „Извештајот од 2006 година на специјалниот известувач на ОН за Белорусија го опиша авторитетот на обвинителите како „прекумерен и неурамнотежен“ и забележа „нерамнотежа на моќта меѓу обвинителството и одбраната“. :: „Адвокатите на одбраната не можат да ги испитуваат истражните досиеја, да бидат присутни за време на истрагите или да испитуваат докази против обвинетите додека обвинителот формално не го изнесе случајот на суд“; :: „на адвокатите им беше тешко да доведат во прашање некои докази бидејќи техничкото вештачење беше под контрола на обвинителството“; Овие нерамнотежи на моќта се засилиле на почетокот на годината „''особено во однос на политички мотивираните кривични и административни случаи''“. :: „Со претседателскиот декрет сите адвокати се подредени на Министерството за правда [и] законот им забранува на адвокатите да работат во приватна пракса“. :: „Законот предвидува пресумпција на невиност; сепак, во пракса обвинетите често мораа да ја докажат својата невиност; :: “ Законот предвидува и јавни судења; во пракса, ова често се занемаруваше; „обвинетите имаат право да присуствуваат на постапката, да се соочат со сведоци и да презентираат докази во свое име; меѓутоа, во пракса овие права не биле секогаш почитувани“; :: „Судовите често дозволуваа информациите добиени од присилните испрашувања да се користат против обвинетите“. Меѓународните документи одразуваат дека белоруските судови кои се предмет на авторитарен извршен апарат, рутински го занемаруваат владеењето на правото и постојат поради одлуките со гумени печати донесени надвор од судницата; ова е еднакво на ''де факто'' непостоење на судови како непристрасни судски форуми. „''Законот''“ во Белорусија не е задолжителен, туку изборен и предмет на дискреција. Номиналниот „закон“ кој во пракса не е обврзувачки е еднакво на непостоење на правото. === Справување со демонстрантите и планирана изградба на концентрациони логори === Неколку прекршувања на човековите права биле пријавени по почетокот на [[Протести во Белорусија (2020-2021)|белоруските протести во 2020 година]]. Според [[Амнести интернешенал|Амнести интернешенел]], експертите за човекови права на [[Обединети нации|Обединетите нации]] документирале 450 докази за тортура, сурово постапување, понижување, сексуална злоупотреба, ограничен пристап до вода, храна, медицинска помош и хигиенски производи. Забраната за контакти со адвокати и роднини станала вообичаена практика за уапсените.<ref name="amn">[https://www.amnesty.org/download/Documents/POL1032022021RUSSIAN.PDF Доклад Amnesty International 2020/21 Права человека в современном мире] (Amnesty International 2020/21 report), p. 79</ref> Белоруските власти потврдиле дека примиле речиси 900 жалби, но не се покренати кривични случаи.<ref name="amn" /> Наместо тоа, властите го зголемиле притисокот врз активистите за човекови права.<ref>[https://www.courthousenews.com/repression-rages-in-belarus-targeting-ever-more-lawyers-too/ Repression Rages in Belarus, Targeting Ever More Lawyers Too]</ref> Во јануари 2021 година, била објавена аудио снимка на која командантот на внатрешните трупи и заменик-министер за внатрешни работи на Белорусија Микалаи Карпијанку им кажува на безбедносните сили дека можат да ги тепаат, осакатуваат и убиваат демонстрантите за да ги натераат да ги разберат нивните постапки: „''Ова е оправдано бидејќи секој што ќе излезе на улица учествува во еден вид герилска војна“''. Дополнително, тој разговарал и за формирање кампови, опкружени со бодликава жица, каде што демонстрантите ќе бидат приведени додека не се смири ситуацијата. Портпаролката на МВР ставила печат на аудио-датотеката како лажна.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-belarus-election-recording-idUKKBN29K27I|title=Belarus authorities criticised over tape discussing internment camps for protesters|date=25 January 2021|work=[[Reuters]]|access-date=24 February 2021}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://meduza.io/en/feature/2021/01/15/use-your-weapon|title='Use your weapon' Leaked recording implicates Lukashenko in authorizing use of lethal force against Belarusian protesters|date=25 January 2021|work=[[Meduza]]|access-date=24 February 2021}}</ref> Сепак, фоноскопскиот преглед на аудио снимката потврдил дека гласот на снимката е на Карпијанку.<ref>{{Наведени вести|url=https://news.tut.by/society/717286.html|title=Кто говорил про "лагерь для острокопытных" на слитой аудиозаписи? Мы получили результаты экспертизы|date=25 January 2021|work=[[TUT.BY]]|access-date=24 February 2021|archive-date=2021-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163122/https://news.tut.by/society/717286.html|url-status=dead}}</ref> [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] ја изразил својата загриженост за забелешките.<ref>{{Наведени вести|url=https://belsat.eu/en/news/03-02-2021-osce-demanding-release-of-political-prisoners-in-belarus/|title=OSCE demanding release of political prisoners in Belarus|date=3 February 2021|work=[[Belsat]]|access-date=24 February 2021}}</ref> Според [[Радио Слободна Европа|Радио Слободна Европа/Радио Либерти]], таков камп навистина бил користен во близина на градот Слуцк во деновите од 13 до 15 август 2020 година. Се вели дека многу од приведените таму биле донесени од затворот Окрестина во [[Минск]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/31076165.html|title=Detained Belarusian Protesters Describe August Stay In Internment Camp|date=29 January 2021|work=[[Radio Liberty]]|access-date=24 February 2021}}</ref> Белоруските власти објавиле голем број видеа со приведени лица кои признаваат и се каат пред камера; ова видео се претпоставува дека е направено под принуда.<ref name="kadyrovvideo">[https://nn.by/?c=ar&i=274062&lang=ru «Человек был готов на все, чтобы это прекратилось». Адвокат — о «разоблачительных» видео]</ref> Роман Протасевич изгледал претепано на неговото видео со исповед и имал исеченици или модринки на зглобовите.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/jun/04/opposition-hostage-video-belarus-footage-detained-journalist-raman-pratasevich Belarus airs more footage of detained activist as family call it ‘hostage’ video]</ref><ref>[https://www.thetimes.co.uk/article/belarus-tv-shows-detained-activist-calling-protests-pointless-pmdkbz6rt Belarus TV shows activist Roman Protasevich calling protests ‘useless’]</ref> Се претпоставува дека девојката на Роман Софија Сапега била уапсена само за да се изврши притисок врз него.<ref>[https://echo.msk.ru/programs/repl/2846944-echo/ Сапега и торги]</ref> Директорката на Амнести интернешенел за Источна Европа и Средна Азија, Мари Струтерс, го осудила присилното признание на Протасевич и тврдела дека тоа е резултат на лошо постапување.<ref>[http://spring96.org/en/news/103729 Raman Pratasevich forced televised ‘confession’ amounts to ill-treatment, Amnesty International said]</ref> Било објавено дека про-Лукашенко новинарка на државниот весник „Советскаја Белорусија“ – белорускиот весник „Сегодња“, Људмила Гладкаја, ги испрашувала уапсените лица заедно со полицајци во неколку видеа со исповед.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://mediazona.by/article/2021/03/29/gladkaya |title=Журналист‑следователь. Корреспондент «СБ. Беларусь сегодня» Людмила Гладкая допрашивает задержанных вместе с силовиками |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426004042/http://mediazona.by/article/2021/03/29/gladkaya |url-status=dead }}</ref> Во 2020 година, белорускиот КГБ започнал да ги става белоруските граѓани на списокот на терористи (без судска одлука). Првите две биле основачите на каналот Nexta Telegram {{Меѓујазична врска|Stepan Putilo|ru|Путило, Степан Александрович}} и Роман Протасевич. Од мај 2021 година, бројот на белоруски луѓе на списокот изнесувал 37, вклучувајќи го и американецот со белоруско потекло [[Yuri Zenkovich|Јуриј Зенкович]].<ref name="kgblist">{{Наведена мрежна страница |url=http://mediazona.by/article/2021/05/13/by-terror |title=КГБ за полгода внес в список террористов уже 37 беларусов. Кто они и в чем их обвиняют? |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426004041/http://mediazona.by/article/2021/05/13/by-terror |url-status=dead }}</ref> Тероризмот може да биде казнив со [[смртна казна]] во Белорусија,<ref>[https://www.france24.com/en/europe/20210524-detained-journalist-roman-protasevich-from-teen-activist-to-belarusian-regime-bugbear Detained journalist Roman Protasevich: From teen activist to Belarusian regime bugbear]</ref> но барем некои од луѓето во списокот не биле обвинети за соодветниот член од Кривичниот законик.<ref>[https://focus.ua/politics/483471-vrag-rezhima-lukashenko-kto-takoj-roman-protasevich-i-chto-izvestno-o-ego-devushke Враг режима Лукашенко. Кто такой Роман Протасевич и что известно о его девушке]</ref> На 1 октомври 2021 година, генералот и член на долниот дом на белорускиот парламент Олег Белоконев повикал на убиство на 20-100 опозициски активисти како одмазда за смртта на службениците на државната безбедност.<ref>[https://belsat.eu/ru/news/04-10-2021-istorik-generalu-belokonevu-nravyatsya-metody-kotorye-ispolzovali-natsisty/ Историк: Генералу Белоконеву нравятся методы, которые использовали нацисты]</ref> === Притисок врз адвокатите === По почетокот на [[Протести во Белорусија (2020-2021)|белоруските протести во 2020 година]], голем број адвокати (застапници) кои ги бранеле опозициските активисти биле укинати (одземени од статусот застапник) од комисијата на Министерството за правда: Александар Пилченко (адвокат на Виктар Бабарика и Марија Калесникава ), Јулија Леванчук,<ref name="spr.pyl">[http://spring96.org/ru/news/99982 Адвокатов Александра Пыльченко и Юлию Леванчук лишают лицензии]</ref> Људмила Казак (адвокат на Марија Каленикава),<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.belrynok.by/2021/02/19/advokata-lyudmilu-kazak-lishili-litsenzii-ona-zashhishhala-mariyu-kolesnikovu/ |title=Адвоката Людмилу Казак лишили лицензии, она защищала Марию Колесникову |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407114208/https://www.belrynok.by/2021/02/19/advokata-lyudmilu-kazak-lishili-litsenzii-ona-zashhishhala-mariyu-kolesnikovu/ |url-status=dead }}</ref> Сергеј Зикрачки (адвокат на Катсијарина Андреева).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://officelife.media/news/20837-advokata-babariko-i-kolesnikovoy-mogut-lishit-litsenzii/part11/ |title=Адвоката Сергея Зикрацкого лишают лицензии |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426004043/https://officelife.media/news/20837-advokata-babariko-i-kolesnikovoy-mogut-lishit-litsenzii/part11/ |url-status=dead }}</ref> Најмалку тројца други адвокати биле отпуштени по апсењата за време на протести или коментари на социјалните мрежи.<ref>[https://reform.by/203176-eshhe-treh-advokatov-lishili-licenzii Еще трех адвокатов лишили лицензии]</ref> Оваа практика била критикувана како повреда на независноста на правната професија.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://officelife.media/news/20837-advokata-babariko-i-kolesnikovoy-mogut-lishit-litsenzii/part6/ |title=Лаевский: В Беларуси адвоката могут в любой момент лишить лицензии за мнение по правовым вопросам |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426004042/https://officelife.media/news/20837-advokata-babariko-i-kolesnikovoy-mogut-lishit-litsenzii/part6/ |url-status=dead }}</ref> Официјалните причини за отпуштање вклучуваат „''ниско ниво на знаење''“ и „''недостиг на квалификација''“.<ref>[https://reform.by/218907-eshhe-dva-advokata-ne-proshli-vneocherednuju-attestaciju Еще два адвоката не прошли внеочередную аттестацию]</ref> Опозициските активисти и адвокати Максим Знак и Илија Салеи (последниот бил поранешен адвокат на Марија Калесникава) биле уапсени во септември 2020 година и признати како затвореници на совеста од [[Амнести интернешенал|Амнести Интернешнл]].<ref>[https://www.amnesty.org/download/Documents/EUR4930402020ENGLISH.pdf Illia Salei is a prisoner of conscience]</ref> Шефот на белоруската републиканска адвокатска комора и член на белорускиот парламент Виктар Чајчиќ целосно ги поддржал властите и ги повикал адвокатите „''да не одат во политика''“.<ref>[https://taz.de/--/!5748148/ Давление и запугивание]</ref><ref name="ngru">[https://www.ng.ru/cis/2021-03-16/2_8103_belorussia.html Белорусские юристы нуждаются в защите]</ref><ref>[https://belmarket.by/news/2021/03/24/news-45029.html Независимость адвокатуры – под угрозой]</ref> На 2 март 2021 година, Американската адвокатска комора изразила „''длабока загриженост за ескалацијата на нападите врз владеењето на правото и независноста на правната професија во Белорусија''“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.americanbar.org/news/abanews/aba-news-archives/2021/03/aba-president-s-statement-re-belarus/ |title=Statement of Patricia Lee Refo, president, American Bar Association Re: Independence of legal profession in Belarus |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407114212/https://www.americanbar.org/news/abanews/aba-news-archives/2021/03/aba-president-s-statement-re-belarus/ |url-status=dead }}</ref> Во мај 2021 година, Центарот за човекови права на АБА анализирал 4 случаи на обесправување во Белорусија и заклучил дека овие дела претставуваат заплашување, попречување, вознемирување, несоодветно мешање во функциите на адвокатите и го поткопувале владеењето на правото во Белорусија.<ref>[https://www.courthousenews.com/wp-content/uploads/2021/05/aba-belarus-disbarment.pdf Belarus: Analysis of Arbitrary Disbarments]</ref> Во мај 2021 година, белорускиот парламент ги изменил законите за правната професија (законот 113-Z издаден на 27 мај 2021 година потпишан од Лукашенко на 28 мај и стапил на сила на 30 мај).<ref>[https://pravo.by/pravovaya-informatsiya/normativnye-dokumenty/ekspress-byulleten/zakonodatelstvo-respubliki-belarus/2021/june/64262/ Экспресс-бюллетень законодательства Республики Беларусь за период с 27 мая по 2 июня 2021 г.]</ref> Амандманите ги забраниле поединечните адвокати и адвокатските канцеларии (бироа), со што судските консултации регулирани од државата станаа единствена форма на обезбедување на адвокатски услуги.<ref name="mzona">{{Наведена мрежна страница |url=https://mediazona.by/article/2021/04/22/advokatura |title=Больше контроля, меньше независимости, зеленый свет силовикам. Что меняют поправки в закон об адвокатской деятельности |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426004039/https://mediazona.by/article/2021/04/22/advokatura |url-status=dead }}</ref> Министерството за правда добил право да ги одобрува кандидатите за президиуми на локалните адвокатски комори и нивните раководители.<ref name="mzona" /> Било забележано и дека еден од амандманите може да ја укине бесплатната („за 1 [[Белоруска рубља|рубља]] “) правна помош на уапсените демонстранти.<ref name="mzona" /> Амандманите биле многу критикувани од независни адвокати, активисти за човекови права и правни експерти.<ref name="ngru"/><ref name="mzona" /><ref name="def.sapelko">[https://www.defenders.by/news/tpost/f3rtsi7dj1-pavel-sapelko-o-vozmozhnih-izmeneniyah-v Павел Сапелко о возможных изменениях в закон об адвокатуре: "Это дискриминация чистой воды"]</ref><ref name="bm" /> Правникот Сергеј Гасојан тврдел дека измените „''го доведуваат во прашање постоењето на адвокатурата како институција која ги брани законите, правата и интересите на граѓаните''“.<ref name="bm">[https://belmarket.by/news/2021/05/27/news-45831.html Сергей Гасоян: Существование адвокатуры как института ставится под сомнение]</ref> Измените биле споредени со укинување на независното застапување.<ref name="ngru" /><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://officelife.media/news/25318-bnpa-predlozhila-obshchestvennoe-obsuzhdenie-izmeneniy-v-zakon-ob-advokature-/part2/ |title=В Беларуси упраздняется институт независимой адвокатуры |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407114231/https://officelife.media/news/25318-bnpa-predlozhila-obshchestvennoe-obsuzhdenie-izmeneniy-v-zakon-ob-advokature-/part2/ |url-status=dead }}</ref> Законот не бил ставен на јавна дискусија, но најмалку 4.000 луѓе ја потпишале петицијата против амандманите.<ref name="ngru" /> Адвокатите на опозициските личности пријавиле неколку прекршувања на законите што ги оневозможиле да ја извршуваат својата должност. Во декември 2020 година, на адвокат му било забрането да присуствува на претрес во домот на неговиот клиент.<ref>[https://www.defenders.by/news/tpost/4vv89ttfm1-advokata-vitolkali-iz-kvartiri-klienta-v Адвоката вытолкали из квартиры клиента в момент проведения обыска]</ref> Адвокатката на Роман Протасевич не можела да се види со нејзиниот клиент 4 дена по приведувањето на аеродромот во Минск, а подоцна пријавила дека таа не може да се види со него цела недела.<ref>[https://www.defenders.by/news/tpost/f6f0c9adz1-advokat-protasevicha-inessa-olenskaya-ne Адвокат Протасевича Инесса Оленская не видела клиента уже неделю]</ref> На поранешниот истражител Евгениј Јушкевич, исто така, не му било дозволено да се сретне со својот адвокат во првите 4 дена по притворот.<ref>[https://www.defenders.by/news/tpost/6pzuhknrp1-advokata-mariyu-kolesova-gudilinu-ne-pus Адвоката Марию Колесова-Гудилину не пускают в СИЗО к клиенту 4-ый день]</ref> На 28 април 2021 година, државната телевизија ОНТ објавила дел од приватен разговор меѓу Сергеј Тихановски и неговата адвокатка Наталија Маккевич, која подоцна поднела жалба до јавниот обвинител за повреда на адвокатската привилегија.<ref>[https://www.kp.by/online/news/4282513/ Адвокат Сергея Тихановского подала жалобу в Генеральную прокуратуру по поводу публикации записи разговора с клиентом]{{Мртва_врска|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Притисок врз невладините организации === На 14 јули 2021 година, белоруските власти започнале напад врз невладини организации (НВО) со седиште во Белорусија, што резултирало со распуштање на речиси 40 од нив од страна на Министерството за правда и приведување на неколку активисти.<ref name="ct1" /> Оваа кампања била опишана како „''тотална чистка на граѓанското општество''“.<ref name="g230721">[https://www.theguardian.com/world/2021/jul/23/belarus-ngos-condemn-government-crackdown-after-black-week-of-raids Belarus NGOs condemn government crackdown after ‘black week’ of raids]</ref> Забележано е дека веднаш по средбата на Лукашенко и [[Владимир Путин]] е извршен напад врз невладини организации.<ref name="ct1">[https://en.currenttime.tv/a/without-any-guarantees-for-safety-independent-belarusian-media-carry-on/31367349.html Without ‘Any Guarantees’ For Safety, Independent Belarusian Media Carry On]</ref> Распуштените невладини организации вклучувале платформа за групно финансирање социјална и здравствена заштита „Имена“, неколку групи на активисти за човекови права (Центар за правна трансформација, Човечка Констанца, Младински работнички права, Род одговор и други), новинарски организации (Белоруско здружение на новинари и Клуб за печат Белорусија), неколку културни организации вклучувајќи курсеви за белоруски јазик „ Мова Нанова“ и организација „Веданта вада“ која промовира индиска култура и религија, белоруски огранок на писателскиот ПЕН центар, бизнис школа ИПМ <ref name="belsat.230721"/><ref name="g230721"/><ref>[https://belsat.eu/news/23-07-2021-ulady-belarusi-likvidavali-biznes-shkolu-ipm-yana-ladzila-forum-u-yakim-udzelnichali-urad-i-natsbank/ Улады Беларусі ліквідавалі Бізнес-школу ІПМ. Яна ладзіла форум, у якім удзельнічалі ўрад і Нацбанк]</ref> Белоруски ПЕН центар предводен од [[Нобелова награда за литература|нобеловата лауреатката]] [[Светлана Алексиевич]] била распуштена по налог на Врховниот суд на Белорусија на 9 август 2021 година <ref>[https://belsat.eu/news/09-08-2021-ulady-likvidavany-belaruski-pen-tsentr/ Улады ліквідавалі Беларускі ПЭН-цэнтр]</ref> На 23 јули 2021 година, Белорускиот Хелсиншки Комитет, Брјас Звоткај [[Barys Zvozskau Belarusian Human Rights House|Белоруската куќа за човекови права]], Центарот за човекови права Вијасна и 3 други активисти за човекови права, објавиле изјава за „''запирање на уривањето на белоруското граѓанско општество''“, тврдејќи дека се прекршуваат меѓународните обврски на Белорусија во областа на слободата на здружување и изразување.<ref>[http://spring96.org/en/news/104420 Stop demolition of Belarus's civil society!]</ref> На 24 септември 2021 година, Врховниот суд на Белорусија ја ликвидирал Светската асоцијација на Белорусите која работела со белоруските организации од дијаспората.<ref>[https://afn.by/news/i/291500 Белорусские власти ликвидировали "Згуртаванне беларусаў свету "Бацькаўшчына"]</ref> Властите исто така го распуштиле големиот синдикат на претприемачи „Перспектива“ <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://marketing.by/novosti-rynka/v-belarusi-zakryli-obedinenie-predprinimateley-perspektiva/ |title=В Беларуси закрыли объединение предпринимателей "Перспектива" |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407114210/https://marketing.by/novosti-rynka/v-belarusi-zakryli-obedinenie-predprinimateley-perspektiva/ |url-status=dead }}</ref> и го елиминирале [[Union of Belarusian Writers|Сојузот на белоруски писатели]] за кој се сметало дека е одмазда на Лукашенко за независната позиција на писателите.<ref>[https://www.dw.com/ru/s-kulturoj-kak-s-kolhozom-lukashenko-mstit-pisateljam-za-pismo/a-58968198 С культурой как с колхозом. Лукашенко мстит писателям за письмо?]</ref><ref>[https://charter97.org/ru/news/2021/10/1/439022/ Режим Лукашенко ликвидировал Союз белорусских писателей]</ref> На 1 октомври 2021 година, Белорускиот Хелсиншки комитет бил насилно ликвидиран од Врховниот суд. Судот употребил материјали од некој неодреден кривичен предмет (најверојатно без дотогаш донесена пресуда) за да го распушти БХК. БХК бил претходно регистрирана група за човекови права во Белорусија (последната е ''Правова иницијатива'' — Правната иницијатива, која исто така е во ликвидација).<ref>[https://novayagazeta.ru/articles/2021/10/01/v-belarusi-likvidirovali-belorusskii-khelsinkskii-komitet-eto-predposledniaia-zaregistrirovannaia-pravozashchitnaia-organizatsiia-v-strane-news В Беларуси ликвидировали Белорусский Хельсинкский комитет. Это предпоследняя зарегистрированная правозащитная организация в стране]</ref> Во декември 2021 година, Фондацијата за солидарност на Белорусија (BYSOL), непрофитна организација насочена кон собирање средства за обезбедување финансиска помош на жртвите на репресијата во Белорусија, била прогласена за „''екстремистичка''“.<ref>[https://www.dw.com/ru/fond-bysol-objavlen-v-belarusi-jekstremistskoj-organizaciej/a-60016015 Фонд BYSOL объявлен в Беларуси экстремистской организацией]</ref> == Работни односи == Ситуацијата за [[синдикат]]ите и нивните членови во регионот била критикувана од Амнести,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org.uk/news/press/15340.shtml|title=Amnesty UK|accessdate=2023-04-22|archive-date=2004-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20041101143119/https://www.amnesty.org.uk/news/press/15340.shtml|url-status=dead}}</ref> со наводи дека властите се мешале во изборите на синдикатот и дека независните синдикални лидери биле разрешени од нивните позиции. Во 2021 година, Меѓународната конфедерација на синдикати ја навел Белорусија меѓу првите 10 најлоши земји за работни луѓе во светот (Глобален индекс на права).<ref>[https://www.ituc-csi.org/2021-global-rights-index?lang=en 2021 ITUC Global Rights Index: COVID-19 pandemic puts spotlight on workers’ rights]</ref> Причините за влошување на ситуацијата вклучуваат државна репресија врз независната синдикална активност, произволни апсења, тешки случаи на неуспех или ограничен пристап до правдата.<ref name="ituc.report2021"/> Белорусија веќе била меѓу првите 10 најлоши земји во индексот на глобалните права во 2015 и 2016 година <ref name="ituc.report2021" /> Во јуни 2021 година, [[Меѓународна организација на трудот|Меѓународната организација на трудот]] го критикувала „''еклатантното кршење на меѓународните стандарди за труд во Белорусија''“ за време на годишната Меѓународна конференција на трудот.<ref name="ilo.june.21">[https://www.equaltimes.org/the-ilo-s-condemnation-of-belarus The ILO's condemnation of Belarus is unequivocal – but so is China and Russia's support for Lukashenko]</ref> Во последниве години, синдикатите во земјата биле предмет на различни ограничувања, вклучувајќи:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unison.org.uk/international/belarus.asp|title=Working internationally – What we do – UNISON National}}</ref> ; Забрана за нерегистриран синдикат Почнувајќи од 1999 година, сите претходно регистрирани синдикати морало да се пререгистрираат и да ја дадат официјалната адреса на седиштето (која често вклучува и деловна адреса). Потребно е и писмо од раководството со кое се потврдува адресата (судбината на синдикатот зависи од раководството). Секоја организација која нема да го стори тоа е забранета и распуштена. Во 2021 година, Меѓународната конфедерација на синдикати тврдела дека владата „''продолжила да ја одбива регистрацијата на независните синдикати''“.<ref name="ituc.report2021"/> ; Висок минимален услов за членство Во мерка која наводно била користена и против еврејските организации за човекови права, владата објавила дека секој нов синдикат мора да содржи минимум 500 членови за да биде признаен. Ова го отежнува формирањето на нови синдикати. ; Систематско мешање Управното тело на [[Меѓународна организација на трудот|Меѓународната организација на трудот]] издал извештај во март 2001 година во кој се жали на систематско мешање во активностите на синдикатот, вклучително и малтретирање и напади врз имотот на синдикатот. Работниците кои се членови на независни синдикати во Белорусија, според Унисон, биле уапсени поради дистрибуција на памфлети и друга литература и се соочиле со губење на работата. Белоруските работници се систематски заплашувани да ги напуштат независните синдикати, членовите на студентските независни синдикати се избркани од универзитетите.<ref name="ilo.june.21"/> Во 2021 година, водачот на независниот синдикат РЕП бил принуден да ја напушти Белорусија откако полицијата извршила рација во канцеларијата.<ref name="ilo.june.21" /> Во 2014 година, Лукашенко најавил воведување на нов закон со кој ќе им забрани на работниците на колхозот (околу 9% од вкупната работна сила) да ги напуштат своите работни места по желба - за промена на работното место и локацијата на живеење ќе биде потребна дозвола од гувернерите. Самиот Лукашенко законот го споредил со крепосништвото.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://charter97.org/en/news/2014/5/28/100271/|title=Lukashenka promises "serfdom" in villages|date=2014|publisher=Charter '97}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://wyborcza.pl/1,75477,16075099,Panszczyzna_u_Lukaszenki__Prezydent_Bialorusi_chce.html|title=Pańszczyzna u Łukaszenki. Prezydent Białorusi chce zakazać kołchoźnikom odchodzić z pracy|date=2014|publisher=Gazeta Wyborcza|language=pl}}</ref> Слични прописи биле воведени и за шумската индустрија во 2012 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://belsat.eu/en/wiadomosci/a,11316,in-chase-of-upgrade-serfdom-for-woodworkers.html|title=In chase of upgrade: serfdom for woodworkers?|date=2012|publisher=[[Belsat]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726234207/http://belsat.eu/en/wiadomosci/a%2C11316%2Cin-chase-of-upgrade-serfdom-for-woodworkers.html|archive-date=26 July 2014}}</ref> За време на [[Протести во Белорусија (2020-2021)|белоруските протести во 2020 година]], неколку компании се обиделе да започнат штрајк, но биле пречекани со брутална репресија.<ref name="ituc.report2021">{{Наведена мрежна страница |url=https://files.mutualcdn.com/ituc/files/ITUC_GlobalRightsIndex_2021_EN-final.pdf |title=2021 ITUC Global Rights Index |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408045606/https://files.mutualcdn.com/ituc/files/ITUC_GlobalRightsIndex_2021_EN-final.pdf |url-status=dead }}</ref> Во 2021 година, тројца вработени во Белоруската челичарница биле затворени поради обид за организирање штрајк.<ref>[https://www.kp.by/online/news/4171592/ Жлобинский суд вынес решение по делу о забастовке на БМЗ, когда на заводе остановились печи]{{Мртва_врска|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На 28 мај 2021 година бил објавен закон 114-Z кој го промени белорускиот Работен кодекс. Тоа овозможило да се отпуштат вработените кои издржувале апсење и кои повикувале на штрајк.<ref name="myf" /> Додадени се и голем број причини за привремено суспендирање од работа, вклучително и „''повикување да се прекине со вршење на должностите на други вработени без добра причина''“.<ref name="myf" /> На компаниите кои имаат какви било „''опасни производствени капацитети''“ им бил целосно забранет штрајкот.<ref name="myf">{{Наведена мрежна страница |url=https://myfin.by/stati/view/v-trudovoj-kodeks-vnesli-izmenenia-razresili-uvolnat-za-otbytie-administrativki-i-prizyvy-k-zabastovke |title=В Трудовой кодекс внесли изменения: разрешили увольнять за отбытие «административки» и призывы к забастовке |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2023-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422210839/https://myfin.by/stati/view/v-trudovoj-kodeks-vnesli-izmenenia-razresili-uvolnat-za-otbytie-administrativki-i-prizyvy-k-zabastovke |url-status=dead }}</ref> Политичките слогани за време на штрајковите станале целосно забранети.<ref name="wsws">[https://www.wsws.org/en/articles/2021/06/01/rus-j01.html Putin and Lukashenko meet as Belarus intensifies crackdown on opposition]</ref> Светската социјалистичка веб-страница ги карактеризира овие амандмани како многу лесно отпуштање на вработените.<ref name="wsws" /> За време на [[Протести во Белорусија (2020-2021)|протестите во Белорусија во 2020 година]], полицијата извршила рација во канцелариите на синдикатите, што ги принудило синдикатите да ги префрлат личните податоци на членовите на синдикатот на полицијата.<ref name="ituc.report2021"/> Пријавени биле случаи на киднапирање на синдикални претставници на пат кон работа.<ref name="ituc.report2021" /> Во 2021 година, Меѓународната конфедерација на синдикати тврдела дека новите владини регулативи може да се гледаат како „''де факто забрана за сите јавни собири и штрајкови за [синдикатите]“''.<ref name="ituc.report2021" /> Во септември 2021 година биле приведени неколку работници на Гродно Азот, Белоруската железница и Белоруската челичарница. Нивното притворање било поврзано со заканата на [[Александар Лукашенко]] дека работниците кои откриваат начин за заобиколување на санкциите ќе бидат држени во затвор долго време.<ref name="cur">[https://www.currenttime.tv/a/belarus-zaderzhivayut-rabochie-zabastovka-vyasna/31474407.html В Беларуси задерживают рабочих, которые заявляли о забастовках на своих предприятиях – "Вясна"]</ref> Според Наша Нива, најмалку две од приведените лица се обвинети за велепредавство (член 356 од Кривичниот законик на Белорусија).<ref name="cur" /> == Еднаквост == === Права на жените === На 28 септември 2021 година, за време на нападот предводен од владата врз невладините организации, Врховниот суд на Белорусија насилно ја ликвидирал невладината организација „''Родови перспективи''“ ({{langx|ru|Гендерные перспективы}}) кој ги промовирал правата на жените во Белорусија преку издржување на родовата дискриминација и семејното насилство. ГП соработувал со владата за правни прашања кои се однесуваат на жените и бил домаќин на националната телефонска линија за жртви на семејно насилство која траеше в. 15.000 повици за 10 години. Откако судот ја ликвидирал оваа организација, неговиот тим тврдел дека владата „''не се грижи за потребите на огромен број жени кои доживуваат семејно насилство или родова дискриминација''“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://naviny.online/new/20210928/1632835679-verhovnyy-sud-likvidiroval-mezhdunarodnoe-oo-gendernye-perspektivy |title=Верховный суд ликвидировал международное ОО «Гендерные перспективы» |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2021-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021214034/https://naviny.online/new/20210928/1632835679-verhovnyy-sud-likvidiroval-mezhdunarodnoe-oo-gendernye-perspektivy |url-status=dead }}</ref> === Сексуална ориентација === Белорусија ја легализирала [[хомосексуалност]]а во 1994 година; сепак, хомосексуалците се соочуваат со широко распространета дискриминација. Во последниве години во [[Минск]] се одржуваат геј паради на гордоста. Една значајна парада била организирана во 2001 година, кога се одржале претседателските избори. Сепак, според OutRage! (организација за правата на хомосексуалците со седиште во Британија), конференцијата за геј права во 2004 година била откажана откако властите се заканиле дека ќе ги уапсат оние што учествувале. Единствениот геј клуб во земјата, Оскар, бил затворен во 2000 година, а во април 1999 година, напорите на Белоруската [[Lambda League|Ламбда лига]] да добие официјална регистрација биле блокирани од Министерството за правда. На 31 јануари 2005 година, белоруската национална комисија за антипорнографија и насилство објавил дека ќе блокира две веб-страници за хомосексуалци, www.gaily.ru и www.qguis.ru; Се вели дека тие содржат непристоен јазик и „''индикации за порнографија''“. Руски геј и лезбејски организации тврделе дека неуспехот на геј парадата во 2000 година не се должи на хомофобијата спонзорирана од државата, туку на самата Ламбда лига (организатор на парадата), тврдејќи дека организацијата се обидувала да бара публицитет во странство наместо да промовира човековите права на хомосексуалците во земјата. Во 1999 година, на вонредна конференција насловена „''Погубните последици од меѓународните проекти на сексуалното образование''“, членовите на [[Белоруска православна црква|Белоруската православна црква]], наводно, ги обвиниле [[УНЕСКО]], [[Обединети нации|Обединетите нации]] и [[Светска здравствена организација|Светската здравствена организација]] за охрабрување на „''перверзија''“, и за „[[Сатана|сатанистички]]“ практики како што е употребата на [[Презерватив|кондоми]]) и абортусот. Еден свештеник, наводно, повикал сите хомосексуалци да бидат „[[Смртна казна|погубени]] на електричната столица“. Во август 2004 година, Меѓународната асоцијација на лезбејки и хомосексуалци известила дека белоруските власти принудиле геј културен фестивал, [[Виножито на месечина|Moonbow]], да биде откажан поради закани за насилство; странците кои учествувале во какви било поврзани активности ќе бидат протерани од земјата. Освен тоа, неонацистичките групи наводно вршеле притисок врз властите да го откажат настанот. Бил Шилер, координатор на ILGCN, ја опишал ситуацијата:<blockquote>Додека остатокот од [[Европа]] оди напред, оваа последна диктатура во Европа се обидува да ја турне својата хомосексуална заедница во концентрационен логор од 1930-тите“, вели Шилер. „ [[Шведска]] и другите демократски влади на Европа мора да реагираат на вознемирувањето, прогонството и меѓународната изолација на човечките суштества.</blockquote>Неколку пати на ЛГБТ заедницата им било забрането да одржува паради на гордоста во Белорусија.<ref name="amnesty2013"/> Неколку активисти биле приведени во 2010 година додека се обидувале да одржат геј прајд по нејзината забрана.<ref name="amnesty2013" /> Во 2011 и 2013 година, Министерството одбило да регистрира ЛГБТ организации ; затоа Белорусија немала ЛГБТ здруженија.<ref name="amnesty2013" /> Пријавени се случаи на полициски рации на геј забави, а ЛГБТ активистите често биле испрашувани во врска со различни кривични дела.<ref name="amnesty2013" /> Еден од активистите бил претепан во полициска станица, но обвинителството одбило да започне истрага за овој случај.<ref name="amnesty2013" /> == Етничка дискриминација == === Антисемитизам === Во 2004 година, Charter'97 објавил дека на некои владини апликации за работа од Белорусите се бара да ја наведат својата националност.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.charter97.org/eng/news/2004/05/11/jewish|title=Jewish leader alarmed at nationality clause in Belarus job applications :: Charter'97 :: News :: 11/05/2004|accessdate=6 March 2015}}</ref> Ова е наведено како доказ за државен [[антисемитизам]] во регионот, бидејќи слични практики наводно биле користени за дискриминација против Евреите во [[СССР]]. Од нив се барало и да наведат информации за нивното семејство и блиски роднини; се тврди дека ова е прекршување на уставот. Други земји (како [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]] ) исто така бараат од апликантите да ја наведат својата етничка припадност на формуларите за аплицирање во многу случаи, иако овие информации обично се користат само за статистички цели. Белорусија била критикувана од Сојузот на советите на Евреите во поранешниот Советски Сојуз, многу американски [[Сенат на Соединетите Американски Држави|сенатори]] и групи за човекови права за изградбата на фудбалски стадион во [[Гродно]] на местото на историските еврејски гробишта. Била поставена веб-страница, www.stopthedigging.org (откако била затворена) за да се спротивстави на сквернавењето на гробиштата. Администрацијата на Лукашенко, исто така, се соочила со критики за ова прашање од членовите на Националното собрание и еврејските организации во Белорусија. Во јануари 2004 година, Форум 18 објавил дека Јаков Гутман (претседател на Светската асоцијација на белоруски Евреи) го обвинил Лукашенко за „''лична одговорност за уништувањето на еврејските свети места во Белорусија''“, обвинувајќи ги властите дека дозволиле уништување на синагога за изградба на станови, уривање на поранешен шул со цел да се изгради паркинг и уништување на две еврејски гробишта. Според извештајот, тој бил приведен од полицијата и однесен во болница откако очигледно доживеал срцев удар. Во март 2004 година, Гутман објавил дека заминува од Белорусија во САД во знак на протест против државниот антисемитизам. Неговиот став бил потврден во извештајот на UCSJ од јули 2005 година дека личен помошник на претседателот (поранешен идеолог на Комунистичката партија, Едуард Скобелев) објавил антисемитски книги и промовирал оружје за да го реши она што тој го нарекол „''еврејски проблем''“. Во 1997 година, на Скобелев му била доделена титулата „''Почесна фигура на културата''“ од Лукашенко и го поставил на чело на списанието ''„Неман“''. Претставникот на UCSJ во Белорусија, Јаков Басен, напишал извештај во кој детално го опишува наводниот антисемитизам на властите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fsumonitor.com/stories/072304BelarusReport.shtml|title=Problems of Xenophobia and Anti-Semitism in Modern Belarus|publisher=FSU Monitor|archive-url=https://web.archive.org/web/20040803021643/http://fsumonitor.com/stories/072304BelarusReport.shtml|archive-date=3 August 2004|accessdate=6 March 2015}}</ref> Исто така, Јаков Басен рекол дека властите „''се преправаат дека не забележуваат антисемитски тенденции меѓу бирократите, идеолозите и водачите на [[Руска православна црква|Православната црква]]''“. Тој, исто така, известувал за отворено антисемитски книги објавени од Црквата.<ref>[https://www.worldjewishcongress.org/en/news/anti-semitism-in-belarus-is-thriving-says-jewish-leader "Anti-Semitism in Belarus is thriving, says Jewish leader"], ''[[World Jewish Congress]]'', 18 March 2005</ref> Единствениот еврејски високообразовен институт во Белорусија (Меѓународниот хуманитарен институт на белорускиот државен универзитет) бил затворен во февруари 2004 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.belreview.cz/articles/2713.html|title=BelReview|accessdate=2023-04-22|archive-date=2004-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20040620000449/http://www.belreview.cz/articles/2713.html|url-status=dead}}</ref> во она што многу локални [[Евреи]] веруваат дека е намерен чин на [[антисемитизам]] за поткопување на нивните образовни права и позиција во општеството. Сепак, таа не е единствената образовна институција која се соочува со затворање во Белорусија; последниот независен универзитет во нацијата, Европскиот универзитет за хуманитарни науки (секуларна институција, која добила финансирање од Европската унија),<ref>{{Наведени вести|url=http://education.guardian.co.uk/higher/worldwide/story/0,9959,1270910,00.html|title=Last independent university shut down in Belarus|date=28 July 2004|work=The Guardian|location=London}}</ref> била затворена во јули 2004 година. Коментаторите имплицирале дека ова може да биде дел од поширокиот потег на Лукашенко да го уништи внатрешното несогласување. Еврејските набљудувачи ги наведуваат антисемитските изјави на законодавците и другите членови на владата и неуспехот на властите во Белорусија да ги казнат сторителите на антисемитскиот криминал (вклучувајќи го и насилниот криминал) како показатели за политиката на антисемитизам во државата. Во 2007 година, белорускиот претседател Лукашенко дал антисемитски коментар за еврејската заедница во [[Бабрујск]]:<blockquote>„Ова е еврејски град и Евреите не се грижат за местото во кое живеат. Го претворија Бабрујск во свињарник. Погледнете го Израел - јас бев таму.“ <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.jpost.com/Jewish-World/Jewish-Features/Belarus-Jews-stay-calm-in-face-of-presidents-anti-Semitic-slurs|title=BELARUS JEWS STAY CALM IN FACE OF PRESIDENT'S ANTI-SEMITIC SLURS|last=Siegel|first=Matt|date=22 October 2007|work=[[The Jerusalem Post]]|language=en|accessdate=27 November 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7053165.stm|title=Belarus president 'anti-Semitic'|date=19 October 2007|publisher=[[BBC]]|accessdate=27 November 2017}}</ref></blockquote>Коментарот предизвикал активни критики од еврејските водачи и во [[Израел]]; Лукашенко потоа испратил делегација во Израел. Во 2015 година, Лукашенко дал уште еден коментар за време на тричасовното ТВ обраќање, критикувајќи го гувернерот на [[Минска област|регионот Минск]] дека не го држи еврејското население во Белорусија „под контрола“. Тој, исто така, ги нарекол Евреите „''бели со коски''“, што значи дека не уживаат ниска работа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.timesofisrael.com/belarus-president-raps-jewish-governor-for-not-keeping-jews-under-control/|title=Belarus president raps Jewish governor for not keeping Jews 'under control'|date=30 April 2015|publisher=Times of Israel|accessdate=27 November 2017}}</ref> Во 2021 година, Александар Лукашенко тврдел дека „''Евреите успеале да го натераат целиот свет да им се поклони''“, што било критикувано од Министерството за надворешни работи на Израел.<ref name="haaretz2021" /> Во истата 2021 година, белорускиот владин весник ''Белоруски Сегодња'' обвинил групи белоруски Евреи за обиди да ја дестабилизираат ситуацијата во земјата со помош на Евреи во странство.<ref name="haaretz2021">[https://www.haaretz.com/opinion/.premium-why-the-fate-of-the-last-jews-of-belarus-lies-in-putin-s-hands-1.10067413 As Lukashenko Ramps Up Antisemitism, Will Putin Save the Last Jews of Belarus?]</ref> === Криза на полските малцинства === На 3 август 2005 година, активист кој работел за Сојузот на Полјаците (што ја претставува полската малцинска заедница) бил уапсен и осуден на 15-дневна затворска казна, а Лукашенко го обвинил полското малцинство за заговор за негово соборување. Поранешниот шеф на Сојузот на Полјаците, Тадеуш Гавин, подоцна бил осуден на втора казна за наводно претепување на еден од неговите другари во ќелијата (тврдење што тој го негира). Канцелариите на Сојузот на Полјаците биле нападнати на 27 јули 2005 година во криза која излегла на површина претходниот ден, кога [[Andrzej Olborski|Анджеј Олборски]] ( [[Полска|полски]] дипломат кој работел во [[Минск]]) бил протеран од земјата - трето вакво протерување за три месеци. Полска ја обвинила Белорусија за прогон на 400.000 Полјаци кои биле дел од Белорусија откако нејзините граници биле поместени на запад по [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. === Антициганизам === Поранешен полицаец објавил дека белоруската милиција има неформални правила за Ромите кои вклучуваат произволна проверка на документи, телефонски преглед, проверка на куќата без причина.<ref name="ch97.roma">[https://charter97.org/ru/news/2019/5/26/335376/ Милиционер рассказал, как в Могилеве годами «отрабатывают» цыганские районы]</ref> 80% од Ромите во Белорусија тврдат дека се соочиле со антициганизам од страна на полицијата што вклучува произволно приведување, повеќекратна регистрација на отпечатоци од прсти, конфискација на возила.<ref name="ch97.roma" /> На 16 мај 2019 година, патниот полициски службеник на ГАИ бил пронајден мртов во близина на Махилиот. Веднаш потоа биле организирани масовни рации врз локални Роми.<ref name="roma1" /> Биле приведени до 40 [[Роми]].<ref>[https://mspring.media/ru/roma/ После убийства милиционера ночью в Могилеве прошла облава на цыган]</ref> Жените биле пуштани по ноќ во полициска станица, но мажите останале во полициската станица.<ref name="roma1" /> Една ослободена Ромка изјавила дека и било кажано дека „''мажите ќе бидат во затвор додека [полицијата] не ги најдеме криминалците''“.<ref name="roma1">[https://spring96.org/en/news/92972 Human rights defenders: Crime has no nationality]</ref> Подоцна било утврдено дека патниот полициски службеник на ГАИ чија смрт довела до овие прибирања извршил [[самоубиство]].<ref name="fidh" /> Министерот за внатрешни работи [[Igor Shunevich|Игор Шуневич]] одбил да и се извини на ромската заедница за овој инцидент.<ref>[https://www.kp.by/daily/26980/4039228/ «У министра нет ни повода, ни оснований просить извинения у цыган. Понятно?» Шуневич объяснил задержания в Могилеве]{{Мртва_врска|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Меѓународната федерација за човекови права повикала на истрага за масовните приведувања на Роми во Махилиот.<ref name="fidh">[https://www.fidh.org/en/region/europe-central-asia/belarus/belarus-mass-roundups-of-roma-people-must-be-investigated Belarus: Mass Roundups of Roma People Must Be Investigated]</ref> === Дискриминација на белоруски говорници === Припадниците на белоруското говорно малцинство во Белорусија се жалат на дискриминација на [[Белоруски јазик|белорускиот јазик]] во Белорусија, недостаток на образование на белоруски јазик и информации за потрошувачите на белоруски, сето тоа и покрај официјалниот статус на белорускиот јазик како државен јазик покрај рускиот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.racyja.com/hramadstva/belarusy-suprats-dyskryminatsyi-rodn/|title=Беларусы супраць дыскрымінацыі роднай мовы на заканадаўчым роўні|year=2017|publisher=[[Radio Racyja]]|language=be|accessdate=27 November 2017|archive-date=2017-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531215032/https://www.racyja.com/hramadstva/belarusy-suprats-dyskryminatsyi-rodn/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.racyja.com/hramadstva/dyskryminatsyya-belaruskaj-movy-pa-gar/|title=Дыскрымінацыя беларускай мовы па-гарадзенску|year=2016|publisher=[[Radio Racyja]]|accessdate=27 November 2017|archive-date=2016-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161024235330/https://www.racyja.com/hramadstva/dyskryminatsyya-belaruskaj-movy-pa-gar/|url-status=dead}}</ref> Во својот извештај за човековите права на земјата за Белорусија од 2016 година, американскиот [[Стејт департмент]], исто така, навел дека има „''дискриминација на. .. оние кои се обиделе да го користат белорускиот јазик''“.<ref name="statedep2016">{{Наведена мрежна страница|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm?year=2016&dlid=265398#wrapper|title=Country Reports on Human Rights Practices for 2016|year=2017|publisher=US Department of State Bureau of Democracy, Human Rights and Labor|accessdate=27 November 2017}}</ref> „''Бидејќи владата сметаше дека многу поборници на белорускиот јазик се политички противници, властите продолжија да ги вознемируваат и заплашуваат академските и културните групи кои се обидуваа да го промовираат белорускиот јазик и рутински ги одбиваа предлозите за проширување на употребата на јазикот''“, се вели во извештајот.<ref name="statedep2016" /> Белорусија има два официјални јазици, но биле пријавени случаи на судења на руски и покрај молбите на обвинетите да се користи [[белоруски јазик]].<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=274936 Гарадзенку судзяць за абразу міліцэйскага начальніка. Але тое ж зняважлівае слова часта выкарыстоўвае сам Лукашэнка. Што скажа суд?]</ref><ref>[https://belapan.by/archive/2014/08/19/media_curpanau/ Могилевчанин Володар Цурпанов: Сталкиваешься с тем, что твое белорусскоязычие воспринимается как враждебность]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://telegraf.by/in-belarus/v-minske-sudyat-izvestnogo-pravozaschitnika/ |title=В Минске судят Беляцкого: судья отклонил два ходатайства |accessdate=2023-04-22 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407101643/https://telegraf.by/in-belarus/v-minske-sudyat-izvestnogo-pravozaschitnika/ |url-status=dead }}</ref> На 23 јули 2021 година, курсевите за белоруски јазик Мова Нанова биле насилно распуштени.<ref>[https://euroradio.fm/ru/vlasti-likvidirovali-kursy-belorusskogo-yazyka-mova-nanova Власти ликвидировали курсы белорусского языка "Мова нанова"]</ref> Во јули 2021 година, властите извршиле претрес во канцеларијата на Здружението за белоруски јазици, а во август Министерството за правда поднело барање за ликвидација на ова друштво во Врховниот суд на Белорусија.<ref name="reform1">[https://reform.by/251518-tbm-cherez-nedelju-mogut-likvidirovat-a-vmeste-s-nim-gazety-novy-chas-i-nasha-slova ТБМ через неделю могут ликвидировать, а вместе с ним газеты «Новы час» и «Наша слова»]</ref> == Земање заложници спонзорирано од владата == Еден од позабележителните примери за кршење на човековите права и меѓународните норми од страна на белоруската влада било киднапирањето, незаконското задржување и тортурата на американскиот адвокат Емануел Зелцер <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.russianlaw.org/directors_ez.htm|title=Emanuel Zeltser. American Russian Law Institute|accessdate=6 March 2015}}</ref> и неговата помошничка Владлена Фанк.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowtelegraph.com/lena.htm|title=VLADLENA BRUSKOVA|work=www.moscowtelegraph.com|accessdate=2023-04-22|archive-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407101644/http://www.moscowtelegraph.com/lena.htm|url-status=dead}}</ref> На 11 март 2008 година, Зелцер и Фанк биле киднапирани во [[Лондон]] од белоруски агенти на КГБ. Двајцата биле дрогирани и однесени во Белорусија со приватен авион на [[Борис Березовски]], руски олигарх и пријател на Лукашенко кој [[Интерпол]] го барал за измама, перење пари, учество во организиран криминал и меѓународни финансиски криминали.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/berezovsky.htm|title=Boris Berezovsky Backgrounder|accessdate=6 March 2015}}</ref> По слетувањето во Минск, Зелцер и Фанк биле приведени од чуварот на Лукашенко, соопштил американскиот Стејт департмент.<ref>Lukashenka illegally extended his presidential term by "a fraudulent referendum that removed term limits on the presidency". [http://russianlaw.org/Lukashenka/US_StateDepartmentNoteBelarust.pdf The 2009 US Department of State Background Note: Belarus].</ref> Тие биле пренесени во Американка (Белорускиот притвор на КГБ од времето на Сталин), каде што биле мачени, не им биле дадени лекови и им било кажано дека ќе останат во затвор на неодредено време доколку [[САД]] не ги укинат санкциите против Лукашенко. Зелцер и Фанк биле држени како заложници 473 дена, односно 373 дена. Нивното запленување, тортура и притвор предизвикале меѓународен гнев и значително медиумско покривање (очигледно неочекувано од белоруските власти).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/MSNBC_Olbermann_transcript.pdf|title=Belarusian Authorities Hold American Lawyer Hostage. MSNBC (9 September 2008)}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=wLKPd1FKp0g&feature|title=Belarusian authorities hold American lawyer Emanuel Zeltser captive|last=cfcartwright|date=12 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514100356/https://www.youtube.com/watch?v=wLKPd1FKp0g&feature|archive-date=2023-05-14|accessdate=2023-04-22|url-status=bot: unknown}}</ref> Американскиот Стејт департмент и членовите на американскиот Конгрес постојано барале ослободување на заложниците. Светските лидери, Европскиот парламент и меѓународните организации за човекови права се приклучиле на повикот на САД за итно ослободување на Фанк и Зелцер. Амнести интернешнал издал итни предупредувања за „''тортурата и другото малтретирање''“ на Зелцер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/AmnestyInternationalAlerts.pdf|title=Amnesty International alerts|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314155804/http://russianlaw.org/Lukashenka/AmnestyInternationalAlerts.pdf|archive-date=14 March 2012}}</ref> [http://russianlaw.org/Ihar_Rynkevich.htm Ихар Ринкевич], белоруски правен експерт и прес-секретар на Белоруската Хелсиншка комисија, во интервју изјавил: „''Ова е уште еден срамен случај за белоруското правосудство за кој повеќе од една генерација белоруски правни експерти ќе поцрвенат''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/Ihar--EXPERT-OPINION-1.pdf|title=Rynkevich Interview. Belapan (1 August 2008)}}</ref> Силно формулирано писмо од Адвокатската комора на Њујорк до Лукашенко ја осудува злоупотребата на КГБ на Зелсер и Фанк и бара нивно итно ослободување. Во писмото на адвокатската асоцијација се изразува „''голема загриженост за апсењата и притворањето на г-дин Зелцер и г-ѓа Фанк и извештаите за физичко малтретирање на г-дин Зелцер''“ и изјавила дека тоа не е во согласност со обврските на Белорусија според меѓународните договори, вклучително и Меѓународниот пакт за граѓански и политички права (МЦЦПП) и Конвенцијата против тортура и друго нечовечко или понижувачко постапување или казнување (CAT). Во писмото, исто така, се истакнува дека обвиненијата што КГБ ги покренал против Зелцер и Фанк „''изгледа дека немаат основа за тоа''“, нема „''никакво објаснување или детали''“ и „''оттука е објавена загриженост дека ова е измислено обвинение, создадено за да се оправда нивното незаконско притвор''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/BarAssociationLetter.pdf|title=Bar Association Letter}}</ref> Ниту Фанк ниту Зелцер не биле законски „уапсени“, „обвинети“, „судени“ или „осудени“ според белоруското или меѓународното право. Тие биле незаконски запленети и држени како заложници, што е кршење на меѓународното право и белоруското право. За време на притворот, Фанк и Зелцер биле подложени на тортура и сурово, нечовечко или недостоинствено постапување, што е кршење на членот 25 од Уставот на Белорусија;<ref>[http://www.law.by/work/englportal.nsf/6e1a652fbefce34ac2256d910056d559/d93bc51590cf7f49c2256dc0004601db?OpenDocument Constitution of the Republic of Belarus of 1994] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090606143757/http://www.law.by/work/EnglPortal.nsf/6e1a652fbefce34ac2256d910056d559/d93bc51590cf7f49c2256dc0004601db?OpenDocument}} (as amended on 24 November 1996 and 17 October 2004)</ref> американско право и меѓународни договори, вклучувајќи ја и Меѓународната конвенција против земање заложници (Конвенција за заложници);<ref>[http://russianlaw.org/Lukashenka/hostage-convention.pdf Multilateral International Convention Against the Taking of Hostages] adopted by the General Assembly of the United Nations on 17 December 1979. GA res. 34/146 (XXXIV), 34 UN GAOR Supp. (No. 46) at 245, UN Doc. A/34/46 (1979); 1316 UNTS 205; TIAS No. 11081; 18 ILM 1456 (1979) Conclusion Date: 17 December 1979; Entry into Force Date: 3 June 1983.</ref> Конвенцијата на Обединетите нации против тортура;<ref>[[United Nations Convention Against Torture|The United Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment]] (adopted by the General Assembly on 9 December 1975 (resolution 3452 [XXX])</ref> Меѓународниот пакт за граѓански и политички права (МКППП);<ref name="www2.ohchr.org">[http://www2.ohchr.org/english/law/ccpr.htm The United Nations International Covenant on Civil and Political Rights] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080705115024/http://www2.ohchr.org/english/law/ccpr.htm}}, G.A. res. 2200A (XXI), 21 UN GAOR Supp. (No. 16) at 52, UN Doc. A/6316 (1966), 999 UNTS 171, entered into force 23 March 1976.</ref> Конвенцијата на Обединетите нации против тортура (Конвенција за тортура);<ref>[http://russianlaw.org/Lukashenka/torture_covention_cat.pdf The United Nation's Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment] (adopted by the General Assembly on 9 December 1975 (resolution 3452 [XXX])</ref> и Меѓународниот пакт за граѓански и политички права (ICCPR).<ref name="www2.ohchr.org" /> Киднапирањето, притворањето и малтретирањето на Зелцер и Фанк во заробеништво на КГБ било обид да се принудат САД да ги укинат санкциите против Лукашенко (и другите членови на белоруската влада) и против белоруската петрохемиска компанија Белнефтехим (која тие ја поседувале). Дејствијата на Белорусија биле грубо кршење на правото на нациите и универзално прифатените норми на меѓународното право за човекови права, вклучително и законите кои забрануваат земање заложници и тероризмот спонзориран од државата.<ref>Dubbed "terrorists arms depot" by the International League for Human Rights, Belarus has a history of close cooperation with and arms sales to rogue states, sponsors of terrorism. See also: [http://russianlaw.org/Lukashenka/terrorist_arms_depot.pdf Washington Post "Belarus's Terrorist Ties"] 12 June 2004</ref> Попуштајќи се на барањата на меѓународната заедница, Лукашенко ги ослободил Фанк на 20 март 2009 година и Зелцер на 30 јуни (кога делегација од американскиот Конгрес отпатувал во Белорусија за да се сретне со Лукашенко во врска со заложничката криза).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/hostage/ABCnews_US-lawyer.htm|title=ABC News: US Lawyer Imprisoned in Belarus on Widely Denounced Charges Freed|accessdate=6 March 2015}}</ref> Американскиот ''вршител на должноста'' во Белорусија Џонатан Мур коментирал по нивното ослободување: „''Белоруските власти никогаш не дале никакви индикации дека обвиненијата против г-дин Зелцер и г-ѓа Фанк биле легитимни.'' ''Како резултат на тоа, можам само да заклучам дека обвиненијата во овој случај се целосно неосновани; и се резултат на вонправна мотивација''.“ <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/hostage/Moore-letter.pdf|title=Jonathan Moore Letter}}</ref> Иако Стејт департментот на САД постојано изјавувал дека не ги користи своите граѓани како „''чипови за пазарење''“, многумина во Белорусија сè уште веруваат дека САД склучиле договор со Лукашенко (наведувајќи го да ги ослободи заложниците во замена за кредити од ММФ за Белорусија). Појавувајќи се на руската ТВ мрежа НТВ, Анатолиј Лебедко (претседател на белоруската Обединета народна партија) изјавил: „''Вашингтон беше принуден да плати откуп за својот граѓанин со обезбедување на Лукашенко кредити од ММФ, чисто и едноставно; Во суштина, ова е земање заложници, практиката што е широко распространета во Белорусија е издигнато на меѓународно ниво, каде што Лукашенко не само што испраќа политичка порака туку бара паричен надомест за човековата слобода''.“ <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/hostage/God-Daddy.html|title=Emanuel Zeltser – NTV "Крестный Батька Лукашенко" (God-Daddy Lukashenko)|accessdate=6 March 2015}}</ref> == Присилни исчезнувања == [[Податотека:Zniknąć_03_-_Czarownik_ciągnie_za_uszy.jpg|мини| Демонстрации во [[Варшава]], потсетувајќи на исчезнувањето на опозиционерите во Белорусија]] Во 1999 година, опозициските лидери Јуриј Зачаранка и Виктар Ханчар заедно со неговиот деловен соработник [[Anatol Krasouski|Анатол Красоуски]] исчезнале. Ханчар и Красоуски исчезнале истиот ден од емитувањето на државната телевизија во кое претседателот [[Александар Лукашенко]] им наредил на началниците на неговите безбедносни служби да се справат со „''опозициските ѓубриња''“. Иако Комитетот за државна безбедност на Република Белорусија (КГБ) ги имал под постојан надзор, официјалната истрага објавила дека случајот не може да се разреши. Истрагата за исчезнувањето на новинарот Димитриј Завадски во 2000 година исто така не дало резултати. Копии од извештајот на Парламентарното собрание на Советот на Европа, кој ги поврзува високите белоруски функционери со случаите на исчезнувања, биле конфискувани.<ref>{{Наведени вести|url=http://blog.amnestyusa.org/europe/16-years-of-silence-enforced-disappearances-in-belarus-must-be-investigated/|title=16 Years of Silence: Enforced Disappearances in Belarus Must Be Investigated|date=18 September 2015|work=[[Amnesty International]]|access-date=2023-04-22|archive-date=2017-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921193101/http://blog.amnestyusa.org/europe/16-years-of-silence-enforced-disappearances-in-belarus-must-be-investigated/|url-status=dead}}</ref> Во септември 2004 година, [[Европска Унија|Европската унија]] и [[Соединети Американски Држави|Соединетите држави]] издале забрана за патување за пет белоруски функционери осомничени за вмешаност во киднапирањето на Зачаранка: министерот за внатрешни работи [[Vladimir V. Naumov|Владимир Наумов]], јавниот обвинител Виктор Шејман, министерот за спорт и туризам [[Yuri Sivakov|Јуриј Сиваков]] и полковникот Дмитриј Павличенко од Министерството за внатрешни работи на Белорусија.<ref>{{Наведени вести|url=http://english.pravda.ru/world/europe/28-09-2004/7115-nongrata-0/|title=USA, EU declare Belarus officials personas non grata|date=28 September 2008|access-date=3 March 2015|publisher=[[Pravda]]}}</ref> Во декември 2019 година, [[Дојче Веле|Дојче веле]] објавил документарен филм во кој Јуриј Гаравски, поранешен припадник на специјалната единица на белоруското Министерство за внатрешни работи, потврдувајжи дека токму неговата единица ја уапсила, однела и ја убила Зечаранка и дека подоцна го сториле истото и со Виктар Ханчар и Анатол Красуски.<ref>[https://www.dw.com/en/belarus-how-death-squads-targeted-opposition-politicians/a-51685204 Belarus: How death squads targeted opposition politicians]</ref> == Рангирање по организации за човекови права == Големите организации за човекови права ја критикуваат Белорусија и нејзината состојба со човековите права. Во поголемиот дел од мандатот на Лукашенко, тој се смета за еден од најрепресивните режими во светот. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Белорусија во главните индекси на слободата ! ! 2021 ! 2020 ! 2019 ! 2018 ! 2017 ! 2016 ! 2015 ! 2014 ! 2013 ! 2012 ! 2011 ! 2010 ! 2009 ! 2008 ! 2007 ! 2006 ! 2005 ! 2004 ! 2003 |- | Слободата во светот<ref>[https://freedomhouse.org/country/belarus/freedom-world/2021 Freedom in the World 2021]</ref> | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е (вкупен резултат: 11/100) | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е (вкупен резултат: 19/100) | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е (вкупен резултат: 19/100) | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е (вкупен резултат: 21/100) | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е (вкупен резултат: 20/100) | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е (вкупен резултат: 17/100) | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е | style="background:red" | <span style="display:none">5</span> Не е |- | Индекс на економска слобода | | | | style="background:red" | Репресирани (58,1, светска ранг 108) | style="background:red" | Потиснати | style="background:#fc9;" |Главно неслободни | style="background:red" | Потиснати | style="background:red" | Потиснати | style="background:red" | Потиснати |- | [[Индекс на слободата на печатот]] <ref>[https://rsf.org/en/belarus Belarus]</ref> | style="background:red" | (Глобален ранг: 158)<br /> 50,82 | style="background:red" | (Глобален ранг: 153)<br />49,75 | style="background:red" | (Глобален ранг: 153)<br /> | style="background:red" | (Глобален ранг: 155)<br /> 52,59 | style="background:red" | (Глобален ранг: 153)<br />52,43 | style="background:red" | (Глобален ранг: 157)<br /> 54,32 | style="background:orange" | (Глобален ранг: 157)<br /> 47,98 | style="background:orange" | (Глобален ранг: 157)<br />47,81 | style="background:orange" | (Глобален ранг: 157)<br /> 48,35 | style="background:purple" | (Глобален ранг: 168)<br /> 99,00 | style="background:red" | (Глобален ранг: 154)<br /><br /> 57.00 | style="background:red" | (Глобален ранг: 151)<br /><br /> 59,50 | style="background:red" | (Глобален ранг: 154)<br /><br /> 58,33 | style="background:red" | (Глобален ранг: 151)<br /><br /> 63,63 | style="background:red" | (Глобален ранг: 151)<br /><br /> 57.00 | style="background:red" | (Глобален ранг: 152)<br /><br /> 61,33 | style="background:red" | (Глобален ранг: 144)<br /><br /> 54.10 | style="background:red" | (Глобален ранг: 151)<br /><br /> 52.00 часот | style="background:red" | (Глобален ранг: 124)<br /><br /> 52.17 |- | Индекс на демократија | style="background:red" | <span style="display:none">3.13</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.13</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.13</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.13</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3,54</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.62</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3,69</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.04</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.04</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.16</span> Авторитарни | style="background:red" | <span style="display:none">3.34</span> Авторитарни | | style="background:red" | <span style="display:none">3.34</span> Авторитарни | | style="background:red" | <span style="display:none">3.34</span> Авторитарни |- | Слобода на печатот (извештај) | | | | | style="background:red" | 83 (Не е) | style="background:red" | 91 (Не) | style="background:red" | 93 (Не) | style="background:red" | 93 (Не) | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е | style="background:red" | Не е |- | Серии на податоци за политика | | | | style="background:red" | Автократија | style="background:red" | Автократија |- | [[Светски индекс на морална слобода]] | | | | style="background:red" | 45,7 поени (Ранг 88, недоволна морална слобода) | style="background:red" | Недоволна морална слобода |- |} <blockquote>Пријателската реторика на Белорусија за човекови права не беше поддржана од вистински подобрувања на човековите права во 2016 година. Смртната казна останува во употреба. Официјалните лица продолжуваат да ги гонат активистите за човекови права и критичките новинари под лажни обвиненија. Законските измени дополнително ја ограничија слободата на изразување со проширување на дефиницијата за „екстремизам“ и со забрана за ширење на одредени видови информации меѓу децата под лажно изговор дека ги штитат. Меѓународните набљудувачи препознаа одреден напредок за време на парламентарните избори во септември, но повикаа на дополнителни реформи. - [[Human Rights Watch]] World Report 2017<ref>{{cite book|title=World Report 2017 - Belarus Events of 2016|date=12 January 2017|publisher=[[Human Rights Watch]]|chapter=Belarus: Events of 2016|access-date=27 November 2017|chapter-url=https://www.hrw.org/world-report/2017/country-chapters/belarus}}</ref></blockquote> <blockquote>Останатите строги ограничувања на правата на слобода на изразување, на здружување и на мирно собирање. Владата продолжи да одбива соработка со специјалниот известувач на ОН за човекови права во Белорусија. Најмалку четири лица беа погубени, а четири лица беа осудени на смрт. - [[Amnesty International]] 2016/2017 Report<ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/countries/europe-and-central-asia/belarus/report-belarus/|title=Amnesty International - BELARUS 2016/2017|year=2017|publisher=[[Amnesty International]]|access-date=27 November 2017}}</ref></blockquote><blockquote>Претседателот Алаксандар Лукашенка обезбеди петти мандат на претседателските избори во октомври 2015 година, кои не ги исполнија меѓународните стандарди, според набљудувачите од Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ). (...) Владата беше наградена за чекорите што ги презеде за да ја подобри нејзината сè уште репресивна ситуација со човековите права кога Европската унија и Соединетите Држави и дадоа привремено ослободување од санкциите на земјата. - [[Freedom House]] Freedom in the World 2016 Report<ref name="FreedomInTheWorld">{{cite web|url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2016/belarus|title=Freedom in the World 2017 - Belarus|publisher=[[Freedom House]]|access-date=27 November 2017}}{{Мртва_врска|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> == Меѓународна критика == === Обединети нации === Извештајот на Советот за човекови права на ОН од 2007 година <ref name="UN 2007"/> забележува дека „специјалниот известувач наиде на, трета година по ред, апсолутно одбивање да соработува од страна на Владата на Белорусија... сите напори направени за вклучување во конструктивен дијалог беа бесплодни“; „Ситуацијата со човековите права во Белорусија постојано се влошуваше“; „Владата на Белорусија не разгледа ниту една од препораките дадени од специјалниот известувач“ и договорните тела (како што е Комитетот за човекови права). Специјалниот известувач на ОН истакнал дека „''политичкиот систем на Белорусија се чини дека е некомпатибилен со концептот за човекови права''“ и дека „''Советот за човекови права треба или да повика на демократизација на политичкиот режим и промена на политичкото однесување на Владата [на Белорусија] или да признаеме дека евиденцијата на човековите права во Белорусија не може да се подобри бидејќи кршењето на човековите права е во согласност со политичката природа на режимот''“. Специјалниот известувач на ОН наведува дека „''Белорусија не ги почитува своите обврски од меѓународните инструменти за човекови права до кои се придржувала''“ и ја повторува неговата препорака „''Советот за безбедност да донесе соодветни мерки за да обезбеди почитување од страна на Република Белорусија на нејзините правни обврски, вклучувајќи'': * „Веднаш да формира група правни експерти за да испита дали високи функционери на владата на Белорусија се одговорни за исчезнувањето и убиствата на неколку политичари и новинари и да дадат конкретни предлози за нивно гонење, со цел да се стави крај на неказнивоста што ја уживаат оние кои се вклучени во такви злосторства; * да се „финансира...помош на бранителите на човековите права кои биле политички малтретирани, угнетувани или гонети“; * „да се истражи очигледната вмешаност на високи владини функционери во меѓународниот организиран криминал и илегалната продажба на оружје, да се следат меѓународните финансиски текови на пари на Белорусија и, доколку е потребно, да се замрзнат сметките во странски банки на оние кои се вклучени во недозволена трговија и да се гонат криминалците“. Специјалниот известувач истакнал дека „''сегашните трговски односи со Белорусија не им даваат подобар квалитет на живот на белоруските граѓани, туку дозволуваат режимот на претседателот Лукашенко да остане на власт преку систематско кршење на човековите права и загрозување на меѓународната безбедност''“ и препорачал „''Европската унија и Соединетите Американски Држави треба да ги задржат ограничувањата за патување за белоруските службеници''“, а сите други земји-членки треба да усвојат слични мерки. Специјалниот известувач на ОН истакнал дека „''мислењата и оценките на специјалниот известувач за состојбата на човековите права во Белорусија беа потврдени и целосно споделени од најважните европски или евроатлански организации, имено ОБСЕ, Парламентарното собрание на ОБСЕ, Советот на Европа, Парламентарното собрание на Советот на Европа, Европскиот совет, Европскиот парламент, Европската комисија и Парламентарното собрание на НАТО''“, додавајќи: „''Невозможно е да се верува дека сите овие луѓе се погрешни или пристрасни''“. Во Резолуцијата на Генералното собрание на ОН <ref>[http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N07/473/91/PDF/N0747391.pdf?OpenElement The Resolution of the UN General Assembly on Situation of human rights in Belarus]{{Мртва_врска|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (adopted by the General Assembly, 20 March 2008, A/RES/62/169)</ref> стоело: „''ситуацијата со човековите права во Белорусија во 2007 година продолжи значително да се влошува, како што е документирано во извештаите на Канцеларијата за демократски институции и човекови права на Организацијата за безбедност и Соработката во Европа и извештајот на специјалниот известувач за состојбата на човековите права во Белорусија, кој утврди дека во Белорусија продолжуваат да се случуваат систематски прекршувања на човековите права...'' и изразил длабока загриженост:<blockquote>(а) Претседателот Алаксандар Лукашенко обезбеди петти мандат на претседателските избори во октомври 2015 година, кои не ги исполнија меѓународните стандарди, според набљудувачите од Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ). (...) Владата беше наградена за чекорите што ги презеде за да ја подобри нејзината сè уште репресивна ситуација со човековите права кога Европската унија и Соединетите Држави и дадоа привремено ослободување од санкциите на земјата.</blockquote><blockquote>(б) За неуспехот на Владата на Белорусија да соработува целосно со сите механизми на Советот за човекови права, особено со специјалните известувачи за состојбата на човековите права во Белорусија, притоа истакнувајќи ја сериозната загриженост во врска со континуираната и систематска кршење на човековите права во Белорусија&nbsp;...</blockquote>На 17 септември 2020 година, [[Амнести интернешенал|Амнести интернешенел]] го повикал [[Совет за човекови права на Обединетите нации|Советот за човекови права на Обединетите нации]] да преземе силна акција за спроведување истрага за ескалацијата на кризата со човековите права во [[Белорусија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/belarus-un-human-rights-council-must-take-strong-action-on-escalating-human-rights-crisis-in-the-country/|title=Belarus: UN Human Rights Council must take strong action on escalating human rights crisis in the country|date=17 September 2020|work=Amnesty International|accessdate=17 September 2020}}</ref> На 18 септември 2020 година, највисокиот совет за човекови права на [[Обединети нации|Обединетите нации]] донел резолуција со која се интензивирал прегледот на кршењето на човековите права извршени во Белорусија за време на мирните протести. Повеќе од 10.000 луѓе биле уапсени за време на протестот, како што потврдил и специјалниот известувач на ОН за Белорусија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2020/09/18/belarus-attempts-to-stop-testimony-at-urgent-un-human-rights-debate|title=UN approves motion on enhanced scrutiny of alleged human rights violations in Belarus|date=18 September 2020|work=Euro News|accessdate=18 September 2020}}</ref> На 29 јуни 2022 година, Анаис Марин, специјален известувач за состојбата со човековите права во Белорусија, предупредил дека влошувањето на човековите права во Белорусија продолжува да ја зафаќа земјата во клима на страв и произволно владеење. При претставувањето на својот годишен извештај до [[Совет за човекови права на Обединетите нации|Советот за човекови права на Обединетите нации]] во [[Женева]], таа укажала на владините политики кои систематски го заостриле законодавството и ги ограничиле граѓанските и политичките права.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.un.org/en/story/2022/06/1121612|title=Belarus 'engulfed in fear', Human Rights Council hears|date=29 June 2022|work=United Nations|accessdate=29 June 2022|archive-date=2023-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230422223458/https://news.un.org/en/story/2022/06/1121612|url-status=dead}}</ref> === Европска Унија === Во март 2006 година, [[Европски совет|Европскиот совет]] вовел санкции за Лукашенко и другите членови на белоруската влада, со „''поради неуспехот на белоруските власти да ги исполнат обврските на ОБСЕ за демократски избори... и ја осудиле акцијата на властите во Белорусија... при апсењето мирни демонстранти кои го користат своето легитимно право на слободно собирање да протестираат против спроведувањето на претседателските избори...'' На [[10 април]] [[2006]] година, Советот усвоил рестриктивни мерки против Лукашенко, белоруското раководство и функционерите одговорни за прекршувањето на меѓународните изборни стандарди и меѓународниот закон за човекови права за задушување на граѓанското општество и демократската опозиција, предлагајќи забрана за визи и можни понатамошни мерки. Заедничката позиција 2006/362/ЗНБП предвидувала да се замрзнат економските ресурси на Лукашенко и клучните белоруски функционери идентификувани за оваа намена.<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:134:0001:0011:EN:PDF Council Regulation Concerning Restrictive Measures Against President Lukashenko and Certain Officials of Belarus] ((EC) No 765/2006 of 18 May 2006.)</ref> Во својата декларација од 8 ноември 2006 година, Советот изјавил дека Европската Унија е „''длабоко загрижена''“ поради затворањето на политичките лидери што ја покажува „''повторената неподготвеност на белоруските власти да ги почитуваат меѓународните стандарди за човекови права, особено правото на правично судење. '' ''Европската унија, исто така, ја изразува својата загриженост за одбивањето пристап на набљудувачите до судењето''“,<ref>[http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/en/cfsp/91558.pdf Declaration by the Presidency on behalf of the European Union]. 14890/06 (Presse 307) P 129 (OR. en) Brussels, 8 November 2006.</ref> и во своите заклучоци од 2009 година <ref>[http://russianlaw.org/Lukashenka/EU_council-belarus.pdf European Council conclusions on Belarus] (2974th External Relations Council meeting, Brussels, 17 November 2009)</ref> навелае: „''Советот длабоко жали поради неодамнешниот недостаток на значителен напредок во решавањето на неговите грижи во областа на човековите права и основните слободи, вклучително и во однос на задушувањето на мирните политички акции...'' === Обединето Кралство === Канцеларијата за надворешни работи и Комонвелт на [[Обединетото Кралство]] од јуни 2008 година, за Човекови права во Белорусија, изјавило:<blockquote>Човековите права откако претседателот Лукашенко дојде на власт во 1994 година е лоша. Извештајот од септември 2006 година. .. од специјалниот известувач на ОН. .. за човекови права, беше многу критичен за ситуацијата. Ова е еден од многуте извештаи во кои се наведуваат бројните прекршувања на човековите права... Ситуацијата продолжува да се влошува, додека белоруските власти продолжуваат да ја игнорираат загриженоста покрената од ЕУ и другите... Политички мотивираните апсења и притворања продолжуваат... Обединетото Кралство и ЕУ продолжува да ги покренува прашањата за човековите права со белоруската влада преку редовни изјави на ЕУ, шефовите на мисиите на ЕУ во Минск и преку меѓународните организации, вклучувајќи ги ОН и ОБСЕ<ref>[http://russianlaw.org/Lukashenka/FCO_Belarus_Human_Rights%20pdf.pdf UK Foreign Office 27 June 2008 Release on Belarus Human rights].</ref></blockquote> === Соединети Американски Држави === Според [[Стејт департмент|Стејт департментот на Соединетите Американски Држави]], од 2016 година главните проблеми со човековите права во Белорусија продолжиле да бидат следниве:<blockquote>граѓаните не можеа да ја изберат својата влада преку избори; во систем без проверки и рамнотежи, властите извршија злоупотреби; и политичките права на поранешните политички затвореници останаа во голема мера ограничени, додека владата не успеа да одговори за долгогодишните случаи на политички мотивирани исчезнувања</blockquote>Покрај тоа, американскиот Стејт департмент укажал на злоупотреби од страна на безбедносните сили, лошите услови во затворите, политички мотивирани апсења, политичко мешање во работата на судството, ограничување на граѓанските слободи и многу други прашања.<ref name="statedep2016"/> САД спроведуваат политика на „ селективен ангажман“ со владата на Белорусија, ограничувајќи го пристапот на владата до американски владини службеници на ниво на помошник-секретар и подолу и ограничувајќи ја американската помош за владата на Белорусија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/US_StateDepartmentNoteBelarust.pdf|title=The 2008 US Department of State Background Note}}</ref> На [[19 јуни]] [[2006]] година, претседателот [[Џорџ Буш]] прогласил национална вонредна состојба во врска со активностите на членовите на белоруската влада (вклучувајќи го и Лукашенко), наредувајќи санкции против Лукашенко, другите членови на белоруската влада и Белнефтехим за „''поткопување на демократскиот процес и конституирање необична и извонредна закана за националната безбедност и надворешната политика на Соединетите Држави''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/bel-sanctions.pdf|title=Executive Order 13405}}</ref> Стејт департментот на САД постојано го критикувал режимот на Лукашенко, опишувајќи го како „''брутална, авторитарна диктатура која бесрамно ги игнорира човековите права и основните слободи''“.<ref name="The UN Rapporteur Belarus Reports">{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/UN-Rapporteur-reports.pdf|title=The UN Rapporteur Belarus Reports|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722152828/http://russianlaw.org/Lukashenka/UN-Rapporteur-reports.pdf|archive-date=22 July 2011}}</ref> Оценките на Обединетите нации, САД и европските и евроатлантските организации го покажуваат непочитувањето на човековите права од страна на Белорусија, потчинетоста на белоруските судови на администрацијата на Лукашенко и членовите на внатрешниот круг на Лукашенко и употребата на белоруското судство како алатка за постигнување несоодветни политички цели и приспособување на интересите на режимот. Советот за човекови права на Обединетите нации забележал дека белорускиот политички систем е „''некомпатибилен со концептот на човекови права''“. Белорусија била наречена „''последната вистинска преостаната диктатура во срцето на Европа''“ од американскиот државен секретар [[Кондолиза Рајс]].<ref>{{Наведени вести|url=http://edition.cnn.com/2005/WORLD/europe/04/20/rice.dougherty/index.html|title=Rice: Russia's future linked to democracy|date=20 April 2005|publisher=CNN}}</ref> Белорусија е предмет на американски санкции за „''поткопување на демократскиот процес и претставување невообичаена и извонредна закана за националната безбедност и надворешната политика на Соединетите држави''“.<ref>[http://russianlaw.org/Lukashenka/bel-sanctions.pdf Emergency Executive Order 13405].</ref> Таа е исто така предмет на санкции наметнати од Европската Унија за кршење на човековите права.<ref name="EC 2006"/> Белорусија е утврдена како вообичаен прекршувач на меѓународните закони за човекови права и прифатените норми на меѓународно однесување од страна на ОН, САД, Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ), Парламентарното собрание на ОБСЕ, Советот на Европа, Парламентарно собрание на Советот на Европа, Европскиот совет, Европскиот парламент, Европската комисија и Парламентарното собрание на НАТО. Како што изјавил специјалниот известувач на ОН за Белорусија, „''невозможно е да се верува дека сите овие луѓе се погрешни или пристрасни''“. Забелешка за заднината на Стејт департментот на САД од 2008 година: Белорусија наведува:<blockquote>Билатералните односи се заладија по изборот на претседателот Лукашенко во јули 1994 година. По меѓународно непризнатиот уставен референдум во ноември 1996 година, кој резултираше со распуштање на легитимниот парламент на Белорусија и централизација на моќта во извршната власт, Лукашенко предизвика дипломатска криза со... конфискација на дипломатските резиденции [на] резиденциите на САД, Германија, Британија, Франција, Италија и ММФ далеку од тие мисии... Покрај тоа, Лукашенко ја искористи својата новоцентрализирана моќ за да ги потисне човековите права низ целата земја *** Од неговиот избор во јули 1994 година... Лукашенко постојано ја консолидираше моќта во извршната власт преку авторитарни средства и доминираше со сите гранки на власта. Тој го искористи недемократскиот референдум во ноември 1996 година за да го измени уставот од 1994 година за да ги прошири своите овластувања и незаконски да го продолжи мандатот. *** Во 2004 година, тој организираше лажен референдум со кој беа отстранети ограничувањата на мандатот на претседателската функција. *** Во 2006 година, Лукашенко „доби“ уште еден мандат на недемократски избори. Во јануари 2007 година, тој дополнително го зацврсти своето владеење преку локални избори кои не ги исполнија меѓународните стандарди.</blockquote>Извештајот на Стејт департментот за Белорусија од 2008 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119069.htm|title=2008 Human Rights Report: Belarus|work=U.S. Department of State|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226075311/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/eur/119069.htm|archive-date=26 February 2009|accessdate=6 March 2015}}</ref> забележал сериозни, вообичаени злоупотреби од страна на белоруската влада на човековите права и непочитување на слободите на говор, печат, религија и здружување. Тој укажува на недоследности меѓу белорускиот закон и судските пресуди. Извештајот на Стејт департментот од 2008 година ја демонстрирал послушноста на белоруските судови кон администрацијата на Лукашенко и приватните интереси на неговиот близок круг, до таа мера што „''судовите''“ во Белорусија постојат само по име. Истакнати точки се:<blockquote>Според нејзиниот устав, Белорусија е република. .. Во пракса, сепак, моќта е концентрирана во претседателството. Од неговиот избор за претседател во 1994 година, Александар Лукашенко ја консолидираше својата моќ над сите институции и го поткопа владеењето на правото преку авторитарни средства, манипулирани избори и произволни декрети. Следните претседателски избори не беа слободни или фер, а парламентарните избори на 28 септември [2008] не ги исполнија меѓународните стандарди. [Членовите на] безбедносните сили... продолжија да вршат бројни прекршувања на човековите права. Владиното досие за човекови права остана многу лошо бидејќи владините власти продолжија да вршат чести сериозни злоупотреби... Владата не успеа да даде отчет за минатите политички мотивирани исчезнувања [на човечки суштества]. Условите во затворот останаа екстремно лоши, а извештаите за злоупотреба на затворениците и притворениците продолжија. Владата дополнително ги ограничи граѓанските слободи, вклучително и слободите на печатот, говорот, собирањето, здружувањето и религијата... Корупцијата продолжи да биде проблем... Верските водачи беа казнети, затворани или депортирани поради вршење услуги&nbsp;... Во делот со наслов: „Тортура и друго сурово, нечовечко или понижувачко постапување или казнување“ Извештајот на Државниот оддел на САД за Белорусија од 2008 година забележа дека иако белорускиот закон забранува такви практики; Белоруската КГБ и другите специјални сили неказнето не го почитуваат законот, приведените и демонстрантите се подложени на тепање. Стејт департментот се повикува на Извештајот од 2 септември 2008 година на [http://spring96.org/files/book/conditions_of_detention_2008_en.pdf Меѓународната федерација за човекови права (ФИДХ) за условите на притвор во Белорусија] во кој се забележани „суштински докази“ за употреба на тортура и малтретирање на осомничените за време на кривични и административни истраги<ref>ФИДХ, со седиште во Париз е федерација од 155 организации за човекови права во речиси 100 земји. ФИДХ ги координира и поддржува активностите на своите организации членки, на локално, регионално и меѓународно ниво и има консултативен статус пред Обединетите нации, УНЕСКО и Советот на Европа и статус на набљудувач пред Африканската комисија за човекови и народни права, Меѓународната организација на Франкофонијата и Меѓународната организација на трудот. ФИДХ тесно соработува со Европската унија, Организацијата за безбедност и соработка во Европа, Организацијата на американските држави, Програмата за развој на Обединетите нации, Светската трговска организација, Меѓународниот монетарен фонд, Светската банка и Организацијата за економска соработка и развој</ref>. </blockquote>Во делот од извештајот насловен „''Произволно мешање во приватноста, семејството, домот или кореспонденцијата''“ било забележано дека „''[белорускиот] закон забранува такви дејствија; сепак, владата не ги почитуваше овие забрани во пракса“; додека „законот бара налог за претреси''“, КГБ „''извршил неовластени претреси... без налози''“ со „''многубројни случаи во кои властите претресувале резиденции и канцеларии од јасно политички причини''“. Во него се забележува дека „''недостигот на независност на обвинителството ја направи бесмислена заштитата на правно процес''“. На 12 јуни 2009 година, администрацијата на Обама ги продолжила санкциите против Белорусија, во согласност со „''Известувањето за продолжување на националната вонредна состојба во однос на активностите и политиките на одредени членови на владата на Белорусија и други лица кои ги поткопуваат демократските процеси или институциите во Белорусија'' “.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://russianlaw.org/Lukashenka/Continued-sanctions.pdf|title=Notice on Continuation of the National Emergency}}</ref> == Историска ситуација == Следната табела ги прикажува рејтинзите на Белорусија од 1991 година во извештаите за слободата во светот, објавени годишно од Фридом Хаус. Оценката од 1 е „бесплатна“; 7, „неслободна“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2022-02/Country_and_Territory_Ratings_and_Statuses_FIW_1973-2022.xlsx|title=Country and Territory Ratings and Statuses, FIW 1973-2022|last=Freedom House|authorlink=Freedom House|year=2022|format=XLS|accessdate=8 March 2022}}</ref> {{Нав|a|1}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border:none; " !Историски рејтинг |- | style="padding:0; border:none;" | {| class="wikitable sortable" style="border-collapse:collapse;" width="100%" | style="width:3em; text-align:left;" |Year | style="width:3em;" |Политички права | style="width:3em;" |Граѓански слободи | style="width:3em;" |Статус | style="width:3em;" |претседател/шеф на држава{{Нав|b|2}} |- align="center" | align="left" |1991 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |Делумно слободни | style="background:#ff9;" |Станислав Шушкевич |- align="center" | align="left" |1992 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |3 | style="background:#ff9;" |Делумно слободни | style="background:#ff9;" |Станислав Шушкевич |- align="center" | align="left" |1993 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |Делумно слободни | style="background:#ff9;" |Станислав Шушкевич |- align="center" | align="left" |1994 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |4 | style="background:#ff9;" |Делумно слободни | style="background:#ff9;" |Станислав Шушкевич |- align="center" | align="left" |1995 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |5 | style="background:#ff9;" |Делумно слободни | style="background:#ff9;" |[[Александар Лукашенко]] |- align="center" | align="left" |1996 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |1997 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |1998 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |1999 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2000 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2001 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2002 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2003 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2004 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2005 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2006 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2007 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2008 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2009 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2010 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2011 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2012 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2013 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2014 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2015 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2016 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2017 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2018 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2019 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2020 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |6 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |- align="center" | align="left" |2021 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |7 | style="background:#99f;" |Неслободни | style="background:#99f;" |Александар Лукашенко |} |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.ohchr.org/en/hrbodies/sp/countriesmandates/by/pages/srbelarus.aspx Специјален известувач на ОН за состојбата на човековите права во Белорусија] * [https://web.archive.org/web/20160406191435/http://freeales.fidh.net/ Веб-страницата на ФИДХ за информирање за политичките затвореници во Белорусија] * [http://belarusdigest.com/2010/12/16/amnesty-internationals-key-human-rights-concerns-in-belarus Клучните грижи за човековите права на Амнести интернешенел во Белорусија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130817130515/http://belarusdigest.com/2010/12/16/amnesty-internationals-key-human-rights-concerns-in-belarus |date=2013-08-17 }} {{Европа по тема|Човекови права во}} [[Категорија:Човекови права во Белорусија| ]] oun69erc08yi3tt1yshot0iy00bogy1 0 1322873 5588161 5327342 2026-07-06T16:42:39Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588161 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател|image=CHELLIS GLENDINNING.jpg|name=Челис Глендининг|birth_date={{birth date and age|1947|6|18}}|birth_place=[[Кливленд]], Охајо, САД|alma_mater=[[Калифорнски универзитет - Беркли]]<br />[[Колумбиски пацифичен универзитет]]}} '''Челис Глендининг''' (родена во 1947 година) е автор и активист. Таа била именувана како пионер на концептот на [[екопсихологија]] - верувањето дека промовирањето на екологијата е клучно за здравјето.<ref>Theodore Roszak, Mary E. Gomes, and Allen D. Kanner, eds., ''Ecopsychology: Restoring the Earth, Healing the Mind''. San Francisco: Sierra Club Books, 1995, pp. 44-54, 336</ref><ref>JayWalljasper and Jon Spade, eds., ''Visionaries: People and Ideas to Change Your Life''. Gabriola Island CAN: New Society Publishers, 2001, pp. 260-263; and John Mongillo and Bibi Booth, eds., ''Environmental Activists''. Westport CT: Greenwood Press, 2001, pp. 110-114.</ref> Таа е активист за социјални промени со акцент на феминизмот, биорегионализмот и правата на домородните луѓе.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nyupress.org/author/chellis-glendinning|title=Chellis Glendinning|work=NYU Press|language=en-US|accessdate=2022-04-07}}</ref> Таа ги промовира човечките култури кои зависат од почвата и се ограничени на биорегиони и е критичар на употребата на технологијата.<ref>Stephanie Mills, ed., ''Turning Away from Technology''. San Francisco: Sierra Club Books, 1997, p. xxviii; and Z. Pascal Zachary, “Not So Fast,” '' Wall Street Journal'', June 26, 1997.</ref> == Кариера == Во 2007 година, двојазичната народна опера на Глендининг ''De Un Lado Al Otro'', беше изведена во театарот Ленсиќ во [[Санта Фе (Ново Мексико)|Санта Фе, Ново Мексико]].<ref>[https://archive.today/20120909031511/http://www.sfreporter.com/stories/performing_arts_books_September_12_18/1871/ http://www.sfreporter.com/stories/performing_arts_books_September_12_18/1871/ Performing Arts / Books: September 12-18]</ref> Глендининг дипломирала на Универзитетот во Калифорнија, Беркли по општествени науки во 1969 година.<ref>University of California Berkeley, Class of 1969; Mongillo and Booth, pp. 110-114</ref> Таа таа ја одбранила својата докторска теза по психологија на Универзитетот Колумбија Тихи Океан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nmarchives.unm.edu/repositories/10/resources/472|title=Collection: Chellis Glendinning Collection {{!}} New Mexico Archives Online|work=nmarchives.unm.edu|accessdate=2022-04-07}}</ref> Нејзините трудови се дел од Лабадската колекција на Универзитетот во Мичиген.<ref>Accession Form #08-L13, University of Michigan/Special Collections Library. Date of Accession: 21 August 2008. Collection Name: Glendinning, Chellis, Papers. Processor: Will Lovick, 16 September 2008; http://quod.lib.umich.edu/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=sclead&idno=umich-scl-glendinning</ref> == Книги == [[Податотека:Chellis_Glendinning_Sucre_Bloivia_2016.jpg|мини|Челис Глендининг во Боливија околу 2016 година]] * ''[https://www.amazon.ca/dp/0688069371 Будење во јадрената ера]''. Вилијам Мороу, 1987 година.{{ISBN|978-0688069377}} * ''[https://www.amazon.com/dp/0688072828 Кога технологијата ранува: Човечките последици од напредокот]'' . Њујорк: Вилијам Мороу, 1990 година.{{ISBN|978-0688072827}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0688072827|978-0688072827]] * ''[https://web.archive.org/web/20160331064857/http://www.newsociety.com/bookid/3989 Моето име е Челис и се опоравувам од западната цивилизација]'' . Габриола п.н.е. Канада: Издавачи на ново општество/Нов катализатор/ класици за одржливост, 2007 година; и Бостон: Публикации Шамбала, 1994 година.{{ISBN|978-0877739968}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0877739968|978-0877739968]] * ''[https://web.archive.org/web/20110206154736/http://newsociety.com/bookid/3798 Надвор од картата: Експедиција длабоко во империјата и глобалната економија]'', New Society Publishers, 2002; и ''надвор од картата: Експедиција длабоко во империјализмот, глобалната економија и другите земни места'', публикации Шамбала, 1999 година.{{ISBN|9780865714632}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780865714632|9780865714632]] * ''Мапа: од старата патека на Конектикат до долината Рио Гранде и сето значење помеѓу''. Грејт Барингтон м-р: Друштво на ЕФ Шумахер, 1999 година. * ''[https://web.archive.org/web/20100410233500/http://www.newsociety.com/bookid/3860 Чива: Село ја презема глобалната трговија со хероин]'' . New Society Publishers, 2005 година.{{ISBN|9780865715134}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780865715134|9780865715134]] * ''[https://editorial3600.com/producto/objetos/ Objetos] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230531194523/https://editorial3600.com/producto/objetos/ |date=2023-05-31 }} .'' Едиторијал 3600, 2018 г.{{ISBN|978-99974-347-9-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-99974-347-9-1|978-99974-347-9-1]] * ''[https://nyupress.org/9781613320952/in-the-company-of-rebels/ Во четата на бунтовниците]'' . New Village Press 2019 година.{{ISBN|9781613320952}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9781613320952|9781613320952]] == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://chellisglendinning.org/ Официјална веб страна] * [http://www.ludditeluddite1812.blogspot.com Блог] * {{Imdb име|3331437}} [[Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот универзитет (Беркли)]] [[Категорија:Американски дејци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1947 година]] [[Категорија:Еколози]] mika517kgco8t1h7f32edtpdf9fkl1n 0 1328891 5588454 5548734 2026-07-07T08:40:51Z Bjankuloski06 332 5588454 wikitext text/x-wiki {{Другизначења|Мала Скитија (појаснување)}} {{Infobox Former Subdivision |conventional_long_name =Провинција Мала Скитија |common_name = Мала Скитија | native_name = {{aut|Scythia Minor}}<br>{{lang|grc|Μικρά Σκυθία}} | image_map = Scythia Minor map-en.svg | image_map_caption = Поголеми градови и колонии во Мала Скитија. Околу 1 година | era = [[Доцна антика]] | subdivision = [[Римска провинција|Провинција]] | nation = [[Римската Империја]] | year_start = околу 290 | year_end = околу 680 | p1 = Долна Мизија | flag_p1 = | s1 = Прво Бугарско Царство | flag_s1 = | capital = [[Констанца|Томис]] | event_start = Реформи на [[Диоклецијан]] | event1 = Падот на [[дунав]]ските тврдини (лимес) | date_event1 = 7 век | event_end = [[Прабугари|Бугарско]] освојување | today = {{plainlist| *[[Бугарија]] *[[Романија]]}} }} '''Мала Скитија''' ([[латински]]: Scythia Minor; [[Старогрчки јазик|грчки]]: {{Јаз|grc|Μικρά Σκυθία}}, Микра Скитиа) ― [[римска провинција]] во [[Доцна антика|доцната антика]], која била сместена во земјите меѓу [[Дунав]] и [[Црно Море|Црното Море]], денешна [[Добруџа]] поделена меѓу [[Романија]] и [[Бугарија]].{{Sfn|Kazhdan|1991}}{{Sfn|Rizos|2018}} Била одвоена од [[Мизија|Долна Мизија]] од страна на императорот [[Диоклецијан]] за да образува посебна провинција некаде помеѓу 286 и 293 година.{{Sfn|Zahariade|2017|pp=509–510}} Главен град на провинцијата бил Томис (денешна [[Констанца]]).{{Sfn|Kazhdan|1991}} Провинцијата престанала да постои околу 679–681 година, кога регионот бил [[Битка кај Онгала|совладан од Прабугарите]], што императорот [[Константин IV]] бил принуден да ја признае [[Прво Бугарско Царство|бугарската држава]] во 681 година.{{Sfn|Zahariade|2006|p=236}} Според делата „''Laterculus Veronensis''“ од {{Околу|314}} и „''Notitia Dignitatum''“ од {{Околу|400}}, Скитија припаѓала на [[Диецеза Тракија|Диецезата Тракија]]. Нејзиниот управник ја имал титулата прес, а неговиот [[дукс]] командувал со две [[Римска легија|легии]], [[I Јупитерова легија]] и [[II Херкулова легија]].{{Sfn|Rizos|2018}} Службата на дуксот била заменета со онаа на воен [[квестор]] (''quaestor exercitus''), која опфаќала поширока област, во 536 година.{{Sfn|Wiewiorowski|2008|p=11}} Домородното население во Мала Скитија било [[Дакијци|дакиско]] и нивната материјална култура е очигледна [[Археологија|археолошка]] во шестиот век. Пронајдени се и римски вили. Градовите биле или од старогрчки темели на брегот (како Томис) или од понови римски темели на Дунав.{{Sfn|Kazhdan|1991}} Римските утврдувања главно датираат од [[Тетрархија|Тетрархијата]] или [[Константинова династија|Константиновата династија]]. Биле направени значителни поправки за време на императорите [[Анастасиј I]] и [[Јустинијан I]], кои на провинцијата и доделиле фискален имунитет. До петтиот век, повеќето трупи стационирани во Скитија биле федерати од [[Германи|германско]], [[Туркиски народи|турско]], [[Хуни|хунско]] или (можеби) [[Словени|словенско]] потекло. Тие биле постојан извор на тензии во провинцијата.{{Sfn|Rizos|2018}} [[Христијанство|Христијанството]] процветало во Скитија во петтиот и шестиот век. Пронајдени се бројни христијански натписи.{{Sfn|Kazhdan|1991}} Веќе во четвртиот век таму има докази за [[Маченик|маченички]] култови. Црквите обично имаа крипти со реликвии.{{Sfn|Rizos|2018}} Неколку истакнати [[Теологија|теолози]] потекнуваат од Скитија, меѓу кои [[Јован Касијан]], Дионисиј Егзиг и скитските монаси.{{Sfn|Kazhdan|1991}} == Поврзано == * [[Список на антички градови во Мала Скитија|Список на антички градови во Мала Скитија (римска провинција)]] == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{ODB|first=Alexander|last=Kazhdan|title=Scythia Minor}}  *  {{Oxford Dictionary of Late Antiquity|first=Efthymios|last=Rizos|title=Scythia Minor}} * {{Наведено списание|last=Wiewiorowski|first=Jacek|year=2008|title=Duces of Scythia Minor: A Prosopographical Study|url=https://www.academia.edu/5850298|journal=Xenia Posnaniensia. Monografie Vol. Viii, Poznań 2008, Pp. 93, Isbn 978-83-60251-15-7|location=Poznán}} * {{Наведена книга|title=Scythia Minor: A History of a Later Roman Province (284–681)|last=Zahariade|first=Mihail|publisher=Hakkert|year=2006}} * {{Наведена книга|title=Roman Frontier Studies 2009: Proceedings of the XXI International Congress of Roman Frontier Studies (Limes Congress) held at Newcastle upon Tyne in August 2009|last=Zahariade|first=Mihail|publisher=Archaeopress|year=2017|editor-last=Nick Hodgson|pages=509–518|chapter=The Scythian Section of ''Notitia Dignitatum'': A Structural and Chronological Analysis|editor-last2=[[Paul Bidwell]]|editor-last3=Judith Schachtmann}} {{Покраини во Римската Империја (4-7 век)}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Романија во стариот век]] [[Категорија:Географија на Стара Тракија]] [[Категорија:Скитија]] [[Категорија:Мизија]] [[Категорија:Покраини на Византија]] [[Категорија:Античка Бугарија]] [[Категорија:Преториска префектура на Истокот]] [[Категорија:Историја на Добруџа]] [[Категорија:Римјанизацијата во Југоисточна Европа]] [[Категорија:Доцноантички римски провинции]] [[Категорија:Статии кои содржат текст на старогрчки (до 1453 година) јазик]] o40z0v7p6nxx2k2es55chc7hysu6g3g 0 1332448 5588195 5331886 2026-07-06T18:27:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588195 wikitext text/x-wiki '''Чунјанг''' ({{Корејски|춘향뎐||Chunhyangjeon}}) е корејски пансори филм во режија на Им Квон-таек, со сценарио на Канг Хје-јеон и Ким Мјунг-гон. Филмот бил објавен на 29 јануари 2000 година во Јужна Кореја. Ли Хјо-џеонг го игра Чунјанг, а[Чо Сеунг-Ву го игра Монгрионг. Станува збор за филмска адаптација на ''пансорите'' Чунханга,едно од најзначајните дела во традицијата на пансорите. До денес има повеќе од шеснаесет дела засновани врз овој наратив, вклучително и три севернокорејски филмови. Овој филм претставува нова интерпретација на оваа усна традиција со фокус на поглобална публика.<ref>{{Наведена книга|url=http://koreanfilm.org/books.html|title=CHUNHYANG: Marketing an Old Korean Tradition in New Korean Cinema|last=Lee|first=Hyangjin|date=September 1, 2005|publisher=NYU Press|isbn=978-0814740309|pages=63–64}}</ref> Тоа е првата адаптација на Чунјанг која користи стихови од пансори како главен дел од сценариото. Филмот користи уред за кадрирање на денешен пансори наратор кој, придружуван од тапанар, ја пее приказната за Чунјанг пред публика. Филмот бил вклучен во [[Кански филмски фестивал|2000 Кански филмски фестивал]].<ref name="festival-cannes.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/5161/year/2000.html|title=Festival de Cannes: Chunhyang|work=festival-cannes.com|accessdate=2009-10-11}}</ref> Филмот е првиот корејски филм кој бил претставен на [[Телурајдски филмски фестивал|Телурајдскиот филмски фестивал]] во 2000 година.<ref name="Chunhyang 2000">{{Наведена мрежна страница|url=https://movies.nytimes.com/movie/201724/Chunhyang/awards|title=Chunhyang (2000)|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://archive.today/20130616140958/http://movies.nytimes.com/movie/201724/Chunhyang/awards|archive-date=16 June 2013|accessdate=2 May 2013}}</ref> На [[Филмски фестивал во Азија Тихоокеанија]] во 2000 година, филмот освоил Специјална награда од жирито.<ref name="Chunhyang">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.koreanfilmfestival.org/content/view/171/|title=Chunhyang|publisher=2013 New York Korean Film Festival 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208114401/http://www.koreanfilmfestival.org/content/view/171/|archive-date=8 December 2015|accessdate=2 May 2013}}</ref> Исто така, доби награда за најдобра наративност на Меѓународен филмски фестивал на Хаваи во 2000 година.<ref name="Hawaii International Film Festival">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hiff.org/about-hiff/history/hiff-2000/|title=Hawaii International Film Festival|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020131358/http://www.hiff.org/about-hiff/history/hiff-2000/|archive-date=20 October 2013|accessdate=30 April 2013}}</ref> == Заплет == Филмот е раскажан преку [[пансори]], традиционална корејска форма на раскажување што се обидува да раскажува преку песна. Основана е на ''Чунханга'', традиционална корејска народна приказна и е сместена во Кореја од 18 век. Ли Монгрионг, син на гувернер, се вљубува и се ожени со убава девојка, Чунјанг Сунг. Нивниот брак се чува во тајност од гувернерот кој веднаш би се одрекол од Ли доколку открие дека неговиот син се оженил. Гувернерот бил испратен во Сеул и Монгрионг е принуден да ја остави својата млада сопруга зад себе, ветувајќи ѝ дека ќе се врати по неа кога ќе го положи официјалниот испит. Откако Монгрионг го напушта Намвон каде што првпат се среќаваат Монгрионг и Чунјанг, доаѓа новиот гувернер, Бјун Хакдо, кој ја сака Чунјанг за себе. Кога таа одбива, наведувајќи дека веќе има маж и засекогаш ќе му остане верна на својот сакан, гувернерот ја казнува со камшикување. Во меѓувреме, назад во Сеул, Ли го положува тестот со највисоки оценки и станува офицер. Поминале три години и Ли Монгрионг се враќа во градот. Таму, тој дознава дека неговата сопруга треба да биде претепана до смрт на роденденот на гувернерот како казна за непочитување на неговата страст. Гувернерот, многу корумпиран и алчен, е уапсен од Монгрионг. Двајцата љубовници конечно се обединуваат.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ruinedendings.com/film3695plot|title=Chunhyang (2000) plot summary|publisher=ruinedendings|accessdate=3 May 2013}}</ref> == За време на снимањето == Снимањето на сцената во кревет помеѓу Чунјанг и Монгрионг траела два дена, бидејќи Чо Сеунг-Ву и Хјо-џеонг Ли, немале никакво искуство, и биле срамежливи. Тие двајца не знаеле дека има љубовна сцена додека не почнале да снимаат, и биле исплашени, а режисерот Им Квон-таек им дал домашна задача да дојдат откако ќе го гледаат филмот „Жолта коса“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sports.chosun.com/news/news_o3.htm?name=/news/old/200001/20000126s111|title=[영화'춘향뎐'] 베드신 무삭제 상영|work=chosun.com|accessdate=5 August 2022|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609013435/https://sports.chosun.com/news/news_o3.htm?name=/news/old/200001/20000126s111|url-status=dead}}</ref> == Критички прием == Според Елвис Мичел од ''[[Њујорк Тајмс]]'', „Приказната се освежува преку употреба на корејски раскажувач, пансори пејач, за да се обезбеди нарација, појасувајќи ја песната од сцената пред публика. Пансорите, или песната, се изведуваат за да се истакнат ритуалните елементи на народните приказни. И покрај тоа што многу од она што ни го кажува пансорите се расплетува пред камерите во истиот момент, силата на изведбата дава уште еден слој на чувство на сликата.“<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2000/09/23/arts/23CHUN.html|title=FILM REVIEW; How a Korean Folk Form Freshens a Fairy Tale Love|last=MITCHELL|first=ELVIS|date=23 September 2000|work=The New York Times|access-date=3 May 2013}}</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Филмови од 2000 година]] [[Категорија:Корејски филмови]] ls3231murhf3476znwr58tcykadfj70 0 1332653 5588216 5430856 2026-07-06T20:47:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588216 wikitext text/x-wiki [[File:M35 helmet.jpg|мини|десно|Германски Шталхелм М35 од Втората светска војна]] '''''Шталхелм''''' ({{langx|de|Stahlhelm}}) е [[Германија|германски]] воен [[Челик|челичен]] борбен шлем наменет да обезбеди заштита од шрапнели и фрагменти или парчиња [[Граната|гранати]].<ref>{{cite web |url=http://militaryheadgear.com/countries/91-Croatia/garments/115-Infantry-Helmets |title=Infantry Helmets |work=Militaryheadgear.com |date=1 јануари 2008 |accessdate=13 април 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231001546/http://militaryheadgear.com/countries/91-Croatia/garments/115-Infantry-Helmets |archive-date=31 декември 2013 |url-status=dead |df= }}</ref> Терминот ''Stahlhelm'' се однесува и на генерички челичен шлем и поконкретно на препознатливиот германски воен дизајн. Оригиналниот Шталхелм е дизајниран во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], под ознаката M16, во време кога бројни Европски војски ја засилиле заштититата на своите војници. Употребата на шлемовите Шталхелм е продолжена и подоцна каде овие шлемови во Германската војска можеле да се видат до почетокот на 1960-тите.<ref>{{cite web |url=http://www.zib-militaria.de/Gaede-Stahlhelm |title=WKI Gaede Stahlhelm |work=zib-militaria.de |accessdate=26 ноември 2016}}</ref> Покрај Германија, Шталхелм го користиле и други земји, претежно германски сојузници или оние земји кои купувале германска опрема.<ref>{{Cite web |url=https://www.jonsmith-modellbau.com/products/132-54mm-single-spare-parts/132-54mm-german-parts/ |title=German Spare Parts |work=jonsmith-modellbau.com |accessdate=26 ноември 2016 |archive-date=2018-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716224019/https://www.jonsmith-modellbau.com/products/132-54mm-single-spare-parts/132-54mm-german-parts/ |url-status=dead }}</ref> ==Наводи== [[Категорија:Германизми]] [[Категорија:Модата во 20 век]] ew0a7vgwg2dssgzrfcfvo6yzp6phjld 0 1335679 5588050 5254786 2026-07-06T12:43:32Z ГП 23995 дополнување 5588050 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Чарли Ворик | director = [[Дон Сигел]] | producer = | screenplay = [[Џозеф Стефано]] | starring = [[Валтер Матау]]<br />[[Ендрју Робинсон]]<br />[[Џо Дон Бејкер]]<br />[[Џон Вернон]]<br />[[Фелисиа Фар]] | music = [[Лало Шифрин]] | cinematography = Мајкл С. Батлер | editing = [[Франк Морис]] | studio = Panavision | distributor = Universal Pictures | released = октомври 19, 1973 | runtime = 111 минути | country = {{САД}} | language = англиски | budget = | gross = }} '''„Чарли Ворик“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Charley Varrick'') – [[филм]] на [[режисер]]от [[Дон Сигел]] од 1973 година. Главните улоги ги играат: [[Волтер Матау]], Џо Дон Бејкер и Фелиша Фар.<ref>[https://www.rts.rs/tv/rts1/5959702/carli-vorik.html РТС, Чарли Ворик (пристапено на 5.6.2026)]</ref> Филмот е снимен според романот „Ограбувачи“ на Џон Х. Рис од 1959 година. ==Синопсис== Чарли Ворик, неговата жена и нивниот пријател вршат крвав грабеж на една [[банка]], но не знаат дека ги крадат парите на [[мафија]]та. Тие очекуваат мал плен кој ќе го поделат меѓу себе, но на големо изненадување запленуваат голем износ на пари. Кога стануваат свесни дека украле нечисти [[пари]], мора да смислат план како да избегаат од мафијата... ==Надворешни врски== {{IMDb title|id=0069865|title=Charley Varrick}} * {{Rotten Tomatoes|charley_varrick}} * [https://web.archive.org/web/20070926223028/http://www.avclub.com/content/node/8805 Onion AV Club review] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1973 година]] [[Категорија:Филмови на Дон Сигел]] [[Категорија:Филмови со Фелиша Фар]] [[Категорија:Филмови со Џо Дон Бејкер]] [[Категорија:Филмови со Волтер Матау]] [[Категорија:Криминалистички филмови]] [[Категорија:Филмови засновани на романи]] d95yo0o1ko9p05hmrm2s8d5o4m6w8w7 0 1341775 5588289 5470800 2026-07-07T02:16:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588289 wikitext text/x-wiki {{Infobox heteropolypeptide | heteropolymer = [[ГКХ класа I]], А | polymer_type = хетеродимер | protein_type = [[Трансмембрански протеин]] | function = Пептидна презентација за имуно препознавање | image = Illustration_HLA-A.png | image_source = Илустрација на HLA-A | SubunitCount = 2 | subunit1 = α | gene1 = <span class=plainlinks>[https://www.genenames.org/data/gene-symbol-report/#!/hgnc_id/HGNC:4931 HLA-A]</span> | locus1 = [[Хромозом 6]]p21.3 | subunit2 = β₂M | gene2 = [[Бета-2 микроглобин|B2M]] | locus2 = [[Хромозом 15]]q22 }} '''HLA-A''' — група на [[човечки леукоцитни антигени]] (HLA) кои се кодирани од HLA-A [[Локус (генетика)|локусот]], кој се наоѓа на човечкиот [[хромозом]] 6p21.3.<ref name="HLA Nomenclature">{{cite web | url = http://hla.alleles.org | title = HLA Nomenclature @ hla.alleles.org | date = 10 Nov 2013 | publisher = Anthony Nolan Research Institute | access-date = 8 Dec 2013 }}</ref> HLA е [[Главен комплекс на хистокомпатибилност|главен антиген на комплексот за хистокомпатибилност]] (MHC) специфичен за луѓето. HLA-A е еден од трите главни видови човечки трансмембрански протеини од класа I на човечки ГКХ. Другите се HLA-B и HLA-C.<ref name="Statistics">{{cite web | url = http://www.ebi.ac.uk/ipd/imgt/hla/stats.html | title = Statistics | publisher = European Bioinformatics Institute (EBI) / European Molecular Biology Laboratory (EMBL) | access-date = 13 Dec 2013 | archive-date = 10 September 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170910111049/http://www.ebi.ac.uk/ipd/imgt/hla/stats.html | url-status = dead }}</ref> Протеинот е [[хетеродимер]] и е составен од тежок α синџир и помал β синџир. α синџирот е кодиран од варијантен HLA-A ген, а β синџирот (β₂микроглобулин) е непроменлива молекула на β2 микроглобулин.<ref name="HLA System">{{cite web | url = http://www.merckmanuals.com/professional/immunology_allergic_disorders/biology_of_the_immune_system/human_leukocyte_antigen_hla_system.html | title = Human Leukocyte Antigen (HLA) System: Biology of the Immune System | author = Delves PJ | date = Aug 2013 | work = Merck Manual Professional | publisher = Merck Sharp & Dohme Corp | access-date = 14 Dec 2013 }}</ref> Протеинот β₂ микроглобулин е кодиран од генот B2M,<ref name="GeneCards beta microglobulin">{{cite web | url = https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=B2M | title = B2M Gene | date = 7 Nov 2013 | work = GeneCards | publisher = Weizmann Institute of Science | access-date = 14 Dec 2013 }}</ref> кој се наоѓа во хромозомот 15q21.1 кај луѓето.<ref name="OMIM BETA-2-MICROGLOBULIN">{{cite web | url = https://www.omim.org/entry/109700 | title = OMIM Entry - * 109700 - BETA-2-MICROGLOBULIN;B2M | date = 5 Aug 2016 | work = Online Mendelian Inheritance in Man | publisher = Johns Hopkins University | access-date = 14 May 2021 }}</ref> Молекулите на ГКХ класа I, како што е HLA-A, учествуваат во процес кој претставува кратки полипептиди на имунолошкиот систем. Овие полипептиди најчесто се типично 7-11 аминокиселини во должина и потекнуваат од протеините што ги изразува клетката. Постојат две класи на полипептиди кои можат да бидат претставени со HLA протеинот: оние кои се претпоставува дека се изразени од клетката и оние од странска деривација.<ref name="Davis">{{cite book | author = Daniel M. Davis | title = The Compatibility Gene. How Our Bodies Fight Disease, Attract Others, and Define Our Selves. | url = https://archive.org/details/compatibilitygen0000davi | publisher = Oxford University Press | location = Oxford | year = 2014 | isbn = 978-0-19-931641-0 | author-link = Daniel M. Davis }}</ref> Во нормални услови, цитотоксичните Т-клетки, кои нормално патролираат во телото во крвта, го „читаат“ пептидот претставен од комплексот. Т-клетките, доколку функционираат правилно, се врзуваат само за не-само-пептидите. Доколку се појави врзување, се започнуваат низа настани кои кулминираат со клеточна смрт преку апоптоза.<ref>{{cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=VPvCekgPwRI | title = MHC class I assembly and presentation | author = Accorsi D | date = 14 Sep 2012 | publisher = YouTube | access-date = 8 Dec 2013 }}</ref> На овој начин, човечкото тело ги елиминира сите клетки инфицирани со вирус или кои изразуваат протеини што не би требало да бидат (на пример канцерогени клетки). За луѓето, како и кај повеќето популации на цицачи, молекулите на ГКХ класа I се екстремно променливи во нивната примарна структура, а HLA-A е рангирана помеѓу гените со најбрзо развивачка кодирана секвенца кај луѓето. Според податоци од март 2022 година, постојат 7.452 познати HLA-A алели кои кодираат за 4.305 активни протеини и 375 нулти протеини. Ова ниво на варијација на ГКХ класа I е примарна причина за отфрлање на трансплантацијата, бидејќи случајната трансплантација помеѓу донаторот и домаќинот веројатно нема да резултира со совпаѓање на HLA-A, B или C антигени. Еволутивните биолози, исто така, веруваат дека широката варијација на HLA е резултат на балансирачки чин помеѓу судирните патогени притисоци. Поголемата разновидност на HLA ја намалува веројатноста и целата популација ќе биде избришана од еден патоген бидејќи одредени индивидуи ќе бидат високо отпорни на секој патоген. Ефектот на варијацијата HLA-A врз прогресијата на ХИВ/СИДА е дискутиран подолу. ==HLA-A ген== {{Infobox_gene}} HLA-A генот се наоѓа на краткиот крак на хромозомот 6 и го шифрира поголемиот, α-синџир, составен дел на HLA-A. Варијацијата на HLA-A α-синџир е клучна за HLA функцијата. Оваа варијација промовира генетска разновидност кај популацијата. Бидејќи секој HLA има различен афинитет за пептиди од одредени структури, поголема разновидност на HLA значи дека поголема разновидност на антигени може да се „претстават“ на клеточната површина, што ја зголемува веројатноста дека подгрупата од популацијата ќе биде отпорна на даден надворешен напаѓач. Ова ја намалува веројатноста дека еден патоген има способност да ја избрише целата човечка популација. Секој поединец може да изрази до два типа на HLA-A, по еден од секој од нивните родители. Некои поединци ќе го наследат истиот HLA-A од двата родители, намалувајќи ја нивната поединечна HLA разновидност; сепак, мнозинството поединци ќе добијат две различни копии на HLA-A . Истата шема следи за сите HLA групи.<ref name="U Mich HLA Matching">{{cite web | url = http://www.stanford.edu/dept/HPST/transplant/html/hla.html | title = HLA Matching, Antibodies, and You | author = Fix M | year = 1998 | work = Kidney Transplantation: Past, Present, and Future | publisher = University of Michigan Medical Center/Stanford University | access-date = 14 Dec 2013 | archive-date = 2014-03-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140309164611/http://www.stanford.edu/dept/HPST/transplant/html/hla.html | url-status = dead }}</ref> Со други зборови, секој човек може да изрази само еден или два од 2432 познати HLA-A алели. ===Алели=== На сите HLA им е доделено име од Комитетот за именување на Светската здравствена организација за фактори на системот HLA. Ова име е организирано за да обезбеди најмногу информации за конкретниот алел, додека името е што е можно пократко. Името на HLA изгледа вака: HLA-A*02:01:01:02L Сите алели добиваат најмалку четирицифрена класификација (HLA-A*02:12). А означува на кој HLA ген му припаѓа алелот. Има многу HLA-A алели, така што класификацијата по серотип ја поедноставува категоризацијата. Следниот пар цифри ја означува оваа задача. На пример, [http://www.ebi.ac.uk/cgi-bin/ipd/imgt/hla/get_allele.cgi?A*02:02 HLA-A*02:02] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131216012932/http://www.ebi.ac.uk/cgi-bin/ipd/imgt/hla/get_allele.cgi?A*02:02 |date=2013-12-16 }}, [http://www.ebi.ac.uk/cgi-bin/ipd/imgt/hla/get_allele.cgi?A*02:04 HLA-A*02:04] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131216012946/http://www.ebi.ac.uk/cgi-bin/ipd/imgt/hla/get_allele.cgi?A*02:04 |date=2013-12-16 }}, and [http://www.ebi.ac.uk/cgi-bin/ipd/imgt/hla/get_allele.cgi?A*02:324 HLA-A*02:324] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131216012959/http://www.ebi.ac.uk/cgi-bin/ipd/imgt/hla/get_allele.cgi?A*02:324 |date=2013-12-16 }} сите се членови на серотипот А2 (означен со префиксот *02).<ref name="Statistics"/> Оваа група е примарен фактор одговорен за HLA компатибилноста. Сите броеви по ова не можат да се одредат со серотипизација и се назначени преку секвенционирање на гените. Вториот сет на цифри покажува каков HLA протеин се произведува. Овие се доделени по редослед на откривање и од декември 2013 година се познати 456 различни HLA-A*02 протеини (доделени имиња HLA-A*02:01 до HLA-A*02:456). Најкраткото можно име на HLA ги вклучува двата од овие детали. Секоја екстензија надвор од тоа означува синонимни мутации во областа на кодирање и мутации надвор од регионот за кодирање. Толкувањето на наставките е опфатено подетално во денешниот систем за именување HLA. ===Протеини=== Протеинот кодиран од генот HLA-A е долг 365 аминокиселини и тежи приближно 41.000 далтони (Da).<ref name="GeneCards HLA-A">{{cite web|title=Major Histocompatibility Complex, Class I, A|url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=HLA-A|work=Gene Cards|publisher=Weizmann Institute of Science|access-date=16 December 2013|date=7 November 2013}}</ref> It contains 8 exons.<ref name="NCBI HLA-A">{{cite web|title=HLA-A major histocompatibility complex, class I, A ['''Homo sapiens''' (human)]|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/3105|work=National Center for Biotechnology Information|publisher=U.S. National Library of Medicine|access-date=16 December 2013|date=12 December 2013}}</ref> Содржи 8 егзони. {| class="wikitable" |- ! Егзон !! Протеински сегмент |- | 1 || Сигнален пептид |- | 2 || α1 |- | 3 || α2 |- | 4 || α3 |- | 5 || трансмембрански регион |- | 6 || цитоплазматска опашка |- | 7 || цитоплазматска опашка |- | 8 || неодредено |} HLA-A сигналниот пептид е серија на хидрофобни аминокиселини присутни на N-терминус на протеинот што го насочува кон [[Ендоплазматичен ретикулум|ендоплазматскиот ретикулум]] каде што се преведени преостанатите седум домени.<ref name="GeneCards HLA-A"/><ref name="NCBI HLA-A"/><ref name="Essential Cell Biology">{{cite book|last=Alberts|first=Bruce|title=Essential Cell Biology|year=2010|publisher=Garland Science|isbn=9780815341291|edition=Third}}</ref> Трите α домени го формираат сврзувачкиот жлеб кој држи пептид за презентација на CD8+ t-клетките. Трансмембранскиот регион е регионот кој е вграден во фосфолипидниот двослој што го опкружува луменот на ЕР.<ref name="NCBI HLA-A"/> Протеинот HLA-A е трансмембрански протеин со еден премин. Со други зборови, првите четири домени на протеинот се во луменот на ЕР, додека последните три домени се присутни надвор од луменот, што му дава на протеинот потребната ориентација за правилна функција. Последните три домени на протеинот формираат опашка од првенствено β-плочки кои остануваат во цитозолот на клетката. [[File:Peptide Loading Complex.jpg|framed|left|Следење на процесот на преведување, склопување и изразување на генот HLA-A gene<ref>{{cite web|last=Tampé|first=Robert|title=P16 Translocation mechanism and viral inhibition of the MHC I peptide-loading complex|url=http://www.sfb807.de/robert-tampe.html|work=Molecular Understanding of Transmembrane Processes|publisher=Institute of Biochemistry Biocenter|access-date=16 December 2013}}</ref>]] Откако HLA-A протеинот е целосно преведен, мора да се свитка во правилна форма. Молекуларниот [[Шаперон (белковина)|шаперонски протеин]] наречен калнексин и ензимот наречен [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14871896 ERp57] помагаат во процесот на превиткување. Калнексинот го држи тешкиот ланец HLA-A додека Erp57 ги катализира дисулфидните врски помеѓу тешкиот ланец и лесниот, β₂ - микроглобулин синџир. Оваа врска предизвикува конформациска промена во тешкиот синџир, формирајќи го жлебот за врзување. Калнексин потоа се дисоцира со комплексот, кој веќе се нарекува комплекс за оптоварување на пептиди, и се заменува со калретикулин, друг протеин на шаперон. Кратките пептиди постојано се транспортираат од околу клетката во луменот на ЕР преку специјализиран транспортен протеин наречен ТАП. Тој потоа се врзува за комплексот за оптоварување на пептиди заедно со друг протеин, наречен тапазин. Во овој момент, комплексот за оптоварување на пептиди се состои од HLA-A (тежок ланец), β₂ - микроглобулин (лесен синџир), ензим ERp57, протеин калретикулин шаперон, ТАП (со врзан пептиден фрагмент) и тапазин. Тапасин ја зголемува стабилноста на ТАП, покрај тоа што го стабилизира целиот комплекс за оптоварување на пептиди. Во овој момент ТАП го ослободува пептидот што го транспортира во луменот на ЕР. Близината на HLA-A врзувачкиот жлеб до TAP е обезбедена со комплексот за оптоварување на пептиди. Ова ја зголемува веројатноста дека пептидот ќе го најде жлебот. Доколку афинитетот на пептидот за протеинот HLA-A е доволно голем, тој се врзува во жлебот.<ref name="Accorsi MHC Class I">{{cite web|last=Accorsi|first=Diego|title=MHC class I assembly and presentation|url=https://www.youtube.com/watch?v=VPvCekgPwRI|work=Immunology Toronto|publisher=Department of Immunology and Biochemistry and Biomedical Communications at the University of Toronto|access-date=16 December 2013|date=14 September 2012}}</ref> Истражувањата сугерираат дека тапасинот може активно да ги вчита пептидите од ТАП во комплексот HLA-A, додека исто така држи молекули од класа I во луменот на ЕР додека не се врзе пептид со висок афинитет.<ref name=Tapasin>{{cite journal | vauthors = Grandea AG, Van Kaer L | title = Tapasin: an ER chaperone that controls MHC class I assembly with peptide | url = https://archive.org/details/sim_trends-in-immunology_2001-04_22_4/page/194 | journal = Trends in Immunology | volume = 22 | issue = 4 | pages = 194–9 | date = April 2001 | pmid = 11274924 | doi = 10.1016/S1471-4906(01)01861-0 }}</ref> Откако пептидот со доволно висок афинитет ќе се поврзе со класа I MHC, калретикулин, ERp57, TAP и тапасин ја ослободуваат молекулата.<ref name="Accorsi MHC Class I"/> Во овој момент, комплексот од класа I се состои од протеин HLA-A поврзан со β₂ - микроглобулин и краток пептид. Сè уште е закотвен во ER мембраната од трансмембранскиот домен. Во одреден момент ЕР ќе добие сигнал и делот од мембраната што го држи комплексот ќе пукне и ќе биде транспортиран до телата на голгите за понатамошна обработка. Од голгиските тела, комплексот се транспортира, повторно преку транспорт на везикули, до клеточната мембрана. Ова е точката во која ориентацијата спомената претходно станува важна. Делот од HLA-A комплексот што го држи пептидот мора да биде на надворешната површина на клеточната мембрана. Ова се постигнува со фузија на везикулите со клеточната мембрана.<ref name="Essential Cell Biology"/> == Функција == ===Природна функција=== Молекулите на [[Главен комплекс на хистокомпатибилност|MHC]] класа I претставуваат мали пептиди, типично од 7-10 аминокиселини во должина, на имунолошкиот систем. Гликопротеинот наречен CD8 се врзува за остатоците 223-229 во α3 доменот на HLA-A и овој гликопротеин ги стабилизира интеракциите помеѓу т-клеточниот рецептор на цитотоксичните (CD8 + ) Т-лимфоцити и MHC од класа I.<ref name=CD8>{{cite web|title=CD8|url=http://www.tcells.org/scientific/CD8/|work=T-cell Modulation Group|publisher=tcells.org|access-date=17 December 2013|year=2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218042237/http://www.tcells.org/scientific/CD8/|archive-date=18 February 2013|url-status=dead}}</ref> Т-клеточниот рецептор, исто така, има потенцијал да се поврзе со пептидот претставен од MHC. Во правилно функционирање на имунолошкиот систем, единствено Т-клетки кои не се врзуваат за самите пептиди се дозволени надвор од тимусот, така што, доколку Т-клетка се поврзе за пептидот, тоа мора да биде туѓ или абнормален пептид. Т-клетката потоа иницира апоптоза, или програмирана клеточна смрт. Овој процес може да се случи дури 5 минути по првичната презентација на странски антиген, иако обично се потребни неколку часа за да стане очигледна смртта.<ref name=Immunobiology>{{cite book|last=Janeway|first=Charles A.|title=Immunobiology the immune system health & disease|year=2001|publisher=Garland|location=New York|isbn=978-0815336426|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK27101/|edition=5.|access-date=17 December 2013|chapter=8|url-access=registration|url=https://archive.org/details/immunobiology00char}}</ref> Овој процес е основа на стекнатиот имунитет и служи како примарна одбрана од вируси и други интрацелуларни патогени. ===Други активности=== До 1960-тите, станало очигледно дека факторите на донираните органи и ткива често резултирале со уништување на донираното ткиво од имунолошкиот систем на домаќинот. MHC првично биле откриени како резултат на ова набљудување. Постојат два типа на комплекси кои презентираат пептиди, MHC од класа I и класа II. Секој од нив има повеќе HLA гени, од кои HLA-A е само еден. Постојат три главни HLA кои треба да се усогласат помеѓу донаторите и примателите. Тие се HLA-A, HLA-B, (и двете од класа I MHC) и HLA-DR (MHC од класа II). Ако двете ткива имаат исти алели кои ги кодираат овие три HLA, веројатноста и сериозноста на отфрлање се минимизираат.<ref name="pmid25516409">{{cite journal | vauthors = Solomon S, Pitossi F, Rao MS | title = Banking on iPSC--is it doable and is it worthwhile | journal = Stem Cell Reviews | volume = 11 | issue = 1 | pages = 1–10 | date = February 2015 | pmid = 25516409 | pmc = 4333229 | doi = 10.1007/s12015-014-9574-4 }}</ref> ==Улога во болеста== {| class="wikitable" align = "right" style = "margin-left: 2em;" |+ Болести поврзани со HLA-A |- | '''Поврзана болест''' || colspan = "3" align="center" | Серотипови |- | Анкилозен спондилитис || align = "center" width = "35px" |[[HLA-A24|A24]] || width = "35px" | || width = "35px" | |- | Дијабетес, тип-I<ref name = "Diabetes_HLAI">{{cite journal | vauthors = Noble JA, Valdes AM, Bugawan TL, Apple RJ, Thomson G, Erlich HA | title = The HLA class I A locus affects susceptibility to type 1 diabetes | journal = Human Immunology | volume = 63 | issue = 8 | pages = 657–64 | date = August 2002 | pmid = 12121673 | pmc = 4049513 | doi = 10.1016/S0198-8859(02)00421-4 }}</ref> || align = "center"| [[HLA-A1|A1]] || align = "center"| [[HLA-A24|A24]] || width = "35px" | |- |Хемохроматоза (пониски ЦД8+ клетки) || align = "center"| [[HLA-A3|A3]] || || |- | [[Мијастенија гравис]] || align = "center"| [[HLA-A3|A3]] || align = "center"| [[HLA-A24|A24]] || align = "center"| [[HLA-A30|A30]] |- | Леукемија, Т-клетки, Возрасни ||align = "center"| [[HLA-A26|A26]] || align = "center"| [[HLA-A68|A68]] || |- | Мултиплекс склероза ||align = "center"| [[HLA-A3|A3]] || || |- | Папилома ||align = "center"| [[HLA-A11|A11]] || || |- | Спонтан абортус ||align = "center"| [[HLA-A2|A2]] || || |- |} HLA служат како единствена врска помеѓу имунолошкиот систем и она што се случува внатре во клетките. Така, секоја промена од страна на HLA, било да е тоа намалено врзување за одреден пептид или зголемено врзување за одреден пептид, се изразува како, соодветно, зголемена подложност на болест или намалена подложност на болест. Со други зборови, одредени HLA може да не се способни да врзат кој било од кратките пептиди произведени со протеолиза на патогени протеини. Доколку е така, нема начин имунолошкиот систем да покаже дека клетката е заразена. Така, инфекцијата може да се пролиферира во голема мера неконтролирано. Тоа работи и на друг начин. Некои HLA врзуваат патогени пептидни фрагменти со многу висок афинитет. Ова во суштина го „надополнува“ нивниот имунолошки систем во однос на тој конкретен патоген, овозможувајќи им да управуваат со инфекција која инаку би можела да биде катастрофална.<ref name="Davis"/> ===ХИВ/СИДА=== Еден од најистражуваните примери за диференцијална имунолошка регулација на патогенот е оној на вирусот на хумана имунодефициенција Бидејќи [[ХИВ]] е РНК вирус, тој мутира неверојатно брзо. Ова ги менува пептидите произведени преку протеолиза, што ги менува пептидите способни да му се претстават на имунолошкиот систем од MHC на заразената клетка. Секој вирус со мутација што создава пептид со висок афинитет за одреден HLA брзо се убива од имунолошкиот систем и на тој начин не преживува и тој пептид со висок афинитет повеќе не се произведува. Сепак, излегува дека дури и ХИВ има некои конзервирани региони во својот геном, и ако HLA е способен да се врзе за пептид произведен од конзервирана област, ХИВ може малку да направи за да избегне имуно откривање и уништување. Ова е принципот зад диференцијалните оптоварувања на ХИВ посредувани од HLA. Со преку 2000 варијации на HLA-A кодираниот MHC, тешко е да се одреди влијанието на сите варијанти врз оптоварувањето со ХИВ. Сепак, неколку избрани се вмешани. Се покажало дека HLA-A*30 го намалува вирусното оптоварување на помалку од 10.000 копии/кубен милиметар, што се смета за доста ниско. Од друга страна, HLA-A*02 е вмешан во високото вирусно оптоварување (поголемо од 100.000 копии/кубен милиметар) кога е поврзано со HLA-B*45. Дополнително, хаплотиповите HLA-A*23-C*07 и HLA-A*02-C*16 вообичаено изразуваат зголемени вирусни оптоварувања во популацијата на примерокот на Замбијците. Еден од најефикасните хаплотипови кои го инхибираат ХИВ бил HLA-A*30-C*03 додека еден од најмалку ефикасните бил HLA-A*23*B*14. Накратко, HLA-A*23 бил во голема корелација со зголеменото оптоварување на ХИВ кај популацијата на примерокот, иако е важно да се забележи дека кај примероците од различна етничка припадност оваа корелација значително се намалува.<ref name="HIV load in Zambians">{{cite journal | vauthors = Tang J, Tang S, Lobashevsky E, Myracle AD, Fideli U, Aldrovandi G, Allen S, Musonda R, Kaslow RA | title = Favorable and unfavorable HLA class I alleles and haplotypes in Zambians predominantly infected with clade C human immunodeficiency virus type 1 | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-virology_2002-08_76_16/page/8276 | journal = Journal of Virology | volume = 76 | issue = 16 | pages = 8276–84 | date = August 2002 | pmid = 12134033 | pmc = 155130 | doi = 10.1128/JVI.76.16.8276-8284.2002 }}</ref> Иако класификацијата на ефектот на поединечните HLA гени и алели врз присуството на ХИВ е тешка, сепак постојат некои силни заклучоци што може да се направат. Поединците кои се хомозиготни во еден или повеќе HLA гени од класа I обично напредуваат до [[Синдром на стекнат имунолошки дефицит|СИДА]] многу побрзо отколку хетерозиготите. Кај некои хомозиготни индивидуи стапката на прогресија е двојно поголема од онаа на хетерозиготите. Оваа диференцијална прогресија е прилично тесно поврзана со степенот на хетерозиготност.<ref name="Heterozygote advantage">{{cite journal | vauthors = Carrington M, Nelson GW, Martin MP, Kissner T, Vlahov D, Goedert JJ, Kaslow R, Buchbinder S, Hoots K, O'Brien SJ | title = HLA and HIV-1: heterozygote advantage and B*35-Cw*04 disadvantage | url = https://archive.org/details/sim_science_1999-03-12_283_5408/page/1748 | journal = Science | volume = 283 | issue = 5408 | pages = 1748–52 | date = March 1999 | pmid = 10073943 | doi = 10.1126/science.283.5408.1748 | bibcode = 1999Sci...283.1748C }}</ref> Накратко, одредени HLA-A алели се поврзани со различни вирусни оптоварувања кај пациенти инфицирани со ХИВ; сепак, поради различноста меѓу тие алели, тешко е да се класифицира влијанието на секој алел врз имунолошката регулација на ХИВ. Сепак, можно е да се поврзе хетерозиготноста кај HLA-A алелите со намалената стапка на прогресија кон СИДА. Не само што одредени HLA алели пропишуваат зголемена или намалена отпорност на ХИВ, туку ХИВ може да ја промени експресијата на HLA и тоа селективно доведува до намалена елиминација од природните клетки убијци (NK-клетки). Истражувањата покажале дека ХИВ ја намалува експресијата на MHC од класа I во инфицираните клетки. Меѓутоа, со тоа неселективно се отвора можност за напад од NK-клетките, бидејќи NK-клетките реагираат на надолна регулација на HLA-C и HLA-E. Очигледно, овој механизам изврши селективен притисок врз ХИВ вирусот. Така, ХИВ ја развива способноста да ги намалува HLA-A и HLA-B без значително да го наруши изразувањето на HLA-C и HLA-E.<ref name="HLA Downregulation">{{cite journal | vauthors = Cohen GB, Gandhi RT, Davis DM, Mandelboim O, Chen BK, Strominger JL, Baltimore D | title = The selective downregulation of class I major histocompatibility complex proteins by HIV-1 protects HIV-infected cells from NK cells | journal = Immunity | volume = 10 | issue = 6 | pages = 661–71 | date = June 1999 | pmid = 10403641 | doi = 10.1016/S1074-7613(00)80065-5 | doi-access = free }}</ref> Протеинот кодиран од геномот на ХИВ, негативниот регулаторен фактор (Nef), ја индуцира оваа промена со врзување за цитоплазматската опашка на MHC од класа I додека е сè уште во ендоплазматскиот ретикулум или повремено додека е во раните фази на трговијата преку телата на голгите. Овој комплекс на MHC и Nef потоа предизвикува адаптерскиот протеин 1 (AP-1) да го насочи MHC кон лизозомите за разградување наместо кон клеточната мембрана каде што нормално функционира.<ref name="HIV Nef">{{cite journal | vauthors = Leonard JA, Filzen T, Carter CC, Schaefer M, Collins KL | title = HIV-1 Nef disrupts intracellular trafficking of major histocompatibility complex class I, CD4, CD8, and CD28 by distinct pathways that share common elements | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-virology_2011-07_85_14/page/6867 | journal = Journal of Virology | volume = 85 | issue = 14 | pages = 6867–81 | date = July 2011 | pmid = 21543478 | pmc = 3126561 | doi = 10.1128/JVI.00229-11 }}</ref> Покрај селективното намалување на HLA, негативниот регулаторен фактор (Nef) му овозможува на ХИВ да ги намали ЦД4 и ЦД8. Овие гликопротеини се од суштинско значење за, соодветно, помошни т-клетки и цитотоксични t-клетки врзување за MHCs. Без овие кофактори, и двата типа т-клетки се со помала веројатност да се врзат за HLA и да иницираат апоптоза, дури и ако HLA изразува пептид добиен од ХИВ (не-само-само). И двата од овие протеини се исто така насочени кон нивниот домен на цитоплазматската опашка. Комбинацијата на овие способности во голема мера ја подобрува способноста на ХИВ да избегне откривање од страна на имунолошкиот систем. ==Резиме== HLA-A е една посебна група на човечки MHC од класа I. Се состои од неколку стотици различни гени и неколку илјади варијантни алели. HLA-A е критичен за имунолошкиот одговор контролиран од цитотоксичните т-клетки на вируси и други интрацелуларни патогени. Бидејќи секој HLA-A ген има висок афинитет за малку различни пептиди, одредени HLA-A се поврзани со зголемен ризик, побрза прогресија и/или зголемена сериозност на многу болести. Од слични причини, HLA-A совпаѓањето е од суштинско значење за успешна трансплантација на ткиво. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120205194340/http://tech.groups.yahoo.com/group/DNAanthro/ Molecular Anthropology Yahoo Group] * [http://www.allelefrequencies.net HLA Allele and Haplotype Frequency Database] * [http://hla.alleles.org/proteins/class1.html HLA Nomenclature Full List of Class I Proteins] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131215230229/http://hla.alleles.org/proteins/class1.html |date=2013-12-15 }} * {{PDBe-KB2|P04439|HLA class I histocompatibility antigen, A alpha chain}} [[Категорија:Гени на хромозомот 6]] b67oxxrryqfvxwg48jmc6z8wge8ovxq 0 1349399 5588202 5508442 2026-07-06T18:59:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588202 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Darfur_report_-_Page_5_Image_1.jpg|десно|мини|350x350пкс| Шаторска населба со 40.000 жители во [[Дарфур]], [[Судан]].]] '''Шаторска населба''' или '''шаторски град''' ― привремени простории за домување направен со шатори или други привремени [[градби]]. Државните влади или воените организации поставуваат шаторски населби за сместување на евакуирани лица, [[Бегалец|бегалци]] или [[Војник|војници]]. Одделот за снабдување на [[УНИЦЕФ]] обезбедува шатори на проширување за милиони раселени [[луѓе]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unicef.org/supply/files/Multipurpose_Tents_TPP_-_V3.pdf|title=Multipurpose Tents|publisher=[[UNICEF]] Supply Division}}{{Мртва_врска|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска}}</ref> Неформалните шаторски населби може да бидат поставени без одобрение, од страна на бездомници или демонстранти. Шаторските населби што ги поставуваат бездомниците може да бидат слични на т.н. тенеќе маала, кои се неформални населби во кои градбите се направени од отпаден градежен материјал. Неквалитетните шаторски населби со пониска состојба може да бидат сметани за бедни населби или маала. == Воена употреба == [[Податотека:OHM_-_Bayrischer_Krieg_2.jpg|мини| [[Воен логор]] во 18 век.]] Во [[Војска|војската]], поимот „шаторска населба“ обично се однесува на привремени станбени простории подигнати на распоредени воени бази, како оние што се наоѓале во [[Босна и Херцеговина]] или [[Ирак]]. Во зависност од гранката на услугата и должината на времето кога шаторската населба е поставена, просторот за живеење може да биде опремен со најсовремени удобности. Од санитарни причини, [[Воен логор|воените шатори]] во градовите поставуваат тоалет, туш и перална на најмалку 15 м од станбените простории. Исто така, шаторите обично се поделени во збирови од 8-10 единици за да биде спречено брзото ширење на [[Пожар|пожарот]], што е од најголема загриженост поради шаторот и материјалите за постелнина. == Еколошки катастрофи == Откако ураганот „Катрина“ дошол на [[Копно|копното]] во август 2005 година, поимот е користен за опишување на привремени места за домување поставени за жителите на Заливскиот брег кои останале без покрив над [[Глава|главата]] поради невремето. Некои од шаторите кои биле изградени, од страна на Поморските градежни баталјони на Соединетите Држави и финансирани од Сојузната агенција за управување со вонредни состојби на истата држава, се дрвени структури покриени со шатори. Со исклучок на внатрешен [[водовод]], повеќето од шаторите имаат греење, ладење и осветлување. Шаторската населба може да собере дури 250 лица. Очекувано е раселените жители да останат само три до шест месеци. == Бездомници == === Канада === ==== Торонто, Онтарио ==== [[Торонто]], [[Онтарио]], најголемиот [[Канада|канадски]] град, исто така беше дом на една сопствена шаторска населба наречена Тент Сити (Tent City), до септември 2002 година, кога жителите на шаторската населба биле протерани од сопственикот на имотот, [[Претпријатие|претпријатието]] Home Depot.<ref>[http://www.cbc.ca/canada/story/2002/09/24/tentcity_eviction020924.html "Homeless evicted from Toronto's 'tent city{{Полунаводник+наводник}}], [[cbc.ca]], 25 септември 2002.{{Мртва врска|date=January 2023}}</ref> Се наоѓала во средишното градско јадро на Торонто, во близина на брегот, и била дом на стотици луѓе кои биле бездомници. Властите на Торонто вовеле програми за дополнување на киријата во следната година (2002–2004) со која на 115 жители им бил даден пристап до главните станови. Новинарот Шонеси Бишип-Стол доброволно го напуштил својот животен стил од средната класа за да живее во шаторската населба во период од една година. Тој ги подробил своите искуства во неговата книга од 2005 година, „''До ова: Пустош и раскош во Тенеќе маалот во еден голем град''“.<ref>[http://www.toronto.ca/book_awards/2005/down_to_this.htm ''Down to This: Squalor and Splendour in a Big-city Shantytown''], [[City of Toronto Book Awards]] пристапено на 5 јуни 2023</ref> За време на [[Пандемија на КОВИД-19|пандемијата на КОВИД-19]], градот, исто така, бил сведок на заживување на шаторски населби во неговите јавни паркови. === Соединети Држави === {{Главна|Бездомништво во САД }} ==== Филаделфија, Пенсилванија ==== Шаторските населби одамна се дел од историјата на [[Филаделфија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.city-journal.org/philadelphia-roving-homeless-encampments|title=Philadelphia's Roving Homeless Encampments|last=Nickels|first=Thom|date=2021-09-16|work=City Journal|language=en|accessdate=5 јуни 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://billypenn.com/2021/02/23/philadelphia-homeless-encampment-parkway-chris-sprowal-mayor-goode-kenney/|title=Inside Philly's 40-year war on homeless encampments|date=23 февруари 2021|work=Billy Penn|language=en-US|accessdate=5 јуни 2024}}</ref> Постојано растечкиот број на логори е пренесен од повеќе администрации - од градоначалникот Вилсон Гуд (1984 до 1992 година) до денешниот градоначалник Кени (2015-денес). Збирот кампови бил развиен од повеќе причини. Некои започнале како содржани протести за доделување на станови, други биле обиди да биде воспоставен посигурен живот преку развиена заедница. При проценка на бројот на бездомници во Филаделфија, Канцеларијата за служби за бездомници<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://philadelphiaofficeofhomelessservices.org/|title=Welcome -|work=philadelphiaofficeofhomelessservices.org|language=en|accessdate=5 јуни 2024|archive-date=2024-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20241105091800/https://philadelphiaofficeofhomelessservices.org/|url-status=dead}}</ref> изброил 958 луѓе кои живеат на [[улица]]. Незаработувачките организации како Проектот „ДОМА“ ([[англиски]]: Project HOME) вложиле напори да помогнат со „обезбедување домување, можности за [[вработување]], [[медицинска нега]] и [[образование]] на бездомниците и лицата со ниски приходи во [[Филаделфија]], [[Пенсилванија]]“. [[Податотека:Ted_Hayes_.jpg|мини| Скид Роу, Лос Анџелес содржи една од најголемото стабилно население, меѓу 5.000 и 8.000, на бездомници во [[Соединетите Држави]].<ref>John Edwin Fuder, ''Training Students for Urban Ministry: An Experiential Approach.'' Eugene, OR: Wipf & Stock (2001).</ref>]] [[Податотека:Homeless_Camp_(Fort_Lauderdale,_Florida).jpg|мини| Камп на бездомници во Форт Лодердејл, [[Флорида]].]] ==== Камп „Надеж“: Лас Крусес, Ново Мексико ==== Кампот „Надеж“ (англиски: Hope) е алтернативен [[проект]] за преодно живеење, за бездомниците, во облик на кампување. Се наоѓа во кампусот на заедницата на Месиља Вели и е сојуз на агенции кои се занимаваат со бездомништвото во Лас Крусес, [[Ново Мексико]]. Шаторската населба може да смести 50 луѓе кои инаку би биле на улиците, обезбедувајќи им безбедно место да бараат директни услуги, [[здравствена заштита]] и да најдат [[Вработување|работа]] и домување. Кампот „Надеж“ им обезбедува на бездомниците можност да бидат веднаш до сите директни услуги што ги обезбедуваат агенциите во кампусот во Месиља Вели.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hopevillagelascruces.wordpress.com/|title=Hope Village Las Cruces|accessdate=5 јуни 2024}}</ref> Кампот бил основан во ноември 2011 година со привремена дозвола од градот Лас Крусес. Кампот требал да биде распуштен во март 2012 година, но немал средства за изградба на друго засолниште, а Градскиот совет изјавил дека шаторската населба е од корист за градот. Во 2013 година, со помош на [[Студент|студенти]] по [[инженерство]] од Државниот универзитет во Њу Мексико, местото било означено како планска единица за развој што санкционирала постојан кампусна површина заедно со голем број други намени во кампусот на незаработувачкиот кампус.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tentcityurbanism.com/2014/04/camp-hope-las-cruces-nm.html|title=Tent City Urbanism: Camp Hope&nbsp;– Las Cruces, NM|last=Andrew Heben|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723181419/http://www.tentcityurbanism.com/2014/04/camp-hope-las-cruces-nm.html|archive-date=2015-07-23|accessdate=5 јуни 2024}}</ref> ==== Село за втора шанса: Акрон, Охајо ==== Овој услужен клуб составен од бездомници и поранешни членови бездомници е основан од Рајан Сканлон и еднаш ги поставил своите шаторски зафати во задниот дел на приватниот имот во сопственост на Sage Lewis LLC во областа на Мидлбери во Акрон, [[Охајо]], од јануари 2017 до јануари 2019 година. Било познато како „Село за втора шанса“ и сè уште постои и функционира како незаработувачка услужна организација на клубови на тајни местоположби расцепкани меѓу градскиот пејзаж. ''[[The New York Times|The New York TImes]]''<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2018/10/16/us/akron-homeless-tent-city.html|title=Why a Private Landowner Is Fighting to Keep the Homeless on His Property|last=Smith|first=Mitch|date=2018-10-16|work=The New York Times|access-date=5 јуни 2024|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> пишуваl за ова село, опишувајќи ја културата управувана од бездомници каде што бездомниците создале заедница без [[дрога]], без [[Алкохолен пијалак|алкохол]], со службеници за безбедност и демократски избран три-совет. Сите служби биле водени од бездомници. Тие вклучуваат перење, тушеви, [[Информатика|информатичка]] просторија, соба за облека и оставата, чајната кујна. Градскиот совет на Акрон го отфрлил барањето на г-дин Луис за исклучок од зони со гласање 8 спрема 4 во септември 2018 година. Сите шатори биле принудени да бидат отстранети до 5 јануари 2019 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cleveland.com/akron/2019/01/akrons-tent-city-is-gone-but-activists-work-with-the-homeless-will-continue.html|title=Akron's tent city is gone but activist's work with the homeless will continue|last=Conn|first=Jennifer|last2=reporter|first2=Akron|date=2019-01-04|work=cleveland.com|language=en-US|accessdate=5 јуни 2024|last3=clevel|last4=.com}}</ref> ==== Калифорнија ==== {{Главна|Список на шаторски населби во Соединетите Држави#Западен брег}} [[Податотека:Homeless_camp_(Oakland,_CA_-_10th_street,_near_Laney_College).jpg|мини|300x300пкс| Камп за бездомници во [[Оукленд (Калифорнија)|Оукленд]], [[Калифорнија]], во близина на кампусот на Лејниевиот Колеџ.]] Бездомништвото во Калифорнија е сериозен проблем, ако се оди според стапката по глава на жител во 2020 година на бездомниците кои се рангирани на третото место во [[Соединетите Држави]], зад [[Њујорк (сојузна држава)|Њујорк]] и [[Хаваи]]. 0,4% или повеќе од жителите на [[Калифорнија]] се бездомници, а повеќето големи градови имаат бездомничко население околу 0,5-1% од населението во градот. Ова ги вклучува и засолнетите и незаштитените бездомници. Шаторските населби се распространети во Тендерлојн, Сан Франциско и Скид Роу, Лос Анџелес. [[Би-би-си|Би-Би-Си]] направиле вест,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.youtube.com/watch?v=CnnOOo6tRs8|title=Tent cities spring up in LA|last=Wendy Urquhart|date=2008-03-14|access-date=Протестен логор|archive-url=https://web.archive.org/web/20240326054954/https://www.youtube.com/watch?v=CnnOOo6tRs8|archive-date=2024-03-26|publisher=BBC|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7297093.stm|title=Tent city highlights US homes crisis|date=2008-03-14|access-date=5 јуни 2024|publisher=BBC}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.crooksandliars.com/2008/03/19/welcome-to-tent-city-america-style/|title=Welcome To Tent City - America Style|date=2008-03-19|access-date=5 јуни 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20080324005826/http://www.crooksandliars.com/2008/03/19/welcome-to-tent-city-america-style/|archive-date=2008-03-24|publisher=Crooks and Liars}}</ref> во која е зборувано за тоа како причините за кризата во економијата на Соединетите Држави, принудиле многу луѓе, кои порано биле сопственици на своите домови, сега да живеат во шатори. AlterNet објавиле приказна<ref>{{Наведени вести|url=http://www.alternet.org/rights/137045/%22people_shouldn%27t_have_to_live_like_this%22%3A_the_real_story_behind_%22tent_city%22_--_and_how_the_media_get_it_wrong/|title="People Shouldn't Have to Live Like This": The Real Story Behind "Tent City" -- and How the Media Get It Wrong|last=Rose Aguilar|date=2009-04-20|access-date=5 јуни 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20090421220510/http://www.alternet.org/rights/137045/%22people_shouldn%27t_have_to_live_like_this%22%3A_the_real_story_behind_%22tent_city%22_--_and_how_the_media_get_it_wrong/|archive-date=2009-04-21|publisher=Alternet|author-link=Розе Агиљар}}</ref> во 2009 година за главните медиуми кои конечно ја „откриваат“ ситуацијата со бездомниците во [[Сакраменто]]. ==== Минеаполис, Минесота ==== {{Главна|Поставување логори во паркови во Минеаполис (2020)}} [[Минеаполис]] доживеал појава и раст на кампови за бездомници како последица на убиството на Џорџ Флојд и немирите што резултирале, во средината на 2020 година. Одборот за парк и рекреација во Минеаполис има опитна постапка за да дозволи логорување на бездомниците на имотот во градскиот парк. Кампови за бездомници се појавиле во 44 паркови во текот на летните месеци.<ref name=":31">Minneapolis Park & Recreation Board (април 2021). "[https://www.minneapolisparks.org/wp-content/uploads/2021/03/2020_superintendents_annual_report-1.pdf Superintendent's Annual Report 2020 Rising to Challenges During a Pandemic"]. www.minneapolisparks.org. Посетено на 5 јуни 2024.</ref> Одборот на паркот ги затворил сите кампови на 7 јануари 2021 година и ги прекинал дозволите.<ref name=":31" /><ref name=":154">{{Наведени вести|url=https://www.startribune.com/woman-s-death-at-minneapolis-homeless-encampment-under-investigation/600006365/|title=Man's death at Minneapolis homeless encampment under investigation|last=Staff|date=2021-01-03|work=Star Tribune|access-date=5 јуни 2024}}{{Мртва_врска|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":18">{{Наведени вести|url=https://www.startribune.com/minneapolis-park-board-ends-encampment-permits-asks-other-agencies-to-take-lead-on-homeless/600019460/|title=Minneapolis Park Board ends encampment permits, asks other agencies to take lead on homeless|last=Du|first=Susan|date=2021-02-05|work=Star Tribune|access-date=5 јуни 2024|archive-date=2021-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305174349/https://www.startribune.com/minneapolis-park-board-ends-encampment-permits-asks-other-agencies-to-take-lead-on-homeless/600019460/|url-status=dead}}</ref> ==== Сент Питерсбург, Флорида ==== Кон крајот на декември 2006 година, бездомниците направиле импровизирана шаторска населба на имотот Сент Винсент де Пол во блокот 1400 на Четвртата авенија во Сент Питерсбург, Флорида, кога десетици бездомници се преселиле од јавното земјиште преку улицата. На почетокот на јануари 2007 година, градските власти ги забележале градските кодови кои забрануваат живеење во шатори и му дале на друштвото една недела да ги истера жителите на шаторската населба.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.sptimes.com/2007/01/08/Southpinellas/Pickets_greet_mayor_a.shtml|title=Pickets greet mayor at church|last=Robert Farley|date=2007-01-08|access-date=5 јуни 2024|publisher=St. Petersburg Times}}</ref> ==== Олимпија, Вашингтон ==== Кампот Кихот, камп за бездомници започнал како протестно движење на бездомници и поборници за бездомници против криминализирање на „противопштественното“ законодавство што го донел градот во јануари 2007 година - конкретно упатувајќи на уредбата со која се ограничува луѓето да седат на тротоарите. Градските власти наредиле распуштање на кампот. Унитаристичката универзалистичка конгрегација на Олимпија го понудило логорското засолниште на својот имот, бидејќи е запознаена со верската мрежа на логори за бездомници, со седиште во [[Сиетл]]. Она што започнало како протест околу бездомништвото, брзо станало протест на верската заедница. Црковната заедница протестирала против инсистирањето на градот за растурање на заедницата со образложение дека црквите одржуваат посебно право за користење на земјиштето што им дозволува да нудат засолниште за сиромашните (Закон за религиозна употреба на земјиште и институционализирани лица). На крајот, противничкиот протест бил претворен во преговори со локалните општини, со нови уредби со кои е одобруван Камп Кихот со посебни прописи и ограничување од деведесет дена; можност да биде преселен во имотот на другите верски заедници. Поради жестоката поддршка на доброволните состав на ПАНЗА, шаторската населба наскоро требала да биде преобразена во постојано потпорно домување, Кихот Вилиџ, во зимата 2013 година. ==== Сиетл, Вашингтон ==== [[Податотека:Nickelsville_01.jpg|мини| Никелсвил кон крајот на својот престој во Универзитетскиот округ во Сиетл.]] Бездомниците долго време прибегнуваат кон барање засолниште во шатори, но овие заедници се едни од првите познати дека се организирани од спонзорска организација (партнерство помеѓу Сиетл за домување и напори за ресурси и Сојузза еднаквост и подобрување на домувањето на жените (SHARE/WHEEL)), и се едни од првите во еден голем град во САД кои беа во голема мера прифатени од локалните власти. Спротивно на некои стереотипи за бездомниците, многу жители на шаторскиот град се вработени, главно на привремени или дневни работни места, но немаат доволни приходи за да добијат повеќе постојани станови.<ref>[http://anitraweb.org/homelessness/faqs/tentcities.html The SHARE/WHEEL Tent City Project] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080312092510/http://anitraweb.org/homelessness/faqs/tentcities.html|date=2008-03-12}}</ref> Првичната шаторска населба и шаторската населба 2, и двете создадени во доцните 1990-ти, биле направени незаконски и на кои им се спротивстави Градот Сиетл. Откако биле толерирани извесно време, на крајот биле принудени да бидат отстранети. Во март 2002 година, како резултат на правна битка, градскиот адвокат Том Кар и адвокатот на SHARE/WHEEL Тед Хантер потпишале судски налог за согласност со SHARE, дозволувајќи му на шаторската населба (1) само на приватно земјиште (со покана) и поставувајќи стандарди за неговото работење. Врз основа на уредбата за согласност шаторска населба 3 била создадена и врти околу јадрото на метрополитенски Сиетл. Шаторска населба 4 била создадена во мај 2004 година како обид да биде проширена надвор од уредбата за согласност и да биде користено јавно земјиште и ресурси, нешто што декретот за согласност не го дозволува. Овој обид бил неуспешен и шаторската населба 4 оттогаш била преместен во источниот Округ Кинг каде што е спонзориран од црквата. Правилата на градот шатор не дозволуваат употреба на [[дрога]] или [[Алкохолен пијалак|алкохол]] и ги иселуваат сите што ќе бидат фатени како крадат или вршат други [[злосторство|злосторства]] во кампот. Престојувачите во шаторската населба 3 престојувале во просек по три недели на секој камп пред 2004 година, додека шаторската населба 4 остана на место дури 100 дена. Оттогаш, престојот на шаторската населба 3 е во просек помеѓу 60 и 90 дена, при што 90 дена е вообичаена должина на престој. Населбите усвоиле измени на кодексот со кои е ограничуван престојот на 60-90 дена.{{Се бара извор|date=јуни 2024}} Друг логор за бездомници, кој не е поврзан со градот шатор 3 и 4, постоел во дарувани шатори во Универзитетската конгрегациска обединета црква на Христос во Универзитетскиот округ во Сиетл <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.seattlepi.com/local/389308_nickelsville25.html|title='Nickelsville' may get new church site|date=25 ноември 2008|work=seattlepi.com|accessdate=5 јуни 2024}}</ref> неколку месеци, завршувајќи на 5 март 2009 година, во кое време бил преселен во предградието Брин Мор јужно од Сиетл.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://dailyuw.com/2009/3/5/nickelsville-leaves-u-district-after-four-and-half/ |title=Dailyuw.com |accessdate=2024-06-05 |archive-date=2010-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720120823/http://dailyuw.com/2009/3/5/nickelsville-leaves-u-district-after-four-and-half/ |url-status=dead }}</ref> Според<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2008453785_nickelsville01m.html|title=Nickelsville homeless encampment will switch to new University District site|work=The Seattle Times|accessdate=23 July 2015}}</ref> застапниците на бездомниците, жителите го критикувале градоначалникот на Сиетл, Грег Никелс, за постојано расчистување на логорите за бездомници, и нивниот логор го нарекле „Никелсвил“. Самата црква, од почит кон неодамнешните напори на градоначалникот Никелс, не го користел името „Никелсвил“ кога се однесувал на логорот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.seattlepi.com/opinion/391551_tents11.html|title=Get to know the real people in tents|date=11 декември 2008|work=seattlepi.com|accessdate=5 јуни 2024}}</ref> Додека биле на пат во Сиетл, на 30 март 2009 година, Демократија сега! (Democracy Now!) опфатиле приказна<ref>{{Наведени вести|url=http://www.democracynow.org/2009/3/30/nickelsville_seattle_newest_tent_city|title=A 21st Century Hooverville: Seattle's Homeless Population Builds "Nickelsville," a Tent City Named After the City's Mayor|date=2009-03-30|access-date=2009-04-20|publisher=Democracy Now!}}</ref> за Никелсвил од Сиетл. Тие објавиле и приказна за полициската рација во Никелсвил претходниот ден, на 29 март, каде биле уапсени 24 лица.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.democracynow.org/2008/9/29/headlines#15|title=Seattle Police Arrest 24 People at Nickelsville Tent City|date=2009-03-29|access-date=5 јуни 2024|publisher=Democracy Now!}}</ref> ==== Округ Кинг, Вашингтон ==== {{Главна|Тент Сити 4}} Тент Сити (Tent City 4; TC4) е камп за бездомници со најмногу 100 луѓе создаден во мај 2004 година во источниот дел на Округот Кинг надвор од [[Сиетл]]. Жителите се возрасни [[мажи]] и [[жени]], иако постои одредба за сместување на малолетни издржувани лица во итни ситуации. ==== Транзишн Парк, Кемден, Њу Џерси ==== Заедница од 50 до 150 луѓе се населила во Камден, Њу Џерси, сместена на десната страна од рампата на И676 Западниот излез 5А. Иако биле направени обиди да бидат изнајдени станови за населението, никој во заедницата не бил сместен. Градоначалникот и Градскиот совет на Транзипш Парк продолжиле да ја штитат својата заедница и да бараат лекарска помош за оние на кои им е потребна. Во мај 2010 година, жителите биле принудени да ја напуштат населбата и да влезат во месните мисии. Под раководство на Амир Кан, свештеник на Центарот за обожување „Солид Рок“ во Клементон, Њу Џерси, и основач на Неемаја Груп, незаработувачка организација заснована на вера што ја водат Кан и неговиот син Мајка, 54 жители на шаторската населба биле преместени во Вингејт од хотелот „Виндам“ во Лорел во мај 2010 година со помош на доброволци. Свештеникот Кан побарал помош од своето собрание и членовите на месниот бизнис и можел да собере 250.000 долари за да им обезбеди на некои бездомници од шаторската населба во Кемден, домување и човечки услуги најмалку една година. Иако овие бездомници и жени првично биле преместени во хотел и добиле спа третман по пристигнувањето, неколку месеци подоцна дрогата и алкохолот го намалувале нивното приспособување на животот во нивните нови средини. Од позитивна страна, Лоренцо Бенкс, поранешниот самоименуван градоначалник на шаторската населба и Џејмс Богс, уште еден водач на шаторската населба, добиле работни места обезбедувајќи пристап до бездомниците за организацијата „Доброволци од Америка-Делавер Вели“ во Колингсвуд, Њу Џерси. Иако неколку луѓе се запишале и на колеџ во заедницата, умствените болести, проблемите со зависноста и недостатокот на прифатливи станови ги илустрираат блокадите на патиштата до здрав живот за жителите на шаторската населба на долг рок. До 13 септември 2010 година, 19 од првичните 54 биле отстранети од „хотелската програма“ и многу поранешни жители на шаторската населба продолжуваат да се движат од еден агол на улица или надвозник до друг, продолжувајќи го проблемот со бездомниците во Кемден.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.businessinsider.com/transition-tent-city-camden-2010-5|title=Welcome To "Transition Park", The Horrible Tent City In Camden, NJ|date=6 мај 2010|work=Business Insider|accessdate=5 јуни 2024}}</ref><ref>[http://www.transitionpark.com/ Official Website of Transition Park Tent City] {{Семарх|date=2010-09-10|url=https://web.archive.org/web/20100910001328/http://www.transitionpark.com/}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.philly.com/philly/news/local/20100612_Tough_times_for_former_residents_of_Camden_s_Tent_City.html|title=Tough times for former residents of Camden's Tent City|date=12 јуни 2010|work=philly-archives|accessdate=5 јуни 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pqasb.pqarchiver.com/courierpostonline/access/2031630381.html?FMT=ABS&date=May+12%2C+2010|title=Courier-Post: Archives|accessdate=5 јуни 2024|archive-date=2013-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313064733/http://pqasb.pqarchiver.com/courierpostonline/access/2031630381.html?FMT=ABS&date=May+12%2C+2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nbcnews.com/id/37001384|title=N.J.'s Tent City closes as homeless go to hotel - US news - Giving - NBC News|date=6 May 2010|work=NBC News|accessdate=5 јуни 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pqasb.pqarchiver.com/courierpostonline/access/2124269471.html?FMT=ABS&date=Aug+16%2C+2010|title=Courier-Post: Archives|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313064722/http://pqasb.pqarchiver.com/courierpostonline/access/2124269471.html?FMT=ABS&date=Aug+16%2C+2010|archive-date=13 март 2013|accessdate=5 јуни 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inquirer.com/philly/news/local/20100506_As_Camden_s_Tent_City_closes__residents_get_spa_treatment.html|title=As Camden's Tent City closes, residents get spa treatment|last=Katz|first=Matt|date=2010-05-06|work=The Philadelphia Inquirer|url-access=subscription}}</ref><ref>[https://archive.today/20120708162546/http://dailyme.com/story/2010091300000796/tent-city-denizens-back-encampment.html Some former Tent City denizens back in another encampment]{{Мртва врска|date=January 2024}}</ref> ==== Потомак Милс, Вудбриџ, Вирџинија ==== Од {{Околу}} 2003 година, постои 4 хектарска шаторска населба во Потомак Милс, Вудбриџ, [[Вирџинија]], во непосредна близина на Трговскиот центар „Потомак Милс“. Тоа го толерира приватниот сопственик. Во 2018 година дел од жителите биле упатени да си заминат.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wusa9.com/article/news/local/prince-william-county/residents-of-woodbridge-homeless-camp-kicked-out/65-524244509|title=wusa9.com|work=wusa9.com|accessdate=5 јуни 2024}}</ref> ==== Други места ==== Шаторски населби се наоѓаат и на следните места: Ен Арбор, [[Мичиген]]; Чатануга, [[Тенеси]]; [[Колумбус]], [[Охајо]]; [[Атина (Џорџија)|Атина]], [[Џорџија]];<ref>{{Наведени вести|url=http://www.onlineathens.com/stories/031308/news_2008031300252.shtml|title=Cops trim borders of Tent City|date=2008-03-13|access-date=5 јуни 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003033046/http://www.onlineathens.com/stories/031308/news_2008031300252.shtml|archive-date=2009-10-03|publisher=[[Athens Banner-Herald]]}}</ref> [[Атланта]], Џорџија;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cbs46.com/news/tent-city-growing-in-midtown-atlanta/article_5fad61f2-6b2a-11e9-baa2-e70341415b78.html|title='Tent city' growing in Midtown Atlanta|last=Dunston|first=Mike|date=April 30, 2019|work=[[WANF|WGCL-TV]]|language=en|accessdate=5 јуни 2024|archive-date=2021-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128200752/https://www.cbs46.com/news/tent-city-growing-in-midtown-atlanta/article_5fad61f2-6b2a-11e9-baa2-e70341415b78.html|url-status=dead}}</ref> Рино, [[Невада]]; Сиера Виста, [[Аризона]] ; [[Провиденс (Род Ајленд)|Провиденс]], [[Род Ајленд]]; [[Сакраменто]], [[Калифорнија]]; [[Сан Диего]], Калифорнија; Санта Роза, Калифорнија; [[Сан Франциско]]; [[Сан Хосе (Калифорнија)|Сан Хосе]], Калифорнија; [[Оукленд (Калифорнија)|Оукленд]], Калифорнија; Беркли, Калифорнија; Лејквуд, [[Њу Џерси]]; Лоуел, [[Масачусетс]]; [[Хантсвил (Алабама)|Хантсвил]], [[Алабама]]; [[Нешвил]], [[Тенеси]]; [[Сент Луис]], [[Мисури]]; [[Форт Ворт]], [[Тексас]]; и [[Бафало (Њујорк)|Бафало]], [[Њујорк (сојузна држава)|Њујорк]]; Умоџа Вилиџ, изградено од организацијата „Земете на назад земјата“ (Take Back the Land), било сиромашно место во [[Мајами|Мајами,]] создадено во знак на протест против гентрификацијата и недостатокот на станови за ниски приходи во Мајами. Друга шаторска населба, наречен Тент Сити (Tent City), било привремено бегалско средиште, изграден од легла на бродот Карнивал Трајумф (Carnival Triumph) за време на злогласниот пожар во Карнивал Трајумф во 2013 година, каде што напојувањето на бродот исчезнало. == Настани == === Повторно обединување во Гетисбург во 1913 година === [[Податотека:Peace_reunion_camp_of_the_Blue_and_Gray,_50th_anniversary_Battle_of_Gettysburg,_Gettysburg,_Pa.,_July_1st_to_4th,_1913.jpg|центар|мини|1000x1000пкс| Панорама на Големиот камп на бојното поле кај Гетисбург]] На повторното обединувањето во Гетисбург во 1913 година, Министерството за војна на Соединетите Држави поставило шаторска населба во која биле сместени над 50.000 ветерани од [[Американска граѓанска војна|Граѓанската војна]]. === Хаџилак === [[Податотека:Mina_Overview.JPG|мини| Мина, шаторска населба.]] Министерството за [[Аџилак|хаџилак]] на владата на [[Саудиска Арабија]] поставила постојана шаторска населба за сместување на муслиманските аџии во Мина, каде што е одржуван [[Обред|обредот]] Каменувањето на ѓаволот како дел од целокупниот аџилак во [[Мека]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hajinformation.com/main/j50.htm|title=Mina|publisher=Ministry of Hajj, Kingdom of Saudi Arabia|accessdate=2024-06-05|archive-date=2024-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240921000509/http://hajinformation.com/main/j50.htm|url-status=dead}}</ref> Шаторската населба е поставен и на планината Арафат, уште една суштинска станица за време на аџилакот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hajinformation.com/main/j30.htm|title=Arafat|publisher=Ministry of Hajj, Kingdom of Saudi Arabia|accessdate=2024-06-05|archive-date=2012-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120216190906/http://www.hajinformation.com/main/j30.htm|url-status=dead}}</ref> Бидејќи се претпоставува дека до четири милиони аџии го извршуваат аџилакот годишно, шаторските населби се густо населени со 20-40 луѓе по шатор. Како такви, појавата на [[Пожар|пожари]] и [[болести]] биле постојана загриженост. Од крајот на 1990-тите, саудиските власти почнале да користат огноотпорни шатори за да ги намалат ризиците од голем пожар. [[Податотека:Klondike_camp_Yukon_head.jpg|мини| Шаторски камп Клондајкер на езерото Бенет, [[Канада]], мај 1898 година.]] === Златни трески во Клондајк и Ноум === За време на златната треска во Клондајк во [[Алјаска]] и [[Канада]] 1896 &#x2013; 1899 година, биле изградени неколку шаторски кампови долж правците до полињата со [[злато]], особено на популарната рута Диеја/Скегвеј каде што одела кон езерото Бенет и езерото Линдеман, во чело кон реката [[Јукон (река)|Јукон]]. Во златната треска во Ноум, помеѓу 1899 и 1909 година, никнала шаторска населба долга 50 км, на плажите и на бездрвниот брег на [[Ном (Алјаска)|Ноум]] помеѓу 'ртот Родни и 'ртот Ном. === Персеполис === За прославите на 2.500-годишнината на монархијата на Иран, шахот на Иран, [[Мухамед Реза Пахлеви|Мохамад Реза Пахлави]], изградил луксузна шаторска населба во [[Пустина|пустината]] до урнатините на [[Персеполис]] за да ги прими своите меѓународни гости. Настанот се случил од 12 до 16 октомври 1971 година. Шаторската населба бил вдахната од средбата на шаторската населба поставена на местото наречено „Поле со златна ткаенина“ помеѓу [[Франсоа I|Франсоа I Француски]] и [[Хенри VIII|Хенри VIII Англиски]], што била одржана во 1520 година. == Други примени == [[Податотека:1920_tent_colony_in_Forest_Park,_St._Louis,_sketched_by_Marguerite_Martyn.jpg|десно|мини| Шаторска населба била подигната во 1920 година од страна на [[Црвениот крст]] во Форест Парк, Сент Луис, за градските семејства да можат да се извлечат од [[Август|августовските]] горештини. (Цртеж на Маргерит Мартин од ''St. Louis Post-Dispatch.'')]] === Округ Фајет, Тенеси === Шаторската населба Тент Сити во Округот Фајет, [[Тенеси]], [[Соединетите Држави]], бил логор за раселените [[Афроамериканци|црнци]] кои биле отстранети од своите домови и ставени на црниот список од купување удобности како одмазда за регистрацијата за гласање во раните денови на Движењето за граѓански права. === Универзитет „Западна Вирџинија“ === Во текот на неделата од 26 октомври до 1 ноември 2014 година, стотици студенти од Универзитетот „Западна Вирџинија“, кампувале во шаторска населба „Тент Сити“ пред да биде одржан Денот на колеџот на ESPN. === Државен универзитет „Кент“ === На 12 мај 1977 година, шаторска населба била подигната и одржувана во период од повеќе од 60 дена од група од неколку десетици демонстранти во кампусот на Државниот универзитет „Кент“ во Кент, [[Охајо]], [[Соединетите Држави]]. Демонстрантите, предводени од Коалицијата „4 Мај“, но исто така вклучиле и членови на заедницата и месното [[свештенство]], се обиделе да го спречат универзитетот да подигне анекс на гимназија на дел од местото каде што се случиле пукотниците во Државниот универзитет „Кент“ во мај 1970 година, за што верувале дека ќе го промени и скрие тој историски настан. Спроведувањето на законот конечно ја прекинал шаторската населба на 12 јули 1977 година, по принудното отстранување и апсење на 193 лица. Настанот добил сенационален публицитет и прашањето било однесено до Врховниот суд на Соединетите Држави.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.may41970.com/Tent%20City/gym.htm|title=Tent City Archives|work=Four Dead in Ohio : May 4, 1970}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.library.kent.edu/special-collections-and-archives/gym-annex-controversy-tent-city-records|title=Gym Annex Controversy (Tent City) records|work=Kent State University Libraries : Special Records and Archives|publisher=Kent State University}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.marxists.org/history/etol/newspape/sw-us/1977-81/SW_005_August_1977.pdf|title=Tent City at Kent State|last=Patterson, Doug|date=август 1977|publisher=Socialist Worker|page=11}}</ref> === Музика === Вториот [[Музички албум|албум]] на бендот од [[Чикаго]], Patience Gloria, ''Consequences David'' има [[песна]] со наслов „''Tent City Nation''“ која се осврнува на оваа тема. * Болтон Хол, активист кој основал шаторска населба во [[Њујорк]] во 1908 година Областа на музичките фестивали за присутните да ги постават своите шатори за ноќевање често е нарекувана шаторска населба. === Протести === [[Податотека:OccupyNS06.jpg|мини| Шаторска населба во Халифакс, [[Нова Шкотска]] (2011).]] * Движењето „Заземи“ (Occupy) било меѓународно протестно движење во кое биле поставувани шаторски населби во парковите во некои градови. === Изменување на затворот во Округот Марикопа === Пред изборот на шерифот Џо Арпајо во 1993 година, населението на затвореници во Округот Марикопа, [[Аризона]], четвртиот најголем затворски систем во светот,<ref>[http://www.nice.com/news/show_pr.php?id=211 NICE Systems - Press Releases - Maricopa County Sheriff's Office Installs NiceVision in Madison Street Jail] {{Семарх|date=2007-10-23|url=https://web.archive.org/web/20071023161332/http://www.nice.com/news/show_pr.php?id=211}}</ref> го надминал максималниот број на затвореници дозволен во неговите простории. Затворениците рутински биле ослободувани од притвор пред да ја завршат казната поради пренатрупаноста. Во една студија спроведена во 1993 година, се проценува дека изградбата на нови простории ќе чини околу 70.000.000 [[Американски долари|долари]].{{Се бара извор|date=јуни 2024}} Шерифот Арпајо, загрижен за цената на новите простории и образложувајќи дека [[Воен логор|воените логори]] се доволно добри за мажите и жените од вооружените сили на [[САД]] кои се бореле во [[Заливска војна|Заливската војна]], наредил да бидат изградени шаторски затвори со употреба на работа од страна на затвореници.<ref>[http://www.mcso.org/JailInformation/TentCity.aspx MCSO: Tent City Jail] {{Семарх|date=2015-01-17|url=https://web.archive.org/web/20150117161910/http://www.mcso.org/JailInformation/TentCity.aspx}} ''dead link''</ref> Се состоело од шатори од времето на [[Корејска војна|Корејската војна]], дарувани од [[Вооружени сили на САД|Вооружените сили на Соединетите Држави]] и 15 м кула за набљудување со знак за слободно место поставен на предната страна. Конечниот трошок на проектот бил приближно 100.000 долари и бил способен да вдоми над 2.400 затвореници. Шаторската населба била затворена во октомври 2017 година.<ref>[https://www.azcentral.com/story/news/local/phoenix/2017/10/09/maricopa-countys-tent-city-jail-officially-shut-down/748348001/ Maricopa County's Tent City jail officially shut down ] пристапено на 5 јуни 2024</ref> == Поврзано == * [[Список на шаторски населби во Соединетите Држави]] * [[Протестен логор]] * [[Сквотерство]] == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Tent cities}} * [http://tentcityurbanism.com Урбанизам на шаротска населба] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220606063619/http://tentcityurbanism.com/ |date=2022-06-06 }} : од самоорганизирани логори до мали куќни села, од Ендрју Хебен * [http://www.seattleu.edu/tentcity/ Универзитетот во Сиетл е домаќин на шаторската населба 3]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230325052518/https://www.seattleu.edu/tentcity/ |date=2023-03-25 }} * [http://tentcity.wikidot.com Истражувачки портал за привремено автономно засолниште (шаторска населба).] * [https://web.archive.org/web/20110717123237/http://www.waaytv.com/Global/story.asp?S=12318196 Waaytv.com] * [https://www.wsj.com/articles/SB124994409537920819 Градовите ги толерираат камповите за бездомници] од Џенифер Левиц, ''The Wall Street Journal'', 11 август 2009 година * [https://archive.today/20121128193711/http://forums.homeless.org.au/forumdisplay.php?f=113 Форум за шаторски населби] за бездомници. * [https://www.youtube.com/watch?v=SL376LHXSjY Шаторска населба Чикаго] интервју за бездомници * [https://digital.library.ucla.edu/catalog/ark:/21198/zz0002tr54 Слика на работници кои поставуваат шатори за бездомниците во шаторска населба спроти Градското собрание во Лос Анџелес, Калифорнија, 1984 година]. Фотографска архива на Лос Анџелес Тајмс (збирска бр. 1429). Посебни збирки на библиотеката на УКЛА, Истражувачка библиотека „Чарлс Е. Јанг“, Универзитет во Калифорнија, Лос Анџелес. [[Категорија:Бездомништво]] [[Категорија:Привремени населени места]] [[Категорија:Импровизирани населби и маала]] ekbhhgx79md1bziv0e287i59b5jxukv 0 1359167 5588437 5490920 2026-07-07T08:32:59Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Македонски светци]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588437 wikitext text/x-wiki '''Светите Преподобномаченици Спаса и Спасе''' биле околу времето на [[Османлиското Царство]], француски и британски конзули, кои зборуваат за страдањето на христијанското население во Струшко, и кажуваат дека е убиена една девојка, а христијаните во Вевчани се жестоко мачени, со што јасно заклучуваме каков бил односот на отоманскити освојувачи кон домородното христијанско население во овие краеви, низ сите години на нивното владеење. За нас, секако дека е најважно тоа што Господ овие двајца ги зачува живи во споменот на народот и преку нивните молитвени застапништва не престанува да твори чудеса. Исто така, мора да споменеме дека имињата што Црквата им ги дава на овие двајца, Спасе и Спаса, не знаеме дали се нивните вистински историски имиња, но бидејќи народот ги именува со некоја форма од овие имиња, а и самиот факт што нивниот спомен е поврзан со празникот на Вознесението Христово – Спасовден, сметаме дека овие имиња им се угодни и ним и на Бога. [[Категорија:Македонски светци]] 3zgq0sfmbs7ch9xzoncyhjz5u0hexba 0 1368858 5588087 5412887 2026-07-06T13:34:54Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Серии на Благој Андреев]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588087 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за телевизија | name = Едно лето | genre = [[драма]] | director = [[Благој Андреев]] | writer = [[Бошко Смаќоски]] | starring = [[Катерина Крстева]]<br>[[Сенко Велинов]]<br>[[Душко Костовски]]<br>[[Рубенс Муратовски]]<br>[[Петре Прличко]]<br>[[Таска Балабанова]]<br>[[Драги Крстевски]]<br>[[Шишман Ангеловски]]<br>[[Милица Стојанова]]<br>[[Стево Спасовски]] | language = [[македонски]] | country = {{МКД}} | num_seasons = 1 | num_episodes = 6 | network = [[МТВ|МТВ 1]] | released = [[1982]] }} '''Едно лето''' — [[Македонски|македонска]] телевизиска серија од 6 епизоди од [[1982]] година, во режија на [[Благој Андреев]], сценарио [[Бошко Смаќоски]]. Главните улоги ги играат: [[Катерина Крстева]], [[Сенко Велинов]], [[Душко Костовски]], [[Таска Балабанова]], [[Софија Гогова]] и [[Драги Крстевски]]. == Улоги == {| class="wikitable sortable" !Глумец !Улога |- |[[Данило Кнежевски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Катерина Крстева]] || (6 еп. 1982) |- |[[Петре Прличко]] || Дедото на Владимир (6 еп. 1982) |- |[[Стево Спасовски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Шишман Ангеловски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Рубенс Муратовски]] || Владимир (6 еп. 1982) |- |[[Милица Стојанова]] || (6 еп. 1982) |- |[[Сенко Велинов]] || (6 еп. 1982) |- |[[Душко Костовски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Таска Балабанова]] || (6. еп. 1982) |- |[[Снежана Михајловиќ]] || (6 еп. 1982) |- |[[Петар Стојковски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Владимир Светиев]] || (6 еп. 1982) |- |[[Анче Џамбазова]] || Слоботка (6 еп. 1982) |- |[[Софија Гогова]] || (6 еп. 1982) |- |[[Ѓорѓи Колозов]] || (6 еп. 1982) |- |[[Шенка Колозова]] || (6 еп. 1982) |- |[[Драги Крстевски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Кирил Ристоски]] || (6 еп. 1982) |- |[[Емил Рубен]] || (6 еп. 1982) |} '''Споредни улоги''' {| class="wikitable sortable" !Глумец !Улога |- |[[Цветанка Трпкова]] || (1 еп. 1982) |- |[[Кирил Андоновски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Васо Ангелов]] || (1 еп. 1982) |- |[[Чедо Христов]] || (1 еп. 1982) |- |[[Благоја Ивчески]] || (1 еп. 1982) |- |[[Тихомир Ангеловски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Трајче Иваноски]] || Патник во возот (1 еп. 1982) |- |[[Миодраг Саурек]] || (1 еп. 1982) |- |[[Зора Ѓоргиева]] || (1 еп. 1982) |- |[[Димитар Гешоски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Правда Илиќ]] || (1 еп. 1982) |- |[[Љупчо Петрушевски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Стојна Костовска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Здраве Костовски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Благоја Стефановски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Вера Вучкова]] || (1 еп. 1982) |- |[[Блаже Алексоски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Соња Димитровска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Николче Младенов]] || (1 еп. 1982) |- |[[Гоце Влахов]] || (1 еп. 1982) |- |[[Александар Чекреџи]] || (1 еп. 1982) |- |[[Ѓоко Ицев]] || (1 еп. 1982) |- |[[Александар Наумовски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Кирил Псалтиров]] || (1 еп. 1982) |- |[[Виктор Гајдов]] || (1 еп. 1982) |- |[[Владимир Спасов]] || (1 еп. 1982) |- | [[Ацо Видиков]] || (1 еп. 1982) |- |[[Симеон Спировски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Јорданка Јовчевска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Александар Шехтански]] || (1 еп. 1982) |- |[[Тони Тодоровски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Јусуф Гулевски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Снежана Јовчевска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Сашо Стојановски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Виолета Таневска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Мирјана Тодоровска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Оливер Петровски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Сузана Тодоровска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Владо Атанасовски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Теона Стругар Митевска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Зоран Никодиновски]] || (1 еп. 1982) |- |[[Катарина Филипова]] || (1 еп. 1982) |- |[[Сузана Киранџиска]] || (1 еп. 1982) |- |[[Тони Нушков]] || (1 еп. 1982) |- |[[Предраг Дишљенковиќ]] || |- |[[Мите Грозданов]] || |- |[[Момир Христовски]] || |- |[[Елица Арева]] || |- |[[Јоана Поповска]] || |- |[[Добрила Пуцкова]] || |- |[[Ѓорѓи Тодоровски]] || |- |[[Димитар Спасески]] || |} == Надворешни врски == * {{IMDb title|6803184}} [[Категорија:Македонски телевизиски серии]] [[Категорија:Серии на Благој Андреев]] q8d7e8jft5n0s3gh521elj7y2wxeuj4 0 1378931 5588104 5461944 2026-07-06T13:53:48Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588104 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Посета“''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Heimsuchung'') — [[роман]] на германската писателка [[Џени Ерпенбек]], првобитно објавен во 2008 година. Книгата ѝ е посветена на Дорис Каплан.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 8.</ref> ==Содржина== Во близината на [[Берлин]], во едно село покрај [[Ледничко езеро|ледничкото езеро]], наречено Краинско море, живее еден градинар, кој е молчелив и недружељубив, но несебично им помага на сите селани во нивната работа. Кметот на селото, Вурах, има четири ќерки од кои најмладата, Клара, полудува, а кога татко ѝ ја продава шумата која претставува нејзино наследство, таа извршува [[Самоубиство|самоубиство]]. Шумата ја купува [[Архитект|архитект]] од [[Берлин]], кој гради куќа за одмор, а градинарот му помага во уредувањето на дворот. Сопственик на соседниот имот е Лудвиг, сопственик на фабрика за крпи, кој во 1936 година емигрира во [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]], а во 1939 година, неговиот татко му го продава имотот на архитектот. Подоцна, и родителите на Лудвиг се обидуваат да емигрираат, но без успех, така што завршуваат како жртви на [[Холокауст|холокаустот]]. Сестрата на Лудвиг, исто така, се обидуав да емигрира во [[Бразил]], но без успех, и во 1942 година завршува во гетото во [[Варшава]], а потоа и таа е убиена. Нејзината 12-годишна ќерка Дорис, некое време се крие во тајно засолниште во куќата, меѓутоа најпосле и таа е откриена и стрелана. Берлинскиот архитект го купува имотот за својата втора сопруга, неговата секретарка, која долги години безгрижно уживо во одморите крај езерото, но идилата е прекратена во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], кога на имотот доаѓа [[Црвена армија|Црвената армија]]. Тогаш, жената на архитектот се крие во гардероберот, но ја открива младиот мајор, кој, ред да си замине војската, ѝ остава парче леб. Архитектот и неговата сопруга живеат на имотот уште неколку години по војната, но [[Советски Сојуз|советската]] власт ја [[Национализизација|национализира]] фирмата на архитектот, а тој и сопругата се принудени да ја напушти земјата. Непосредно пред преселбата во [[Западен Берлин]], архитектот ја заклучува куќата, а повредните работи ги закопува. По нив, куќата ја изнајмува брачен пар писатели при што градинарот продолжува да работи на имотот. Дваесет години подоцна, еден лекар присвојува дел од имотот и прави големи промени, а градинарот е веќе стар и по повредата на ногата веќе не работи речиси ништо, така што имотот полека се запустува. Шупата крај езерото ја изнајмува брачен пар кој тука го минува летниот одмор. Во младоста, мажот се обидел да пребега во [[Западна Германија]], поради што бил затворен, а потоа работел како фабрички работник. За време на одморот, неговата жена дознава дека нејзиниот татко не ѝ бил вистинскиот татко и дека има сестра од која била раздвоена уште од детството. Наследниците на првите сопственици (архитектот и неговата жена) започнуваат постапка за враќање на имотот, така што вторите сопственици (потомците на брачниот пар писатели) се иселуваат и куќата останува празна и постепено пропаѓа. Еден ден, градинарот исчезнува. Внуката на писателите доаѓа во куќата, темелно ја чисти и неколку дена останува тука, сеќавајќи се на детството. Во меѓувреме, во куќата неколкупати доаѓа претставничката на агенцијата за недвижности со неколку потенцијални купувачи. Најпосле, имотот се продава, внуката на писателите си заминува, а по некое време, куќата ја уриваат.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009.</ref> ==За делото== Романот бил примен од книжевната критика со пофалби. На пример, списанието „[[Шпигел]]“ (''Der Spiegel'') го оценил како ремек-дело, а весникот „[[Франкфуртер Алгемајне Цајтунг]]“ (''Frankfurter Allgemeine Zeitung'') како виртуозно дело. [[Владислав Бајац]], пак, ги истакнува совршено стилизираните слики и оригиналната поетика на Ерпенбек. Покрај тоа, романот бил награден со неколку книжевни награди, како: наградата на Саемот на книги во [[Лајпциг]], како и наградите „Herta Kenig“, „Золотурнер“ и „Хајмито фон Додерер“.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009.</ref> Исто така, благодарение на големиот успех кај публиката, врз основа на романот била изготвена [[Радиодрама|радиодрама]] која се прикажувала на Баварското радио.<ref>Jan Krasni, „Ishodišta i odredišta Dženi Erpenbek“, во: Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 152.</ref> Во романот „Посета“, писателката користи техники преземени од другите медиуми. Исто така, таа ја применува и постапката на [[Монтажа|монтажа]] (во романот се вметнати делови од правен текст, етнографски записи, технички упатства итн.), што во германската книжевност е познато уште од познатото дело на [[Алфред Деблин]], „[[Берлин, Александерплац]]“. Влијанието на театарот, филмот и другите медиуми за забележува и во наративната постапка, во нижењето на сцените, по резовите меќу нив и во употребата на флешбекот (кој не е вистинска реминисценција). Особено треба да се истакне ритамот на романот, кој во репетитивните, но речиси секогаш малку изменети, пасажи потсетува на примената на техниката на музичката композиција во книжевното дело, карактеристична за [[Томас Ман]], со тоа што нејзиниот случај повеќе потсетува на фиксната идеја (''ideée fixe'') на [[Хектор Берлиоз]] отколку на [[Рихард Вагнер|Вагнеровиот]] лајтмотив. Благодарение на овие својства и на иновациите, романот „Посета“ претставува продолжение на долгата традиција на [[Германска книжевност|германската книжевност]] и на [[Германска култура|германската култура]], воопшто.<ref>Jan Krasni, „Ishodišta i odredišta Dženi Erpenbek“, во: Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 152.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Џени Ерпенбек]] [[Категорија:Германски романи]] [[Категорија:Романи на германски јазик]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Германија]] dbc8fw1i6inz2w6apdfwmzizthfact8 5588155 5588104 2026-07-06T16:28:46Z Andrew012p 85224 5588155 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''''Посета''''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Heimsuchung'') — [[роман]] на германската писателка [[Џени Ерпенбек]], првобитно објавен во 2008 година. Книгата ѝ е посветена на Дорис Каплан.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 8.</ref> ==Содржина== Во близината на [[Берлин]], во едно село покрај [[Ледничко езеро|ледничкото езеро]], наречено Краинско море, живее еден градинар, кој е молчелив и недружељубив, но несебично им помага на сите селани во нивната работа. Кметот на селото, Вурах, има четири ќерки од кои најмладата, Клара, полудува, а кога татко ѝ ја продава шумата која претставува нејзино наследство, таа извршува [[Самоубиство|самоубиство]]. Шумата ја купува [[Архитект|архитект]] од [[Берлин]], кој гради куќа за одмор, а градинарот му помага во уредувањето на дворот. Сопственик на соседниот имот е Лудвиг, сопственик на фабрика за крпи, кој во 1936 година емигрира во [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]], а во 1939 година, неговиот татко му го продава имотот на архитектот. Подоцна, и родителите на Лудвиг се обидуваат да емигрираат, но без успех, така што завршуваат како жртви на [[Холокауст|холокаустот]]. Сестрата на Лудвиг, исто така, се обидуав да емигрира во [[Бразил]], но без успех, и во 1942 година завршува во гетото во [[Варшава]], а потоа и таа е убиена. Нејзината 12-годишна ќерка Дорис, некое време се крие во тајно засолниште во куќата, меѓутоа најпосле и таа е откриена и стрелана. Берлинскиот архитект го купува имотот за својата втора сопруга, неговата секретарка, која долги години безгрижно уживо во одморите крај езерото, но идилата е прекратена во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], кога на имотот доаѓа [[Црвена армија|Црвената армија]]. Тогаш, жената на архитектот се крие во гардероберот, но ја открива младиот мајор, кој, ред да си замине војската, ѝ остава парче леб. Архитектот и неговата сопруга живеат на имотот уште неколку години по војната, но [[Советски Сојуз|советската]] власт ја [[Национализизација|национализира]] фирмата на архитектот, а тој и сопругата се принудени да ја напушти земјата. Непосредно пред преселбата во [[Западен Берлин]], архитектот ја заклучува куќата, а повредните работи ги закопува. По нив, куќата ја изнајмува брачен пар писатели при што градинарот продолжува да работи на имотот. Дваесет години подоцна, еден лекар присвојува дел од имотот и прави големи промени, а градинарот е веќе стар и по повредата на ногата веќе не работи речиси ништо, така што имотот полека се запустува. Шупата крај езерото ја изнајмува брачен пар кој тука го минува летниот одмор. Во младоста, мажот се обидел да пребега во [[Западна Германија]], поради што бил затворен, а потоа работел како фабрички работник. За време на одморот, неговата жена дознава дека нејзиниот татко не ѝ бил вистинскиот татко и дека има сестра од која била раздвоена уште од детството. Наследниците на првите сопственици (архитектот и неговата жена) започнуваат постапка за враќање на имотот, така што вторите сопственици (потомците на брачниот пар писатели) се иселуваат и куќата останува празна и постепено пропаѓа. Еден ден, градинарот исчезнува. Внуката на писателите доаѓа во куќата, темелно ја чисти и неколку дена останува тука, сеќавајќи се на детството. Во меѓувреме, во куќата неколкупати доаѓа претставничката на агенцијата за недвижности со неколку потенцијални купувачи. Најпосле, имотот се продава, внуката на писателите си заминува, а по некое време, куќата ја уриваат.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009.</ref> ==За делото== Романот бил примен од книжевната критика со пофалби. На пример, списанието „[[Шпигел]]“ (''Der Spiegel'') го оценил како ремек-дело, а весникот „[[Франкфуртер Алгемајне Цајтунг]]“ (''Frankfurter Allgemeine Zeitung'') како виртуозно дело. [[Владислав Бајац]], пак, ги истакнува совршено стилизираните слики и оригиналната поетика на Ерпенбек. Покрај тоа, романот бил награден со неколку книжевни награди, како: наградата на Саемот на книги во [[Лајпциг]], како и наградите „Herta Kenig“, „Золотурнер“ и „Хајмито фон Додерер“.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009.</ref> Исто така, благодарение на големиот успех кај публиката, врз основа на романот била изготвена [[Радиодрама|радиодрама]] која се прикажувала на Баварското радио.<ref>Jan Krasni, „Ishodišta i odredišta Dženi Erpenbek“, во: Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 152.</ref> Во романот „Посета“, писателката користи техники преземени од другите медиуми. Исто така, таа ја применува и постапката на [[Монтажа|монтажа]] (во романот се вметнати делови од правен текст, етнографски записи, технички упатства итн.), што во германската книжевност е познато уште од познатото дело на [[Алфред Деблин]], „[[Берлин, Александерплац]]“. Влијанието на театарот, филмот и другите медиуми за забележува и во наративната постапка, во нижењето на сцените, по резовите меќу нив и во употребата на флешбекот (кој не е вистинска реминисценција). Особено треба да се истакне ритамот на романот, кој во репетитивните, но речиси секогаш малку изменети, пасажи потсетува на примената на техниката на музичката композиција во книжевното дело, карактеристична за [[Томас Ман]], со тоа што нејзиниот случај повеќе потсетува на фиксната идеја (''ideée fixe'') на [[Хектор Берлиоз]] отколку на [[Рихард Вагнер|Вагнеровиот]] лајтмотив. Благодарение на овие својства и на иновациите, романот „Посета“ претставува продолжение на долгата традиција на [[Германска книжевност|германската книжевност]] и на [[Германска култура|германската култура]], воопшто.<ref>Jan Krasni, „Ishodišta i odredišta Dženi Erpenbek“, во: Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 152.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Џени Ерпенбек]] [[Категорија:Германски романи]] [[Категорија:Романи на германски јазик]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Германија]] cpgzuyxioijkxpiz9yh2jxjuo2j3wo6 5588156 5588155 2026-07-06T16:29:23Z Andrew012p 85224 5588156 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''''Посета''''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Heimsuchung'') — [[роман]] на германската писателка [[Џени Ерпенбек]], првобитно објавен во 2008 година. Книгата ѝ е посветена на Дорис Каплан.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 8.</ref> ==Содржина== Во близината на [[Берлин]], во едно село покрај [[Ледничко езеро|ледничкото езеро]], наречено Краинско Море, живее еден градинар, кој е молчелив и недружељубив, но несебично им помага на сите селани во нивната работа. Кметот на селото, Вурах, има четири ќерки од кои најмладата, Клара, полудува, а кога татко ѝ ја продава шумата која претставува нејзино наследство, таа извршува [[Самоубиство|самоубиство]]. Шумата ја купува [[Архитект|архитект]] од [[Берлин]], кој гради куќа за одмор, а градинарот му помага во уредувањето на дворот. Сопственик на соседниот имот е Лудвиг, сопственик на фабрика за крпи, кој во 1936 година емигрира во [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]], а во 1939 година, неговиот татко му го продава имотот на архитектот. Подоцна, и родителите на Лудвиг се обидуваат да емигрираат, но без успех, така што завршуваат како жртви на [[Холокауст|холокаустот]]. Сестрата на Лудвиг, исто така, се обидуав да емигрира во [[Бразил]], но без успех, и во 1942 година завршува во гетото во [[Варшава]], а потоа и таа е убиена. Нејзината 12-годишна ќерка Дорис, некое време се крие во тајно засолниште во куќата, меѓутоа најпосле и таа е откриена и стрелана. Берлинскиот архитект го купува имотот за својата втора сопруга, неговата секретарка, која долги години безгрижно уживо во одморите крај езерото, но идилата е прекратена во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], кога на имотот доаѓа [[Црвена армија|Црвената армија]]. Тогаш, жената на архитектот се крие во гардероберот, но ја открива младиот мајор, кој, ред да си замине војската, ѝ остава парче леб. Архитектот и неговата сопруга живеат на имотот уште неколку години по војната, но [[Советски Сојуз|советската]] власт ја [[Национализизација|национализира]] фирмата на архитектот, а тој и сопругата се принудени да ја напушти земјата. Непосредно пред преселбата во [[Западен Берлин]], архитектот ја заклучува куќата, а повредните работи ги закопува. По нив, куќата ја изнајмува брачен пар писатели при што градинарот продолжува да работи на имотот. Дваесет години подоцна, еден лекар присвојува дел од имотот и прави големи промени, а градинарот е веќе стар и по повредата на ногата веќе не работи речиси ништо, така што имотот полека се запустува. Шупата крај езерото ја изнајмува брачен пар кој тука го минува летниот одмор. Во младоста, мажот се обидел да пребега во [[Западна Германија]], поради што бил затворен, а потоа работел како фабрички работник. За време на одморот, неговата жена дознава дека нејзиниот татко не ѝ бил вистинскиот татко и дека има сестра од која била раздвоена уште од детството. Наследниците на првите сопственици (архитектот и неговата жена) започнуваат постапка за враќање на имотот, така што вторите сопственици (потомците на брачниот пар писатели) се иселуваат и куќата останува празна и постепено пропаѓа. Еден ден, градинарот исчезнува. Внуката на писателите доаѓа во куќата, темелно ја чисти и неколку дена останува тука, сеќавајќи се на детството. Во меѓувреме, во куќата неколкупати доаѓа претставничката на агенцијата за недвижности со неколку потенцијални купувачи. Најпосле, имотот се продава, внуката на писателите си заминува, а по некое време, куќата ја уриваат.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009.</ref> ==За делото== Романот бил примен од книжевната критика со пофалби. На пример, списанието „[[Шпигел]]“ (''Der Spiegel'') го оценил како ремек-дело, а весникот „[[Франкфуртер Алгемајне Цајтунг]]“ (''Frankfurter Allgemeine Zeitung'') како виртуозно дело. [[Владислав Бајац]], пак, ги истакнува совршено стилизираните слики и оригиналната поетика на Ерпенбек. Покрај тоа, романот бил награден со неколку книжевни награди, како: наградата на Саемот на книги во [[Лајпциг]], како и наградите „Herta Kenig“, „Золотурнер“ и „Хајмито фон Додерер“.<ref>Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009.</ref> Исто така, благодарение на големиот успех кај публиката, врз основа на романот била изготвена [[Радиодрама|радиодрама]] која се прикажувала на Баварското радио.<ref>Jan Krasni, „Ishodišta i odredišta Dženi Erpenbek“, во: Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 152.</ref> Во романот „Посета“, писателката користи техники преземени од другите медиуми. Исто така, таа ја применува и постапката на [[Монтажа|монтажа]] (во романот се вметнати делови од правен текст, етнографски записи, технички упатства итн.), што во германската книжевност е познато уште од познатото дело на [[Алфред Деблин]], „[[Берлин, Александерплац]]“. Влијанието на театарот, филмот и другите медиуми за забележува и во наративната постапка, во нижењето на сцените, по резовите меќу нив и во употребата на флешбекот (кој не е вистинска реминисценција). Особено треба да се истакне ритамот на романот, кој во репетитивните, но речиси секогаш малку изменети, пасажи потсетува на примената на техниката на музичката композиција во книжевното дело, карактеристична за [[Томас Ман]], со тоа што нејзиниот случај повеќе потсетува на фиксната идеја (''ideée fixe'') на [[Хектор Берлиоз]] отколку на [[Рихард Вагнер|Вагнеровиот]] лајтмотив. Благодарение на овие својства и на иновациите, романот „Посета“ претставува продолжение на долгата традиција на [[Германска книжевност|германската книжевност]] и на [[Германска култура|германската култура]], воопшто.<ref>Jan Krasni, „Ishodišta i odredišta Dženi Erpenbek“, во: Dženi Erpenbek, ''Pohođenje''. Beograd: Geopoetika, 2009, стр. 152.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Џени Ерпенбек]] [[Категорија:Германски романи]] [[Категорија:Романи на германски јазик]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Германија]] gihsnuhul1ez7ua2jiqhl7msf8rcn7a 0 1382406 5588099 5482536 2026-07-06T13:48:33Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588099 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Ништо од уметноста“''' ([[Унгарски јазик|унгарски]]: ''Semmi művészet'') — [[Роман|роман]] на унгарскиот писател [[Петер Естерхази]], првобитно објавена во 2008 година, во [[Будимпешта]], од издавачката куќа Могвето (Magvető). ==Содржина== Книгата се состои од дванаесте глави:<ref>Peter Esterhazi, ''Ništa od umetnosti''. Arhipelag, Beograd, 2015.</ref> # Поезијата и стварноста # Куќата и таткото # Љубов, љубов, љубов # Фабриката и мајката # Пушкаш # Се потврди # Љубов, љубов, љубов # Сакаш ли да бидеш, сине, голем фудбалер? # Убавото истекување на мајчиното време # Љубов, љубов, љубов # Простување од протагонистот и другите јазични единици # Мики Герег. Епилог, или Една друга мајка == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Петер Естерхази]] [[Категорија:Унгарски романи]] [[Категорија:Книги на унгарски јазик]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Унгарија]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] djm0k7n5hbc6cz6k54xyjarlz0nvdbu 0 1382407 5588097 5483160 2026-07-06T13:46:18Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5588097 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Години“''' ([[Француски јазик|француски]]: ''Les Années'') — [[Роман|роман]] на француската писателка [[Ани Ерно]], првобитно објавен во 2008 година од издавачката куќа [[Галимар]] од [[Париз]]. За ова дело, Ерно ги освоила [[Награда „Маргерит Дира“|наградите „Маргерит Дира“]], [[Награда Стрега|„Стрега“]] и [[Награда „Франсоа Моријак“|„Франсоа Моријак“]].<ref>Ani Erno, ''Godine''. Štrik, Beograd, 2023.</ref> ==Опис== Во романот, разгледувајќи ги семејните [[Фотографија|фотографии]], авторката се сеќава на настаните и луѓето од својот живот, но дава и приказ на политичките и општетсвените случувања во [[Франција]] и во светот во периодот од крајот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] до 21 век. Непосредно по завршувањето на Вората светска војна, луѓето постојано зборуваат за страдањата и тешкотиите за време на војната, но истовремено, новите генерации не се сеќаваат на неа, а општеството го зафаќа оптимизам кој произлегува од обновата на земјата. Авторката живее во малото место Ивто, во провинцијата и посакува што побрзо да порасне, а нејзиното детство се одвива во рамките на традиционалниот [[Морал|морал]], строгото воспитување и големото влијание на црквата. Сепак, таа ги има првите допири со американската [[Популарна култура|поп-култура]] и првите [[Полов однос|сексуални]] фантазии. Подоцна, кога се запишува на студии, таа се здобива со нови погледи на светот, а од тоа време потекнуваат и нејзините први полови односи. Наскоро, таа се вработува како наставничка во едно [[Училиште|училиште]] и стапува во [[Брак|брак]], запаѓајќи во секојдневните семејни обврски. Во 1968 година, во [[Париз]] избувнуваат големите студентски немири и земјата ја зафаќа бран на слободарски идеи и стремеж за сеопшта еманципација и општествен ангажман, надополнет со подемот на потрошувачкото општество. Во тоа време умира татко ѝ, а нејзиното семејство се сели од Анси во предградието на Париз. Истовремено, набргу следува разочарување во револуционенрите идеали и заситеност од бракот. Во 1980 година, на изборите победува [[Левица (политика)|левицата]], а претседател на земјата станува [[Франсоа Митеран]], а кај неа се раѓа нов елан и оптимизам. Во текот на 1980-тите доаѓа до економска стагнација, а опаѓање на влијанието на црквата, а младата генерација има сосема нови погледи на животот. Таа се [[Развод|разведува]], живее со двајцата синови, но има и помлад љубовник. На почетокот на 1990-тите, веќе живее сама, зашто синовите се иселуваат, а во тоа време умира и мајка ѝ. Тогаш, повторно, земјата ја зафаќа економска криза, проследена со голема [[Невработеност|невработеност]] и со подем на омразата кон доселениците. Крајот на [[20 век]] е време на подемот на [[Сметач|електронските сметачи]], [[Мобилен телефон|мобилните телефони]] и [[Интернет|интернетот]]. Почетокот на [[21 век]] е одбележан со [[Терористички напади од 11 септември 2001 година|терористичките]] напади во [[Њујорк (град)|Њујорк]], стравот од [[Ислам|исламот]], воведувањето на [[Евро|еврото]], подемот на крајната [[Десница (политика)|десница]] и сеопштата дигитализација која го уништува сеќавањето. Во тој период, таа раскинува со младиот љубовник, се пензионира, се лечи од [[Рак на дојка|рак на дојката]], стапува во нова љубовна врска, приредува семејни ручеци за синовите и внуците и планира да напише книга заснована врз нејзините сеќавања.<ref>Ani Erno, ''Godine''. Štrik, Beograd, 2023.</ref> ==За делото== Романот „Години“ претставува ''magnum opus'' на Ерно, зашто во него кулминира целокупното нејзино творештво. Во него, авторката го опишува француското општество од 1950-тите до почетокот на 21 век, прикажувајќи како се менувале општествената положба на жената, семејството и бракот, како и менувањето на [[Идеологија|идеологиите]] и влијанието на технологијата. Романот е исполнет со записи за политичките настани во Франција и во светот, давајќи им продлабочено значење на социјалните, феминистичките и егзистенцујалистичките модели. Нејзината книжевна постапка не е инвентивна, но затоа, пак, е ефектна при што конструкцијата на романот е засилена со воведувањето на описите на личните фотографии. Стилот е речиси лапидарен, без многу фигури, но со впечатливо прикажување на историските и автобиографските елементи. Во делото, таа никогаш не ја употребува заменката „јас“, туку само „таа“ или „ние“, а цитирањето на дневникот е заменето со описот на личните фотографии, иако тие не се интимни, туку се наменети за другите. Меѓу првата и последната реченица се одвива цел живот и целата историја на една земја при што ова е роман за времето, за начинот како да се вратата сеќавањата. Оттука, романот „Години“ е значаен придонес кон книжевната запрашаност и вознемиреност поради единствената вистинска појава — времето.<ref>Ljubica Pupezin, „''Godine'' Ani Erno — njena priča je i tvoja priča“, во: Ani Erno, ''Godine''. Štrik, Beograd, 2023, стр. 238-242.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Ани Ерно]] [[Категорија:Француски романи]] [[Категорија:Романи на француски јазик]] [[Категорија:Книги од 2008 година]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Франција]] q35xbkommnfw9k4jox0r56r87zw2xv4 0 1384647 5588128 5495713 2026-07-06T15:09:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588128 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Света Богородица | fullname = | other name = | native_name = Shën Mërisë | native_name_lang = sq | image = Saint Mary Church Tuminets Saint Alexander Fresco.jpg | image_size = | alt = | caption = Слика на Свети Александар во црквата | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|40.9022918|20.8964457|type:landmark_region:AL|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Туминец]], [[Мала Преспа]] | country = [[Општина Пустец]], [[Албанија]] | denomination = [[Албанска православна црква]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = | archdiocese = | metropolis = [[Горичка митрополија|Горичка]] | diocese = | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} '''Црква „Света Богородица“''' ({{langx|sq|Shpella e Shën Marisë}}) — [[Православие|православна]] [[пештерна црква]] крај селото [[Туминец]] во [[Албанија]]. Кај мештаните е позната под името „Св. Марина кај Глобоко“, бидејќи се наоѓа само на стотина метри источно од манастирскиот комплекс посветен на оваа [[великомаченица]] што била целосно обновена во 1888 година.<ref name="Жура">{{наведено списание |title= Пештерните цркви во Охридско-Преспанскиот регион (Р. Македонија, Р. Албанија, Р. Грција) |last= Ангеличин-Жура|first= Гоце|authorlink= Гоце Ангеличин Жура |coauthors= |year= |publisher= В: „Ниш и Византија IV: зборник радова“; Симпозиум „Ниш и Византија IV“, Зборник радова IV, Ниш, 3 - 5 јуни 2005 |location= Ниш|isbn= |pages= 387|url= http://www.nisandbyzantium.org.rs/doc/zbornik4/PDF-IV/Zure.pdf|accessdate= 18 јануари 2025 }}</ref><ref name=MN>{{нмс | title=Пештерната црква Св. Богородица, с. Туминец - Р. Албанија | url=https://www.mn.mk/index.php/iselenici-region/kultura/7060-Pesternata-crkva-Sv-Bogorodica-s-Tuminec---R-Albanija | work= | publisher= | date=28 ноември 2012 | accessdate=18 јануари 2026 }}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Местоположба== Оваа пештерна црква се наоѓа на педесетина минути источно од селото Туминец, во пазувите на карпестиот предел Орлов Рид, на десетина метри од македонската граница. Издигната е на височина од десетина метри, а монашкото живеалиште е издигнато на околу триесетина метри над водите на [[Преспанско Езеро|Преспанското Езеро]].<ref name="Жура"/><ref name=MN/> ==Опис== Една од најубавите и највпечатливи претстави на [[Света Богородица]] со малиот [[Христос]] од типот Умиление во полукружна ниша пред главниот влез. Нишата е полукружна, украсена со растенија и глави на два лава. Внатрешноста изобилува со насликани композиции на [[Големи празници|Големите празници]] и [[светител]]ски ликови. Од сочуваните натписи се дознава дека зограф на ова сликарство бил сликарот Алексиј, ученик на Јован Зограф, во времето на [[игумен]]увањето на [[јеромонах]]от [[Пајсиј]] кој воедно бил и [[ктитор]]. Според [[Теофан Попа]] овие слики биле создадени кон крајот на 13 и почетокот на 14 век.<ref name="Жура"/><ref name=MN/> ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Пештерни цркви во Албанија]] [[Категорија:Цркви во Горичката митрополија]] [[Категорија:Споменици на културата во Албанија]] [[Категорија:Пустец (општина)]] am63r8yrkivm7k3i83tpdfjk135zhcd 0 1385557 5588133 5502839 2026-07-06T15:36:20Z P.Nedelkovski 47736 5588133 wikitext text/x-wiki '''Протојереј-ставрофор''' — највисокиот мирски [[Презвитер|презвитерски]] чин во [[Православна црква|Православната црква]]. Овој чин одговара на највисокиот монашки [[Презвитер|презвитерски]] чин [[архимандрит]]. Ова највисоко црковно одликување во презвитерскиот чин на [[Свештеник|свештенството]] од световниот ред се доделува на истакнати постари [[Свештеник|свештеници]], обично кон крајот на нивната пастирска служба, кои се истакнале себеси и целиот свој живот во [[Црква|Црквата]] преку својот живот и дело. == Поврзано == * [[Протојереј]] * [[Протонамесник]] * [[Јереј]] [[Категорија:Православни цркви]] [[Категорија:Верски занимања]] [[Категорија:Црковни титули]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] [[Категорија:Грцизми]] r0umqpq7fg1d0hpfbe3ebrtufskkysi 0 1387567 5588186 5518137 2026-07-06T18:08:23Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588186 wikitext text/x-wiki '''Чои Га-он''' (родена 3 ноември 2008) — јужнокорејска [[Скијање на даска|скијачка на даска]]. == Кариера == Чои се натпреварувала на МСФ Светското јуниорско првенство во скијање на даска во 2022 година, каде што освоила златен медал во дисциплината полуцефка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fis-ski.com/snowboard-park-and-pipe/news/2021-22/leysin-2022-park-pipe-junior-world-championships-recap|title=Leysin 2022 Park & Pipe Junior World Championships recap|date=14 March 2022|work=fis-ski.com|accessdate=20 December 2025}}</ref> Во јануари 2023 година ,таа се натпреварувала на 27-мото издание од ''Икс Гејмс'' и освоила златен медал. На 14 години и два месеци, таа го срушила рекордот на [[Клое Ким]] како најмлада освојувачка на златен медал во скијање на даска во дисциплината полуцевка на ''Икс Гејмс''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ajupress.com/view/20230130154956280|title=14yr-old snowboarder Choi Ga-on breaks youngest record in Winter X Games' superpipe event|last=Park|first=Sae-jin|date=30 January 2023|work=ajupress.com|accessdate=20 December 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/michellebruton/2023/01/28/14-year-old-snowboarder-gaon-choi-just-broke-chloe-kims-x-games-record-as-youngest-halfpipe-winner/|title=14-Year-Old Snowboarder Gaon Choi Just Broke Chloe Kim’s X Games Record As Youngest Halfpipe Winner|last=Bruton|first=Michelle|date=28 January 2023|work=forbes.com|accessdate=20 December 2025}}</ref> За време на МСФ Светското првенство во скијање на даска за сезоната 2023–24, Чои дебитирала на Светското првенство на 16 декември 2023 година и го освоила натпреварот во дисциплината полуцевка со резултат од 92,75, победувајќи ја победничката на кристалниот глобус на МСФ Светското првенство во скијање на даска 2022–23, [[Мицуки Оно]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fis-ski.com/snowboard-cross/news/2023-24/15-year-old-phenom-gaon-choi-shines-in-copper-fis-snowboard-world-cup-23-24-cnbag-x2thi|title=15-year-old phenom Gaon Choi shines in Copper|date=16 December 2023|work=fis-ski.com|accessdate=20 December 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fis-ski.com/snowboard-park-and-pipe/news/2023-24/choi-and-hirano-on-top-at-mountain-copper-halfpipe|title=Choi and Hirano on top at Mountain Copper halfpipe|date=17 December 2023|work=fis-ski.com|accessdate=20 December 2025}}</ref> За време на отворањето на сезоната на МСФ Светското првенство во скијање на даска за сезоната 2025–26, на 11 декември 2025 година, таа го освоила натпреварот во полуцевка со резултат од 92,75.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fis-ski.com/snowboard-park-and-pipe/news/2025-26/japanese-men-dominate-secret-garden-halfpipe-choi-wins-world-cup-opener|title=Japanese men dominate Secret Garden Halfpipe, Choi wins World Cup opener|date=12 December 2025|work=fis-ski.com|accessdate=20 December 2025}}</ref> Една недела подоцна, на 19 декември 2025 година, таа го освоила дисциплината полуцевка втора недела по ред со резултат од 94,50.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/news/choi-gaon-yamada-ryusei-win-snowboarding-halfpipe-world-cup-copper-mountain|title=Choi Gaon and Yamada Ryusei win snowboarding halfpipe World Cup at Copper Mountain as Chloe Kim falls in practice|last=Fast|first=Annie|date=19 December 2025|work=olympics.com|accessdate=20 December 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.koreaherald.com/article/10640589|title=Snowboarder Choi Gaon wins 2nd consecutive halfpipe World Cup title|date=19 December 2025|accessdate=20 December 2025}}</ref> Таа била единствената скијачка во финалето што освоила над 90 поени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fis-ski.com/snowboard-park-and-pipe/news/2025-26/back-to-back-wins-for-choi-as-yamada-claims-his-first-world-cup-victory|title=Back-to-back wins for Choi as Yamada claims his first World Cup victory|date=19 December 2025|work=fis-ski.com|accessdate=20 December 2025}}</ref> На 17 јануари 2026 година, таа го освоича својот трет последователен натпревар во полуцевка на Светското првенство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fis-ski.com/snowboard-park-and-pipe/news/2025-26/choi-makes-it-three-in-a-row-as-james-claims-fifth-laax-open-win|title=Choi makes it three in a row as James claims fifth Laax Open win|date=17 January 2026|work=fis-ski.com|accessdate=17 January 2026}}</ref> Во јануари 2026 година, Чои била избрана да ја претставува Јужна Кореја на [[Зимски олимписки игри 2026|Зимските олимписки игри 2026]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-01-29/sports/olympics/For-prodigy-Choi-Gaon-Milan-is-a-chance-to-dethrone-halfpipe-queen-Chloe-Kim/2511799|title=For prodigy Choi Ga-on, Milan is a chance to dethrone half-pipe queen Chloe Kim|date=29 January 2026|accessdate=29 January 2026}}</ref> Таа се натпреварувала во дисциплината полуцевка и освоила златен медал со резултат од 90,25.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sports.yahoo.com/olympics/article/winter-olympics-chloe-kim-stunned-in-snowboard-final-200213392.html|title=Winter Olympics: Chloe Kim stunned in snowboard final|date=12 February 2026|work=[[Yahoo Sports]]|accessdate=12 February 2026}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Таа надминала повреда на ногата за време на натпреварот и ја победила двократната олимписка златна медалистка [[Клое Ким]], станувајќи првата јужнокорејска атлетичарка што освоила злато во скијање на даска на Зимските олимписки игри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chosun.com/english/sports-en/2026/02/13/KMYLFKEF4FHDPBU3KT6WNYVG64/|title=Choi Ga-on Secures South Korea's First Snowboarding Gold|date=12 February 2026|accessdate=12 February 2026}}</ref> На возраст од 17 години и 101 ден, таа станала најмладата олимписка златна медалистка во историјата на скијањето на даска, надминувајќи го претходниот рекорд поставен од [[Ред Џерард]] на [[Зимски олимписки игри 2018|Зимските олимписки игри 2018]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcolympics.com/news/three-peat-denied-gaon-choi-stuns-halfpipe-gold-over-defending-champ-chloe-kim|title=Three-peat denied: Gaon Choi stuns for halfpipe gold over defending champ Chloe Kim|last=Nee|first=Liam|date=12 February 2026|work=[[NBColympics.com]]|accessdate=12 February 2026}}</ref> == Наводи == {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Га-он, Чои }} [[Категорија:Освојувачи на медали на Зимските олимписки игри 2026]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2008 година]] [[Категорија:Статии со текст на корејски]] <references /> [[Категорија:Натпреварувачи на Зимските олимписки игри 2026]] 5a7ahp8j2s1bpuzoupnl5ebkhwo3n1d 0 1387611 5588269 5517593 2026-07-07T00:07:15Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588269 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral|name=Анкерит|boxwidth=|boxbgcolor=|image=Ankérite (Grandfontaine)-Musée de minéralogie de Strasbourg.jpg|imagesize=260px|alt=|caption=|category=[[Карбонатен минерал]]|formula={{chem2|Ca(Fe,Mg,Mn)(CO3)2}}|IMAsymbol=Ank<ref>{{Cite journal|last=Warr|first=L.N.|date=2021|title=IMA–CNMNC approved mineral symbols|journal=Mineralogical Magazine|volume=85|issue=3|pages=291–320|doi=10.1180/mgm.2021.43|bibcode=2021MinM...85..291W|s2cid=235729616|doi-access=free}}</ref>|molweight=|strunz=5.AB.10|dana=|system=[[Тригонален]]|class=Ромбоедарски({{overline|3}}) <br/>[[H–M symbol]]: ({{overline|3}})|symmetry=''R''{{overline|3}}|unit cell=''a'' = 4.8312(2) <br/>''c'' = 16.1663(3)&nbsp;[Å]; ''Z''&nbsp;=&nbsp;3|color=Кафеава, жолта, бела|colour=|habit=Кристали ромбоедарски со закривени површини; столбовидни, сталактитни, грануларни, масивни|twinning=Едноставно т {0001}, {10{{overline|1}}0}. {11{{overline|2}}0}|cleavage=Совршено на {10{{overline|1}}1}|fracture=Субконхоидален|tenacity=Кршлив|mohs=3.5–4.0|luster=Стаклесто до бисерно|streak=бела|diaphaneity=транспарентна|gravity=2.93–3.10|density=|polish=|opticalprop=Едноосијален (−)|refractive=''n''_ω = 1.690–1.750 <br> ''n''_ε = 1.510–1.548|birefringence=''δ'' = 0.180–0.202|pleochroism=|2V=|dispersion=Силен|extinction=|length fast/slow=|fluorescence=|absorption=|melt=|fusibility=|diagnostic=|solubility=|impurities=|alteration=|other=|prop1=|prop1text=|references=<ref name=HBM>{{Наведена мрежна страница |url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/ankerite.pdf |title=Handbook of Mineralogy |accessdate=2026-02-23 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419033845/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/ankerite.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-239.html Ankerite on Mindat.org]</ref><ref name=Webmin>[http://webmineral.com/data/Ankerite.shtml Ankerite on Webmineral]</ref>}}'''Анкерит''', е минерал од [[калциум]], [[железо]], [[магнезиум]], [[манган]] [[Карбонатни минерали|карбонат]] од групата ромбоедарски карбонати со хемиска формула <chem>Ca(Fe,Mg,Mn)(CO3)2</chem>. По состав е тесно поврзан со [[Доломит|доломитот]], но се разликува од овој по тоа што магнезиумот е заменет со различни количини на железо(II) и манган. Формира серија со доломит и [[кутнохорит]]. == Име и историја == Првпат бил препознаен како посебен вид од [[Вилхелм фон Хајдингер]] во 1825 година и именуван по [[Матијас Јозеф Анкер]] (1771–1843) од [[Штаерска]], [[Австрија|австриски]] [[Минералогија|минералог]]. Во минералогијата од 19 век, како и во рударството и меѓу геолозите, анкеритот и неговите блиски аналози од серијата [[доломит]] биле почесто познати под пространото, експанзивно име „кафеав шпар“. Ова е делумно затоа што овој минерал е екстремниот (со највисока содржина на двовалентни [[Железо|железни]] јони) член на изоморфната серија доломит-анкерит, како резултат на што валкано-кафеави сорти на доломит, контаминирани со нечистотии, може да се сретнат и под името кафеав шпар. == Својства == Кристалографските и физичките карактеристики наликуваат на оние на [[Доломит|доломитот]] и [[Сидерит|сидеритот]]. Аголот помеѓу совршените ромбоедарски расцепи е 73°.48′, [[Мосова скала|тврдоста]] е од 3,5 до 4, а [[Специфична тежина|специфичната тежина]] е од 2,9 до 3,1. Бојата е бела, сива или црвеникаво-кафеава до жолтеникаво-кафеава.<ref name="EB1911">{{1911|inline=y|wstitle=Ankerite}}</ref> == Појава == Анкерит се јавува заедно со сидерит во метаморфозирани железни камења и седиментни лентести железни формации . Исто така, се јавува и во [[Карбонат|карбонатити]]. Во седиментите се јавува како авторигени, дијагенетски минерали и како производ на хидротермално таложење.<ref>{{Наведено списание|date=1916-01|title=XI.—Doelter's Handbook of Mineralogy.|url=https://doi.org/10.1017/s0016756800191022|journal=Geological Magazine|volume=3|issue=1|pages=39–40|doi=10.1017/s0016756800191022|issn=0016-7568}}</ref> Тој е еден од минералите од серијата доломит-сидерит, за кој историски се применуваат термините кафеаво-шпар и бисерно-шпар. Пронајден е во Западна Тасманија, во рудниците во Дандас, [[Тасманија]]. <gallery> Ankérite Quartz Pérou.jpg|Анкерит на кварц од Перу Ankerite, Pyrite - Goldmyer Hot Springs, King Co, Washington, USA.jpg|Анкерит на пирит од округот Кинг, Вашингтон </gallery> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Луминисцентни минерали]] [[Категорија:Триаголни минерали]] [[Категорија:Карбонатни минерали]] [[Категорија:Минерали на магнезиумот]] [[Категорија:Минерали на калциумот]] [[Категорија:Минаралогија]] 22rwarilo94ry658xqpckcmougg7sb1 0 1387804 5588136 5519706 2026-07-06T16:03:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588136 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Минерал|name=Чапманит|category=[[Филосиликат]] минерали|image=Chapmanite.jpg|caption=Жолто-зелен земјен масивен чапманит|formula=[[Iron|Fe]]₂[[Antimony|Sb]]([[Silicon|Si]][[Oxygen|O]]₄)₂([[Oxygen|O]][[Hydrogen|H]])|molweight=|strunz=9.ED.25|system=[[Моноклинична]]|symmetry=''Cm''|color=Жолта, зелена, маслинесто зелена|habit=Земјен масивен; грануларен|twinning=|cleavage=Сиромашен|fracture=Конхоиден до неправилен|mohs=2.5|luster=Неметален, мат до адамантин|refractive=nα=1.850 nβ=1.950 nγ=1.960|opticalprop=|birefringence=|pleochroism=Ништо|streak=Жолтеникаво зелена|gravity=3.69-3.75|melt=|fusibility=|diagnostic=|solubility=|diaphaneity=|other=}} '''Чапманит''' е редок [[Силикат|силикатен]] [[минерал]] кој припаѓа на групата [[силикатни минерали]], откриен во 1924 година и именуван во чест на покојниот [[Едвард Џон Чепмен]] (1821–1904), професор [[Геологија|по геологија]] на Универзитетот во Торонто. Хемиски, тој е [[Железо|железен]] [[антимон]] силикат, тесно поврзан со [[Bismutoferrite|бизмутоферитот]] и може да содржи [[Алуминиум|алуминиумски]] нечистотии. Тесно е поврзан со рудниците [[Сребро|за сребро]], особено со рудникот Кили во [[Онтарио]], [[Канада]], пронајден во кварцни венили што содржат [[графит]] во [[гнајс]]. Има форма на прашкаста, жолто-зелена, полупроѕирна цврста материја и остава минерална линија со иста боја. Првите [[Германија|германски]] текстови го нарекуваат минералот антимон-хипохлорит. Неодамна бил повторно откриен на јужната хемисфера во напуштениот рудник за олово „Сребрен“ во карпите од серијата Бушвелд во [[Јужноафриканска Република|Јужнаоафриканска Република]]. == Класификација == Дури и во застареното 8-мо издание на [[Никел-Штрунцова класификација]], чапманитот припаѓал на минералната класа „силикати и германати“, а во рамките на таа класа на поделбата „незо-субсиликати“, каде што, заедно со [[Алеганит|алеганитот]], [[бизмутоферит]]<nowiki/>от, [[Хондродит|хондродитот]], [[Хумит|хумитот]], [[Клинохумит|клинохумитот]], леукофоницитот, [[Норбергит|норбергитот]] и [[Сонолит|сонолитот]], ја формирал „групата норбергит-алеганит“ со системски број VIII/A'.04. Во минералниот именик Лапис од Стефан Вајс, последен пат ревидиран и ажуриран во 2018 година, кој, од почит кон приватните колекционери и институционалните колекции, сè уште се придржува до оваа постара форма на класификација од Карл Хуго Штрунц, на минералот му е даден системскиот и минералниот број VIII/B.06-10. Во системот за класификација Лапис, ова одговара на поделбата „Островски силикати со нететраедарски анјони“, каде што чапманитот формира посебна, но неименувана група заедно со [[бизмут ферит]].<ref>{{Наведено списание|date=2007-12-01|title=Walker, Thomas Leonard, (30 Dec. 1867–6 Aug. 1942), Professor Emeritus, University of Toronto; Professor of Mineralogy, University of Toronto, 1901–37; Director of Royal Ontario Museum of Mineralogy since 1912|url=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u233047|journal=Who Was Who|publisher=Oxford University Press}}</ref> Деветтото издание на класификацијата на минерали на Штрунц, последен пат ажурирано во 2009 година од страна на Меѓународното минералошко здружение (IMA)<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Das große Lapis Mineralienverzeichnis: Alle Mineralien von A-Z und ihre Eigenschaften|last=Weiß|first=Stefan|date=2018|publisher=Weise|isbn=978-3-921656-83-9|edition=7. Auflage, vollkommen neu bearbeitet und ergänzt, 2018|location=München}}</ref> исто така го класифицира чапманитот во класата „силикати и германати“, но таму во поделбата „[[силикатни минерали]]“. Оваа поделба е дополнително поделена според структурата на слоевите, така што минералот, според својата структура, се наоѓа во поделбата „филосиликати со каолинитни слоеви составени од тетраедарски или октаедарски мрежи“, каде што ја формира „Чапманитната група“ со системски број 9.ED.25 и другиот член, бизмут ферит. Во 9-то издание на системот за класификација на Штрунц, последен пат ажурирано во 2009 година од страна на Меѓународното минералошко здружение (IMA),<ref name=":0" /> исто така го класифицира чапманитот во класата „силикати и германати“, но таму во поделбата на „слојни силикати (филосиликати)“. Оваа поделба е дополнително поделена според структурата на слоевите, така што минералот, според својата структура, се наоѓа во поделбата „слојни силикати (филосиликати) со каолинитни слоеви, составени од тетраедарски или октаедарски мрежи“, каде што го дава своето име на „Чапманитната група“ со системски број 9.ED.25 и другиот член, бизмут ферит. Класификацијата на минерали на Дана, исто така, го сместува чапманитот во класата на „силикати и германати“ и во рамките на таа класа во поделбата на „филосиликатни минерали“. Тука, се наоѓа заедно со бизмутски ферит во „бизмутската феритна група“ со системски број 71.01.03 во рамките на подгрупата „филосиликати: слоеви од шестчлени прстени со слоеви 1:1“. == Кристална структура == Чапманитот кристализира во моноклинната просторна група Cm (просторна група бр. 8) со параметри на решетката a = 5,19 Å, b = 8,99 Å, c = 7,70 Å и β = 100° и 2 формулни единици по единична ќелија.<ref>{{Наведена книга|title=Strunz mineralogical tables: chemical-structural mineral classification system|last=Strunz|first=Hugo|last2=Nickel|first2=Ernest H.|date=2001|publisher=Schweizerbart'sche|isbn=978-3-510-65188-7|edition=9th ed|location=Stuttgart}}</ref> == Појава == Чапманитот се формира секундарно во [[Гнајс|гнајси]] проткаени со хидротермални вени. Поврзаните минерали вклучуваат [[сребро]] и [[стибнит]]. Од 2011 година, чапманитот е пронајден на приближно 20 локации низ целиот свет. Освен неговата типична локација, рудникот Кили Фронтиер, минералот е пронајден и во рудникот Ниписинг 404, исто така лоциран во округот Темишвар, [[Канада]]. Други локации вклучуваат Бреунсдорф и Фрајберг во Саксонија, Смилков ([[Чешка]]) и рудникот Кили Сребро во [[Онтарио]], Канада. Во Германија, чапманитот досега е пронајден само во рудникот Ноје Хофнунг Готес во близина на Бреунсдорф ([[Обершена]]) во Рудните Планини на [[Саксонија]]. Други локации вклучуваат Бохемија во [[Чешка]], Оверњ, Алзас и Лорена во [[Франција]], Тоскана во [[Италија]], и Кјушу во Јапонија, планините Алај во Киргистан, Братислава во Словачка, Астурија во [[Шпанија]], и [[Невада]] во САД. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.mineralienatlas.de/lexikon/index.php/MineralData?mineral=Chapmanite Минералиенатлас] * [http://www.mindat.org/min-970.html Mindat со податоци за локација] * [http://www.webmineral.com/data/Chapmanite.shtml Податоци од Webmineral] * [https://web.archive.org/web/20051125212814/http://www.minsocam.org/msa/Handbook/Chapmanite.PDF Прирачник за минералогија] ( [[PDF]] ) * [http://serials.cib.unibo.it/cgi-ser/start/it/spogli/df-s.tcl?prog_art=2547164&language=ITALIANO&view=articoli Јужноафриканско откритие Neues Jahrbuch fur Mineralogie-Monatshefte 2000 #2 страници: 85 - 90]{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Категорија:Моноклински минерали]] [[Категорија:Филосиликати]] [[Категорија:Минерали на железото]] [[Категорија:Минерали на антимонот]] [[Категорија:Минералогија]] 64tk4zrevhr8hv1qoxefnkxfbnv5sf8 0 1388665 5588347 5563646 2026-07-07T06:11:57Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588347 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Speciesbox |image = |genus = Papaveraceae |species = |authority = |synonyms = |synonyms_ref = }} '''''Fumaria thuretii''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== ''Fumaria thuretii'' е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкаво зелени со должина од 10–30&nbsp;mm, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Соцветие|Соцветијата]] не многу долги од 4–8&nbsp;cm и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. [[Цвет]]овите се долги 7–10&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат должина од 2,5–3&nbsp;mm со ширина од 1,5–2&nbsp;mm. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3&nbsp;mm, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2&nbsp;mm и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=173-174|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria thuretii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m. Се среќава во [[Жеденска Клисура]], [[Матка]], [[Катлановска Бања]], покрај река [[Тополка]], во [[Доброшане]], [[Штип]], [[Галичица]] - помеѓу селата [[Стење]] и [[Коњско]]. Се посочува за планината [[Бабуна]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q39510057}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ooezvd8s9h9vkrf0vsuidqayg788ros 5588365 5588347 2026-07-07T06:46:10Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria thuretii]] на [[Тиреова чадливка]] 5588347 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Speciesbox |image = |genus = Papaveraceae |species = |authority = |synonyms = |synonyms_ref = }} '''''Fumaria thuretii''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== ''Fumaria thuretii'' е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкаво зелени со должина од 10–30&nbsp;mm, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Соцветие|Соцветијата]] не многу долги од 4–8&nbsp;cm и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. [[Цвет]]овите се долги 7–10&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат должина од 2,5–3&nbsp;mm со ширина од 1,5–2&nbsp;mm. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3&nbsp;mm, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2&nbsp;mm и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=173-174|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria thuretii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m. Се среќава во [[Жеденска Клисура]], [[Матка]], [[Катлановска Бања]], покрај река [[Тополка]], во [[Доброшане]], [[Штип]], [[Галичица]] - помеѓу селата [[Стење]] и [[Коњско]]. Се посочува за планината [[Бабуна]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q39510057}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ooezvd8s9h9vkrf0vsuidqayg788ros 5588370 5588365 2026-07-07T06:50:19Z Bjankuloski06 332 5588370 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Тиреова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = petteri subsp. thuretii | authority = | synonyms = Fumaria thuretii }} '''Тиреова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч.]] ''Fumaria petteri'' subsp. ''thuretii'', [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria thuretii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкаво зелени со должина од 10–30&nbsp;mm, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Соцветие|Соцветијата]] не многу долги од 4–8&nbsp;cm и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. [[Цвет]]овите се долги 7–10&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат должина од 2,5–3&nbsp;mm со ширина од 1,5–2&nbsp;mm. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3&nbsp;mm, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2&nbsp;mm и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=173-174|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тиреовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m. Се среќава во [[Жеденска Клисура]], [[Матка]], [[Катлановска Бања]], покрај река [[Тополка]], во [[Доброшане]], [[Штип]], [[Галичица]] - помеѓу селата [[Стење]] и [[Коњско]]. Се посочува за планината [[Бабуна]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q39510057}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] dvhp3ofpt9jpslx04ym601ysxik25p2 5588371 5588370 2026-07-07T06:50:47Z Bjankuloski06 332 5588371 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Тиреова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = petteri subsp. thuretii | authority = (Boiss.) Pugsley | synonyms = Fumaria thuretii }} '''Тиреова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч.]] ''Fumaria petteri'' subsp. ''thuretii'', [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria thuretii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкаво зелени со должина од 10–30&nbsp;mm, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Соцветие|Соцветијата]] не многу долги од 4–8&nbsp;cm и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. [[Цвет]]овите се долги 7–10&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат должина од 2,5–3&nbsp;mm со ширина од 1,5–2&nbsp;mm. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3&nbsp;mm, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2&nbsp;mm и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=173-174|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тиреовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m. Се среќава во [[Жеденска Клисура]], [[Матка]], [[Катлановска Бања]], покрај река [[Тополка]], во [[Доброшане]], [[Штип]], [[Галичица]] - помеѓу селата [[Стење]] и [[Коњско]]. Се посочува за планината [[Бабуна]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q39510057}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ns72zm6bfsyb53m2t9xru257fktzqfw 5588372 5588371 2026-07-07T06:51:24Z Bjankuloski06 332 5588372 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Тиреова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = petteri subsp. thuretii | authority = (Boiss.) Pugsley | synonyms = Fumaria thuretii }} '''Тиреова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч.]] ''Fumaria petteri'' subsp. ''thuretii'', [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria thuretii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкаво зелени со должина од 10–30&nbsp;мм, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Соцветие|Соцветијата]] не многу долги од 4–8&nbsp;см и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. [[Цвет]]овите се долги 7–10&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат должина од 2,5–3&nbsp;мм со ширина од 1,5–2&nbsp;мм. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3&nbsp;мм, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2&nbsp;мм и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=173-174|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тиреовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m. Се среќава во [[Жеденска Клисура]], [[Матка]], [[Катлановска Бања]], покрај река [[Тополка]], во [[Доброшане]], [[Штип]], [[Галичица]] - помеѓу селата [[Стење]] и [[Коњско]]. Се посочува за планината [[Бабуна]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q39510057}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] j8r3d73rzrffy4mrixkbg0gg46kp7vd 5588373 5588372 2026-07-07T06:52:45Z Bjankuloski06 332 5588373 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Тиреова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = petteri subsp. thuretii | authority = (Boiss.) Pugsley | synonyms = Fumaria thuretii }} '''Тиреова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч.]] ''Fumaria petteri'' subsp. ''thuretii'', [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria thuretii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, [[подвид]] на [[Петерова чадливка|Петеровата чадливка]] (''F. petteri''). ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то му е вертикално, разгрането со висина од 20-30 см високо и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкаво зелени со должина од 10–30&nbsp;мм, навидум ромбично јајцевидни и 1-2 пати перести. Лисните делови имаат јајцевидна форма, а ливчињата се два до три пати подолги отколку широки, ланцетни до линејно ланцетни или елиптични. Лисните дршки се еднакви со ламината или покуси.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Соцветие|Соцветијата]] не многу долги од 4–8&nbsp;см и имаат 15-35 цвета но се густи, вертикални, приседнати или со куси дршки кои се покуси од соцветието. Брактеите по должина се скоро еднакви со плодните дршки и ретко се малку покуси, линејно елиптични. По боја се розови а на врвот зашилени. [[Цвет]]овите се долги 7–10&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат должина од 2,5–3&nbsp;мм со ширина од 1,5–2&nbsp;мм. Тие имаат јајцевидна форма и се пошироки од венчето, бледорозови до пурпурни, по работ се скоро бели, неправилно плитко назабени а само во основата запчињата се подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> Венчето е розово до пурпурно, а на врвот е темновиолетово. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови. Шпората долга до 3&nbsp;мм, поширока од средниот дел на венчето. Оревчињата се скоро топчести, на врвот се слабо заострени со должина од 2&nbsp;мм и имаат многу ситни брадавички. Плодните дршки се кукасто свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=173-174|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тиреовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај варовнички карпи и камењари, а исто така и на серпен тин, до 1000 m. Се среќава во [[Жеденска Клисура]], [[Матка]], [[Катлановска Бања]], покрај река [[Тополка]], во [[Доброшане]], [[Штип]], [[Галичица]] - помеѓу селата [[Стење]] и [[Коњско]]. Се посочува за планината [[Бабуна]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q39510057}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] eriz4p1gwo6sfm2ud9dh09kaqlnsbn6 1 1388666 5588367 5523145 2026-07-07T06:46:10Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria thuretii]] на [[Разговор:Тиреова чадливка]] 5523145 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1388689 5588346 5563644 2026-07-07T06:11:52Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588346 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Speciesbox |image = |genus = Papaveraceae |species = |authority = |synonyms = |synonyms_ref = }} '''''Fumaria kralikii''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== ''Fumaria kralikii'' е [[едногодишно растение]] со полегнати и вертикални стебленца кои се високи до 40&nbsp;cm, голи и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаголни до триаголно јајцевидни, 1-2 пати перести а деловите на листовите се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 2-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 2-3(-4) cm и со 10-18 цвета. Дршката на соцветијата е многу куса.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174|access-date=}}</ref> Брактеите се скоро еднакви со должината на плодните дршки или подолги. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се со должина од 2-2,7&nbsp;mm и 1,5–2&nbsp;mm ширина со јајцевидна форма, во основата со поголеми запци, а во горниот дел со поситни, 2-3 пати покуси од венчето. Венчето е долго 5-6(-7) mm со светлорозова до црвена боја а на врвот виолето. Горното венечно ливче е со зелен кил, а во предниот дел работ е свиткан нагоре. Долното венечно ливче во предниот дел е со расперен раб. Оревчињата се скоро топчести, 1,7&nbsp;mm широки, со тап врв и со рапава површина. Плодните дршки кукасто се свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија" /> ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria thuretii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај патишта, грмушки и камењари и главно во потоплите делови. Се среќава во околината на [[Нов Дојран]], [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]], [[Негорци]], [[Кавадарци]] и клисурата на река [[Раец]], [[Демир Капија]], [[Крива Паланка]] меѓу селата [[Ранковце]] и [[Опила]] а се посочува за Велес, Смратливец, Мајден, Валандово селата Дедели и Удово, Гевгелија.<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15333932}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 1le5fw3f7jnrhzhu58ypsmmkst2czor 5588359 5588346 2026-07-07T06:40:04Z Bjankuloski06 332 5588359 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Краликова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = kralikii | authority = Jord. | synonyms = }} '''Краликова чадливка''' ({{науч|Fumaria kralikii}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]] со полегнати и вертикални стебленца кои се високи до 40&nbsp;cm, голи и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаголни до триаголно јајцевидни, 1-2 пати перести а деловите на листовите се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 2-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 2-3(-4) cm и со 10-18 цвета. Дршката на соцветијата е многу куса.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174|access-date=}}</ref> Брактеите се скоро еднакви со должината на плодните дршки или подолги. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се со должина од 2-2,7&nbsp;mm и 1,5–2&nbsp;mm ширина со јајцевидна форма, во основата со поголеми запци, а во горниот дел со поситни, 2-3 пати покуси од венчето. Венчето е долго 5-6(-7) mm со светлорозова до црвена боја а на врвот виолето. Горното венечно ливче е со зелен кил, а во предниот дел работ е свиткан нагоре. Долното венечно ливче во предниот дел е со расперен раб. Оревчињата се скоро топчести, 1,7&nbsp;mm широки, со тап врв и со рапава површина. Плодните дршки кукасто се свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија" /> ==Распространетост во Македонија== Краликовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај патишта, грмушки и камењари и главно во потоплите делови. Се среќава во околината на [[Нов Дојран]], [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]], [[Негорци]], [[Кавадарци]] и клисурата на река [[Раец]], [[Демир Капија]], [[Крива Паланка]] меѓу селата [[Ранковце]] и [[Опила]] а се посочува за Велес, Смратливец, Мајден, Валандово селата Дедели и Удово, Гевгелија.<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15333932}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 8v53r694vfnhx39tnuk1kfn5ujq3olg 5588360 5588359 2026-07-07T06:40:47Z Bjankuloski06 332 5588360 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Краликова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = kralikii | authority = Jord. | synonyms = }} '''Краликова чадливка''' ({{науч|Fumaria kralikii}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]] со полегнати и вертикални стебленца кои се високи до 40&nbsp;см, голи и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаголни до триаголно јајцевидни, 1-2 пати перести а деловите на листовите се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 2-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 2-3(-4) см и со 10-18 цвета. Дршката на соцветијата е многу куса.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174|access-date=}}</ref> Брактеите се скоро еднакви со должината на плодните дршки или подолги. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се со должина од 2-2,7&nbsp;мм и 1,5–2&nbsp;мм ширина со јајцевидна форма, во основата со поголеми запци, а во горниот дел со поситни, 2-3 пати покуси од венчето. Венчето е долго 5-6(-7) мм со светлорозова до црвена боја а на врвот виолето. Горното венечно ливче е со зелен кил, а во предниот дел работ е свиткан нагоре. Долното венечно ливче во предниот дел е со расперен раб. Оревчињата се скоро топчести, 1,7&nbsp;мм широки, со тап врв и со рапава површина. Плодните дршки кукасто се свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија" /> ==Распространетост во Македонија== Краликовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај патишта, грмушки и камењари и главно во потоплите делови. Се среќава во околината на [[Нов Дојран]], [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]], [[Негорци]], [[Кавадарци]] и клисурата на река [[Раец]], [[Демир Капија]], [[Крива Паланка]] меѓу селата [[Ранковце]] и [[Опила]] а се посочува за Велес, Смратливец, Мајден, Валандово селата Дедели и Удово, Гевгелија.<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15333932}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] qyx1kiac35qmjit211cl2ltze558m96 5588361 5588360 2026-07-07T06:40:57Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria kralikii]] на [[Краликова чадливка]] 5588360 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Краликова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = kralikii | authority = Jord. | synonyms = }} '''Краликова чадливка''' ({{науч|Fumaria kralikii}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. ==Опис== Ова е е [[едногодишно растение]] со полегнати и вертикални стебленца кои се високи до 40&nbsp;см, голи и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаголни до триаголно јајцевидни, 1-2 пати перести а деловите на листовите се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 2-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 2-3(-4) см и со 10-18 цвета. Дршката на соцветијата е многу куса.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174|access-date=}}</ref> Брактеите се скоро еднакви со должината на плодните дршки или подолги. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се со должина од 2-2,7&nbsp;мм и 1,5–2&nbsp;мм ширина со јајцевидна форма, во основата со поголеми запци, а во горниот дел со поситни, 2-3 пати покуси од венчето. Венчето е долго 5-6(-7) мм со светлорозова до црвена боја а на врвот виолето. Горното венечно ливче е со зелен кил, а во предниот дел работ е свиткан нагоре. Долното венечно ливче во предниот дел е со расперен раб. Оревчињата се скоро топчести, 1,7&nbsp;мм широки, со тап врв и со рапава површина. Плодните дршки кукасто се свиткани надолу.<ref name="Флора на Македонија" /> ==Распространетост во Македонија== Краликовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај патишта, грмушки и камењари и главно во потоплите делови. Се среќава во околината на [[Нов Дојран]], [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]], [[Негорци]], [[Кавадарци]] и клисурата на река [[Раец]], [[Демир Капија]], [[Крива Паланка]] меѓу селата [[Ранковце]] и [[Опила]] а се посочува за Велес, Смратливец, Мајден, Валандово селата Дедели и Удово, Гевгелија.<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15333932}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] qyx1kiac35qmjit211cl2ltze558m96 1 1388690 5588363 5523201 2026-07-07T06:40:57Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria kralikii]] на [[Разговор:Краликова чадливка]] 5523201 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1388700 5588316 5524392 2026-07-07T05:46:33Z Bjankuloski06 332 5588316 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Клунеста чадливка |image = Naturalis Biodiversity Center - L.0939609 - Toha, M. - Fumaria rostellata - Artwork.jpeg |genus = Fumaria |species = rostellata |authority = Knaf }} '''Клунеста чадливка''' ({{науч|Fumaria rostellata}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]].<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174-175|access-date=}}</ref> ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблото]] високо до 40 см, многу разгрането, голо и со надолжни бразди. Листовите се сивкави, 1-2 пати перести, перестите делови се два пати пересто насечени. Лисните сегменти се ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 3-5 см и со 15-25 цвета. Дршката на соцветието е покуса од него (1-2 см) а брактеите се 2/3 од должината на плодните дршки или скоро еднакви со нив, широки а во горниот дел малку насечени. <ref name="Флора на Македонија" /> [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 2-2,5 мм и широки околу 1,5 мм во јајцевиден облик. Тие се неправилно крупно назабени, три пати покуси од венче-то. Венчето е долго 7-9 мм со розецрвеникава боја а врвовите на венечните ливчиња се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел има свиткани нагоре рабови, а долното венечно ливче е лопатовидно и со расперени рабови. Оревчињата се 1,7 мм долги, круглести, малку странично сплеснати, на врвот кусо заострени, по површината со ситни брадавички. Плодните дршки се исправени и свртени нагоре. ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria kralikii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај покрај населби, грмушки, тревести места и патишта, до 1000 m. Познато за [[Дабница|Дабничка Планина]] и патот за манастирот [[Трескавец]], [[Цапари]], [[Пехчево]], [[Крива Паланка]], [[Таорска Клисура]], [[Демир Хисар]] помеѓу селата [[Доленци (Демирхисарско)|Доленци]] и [[Железнец]], [[Китка (Китка)|Китка]], [[Шар Планина]] и [[Пелистер]]. Се наведува за [[Удово]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q160930}} [[Категорија:Афиони]] [[Категорија:Флора на Македонија]] qselzqbpli0u5lhjvjtfncs6lypm8jc 5588317 5588316 2026-07-07T05:46:40Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588317 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Клунеста чадливка |image = Naturalis Biodiversity Center - L.0939609 - Toha, M. - Fumaria rostellata - Artwork.jpeg |genus = Fumaria |species = rostellata |authority = Knaf }} '''Клунеста чадливка''' ({{науч|Fumaria rostellata}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]].<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174-175|access-date=}}</ref> ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблото]] високо до 40 см, многу разгрането, голо и со надолжни бразди. Листовите се сивкави, 1-2 пати перести, перестите делови се два пати пересто насечени. Лисните сегменти се ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 3-5 см и со 15-25 цвета. Дршката на соцветието е покуса од него (1-2 см) а брактеите се 2/3 од должината на плодните дршки или скоро еднакви со нив, широки а во горниот дел малку насечени. <ref name="Флора на Македонија" /> [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 2-2,5 мм и широки околу 1,5 мм во јајцевиден облик. Тие се неправилно крупно назабени, три пати покуси од венче-то. Венчето е долго 7-9 мм со розецрвеникава боја а врвовите на венечните ливчиња се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел има свиткани нагоре рабови, а долното венечно ливче е лопатовидно и со расперени рабови. Оревчињата се 1,7 мм долги, круглести, малку странично сплеснати, на врвот кусо заострени, по површината со ситни брадавички. Плодните дршки се исправени и свртени нагоре. ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria kralikii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај покрај населби, грмушки, тревести места и патишта, до 1000 m. Познато за [[Дабница|Дабничка Планина]] и патот за манастирот [[Трескавец]], [[Цапари]], [[Пехчево]], [[Крива Паланка]], [[Таорска Клисура]], [[Демир Хисар]] помеѓу селата [[Доленци (Демирхисарско)|Доленци]] и [[Железнец]], [[Китка (Китка)|Китка]], [[Шар Планина]] и [[Пелистер]]. Се наведува за [[Удово]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q160930}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 2knfxudu6y6f49wezeg5b9a647tpj9n 5588322 5588317 2026-07-07T05:49:29Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria rostellata]] на [[Клунеста чадливка]] 5588317 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Клунеста чадливка |image = Naturalis Biodiversity Center - L.0939609 - Toha, M. - Fumaria rostellata - Artwork.jpeg |genus = Fumaria |species = rostellata |authority = Knaf }} '''Клунеста чадливка''' ({{науч|Fumaria rostellata}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]].<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=174-175|access-date=}}</ref> ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблото]] високо до 40 см, многу разгрането, голо и со надолжни бразди. Листовите се сивкави, 1-2 пати перести, перестите делови се два пати пересто насечени. Лисните сегменти се ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, со должина од 3-5 см и со 15-25 цвета. Дршката на соцветието е покуса од него (1-2 см) а брактеите се 2/3 од должината на плодните дршки или скоро еднакви со нив, широки а во горниот дел малку насечени. <ref name="Флора на Македонија" /> [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 2-2,5 мм и широки околу 1,5 мм во јајцевиден облик. Тие се неправилно крупно назабени, три пати покуси од венче-то. Венчето е долго 7-9 мм со розецрвеникава боја а врвовите на венечните ливчиња се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел има свиткани нагоре рабови, а долното венечно ливче е лопатовидно и со расперени рабови. Оревчињата се 1,7 мм долги, круглести, малку странично сплеснати, на врвот кусо заострени, по површината со ситни брадавички. Плодните дршки се исправени и свртени нагоре. ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria kralikii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај покрај населби, грмушки, тревести места и патишта, до 1000 m. Познато за [[Дабница|Дабничка Планина]] и патот за манастирот [[Трескавец]], [[Цапари]], [[Пехчево]], [[Крива Паланка]], [[Таорска Клисура]], [[Демир Хисар]] помеѓу селата [[Доленци (Демирхисарско)|Доленци]] и [[Железнец]], [[Китка (Китка)|Китка]], [[Шар Планина]] и [[Пелистер]]. Се наведува за [[Удово]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q160930}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 2knfxudu6y6f49wezeg5b9a647tpj9n 1 1388701 5588324 5523233 2026-07-07T05:49:29Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria rostellata]] на [[Разговор:Клунеста чадливка]] 5523233 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1388713 5588315 5563647 2026-07-07T05:39:33Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588315 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Speciesbox | image = Fumaria vaillantii 4.JPG | genus = Fumaria | species = vaillantii | authority = Loisel. | synonyms = ''Fumaria caespitosa'' }} '''''Fumaria vaillantii''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Најчесто е распространета во Европа.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii (Vaillant's Fumewort) - FSUS|url=https://fsus.ncbg.unc.edu/cust/2025/main.php?pg=show-taxon-detail.php&taxonid=7191|website=fsus.ncbg.unc.edu|access-date=2026-01-30|language=en}}</ref> ==Опис== ''Fumaria vaillantii'' е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е високо 28&nbsp;cm,.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii Loisel. - Encyclopedia of Life|url=https://eol.org/pages/47158538|access-date=2022-02-04|website=eol.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mifsud |first=Stephen |date=2002-08-23 |title=Fumaria vaillantii (Few-flowered Fumitory) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands. |url=https://www.maltawildplants.com/FUMR/Fumaria_vaillantii.php |access-date=2022-03-03 |website=www.maltawildplants.com |language=en-us}}</ref> вертикално или повиено разгрането и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, 1-2 пати перести, а деловите на листот се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се со мал број цветови (6-12), густи и со куси дршки. Брактеите се ципести и нивната должината им изнесува 2/3-3/4 од должината на плодните дршки, поретко еднакви со нив. [[Цвет]]овите се долги 5–6&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5-0,7&nbsp;mm и 0,3-0,5&nbsp;mm широки, назабени, на врвот зашилени. Венчето е светлорозово а горното венечно ливче во предниот дел има широки криловидно расперени рабови. Долното венечно ливче е со расперени рабови. Вннатрешните ливчиња на врвот се темновиолетови. Оревчињата се околу 2&nbsp;mm широки, топчести, на врвот зашилени, по површината ситно брадавичести. Плодните дршки се прави и свртени нанапред.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria vaillantii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај суви тревести и каменливи места, по меѓи и ниви. Се среќава во околината на [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]], [[Куманово]] и [[Доброшане]], [[Делисинци]] и [[Галичица]]. Се посочува за [[Скопска Црна Гора]] и клисурата на река [[Треска]], [[Велес]], [[Горно Чичево|Чичево]], [[Струмица]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q159770}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] q9f113oi2irfq698db4yyzujrihpmaj 5588339 5588315 2026-07-07T05:59:44Z Bjankuloski06 332 5588339 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Розова чадливка | image = Fumaria vaillantii 4.JPG | genus = Fumaria | species = vaillantii | authority = Loisel. | synonyms = ''Fumaria caespitosa'' }} '''Розова чадливка''' ({{науч|Fumaria vaillantii}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Најчесто е распространета во Европа.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii (Vaillant's Fumewort) - FSUS|url=https://fsus.ncbg.unc.edu/cust/2025/main.php?pg=show-taxon-detail.php&taxonid=7191|website=fsus.ncbg.unc.edu|access-date=2026-01-30|language=en}}</ref> ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е високо 28&nbsp;cm,.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii Loisel. - Encyclopedia of Life|url=https://eol.org/pages/47158538|access-date=2022-02-04|website=eol.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mifsud |first=Stephen |date=2002-08-23 |title=Fumaria vaillantii (Few-flowered Fumitory) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands. |url=https://www.maltawildplants.com/FUMR/Fumaria_vaillantii.php |access-date=2022-03-03 |website=www.maltawildplants.com |language=en-us}}</ref> вертикално или повиено разгрането и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, 1-2 пати перести, а деловите на листот се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се со мал број цветови (6-12), густи и со куси дршки. Брактеите се ципести и нивната должината им изнесува 2/3-3/4 од должината на плодните дршки, поретко еднакви со нив. [[Цвет]]овите се долги 5–6&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5-0,7&nbsp;mm и 0,3-0,5&nbsp;mm широки, назабени, на врвот зашилени. Венчето е светлорозово а горното венечно ливче во предниот дел има широки криловидно расперени рабови. Долното венечно ливче е со расперени рабови. Вннатрешните ливчиња на врвот се темновиолетови. Оревчињата се околу 2&nbsp;mm широки, топчести, на врвот зашилени, по површината ситно брадавичести. Плодните дршки се прави и свртени нанапред.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Розовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај суви тревести и каменливи места, по меѓи и ниви. Се среќава во околината на [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]], [[Куманово]] и [[Доброшане]], [[Делисинци]] и [[Галичица]]. Се посочува за [[Скопска Црна Гора]] и клисурата на река [[Треска]], [[Велес]], [[Горно Чичево|Чичево]], [[Струмица]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q159770}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 41pfbx79iloksy4mrgxccm26mxoz4qc 5588340 5588339 2026-07-07T06:00:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria vaillantii]] на [[Розова чадливка]] 5588339 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Розова чадливка | image = Fumaria vaillantii 4.JPG | genus = Fumaria | species = vaillantii | authority = Loisel. | synonyms = ''Fumaria caespitosa'' }} '''Розова чадливка''' ({{науч|Fumaria vaillantii}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Најчесто е распространета во Европа.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii (Vaillant's Fumewort) - FSUS|url=https://fsus.ncbg.unc.edu/cust/2025/main.php?pg=show-taxon-detail.php&taxonid=7191|website=fsus.ncbg.unc.edu|access-date=2026-01-30|language=en}}</ref> ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е високо 28&nbsp;cm,.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii Loisel. - Encyclopedia of Life|url=https://eol.org/pages/47158538|access-date=2022-02-04|website=eol.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mifsud |first=Stephen |date=2002-08-23 |title=Fumaria vaillantii (Few-flowered Fumitory) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands. |url=https://www.maltawildplants.com/FUMR/Fumaria_vaillantii.php |access-date=2022-03-03 |website=www.maltawildplants.com |language=en-us}}</ref> вертикално или повиено разгрането и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, 1-2 пати перести, а деловите на листот се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се со мал број цветови (6-12), густи и со куси дршки. Брактеите се ципести и нивната должината им изнесува 2/3-3/4 од должината на плодните дршки, поретко еднакви со нив. [[Цвет]]овите се долги 5–6&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5-0,7&nbsp;mm и 0,3-0,5&nbsp;mm широки, назабени, на врвот зашилени. Венчето е светлорозово а горното венечно ливче во предниот дел има широки криловидно расперени рабови. Долното венечно ливче е со расперени рабови. Вннатрешните ливчиња на врвот се темновиолетови. Оревчињата се околу 2&nbsp;mm широки, топчести, на врвот зашилени, по површината ситно брадавичести. Плодните дршки се прави и свртени нанапред.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Розовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај суви тревести и каменливи места, по меѓи и ниви. Се среќава во околината на [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]], [[Куманово]] и [[Доброшане]], [[Делисинци]] и [[Галичица]]. Се посочува за [[Скопска Црна Гора]] и клисурата на река [[Треска]], [[Велес]], [[Горно Чичево|Чичево]], [[Струмица]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q159770}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 41pfbx79iloksy4mrgxccm26mxoz4qc 5588344 5588340 2026-07-07T06:05:44Z Bjankuloski06 332 5588344 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Розова чадливка | image = Fumaria vaillantii 4.JPG | genus = Fumaria | species = vaillantii | authority = Loisel. | synonyms = ''Fumaria caespitosa'' }} '''Розова чадливка''' ({{науч|Fumaria vaillantii}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те. Најраспространето во Европа.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii (Vaillant's Fumewort) - FSUS|url=https://fsus.ncbg.unc.edu/cust/2025/main.php?pg=show-taxon-detail.php&taxonid=7191|website=fsus.ncbg.unc.edu|access-date=2026-01-30|language=en}}</ref> ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е високо 28&nbsp;cm,.<ref>{{Cite web|title=Fumaria vaillantii Loisel. - Encyclopedia of Life|url=https://eol.org/pages/47158538|access-date=2022-02-04|website=eol.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mifsud |first=Stephen |date=2002-08-23 |title=Fumaria vaillantii (Few-flowered Fumitory) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands. |url=https://www.maltawildplants.com/FUMR/Fumaria_vaillantii.php |access-date=2022-03-03 |website=www.maltawildplants.com |language=en-us}}</ref> вертикално или повиено разгрането и со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, 1-2 пати перести, а деловите на листот се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни или линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки. [[Соцветие|Соцветијата]] се со мал број цветови (6-12), густи и со куси дршки. Брактеите се ципести и нивната должината им изнесува 2/3-3/4 од должината на плодните дршки, поретко еднакви со нив. [[Цвет]]овите се долги 5–6&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5-0,7&nbsp;mm и 0,3-0,5&nbsp;mm широки, назабени, на врвот зашилени. Венчето е светлорозово а горното венечно ливче во предниот дел има широки криловидно расперени рабови. Долното венечно ливче е со расперени рабови. Вннатрешните ливчиња на врвот се темновиолетови. Оревчињата се околу 2&nbsp;mm широки, топчести, на врвот зашилени, по површината ситно брадавичести. Плодните дршки се прави и свртени нанапред.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Розовата чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај суви тревести и каменливи места, по меѓи и ниви. Се среќава во околината на [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]], [[Куманово]] и [[Доброшане]], [[Делисинци]] и [[Галичица]]. Се посочува за [[Скопска Црна Гора]] и клисурата на река [[Треска]], [[Велес]], [[Горно Чичево|Чичево]], [[Струмица]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q159770}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] k06644sy2to4yggyt4g3sztiztv4dbg 1 1388714 5588342 5523258 2026-07-07T06:00:04Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria vaillantii]] на [[Разговор:Розова чадливка]] 5523258 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1388874 5588345 5563645 2026-07-07T06:11:40Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588345 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Speciesbox | image = Fumaria vaillantii eF.jpg | genus = Fumaria | species = vaillantii | authority = Carl Fredrik Nyman | synonyms = }} '''''Fumaria schrammii''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== ''Fumaria schrammii'' е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;cm, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;mm, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;mm, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176-177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria schrammii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 m. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 4mjboas60598o7256xuytvgxsv451ky 5588348 5588345 2026-07-07T06:22:16Z Bjankuloski06 332 5588348 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = Fumaria vaillantii eF.jpg | genus = Fumaria | species = vaillantii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} Шрамова чадливка ({{науч|Fumaria vaillantii var. schrammii}}; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== ''Fumaria schrammii'' е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;cm, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;mm. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;mm, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;mm, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176-177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== ''Fumaria schrammii'' е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 m. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1873 година]] leettlbhmoah681pbqbnxkzcfbp1wo5 5588349 5588348 2026-07-07T06:32:20Z Bjankuloski06 332 5588349 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;mm, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;mm, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176-177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 m. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1873 година]] 6i041odgb95yqhshmyixb9zd88f2wrr 5588350 5588349 2026-07-07T06:32:29Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Растенија опишани во 1873 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588350 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;mm, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;mm, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176-177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 m. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] c3cd5wf0nfgxvk0y7oxtjboqt36uzp9 5588351 5588350 2026-07-07T06:33:18Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria schrammii]] на [[Шрамова чадливка]] 5588350 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;mm, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;mm, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=176-177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 m. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] c3cd5wf0nfgxvk0y7oxtjboqt36uzp9 5588356 5588351 2026-07-07T06:34:52Z Bjankuloski06 332 5588356 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;мм, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;мм, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="ФлораМак1.2">{{ФлораМак1.2|176-177}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 м. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] n6r6podeon8lgqb3z67a7q93sfn4q2g 5588357 5588356 2026-07-07T06:35:10Z Bjankuloski06 332 5588357 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчесто е распространета во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="ФлораМак1.2" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;мм, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;мм, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="ФлораМак1.2">{{ФлораМак1.2|176-177}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 м. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="ФлораМак1.2" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 2jixo257lkg2imv98muj1810qczeyuh 5588358 5588357 2026-07-07T06:35:32Z Bjankuloski06 332 5588358 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчраспространета е во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="ФлораМак1.2" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;мм, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;мм, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="ФлораМак1.2">{{ФлораМак1.2|176-177}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 м. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="ФлораМак1.2" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] honl8d3gq12sr5iusfu6ruv9ods9779 5588369 5588358 2026-07-07T06:50:05Z Bjankuloski06 332 5588369 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Шрамова чадливка | image = | genus = Fumaria | species = vaillantii var. schrammii | authority = [[Карл Фредерик Ниман|Nyman]] | synonyms = Fumaria schrammii }} '''Шрамова чадливка''' ([[биномна номенклатура|науч]]. ''Fumaria vaillantii'' var. ''schrammii''; [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Fumaria schrammii'') — [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на [[афиони]]те, разновидност на [[розова чадливка|розовата чадливка]] (''F. vaillantii''). Најчраспространета е во Европа. ==Опис== Ова е [[едногодишно растение]]. [[Стебло|Стеблата]] се високи до 40&nbsp;см, вертикални или повиени и многу разгранети. [[Лист]]овите се сивкави, навидум триаглесто јајцевидни по форма, до 2 пати перести, а деловите на перестиот лист пересто насечени; ливчињата ланцетни или линејно ланцетни, 3-4 пати подолги отколку широки, на врвот заострени. [[Соцветие|Соцветијата]] се растресити, 2-4 ст долги, со куси дршки или приседнати, со 6-14 цвета. Брактеите се наполу покуси од плодните дршки, ципести, линејни а на врвот зашилени.<ref name="ФлораМак1.2" /> [[Цвет]]овите се долги 4-5,5&nbsp;мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,3-0,7&nbsp;мм, нерамномерно назабени и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се светлорозови до бледоцрвени а на врвот се темновиолетови. Горното венечно ливче во предниот дел е со свиткани нагоре рабови, шпората е поширока од венчето и е до една третина од должината на цветот. Оревчињата се топчести, со ширина од 1,7–2&nbsp;мм, на врвот заострени, по површината брадавичесто рапави. Плодните дршки се прави, 2-3 пати подолги од оревчињата.<ref name="ФлораМак1.2">{{ФлораМак1.2|176-177}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Шрамовата чадливка е распространета во [[Македонија]], најчесто покрај тревести места, камењари, покрај патишта и железнички пруги, до 750 м. Се среќава во околината на [[Штип]], [[Прилеп]] помеѓу [[Мелница (Прилепско)|Мелница]] и [[Витолиште]], и [[Козјак (езеро)|Козјак]] над [[Тројаци]], [[Таорска Клисура]] и клисурата на река [[Тополка]].<ref name="ФлораМак1.2" /> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q15335782}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] lu12lrvvhbjwx8is8cdlgeu1ql92jmz 1 1388875 5588353 5523859 2026-07-07T06:33:19Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria schrammii]] на [[Разговор:Шрамова чадливка]] 5523859 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1388877 5588307 5563872 2026-07-07T05:37:07Z Bjankuloski06 332 5588307 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Fumaria parviflora Sturm48.jpg |genus = Fumaria |species = parviflora |authority = [[Жан Батист Ламарк|Lam.]] }} '''Ситноцветна чадливка''' ([[науч.]] ''Fumaria parviflora''<ref name=BSBI07>{{BSBI 2007|accessdate=2014-10-17}}</ref>) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Потекнува од [[Европа]], [[Азија]] и [[Африка]], но е честа и широко распространета во многу други делови од светот. Понекогаш е плевелна. Малите цветови се матно бели со виолетови врвови. Плодот е заоблен орев со централен гребен. Утврдено е дека ''Fumaria parviflora'' содржи бројни алкалоидни хемиски состојки. Главните алкалоиди изолирани од ''Fumaria parviflora'' биле [[протопин]] и [[адлумидицеин]], додека помалите алкалоиди изолирани биле [[парфумин]], [[фумарилин]], [[криптопин]], (-)-[[стилопин]], 8-оксокоптизин, сангуинарин и оксисангуинарин.<ref>{{Cite journal|url=https://www.thieme-connect.de/products/ejournals/abstract/10.1055/s-2007-971259|doi = 10.1055/s-2007-971259|title = Alkaloids from ''Fumaria'' parvifloraandF. Kralikii|year = 1982|last1 = Popova|first1 = M.|last2 = Šimánek|first2 = V.|last3 = Dolejš|first3 = L.|last4 = Smysl|first4 = B.|last5 = Preininger|first5 = V.|journal = Planta Medica|volume = 45|issue = 6|pages = 120–122|pmid = 17396798|url-access = subscription}}</ref> ==Опис== Тенколисната чадливка е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е многу разгрането, со вертикални полегнати или повиени гранки, до 30&nbsp;cm високо, голо, со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, обично двојно перести, а деловите на листот обично двојно пересто насечени. Ливчињата се ланцетни до линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки, кон основата образуваат една бразда. [[Соцветие|Соцветијата]] се со куси дршки или приседнати, густи, со мал број на цветови (10-20). Брактеите се еднакви со должината на плодните дршки или подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите имаат должина 5–6&nbsp;mm и обично се бели. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5–1&nbsp;mm и 0,3-0,6&nbsp;mm широки, назабени или целокрајни и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се бели, горното венечно ливче во предниот дел е со крилесто расперени и свиени нагоре рабови, а двете внатрешни венечни се со ливчиња на врвот со темновиолетова боја. Шпората е поширока од венчето и е 1/3 од должината на венчето. Оревчињата се до 2&nbsp;mm во пречник, странично малку сплеснати, со заострени рабови, на врвот заострени, а по површината ситно брадавичести. [[Толчник (ботаника)|Плодните]] дршки се покуси од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тенколисната чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај тревести и каменливи места. Се среќава во околината на [[Скопје]] ([[Водно]] и [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]]), [[Жеденска Клисура]], клисурата на река [[Тополка]] и [[Илинска Планина]]. Се посочува за околината на Скопје (Нерези) и [[Скопска Црна Гора]], [[Велес]], [[Кавадарци]] - село [[Дреново (Кавадаречко)|Дреново]], [[Нов Дојран]] с. [[Николиќ]], [[Штип]] и [[Овче Поле]] кај село [[Богословец (село)|Богословец]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *{{Commons category-inline}} *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5547,5581,5583 Jepson Manual Treatment] {{Taxonbar|from=Q162178}} [[Категорија:Афиони]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Африка]] ahw279q4z8lvkttgvx20ryuyl6qq87s 5588310 5588307 2026-07-07T05:38:06Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Тенколисна чадливка]] на [[Ситноцветна чадливка]] 5588307 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Fumaria parviflora Sturm48.jpg |genus = Fumaria |species = parviflora |authority = [[Жан Батист Ламарк|Lam.]] }} '''Ситноцветна чадливка''' ([[науч.]] ''Fumaria parviflora''<ref name=BSBI07>{{BSBI 2007|accessdate=2014-10-17}}</ref>) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Потекнува од [[Европа]], [[Азија]] и [[Африка]], но е честа и широко распространета во многу други делови од светот. Понекогаш е плевелна. Малите цветови се матно бели со виолетови врвови. Плодот е заоблен орев со централен гребен. Утврдено е дека ''Fumaria parviflora'' содржи бројни алкалоидни хемиски состојки. Главните алкалоиди изолирани од ''Fumaria parviflora'' биле [[протопин]] и [[адлумидицеин]], додека помалите алкалоиди изолирани биле [[парфумин]], [[фумарилин]], [[криптопин]], (-)-[[стилопин]], 8-оксокоптизин, сангуинарин и оксисангуинарин.<ref>{{Cite journal|url=https://www.thieme-connect.de/products/ejournals/abstract/10.1055/s-2007-971259|doi = 10.1055/s-2007-971259|title = Alkaloids from ''Fumaria'' parvifloraandF. Kralikii|year = 1982|last1 = Popova|first1 = M.|last2 = Šimánek|first2 = V.|last3 = Dolejš|first3 = L.|last4 = Smysl|first4 = B.|last5 = Preininger|first5 = V.|journal = Planta Medica|volume = 45|issue = 6|pages = 120–122|pmid = 17396798|url-access = subscription}}</ref> ==Опис== Тенколисната чадливка е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е многу разгрането, со вертикални полегнати или повиени гранки, до 30&nbsp;cm високо, голо, со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, обично двојно перести, а деловите на листот обично двојно пересто насечени. Ливчињата се ланцетни до линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки, кон основата образуваат една бразда. [[Соцветие|Соцветијата]] се со куси дршки или приседнати, густи, со мал број на цветови (10-20). Брактеите се еднакви со должината на плодните дршки или подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите имаат должина 5–6&nbsp;mm и обично се бели. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5–1&nbsp;mm и 0,3-0,6&nbsp;mm широки, назабени или целокрајни и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се бели, горното венечно ливче во предниот дел е со крилесто расперени и свиени нагоре рабови, а двете внатрешни венечни се со ливчиња на врвот со темновиолетова боја. Шпората е поширока од венчето и е 1/3 од должината на венчето. Оревчињата се до 2&nbsp;mm во пречник, странично малку сплеснати, со заострени рабови, на врвот заострени, а по површината ситно брадавичести. [[Толчник (ботаника)|Плодните]] дршки се покуси од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тенколисната чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај тревести и каменливи места. Се среќава во околината на [[Скопје]] ([[Водно]] и [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]]), [[Жеденска Клисура]], клисурата на река [[Тополка]] и [[Илинска Планина]]. Се посочува за околината на Скопје (Нерези) и [[Скопска Црна Гора]], [[Велес]], [[Кавадарци]] - село [[Дреново (Кавадаречко)|Дреново]], [[Нов Дојран]] с. [[Николиќ]], [[Штип]] и [[Овче Поле]] кај село [[Богословец (село)|Богословец]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *{{Commons category-inline}} *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5547,5581,5583 Jepson Manual Treatment] {{Taxonbar|from=Q162178}} [[Категорија:Афиони]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Африка]] ahw279q4z8lvkttgvx20ryuyl6qq87s 5588314 5588310 2026-07-07T05:38:55Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Афиони]]; додадена [[Категорија:Чадливка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588314 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Fumaria parviflora Sturm48.jpg |genus = Fumaria |species = parviflora |authority = [[Жан Батист Ламарк|Lam.]] }} '''Ситноцветна чадливка''' ([[науч.]] ''Fumaria parviflora''<ref name=BSBI07>{{BSBI 2007|accessdate=2014-10-17}}</ref>) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Афиони|семејството афиони]]. Потекнува од [[Европа]], [[Азија]] и [[Африка]], но е честа и широко распространета во многу други делови од светот. Понекогаш е плевелна. Малите цветови се матно бели со виолетови врвови. Плодот е заоблен орев со централен гребен. Утврдено е дека ''Fumaria parviflora'' содржи бројни алкалоидни хемиски состојки. Главните алкалоиди изолирани од ''Fumaria parviflora'' биле [[протопин]] и [[адлумидицеин]], додека помалите алкалоиди изолирани биле [[парфумин]], [[фумарилин]], [[криптопин]], (-)-[[стилопин]], 8-оксокоптизин, сангуинарин и оксисангуинарин.<ref>{{Cite journal|url=https://www.thieme-connect.de/products/ejournals/abstract/10.1055/s-2007-971259|doi = 10.1055/s-2007-971259|title = Alkaloids from ''Fumaria'' parvifloraandF. Kralikii|year = 1982|last1 = Popova|first1 = M.|last2 = Šimánek|first2 = V.|last3 = Dolejš|first3 = L.|last4 = Smysl|first4 = B.|last5 = Preininger|first5 = V.|journal = Planta Medica|volume = 45|issue = 6|pages = 120–122|pmid = 17396798|url-access = subscription}}</ref> ==Опис== Тенколисната чадливка е [[едногодишно растение]]. [[Стебло]]то е многу разгрането, со вертикални полегнати или повиени гранки, до 30&nbsp;cm високо, голо, со надолжни бразди. [[Лист]]овите се сивкави, обично двојно перести, а деловите на листот обично двојно пересто насечени. Ливчињата се ланцетни до линејно ланцетни, 4-6 пати подолги отколку широки, кон основата образуваат една бразда. [[Соцветие|Соцветијата]] се со куси дршки или приседнати, густи, со мал број на цветови (10-20). Брактеите се еднакви со должината на плодните дршки или подолги.<ref name="Флора на Македонија" /> [[Цвет]]овите имаат должина 5–6&nbsp;mm и обично се бели. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 0,5–1&nbsp;mm и 0,3-0,6&nbsp;mm широки, назабени или целокрајни и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се бели, горното венечно ливче во предниот дел е со крилесто расперени и свиени нагоре рабови, а двете внатрешни венечни се со ливчиња на врвот со темновиолетова боја. Шпората е поширока од венчето и е 1/3 од должината на венчето. Оревчињата се до 2&nbsp;mm во пречник, странично малку сплеснати, со заострени рабови, на врвот заострени, а по површината ситно брадавичести. [[Толчник (ботаника)|Плодните]] дршки се покуси од оревчињата.<ref name="Флора на Македонија">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија|author-link=Кирил Мицевски|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=Македонска академија за науките и уметностите|year=1993|location=Скопје|volume=Том I св.2|page=177|access-date=}}</ref> ==Распространетост во Македонија== Тенколисната чадливка е распространето во [[Македонија]], најчесто покрај тревести и каменливи места. Се среќава во околината на [[Скопје]] ([[Водно]] и [[Гази Баба (населба)|Гази Баба]]), [[Жеденска Клисура]], клисурата на река [[Тополка]] и [[Илинска Планина]]. Се посочува за околината на Скопје (Нерези) и [[Скопска Црна Гора]], [[Велес]], [[Кавадарци]] - село [[Дреново (Кавадаречко)|Дреново]], [[Нов Дојран]] с. [[Николиќ]], [[Штип]] и [[Овче Поле]] кај село [[Богословец (село)|Богословец]].<ref name="Флора на Македонија" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *{{Commons category-inline}} *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5547,5581,5583 Jepson Manual Treatment] {{Taxonbar|from=Q162178}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Африка]] f60flu67ozczjw57x8u0d1unq6dqixl 1 1388881 5588312 5523886 2026-07-07T05:38:06Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Тенколисна чадливка]] на [[Разговор:Ситноцветна чадливка]] 5523886 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1388882 5588308 5523889 2026-07-07T05:37:35Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Тенколисна чадливка]] на [[Тенколисна ситноцветна]] 5588308 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Тенколисна ситноцветна]] 3kkpbtb6uc957l04uonnx1y42sl6m9j 5588309 5588308 2026-07-07T05:37:59Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Тенколисна ситноцветна]] на [[Ситноцветна чадливка]] 5588309 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Ситноцветна чадливка]] bbxkdbhbph2sros5nbb4851ha5ivkac 10 1389599 5588184 5549560 2026-07-06T18:03:53Z SpectralWiz 106165 5588184 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Градоначалник-Охрид |listclass = hlist |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |title = [[Градоначалници на Општина Охрид|Градоначалници на Охрид]] |image = [[Податотека:Coat of arms of Ohrid Municipality.svg|60п|врска=Општина Охрид]] |group1 = [[Царство Бугарија]] [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|(1941 - 1944)]] |list1 = * [[Илија Коцарев|Коцарев]] <small>(1941-1944)</small> |group2 = [[СР Македонија|ДФ/НР/СР Македонија (1944 - 1991)]] |list2 = * [[Ѓорѓи Групче|Групче]] <small>(1944)</small> * [[Ставре Филипче|Филипче]] <small>(1944-1945)</small> * [[Смилјан Наумоски|Наумоски]] <small>(1945-1947)</small> * [[Климент Арнаудов|Арнаудов]] <small>(1947)</small> * [[Никола Алексоски|Алексоски]] <small>(1947-1949)</small> * [[Благо Војдан|Војдан]] <small>(1949-1950)</small> * [[Пере Рупе|Рупе]] <small>(1950)</small> * [[Љубен Чекреџи|Чекреџи]] <small>(1950)</small> * [[Никола Алексоски|Алексоски]] <small>(1950-1952)</small> * [[Благо Шапкар|Шапкар]] <small>(1952-1953)</small> * [[Спасе Куљан|Куљан]] <small>(1953-1954)</small> * [[Благо Шапкар|Шапкар]] <small>(1954-1957)</small> * [[Атанас Иљоски|Иљоски]] <small>(1957-1959)</small> * [[Никола Горичан|Горичан]] <small>(1959-1965)</small> * [[Јаким Спироски|Спироски]] <small>(1965-1969)</small> * [[Милчо Балески|Балески]] <small>(1969-1974)</small> * [[Љубен Баткоски|Баткоски]] <small>(1974-1982)</small> * [[Климе Нанески|Нанески]] <small>(1982-1983)</small> * [[Мирјана Трпеноска|Трпеноска]] <small>(1983-1984)</small> * [[Јане Ангелоски|Ангелоски]] <small>(1984-1986)</small> * [[Димитар Зарче|Зарче]] <small>(1986-1988)</small> * [[Илија Нелоски|Нелоски]] <small>(1988-1991)</small> |group3 = [[Македонија|Македонија (од 1991)]] |list3 = * [[Благоја Силјаноски (градоначалник)|Силјаноски]] <small>(1991-1996)</small> * [[Никола Матлиески|Матлиески]] <small>(1996-2000)</small> * [[Никола Наумов (градоначалник)|Наумов]] <small>(2000-2005)</small> * [[Александар Петрески|Петрески]] <small>(2005-2013)</small> * [[Никола Бакрачески|Бакрачески]] <small>(2013-2017)</small> * [[Јован Стојаноски|Стојаноски]] <small>(2017-2018)</small> * [[Константин Георгиевски|Георгиевски]] <small>(2019-2021)</small> * [[Кирил Пецаков|Пецаков]] <small>(2021-)</small> }} [[Категорија:Градоначалници на Општина Охрид|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за општини во Македонија|Градоначалници Охрид]] 9zxv6bsvgtro4yif8yf998xjiqb96m1 5588187 5588184 2026-07-06T18:09:28Z SpectralWiz 106165 5588187 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Градоначалник-Охрид |listclass = hlist |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |title = [[Градоначалници на Општина Охрид|Градоначалници на Охрид]] |image = [[Податотека:Coat of arms of Ohrid Municipality.svg|60п|врска=Општина Охрид]] |group1 = [[Царство Бугарија]] [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|(1941 - 1944)]] |list1 = * [[Илија Коцарев|Коцарев]] <small>(1941-1944)</small> |group2 = [[СР Македонија|СР Македонија (1944 - 1991)]] |list2 = * [[Ѓорѓи Групче|Групче]] <small>(1944)</small> * [[Ставре Филипче|Филипче]] <small>(1944-1945)</small> * [[Смилјан Наумоски|Наумоски]] <small>(1945-1947)</small> * [[Климент Арнаудов|Арнаудов]] <small>(1947)</small> * [[Никола Алексоски|Алексоски]] <small>(1947-1949)</small> * [[Благо Војдан|Војдан]] <small>(1949-1950)</small> * [[Пере Рупе|Рупе]] <small>(1950)</small> * [[Љубен Чекреџи|Чекреџи]] <small>(1950)</small> * [[Никола Алексоски|Алексоски]] <small>(1950-1952)</small> * [[Благо Шапкар|Шапкар]] <small>(1952-1953)</small> * [[Спасе Куљан|Куљан]] <small>(1953-1954)</small> * [[Благо Шапкар|Шапкар]] <small>(1954-1957)</small> * [[Атанас Иљоски|Иљоски]] <small>(1957-1959)</small> * [[Никола Горичан|Горичан]] <small>(1959-1965)</small> * [[Јаким Спироски|Спироски]] <small>(1965-1969)</small> * [[Милчо Балески|Балески]] <small>(1969-1974)</small> * [[Љубен Баткоски|Баткоски]] <small>(1974-1982)</small> * [[Климе Нанески|Нанески]] <small>(1982-1983)</small> * [[Мирјана Трпеноска|Трпеноска]] <small>(1983-1984)</small> * [[Јане Ангелоски|Ангелоски]] <small>(1984-1986)</small> * [[Димитар Зарче|Зарче]] <small>(1986-1988)</small> * [[Илија Нелоски|Нелоски]] <small>(1988-1991)</small> |group3 = [[Македонија|Македонија (од 1991)]] |list3 = * [[Благоја Силјаноски (градоначалник)|Силјаноски]] <small>(1991-1996)</small> * [[Никола Матлиески|Матлиески]] <small>(1996-2000)</small> * [[Никола Наумов (градоначалник)|Наумов]] <small>(2000-2005)</small> * [[Александар Петрески|Петрески]] <small>(2005-2013)</small> * [[Никола Бакрачески|Бакрачески]] <small>(2013-2017)</small> * [[Јован Стојаноски|Стојаноски]] <small>(2017-2018)</small> * [[Константин Георгиевски|Георгиевски]] <small>(2019-2021)</small> * [[Кирил Пецаков|Пецаков]] <small>(2021-)</small> }} <noinclude> [[Категорија:Градоначалници на Општина Охрид|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за општини во Македонија|Градоначалници Охрид]] </noinclude> r1pwjlxu9je9d53ikiftqyn2ob25vr8 0 1391756 5588378 5542052 2026-07-07T07:52:21Z Chokorilo 134784 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1309157837|Nathaniel Lord Britton]]“ 5588378 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Научник|image=Portrait of Nathaniel Lord Britton 2.jpg|birth_date={{birth date |1859 |01|15}}|birth_place=[[Staten Island, New York]]|death_date={{death date and age |1934|06|25 |1859 |01|15}}|death_place=[[Bronx, New York]]|fields=[[Botany]]|workplaces=[[Columbia University]], New York Botanical Garden|known_for=''Illustrated Flora of the Northern United States, Canada, and the British Possessions'', with [[Addison Brown]]; ''The Cactaceae'', with [[Joseph Nelson Rose]]|author_abbrev_bot='''Britton'''|spouse=[[Elizabeth Gertrude Knight]]}}'''Натаниел Лорд Бритон''' (1859 – 1934) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Таксономија|таксоном]] кој е ко-основач на Њујоршката ботаничка градина во [[Бронкс]], [[Њујорк (сојузна држава)|Њујорк]] . == Ран живот == Бритон е роден на 15 јануари 1859 година во Њу Дорп, округ Ричмонд, [[Њујорк (сојузна држава)|Њујорк (држава)]] како син на Џаспер Александар Хамилтон Бритон и Хариет Лорд Тарнер.<ref name="nybg-bio">{{Наведена мрежна страница|url=http://sciweb.nybg.org/science2/libr/finding_guide/britwb2.asp.html|title=NATHANIEL LORD BRITTON RECORDS (1875-1934)|last=Fraser|first=Susan|publisher=New York Botanical Garden|accessdate=5 July 2012}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://statenisland.pastperfectonline.com/webobject/27EAD842-5C22-41EA-ADB1-810313079220|title=Toddler's Dress|work=Online Collections Database|publisher=Staten Island Historical Society|accessdate=11 May 2011}}</ref> Неговите родители сакале да студира религија, но тој бил привлечен кон изучувањето на природата уште од рана возраст. Тој дипломирал на Рударскиот факултет при Универзитетот Колумбија, а потоа предавал [[геологија]] и [[ботаника]] на Универзитетот Колумбија . Веднаш по дипломирањето се приклучил на Ботаничкиот клуб Тори и бил член целиот свој живот. Бритон бил избран член на Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001077.html|title=Nathaniel Britton|work=www.nasonline.org|accessdate=2023-07-26}}</ref> на [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметности и науки]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amacad.org/person/nathaniel-lord-britton|title=Nathaniel Lord Britton|date=2023-02-09|work=American Academy of Arts & Sciences|language=en|accessdate=2023-07-26}}</ref> и на Американското филозофско друштво.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Nathaniel+L.+Britton&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2023-07-26}}</ref> Се оженил со Елизабет Гертруда Најт, бриолог, на 27 август 1885 година. Тие се запознале кога таа се приклучила на клубот и биле доживотни соработници во ботаничките истражувања. == Њујорк Ботаничка градина == За време на нивниот меден месец во 1888 година, тие ги посетиле градините Кју, што довело до тоа неговата сопруга да предложи ботаничка градина за Њујорк на состанокот на клубот Тори. Заедно, тие воделе кампања за основање на ботаничка градина. Бритон ја напуштил Колумбија во 1895 година за да стане првиот директор на Ботаничката градина во Њујорк, позиција на која бил до 1929 година. Тој бил во првиот Управен одбор на институцијата, заедно со Ендру Карнеги, Џ. Пјерпонт Морган и Корнелиус Вандербилт II . Тој обезбедил значителна финансиска поддршка за ботаничката градина со именување на растенијата по богати придонесувачи. == Научно истражување == Голем дел од неговата теренска работа ја извршувал на [[Кариби|Карибите]], каде што често доаѓал кога зимското време во Њујорк станувало премногу сурово. Неговиот придонес во проучувањето на карипската флора е неоспорен. Тој ја напишал ''„Илустрирана флора на северните Соединети Американски Држави, Канада и британските поседи'' “ (1896) со Адисон Браун, и ''„Кактусите“'' со Џозеф Нелсон Роуз . Бритон е запаметен и како еден од потписниците на Американскиот кодекс за<ref>{{Наведено списание|year=1907|title=American Code of Botanical Nomenclature|journal=Bulletin of the Torrey Botanical Club|volume=34}}<br /><br />* {{Викиизвор-ред|Bulletin of the Torrey Botanical Club/V34/American Code of Botanical Nomenclature}}</ref>, кој предложил толку радикални промени во правилата што ја регулираат номенклатурата, при што не бил постигнат компромис (и не биле усвоени некои од главните американски одредби) сè до речиси 30 години подоцна. == Смрт и наследство == Тој починал во својот дом во Бронкс на 25 јуни 1934 година, откако доживеал мозочен удар 9 недели претходно.<ref name="obit">{{Наведени вести|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1934/06/26/93761609.pdf|title=Dr N.L. Britton, 74, Biologist, is dead|work=26 June 1934|access-date=5 July 2012|publisher=New York Times}}</ref> Куќата во која живеел и работел, Котиџот Бритон, е зачувана во Историскиот град Ричмонд на Стејтен Ајленд. Родовите ''Brittonastrum'' (сега синоним за ''Agastache'' Clayton ex Gronov.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:296077-2|title=''Brittonastrum'' Briq. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=1 November 2021}}</ref>), ''Brittonella'' (синоним за ''Mionandra'' Griseb.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:296078-2|title=''Brittonella'' Rusby {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=1 November 2021}}</ref>), ''Brittonamra'' (што сега е синоним за ''Coursetia'' DC.), ''[[Ферокактуси|Brittonia]]'' (синоним за ''[[Ферокактуси|Ferocactus]]'' Britton & Rose<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30414944-2|title=''Brittonia'' C.A.Armstr. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=1 November 2021}}</ref>) и ''Brittonrosea'' (синоним за ''Echinocactus'' Link & Otto<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:5237-1|title=''Brittonrosea'' Speg. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=1 November 2021}}</ref>), а исто така и ''Neobrittonia'',<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:295351-2|title=''Neobrittonia'' Hochr. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=18 May 2021}}</ref> како и ботаничкото списание ''Brittonia,'' сите се именувани по него.<ref name="names">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.calflora.net/botanicalnames/pageBL-BY.html|title=California Plant Names|last=Michael Charters|accessdate=30 October 2019}}</ref><ref name="latin">{{Наведена мрежна страница|url=https://archive.org/stream/BOTANICALLATINWILLIAMSTEARN/BOTANICAL%20LATIN%20WILLIAM%20STEARN_djvu.txt|title=Botanical Latin|last=William T. Stearn|date=11 October 2017|publisher=David & Charles|accessdate=30 October 2019}}</ref> == Дела == Џон Хендли Барнхарт приложил библиографија на сите дела на Бритон во ''„Биографски мемоари на Натаниел Лорд Бритон, 1859-1934“,'' напишани од Елмер Дру Мерил и презентирани на Националната академија на науките на годишниот состанок во 1938 година.<ref name="britton-bib">{{Наведена книга|url=http://willow.nybg.org/record=b1050275|title=Biographical memoir of Nathaniel Lord Britton, 1859-1934|last=Merrill|first=Elmer D.|date=1938}}</ref> Во 1960 година, Хенри А. Глисон ја објавил ''„Научната работа на Натаниел Лорд Бритон“'', каде што ги сумирал и дал коментари за раните ботанички активности на Бритон, ботаничките организации, неговата номенклатурна работа, „ ''Илустрираната флора“'', неговото водство на Њујоршката ботаничка градина, неговата ''„Флора на Западна Индија“'', неговата „Флора ''на Северна Америка“'', неговата ''„Флора на Северна Јужна Америка“'', неговите ''„Северноамерикански дрвја“'' и неговата монографска работа.<ref name="britton-gleason-works">{{Наведено списание|last=Gleason|first=Henry A.|date=1960|title=The Scientific Work of Nathaniel Lord Britton|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=104|issue=2|pages=205–226}}</ref> * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/anillustratedfl01browgoog|title=An illustrated flora of the northern United States, Canada and the British Possessions From Newfoundland to the Parallel of the Southern Boundary of Virginia, and from the Atlantic Ocean Westward to the 102d Meridian|last=Britton|first=Nathaniel|last2=Addison Brown|publisher=[[Charles Scribner's Sons]]|year=1896|series=Volume I, Ophioglossaceae to Aizoaceae|pages=[https://archive.org/details/anillustratedfl01browgoog/page/n625 612]|author-link2=Addison Brown}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bub_gb_3YgCAAAAYAAJ|title=An illustrated flora of the northern United States, Canada and the British Possessions From Newfoundland to the Parallel of the Southern Boundary of Virginia, and from the Atlantic Ocean Westward to the 102d Meridian|last=Britton|first=Nathaniel|last2=Addison Brown|publisher=[[Charles Scribner's Sons]]|year=1898|series=Volume III, Apocynacea to Compositae; Dogbane to Thistle|page=643 pages|author-link2=Addison Brown|access-date=2008-06-24}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bub_gb_RZUCAAAAYAAJ|title=An illustrated flora of the northern United States, Canada and the British Possessions From Newfoundland to the Parallel of the Southern Boundary of Virginia, and from the Atlantic Ocean Westward to the 102d Meridian|last=Britton|first=Nathaniel|last2=Addison Brown|publisher=[[Charles Scribner's Sons]]|year=1913|series=Volume II, Amaranthaceae to Loganiaceae|page=2052 pages|author-link2=Addison Brown|access-date=2008-05-10}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/illustratedflora03britrich|title=An Illustrated Flora of the Northern United States, Canada and the British Possessions From Newfoundland to the Parallel of the Southern Boundary of Virginia, and from the Atlantic Ocean Westward to the 102d Meridian|last=Britton|first=Nathaniel Lord|last2=Addison Brown|publisher=[[Charles Scribner's Sons]]|year=1913|edition=Second Edition -- Revised and Enlarged|series=Volume III Gentianaceae to Compositae -- Gentian to Thistle|location=New York|author-link2=Addison Brown|access-date=2008-06-17}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/cactaceaedescri02rosegoog|title=The Cactaceae: Descriptions and Illustrations of Plants of the Cactus Family|last=Britton|first=Nathaniel|last2=Joseph Nelson Rose|publisher=[[Carnegie Institution for Science]]|year=1922|page=[https://archive.org/details/cactaceaedescri02rosegoog/page/n320 263] pages|author-link2=Joseph Nelson Rose|access-date=2008-05-10}} * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/16404 A preliminary catalogue of the flora of New Jersey] (1881) Et al. * [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/10850 An illustrated flora of the northern United States, Canada and the British possessions from Newfoundland to the parallel of the southern boundary of Virginia, and from the Atlantic ocean westward to the 102d meridian] 3 volumes. (1896–98) With Addison Brown. * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/42418 Contributions to the botany of the Yukon Territory] (1901) Et al. * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/15515 Manual of the flora of the northern states and Canada] (1901) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/23191 The sedges of Jamaica] (1907) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/20688 Studies in West Indian plants] (1908–26) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/23338 Rhipsalis in the West Indies] (1909) * [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/940 An illustrated flora of the northern United States, Canada and the British possessions] (Vol. 1–3, 1913) With Addison Brown. * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/20667 The vegetation of Mona Island] (1915) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/16209 Flora of Bermuda] (1918) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/23292 The flora of the American Virgin Islands] (1918) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/23296 Descriptions of Cuban plants new to science] (1920) * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/20679 The Bahama flora] (1920) With Charles Frederick Millspaugh. * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/23420 Neoabbottia, a new cactus genus from Hispaniola] (1921) * [[iarchive:cactaceaedescri03brit|The Cactaceae]] (1919 - 1923) online * With Henry Hurd Rusby he issued the exsiccata ''Plantae Bolivianae a Miguel Bang lectae''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=1902623999|title=Plantae Bolivianae a Miguel Bang lectae: IndExs ExsiccataID=1902623999|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=16 July 2024}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Дополнително читање == * {{Наведено списание|last=Merrill|first=E. D.|date=1938|title=Nathaniel Lord Britton|url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/britton-nathaniel-l.pdf|journal=National Academy of Sciences Biographical Memoirs|volume=19|issue=5}} *   [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Професори на универзитетот „Колумбија“]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Американски миколози]] [[Категорија:Починати во 1934 година]] [[Категорија:Родени во 1859 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 6136qlok1mkcgm95bqqtbjo42h220vo 0 1391762 5588390 5583895 2026-07-07T08:06:54Z Vodarosa 134788 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1342714181|Edgar Nelson Transeau]]“ 5588390 wikitext text/x-wiki {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво|state=collapsed}} [[Податотека:Portrait_of_Botanist_Edgar_Nelson_Transeau.png|мини|Портрет на Трансо (1875-1960)]] '''Едгар Нелсон Трансо''' (1875–1960) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Алгологија|фиколог]] познат по својата работа во екологијата на растенијата и фитогеографијата.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Најмногу е запаметен по неговиот влијателен труд „''Прерискиот полуостров''“ објавен во ''Екологија'' во 1935 година, во кој се испитувало источното проширување на тревниците на Средниот Запад.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://search.library.wisc.edu/digital/AEUUSQ3V4L42D58R|title=The prairie peninsula--in the "shadow" of Transeau : proceedings of the sixth North American Prairie Conference, the Ohio State University, Columbus, Ohio, 12-17 August 1978 - UWDC - UW-Madison Libraries|work=search.library.wisc.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Трансо го поминал поголемиот дел од својата академска кариера на Државниот универзитет во Охајо, каде што работел како професор по ботаника и претседавал со одделот од 1918 до 1946 година. Тој бил претседател на Еколошкото друштво на Америка и на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]]. Стандардната кратенка за автор '''Трансо''' се користи за да се означи неговото авторство во ботаничката номенклатура.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> [[File:Map_of_the_Prairie_Peninsula_from_the_1935_Ecology_publication.jpg|мини|Карта што го илустрира концептот на полуостровот Прерија воведен од Трансо во 1935 година.]] Трансо е роден во Вилијамспорт, Пенсилванија, на 21 октомври 1875 година. Дипломирал на колеџот „Франклин и Маршал“ во 1897 година, а подоцна продолжил со постдипломски студии на Универзитетот во Мичиген, каде што докторирал во 1904 година. По завршувањето на додипломските студии, работел како наставник по природни науки во средно училиште во Пенсилванија и Колорадо.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Академска кариера == По завршувањето на докторските студии, Трансо имал наставни и истражувачки позиции во неколку институции, вклучувајќи го колеџот Алма (1904–1906) и Колеџот за наставници во Источен Илиноис (1907–1915). Тој се приклучил на факултетот на Државниот универзитет во Охајо во 1915 година, каде што го поминал остатокот од својата академска кариера.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> На Државниот универзитет во Охајо, Трансо бил професор по ботаника и претседавал со Одделот за ботаника од 1918 до 1946 година. За време на неговиот мандат, тој одиграл централна улога во развојот на истражувачките и наставните програми на одделот поврзани со фикологијата. Иако редовно не држел формален курс за алги, тој надгледувал бројни магистерски и докторски студенти чие истражување се фокусирало на слатководните алги.<ref name=":3">{{Наведено списание|last=Taft|first=Clarence E.|date=1973|title=Seventy Years of Phycology at The Ohio State University|url=https://kb.osu.edu/server/api/core/bitstreams/dd398349-2f83-5e1d-bd36-648e082f666f/content|journal=The Ohio Journal of Science|volume=73|issue=2|pages=103-110}}</ref> Тој продолжил да објавува за алгална таксономија и екологија сè до неговото пензионирање во 1946 година, кога бил именуван за емеритус професор.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Истражување и придонеси == Трансо дал значаен придонес во екологијата на растенијата, фитогеографијата и [[Алгологија|фикологијата]]. Неговото највлијателно дело е трудот од 1935 година „''Прерискиот полуостров“'', објавен во ''„Екологија'' “, во кој тој го анализирал проширувањето на источните тревни површини на Средниот Запад и ги оспорил чисто климатолошките објаснувања за вегетациските модели.<ref name=":4">{{Наведено списание|last=Transeau|first=Edgar Nelson|date=1935|title=The Prairie Peninsula|url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1930078|journal=Ecology|language=en|volume=16|issue=3|pages=423–437|doi=10.2307/1930078|issn=0012-9658|url-access=subscription}}</ref> <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Трудот помогнал да се формализира концептот на прерискиот полуостров и станал основна референца во последователните студии за северноамериканската вегетација.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://search.library.wisc.edu/digital/AEUUSQ3V4L42D58R|title=The prairie peninsula--in the "shadow" of Transeau : proceedings of the sixth North American Prairie Conference, the Ohio State University, Columbus, Ohio, 12-17 August 1978 - UWDC - UW-Madison Libraries|work=search.library.wisc.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Во студијата од 1935 година, Трансо ги оценил спротивставените објаснувања за присуството на прериска вегетација во Индијана и Охајо. Некои екологисти ги припишуваат тревниците во регионот на лошата дренажа на почвата или постојаното палење, додека други тврделе дека климата треба да биде во корист на листопадните шуми како во околните области. Користејќи климатски податоци, граници на вегетацијата и глацијална историја, Трансо тврдел дека ниту еден фактор, како што се пожар или услови на почвата, не може да објасни зошто преријата и шумата постојат рамо до рамо во регионот. Наместо тоа, тој тврдел дека рамнотежата помеѓу врнежите од дожд и испарувањето, особено за време на сезоната на растење, помага во одржувањето на прериската вегетација во подолги временски периоди.<ref name=":4">{{Наведено списание|last=Transeau|first=Edgar Nelson|date=1935|title=The Prairie Peninsula|url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1930078|journal=Ecology|language=en|volume=16|issue=3|pages=423–437|doi=10.2307/1930078|issn=0012-9658|url-access=subscription}}</ref> Покрај неговите еколошки истражувања, Трансо спроведе обемни студии за [[алги]], особено во рамките на семејството Zygnemataceae. Неговите рани публикации се занимавале со периодичноста и хибридизацијата на алгите меѓу видовите, а тој опишал или ревидирал повеќе родови во рамките на оваа група.<ref name=":3">{{Наведено списание|last=Taft|first=Clarence E.|date=1973|title=Seventy Years of Phycology at The Ohio State University|url=https://kb.osu.edu/server/api/core/bitstreams/dd398349-2f83-5e1d-bd36-648e082f666f/content|journal=The Ohio Journal of Science|volume=73|issue=2|pages=103-110}}</ref> Неговата монографија од 1951 година ''„Zygnemataceae“,'' објавена од „The Ohio State University Press“, синтетизирала децении таксономска работа и станала стандардна референца за семејството.<ref>{{Наведена книга|url=http://archive.org/details/zygnemataceaefre00tran|title=The Zygnemataceae (fresh-water conjugate algae) with keys for the identification of genera and species, and seven hundred eighty-nine illustrations|last=Transeau|first=Edgar Nelson|date=1951|publisher=Columbus, Ohio State University Press|others=MBLWHOI Library}}</ref> Оваа збирка покажала континуирана употреба во систематските и таксономските истражувања, демонстрирајќи ја нејзината трајна научна вредност.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Hoshaw|first=Robert W.|date=1983|title=SYSTEMATICS OF THE ZYGNEMATACEAE (CHLOROPHYCEAE). III. TRANSEAU COLLECTION OF THE ZYGNEMATACEAE: AN OLD COLLECTION WITH MODERN USES|url=https://bsapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|journal=American Journal of Botany|language=en|volume=70|issue=1|pages=145–153|doi=10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|issn=0002-9122|url-access=subscription}}</ref> [[File:The_Zygnemataceae_cover_page_by_Edgar_Nelson_Transeau.jpg|мини|Цигнематите (1951)]] == Професионална услуга == Покрај неговата настава и истражување, Трансо бил активен во професионални научни организации. Тој бил претседател на Еколошкото друштво на Америка во 1924 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esa.org/history/2013/08/presidents/|title=Presidents|last=Tysor|first=Susannah|date=August 24, 2013|work=Ecological Society of America}}</ref> и претседател на Ботаничкото друштво на Америка во 1940 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://botany.org/home/about/current-officers/bsa-presidents.html|title=BSA Presidents|work=botany.org|language=en|accessdate=2026-03-02}}</ref> Тој бил и претседател на [[Ohio Academy of Sciences|Академијата на науките во Охајо]] во 1924 година.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Избрани публикации == * Трансо, ЕН (1935). „''Прерискиот полуостров“.'' ''Екологија'', 16(3), 423–437. * Трансо, ЕН (1940). Учебник по ботаника. Њујорк и Лондон: Харпер и браќа. * Transeau EN (1951). Zygnemataceae. Колумбус: Издаваштво на Универзитетот на Државниот универзитет во Охајо. [[File:Textbook_of_Botany_Cover_by_Edgar_Nelson_Transeau.jpg|мини|Учебник по ботаника (1940)]] == Награди и почести == Трансо добил неколку признанија како признание за неговиот придонес во ботаниката и екологијата. Во 1941 година, тој бил награден со почесен докторат од колеџот Франклин и Маршал.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Во 1956 година, тој го добил сертификатот за заслуги од Ботаничкото друштво на Америка. Оваа награда е исто така позната како Златен јубилеј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://botany.org/psbarchive/issue/1956-v2-no-4.html|title=1956 v2 No 4 Winter|work=botany.org|language=en|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Наследство == Истражувањето на Трансо за северноамериканската вегетација, особено неговата анализа на прерискиот полуостров, продолжило да влијае врз еколошката наука долго по неговата смрт. Неговата студија од 1935 година останала клучна референца во подоцнежните дискусии за границите на тревниците и шумите и регионалните модели на дистрибуција на растенијата.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://search.library.wisc.edu/digital/AEUUSQ3V4L42D58R|title=The prairie peninsula--in the "shadow" of Transeau : proceedings of the sixth North American Prairie Conference, the Ohio State University, Columbus, Ohio, 12-17 August 1978 - UWDC - UW-Madison Libraries|work=search.library.wisc.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Неговото научно наследство се рефлектира и во континуираната употреба на неговите колекции на алги во систематски и таксономски истражувања, особено студии за Zygnemataceae, демонстрирајќи ја долгорочната вредност на неговата теренска работа и курирање примероци.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Hoshaw|first=Robert W.|date=1983|title=SYSTEMATICS OF THE ZYGNEMATACEAE (CHLOROPHYCEAE). III. TRANSEAU COLLECTION OF THE ZYGNEMATACEAE: AN OLD COLLECTION WITH MODERN USES|url=https://bsapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|journal=American Journal of Botany|language=en|volume=70|issue=1|pages=145–153|doi=10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|issn=0002-9122|url-access=subscription}}</ref> По неговата смрт во 1960 година, Трансо бил одбележан со Резолуција за почит објавена од Еколошкото друштво на Америка, во која е сумирана неговата кариера и придонесите кон екологијата и ботаничката наука. Преку неговото истражување и менторство, Трансо помогнал во етаблирањето на Државниот универзитет во Охајо како важен центар за фиколошки истражувања на почетокот на дваесеттиот век.<ref name=":3">{{Наведено списание|last=Taft|first=Clarence E.|date=1973|title=Seventy Years of Phycology at The Ohio State University|url=https://kb.osu.edu/server/api/core/bitstreams/dd398349-2f83-5e1d-bd36-648e082f666f/content|journal=The Ohio Journal of Science|volume=73|issue=2|pages=103-110}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=1960|title=Resolution of Respect: Edgar Nelson Transeau 1875‐1960, President (1924) of the E.S.A.|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/20165532|journal=The Bulletin of the Ecological Society of America|language=en|volume=41|issue=2|pages=62–64|doi=10.2307/20165532|issn=0012-9623|url-access=subscription}}</ref> == Наводи == {{Presidents of the Phycological Society of America|state=collapsed}}{{Нормативна контрола}} * Works by or about Edgar Nelson Transeau at the Internet Archive [[Категорија:Апсолвенти на Мичигенскиот универзитет]] [[Категорија:Починати во 1960 година]] [[Категорија:Родени во 1875 година]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 3pao8d600tklr5peu7b0masy8jtbqxz 5588401 5588390 2026-07-07T08:16:48Z Vodarosa 134788 5588401 wikitext text/x-wiki {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво|state=collapsed}} [[Податотека:Portrait_of_Botanist_Edgar_Nelson_Transeau.png|мини|Портрет на Трансо (1875-1960)]] '''Едгар Нелсон Трансо''' (1875–1960) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Алгологија|фиколог]] познат по својата работа во екологијата на растенијата и фитогеографијата.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Најмногу е запаметен по неговиот влијателен труд „''Прерискиот полуостров''“ објавен во ''Екологија'' во 1935 година, во кој се испитувало источното проширување на тревниците на Средниот Запад.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://search.library.wisc.edu/digital/AEUUSQ3V4L42D58R|title=The prairie peninsula--in the "shadow" of Transeau : proceedings of the sixth North American Prairie Conference, the Ohio State University, Columbus, Ohio, 12-17 August 1978 - UWDC - UW-Madison Libraries|work=search.library.wisc.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Трансо го поминал поголемиот дел од својата академска кариера на Државниот универзитет во Охајо, каде што работел како професор по ботаника и претседавал со одделот од 1918 до 1946 година. Тој бил претседател на Еколошкото друштво на Америка и на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]]. Стандардната кратенка за автор '''Трансо''' се користи за да се означи неговото авторство во ботаничката номенклатура.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Трансо е роден во Вилијамспорт, Пенсилванија, на 21 октомври 1875 година. Дипломирал на колеџот „Франклин и Маршал“ во 1897 година, а подоцна продолжил со постдипломски студии на Универзитетот во Мичиген, каде што докторирал во 1904 година. По завршувањето на додипломските студии, работел како наставник по природни науки во средно училиште во Пенсилванија и Колорадо.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Академска кариера == По завршувањето на докторските студии, Трансо имал наставни и истражувачки позиции во неколку институции, вклучувајќи го колеџот Алма (1904–1906) и Колеџот за наставници во Источен Илиноис (1907–1915). Тој се приклучил на факултетот на Државниот универзитет во Охајо во 1915 година, каде што го поминал остатокот од својата академска кариера.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> На Државниот универзитет во Охајо, Трансо бил професор по ботаника и претседавал со Одделот за ботаника од 1918 до 1946 година. За време на неговиот мандат, тој одиграл централна улога во развојот на истражувачките и наставните програми на одделот поврзани со фикологијата. Иако редовно не држел формален курс за алги, тој надгледувал бројни магистерски и докторски студенти чие истражување се фокусирало на слатководните алги.<ref name=":3">{{Наведено списание|last=Taft|first=Clarence E.|date=1973|title=Seventy Years of Phycology at The Ohio State University|url=https://kb.osu.edu/server/api/core/bitstreams/dd398349-2f83-5e1d-bd36-648e082f666f/content|journal=The Ohio Journal of Science|volume=73|issue=2|pages=103-110}}</ref> Тој продолжил да објавува за алгална таксономија и екологија сè до неговото пензионирање во 1946 година, кога бил именуван за емеритус професор.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Истражување и придонеси == Трансо дал значаен придонес во екологијата на растенијата, фитогеографијата и [[Алгологија|фикологијата]]. Неговото највлијателно дело е трудот од 1935 година „''Прерискиот полуостров“'', објавен во ''„Екологија'' “, во кој тој го анализирал проширувањето на источните тревни површини на Средниот Запад и ги оспорил чисто климатолошките објаснувања за вегетациските модели.<ref name=":4">{{Наведено списание|last=Transeau|first=Edgar Nelson|date=1935|title=The Prairie Peninsula|url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1930078|journal=Ecology|language=en|volume=16|issue=3|pages=423–437|doi=10.2307/1930078|issn=0012-9658|url-access=subscription}}</ref> <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Трудот помогнал да се формализира концептот на прерискиот полуостров и станал основна референца во последователните студии за северноамериканската вегетација.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://search.library.wisc.edu/digital/AEUUSQ3V4L42D58R|title=The prairie peninsula--in the "shadow" of Transeau : proceedings of the sixth North American Prairie Conference, the Ohio State University, Columbus, Ohio, 12-17 August 1978 - UWDC - UW-Madison Libraries|work=search.library.wisc.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Во студијата од 1935 година, Трансо ги оценил спротивставените објаснувања за присуството на прериска вегетација во Индијана и Охајо. Некои екологисти ги припишуваат тревниците во регионот на лошата дренажа на почвата или постојаното палење, додека други тврделе дека климата треба да биде во корист на листопадните шуми како во околните области. Користејќи климатски податоци, граници на вегетацијата и глацијална историја, Трансо тврдел дека ниту еден фактор, како што се пожар или услови на почвата, не може да објасни зошто преријата и шумата постојат рамо до рамо во регионот. Наместо тоа, тој тврдел дека рамнотежата помеѓу врнежите од дожд и испарувањето, особено за време на сезоната на растење, помага во одржувањето на прериската вегетација во подолги временски периоди.<ref name=":4">{{Наведено списание|last=Transeau|first=Edgar Nelson|date=1935|title=The Prairie Peninsula|url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1930078|journal=Ecology|language=en|volume=16|issue=3|pages=423–437|doi=10.2307/1930078|issn=0012-9658|url-access=subscription}}</ref> Покрај неговите еколошки истражувања, Трансо спроведе обемни студии за [[алги]], особено во рамките на семејството Zygnemataceae. Неговите рани публикации се занимавале со периодичноста и хибридизацијата на алгите меѓу видовите, а тој опишал или ревидирал повеќе родови во рамките на оваа група.<ref name=":3">{{Наведено списание|last=Taft|first=Clarence E.|date=1973|title=Seventy Years of Phycology at The Ohio State University|url=https://kb.osu.edu/server/api/core/bitstreams/dd398349-2f83-5e1d-bd36-648e082f666f/content|journal=The Ohio Journal of Science|volume=73|issue=2|pages=103-110}}</ref> Неговата монографија од 1951 година ''„Zygnemataceae“,'' објавена од „The Ohio State University Press“, синтетизирала децении таксономска работа и станала стандардна референца за семејството.<ref>{{Наведена книга|url=http://archive.org/details/zygnemataceaefre00tran|title=The Zygnemataceae (fresh-water conjugate algae) with keys for the identification of genera and species, and seven hundred eighty-nine illustrations|last=Transeau|first=Edgar Nelson|date=1951|publisher=Columbus, Ohio State University Press|others=MBLWHOI Library}}</ref> Оваа збирка покажала континуирана употреба во систематските и таксономските истражувања, демонстрирајќи ја нејзината трајна научна вредност.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Hoshaw|first=Robert W.|date=1983|title=SYSTEMATICS OF THE ZYGNEMATACEAE (CHLOROPHYCEAE). III. TRANSEAU COLLECTION OF THE ZYGNEMATACEAE: AN OLD COLLECTION WITH MODERN USES|url=https://bsapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|journal=American Journal of Botany|language=en|volume=70|issue=1|pages=145–153|doi=10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|issn=0002-9122|url-access=subscription}}</ref> == Професионална услуга == Покрај неговата настава и истражување, Трансо бил активен во професионални научни организации. Тој бил претседател на Еколошкото друштво на Америка во 1924 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esa.org/history/2013/08/presidents/|title=Presidents|last=Tysor|first=Susannah|date=August 24, 2013|work=Ecological Society of America}}</ref> и претседател на Ботаничкото друштво на Америка во 1940 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://botany.org/home/about/current-officers/bsa-presidents.html|title=BSA Presidents|work=botany.org|language=en|accessdate=2026-03-02}}</ref> Тој бил и претседател на [[Ohio Academy of Sciences|Академијата на науките во Охајо]] во 1924 година.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Избрани публикации == * Трансо, ЕН (1935). „''Прерискиот полуостров“.'' ''Екологија'', 16(3), 423–437. * Трансо, ЕН (1940). Учебник по ботаника. Њујорк и Лондон: Харпер и браќа. * Transeau EN (1951). Zygnemataceae. Колумбус: Издаваштво на Универзитетот на Државниот универзитет во Охајо. == Награди и почести == Трансо добил неколку признанија како признание за неговиот придонес во ботаниката и екологијата. Во 1941 година, тој бил награден со почесен докторат од колеџот Франклин и Маршал.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.wku.edu/charles.smith/chronob/TRAN1875.htm|title=Chrono-Biographical Sketch: Edgar Transeau|work=people.wku.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Во 1956 година, тој го добил сертификатот за заслуги од Ботаничкото друштво на Америка. Оваа награда е исто така позната како Златен јубилеј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://botany.org/psbarchive/issue/1956-v2-no-4.html|title=1956 v2 No 4 Winter|work=botany.org|language=en|accessdate=2026-02-10}}</ref> == Наследство == Истражувањето на Трансо за северноамериканската вегетација, особено неговата анализа на прерискиот полуостров, продолжило да влијае врз еколошката наука долго по неговата смрт. Неговата студија од 1935 година останала клучна референца во подоцнежните дискусии за границите на тревниците и шумите и регионалните модели на дистрибуција на растенијата.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://search.library.wisc.edu/digital/AEUUSQ3V4L42D58R|title=The prairie peninsula--in the "shadow" of Transeau : proceedings of the sixth North American Prairie Conference, the Ohio State University, Columbus, Ohio, 12-17 August 1978 - UWDC - UW-Madison Libraries|work=search.library.wisc.edu|accessdate=2026-02-10}}</ref> Неговото научно наследство се рефлектира и во континуираната употреба на неговите колекции на алги во систематски и таксономски истражувања, особено студии за Zygnemataceae, демонстрирајќи ја долгорочната вредност на неговата теренска работа и курирање примероци.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Hoshaw|first=Robert W.|date=1983|title=SYSTEMATICS OF THE ZYGNEMATACEAE (CHLOROPHYCEAE). III. TRANSEAU COLLECTION OF THE ZYGNEMATACEAE: AN OLD COLLECTION WITH MODERN USES|url=https://bsapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|journal=American Journal of Botany|language=en|volume=70|issue=1|pages=145–153|doi=10.1002/j.1537-2197.1983.tb12442.x|issn=0002-9122|url-access=subscription}}</ref> По неговата смрт во 1960 година, Трансо бил одбележан со Резолуција за почит објавена од Еколошкото друштво на Америка, во која е сумирана неговата кариера и придонесите кон екологијата и ботаничката наука. Преку неговото истражување и менторство, Трансо помогнал во етаблирањето на Државниот универзитет во Охајо како важен центар за фиколошки истражувања на почетокот на дваесеттиот век.<ref name=":3">{{Наведено списание|last=Taft|first=Clarence E.|date=1973|title=Seventy Years of Phycology at The Ohio State University|url=https://kb.osu.edu/server/api/core/bitstreams/dd398349-2f83-5e1d-bd36-648e082f666f/content|journal=The Ohio Journal of Science|volume=73|issue=2|pages=103-110}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=1960|title=Resolution of Respect: Edgar Nelson Transeau 1875‐1960, President (1924) of the E.S.A.|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/20165532|journal=The Bulletin of the Ecological Society of America|language=en|volume=41|issue=2|pages=62–64|doi=10.2307/20165532|issn=0012-9623|url-access=subscription}}</ref> == Наводи == {{Presidents of the Phycological Society of America|state=collapsed}}{{Нормативна контрола}} * Works by or about Edgar Nelson Transeau at the Internet Archive [[Категорија:Апсолвенти на Мичигенскиот универзитет]] [[Категорија:Починати во 1960 година]] [[Категорија:Родени во 1875 година]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 7qbbjcki46agw6gg2yr2jjdp59lxjib 0 1391947 5588286 5584408 2026-07-07T01:37:52Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588286 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox |status = EN |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 15 November 2021">{{cite iucn |author=Oleas, N. |author2=Pitman, N. |date=2003 |title=''Eucrosia aurantiaca'' |volume=2003 |article-number=e.T42805A10753850 |doi=10.2305/IUCN.UK.2003.RLTS.T42805A10753850.en |access-date=15 November 2021}}</ref> |image = Addisonia - colored illustrations and popular descriptions of plants (1916-(1964)) (16152836663).jpg |taxon = Eucrosia aurantiaca |authority = ([[Baker]]) [[Pax]]<ref name="POWO_97950-2">{{cite web |title=''Eucrosia aurantiaca'' (Baker) Pax |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:97950-2 |access-date=2021-10-01 }}</ref> |synonyms = {{Species list |Callipsyche aurantiaca|Baker |Eucrosia morleyana|Rose }} |synonyms_ref = <ref name=POWO_97950-2/> }}'''''Eucrosia aurantiaca''''' — [[Еквадор|еквадорски]] [[ендемски]] вид [[Растенија|растение]]. Нејзините природни [[Живеалиште (екологија)|живеалишта]] се суптропски или тропски суви [[Шума|шуми]] и суптропски или тропски суви грмушести предели. Му се заканува истребување заради [[уништување на живеалиштата]]. Расте од [[Луковица|луковици]] 10 см долги и 7–8 см во дијаметар. Обично има два петиолни листови, синозеленикви по боја, со [[Лиска (лист)|лиска]] (ламина) која е 40 см долга и 20–25 см широка. Листовите не се појавуваат сè до по цветањето. Цветовите по облик се чадорчести, растат на стеблото до 1 метар во должина, жолти, со [[Прашник|прашници]] со истакнати долги [[Прашников конец|филаменти]].<ref name="Grossi_2010">{{Наведување|last=Grossi|first=Alberto|year=2010|title=''Eucrosia'' in cultivation|journal=The Plantsman|series=New Series|volume=9|number=4|pages=239–244}}, p. 241</ref> При одгледување, растението треба да се чува топло и суво кога листовите венеат, а да се наводнуваат само кога цветовите или листовите повторно ќе почнат да растат, кога е потребна сончева позиција.<ref name="Grossi_2010"/> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20121006032710/http://www.arkive.org/eucrosia/eucrosia-aurantiaca/ Слика на ''E. aurantiaca'']во [[Категорија:Загрозени растенија]] [[Категорија:Загрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Ендемска флора на Еквадор]] gsxv4v76jmrosiz1kaedcp0gdf32xyn 4 1394634 5588235 5587234 2026-07-06T22:46:35Z Bjankuloski06 332 5588235 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''МАТИЧЕН ВИКИПЕДИЈАНЕЦ 2026</center>'''</span> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">[[Корисник:Bjankuloski06|'''Bjankuloski06''']]</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Овогодинашната тема на програмата „ГЛАМ“ за уредување, соработка и подобрување на содржината на Википедија и нејзините проекти е „Ботаника на Македонија“. Следствено на тоа, приднесите и делувањата на ова поле (оваа програма) е насечно токму кон таа тема. == Резултати == ''' {| class="wikitable" |+ Создадени статии |- ! реден број !! новосоздадена статија |- | 1. || [[Гроздести руеви]] |- | 2. || [[Гроздест руј]] |- | 3. || [[Ф’стак (род)]] |- | 4. || [[Седефчиња]] |- | 5. || [[Седефче (род)]] |- | 6. || [[Целолист]] |- | 7. || [[Русан]] |- | 8. || [[Бел русан]] |- | 9. || [[Клокочки]] |- | 10. || [[Переста клокочка]] |- | 11. || [[Јавори]] |- | 12. || [[Млеч (дрво)]] |- | 14. || [[Клен (дрво)]] |- | 15. || [[Жестил]] |- | 16. || [[Планински јавор]] |- | 17. || [[Балкански јавор]] |- | 18. || [[Кленика]] |- | 19. || [[Горски јавор]] |- | 20. || [[Јаворец (дрво)]] |- | 21. || [[Дивокостенови]] |- | 22. || [[Див костен (род)]] |- | 23. || [[Лен (род)]] |- | 24. || [[Жолт лен]] |- | 25. || [[Повеќегодишен лен]] |- | 25. || [[Австриски лен]] |- | 26. || [[Двогодишен лен]] |- | 27. || [[Галски лен]] |- | 27. || [[Теснолистен лен]] |- | 28. || [[Прочистувачки лен]] |- | 29. || [[Џуџест лен]] |- | 30. || [[Зрнеш]] |- | 31. || [[Бабин заб (род)]] |- | 32. || [[Плускавец (растение)]] |- | 33. || [[Смрдлива коприва]] |- | 34. || [[Ситка]] |- |} == Поврзано == * [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] 2fh3b98caa19stf0xrs1oji9byj0tdy 0 1395907 5588282 5565894 2026-07-07T00:55:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588282 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox |color = lightgreen |image=Corylus americana1.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="IUCN">Stritch, L. 2014. ''Corylus americana''. The IUCN Red List of Threatened Species 2014: e.T194257A2307102. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T194257A2307102.en. Accessed on 06 July 2023.</ref>|status2=G5|status2_system=TNC|status2_ref=<ref>{{cite web |title=''Corylus americana''. NatureServe Explorer 2.0 |url=https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.135795/Corylus_americana |website=explorer.natureserve.org |access-date=6 July 2023}}</ref>|genus=Corylus|species=americana|authority=[[Marshall]], 1785|range_map=Corylus americana map.png|range_map_caption=Распространетост на <i>Corylus americana</i>}}'''''Corylus americana'''''<ref name="america">{{EFloras|1|233500448|Corylus americana}}</ref> — вид [[Листопадни растенија|листопадна]] [[грмушка]] од родот ''[[Леска|Corylus]]'' која потекнува од источните и централните Соединети Американски Држави, како и крајните јужни делови на источна и централна [[Канада]].<ref name="america" /> == Опис == ''Corylus americana'' расте до висина од приближно 2.5 м до 5 м<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=c350|title=Corylus americana|publisher=Missouri Botanical Garden|accessdate=2016-07-05}}</ref> и има ширина на круна од 3 м до 4.5 м. Тоа е средно голема грмушка, која под некои услови може да добие облик на мало дрво и е често повеќестеблеста со долги гранки што растат нанадвор и формираат густа раширена или сферична форма која се шири со испраќање нагоре на мјусови од подземни [[Ризом|ризоми]] од 10 см до 15 см под површината. ''Corylus americana'' цвета многу рано,<ref name="america"/> односно до средината на пролетта, произведувајќи висечки машки ([[Прашник|прашници]]) [[Реса (ботаника)|ресички]] во должина од 4 см до 8 см и гроздови од 2–5 ситни женски ([[Толчник (ботаника)|пистилатни]]) цветови затворени во заштитните [[Прицветник|прицветници]] на пупката, со нивните црвени [[Стил (ботаника)|стилови]] што штрчат на врвот.<ref name="america" /> Машките реси се развиваат на есен и остануваат во текот на зимата, а секој машки цвет на ресичката има пар прицветници и 4 [[Прашник|прашници]].<ref name="Illinois">{{Illinois Wildflowers|trees/plants/am_hazelnut|American Hazelnut (Corylus americana)}}</ref><ref name="FNA genus">{{EFloras|1|108088|Corylus|family=Betulaceae|first=John J.|last=Furlow}}</ref> ''Corylus americana'' произведува јадлив плодови кој созрева помеѓу јули и октомври и секој е опкружен со 2 листовидни [[Прицветник|прицветници]]<ref name="FNA genus"/> со неправилно заоблени [[Лист|листови]].<ref name="america"/><gallery> Податотека:Hazelnut_(25333137603).jpg|алт=Small bud-like female flowers and hanging male catkins| Мали женски цветови во облик на пупки и висечки машки [[Реса (ботаника)|ресички]] Податотека:Corylus_americana0.jpg|алт=Fruit cluster (nuts enclosed in leaflike bracts)| Плоден грозд (ореви обвиткани во лиснати прашници) </gallery> == Екологија == Оревите произведени од Corylus americana се составен дел од исхраната на [[Верверици|верверички]], [[Белоопашест елен|белоопашести елени]], [[Лисица|лисици]], тетреби, [[Обичен фазан|фазани]], [[Мисирка|мисирки]], [[Клукајдрвести|клукајдрвци]] и други животни. Листовите ги јадат белоопашести елени, [[Лос|лосови]] и [[Зајак|зајаци]], а машките реси се основна храна на тетребот и мисирката во текот на зимата и воедно ниско висечките грмушки формираат живеалиште за многу животински видови. == Употреба == Јаткастите плодови се јадат живи<ref>{{Наведена книга|title=Edible Wild Plants: A North American Field Guide to Over 200 Natural Foods|last=Elias|first=Thomas S.|last2=Dykeman|first2=Peter A.|publisher=[[Sterling Publishing|Sterling]]|year=2009|isbn=978-1-4027-6715-9|location=New York|pages=173|oclc=244766414|orig-year=1982}}</ref> иако се помали од почесто одгледуваните филберти (''[[Corylus maxima]]''<ref name="america"/><ref name="hortus">{{Наведена книга|title=Hortus third : a concise dictionary of plants cultivated in the United States and Canada|last=Bailey|first=Liberty Hyde|last2=Bailey|first2=Ethel Zoe|publisher=Macmillan|year=1976|isbn=0-02-505470-8|location=New York|pages=479|oclc=2513407}}</ref>, ''[[Обична леска|Corylus avellana]]''<ref name="hortus" /> и нивните хибриди).<ref name="hortus" /> Тие исто така поседуваат содржина на масло споредливo со ''C.avellana'', што ги прави погодни за производство на масло за готвење.<ref>{{Наведено списание|last=Xu|first=Yixiang|last2=Hanna|first2=Milford A|date=2010-11-01|title=Composition and oxidative stabilities of oils extracted from hybrid hazelnuts grown in Nebraska, USA|url=https://academic.oup.com/ijfst/article/45/11/2329/7865204|journal=International Journal of Food Science and Technology|volume=45|issue=11|pages=2329–2336|doi=10.1111/j.1365-2621.2010.02404.x|issn=0950-5423|url-access=subscription}}</ref> [[Американски староседелци|Индијанците]] го користеле ''Corylus americana'' за медицински цели, како што се лекувања од уртикарија, жолчка, дијареја, грчеви, поленска треска, породување, крварења, пренатална сила и никнување на заби, за да предизвикаат повраќање и да заздрават посекотини.<ref name="america"/> === Одгледување === Corylus americana се одгледува како [[украсно растение]] за [[Домороден вид|автохтони градини со растенија]], како и во градини со див свет за привлекување и задржување на фауната во одредена област. Постојат одгледувани хибриди од ''Corylus americana'' со ''[[Обична леска|Corylus avellana]]'' кои имале за цел да ги комбинираат поголемите ореви од вторите со отпорноста на првите на северноамериканската габа ''[[Cryptosporella]] anomala''.<ref name="hortus"/> Тоа е вид со средно до брзорастечки раст, кое умерено цица, на крајот создавајќи изглед на повеќестеблести, грутчести растенија. Добро се прилагодува на различни pH вредности и типови на почва, но најдобро се адаптира на добро дренирана почва и претпочита целосно сонце за најдобар раст и развој иако може да расте и да опстојува во делумна сенка, сепак густината на растенијата и производството на плодови се значително намалени. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [http://www.naturemanitoba.ca/sites/default/files/AMERICAN%20HAZELNUT%20copy.pdf Фотографии, цртежи, опис од ''Corylus americana'']{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}на <i>Nature Manitoba</i>. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растенија опишани во 1788 година]] [[Категорија:Јадливи оревести плодови и семки]] [[Категорија:Леска]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Градинарски растенија од Северна Америка]] [[Категорија:Флора на југоисточниот дел на САД]] [[Категорија:Флора на североисточниот дел на САД]] [[Категорија:Флора на северо-централниот дел на САД]] [[Категорија:Флора на источна Канада]] krdpwl2ctn71pjcsf0u8cqv12dq3ac0 0 1396620 5588227 5571218 2026-07-06T22:11:46Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588227 wikitext text/x-wiki Ова е список на значајни историски настани поврзани со меѓународното [[женско движење]] што се случило во 1919 година. == Настани == === јануари === [[Податотека:Rosa_Luxemburg.jpg|десно|мини|301x301пкс|Германската социјалистичка револуционерка Роза Луксембург.]] * јануари 1919 година: [[Чехословачка]] — Според условите на ''Изборните правила за населбите во Чехословачка, Закон 75'', усвоен во јануари 1919 година, на мажите и жените во чешкиот дел од земјата им биле дадени еднакви права на глас на општинските избори.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=3KIMwdbG0EcC&pg=PA216|title=The Struggle for Female Suffrage in Europe: Voting to Become Citizens|last=Rodriguez Ruiz|first=Blanca|last2=Rubio-Marín|first2=Ruth|date=2012|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-22425-4|series=International Studies in Sociology and Social Anthropology|location=Leiden, The Netherlands|page=216}}</ref> * 1 јануари 1919 година: Канада — На жените им било дадено право да бидат кандидати на федералните избори.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.elections.ca/res/eim/article_search/article.asp?id=84&lang=e&frmPageSize=|title=Electoral Insight|date=2010-06-14|work=Elections Canada Online|accessdate=2012-10-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.canadahistoryproject.ca/1914/1914-08-women-vote.html|title=Women Get the Vote 1916-1919|publisher=Canada: A Country by Consent|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 15 јануари 1919 година: Германија — Револуционерната социјалистичка антивоена активистка [[Роза Луксембург]] била убиена од десничарски националистички војници.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.socialism.in/index.php/the-murder-of-rosa-luxemburg/|title=The murder of Rosa Luxemburg|date=16 January 2013|publisher=Socialism.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130202157/http://www.socialism.in/index.php/the-murder-of-rosa-luxemburg/|archive-date=30 November 2018|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 19 јануари 1919 година: Германија — Според условите на Вајмарскиот устав, на жените им била дадена еднаквост во пристапот до образование, еднакви можности при назначување во државната служба и еднаква плата.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=EWAovsVtddUC&pg=PA4|title=Women in Nazi Society|last=Stephenson|first=Jill|date=2013|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-136-24740-8|volume=35|location=London, England|page=4}}</ref> * 26 јануари 1919 година: Полска — Пет жени - Габриела Баличка-Ивановска, Јадвига Џубињска, Ирена Космовска, Марија Мочидловска и Зофија Морачевска - биле избрани во првиот парламент, по формирањето на [[Втора Полска Република|Втората Полска Република]].{{Sfn|Sharp|Stibbe|2011}} === февруари === * 4 февруари 1919 година: Белорусија — На жените им е доделено право на глас и учество на избори.<ref name="ws">{{Наведена мрежна страница|url=http://womensuffrage.org/?page_id=97|title=Europe|publisher=Women Suffrage and Beyond|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402074227/http://womensuffrage.org/?page_id=97|archive-date=2 April 2019|accessdate=30 November 2018}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://data.ipu.org/node/16/elections/historical-data-on-women?chamber_id=13335|title=Belarus - House of Representatives|date=2017|work=data.ipu.org|publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]|location=Geneva, Switzerland|archive-url=https://web.archive.org/web/20181216174017/https://data.ipu.org/node/16/elections/historical-data-on-women?chamber_id=13335|archive-date=16 December 2018|accessdate=16 December 2018}}</ref> * 10 февруари 1919 година: Сенатот на САД го спроведува амандманот за правото на глас на жените.<ref name="locp">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.loc.gov/collections/women-of-protest/articles-and-essays/historial-timeline-of-the-national-womans-party/1918-to-1920/|title=Women of Protest: Photographs from the Records of the National Woman's Party|publisher=Library of Congress|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 10 февруари 1919 година: [[Париз]], Франција — Меѓусојузничката конференција на жените, позната и како Конференција на суфражетки на сојузничките земји и САД, се состанува за да состави список на женски прашања што ќе им ги презентира на делегатите на [[Париска мировна конференција (1919)|Париската мировна конференција]], бидејќи им било забрането да учествуваат на официјалната конференција.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/27701948/the_philadelphia_inquirer/|title=Votes for Women No Peace Problem|date=27 January 1919|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|access-date=27 January 2019|location=Philadelphia, Pennsylvania|page=4|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 14–16 февруари 1919 година: Грузија — Жените за прв пат учествувале во националното гласање, избирајќи членови на уставното собрание.<ref>{{Наведено списание|last=Papuashvili|first=George|date=March 2012|title=A Retrospective on the 1921 Constitution of the Democratic Republic of Georgia|url=https://fedsoc-cms-public.s3.amazonaws.com/update/pdf/iTpKonZgtcui09MEHOu6WIv9Qk2DRBQXtvxrPh3h.pdf|journal=Engage|volume=13|issue=1|pages=99–104|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906135918/https://fedsoc-cms-public.s3.amazonaws.com/update/pdf/iTpKonZgtcui09MEHOu6WIv9Qk2DRBQXtvxrPh3h.pdf|archive-date=6 September 2018|access-date=1 December 2018}}</ref> На 2 декември 1918 година, [[Пери-Кан Софијаева]], Азербејџанка која живеела во Грузија била избрана да служи како локален советник во селскиот совет Караџала, во [[Кахетија|регионот Кахетија]] и го започнала својот мандат како регионален претставник на парламентарните избори одржани во 1919 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.turkinfo.org/2017/09/25/akakli-xvadagiani-qarayazi-anasi-p%C9%99rixanim-sofiyeva/|title=Akakli Xvadagiani. Qarayazı anası – Pərixanım Sofiyeva|last=Məmmədoğlu|first=Mirzə|date=25 September 2017|work=TurkInfo.org|publisher=Türk Dünyası İnfo|location=Baku, Azerbaijan|language=az|archive-url=https://web.archive.org/web/20181201201722/http://www.turkinfo.org/2017/09/25/akakli-xvadagiani-qarayazi-anasi-p%C9%99rixanim-sofiyeva/|archive-date=1 December 2018|accessdate=1 December 2018}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/the-worlds-first-democratically-elected-muslim-woman-was-from-georgia|title=The world's first democratically elected Muslim woman was from Georgia|last=Dunbar|first=William|date=8 March 2018|work=[[EurasiaNet]]|publisher=Harriman Institute, Columbia University|location=New York, New York|archive-url=https://web.archive.org/web/20181201201415/https://eurasianet.org/the-worlds-first-democratically-elected-muslim-woman-was-from-georgia|archive-date=1 December 2018|accessdate=1 December 2018}}</ref> * 16 февруари 1919 година: Австрија — На жените им било дозволено да гласаат за прв пат. Избрани биле осум жени, вклучувајќи 7 претставнички на Социјалдемократската партија на Австрија: Ана Бошек, Еми Фројндлих, Аделхајд Поп, Габриеле Профт, Тереза Шлезингер, Амали Зајдел и Марија Туш; и 1 за Христијанско-социјалната партија : Хилдегард Бурјан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wien.gv.at:80/english/history/commemoration/suffrage.html|title=Suffrage "indiscriminate of sex" - Commemoration and Reflection|last=Bauer-Manhart|first=Ingeborg|date=2010|work=wien.gv.at|publisher=Vienna City Administration|location=Vienna, Austria|archive-url=https://web.archive.org/web/20101213044758/http://www.wien.gv.at/english/history/commemoration/suffrage.html|archive-date=2010-12-13|accessdate=1 December 2018}}</ref> * 22 февруари 1919 година:<ref>{{Наведени вести|url=http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/exans/evt_1920.htm|title=Principal Events of 1919|last=Broadbent|first=S. K.|date=25 December 1919|work=[[Isle of Man Examiner|Isle of Man Examiner Annual]]|access-date=15 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160506161557/http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/exans/evt_1920.htm|archive-date=6 May 2016|location=Douglas, Isle of Man}}</ref> Остров Ман — Жените за прв пат можеле да се кандидираат на избори, кога било доделено универзално право на глас, иако ограничувањата за имотот за гласачите продолжиле до 1969 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tynwald.org.im/education/women/Pages/VotesForWomen_Timeline.aspx|title=Votes for Women!|date=2018|work=Tynwald.org.im|publisher=[[High Court of Tynwald]]|location=Douglas, Isle of Man|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130202227/http://www.tynwald.org.im/education/women/Pages/VotesForWomen_Timeline.aspx|archive-date=30 November 2018|accessdate=15 December 2018}}</ref> * 26 февруари 1919 година: Мејн – Државниот сенат донел резолуција со која им се дозволува на жените да гласаат за [[Изборен колегиум (САД)|претседателски избирачи]].{{Sfn|Harper|1922}} === март === * 6 март 1919 година: Мичиген — Жените гласале за прв пат според државен закон кој бил одобрен во ноември 1918 година. Првата жена што го искористила правото на глас била Роза Џон, сопруга на истакнат сириски трговец.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.lansingstatejournal.com/story/news/local/capitol/2018/01/21/centennial-michigan-womens-suffrage/1017344001/|title=What Michigan women can learn from fight for suffrage 100 years ago|last=Hinkley|first=Justin A.|date=20 January 2018|work=[[Lansing State Journal]]|access-date=18 December 2018|archive-url=https://archive.today/20181218154001/https://www.lansingstatejournal.com/story/news/local/capitol/2018/01/21/centennial-michigan-womens-suffrage/1017344001/|archive-date=2018-12-18|location=Lansing, Michigan}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26322077/goff_looks_victor_in_judgeship_race/|title=Goff Looks Victor in Judgeship Race|date=6 March 1919|work=[[The Detroit Free Press]]|access-date=18 December 2018|location=Detroit, Michigan|page=3|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 9 март 1919 година: Италија — Бил поднесен Сакиевиот закон, со кој се елиминирала супериорноста на сопрузите во семејното право; давајќи им на жените право да го контролираат сопствениот имот, да имаат еднакво старателство над своите деца, да се кандидираат за јавни функции и да си работат професии. (Законот бил одобрен од комисијата на Сенатот и усвоен без измени во јули).{{Sfn|Harper|1922}}<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=sVmPAAAAMAAJ|title=Storia del voto alle donne in Italia: alle radici del difficile rapporto tra donne e politica|last=Galeotti|first=Giulia|publisher=Biblink|year=2006|isbn=9788888071664|location=Rome, Italy|page=43|language=it}}</ref> Истовремено, била предложена Сичелската агенда, која ќе им дало право на глас на италијанските жени. Но, пред да се свикало гласање во Сенатот, законодавното собрание се одложило.{{Sfn|Galeotti|2006}} * 10 март 1919 година: Украина — Жените добиле право на глас.<ref name="ws"/> * 17 март 1919 година: Кантон Нојшател, Швајцарија — Советот се согласило прашањето за правото на глас на жените да го стави на гласачко ливче за да одлучат гласачите.{{Sfn|Harper|1922}} * 19 март 1919 година: Мејн – Државниот дом донел резолуција со која им се дозволува на жените да гласаат за претседателски избирачи.{{Sfn|Harper|1922}} * 21 март 1919 година: [[Унгарска Советска Република]] — Универзалното право на глас им било проширено само на членовите на синдикатите; со распаѓањето на Републиката, во август 1919 година, законот бил поништен и универзалното право на глас не постоел повторно сè до 1945 година.<ref name="SulkunenNevalaMarkkola_2009">{{Наведена книга|url=https://poseidon01.ssrn.com/delivery.php?ID=623110115067019007065022016106114092051040069008061028095107014090008069077122027071123059021013106005121064000100072104082022105043041005072080103000117001016118096056082040090095091079095111003127100084010028075103003076024006004117077027020114001087&EXT=pdf|title=Suffrage, Gender and Citizenship: international perspectives on parliamentary reforms|date=2009|publisher=Cambridge Scholars|isbn=978-1-4438-0162-1|editor-last=Sulkunen|editor-first=Irma|location=Newcastle upon Tyne, England|pages=242–243|editor-last2=Nevala-Nurmi|editor-first2=Seija-L eena|editor-last3=Markkola|editor-first3=Pirjo|access-date=2026-06-02|archive-date=2020-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228151725/https://poseidon01.ssrn.com/delivery.php?ID=623110115067019007065022016106114092051040069008061028095107014090008069077122027071123059021013106005121064000100072104082022105043041005072080103000117001016118096056082040090095091079095111003127100084010028075103003076024006004117077027020114001087&EXT=pdf|url-status=dead}}</ref> * 28 март 1919 година: Мисури – Жените добиле право да гласаат за претседателски избирачи од страна на државното законодавство. Гувернерот го потпишал законот на 5 април. {{Sfn|Harper|1922}} === април === * 9 април 1919 година: Британска Источна Африка (сега Кенија) — Законодавците во третото читање усвоиле закон за право на глас, ''Уредба бр. 16 на Законодавниот совет'', со која се дава еднакво право на глас на возрасните жени и мажи<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.64571|title=Kenya From Within: A Short Political History|last=Ross|first=W. Mcgregor|date=1927|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|location=London, England|page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.64571/page/n345 327]|oclc=245718452}}</ref> од „чисто европско потекло“,{{Sfn|Ross|1927}} кои зборувале англиски, биле писмени британски поданици и поседувале имот. Со неа посебно се исклучувале Африканците<ref>{{Наведен извештај|access-date=16 December 2018}}</ref> и британските поданици од Индија или други локации надвор од Европа.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=H8k3DwAAQBAJ&pg=PT99|title=Economic Development of Africa, 1880–1939|last=Sunderland|first=David|last2=Uzoigwe|first2=Godfrey N.|date=2016|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-1-351-22196-2|volume=5: Labour and Other Aspects of Development|location=New York, New York|page=99}}</ref> * 17 април 1919 година: Њу Бранзвик, Канада — на жените им било доделено целосно универзално право на глас.{{Sfn|Harper|1922}} === мај === * 3 мај 1919 година: Атланта, Џорџија — Белите жени добиле право да гласаат на општинските избори.{{Sfn|Harper|1922}} * 8 мај 1919 година: Луксембург — Уставното собрание го проширило правото на глас на сите граѓани над 21 година, без оглед на полот. Новиот устав стапил на сила на 15 мај 1919 година.{{Sfn|Rodriguez Ruiz|Rubio-Marín|2012}} * 9 мај 1919 година: Белгија — На жените, како заменици на херојските мажи кои загинале во Првата светска војна, кои биле вдовици или самохрани мајки на војници загинати во борба, кои биле политички затвореници држени од непријателот или кои самите биле вклучени во движењето на отпорот, им било дозволено да гласаат и да бидат кандидати.<ref name="ws"/>{{Sfn|Rodriguez Ruiz|Rubio-Marín|2012}} * 12–17 мај 1919 година: [[Цирих]], Швајцарија — Вториот меѓународен женски конгрес за мир и слобода ги осудил последните услови од [[Версајски договор|Версајскиот договор]] со кој завршила [[Прва светска војна|Првата светска војна]] и ја преименувала мировната организација основана во 1915 година во Женска меѓународна лига за мир и слобода.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://armingallsides.org.uk/wp-content/uploads/2014/06/All-aboard-the-peace-train-with-references1.pdf|title=All Aboard The Peace Train|last=Adams|first=Joshua|date=June 2014|work=Arming All Sides|publisher=On the Record Community Interest Company|location=London, England|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127164550/https://armingallsides.org.uk/wp-content/uploads/2014/06/All-aboard-the-peace-train-with-references1.pdf|archive-date=27 January 2019|accessdate=27 January 2019}}</ref> * 15 мај 1919 година: Остров Џерси (Каналски Острови) — На самохраните жени над 20 години им било дадено правото да гласаат на локалните избори.<ref name="Le Claire2006">{{Наведена мрежна страница|url=https://statesassembly.gov.je/assemblypropositions/2006/10195-17544-6122006.pdf|title=States of Jersey: Public Elections—Reduction in Voting Age to 16|last=Le Claire|first=P. V. F.|date=5 December 2006|work=statesassembly.gov.je|publisher=[[States of Jersey]]|location=Saint Helier, Jersey|page=7|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215235129/https://statesassembly.gov.je/assemblypropositions/2006/10195-17544-6122006.pdf|archive-date=15 December 2018|accessdate=15 December 2018}}</ref> * 16 мај 1919 година: Крунска колонија на Јамајка, Британски Западни Инди — Жените на возраст од дваесет и пет години или повеќе, кои заработувале 50 фунти или повеќе годишно или плаќале даноци од 2 фунти годишно, добиле право на глас.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.stabroeknews.com/2010/features/05/13/history-this-weekconstitutional-developments-in-british-guiana-and-jamaica-between-1890-and-1945-part-3/|title=History this week:Constitutional Developments in British Guiana and Jamaica between 1890 and 1945 (Part 3)|date=13 May 2010|work=[[Stabroek News]]|access-date=16 February 2019|archive-url=https://archive.today/20130824053927/http://www.stabroeknews.com/2010/features/05/13/history-this-weekconstitutional-developments-in-british-guiana-and-jamaica-between-1890-and-1945-part-3/|archive-date=24 August 2013|location=Georgetown, Guyana}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://newspaperarchive.com/politics-clipping-may-17-1919-1045268/|title=Continuation of the Session of the Honourable Legislative Council|last=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=17 May 1919|work=[[The Gleaner (newspaper)|The Gleaner]]|access-date=16 February 2019|location=Kingston, Jamaica|page=6|via=[[Newspaperarchive.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 20 мај 1919 година: [[Право на глас на жените|Франција]] — Пратеничкиот дом усвоил закон за доделување еднакво право на глас на жените со 377 пратеници „за“ и 97 „против“.{{Sfn|Oldfield|2003}} Мерката не била усвоена од Сенатот, со што правото на глас на жените било одложено до 1944 година.<ref name="ws" /> * 24 мај 1919 година: Шведска — На жените им било доделено право на глас.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thelocal.se/20180905/how-swedish-women-won-the-right-to-vote|title=How Swedish women won the right to vote|last=Martinez, Victoria|date=3 September 2018|work=The Local|accessdate=30 November 2018}}</ref> === Јуни === * 5 јуни 1919 година: Амандманот за национално право на глас, деветнаесеттиот амандман на Уставот на Соединетите Американски Држави, бил усвоен од Конгресот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.history.com/this-day-in-history/congress-passes-the-19th-amendment|title=1919: Congress passes the 19th Amendment|publisher=History|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 10 јуни 1919 година: Илиноис,{{Sfn|Harper|1922}} Висконсин и Мичиген, по тој редослед, станале првите три држави што го ратификувале Амандманот за национално право на глас.<ref name="locp"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://housedems.com/article/100th-anniversary-women%E2%80%99s-suffrage-michigan|title=100th Anniversary of Women's Suffrage in Michigan|date=10 April 2018|publisher=Michigan House: Democrats|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130202259/https://housedems.com/article/100th-anniversary-women%E2%80%99s-suffrage-michigan|archive-date=30 November 2018|accessdate=30 November 2018}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26296631/two_states_ratify_votes_for_women_the/|title=Two States Ratify Votes for Women|date=10 June 1919|work=[[The Ottawa Herald]]|access-date=17 December 2018|location=Ottawa, Kansas|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26296679/the_capital_times/|title=Wisconsin O.K.'s Suffrage; Illinois First|date=10 June 1919|work=[[The Capital Times]]|access-date=17 December 2018|location=Madison, Wisconsin|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26296916/detroit_free_press/|title=Michigan Third to Put O.K. on Suffrage Act|date=10 June 1919|work=[[The Detroit Free Press]]|access-date=17 December 2018|location=Detroit, Michigan|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 15 јуни 1919 година: Чехословачка — Жените и мажите во чешките области за прв пат гласале под еднакво право на глас за општинските кандидати.{{Sfn|Rodriguez Ruiz|Rubio-Marín|2012}} * 16 јуни 1919 година: Канзас, Охајо и Њујорк, по тој редослед, го ратификувале 19-тиот амандман.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26304314/suffrage_is_ratified_the_independence/|title=Suffrage is Ratified|date=16 June 1919|work=The Independence Daily Reporter|access-date=17 December 2018|location=Independence, Kansas|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26304891/assembly_to_o_k_suffrage_with/|title=Assembly to O. K. Suffrage with Dispatch|date=16 June 1919|work=[[The Dayton Daily News]]|access-date=17 December 2018|location=Dayton, Ohio|page=9|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26304946/ohio_legislature_favors_suffrage_the/|title=Ohio Legislature Favors Suffrage|date=17 June 1919|work=The Fremont Daily Messenger|access-date=17 December 2018|location=Fremont, Ohio|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26304458/the_new_york_times/|title=Women Suffrage Amendment Wins in Legislature (pt. 1)|date=17 June 1919|work=[[The New York Times]]|access-date=17 December 2018|location=New York, New York|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}} and {{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26304613/the_new_york_times/|title=Women Suffrage Amendment Wins in Legislature (pt. 2)|date=17 June 1919|work=[[The New York Times]]|access-date=17 December 2018|location=New York, New York|page=9|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 17 јуни 1919 година: Илиноис — Поради мала грешка во текстот на првичниот вовед на резолуцијата за ратификација на 19-тиот амандман, и Државниот сенат и Претставничкиот дом ја потврдиле ратификацијата на правото на глас на жените. По поднесувањето на краток опис за објаснување дека легалноста на самиот амандман не била загрозена, а второто гласање било само правна формалност, Илиноис бил признаен од страна на државниот секретар на САД како прва држава што го ратификувала федералниот амандман.{{Sfn|Harper|1922}} * 19 јуни 1919 година: Пенсилванија — Државниот сенат го ратификувала 19-тиот амандман.{{Sfn|Harper|1922}}<ref name="The Brookville American">{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26330756/pennsylvania_ratifies_the_brookville/|title=Pennsylvania Ratifies|date=26 June 1919|work=The Brookville American|access-date=18 December 2018|location=Brookville, Pennsylvania|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 21 јуни 1919 година: Ерменија — Одржани биле првите избори со универзално право на глас.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://chai-khana.org/en/womens-suffrage-the-armenian-formula|title=Women's Suffrage: The Armenian Formula|last=Badalyan, Lena|date=5 December 2018|publisher=Chai Khana|archive-url=https://web.archive.org/web/20181201005054/https://chai-khana.org/en/womens-suffrage-the-armenian-formula|archive-date=1 December 2018|accessdate=30 November 2018}}</ref> Избрани се три жени: Перчухи Партизпанјан-Барсегјан, Варвара Сахакјан и Катарина Залјан-Манукјан, кои служеле до падот на владата во 1920 година.<ref name="Harutyunyan">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aniarc.am/2018/03/08/women-1919-1920-mp/|title=Առաջին խորհրդարանի (1919-1920) երեք կին պատգամավորները|last=Harutyunyan|first=Anahit|date=8 March 2018|work=ANI Armenian Research Center|publisher=Armenian Research Center for Anteriology|location=Yerevan|language=hy|archive-url=https://web.archive.org/web/20180504044633/https://www.aniarc.am/2018/03/08/women-1919-1920-mp/|archive-date=4 May 2018|accessdate=11 January 2019|quote=Three female deputies of the first parliament (1919-1920)}}</ref> * 24 јуни 1919 година: Пенсилванија — Државниот дом го ратификувала 19-тиот амандман, со што државата станала седма што го поддржала федералниот амандман.<ref name="The Brookville American" /> * 25 јуни 1919 година: Масачусетс — Државниот дом го ратификувала 19-тиот амандман со 185 гласови „за“ и 47 „против“, а Државниот сенат со 34 гласови „за“ и 5 „против“, со што државата станала осма што го ратификувала федералниот амандман.{{Sfn|Harper|1922}} * 28 јуни 1919 година: Тексас — Државното законодавство го ратификувала 19-тиот амандман, со што државата станала 9-та што го одобрила федералниот амандман.{{Sfn|Harper|1922}} * 28–29 јуни 1919 година: Кантон Нојшател, Швајцарија — Гласачите го отфрлиле давањето право на глас на жените.{{Sfn|Harper|1922}} === Јули === [[Податотека:Nancy-Astor-Viscountess-Astor.jpg|десно|мини|272x272пкс|Конзервативката Ненси Астор, првата жена член на британскиот парламент.]] * 2 јули 1919 година: Ајова — На посебна седница на законодавното тело свикана од гувернерот, и Државниот дом и Сенатот ја одобриле ратификацијата на Деветнаесеттиот амандман.{{Sfn|Harper|1922}} * 3 јули 1919 година: Мисури — И Државниот сенат и Државниот дом го ратификувале 19-тиот амандман.{{Sfn|Harper|1922}} * 4 јули 1919 година: Британска Родезија — ''Уредбата за право на глас на жените'' добила согласност од Високиот комесар, дозволувајќи им на жените на возраст од 21 година или постари да гласаат и да служат како членови на Законодавниот совет, под услов да ги исполнуваат професионалните и квалификациите за плата. Мажените жени автоматски ги имаа истите права како и нивните сопрузи, сè додека двојката живеела заедно во неполигамна врска и тој ги исполнувал условите за приход.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qvAZ8MIP4VcC&pg=PA195|title=International Woman Suffrage|last=Oldfield|first=Sybil|date=2003|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-0-415-25740-4|volume=4: October 1918 — September 1920|location=New York, New York|page=195}}</ref> * 12 јули 1919 година: Остров Џерси (Каналски Острови) — Со донесувањето на ''Законот за право'' на глас на мажените жени чии сопрузи биле даночни обврзници и жени над 30 години кои плаќале кирија од 10 фунти или повеќе годишно.<ref name="Le Claire2006"/> * 15 јули 1919 година: Ватикан — [[Папа Бенедикт XV|Папата Бенедикт XV]] издал декларација во поддршка на политичките права на жените.<ref>{{Наведена книга|url=https://epdf.tips/aftermaths-of-war-womens-movements-and-female-activists-1918-1923-history-of-war.html|title=Aftermaths of War: Women's movements and female activists, 1918-1923|date=2011|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-19172-3|editor-last=Sharp|editor-first=Ingrid|volume=63|location=Leiden, The Netherlands|page=200|editor-last2=Stibbe|editor-first2=Matthew}}</ref> * 17 јули 1919 година: Алабама — Државниот Сенат ја отфрлил ратификацијата на 19-тиот амандман со 19 гласови против и 13 за.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/historyofwomansu06stanuoft|title=History of Woman Suffrage|date=1922|publisher=J. J. Little & Ives Company for the [[National Woman Suffrage Association]]|editor-last=Harper|editor-first=Ida Husted|volume=6: 1900-1920|location=Rochester, New York|page=[https://archive.org/details/historyofwomansu06stanuoft/page/8 8]|oclc=963795738}}</ref> * 21 јули 1919 година: [[Жените во Азербејџан|Азербејџан]] — Жените добиле право на глас.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.today.az/news/vdiaspora/87899.html|title=History of Azerbaijani and US women's rights to vote discussed at US Congress Library|publisher=Today.Az|accessdate=2012-10-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://azerbaijan.travel/en/blog/single/26-women-s-right-to-vote-for-the-first-time-on-the-east|title=Women's right to vote – for the first time on the East|publisher=Azerbaijan|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 24 јули 1919 година: Џорџија — И Сенатот и Претставничкиот дом ја отфрлиле ратификацијата на 19-тиот амандман на Уставот на САД.{{Sfn|Harper|1922}} * 28 јули 1919 година: Арканзас — По гласањето на Државниот сенат со 29 гласови „за“ и 2 „против“ и гласањето на Претставничкиот дом со 75 гласови „за“ и 17 „против“, Арканзас станала 12-та држава што го ратификувала 19-тиот амандман.{{Sfn|Harper|1922}}<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/13479577/1919729_arkansas_gazette_suffrage_is/|title=Suffrage is Ratified by Legislature|date=29 July 1919|work=[[Arkansas Gazette|The Arkansas Gazette]]|access-date=17 December 2018|issue=239|location=Little Rock, Arkansas|volume=99|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 31 јули 1919 година: Монтана — Државниот сенат го ратификувал 19-тиот амандман со кој се одобрува правото на глас на жените.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26323950/the_anaconda_standard/|title=Lawmakers Wrestle with Problems for Relief for Farmers|date=31 July 1919|work=The Anaconda Standard|access-date=18 December 2018|location=Anaconda, Montana|page=5|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref name="Evening State Journal">{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26324108/lincoln_journal_star/|title=House Unanimous in Its Approval (pt. 1)|date=2 August 1919|work=[[Lincoln Journal Star|The Evening State Journal]]|access-date=18 December 2018|location=Lincoln, Nebraska|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}} and {{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26324136/lincoln_journal_star/|title=House Unanimous in Its Approval (pt. 2)|date=2 August 1919|work=[[Lincoln Journal Star|The Evening State Journal]]|access-date=18 December 2018|location=Lincoln, Nebraska|page=4|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> === Август === * 2 август 1919 година: Монтана и Небраска — Претставничкиот дом на Монтана го ратификувал 19-тиот амандман на кој гувернерот веднаш го ставил својот потпис,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26323224/speaker_belden_signs_suffrage/|title=Speaker Belden Signs Suffrage Amendment|date=3 August 1919|work=The Butte Miner|access-date=18 December 2018|location=Butte, Montana|page=11|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26323281/the_independentrecord/|title=Governor Signs Bills and Payday Is Here Other Bills Signed|date=3 August 1919|work=[[The Helena Daily Independent]]|access-date=18 December 2018|location=Helena, Montana|page=4|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> а законодавното собрание на државата Небраска едногласно го ратификувал федералниот амандман истиот ден.<ref name="Evening State Journal"/><ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26324804/newyork_tribune/|title=Nebraska's Legislature Votes to Ratify Suffrage|date=2 August 1919|work=[[The New York Tribune]]|access-date=18 December 2018|location=New York, New York|page=11}}</ref> * 11 август 1919 година: Германија — Според Вајмарскиот устав, Германија им доделила на жените право на глас.<ref name="scholastic1">{{Наведена мрежна страница|url=http://teacher.scholastic.com/activities/suffrage/history.htm|title=History of Women's Suffrage &#124; Scholastic.com|last=Grolier|date=1920-08-26|publisher=Teacher.scholastic.com|accessdate=2012-10-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.history.com/this-day-in-history/weimar-constitution-adopted-in-germany|title=Weimar Constitution adopted in Germany|publisher=History|accessdate=30 November 2018}}</ref> === Септември === * Септември 1919 година: Луксембург — Жените гласале за прв пат на референдум за задржување на монархијата.{{Sfn|Rodriguez Ruiz|Rubio-Marín|2012}} * 8 септември 1919 година: Минесота — Државниот дом и Државниот сенат го ратификувал Деветнаесеттиот амандман со 120 гласови „за“, 6 „против“ и 60 „за“ со 5 „против“.{{Sfn|Harper|1922}} * 10 септември 1919 година: Њу Хемпшир — Државниот сенат го следел примерот на Државниот дом, кој го ратификувал Деветнаесеттиот амандман претходниот ден и го усвоил амандманот за право на глас со 14 гласови „за“ и 10 „против“.{{Sfn|Harper|1922}} * 17 септември 1919 година: Алабама — Државниот дом ја отфрлил ратификацијата на Деветнаесеттиот амандман со 60 гласови против и 31 глас за.{{Sfn|Harper|1922}}<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26294482/the_selma_timesjournal/|title=Anthony Amend. in Alabama Is Refused—Settled for next 4 Years|date=17 September 1919|work=[[Selma Times-Journal|The Selma Journal]]|access-date=17 December 2018|location=Selma, Alabama|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> Алабама немала да го ратификува амандманот сè до 8 септември 1953 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/25170006/the_montgomery_advertiser/|title=Adam's Rib in Alabama|date=9 September 1953|work=[[The Montgomery Advertiser]]|access-date=17 December 2018|location=Montgomery, Alabama|page=4|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 18 септември 1919 година: Холандија — Холандија им доделила на жените право на глас. Правото на избор претходно им било доделено во 1917 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.db-decision.de/CoRe/Netherlands.htm|title=Country Report Netherlands|work=European Database: Women in Decision-making|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210081236/http://www.db-decision.de/CoRe/Netherlands.htm|archive-date=2015-02-10|accessdate=2012-10-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dutchreview.com/culture/history/womens-suffrage-in-the-netherlands/|title=The Fight for Women's Suffrage in the Netherlands|last=Nwanazia, Chuka|date=30 October 2018|publisher=Dutch Review|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 29–30 септември 1919 година: Јута — На посебна законодавна седница, Државниот сенат го ратификувал Деветнаесеттиот амандман на 29-ти, а следниот ден Државниот дом го следел нивниот пример.{{Sfn|Harper|1922}}<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26332255/utah_ratifies_the_suffrage_amendment/|title=Utah Ratifies the Suffrage Amendment|date=30 September 1919|work=[[The Ogden Standard]]|access-date=18 December 2018|location=Ogden, Utah|page=6|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> === Октомври === * Октомври 1919 година: Италија — Пратеничкиот дом усвоил закон со кој на писмените жени на возраст од 21 година и постари како и неписмените жени на возраст од 30 години и постари, кои не биле криминалци, глуви, лудаци, неми, сиромаси или проститутки, им се дава еднакви права со машките гласачи, со што стапиле на сила во 1920 година за локалните избори. Парламентот подоцна бил распуштен без Сенатот да гласа за мерката.{{Sfn|Oldfield|2003}} * 26 октомври 1919 година: Луксембург — Жените за прв пат учествувале на парламентарните избори.{{Sfn|Rodriguez Ruiz|Rubio-Marín|2012}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://luxembourg.public.lu/en/le-grand-duche-se-presente/systeme-politique/systeme-electoral/droit-vote/index.html|title=Right to vote|publisher=Le Gouvernement du Grand-Duché de Luxembourg|archive-url=https://web.archive.org/web/20181208133753/http://luxembourg.public.lu/en/le-grand-duche-se-presente/systeme-politique/systeme-electoral/droit-vote/index.html|archive-date=8 December 2018|accessdate=30 November 2018}}</ref> Маргарита Томас-Клемент била избрана како прва жена пратеник.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.db-decision.de/CoRe/Luxembourg.htm|title=Country Report Luxembourg|work=European Database: Women in Decision-making|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212939/http://www.db-decision.de/CoRe/Luxembourg.htm|archive-date=2015-09-23|accessdate=2012-10-31}}</ref> * 28 октомври - 6 ноември 1919 година: [[Вашингтон]] — Меѓународниот конгрес на работнички жени собрал над 200 жени за да разговараат за прашања поврзани со трудот на жените и да презентираат препораки до [[Меѓународна организација на трудот|Меѓународната организација на трудот]].<ref>{{Наведено списание|last=Lara|first=Vapnek|date=Spring 2014|title=The 1919 International Congress of Working Women: Transnational Debates on the "Woman Worker"|url=https://muse.jhu.edu/article/540504|journal=[[Journal of Women's History]]|publisher=Johns Hopkins University Press|volume=26|issue=1|pages=160–184|issn=1042-7961|url-access=subscription|access-date=27 January 2019|via=[[Project MUSE]]}}</ref> * 29 октомври 1919 година: Нов Зеланд — На жените им било дозволено да се кандидираат за избори во парламентот. Розета Баум, Ајлин Кук и Елен Мелвил се кандидирале како први жени кандидатки, иако ниту една не била избрана.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.elections.org.nz/study/education-centre/history/votes-for-women.html|title=Votes for Women|date=2005-04-13|work=Elections New Zealand|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023171127/http://www.elections.org.nz/study/education-centre/history/votes-for-women.html|archive-date=2012-10-23|accessdate=2012-10-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nzhistory.govt.nz/page/women-can-stand-parliament|title=Women can stand for Parliament: 29 October 1919|publisher=NZ History|accessdate=30 November 2018}}</ref> === Ноември === * 1 ноември 1919 година: Калифорнија — На посебна законодавна седница, Државниот сенат едногласно гласал за Деветнаесеттиот амандман, а Државниот дом го одобрил со 73 гласови „за“ и 2 „против“,{{Sfn|Harper|1922}} станувајќи 18-та држава што го ратификувала федералниот амандман.<ref name="The Nebraska State Journal">{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26307178/suffrage_the_nebraska_state_journal/|title=Suffrage|date=5 November 1919|work=[[The Nebraska State Journal]]|access-date=17 December 2018|location=Lincoln, Nebraska|page=6|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 4 ноември 1919 година: Мејн – Државниот сенат го ратификувал Деветнаесеттиот амандман.{{Sfn|Harper|1922}} * 5 ноември 1919 година: Мејн – Државниот дом го ратификувал Деветнаесеттиот амандман,{{Sfn|Harper|1922}} со што Мејн станала 19-та држава што ја одобрила ратификацијата.<ref name="The Nebraska State Journal" /> * 20 ноември 1919 година: Литванија – Советот на Литванија го донела Законот за избори со кој се легализирало универзалното право на глас за сите граѓани над 21 година,{{Sfn|Sharp|Stibbe|2011}} што било наведено во Привремениот устав од 1918 година.<ref>{{Наведено списание|last=Birmontienė|first=Toma|last2=Jurėnienė|first2=Virginija|date=2009|title=Development of Women's Rights in Lithuania: Recognition of Women's Political Rights|url=https://www.mruni.eu/upload/iblock/10f/birmontiene.pdf|journal=Jurisprudencija|volume=2|issue=116|page=33|issn=1392-6195|archive-url=https://web.archive.org/web/20181112054949/https://www.mruni.eu/upload/iblock/10f/birmontiene.pdf|archive-date=12 November 2018|access-date=25 December 2018}}</ref> * 26 ноември 1919 година: Северна Дакота – Државниот сенат го ратификувала 19-тиот амандман.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26327025/jamestown_weekly_alert/|title=Legislature Takes Recess Thanksgiving|date=4 December 1919|work=The Jamestown Weekly Alert|access-date=18 December 2018|location=Jamestown, North Dakota|page=3|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> === Декември === * 1 декември 1919 година: Англија — Ненси Астор станала првата жена што го зазела своето место во Долниот дом.<ref name="autogenerated1910">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/radio4/womanshour/timeline/1910.shtml|title=BBC Radio 4 – Woman's Hour – Women's History Timeline: 1910 – 1919|publisher=Bbc.co.uk|accessdate=2012-11-07}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehistorypress.co.uk/articles/nancy-astor-the-first-lady-of-british-politics/|title=Nancy Astor: The first lady of British politics|publisher=The History Press|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 1 декември 1919 година: Северна Дакота — Државниот дом го ратификувал 19-тиот амандман,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26327205/untitled_the_weekly_timesrecord/|title=(untitled)|date=4 December 1919|work=The Weekly Times-Record|access-date=18 December 2018|location=Valley City, North Dakota|page=2|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> станувајќи 20-та држава што го одобрила федералниот амандман.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26327545/north_dakota_ratifies_the_manhattan/|title=North Dakota Ratifies|date=2 December 1919|work=[[The Manhattan Mercury]]|access-date=18 December 2018|location=Manhattan, Kansas|page=3|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 3–4 декември 1919 година: Јужна Дакота — На 3-ти, Државниот дом го усвоил амандманот за федерално право на глас, по што на 4-ти Државниот сенат го ратификувал Деветнаесеттиот амандман.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newspapers.com/clip/26327892/south_dakota_has_given_women_vote_the/|title=South Dakota Has Given Women Vote|date=4 December 1919|work=[[The Bismarck Tribune]]|access-date=18 December 2018|location=Bismarck, North Dakota|page=1|via=[[Newspapers.com]]}} {{Отворен пристап}}</ref> * 12 декември 1919 година: Колорадо — На посебна законодавна седница, и Државниот сенат и Претставничкиот дом едногласно го ратификувале Деветнаесеттиот амандман. Гувернерот го потпишал законодавството три дена подоцна.{{Sfn|Harper|1922}} * 21 декември 1919 година: Соединети Американски Држави — Анархистката [[Ема Голдман]] била депортирана од Соединети Американски Држави во Советска Русија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://jwa.org/thisweek/dec/21/1919/emma-goldman|title=Deportation of Emma Goldman as a radical "alien"|publisher=Jewish Women's Archive|accessdate=30 November 2018}}</ref> * 22 декември 1919 година: Австралија — Грејс Бени станала првата австралиска жена која седнала во локален совет.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=DUCCAxmw4yMC&pg=PA104|title=Liberal Women: Federation - 1949|last=FitzHerbert|first=Margaret|date=2004|publisher=Federation Press|isbn=978-1-86287-460-2|location=Annandale, NSW, Australia|page=104}}</ref> * 23 декември 1919 година: Обединето Кралство — Законот за дисквалификација врз основа на пол стапил во сила, овозможувајќи им на жените да се приклучат кон професиите. Во широка воведна изјава, се наведува дека „[никое] лице нема да биде дисквалификувано поради пол или брак од вршење на било каква јавна функција, или од назначување или држење на било каква граѓанска или судска функција или позиција, или од влегување, преземање или вршење на каква било граѓанска професија или занимање“. Законот обезбедил можности за вработување за индивидуални жени и многумина биле назначени за магистрати, но во пракса тој не ги исполнил очекувањата на женското движење. Високите позиции во државната служба сè уште биле затворени за жени и тие можеле да бидат исклучени од поротници ако доказите биле премногу „чувствителни“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.historyextra.com/feature/women-first|title=6 trailblazing women in history|last=Hannam|first=June|date=2012-03-08|work=BBC History Magazine|accessdate=2012-10-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.co.uk/radio4/womanshour/04/2009_52_wed.shtml|title=Sex Disqualification (Removal) Act, 1919|date=30 December 2009|publisher=BBC Woman's hour|accessdate=30 November 2018}}</ref> == Поврзано == * [[Хронологија на правото на глас на жените]] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Историја на правата на жените]] 8qbw5xke1ol0wnqbdkkm21f9crkqjfa 0 1397412 5588278 5574992 2026-07-07T00:27:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588278 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Moonwort | image = Botrychium-4.jpg | image_caption = ''Botrychium lunaria'' | taxon = Botrychium | authority = [[Sw.]] | type_species = ''[[Botrychium lunaria]]'' | type_species_authority = (L.) Swartz | subdivision_ranks = | subdivision = | synonyms= }} '''''Botrychium''''' е род на [[Папрат|папрати]], бессемени васкуларни растенија од семејството змиски јазици, [[Змиски јазици|Ophioglossaceae]].<ref name="Christenhusz_2011b">{{Наведено списание|last=Christenhusz|first=Maarten J. M.|last2=Zhang|first2=Xian-Chun|last3=Schneider|first3=Harald|year=2011|title=A linear sequence of extant families and genera of lycophytes and ferns|url=http://www.mapress.com/phytotaxa/content/2011/f/pt00019p054.pdf|journal=Phytotaxa|volume=19|pages=7–54|doi=10.11646/phytotaxa.19.1.2}}</ref> Видовите ''Botrychium'' се мали, со месести [[Корен|корени]] и се размножуваат со [[Спора|спори]] што се исфрлаат во воздухот. Едниот дел од листот, трофофорот, е стерилен и како папрат; другиот, спорофорот, е плоден и носи кластери од спорангии или спори. Некои видови само повремено излегуваат над земјата и го добиваат поголемиот дел од својата исхрана од поврзаност со микоризни [[Габа|габи]]. == Таксономија == Класификацијата на Смит и соработниците од 2006 година, врз основа на молекуларна филогенија, го смести ''Botrychium'' во [[Змиски јазици|Ophioglossaceae]].<ref name="Smith-2006">{{Наведено списание|last=Smith|first=Alan R.|last2=Pryer|first2=Kathleen M.|author-link2=Kathleen M. Pryer|last3=Schuettpelz|first3=Eric|last4=Korall|first4=Petra|last5=Schneider|first5=Harald|last6=Wolf|first6=Paul G.|year=2006|title=A classification for extant ferns|url=https://www.idigbio.org/wiki/images/9/95/Smith_et_al_2006.pdf|journal=[[Taxon (journal)|Taxon]]|volume=55|issue=3|pages=705–731|doi=10.2307/25065646|jstor=25065646|access-date=2026-06-10|archive-date=2015-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004022032/https://www.idigbio.org/wiki/images/9/95/Smith_et_al_2006.pdf|url-status=dead}}</ref> Последователните класификации го задржаа ова место.<ref name="Christenhusz-2011">{{Наведено списание|last=Christenhusz|first=Maarten J. M.|last2=Zhang|first2=Xian-Chun|last3=Schneider|first3=Harald|year=2011|title=A linear sequence of extant families and genera of lycophytes and ferns|url=http://www.mapress.com/phytotaxa/content/2011/f/pt00019p054.pdf|journal=[[Phytotaxa]]|volume=19|pages=7–54|doi=10.11646/phytotaxa.19.1.2}}</ref><ref name="ChriChas14">{{Наведено списание|last=Christenhusz|first=Maarten J.M.|last2=Chase|first2=Mark W.|author-link2=Mark Wayne Chase|date=2014|title=Trends and concepts in fern classification|journal=[[Annals of Botany]]|volume=113|issue=9|pages=571–594|doi=10.1093/aob/mct299|pmc=3936591|pmid=24532607}}</ref><ref name="PPGI">{{Наведување|last=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|year=2016|journal=[[Journal of Systematics and Evolution]]|volume=54|number=6|pages=563–603|doi=10.1111/jse.12229}}</ref> == Филогенеза == Филогенеза на ''Botrychium''<ref>{{Наведено списание|last=Nitta|first=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|displayauthors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|issue=|bibcode=|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://fernphy.github.io/viewer.html|title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL|last=|first=|last2=|year=2024|accessdate=1 May 2025|display-authors=et al.}}</ref> {{Clade | style=font-size:90%;line-height:90%;width:600px |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Lanceolatae'' |1={{Clade |1=''[[Botrychium matricariifolium]]'' |2={{Clade |1=''[[Botrychium pedunculosum]]'' |2={{Clade |1={{Clade |1=''[[Botrychium hesperium]]'' { |2=''[[Botrychium pseudopinnatum]]'' }} |2={{Clade |1={{Clade |1=''[[Botrychium acuminatum]]'' |2=''[[Botrychium pinnatum]]'' }} |2={{Clade |1=''[[Botrychium alaskense]]'' |2={{Clade |1=''[[Botrychium boreale]]'' |2=''[[Botrychium lanceolatum]]'' }} }} }} }} }} }} |label2=section |sublabel2=''Botrychium'' |2={{Clade |1={{clade |1=''[[Botrychium echo|B. echo]]'' |2=''[[Botrychium michiganense|B. michiganense]]'' <small>Wagner ex Gilman, Farrar & Zika 2015</small> }} |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Botrychium pumicola|B. pumicola]]'' |2={{Clade |1=''[[Botrychium furculatum|B. furculatum]]'' <small>Popovich & Farrar 2020</small> |2=''[[Botrychium watertonense|B. ×watertonense]]'' {{au|Wagner}} }} }} |2={{clade |1=''[[Botrychium dusenii|B. dusenii]]'' <small>(Christ 1906) Alston 1960</small> |2={{Clade |1=''[[Botrychium tunux|B. tunux]]'' {{au|Stensvold & Farrar 2002}} |2={{Clade |1=''[[Botrychium lunaria|B. lunaria]]'' {{au|([[L.]]) [[Sw.]] 1801}} |2={{Clade |1=''[[Botrychium neolunaria|B. neolunaria]]'' {{au|sp. nov. ined. Stensvold & Farrar 2008}} |2={{Clade |1=''[[Botrychium nordicum|B. nordicum]]'' <small>Stensvold & Farrar 2016</small> |2={{Clade |1=''[[Botrychium crenulatum|B. crenulatum]]'' {{au|W.H.Wagner 1981}} |2=''[[Botrychium yaaxudakeit|B. yaaxudakeit]]'' {{au|Stensvold & Farrar 2002}} }} }} }} }} }} }} }} |2={{Clade |1=''[[Botrychium minganense|B. minganense]]'' {{au|[[Marie-Victorin|Vict.]] 1927}} |2={{Clade |1={{Clade |1=''[[Botrychium campestre|B. campestre]]'' {{au|Wagner & Farrar}} |2={{Clade |1=''[[Botrychium gallicomontanum]]'' |2=''[[Botrychium pallidum]]'' {{au|Wagner 1990}} }} }} |2={{Clade |1={{Clade |1=''[[Botrychium ascendens|B. ascendens]]'' {{au|W.H.Wagner 1986}} |2=''[[Botrychium simplex|B. simplex]]'' {{au|E.Hitchc. 1823}} }} |2={{Clade |1=''[[Botrychium lineare|B. lineare]]'' {{au|Wagner 1994}} |2={{Clade |1=''[[Botrychium paradoxum|B. paradoxum]]'' {{au|Wagner 1981}} ( |2={{Clade |1=''[[Botrychium spathulatum|B. spathulatum]]'' {{au|Wagner 1990}} |2={{Clade |1=''[[Botrychium montanum|B. montanum]]'' {{au|[[Warren H. Wagner|Wagner]]}} |2=''[[Botrychium mormo|B. mormo]]'' {{au|Wagner 1981}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} Недоделени видови: * ''[[Botrychium daucifolium]]'' Wall. ex Hook. & Grev. 1830<ref>[http://www.tropicos.org/Name/26609745 ''B. daucifolium''] Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. 27 Dec 2011</ref> * ''[[Botrychium farrarii]]'' <small>Legler & Popovich 2024</small> * ''[[Botrychium onondagense]]'' <small>Underw. 1903</small> * ''[[Botrychium rubellum]]'' <small>Stensvold & Farrar 2024</small> * ''[[Botrychium socorrense]]'' {{au|W.H.Wagner 1989}}<ref>[http://www.tropicos.org/Name/26616257 ''B. socorrense''] Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. 26 Dec 2011</ref> * ''[[Botrychium sutchuanense]]'' <small>Chien & Chun 1959</small> * †''[[Botrychium ternatopsis]]'' <small>Kuzitchkina 1960</small> * ''[[Botrychium tolucaense]]'' <small>Wagner & Mickel 2004</small> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Botrychium}} * [https://plants.usda.gov/plant-profile?symbol=BOTRY Профил на растенија од USDA за ''Botrychium'' (grapefern)] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=104332 Efloras.org: Флора на Северна Америка, третман на родот ''Botrychium''] * [https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=17170#null ITIS.gov: Список на видови ''Botrychium''] — ''со врски за видовите'' . {{Таксонска лента}} [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Змиски јазици]] 7xmi42pybdwphr833jcd7vhyg1xu258 0 1398192 5588444 5581827 2026-07-07T08:35:55Z Bjankuloski06 332 5588444 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Светец |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули ([[грегоријански календар|н. ст.]]) |honored_in=[[православие]] }} '''Никола Кавасила''' или '''Николај Кавасила''' ({{langx|el|Νικόλαος Καβάσιλας}}; 1322 - 1391)<ref>{{нмс |title=Ὁ Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας |language=el |url=https://www.synaxarion.gr/gr/sid/3909/sxsaintinfo.aspx |website=Great Book of Saints |date=2009}}</ref> — [[Византија|византиски]] [[мистицизам|мистичен]] [[филозоф]] и [[теолог]]. Се почитува како [[светец]] во [[православието]] со ден 20 јуни по стар стил (3 јули по нов).<ref>{{нмс |title=Lives of all saints commemorated on June 20 |website=Orthodox Church in America |url=https://www.oca.org/FSLivesAllSaints.asp?SID=4&M=6&D=20}}</ref><ref>{{нмс |title=Nicholas Cabasilas |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161}}</ref> [[Католицизам|Католицизмот]] користи извадоци од неговото дело ''За животот во Христа'' во дневниот круг на богосложба (Часови).<ref>{{нмс |title=Domingo V de Pascua |language=es |website=Mercaba |url=https://mercaba.org/HORAS%20BIENAL/TIEMPOS/Par/PAS_PAR_05.htm}}</ref> Негови најпознати дела се ''За животот во Христа'' и ''Толкување на литургијата''.<ref name=":0">{{нмс |title=Nicholas Cabasilas of Thessaloniki – Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161 |access-date=1 јуни 2025 |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |language=en-US}}</ref> ==Живот== Роден е во 1322 г. во [[Солун]]. Мошне малку се знае за неговиот живот со сигурност, меѓу кои и годините на раѓање и смрт.<ref>{{наведена книга |last=Cabasilas |first=Nicolaus |title=A commentary on the Divine Liturgy |last2=Hussey |first2=J. M. |last3=McNulty |first3=P. A. |date=2002 |publisher=St. Vladimir's Press |isbn=978-0-913836-37-8 |location=Crestwood, N.Y |pages=viii}}</ref> Познато е дека е роден во аристократско семејство и дека бил внук братанец на теологот и свештеник [[Нил Кавасила]].<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas">{{нмс |title=Venerable Nicholas Cabasilas |url=https://www.oca.org/saints/lives/2024/06/20/103753-venerable-nicholas-cabasilas |access-date=1 јуни 2025 |website=www.oca.org}}</ref> Бил мошне близок со царот [[Јован VI Кантакузин]], кого го придружувал кога се повлекол во манастир. Некогаш се сметало дека го наследил чичко му [[Нил Кавасила]] како [[Солунска епархија|солунски архиепископ]];{{sfn|Chisholm|1911}} но современите наоди не го потврдуваат тоа. Поверојатно е дека бил свештенослужител во манастирот „Мангана“ во Цариград.<ref>{{harvp|Cabasilas|1974|p=10}}</ref> Во [[исихазам|исихастичкиот спор]] застанал на страна на монасите од [[Света Гора]]{{sfn|Chisholm|1911}} и [[Григориј Палама]].<ref name=":0" /> Починал во 1391 г. во [[Цариград]]. Канонизиран за православен светец во 1983 г.<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas"/> ==Дело== За негово капитално дело се смета ''За животот во Христа'' ({{lang|grc|Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς}})<ref>ed. pr. of the Greek text, with copious introduction, by W. Gass, 1849; new ed. by M. Heinze, 1899</ref>, каде го изложува начелото дека единството со Христа се постигнува со трите големи тајни [[крштевање]], [[миропомазание]] и [[причесна]]. Во ''Толкување на литургијата'' Кавасила покажува длабоко познавање на светотаински и богослужбен живот на православието. Напишал и [[омилија|омилии]] на разни теми, како и говор против [[лихварство|лихварите]]. Автор е и на пофално слово за монахињата и светица [[Теодора Солунска]] од IX век.{{sfn|Talbot|1996|p=162}} Голем број негови дела сè уште се постојат како ракописи.{{sfn|Chisholm|1911}} ==Библиографија== * Cabasilas, N. ''Commentary on the Divine Liturgy''. 14th century. Translated by J. M. Hussey and P. A. McNulty. St. Vladimir's Seminary Press, 1960. {{ISBN|0-913836-37-0}} * Cabasilas, N. ''The Life in Christ''. St. Vladimir's Seminary Press, 1974. {{ISBN|0-913836-12-5}} == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * {{наведена книга |first=Karl |last=Krumbacher |title=Geschichte der byzantinischen Litteratur |date=1897 |location=Munich, Germany |publisher=C. H. Beck |url=https://archive.org/details/geschichtederby00krumgoog}} * {{наведена книга |editor-first1=Johann Jakob |editor-last1=Herzog |editor-first2=Albert |editor-last2=Hauck |title=Realencyklopädie für Protestantische Theologie und Kirche |date=1901 |location=Leipzig, Germany |publisher=J. C. Hinrichs |url=https://archive.org/details/bub_gb_IOkYAAAAYAAJ}} * {{наведена книга | editor-last1 = Parry | editor-first1 = Ken | editor-first2 = David | editor-last2=Melling | title = The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity | publisher = Blackwell Publishing | year = 1999 | location = Malden, MA. | isbn =0-631-23203-6}} * {{EB1911|wstitle=Cabasilas, Nicolaus|volume=4|page=914}} == Надворешни врски == * [https://www.tiveriopol.mk/свети-никола-кавасила-луда-љубов/ Свети Никола Кавасила – Луда љубов], Тивериопол {{mk}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/sem_slov_o_gizni_vo_hriste/ Седум слова за животот во Христа] {{ru}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/Izjasnenie_bogestvennoj_liturgii/ Толкување на Божествената Литургија] {{ru}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавасила, Никола}} [[Категорија:Родени во 1322 година]] [[Категорија:Починати во 1391 година]] [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Светци од средновековна Македонија]] [[Категорија:Православни мистици]] [[Категорија:Луѓе од Солун]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] fjx0e7o5xj1nv7dqi5dsnysk8xwzh9e 0 1398339 5588246 5582447 2026-07-06T23:21:06Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588246 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Робот | име = ASIMO | лого = Asimo logo.svg | лого_големина = 240px | лого_алт = Asimo logo | слика = Honda ASIMO (ver. 2011) 2011 Tokyo Motor Show.jpg | слика_големина = 240px | алт = ASIMO at the Tokyo Motor Show | опис = ASIMO на Саемот за автомобили во Токио во 2011 г. | производител = [[Honda]] | земја = {{знаме|Јапонија}} | година_на_создавање = 2000 | вид = робот хуманоид | намена = демонстратор на технологија | мрежно_место = {{URL|http://asimo.honda.com/}} }} '''ASIMO''' (акроним од '''A'''dvanced '''S'''tep in '''I'''nnovative '''Mo'''bility; {{langx|ja|アシモ}}) — робот [[хуманоид]]. Развиен е во Центарот за фундаментални технички истражувања во Вако ([[Јапонија]]) од страна на корпорацијата [[Honda]], а првпат пред јавноста бил претставен во [[2000]] г. Последната верзија на роботот, издадена во 2014 г., била висока 130 см, тешка 50 кг и била способна да се движи со брзина до 7 км/ч. На 8 јули 2018 г., Honda објавила соопштение на својата официјална страница дека го прекинува развојот и производството на роботите Asimo, со цел да се фокусира на попрактични примени на технологиите развиени за време на постоењето на проектот.<ref>{{Cite web |url=https://www.honda.com/ |title=Источник |access-date=2024-04-13 |archive-date=2011-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110224002330/http://www.honda.com/ |url-status=live }}</ref> Во март 2022 г. се одржало последното проштално појавување на роботот Asimo пред јавноста.<ref>{{Cite web |url=https://english.kyodonews.net/news/2022/03/2f1164a820ff-hondas-asimo-robot-to-retire-after-20-year-career-wowing-public.html |title=Honda's Asimo robot retires after 20-year career wowing public |access-date=2024-04-13 |archive-date=2024-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328121612/https://english.kyodonews.net/news/2022/03/2f1164a820ff-hondas-asimo-robot-to-retire-after-20-year-career-wowing-public.html |url-status=live }}</ref> == Преглед == Името е избрано во чест на авторот на „[[Три закони на роботиката|Трите закони на роботиката]]“, писателот [[Исак Асимов|Ајзак Азимов]].<ref>{{книга |заглавие= Careers in robotics |издателство= Rosen Pub |место= New York |година= 2007 |страници= [https://archive.org/details/careersinrobotic00kupp/page/8 8] |isbn= 1404209565 |врска= https://archive.org/details/careersinrobotic00kupp/page/8 |ref= Kupperberg |автор= Kupperberg, Paul}}</ref> На јапонски јазик, името на роботот се изговара „Асимо“ и е созвучно со фразата што значи „и нозе“. Во 2009 г. во светот постоеле 100 примероци на ASIMO.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article5798625.ece Today it’s a cute friend. Tomorrow it could be the dominant life form | Kevin Warwick — Times Online]{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Трошоците за производство на секој од нив не надминуваат еден милион долари. ASIMO е способен да разликува луѓе преку посебни картички што се носат на градите. Исто така, ASIMO умее да се движи по скали. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://world.honda.com/ASIMO/ Official website (Worldwide)] — Honda *[https://global.honda/jp/ASIMO/ Official website (Japan)] — Honda {{in lang|ja}} *[https://asimo.honda.com/ Official website (United States)] — Honda *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/4098201.stm "Humanoid robot learns how to run"] — [[BBC News Online]] *[https://www.newscientist.com/article/dn8456 "Humanoid robot gets a job as a receptionist"] — [[New Scientist]] *[https://www.youtube.com/watch?v=VTlV0Y5yAww Japan product demonstration] *[https://www.theguardian.com/science/2009/mar/31/mind-control-helmet-honda-asimo Honda unveils helmet that lets wearer control a robot by thought alone] [[Категорија:Јапонски пронајдоци]] 84meh1o2vndd5nk6n54v5bllnyhqsyj 0 1398385 5588265 5584753 2026-07-06T23:57:38Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588265 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Asplenium-viride.jpg|image_caption=|status=|status_system=TNC|status_ref=<ref>{{cite NatureServe |id=2.133442 |title=''Asplenium viride'' |date=November 1, 2024 |access-date=November 16, 2024}}</ref>|genus=Asplenium|species=viride|authority=[[Huds.]]}} [[Податотека:Asplenium_viride_280208.jpg|десно|мини|Asplenium viride во нејзиното родно живеалиште во Германија]] '''''Asplenium viride''''' е [[Вид (биологија)|вид]] папрат познат по неговите зелени стебла и рахиди. Оваа карактеристика лесно го разликува од многу сличниот изглед на слезината, ''[[Asplenium trichomanes]]''. == Таксономија == ''Asplenium viride'' е опишан од [[Карл Линеј]] во неговото дело ''[[Species Plantarum]]'' од 1753 година, под името „''Asplenium Trich. ramosum'', со типска локација ''{{Јаз|la|in Arvorniæ rupibus}}'' (карпи во Кернарфоншир). <ref>{{Наведена книга|url=http://www.botanicus.org/item/31753000802832|title=Species plantarum: exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas|last=Carl Linnaeus|publisher=Impensis Laurentii Salvii|year=1753|volume=2|location=[[Stockholm]]|author-link=Carl Linnaeus|access-date=2026-06-26|archive-date=2021-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210106201847/http://www.botanicus.org/item/31753000802832|url-status=dead}}</ref> Според правилата на [[Меѓународниот кодекс за ботаничка номенклатура]], имињата на фразите како што се ''Asplenium Trichomanes ramosum'' треба да се третираат како правописни грешки – во овој случај, ''за''<ref>{{Наведена книга|title=International Code of Botanical Nomenclature (Tokyo Code)|publisher=[[Koeltz Scientific Books]]|year=1994|isbn=3-87429-367-X|editor-last=W. Greuter|editor-link=Werner Greuter|series=Regnum Vegetabile 131|location=Königstein|chapter=Article 23: Names of species|editor-last2=F. R. Barrie|editor-last3=H. M. Burder|editor-last4=W. G. Chaloner|editor-last5=V. Demoulin|editor-last6=D. L. Hawksworth|editor-last7=P. M. Jørgensen|editor-last8=D. H. Nicholson|editor-last9=P. C. Silva}}</ref> ''ramosum'' <ref>{{Наведено списание|last=Zimmer, B.|last2=Greuter, W.|title=Proposal to Reject the Name Asplenium ramosum L. (Pteridophyta)|journal=Taxon|volume=43|issue=2|pages=303–304|doi=10.2307/1222897|jstor=1222897}}</ref> имало тип локалитет од ''{{Јаз|la|in rupibus humidis in montibus Walliæ et in comitatibus Eboracensi et Westmorlandico}}'' (влажни карпи во планините на Велс, [[Јоркшир]] и Вестморленд).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Jx05AAAAMAAJ|title=Flora anglica|last=William Hudson|date=1798|publisher=R. Faulder|edition=3rd|page=453|author-link=William Hudson (botanist)}}</ref> Глобална филогенија на ''Asplenium'' објавена во 2020 година го поделила родот на единаесет клади,{{Sfn|Xu|Zhang|Rothfels|Smith|2020}} на кои им биле дадени неформални имиња во исчекување на понатамошно таксономско проучување. ''Asplenium viride'' припаѓа на „''Asplenium viride'' подклада“ на „А. ''trichomanes подклада''“. {{Sfn|Xu|Zhang|Rothfels|Smith|2020}} ''А.&nbsp;''Кладот ''trichomanes'' има светска дистрибуција. Членовите на кладот растат на карпи и обично имаат некогаш пердувести листови со тенки, костенливи до темнокафеави стебла. ''Asplenium viride'' подклада, која содржи само ''Asplenium viride'' и неговиот [[Полиплоидија|алополиплоиден]] потомок ''[[Asplenium adulterinum|А.&nbsp;adulterinum]]'', е исклучителен по тоа што има зелени стебла.{{Sfn|Xu|Zhang|Rothfels|Smith|2020}} == Во Македонија == Во Македонија расте по засенчените делови на карпите и корењата на дрвенестите растенија од 1500-2600 метри надморска височина. Се среќава по сите наши планини.<ref name="Флора на Македонија2">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 56, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Екологија == ''A. viride'' е автохтон вид на северна и западна [[Северна Америка]] и северна [[Европа]] и [[Азија]], расте на варовнички карпи. Тоа е диплоиден вид, со ''n'' = 36, и се хибридизира со ''[[Asplenium trichomanes]]'' за да се произведе ''Asplenium × adulterinum'', кој може да се најде на островот Ванкувер, [[Британска Колумбија]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Викивидови-ред}} * {{Ризница-ред|Asplenium viride|''Asplenium viride''}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233500204 Flora of North America: ''Asplenium viride''] * [http://www.ukwildflowers.com/Web_pages/asplenium_viride_green_spleenwort.htm ''Asplenium viride'' Green Spleenwort], Wild Flowers of the British Isles * [http://www.plant-identification.co.uk/skye/aspleniaceae/asplenium-viride.htm ''Asplenium viride''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180617060611/http://www.plant-identification.co.uk/skye/aspleniaceae/asplenium-viride.htm|date=2018-06-17}}, Skye Flora * [http://www.habitas.org.uk/flora/species.asp?item=2049 ''Asplenium viride''], Flora of Northern Ireland {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растенија опишани во 1762 година]] [[Категорија:Флора на Канада]] [[Категорија:Слезенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 30c3y78dsewi4su1q2ebpk91i2ucasy 4 1398418 5588204 5587531 2026-07-06T19:00:12Z P.Nedelkovski 47736 /* Резултати */ 5588204 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''МАТИЧЕН ВИКИПЕДИЈАНЕЦ 2026</center>'''</span> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">[[Корисник:P.Nedelkovski|'''P.Nedelkovski/Цветови''']]</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Овогодинашната тема на програмата „ГЛАМ“ за уредување, соработка и подобрување на содржината на Википедија и нејзините проекти е „Ботаника на Македонија“. Следствено на тоа, приднесите и делувањата на ова поле (оваа програма) е насечно токму кон таа тема, или поттема: цветови. == Резултати == ''' {| class="wikitable" |+ Создадени статии |- ! реден број !! новосоздадена статија |- | 1. || [[Пепелав здравец]] |- | 2. || [[Крвав здравец]] |- | 3. || [[Шумски здравец]] |- | 4. || [[Шаренолистен здравец]] |- | 5. || [[Свртен здравец]] |- | 6. || [[име]] |- | 7. || [[име]] |- | 8. || [[име]] |- | 9. || [[име]] |- | 10. || [[име]] |- |} == Поврзано == * [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] c8bk66yv3apzrmh1ujtggohz475ambi 0 1398514 5588255 5583693 2026-07-06T23:30:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588255 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Автоматска таксокутија |image=Adenium obesum (Forssk.) Roemer & Schultes (2).jpg |image_caption=''Adenium obesum'' |display_parents=2 |taxon=Adenium |authority=[[Јохан Јакоб Ремер|Roem.]] & [[Јозеф Аугуст Шултес|Schult.]]<ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?182 |title=Genus: ''Adenium'' Roem. & Schult. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2003-03-14 |access-date=2010-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006194443/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?182 |archive-date=2012-10-06 |url-status=dead }}</ref> |synonyms=* ''Adenum'' <small>G.Don</small> * ''Idaneum'' <small>Kuntze & Post</small>|synonyms_ref=<ref>{{cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=3018|title=World Checklist of Selected Plant Species}}</ref>}} [[Податотека:Adenium_africana_seedlings.png|мини|Садници]] '''''Adenium''''' — [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Кучешки чемери|Apocynaceae,]] првпат опишан како род во 1819 година. Потекнува од [[Африка]] и [[Арапски Полуостров|Арапскиот Полуостров]].<ref name="i">{{Наведена мрежна страница|url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=3018|title=Kew World Checklist of Selected Plant Families|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314090248/https://wcsp.science.kew.org/namedetail.do?name_id=3018|archive-date=2020-03-14|accessdate=2014-09-06}}</ref> == Одгледување и употреба == [[Податотека:D85_0926_Adenium_in_Thailand.jpg|мини|''Adenium'' во Тајланд]] ''[[Adenium obesium]]'' се одгледува како собно растение во умерените и тропските области. Развиени се бројни [[Хибрид (биологија)|хибриди]]. Адениумите се ценети по нивните шарени цветови и необично дебели [[Каудекс|каудекси]]. Може да се одгледуваат многу години во [[саксија]] и најчесто се користат за [[бонсаи]]. [[Податотека:Bursted_Adenium_seeds.jpg|мини|Еден од парните, фоликуларни плодови од видот ''Adenium'', кој се дехисценцира за да ослободи семиња опремени со двоен папус (т.е. прамен влакна на секој крај) за расејување со ветер.]] Бидејќи [[Растенија|растенијата]] одгледувани од семе не се генетски идентични со мајчиното растение, пожелните сорти најчесто се размножуваат со [[калемење]]. Генетски идентичните растенија може да се размножуваат и со резници. Растенијата одгледувани од резници немаат тенденција да развијат посакуван дебел каудекс толку брзо како растенијата одгледувани од семе. Сокот од ''Adenium boehmianum'', ''A. multiflorum'' и ''A. obesum'' содржи токсични [[Срцев гликозид|срцеви гликозиди]] и се користи како [[отров за стрели]] низ цела Африка за лов на крупен дивеч.<ref name="Gurib-Fakim">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=7FJqgQ3_tnUC|title=Medicinal Plants|last=Schmelzer|first=G.H.|last2=A. Gurib-Fakim|publisher=Plant Resources of Tropical Africa|year=2008|isbn=978-90-5782-204-9|pages=43–49}}</ref> == Класификација == Се смета дека родот ''Adenium'' содржи дури дванаесет видови. Други автори ги сметаат за подвидови или вариетети. Класификацијата од крајот на 20 век од Плазиер препознава пет вида.<ref name="bester">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.plantzafrica.com/plantab/adeniummultiflor.htm|title=Adenium multiflorum Klotzsch|last=Stoffel Petrus Bester|date=June 2004|work=South African National Biodiversity Institute's plant information website}}</ref> ; <nowiki>Видови:</nowiki><ref name="i"/> # ''Adenium arabicum'' <small>[[Исак Бејли Балфур|Balf.ф.]]</small> = ''Adenium obesum'' # ''Адениум боемианум'' <small>Шинц</small> - ([[Намибија]], [[Ангола]]) # ''Адениум мултифлорум'' <small>Клоцш.</small> (Јужна Африка, од јужна [[Замбија]]) # ''Adenium obesum'' <small>(<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Forssk%C3%A5l" rel="mw:ExtLink" title="Peter Forsskål" class="cx-link" data-linkid="162">Forssk</a>.) Roem.</small> <small>& Schult.</small> - широко распространет од Сенегал до Сомалија, а исто така и од Арапскиот Полуостров # ''Adenium oleifolium'' Stapf - Јужна Африка, Боцвана, Намибија # ''Adenium swazicum'' <small>Stapf</small> (Источна Јужна Африка)<ref name="bester"/> [[Податотека:Desert_Rose_Adenium.jpg|мини|Пустинска роза]] ; <nowiki>Порано тука бил вклучен:</nowiki> * ''Pachypodium namaquanum'' <small>(Wyley ex Harv.) Welw.</small> (како ''А. namaquanum'' <small>Wyley ex Harv.</small> )<ref name="GRINSpecies">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?182|title=GRIN Species Records of ''Adenium''|work=Germplasm Resources Information Network|publisher=United States Department of Agriculture|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924095804/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?182|archive-date=2015-09-24|accessdate=2010-06-26|url-status=bot: unknown}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. </cite></ref> == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Растенија за бонсаи]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Adenium]] birqibh6ivvo3tkar6w8eihaunqgzov 0 1398773 5588263 5585384 2026-07-06T23:43:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588263 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Alyssum linifolium'' | status = | image = Alyssum linifolium hábito.jpg | image_caption = Alyssum linifolium | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Brassicales | familia_sv = | familia = [[Зелки|Brassicaceae]] | genus_sv = | genus = [[Игловрв|Alyssum]] | species_sv = | species = '''Alyssum linifolium''' | taxon = Alyssum linifolium | taxon_authority = [[Stephan]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Meniocus linifolius'' <small>([[Stephan]]) DC.</small><br>''Meniocus australasicus'' <small>[[Porphir Kiril Nicolai Stepanowitsch Turczaninow|Turcz.]]</small><br>''Alyssum minimum'' <small>[[Pall. (auktor)|Pall.]]</small><br>''Alyssum cupreum'' <small>[[Josef Franz Freyn|Freyn]] & [[Paul Ernst Emil Sintenis|Sint.]] ex [[Josef Franz Freyn|Freyn]]</small> }}'''''Alyssum linifolium''''' ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Alyssum]]'' и [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Зелки|''Brassicaceae'']]. Видот за прв пат е опишан од германскиот ботаничар [[Christian Friedrich Stephan|Кристијан Фридрих Стефан]].<ref name="source">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cbif.gc.ca/pls/spec/brassicaceae |title=Brassicaceae species checklist and database |accessdate=2026-07-01 |archive-date=2014-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140829152507/http://www.cbif.gc.ca/pls/spec/brassicaceae |url-status=bot: unknown }}</ref> == Опис и распространетост == ''Alyssum linifolium'' е растение разгрането од [[Корен|коренот]], високо 8–40 см, со бројни исправени цветни стебленца. [[Лист|Листовите]] на стеблото се тесни и издолжени, широки 1,5–2 мм и долги околу 35 мм, кон дното постепено се стеснуваат, а изгледаат сивкави поради прилепените ѕвездести влакненца. [[Цвет|Цветовите]] се собрани во компактни гроздести [[Соцветие|соцветија]] што подоцна се издолжуваат. Ливчињата на чашката се зелени, елипсовидни и долги 1,5–2 мм. Ливчињата на венецот се светло жолти, нешто подолги од чашката, долги 2–3 мм, обратно-јајцевидни, на врвот благо засечени или заоблени, а кон основата се стеснуваат во клин. Кај долгите [[Прашник|прашници]] филаментите имаат странично прилепен крилест израсток, додека кај пократките тој израсток е одвоен до самата основа. Шушменчиња се елипсовидни до обратно-јајцевидни, без влакна, долги 4–7мм и широки 3–4,7 мм; секое окце содржи 4–6 семенови зачетоци; капачињата се благо испакнати. Столпчето е долго 0,3–0,6 мм. Дршките на плодовите се речиси со иста должина како шушменчињата и се раширени хоризонтално. [[Семе|Семките]] се долги 1,2–1,3 мм и немаат крилце по рабовите.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија, Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1995|location=Скопје|pages=659}}</ref> Во [[Македонија]] расте на суви каменливи терени, во заедница со ''Astragalus parnassi'' и крај обработливи ниви. Се среќава во [[Велес]], во околината на селото [[Градско]].<ref name=":0" /> == Варијабилност == Видот е поделен на следниве подвидови: * ''Alyssum linifolium linifolium'' * ''Alyssum linifolium teheranicum'' == Галерија == <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Alyssum linifolium flowerhead10 ST (15553398462).jpg|''Alyssum linifolium'' </gallery> {{Наводи}}{{таксонска лента}} == Надворешни врски == * {{Викивидови|Alyssum linifolium|''Alyssum linifolium''}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 56i0wypzhl7auao8udfqrvk127cc829 0 1398928 5588283 5586644 2026-07-07T01:06:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5588283 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Daphne mezereum 090308.jpg |image_caption = ''[[Daphne mezereum]]'' во цвет |taxon = Daphne |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = [[Вид (биологија)]] |synonyms = *''Daphmanthus'' <small>F.K.Ward</small> *''Farreria'' <small>Balf.f. & W.W.Sm. ex Farrer</small> *''Laureola'' <small>Hill</small> *''Mezereum'' <small>C.A.Mey.</small> *''Mistralia'' <small>Fourr.</small> *''Nemoctis'' <small>Raf.</small> *''Pentathymelaea'' <small>Lecomte</small> *''Thymelaea'' <small>All.</small> *''Tumelaia'' <small>Raf.</small> |synonyms_ref =<ref>{{cite web |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30024583-2#synonyms |title=''Daphne'' Tourn. ex L. |author=<!--Not stated--> |date=2017 |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=10 July 2020 }}</ref> }} '''''Daphne''''' е [[Род (биологија)|род]] од 70 до 95 [[Вид (биологија)|видови]] [[Листопадни растенија|листопадни]] и [[Зимзелено растение|зимзелени]] [[Грмушка|грмушки]] во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Thymelaeaceae]], [[Домороден вид|домородни]] во Азија, Европа и Северна Африка. Тие се познати по своите миризливи [[Цвет|цвеќиња]] и често светло обоени [[Бобинка|бобинки]]. Два вида се користат за производство на хартија. Голем број на видови се одгледуваат во градините како украсни растенија; помалите видови често се користат во карпести градини. Сите делови од растенијата ''Daphne'' се отровни за луѓето, особено бобинките, иако птиците ги јадат слободно за да ги распрснат семето. == Опис == Зимзелени или листопадни грмушести растенија, обично се многу разгранети, а листовите најчесто се многу погусти по врвовите на гранчињата. Листовите целокрајни и обично кожести. Цветовите во гроздовидни соцветија во пазувите на листовите или во големи групи по врвовите на гранчињата, хермафродитни и ароматични. Перијантот во долниот дел цилиндришен или ѕвонест, во горниот дел насечен на 4 дела, венчевиден. Прашниците 8, во 2 круга по 4. Прашниците во горниот круг се во отворот на венечната трубичка или подлабоко. Плодникот едносемена костелка, во почетокот обвиен од перијантот, а покасно се ослободува од него, со месест или сочен егзокап. Семките со тврда обвивка. == Таксономија == Родот ''Daphne'' првпат го опишал [[Карл Линеј]] во 1753 година во ''Species Plantarum''. Линеј вклучувал десет видови, вклучувајќи ги ''[[Daphne mezereum]]'', ''[[Daphne laureola]]'' и ''[[Daphne cneorum]]''. Некои од неговите видови сега се сместени во други сродни родови.<ref name="TPL_kew-2518411">{{Наведување|title=''Thymelaea sanamunda''|journal=The Plant List|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2518411|access-date=2017-11-23}}</ref> [[Типски вид|Типскиот вид]] на родот е ''[[Daphne laureola]].''<ref name="f567">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/45977941|title=Bulletin de la Classe physico-mathématique de l'Académie impériale des sciences de Saint-Pétersbourg|date=1843|publisher=W. Graeff|issn=1029-998X|accessdate=2025-08-22}}</ref> Бројот на видови во родот значително варира помеѓу различните авторитети. ''Флора на Кина'' наведува дека има околу 95 видови, од кои 41 се ендемски за Кина, а Евро+Мед базата на растенија прифаќа 21 вид во Западниот палеарктички регион.<ref name="E+M">{{Наведена мрежна страница|url=https://europlusmed.org/cdm_dataportal/taxon/871849c1-4065-4527-b90e-bacc41b226de|title=''Daphne''|work=Euro+Med-Plantbase|accessdate=2025-08-21}}</ref> Некои од овие видови биле сведени на подвидови или вариетети од Јозеф Халда во серија трудови од 1997 година па наваму, што кулминирало со монографија за родот.{{Sfnp|Halda|Haldová|2001}} Верзијата 1.1 од [[The Plant List|Списокот на растенија]] прифаќа 83 видови. === Филогенеза и генерички граници === Студија од 2002 година базирана на ДНК од хлоропласт ја смести ''Daphne'' во група на сродни родови; сепак, само еден вид што за секој род. {{Клад|{{clade |1=''[[Edgeworthia]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Wikstroemia]]'' |2=''[[Stellera]]'' }} |2={{clade |1=''[[Diarthron]]'' |2={{clade |1=''[[Thymelaea]]'' |2='''''Daphne''''' }} }} }} }}|style=line-height:100%}}Студија објавена во 2009 година вклучила дополнителен вид на ''[[Wikstroemia]]'' и сугерира дека овој род е парафилетичен во однос на ''[[Stellera]]'', но инаку се согласува со горенаведениот кладограм ж. Разликата помеѓу ''Wikstroemia'' и ''Daphne'' е тешко да се направи; Халда ја вклучил ''Wikstroemia'' во рамките ''на Daphne''. Кладограмот прикажан погоре сугерира дека и други родови би требало да се вклучат за да се направи ''Daphne'' монофилетска. Две други студии во 2022 и 2023 година,<ref name="Lee">{{Наведено списание|last=Lee|first=Shiou Yih|last2=Xu|first2=Ke-Wang|last3=Huang|first3=Cui-Ying|last4=Lee|first4=Jung-Hyun|last5=Liao|first5=Wen-Bo|last6=Zhang|first6=Yong-Hong|last7=Fan|first7=Qiang|date=2022|title=Molecular phylogenetic analyses based on the complete plastid genomes and nuclear sequences reveal ''Daphne'' (Thymelaeaceae) to be non-monophyletic as current circumscription|journal=Plant Diversity|volume=44|issue=3|pages=279–289|doi=10.1016/j.pld.2021.11.001|pmc=9209861|pmid=35769588|doi-access=free}}</ref><ref name="Ramos">{{Наведено списание|last=Ramos‐Capón|first=Cristina|last2=Vargas|first2=Pablo|last3=Pomeda‐Gutiérrez|first3=Fernando|last4=Martín‐Hernanz|first4=Sara|date=2024|title=Time‐calibrated phylogeny of Daphne (Thymelaeaceae): Pre‐mediterranean temporal origin of the sclerophyllous Daphne gnidium|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdfdirect/10.1111/jse.13018|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=62|issue=1|pages=20–37|doi=10.1111/jse.13018|issn=1674-4918|access-date=2025-08-21|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> откриле дека ''Wikstroemia'' и ''Daphne'' формираат две тесно поврзани, но различни групи, иако некои видови (''D. genkwa'',<ref name="Lee" /> ''D. angustiloba'', ''D. aurantiaca'', ''D. holosericea''<ref name="Ramos" />) би требало да се префрлат од ''Daphne'' во ''Wikstroemia'' (а можеби и други во обратна насока<ref name="Lee" />) за да се дадат реципрочно монофилетски родови; и дополнително, дека еден вид (''Daphne championii'') треба да се префрли во друг род, при што неговиот најблизок роднина меѓу анализираните видови е ''[[Edgeworthia chrysantha]]''.<ref name="Lee" /> Сепак, потребните формални нови комбинации не биле направени во ниту еден од трудовите. === Видови === {{На|2025|October}}, ''[[Plants of the World Online]]'' прифатени се следните видови:<ref name="POWO_30024583-2">{{Наведување|title=''Daphne'' Tourn. ex L.|journal=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30024583-2|access-date=2025-10-21}}</ref>  {{Div col|colwidth=25em}} *''[[Daphne acutiloba]]'' <small>Rehder</small> *''[[Daphne alpina]]'' <small>L.</small> *''[[Daphne altaica]]'' <small>Pall.</small> *''[[Daphne angustiloba]]'' <small>Rehder</small> *''[[Daphne arbuscula]]'' <small>Čelak.</small> *''[[Daphne arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Daphne aurantiaca]]'' <small>Diels</small> *''[[Daphne axillaris]]'' <small>(Merr. & Chun) Chun & C.F.Wei</small> *''[[Daphne axilliflora]]'' <small>(Keissl.) Pobed.</small> *''[[Daphne baksanica]]'' <small>Pobed.</small> *''[[Daphne bholua]]'' <small>Buch.-Ham. ex D.Don</small> *''[[Daphne blagayana]]'' <small>Freyer</small> *''[[Daphne brevituba]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> *''[[Daphne caucasica]]'' <small>Pall.</small> *''[[Daphne championii]]'' <small>Benth.</small> *''[[Daphne chingshuishaniana]]'' <small>S.S.Ying</small> *''[[Daphne cneorum]]'' <small>L.</small> *''[[Daphne depauperata]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> *''[[Daphne domini]]'' <small>Halda</small> *''[[Daphne emeiensis]]'' <small>C.Y.Chang</small> *''[[Daphne erosiloba]]'' <small>C.Y.Chang</small> *''[[Daphne esquirolii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Daphne feddei]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Daphne gemmata]]'' <small>E.Pritz.</small> *''[[Daphne genkwa]]'' <small>Siebold & Zucc.</small> *''[[Daphne giraldii]]'' <small>Nitsche</small> *''[[Daphne glomerata]]'' <small>Lam.</small> *''[[Daphne gnidioides]]'' <small>Jaub. & Spach</small> *''[[Daphne gnidium]]'' <small>L.</small> *''[[Daphne gracilis]]'' <small>E.Pritz.</small> *''[[Daphne grueningiana]]'' <small>H.J.P.Winkl.</small> *''[[Daphne hekouensis]]'' <small>H.W.Li & Y.M.Shui</small> *''[[Daphne holosericea]]'' <small>(Diels) Hamaya</small> *''[[Daphne jarmilae]]'' <small>Halda</small> *''[[Daphne jasminea]]'' <small>Sm.</small> *''[[Daphne jejudoensis]]'' <small>M.Kim</small> *''[[Daphne jezoensis]]'' <small>Maxim.</small> *''[[Daphne jinyunensis]]'' <small>C.Yung Chang</small> *''[[Daphne jinzhaiensis]]'' <small>D.C.Zhang & J.Z.Shao</small> *''[[Daphne kamtschatica]]'' <small>Maxim.</small> *''[[Daphne kingdon-wardii]]'' <small>Halda</small> *''[[Daphne kiusiana]]'' <small>Miq.</small> *''[[Daphne kosaninii]]'' <small>(Stoj.) Stoj.</small> *''[[Daphne kurdica]]'' <small>(Bornm.) Bornm.</small> *''[[Daphne laciniata]]'' <small>Lecomte</small> *''[[Daphne laureola]]'' <small>L.</small> *''[[Daphne leishanensis]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> *''[[Daphne limprichtii]]'' <small>H.J.P.Winkl.</small> *''[[Daphne longilobata]]'' <small>(Lecomte) Turrill</small> *''[[Daphne longituba]]'' <small>C.Yung Chang</small> *''[[Daphne ludlowii]]'' <small>D.G.Long & Rae</small> *''[[Daphne luzonica]]'' <small>C.B.Rob.</small> *''[[Daphne macrantha]]'' <small>Ludlow</small> *''[[Daphne malyana]]'' <small>Blečić</small> *''[[Daphne mezereum]]'' <small>L.</small> *''[[Daphne miyabeana]]'' <small>Makino</small> *''[[Daphne modesta]]'' <small>Rehder</small> *''[[Daphne morrisonensis]]'' <small>C.E.Chang</small> *''[[Daphne mucronata]]'' <small>Royle</small> *''[[Daphne myrtilloides]]'' <small>Nitsche</small> *''[[Daphne nana]]'' <small>Tagawa</small> *''[[Daphne odora]]'' <small>Thunb.</small> *''[[Daphne ogisui]]'' <small>C.D.Brickell, B.Mathew & Yin Z.Wang</small> *''[[Daphne oleoides]]'' <small>Schreb.</small> *''[[Daphne pachyphylla]]'' <small>D.Fang</small> *''[[Daphne papyracea]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> *''[[Daphne pedunculata]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> *''[[Daphne penicillata]]'' <small>Rehder</small> *''[[Daphne petraea]]'' <small>Leyb.</small> *''[[Daphne pontica]]'' <small>L.</small> *''[[Daphne pseudomezereum]]'' <small>A.Gray</small> *''[[Daphne pseudosericea]]'' <small>Pobed.</small> *''[[Daphne purpurascens]]'' <small>S.C.Huang</small> *''[[Daphne retusa]]'' <small>Hemsl.</small> *''[[Daphne rhynchocarpa]]'' <small>C.Y.Chang</small> *''[[Daphne rodriguezii]]'' <small>Texidor</small> *''[[Daphne rosmarinifolia]]'' <small>Rehder</small> *''[[Daphne sericea]]'' <small>Vahl</small> *''[[Daphne sojakii]]'' <small>Halda</small> *''[[Daphne sophia]]'' <small>Kolenicz.</small> *''[[Daphne souliei]]'' <small>(Lecomte) Aymonin</small> *''[[Daphne stapfii]]'' <small>Bornm. & Keissl.</small> *''[[Daphne striata]]'' <small>Tratt.</small> *''[[Daphne sureil]]'' <small>W.W.Sm. & Cave</small> *''[[Daphne tangutica]]'' <small>Maxim.</small> *''[[Daphne taurica]]'' <small>Kotov</small> *''[[Daphne taylorii]]'' <small>Halda</small> *''[[Daphne tenuiflora]]'' <small>Bureau & Franch.</small> *''[[Daphne thanguensis]]'' <small>J.Ghosh, Midday, S.K.Dey & D.Maity</small> *''[[Daphne transcaucasica]]'' <small>Pobed.</small> *''[[Daphne tripartita]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> *''[[Daphne velenovskyi]]'' <small>Halda</small> *''[[Daphne wangiana]]'' <small>(Hamaya) Halda</small> *''[[Daphne wolongensis]]'' <small>C.D.Brickell & B.Mathew</small> *''[[Daphne xichouensis]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> *''[[Daphne yangtoushanensis]]'' <small>S.S.Ying</small> *''[[Daphne yunnanensis]]'' <small>H.F.Zhou ex C.Y.Chang</small> {{Div col end}} === Хибриди === Хибридите прифатени од ''Plants of the World Online'' се:<ref name="POWO_30024583-2"/> {{Div col|colwidth=25em}} *[[Daphne × hauseri|''Daphne'' × ''hauseri'']] <small>Halda</small> *[[Daphne × hendersonii|''Daphne'' × ''hendersonii'']] <small>Hodgkin ex C.D.Brickell & B.Mathew</small> – natural hybrid ''D. petraea'' × ''D. cneorum'' *[[Daphne × houtteana|''Daphne'' × ''houtteana'']] <small>Lindl. & Paxton</small> *[[Daphne × juraseki|''Daphne'' × ''juraseki'']] <small>Halda</small> *[[Daphne × neapolitana|''Daphne'' × ''neapolitana'']] <small>(Lindl.) Loudon</small> *[[Daphne × rossetii|''Daphne'' × ''rossetii'']] <small>H.Correvon & Halda</small> *[[Daphne × savensis|''Daphne'' × ''savensis'']] <small>Daksk., Seliškar & Vreš</small> *[[Daphne × sillingeri|''Daphne'' × ''sillingeri'']] <small>Halda</small> *[[Daphne × thauma|''Daphne'' × ''thauma'']] <small>Farrer</small> – natural hybrid ''D. petraea'' × ''D. striata'' {{Div col end}} Бројни вештачки хибриди се одгледуваат како украсни растенија. Меѓу нив се: * [[Daphne × burkwoodii|''D.'' × ''burkwoodii'']]<ref>{{Наведување|title=RHS Plant Selector – ''Daphne × burkwoodii''|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=5677|access-date=2013-06-14}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска|date=August 2025}}</ref> - ''D. cneorum'' × ''D. caucasica'' * [[Daphne × napolitana|''D.'' × ''napolitana'']] <small>Lodd.</small> ја доби наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво<ref>{{Наведување|title=RHS Plant Selector - ''Daphne'' × ''napolitana''|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=2472|access-date=2013-06-14}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска|date=August 2025}}</ref> – потеклото не е познато * [[Daphne × susannae|''D.'' × ''susannae'']] <small>CDBrickell</small> – вештачки хибрид ''D. arbuscula'' × ''D. sericea'' (син. ''D.&nbsp;collina'' ); точното име може да биде ''D.'' × ''medfordensis'' <small>Halda</small> <ref>{{Наведување|last=Jockel|first=Dirk M.|title=''Daphne'' x ''medfordensis''|journal=Daphne – Seidelbast|url=http://www.seidelbast.net/medfordensis.html|access-date=2020-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200706081426/http://www.seidelbast.net/medfordensis.html|archivedate=2020-07-06}}</ref> * [[Daphne × schlyteri|''D.'' × ''schlyteri'']] – вештачки хибрид ''D. cneorum'' × ''D. arbuscula''<ref>{{Наведување|title=Mail Order Daphne from Junker's Nursery (38a)|publisher=Junker's Nursery|url=http://www.junker.co.uk/daphne38a.htm|access-date=2012-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091004093544/http://www.junker.co.uk/daphne38a.htm|archivedate=2009-10-04}}</ref> == Распространетост == ''Daphne'' е евроазиски род, домороден во централна и јужна Европа и Азија, од Британија до Јапонија. Некои видови се наоѓаат и во северна Африка. Голем број видови се воведени во други области за одгледување, од кои два, ''D.&#x20;mezereum'' и ''D.&#x20;laureola'', откако станала натурализирана во Северна Америка. == Употреба == Два вида, ''[[Daphne bholua]]'' и ''[[Daphne papyracea]]'', се собираат во [[Непал]] и [[Бутан]] за производство на хартија. Многу видови се одгледуваат како украсни грмушки во градините.<ref name="PhilRix89">{{Наведување|last=Phillips|first=Roger|last2=Rix|first2=Martyn|year=1989|title=Shrubs|place=London|publisher=Pan Books|isbn=978-0-330-30258-6}}, pp. 36–39</ref> Помалите видови се користат како растенија во карпести градини. Се препорачува да се одгледуваат во добро дренирана почва, но која ја задржува влагата, избегнувајќи силно кисели услови. Повеќето видови претпочитаат сончева позиција, иако некои се шумски растенија. Размножувањето е со семе, резници или со слоевито размножување. == Токсичност == Сите делови од Daphne се токсични, особено бобинките. Едно активно соединение е дафнин, [[гликозид]], кој ја комбинира [[Гликоза|гликозата]] со дафнетин. Докажано е дека некои видови содржат уште еден токсин, мезереин. Симптомите ако се проголта вклучуваат чувство на печење и лезии на устата и горниот дигестивен тракт, [[гастроентеритис]] и [[Пролив|дијареа]], а во тешки случаи, оштетување на бубрезите, неправилен срцев ритам и [[кома]]. == Алергеност == ''Daphne'' имаат оценка од 5 од 10 на скалата за алергија на OPALS, што укажува на умерен потенцијал за предизвикување алергиски реакции, влошени со прекумерна употреба на истото растение низ целата градина.<ref name="Ogren">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/allergyfreegarde00thom|title=Allergy-Free Gardening|last=Ogren|first=Thomas Leo|date=2000|publisher=Ten Speed Press|isbn=1580081665|location=Berkeley, California|url-access=registration}}</ref> Сокот и сокот од бобинки можат да предизвикаат дерматитис, а мирисот може да влијае на луѓе кои се чувствителни на мириси.<ref name="Ogren" /> == Галерија == <gallery mode="packed" caption="Варијации во цвет и плод"> Податотека:Daphne_blagayana_(33946067631).jpg|''[[Daphne blagayana]]'' Податотека:Daphne_giraldii_2015-06-20_3137.jpg|''[[Daphne giraldii]]'' Податотека:Daphne_glomerata_Lam.jpg|''[[Daphne glomerata]]'' Податотека:Daphne_gnidium1.jpg|''[[Daphne gnidium]]'' Податотека:Daphne_jezoensis_6.JPG|''Daphne jezoensis'' Податотека:Daphne_jezoensis_4.JPG|''[[Daphne jezoensis]]'' Податотека:Spurge_Laurel_(Daphne_laureola)_-_Flickr_-_gailhampshire.jpg|''[[Daphne laureola]]'' Податотека:Daphne_mezereum0.jpg|''[[Daphne mezereum]]'' – Податотека:Daphne_odora-ja01.jpg|''[[Daphne odora]]'' Податотека:Daphne_petraea_ENBLA02.JPG|''[[Daphne petraea]]'' Податотека:Daphne_pseudomezereum_(flower_s2).JPG|''[[Daphne pseudomezereum]]'' Податотека:Daphne_×_transatlantica_Eternal_Fragrance_=_'Blafra'.png|алт=Daphne_transatlantica_EternalFragrance_Blafra|''Daphne'' × ''transatlantica'' = 'Blafra' </gallery> == Наводи == {{наводи}}   == Библиографија == * {{Наведување|last=Brickell|first=C.D.|last2=Mathew|first2=B.|date=1976|title=''Daphne'': The Genus in the Wild and in Cultivation|place=Woking|publisher=The Alpine Garden Society|oclc=832501497}} * {{Наведување|last=Halda|first=Josef J.|last2=Haldová|first2=Jarmila|date=2001|title=The Genus ''Daphne''|place=Dobré|publisher=SEN|isbn=978-80-86483-00-9}} * {{Наведување|last=White|first=Robin|date=2006|title=Daphnes: A Practical Guide for Gardeners|place=Portland, UK|publisher=Timber Press|isbn=978-0-88192-752-8}} == Надворешни врски == * [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Daphne&SPECIES_XREF=&TAXON_NAME_XREF=&RANK= Флора Европеа: ''Дафне''] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Статии со извори на латински (la)]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ec9zvzuiigqmn60z68dycxjau1i0dbq 0 1399081 5588064 5588016 2026-07-06T13:07:28Z Виолетова 1975 /* Видови */ 5588064 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Polypodium vulgare (aka).jpg | image_caption = ''[[Polypodium vulgare]]'' | taxon = Polypodium | authority = [[L.]] | subdivision_ranks = Видови | subdivision = Види текст |synonyms = * ''Ctenopteris'' {{au|Newman 1851}} * ''Micropteris'' {{au|J.Sm. 1875}} }} '''''Polypodium''''' е род на [[Папрат|папрати]] во семејството слатки папрати, [[Polypodiaceae]], потсемејство [[Polypodioideae]], според класификацијата на филогениските групи на птеридофити од 2016 година (PPG).&nbsp;I). Родот е широко распространет низ целиот свет, со најголема разновидност на видови во [[Тропски појас|тропските предели]]. Името е изведено од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот]] ''poly'' („многу“) + ''podion'' („мало стапало“), поради изгледот на [[Ризом|ризомот]] и неговите гранки што личи на стапало. За многу видови од овој род постојат уникатни народни имиња. == Видови == Неколку од видовите формираат хибриди со други видови од родот, кои често може да се разликуваат по тоа што се стерилни, со многу мали „слепи“ сори. Од април 2025 година ''Контролната листа на папрати и ликофити на светот'' ги прифати следните четириесет и седум видови и осум хибриди:<ref name=CFLW>{{cite WF |taxon=Polypodium |access-date=2025-04-21}}</ref><ref name=PPGI>{{Citation |mode=cs1 |author=PPG I |year=2016 |title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns |journal=Journal of Systematics and Evolution |volume=54 |issue=6 |pages=563–603 |doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610 |doi-access=free |bibcode=2016JSyEv..54..563. }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Слика !!Научно име |- | ||''[[Polypodium abitaguae]]'' <small>Hook.</small> |- | ||''[[Polypodium aequale]]'' <small>Maxon</small> |- | ||''[[Polypodium alavae]]'' <small>A.R.Sm.</small> |- |[[File:Polypodium amorphum 3968.JPG|120px]]||''[[Polypodium amorphum]]'' <small>Suksd.</small> |- |[[File:Polypodium appalachianum1.jpg|120px]]||''[[Polypodium appalachianum]]'' <small>Haufler & Windham</small> |- | ||''[[Polypodium arcanum]]'' <small>Maxon</small> |- | ||[[Polypodium × aztecum|''Polypodium'' × ''aztecum'']] <small>Windham & Yatsk.</small> (P. calirhiza × P. hesperium) |- |[[File:J20161013-0010—Polypodium californicum—RPBG—DxO (30419722966).jpg|120px]]||''[[Polypodium californicum]]'' <small>Kaulf.</small> |- |[[File:Polypodiumcalirhiza.jpg|120px]]||''[[Polypodium calirhiza]]'' <small>S.A.Whitmore & A.R.Sm.</small> |- |[[File:Polypodium cambricum kz10.jpg|120px]]||''[[Polypodium cambricum]]'' <small>L.</small> |- | ||''[[Polypodium castaneum]]'' <small>Maxon ex Tejero</small> |- | ||''[[Polypodium chionolepis]]'' <small>Sodiro</small> |- | ||''[[Polypodium chirripoense]]'' <small>Lellinger</small> |- | ||''[[Polypodium christensenii]]'' <small>Maxon</small> |- | ||''[[Polypodium colpodes]]'' <small>Kunze</small> |- | ||''[[Polypodium conterminans]]'' <small>Liebm.</small> |- | ||''[[Polypodium diplotrichum]]'' <small>Mickel & Beitel</small> |- | ||''[[Polypodium eatonii]]'' <small>Baker</small> |- | ||''[[Polypodium echinolepis]]'' <small>Fée</small> |- | ||[[Polypodium × encumeadense|''Polypodium'' × ''encumeadense'']] <small>(Neuroth, Jäger & Bennert) F.J.Rumsey, Carine & Robba</small> (P. macaronesicum × P. vulgare.) |- | ||''[[Polypodium ensiforme]]'' <small>Thunb.</small> |- | ||''[[Polypodium eperopeutes]]'' <small>Mickel & Beitel</small> |- | ||''[[Polypodium exsul]]'' <small>Mett. ex Kuhn</small> |- | ||''[[Polypodium fauriei]]'' <small>Christ</small> |- | ||''[[Polypodium fissidens]]'' <small>Maxon</small> |- | ||''[[Polypodium flagellare]]'' <small>Christ</small> |- | ||[[Polypodium × font-queri|''Polypodium'' × ''font-queri'']] <small>Rothm.</small> (P. cambricum × P. vulgare) |- | ||''[[Polypodium fraternum]]'' <small>Schltdl. & Cham.</small> |- |[[File:Polypodium glycyrrhiza JHT IMG 8646.jpg|120px]]||''[[Polypodium glycyrrhiza]]'' <small>D.C.Eaton</small> |- |[[File:Polypodium hesperium.jpg|120px]]||''[[Polypodium hesperium]]'' <small>Maxon</small> |- | ||''[[Polypodium hispidulum]]'' <small>Bartlett</small>| |- | ||[[Polypodium × incognitum|''Polypodium'' × ''incognitum'']] <small>Cusick</small> (P. appalachianum × P. virginianum) |- |[[File:Polypodium interjectum 172067055.jpg|120px]]||''[[Polypodium interjectum]]'' <small>Shivas</small> |- | ||''[[Polypodium iranicum]]'' <small>Mazooji</small> |- | ||''[[Polypodium kamelinii]]'' <small>Shmakov</small> |- |[[File:Polypodium macaronesicum kz1.JPG|120px]]||''[[Polypodium macaronesicum]]'' <small>Bobrov</small> |- |[[File:Polypodium × mantoniae in Jardin botanique de la Charme.jpg|120px]]||[[Polypodium × mantoniae|''Polypodium'' × ''mantoniae'']] <small>Rothm.</small> (P. interjectum × P. vulgare) |- | ||''[[Polypodium martensii]]'' <small>Mett.</small> |- | ||''[[Polypodium moritzianum]]'' <small>Link</small> |- | ||''[[Polypodium oxylepis]]'' <small>C.Chr.</small> |- |[[File:Starr-100412-4587-Polypodium pellucidum-habit-Waikamoi-Maui (24935764161).jpg|120px]]||''[[Polypodium pellucidum]]'' <small>Kaulf.</small> |- | ||''[[Polypodium plesiosorum]]'' <small>Kunze</small> |- | ||''[[Polypodium praetermissum]]'' <small>Mickel & Tejero</small> |- | ||''[[Polypodium puberulum]]'' <small>Schltdl. & Cham.</small> |- |[[File:Polypodium rhodopleuron kz01.jpg|120px]]||''[[Polypodium rhodopleuron]]'' <small>Kunze</small> |- | ||''[[Polypodium ryanii]]'' <small>Kaulf.</small> |- | ||''[[Polypodium saximontanum]]'' <small>Windham</small> |- |[[File:Polypodium scouleri kz01.jpg|120px]]||''[[Polypodium scouleri]]'' <small>Hook. & Grev.</small> |- | ||[[Polypodium × shivasiae|''Polypodium'' × ''shivasiae'']] <small>Rothm.</small> (P. cambricum × P. interjectum. ) |- |[[File:Polypodium sibiricum 42667790.jpg|120px]]||''[[Polypodium sibiricum]]'' <small>Sipliv.</small> |- | ||''[[Polypodium subpetiolatum]]'' <small>Hook.</small> |- | ||[[Polypodium × vianei|''Polypodium'' × ''vianei'']] <small>Shmakov</small> (P. sibiricum × P. vulgare.) |- |[[File:Polypodium virgnianum 2-eheep (5098039438).jpg|120px]]||''[[Polypodium virginianum]]'' <small>L.</small> |- |[[File:Polypodium vulgare Gamsutl.jpg|120px]]||''[[Polypodium vulgare]]'' <small>L.</small> |- |} Голем број видови претходно вклучени во родот неодамна се префрлени во други родови, вклучувајќи ги ''[[Campyloneurum]]'', ''[[Cyathea]]'', ''[[Microgramma]]'', ''[[Nephrolepis]]'', ''[[Pecluma]]'', ''[[Phlebodium]]'', ''[[Pleopeltis]]'' и ''[[Serpocaulon]]''. Видовите сместени на други места вклучуваат: * ''Polypodium argyrolepis'' = ''[[Serpocaulon lasiopus]]'' * ''Polypodium mindense'' = ''[[Serpocaulon eleutherophlebium]]'' * ''Polypodium mixtum'' = ''[[Pleopeltis murora]]'' * ''Polypodium piligerum'' = ''[[Moranopteris achilleifolia]]'' * ''Polypodium punctatum'' <small>Thunb. ex Murray</small> = ''[[Hypolepis punctata]]'' * ''Polypodium quitense'' = ''[[Pecluma dulcis]]'' * ''Polypodium rimbachii'' = ''[[Serpocaulon sessilifolium]]'' * ''Polypodium scutulatum'' = ''[[Serpocaulon fraxinifolium]]'' == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред|Polypodium|''Polypodium''}} * {{Викивидови-ред|Polypodium|''Polypodium''}}  {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Епифити]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Папрати]] 7uthbv1v9sig4ebqkowhszma1flzcin 0 1399086 5588030 5588023 2026-07-06T12:09:49Z BosaFi 115936 5588030 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Thymelaea hirsuta.jpg |image_caption = ''[[Thymelaea hirsuta]]'' |taxon = Thymelaea |authority = [[Mill.]] (1754), nom. cons. |type_species = ''[[Thymelaea sanamunda]]'' |type_species_authority = |subdivision_ranks = Species |subdivision_ref = |synonyms = *''Chlamydanthus'' {{small|C.A.Mey. (1843)}} *''Gastrilia'' {{small|Raf. (1838)}} *''Giardia'' {{small|C.Gerber (1899), non ''Giardia'' Künstler (1882).}} *''Ligia'' {{small|Fasano (1788)}} *''Pausia'' {{small|Raf. (1838)}} *''Piptochlamys'' {{small|C.A.Mey. (1843)}} *''Sanamunda'' {{small|Neck. (1790), opus utique oppr.}} *''Tartonia'' {{small|Raf. (1840)}} |synonyms_ref = <ref name = powo/> }} '''''Thymelaea''''' е род од околу 30 [[Вид (биологија)|видови]] [[Зимзелено растение|зимзелени]] [[Грмушка|грмушки]] и [[Билка|билки]] од семејството [[скриеносеменици]] [[Thymelaeaceae]], домородни за [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Средоземно Море|Медитеранскиот]] регион, северно до централна [[Европа]] и источно до централна [[Азија]]. Цветовите се дводомни, поретко хермафродитни, во пазувите на листовите со или без брактеи. Перијантот е цилиндричен, делумно 4-делен. Прашниците се 8, распоредени во 2 круга, по 4 во трубестиот дел на перијантот и со многу куси филаменти. Столпчето кусо, жигот топчест или дисковиден. Плодот оревче со тврда обвивка.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=880}}</ref> == Етимологија == Името на родот ''Thymelaea'' е комбинација од грчкото име за билката [[мајчина душичка]] (θύμος) и она за [[Маслинка|маслинката]] (ἐλαία) - во однос на нејзините листови слични на [[мајчина душичка]] и плодови слични на маслинки. == Видови == Прифатени се 33 видови. {{div col|colwidth=26em}} *''[[Thymelaea antiatlantica]]'' {{small|Maire}} *''[[Thymelaea argentata]]'' {{small|(Lam.) Pau}} *''[[Thymelaea aucheri]]'' {{small|Meisn.}} *''[[Thymelaea broteriana]]'' {{small|Cout.}} *''[[Thymelaea bulgarica]]'' {{small|Cheshm.}} *''[[Thymelaea calycina]]'' {{small|(Lapeyr.) Meisn.}} *''[[Thymelaea cilicica]]'' {{small|Meisn.}} *''[[Thymelaea × conradiae]]'' {{small|Aboucaya & Médail}} *''[[Thymelaea coridifolia]]'' {{small|(Lam.) Endl.}} *''[[Thymelaea dioica]]'' {{small|(Gouan) All.}} *''[[Thymelaea elliptica]]'' {{small|(Boiss.) Endl.}} *''[[Thymelaea gattefossei]]'' {{small|H.K.Tan}} *''[[Thymelaea granatensis]]'' {{small|(Pau) Lacaita}} *''[[Thymelaea gussonei]]'' {{small|Boreau}} *''[[Thymelaea hirsuta]]'' {{small|(L.) Endl.}} *''[[Thymelaea lanuginosa]]'' {{small|(Lam.) Ceballos & C.Vicioso}} *''[[Thymelaea lythroides]]'' {{small|Barratte & Murb.}} *''[[Thymelaea mesopotamica]]'' {{small|(C.Jeffrey) B.Peterson}} *''[[Thymelaea microphylla]]'' {{small|Coss. & Durieu}} *''[[Thymelaea passerina]]'' {{small|(L.) Coss. & Germ.}} *''[[Thymelaea procumbens]]'' {{small|A.Fern. & R.Fern.}} *''[[Thymelaea pubescens]]'' {{small|(L.) Meisn.}} *''[[Thymelaea putorioides]]'' {{small|Emb. & Maire}} *''[[Thymelaea ruizii]]'' {{small|Loscos ex Casav.}} *''[[Thymelaea salsa]]'' {{small|Murb.}} *''[[Thymelaea sanamunda]]'' {{small|All.}} *''[[Thymelaea sempervirens]]'' {{small|Murb.}} *''[[Thymelaea subrepens]]'' {{small|Lange}} *''[[Thymelaea tarton-raira]]'' {{small|(L.) All.}} *''[[Thymelaea tinctoria]]'' {{small|(Pourr.) Endl.}} *''[[Thymelaea velutina]]'' {{small|(Pourr. ex Cambess.) Endl.}} *''[[Thymelaea villosa]]'' {{small|(L.) Endl.}} *''[[Thymelaea virescens]]'' {{small|Meisn.}} *''[[Thymelaea virgata]]'' {{small|(Desf.) Endl.}} {{div col end}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Таксони опишани од Филип Милер]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 2vnftryiwyysrzbu9w84z1zcm27ffdi 0 1399087 5588031 5588026 2026-07-06T12:09:57Z BosaFi 115936 5588031 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Thymelaea passerina flower (10).jpeg|image_caption=Растението во време на цветање|image2=Thymelaea passerina sl86.jpg|image2_caption=семе|genus=Thymelaea|species=passerina|authority=([[L.]]) [[Coss.]] & [[Germ.]]|synonyms_ref=<ref name="POWO_77085178-1" />|synonyms={{Collapsible list| *''Daphne passerina'' {{small|(L.) E.H.L.Krause}} *''Giardia arvensis'' {{small|(Lam.) C.Gerber}} *''Ligia passerina'' {{small|(L.) Fasano}} *''Passerina annua'' {{small|Wikstr.}} *''Passerina arvensis'' {{small|(Lam.) Ball}} *''Passerina concinna'' {{small|Walp.}} *''Passerina diarthronoides'' {{small|Griff.}} *''Passerina passerina'' {{small|(L.) Huth}} *''Passerina pubescens'' {{small|Guss.}} *''Passerina stellera'' {{small|Ramond ex DC.}} *''Stellera annua'' {{small|Salisb.}} *''Stellera passerina'' {{small|L.}} *''Stellera passerina'' var. ''tenuior'' {{small|Rchb.}} *''Thymelaea arvensis'' {{small|Lam.}} *''Thymelaea passerina'' var. ''perennans'' {{small|Welw. ex Cout.}} }}}} '''''Thymelaea passerina''''', е вид скриеносеменица од семејството [[Thymelaeaceae]].<ref name="FNA_Tp">{{Наведена мрежна страница|url=http://floranorthamerica.org/Thymelaea_passerina|title=''Thymelaea passerina'' (Linnaeus) Cosson & Germain|last=Nevling Jr.|first=Lorin I.|last2=Barringer|first2=Kerry|date=5 November 2020|work=Flora of North America|publisher=efloras.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413222045/http://floranorthamerica.org/Thymelaea_passerina|archive-date=13 April 2021|accessdate=7 March 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://data.canadensys.net/vascan/taxon/9414|title=''Thymelaea passerina''|last=<!--Not stated-->|date=7 March 2024|work=canadensys.net|publisher=Database of Vascular Plants of Canada (VASCAN)|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506222256/https://data.canadensys.net/vascan/taxon/9414|archive-date=6 May 2022|accessdate=7 March 2024}}</ref> Потекнува од централна и јужна Европа, Блискиот Исток, Централна Азија, западните Хималаи и [[Шјинџјианг|Шјинџијанг]] во Кина, а е воведено и во централна Северна Америка и во [[Јужна Австралија]]. Едногодишно растение кое обично се наоѓа во степи, нарушени области и стари полиња.<ref name="FNA_Tp" /> == Опис == Едногодишно растение, со вертикално стебленце 15-50 цм високо, тенко, неразгрането или слабо разгрането, со долги вертикални гранчиња, голо, поретко со ретки, прилегнати влакна. Листовите линејно-ланцетни, 5-20 мм долги, 1-2 мм широки, приседнати, голи или со ретки прилегнати влакна на долната страна, целокрајни, на врвот заострени. Цветовите хермафродитни, поединечни или по неколку во пазувите на листовите, со многубројни, долги, свиленкасти влакна во основата околу нив и со 2 наспрамни јајцевидно-ланцетни, голи или влакнести. Брактеите долги околу 2-3 мм. Перијантот 2,5-3 мм долг, цилиндричен, жолтеникаво-зелен, по површината со прилегнати влакна, во горната четвртина насечен на 4 дела, а деловите тапи. Прашниците 8 по 4 во 2 реда. Плодникот во горниот дел влакнест, столпчето кусо. Семките 2-3 мм долги, јајцевидни, со заострен врв и црни.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=880-881}}</ref> == Распространетост во Македонија == ''Thymelaea passerina'' е широко распространет вид во Македонија, и расте по брдски пасишта, камењари, тревести места и во клисурите до 100 м. надморска височина.<ref name=":0" />{{Галерија|Thymelaea passerina Sturm39.jpg|Ботаничка илустрација|Thymelaea passerina sl31.jpg|Листови и цвет|Thymelaea passerina sl85.jpg|Стебло со листови|Thymelaea passerina sl91.jpg|Во природата}} == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Пакистан]] [[Категорија:Флора на Кувајт]] [[Категорија:Флора на Украина]] [[Категорија:Флора на Белорусија]] [[Категорија:Флора на Македонија]] lhw1l0p1jdiclj4ryktypcu9o3nbnol 5588069 5588031 2026-07-06T13:25:35Z Виолетова 1975 5588069 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Thymelaea passerina flower (10).jpeg|image_caption=Растението во време на цветање|image2=Thymelaea passerina sl86.jpg|image2_caption=семе|genus=Thymelaea|species=passerina|authority=([[L.]]) [[Coss.]] & [[Germ.]]|synonyms_ref=|synonyms={{Collapsible list| *''Daphne passerina'' {{small|(L.) E.H.L.Krause}} *''Giardia arvensis'' {{small|(Lam.) C.Gerber}} *''Ligia passerina'' {{small|(L.) Fasano}} *''Passerina annua'' {{small|Wikstr.}} *''Passerina arvensis'' {{small|(Lam.) Ball}} *''Passerina concinna'' {{small|Walp.}} *''Passerina diarthronoides'' {{small|Griff.}} *''Passerina passerina'' {{small|(L.) Huth}} *''Passerina pubescens'' {{small|Guss.}} *''Passerina stellera'' {{small|Ramond ex DC.}} *''Stellera annua'' {{small|Salisb.}} *''Stellera passerina'' {{small|L.}} *''Stellera passerina'' var. ''tenuior'' {{small|Rchb.}} *''Thymelaea arvensis'' {{small|Lam.}} *''Thymelaea passerina'' var. ''perennans'' {{small|Welw. ex Cout.}} }}}} '''''Thymelaea passerina''''', е вид скриеносеменица од семејството [[Thymelaeaceae]].<ref name="FNA_Tp">{{Наведена мрежна страница|url=http://floranorthamerica.org/Thymelaea_passerina|title=''Thymelaea passerina'' (Linnaeus) Cosson & Germain|last=Nevling Jr.|first=Lorin I.|last2=Barringer|first2=Kerry|date=5 November 2020|work=Flora of North America|publisher=efloras.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413222045/http://floranorthamerica.org/Thymelaea_passerina|archive-date=13 April 2021|accessdate=7 March 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://data.canadensys.net/vascan/taxon/9414|title=''Thymelaea passerina''|last=<!--Not stated-->|date=7 March 2024|work=canadensys.net|publisher=Database of Vascular Plants of Canada (VASCAN)|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506222256/https://data.canadensys.net/vascan/taxon/9414|archive-date=6 May 2022|accessdate=7 March 2024}}</ref> Потекнува од централна и јужна Европа, Блискиот Исток, Централна Азија, западните Хималаи и [[Шјинџјианг|Шјинџијанг]] во Кина, а е воведено и во централна Северна Америка и во [[Јужна Австралија]]. Едногодишно растение кое обично се наоѓа во степи, нарушени области и стари полиња.<ref name="FNA_Tp" /> == Опис == Едногодишно растение, со вертикално стебленце 15-50 цм високо, тенко, неразгрането или слабо разгрането, со долги вертикални гранчиња, голо, поретко со ретки, прилегнати влакна. Листовите линејно-ланцетни, 5-20 мм долги, 1-2 мм широки, приседнати, голи или со ретки прилегнати влакна на долната страна, целокрајни, на врвот заострени. Цветовите хермафродитни, поединечни или по неколку во пазувите на листовите, со многубројни, долги, свиленкасти влакна во основата околу нив и со 2 наспрамни јајцевидно-ланцетни, голи или влакнести. Брактеите долги околу 2-3 мм. Перијантот 2,5-3 мм долг, цилиндричен, жолтеникаво-зелен, по површината со прилегнати влакна, во горната четвртина насечен на 4 дела, а деловите тапи. Прашниците 8 по 4 во 2 реда. Плодникот во горниот дел влакнест, столпчето кусо. Семките 2-3 мм долги, јајцевидни, со заострен врв и црни.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=880-881}}</ref> == Распространетост во Македонија == ''Thymelaea passerina'' е широко распространет вид во Македонија, и расте по брдски пасишта, камењари, тревести места и во клисурите до 100 м. надморска височина.<ref name=":0" />{{Галерија|Thymelaea passerina Sturm39.jpg|Ботаничка илустрација|Thymelaea passerina sl31.jpg|Листови и цвет|Thymelaea passerina sl85.jpg|Стебло со листови|Thymelaea passerina sl91.jpg|Во природата}} == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Пакистан]] [[Категорија:Флора на Кувајт]] [[Категорија:Флора на Украина]] [[Категорија:Флора на Белорусија]] [[Категорија:Флора на Македонија]] q1bdfcdkju0zpcr6nzydaoqwqq7w1ps 0 1399088 5588032 2026-07-06T12:19:23Z Jtasevski123 69538 нс 5588032 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox |image=Trifolium alpestre.jpg |image_caption=Trifolium alpestre додека цвета |genus=Trifolium |species=alpestre |authority=[[L.]] |synonyms_ref=<ref name="522831-1" /> |synonyms={{Collapsible list| *''Trifolium alpestre'' f. ''monostachyum'' <small>(Ser.) Cincovic</small> *''Trifolium alpinum'' <small>Georgi</small> *''Trifolium incarnatum'' <small>Stephan</small> *''Trifolium purpureum-majus'' <small>Gilib.</small> *''Trifolium rubens'' <small>Desc.</small> *''Triphylloides nervosa'' <small>Moench</small> }}}}'''''Trifolium alpestre''''' — [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] [[Вид (биологија)|вид]] на [[детелина]] од [[Семејство (биологија)|фамилијата]] [[бобови]] опишан од [[Карл Линеј]]. Растението потекнува од централна, јужна и источна [[Европа]], [[Кавказ]], [[Турција]] и Иран.<ref name="522831-1">{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:522831-1|title=''Trifolium alpestre'' L.|last=<!--Not stated-->|work=Plants of the World Online|publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=22 July 2021}}</ref><ref name="TRAL10">{{PLANTS}}</ref> Се [[Размножување на растенијата|размножува]] преку [[клонирање]] и со семе.<ref name="1_of_3060_Google_Scholar_Hits">{{Наведено списание|last=Kaljund|first=Karin|last2=Leht|first2=Malle|last3=Jaaska|first3=Vello|year=2018|title=High genotypic diversity and strong spatial structure in populations of ''Trifolium alpestre'' with low seed production|journal=Nordic Journal of Botany|volume=36|issue=4|doi=10.1111/njb.01705}}</ref> == Опис == Растението е повеќегодишно тревесто растение, високо 15–40 см, со тенок и разгранет подземен [[ризом]]. [[Стебло|Стебленцата]] се исправени, најчесто неразгранети и покриени со погусти или поретки прилегнати или раширени влакна. Базалните листови имаат дршки два до три пати подолги од листната плочка, кај горните листови дршките се покуси, а кај најгорните се долги само неколку милиметри. [[Лист|Листовите]] се ланцетни или речиси елиптични, два до четири пати подолги отколку широки, достигнуваат должина до 60 мм, со тап врв и речиси цел раб, односно многу ситно назабени. Најшироки се во долната половина. Горната страна е гола или со ретки прилегнати влакна, додека долната страна и работ се покриени со густи прилегнати или полураширени влакна. Жилките се густи, испакнати и благо искривени кон работ на листот. [[Прилисник|Прилисниците]] кај долните листови се покуси од половината на лисната дршка, а кај горните се подолги од неа. Тие се долгнавести, ципести, со испакнати жили и влакнести, а нивниот слободен дел е линејно-шиловиден, зелен, со долг тенок врв и е 1,5–2 пати подолг од сраснатиот дел. [[Соцветие|Соцветијата]] се топчести или јајцевидно-цилиндрични, со пречник од 25–40 мм, составени од многубројни густо збиени цветови. Се развиваат поединечно или по две, речиси приседнати или на дршка покуса од 10 мм, а во основата се обвиени од најгорниот лист. [[Цвет|Цветовите]] се без брактеи. Чашката е долга околу 12 мм. Нејзиниот трубест дел е долг околу 4 мм, со дваесет жили, гол или покриен со полураширени до раширени влакна, а околу отворот има прстен од влакна. Запците се тенки и шиловидни; горните се долги околу 3 мм, страничните околу 3,5 мм, а долниот достигнува 8–9 мм и е приближно 2,5–3 пати подолг од останатите. Венчето е пурпурно, поретко розово или бело. Барјачето е долго 15–18 мм, а крилцата и лаѓичката се речиси еднакво долги како него. [[Плод|Плодот]] е јајцевидна мешунка која обично содржи едно [[семе]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1335-1336}}</ref> == Варијабилност == * ''Trifolium alpestre var alpestre'' — стеблото и лисните дршки се голи или со прилегнати влакна.<ref name=":0" /> * ''Trifolium alpestre var lanigerum'' — стеблото и лисните дршки се со расперени влакна.<ref name=":0" /> Од ''T. alpestre'', како полиморфен вид, се посочуваат повеќе таксони, како на пр: ''f. incanum'', ''f. monostachyum'', ''f. pedunculatum'' и ''f. brevifolium'' од кои некои се посочуваат и како вариетети.<ref name=":0" /> == Распространетост во Македонија == ''Trifolium alpestre'' расте по суви каменливи брдски и планински пасишта, шумски рабови и по проретчени шуми до надморска височина од 2100 метри.<ref name=":0" /> * ''Trifolium alpestre var alpestre'' — широко распространето растенија. Растението се среќава на планините [[Јакупица]], [[Китка]], [[Жеден]], [[Водно]], [[Скопска Црна Гора]] (Групче), Шар [[Планина]], [[Бистра]], [[Кораб]], [[Дешат]] - Крчин, [[Илинска Планина]], [[Пелистер]], [[Галичица]], [[Осогово]], [[Буковиќ (планина)|Буковиќ]], [[Ѓавато]], [[Богословец (планина)|Богословец]] (Овче Поле), [[Козјак (Мариово)|Козјак]] (Прилепско), [[Голак]] (Делчевско), потоа во [[Скопје]] над селото [[Нова Брезница]], [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]], селото [[Пезово]] во [[Куманово]], [[Маврови Анови]], Кожа и селото [[Врбен]], клисурата на [[Мавровска Река]], [[Крушево]], [[Маркови Кули (Прилеп)|Маркови Кули]] и манастирот [[Трескавец]] во [[Прилеп]] и [[Делчево]].<ref name=":0" /> * ''Trifolium alpestre var lanigerum'' — се среќава во [[Скопска Црна Гора]], [[Таорската Клисура]], [[Козјак (Мариово)|Козјак]] во [[Прилеп]], [[Дабничка Планина|Дабничката Планина]], [[Пелистер]], [[Ниџе]], [[Кожуф]], [[Беласица]], [[Плачковица]], [[Голак]] во [[Делчево]], [[Македонска Каменица]], [[Пехчево]] и планината Кадијица.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commons|Trifolium alpestre}} {{таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Данска]] [[Категорија:Флора на Иран]] [[Категорија:Флора на Турција]] [[Категорија:Флора на Франција]] [[Категорија:Детелина]] [[Категорија:Растенија опишани во 1763 година]] [[Категорија:Флора на Европа]] nb94x1mh2rxfjspr3zw5y7pnbww26av 1 1399089 5588033 2026-07-06T12:20:02Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5588033 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc 14 1399090 5588039 2026-07-06T12:27:26Z ГП 23995 нова страница 5588039 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Романи по држава на одвивање]] 4r5ncs6964h7e47f7vs9evltyvn1zod 0 1399091 5588042 2026-07-06T12:33:56Z ГП 23995 нова страница 5588042 wikitext text/x-wiki '''„Како што можеш“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Any Which Way You Can'') – [[филм]] на [[режисер]]от [[Бади Ван Хорн]] (Buddy Van Horn) од 1980 година. Автор на [[сценарио]]то е Стенфорд Шерман (Stanford Sherman), а главните улоги ги играат: [[Клинт Иствуд]] (Clint Eastwood), [[Сондра Локе]] (Sondra Locke), Џефри Луис (Geoffrey Lewis), Вилијам Смит (William Smith) и Рут Гордон (Ruth Gordon). Ова е продолжението на истоимениот филм кој две години прехтодно истварил голем комерцијален успех. исто така, ова е првиот филм на Ван Хорн, кој долго време соработувал со Иствуд како координатор на каскадерите, а подоцна режирал уште два филма со Иствуд.<ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=4&datum=2026-06-25 Filmovi Clinta Eastwooda: Čovjek iz San Fernanda 2, američki film (1980.) (пристапено на 25.6.2026)]</ref> ==Синопсис== Учичниот борец Фило Бедо (го игра Иствуд) е уморен од работата и сака да се повлече. Меѓутоа, еден амбициозен обложувач сака да заработи многу пари на борбата меѓу Фил и познатиот Џек Вилсон, а во таа борба ја вовлекува и [[мафија]]та. Сепак, Фил и Џек, кои во меѓувреме се запознаваат и стануваат пријатели, не сакаат да бидат жртва заради туѓата заработка. Истоврмено, мафијата ја грабнува [[Кантри-музика|кантри]]-пејачката Лин Халси-Тајлер (ја игра Локе), која пред две години имала краткотрајна врска со Фило, потоа го напуштила, се покајала и пак му се вратила. Тогаш, Фило, неговиот менаџер Орвил, Џек и [[орангутан]]от Клајд одат да ја ослободат Лин... == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1980 година]] [[Категорија:Акциони филмови]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] [[Категорија:Филмови на Бади Ван Хорн]] [[Категорија:Филмови со Клинт Иствуд]] [[Категорија:Филмови со Сондра Локе]] [[Категорија:Филмови со Вилијам Смит]] [[Категорија:Филмови со Џефри Луис]] [[Категорија:Филмови со Рут Гордон]] qonceitqbj7q03kx1vpkwukoeqj9wmm 5588043 5588042 2026-07-06T12:35:02Z ГП 23995 ситна поправка 5588043 wikitext text/x-wiki '''„Како што можеш“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Any Which Way You Can'') – [[филм]] на [[режисер]]от [[Бади Ван Хорн]] (Buddy Van Horn) од 1980 година. Автор на [[сценарио]]то е Стенфорд Шерман (Stanford Sherman), а главните улоги ги играат: [[Клинт Иствуд]] (Clint Eastwood), [[Сондра Локе]] (Sondra Locke), Џефри Луис (Geoffrey Lewis), Вилијам Смит (William Smith) и Рут Гордон (Ruth Gordon). Ова е продолжението на филмот „[[Човекот од Сан Фернандо (филм од 1978)|Човекот од Сан Фернандо]]“ кој две години прехтодно истварил голем комерцијален успех. Исто така, ова е првиот филм на Ван Хорн, кој долго време соработувал со Иствуд како координатор на каскадерите, а подоцна режирал уште два филма со Иствуд.<ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=4&datum=2026-06-25 Filmovi Clinta Eastwooda: Čovjek iz San Fernanda 2, američki film (1980.) (пристапено на 25.6.2026)]</ref> ==Синопсис== Учичниот борец Фило Бедо (го игра Иствуд) е уморен од работата и сака да се повлече. Меѓутоа, еден амбициозен обложувач сака да заработи многу пари на борбата меѓу Фил и познатиот Џек Вилсон, а во таа борба ја вовлекува и [[мафија]]та. Сепак, Фил и Џек, кои во меѓувреме се запознаваат и стануваат пријатели, не сакаат да бидат жртва заради туѓата заработка. Истоврмено, мафијата ја грабнува [[Кантри-музика|кантри]]-пејачката Лин Халси-Тајлер (ја игра Локе), која пред две години имала краткотрајна врска со Фило, потоа го напуштила, се покајала и пак му се вратила. Тогаш, Фило, неговиот менаџер Орвил, Џек и [[орангутан]]от Клајд одат да ја ослободат Лин... == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1980 година]] [[Категорија:Акциони филмови]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] [[Категорија:Филмови на Бади Ван Хорн]] [[Категорија:Филмови со Клинт Иствуд]] [[Категорија:Филмови со Сондра Локе]] [[Категорија:Филмови со Вилијам Смит]] [[Категорија:Филмови со Џефри Луис]] [[Категорија:Филмови со Рут Гордон]] 51sg0pq04btlgpzltu6p5787fr0d668 5588053 5588043 2026-07-06T12:46:25Z ГП 23995 5588053 wikitext text/x-wiki '''„Како што можеш“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Any Which Way You Can'') – [[филм]] на [[режисер]]от [[Бади Ван Хорн]] (Buddy Van Horn) од 1980 година. Автор на [[сценарио]]то е Стенфорд Шерман (Stanford Sherman), а главните улоги ги играат: [[Клинт Иствуд]] (Clint Eastwood), [[Сондра Локе]] (Sondra Locke), Џефри Луис (Geoffrey Lewis), Вилијам Смит (William Smith) и Рут Гордон (Ruth Gordon). Ова е продолжението на филмот „[[Човекот од Сан Фернандо (филм од 1978)|Човекот од Сан Фернандо]]“ кој две години прехтодно истварил голем комерцијален успех. Исто така, ова е првиот филм на Ван Хорн, кој долго време соработувал со Иствуд како координатор на каскадерите, а подоцна режирал уште два филма со Иствуд.<ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=4&datum=2026-06-25 Filmovi Clinta Eastwooda: Čovjek iz San Fernanda 2, američki film (1980.) (пристапено на 25.6.2026)]</ref> ==Синопсис== Учичниот борец Фило Бедо (го игра Иствуд) е уморен од работата и сака да се повлече. Меѓутоа, еден амбициозен обложувач сака да заработи многу пари на борбата меѓу Фил и познатиот Џек Вилсон, а во таа борба ја вовлекува и [[мафија]]та. Сепак, Фил и Џек, кои во меѓувреме се запознаваат и стануваат пријатели, не сакаат да бидат жртва заради туѓата заработка. Истоврмено, мафијата ја грабнува [[Кантри-музика|кантри]]-пејачката Лин Халси-Тајлер (ја игра Локе), која пред две години имала краткотрајна врска со Фило, потоа го напуштила, се покајала и пак му се вратила. Тогаш, Фило, неговиот менаџер Орвил, Џек и [[орангутан]]от Клајд одат да ја ослободат Лин... == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1980 година]] [[Категорија:Акциони филмови]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] [[Категорија:Филмови на Бади Ван Хорн]] [[Категорија:Филмови со Клинт Иствуд]] [[Категорија:Филмови со Сондра Лок]] [[Категорија:Филмови со Вилијам Смит]] [[Категорија:Филмови со Џефри Луис]] [[Категорија:Филмови со Рут Гордон]] sucfaluxo767duqd4rft6hvzhe0ty9y 0 1399092 5588044 2026-07-06T12:38:25Z Buli 2648 Создадена страница со: # Уставна конвенција (Соединети Американски Држави) **Уставната конвенција (Соединети Американски Држави)** (англиски: *Constitutional Convention*), позната и како **Филаделфиска конвенција**, била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во пе... 5588044 wikitext text/x-wiki # Уставна конвенција (Соединети Американски Држави) **Уставната конвенција (Соединети Американски Држави)** (англиски: *Constitutional Convention*), позната и како **Филаделфиска конвенција**, била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од **25 мај до 17 септември 1787 година** во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени **Членовите на Конфедерацијата**, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил **Уставот на Соединетите Американски Држави**, кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. ## Историска позадина По завршувањето на Американската револуционерна војна, Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало **Шејсовото востание** (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. ## Свикување на конвенцијата Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна **Сала на независноста**). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. ## Делегати На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран **Џорџ Вашингтон**, чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * Џејмс Медисон, кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * Бенџамин Френклин, највозрасниот учесник на конвенцијата; * Александер Хамилтон, застапник на силна федерална власт; * Гувернер Морис, кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале Томас Џеферсон и Џон Адамс, бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. ## Работа на конвенцијата Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. **Вирџинскиот план** предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со **Големиот компромис**, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * Претставнички дом, во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * Сенат, во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот **компромис од три петтини** предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. ## Усвојување на Уставот По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. roynahj4l1w9aplyqs4sy4nr8f1g2pv 5588047 5588044 2026-07-06T12:40:45Z Buli 2648 5588047 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' (англиски: *Constitutional Convention*), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од **25 мај до 17 септември 1787 година** во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени **Членовите на Конфедерацијата**, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил **Уставот на Соединетите Американски Држави**, кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == По завршувањето на Американската револуционерна војна, Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало **Шејсовото востание** (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна **Сала на независноста**). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран **Џорџ Вашингтон**, чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * Џејмс Медисон, кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * Бенџамин Френклин, највозрасниот учесник на конвенцијата; * Александер Хамилтон, застапник на силна федерална власт; * Гувернер Морис, кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале Томас Џеферсон и Џон Адамс, бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. **Вирџинскиот план** предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со **Големиот компромис**, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * Претставнички дом, во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * Сенат, во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот **компромис од три петтини** предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. 8sh1pgzbj06vqlz4h4k4bu97amvhela 5588049 5588047 2026-07-06T12:42:05Z Buli 2648 /* Делегати */ 5588049 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' (англиски: *Constitutional Convention*), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени **Членовите на Конфедерацијата**, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил **Уставот на Соединетите Американски Држави**, кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == По завршувањето на Американската револуционерна војна, Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало **Шејсовото востание** (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна **Сала на независноста**). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. **Вирџинскиот план** предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со **Големиот компромис**, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * Претставнички дом, во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * Сенат, во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот **компромис од три петтини** предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. ih8uei8ka4g7587yf8meec4nn3x372f 5588052 5588049 2026-07-06T12:45:17Z Buli 2648 5588052 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' (англиски: *Constitutional Convention*), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени Членовите на Конфедерацијата, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил [[Устав на Соединетите Американски Држави|Уставот на Соединетите Американски Држави]], кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == [[Податотека:United_States_1789-03_to_1789-08_eastern.jpg|мини|Држави и територии на САД за време на Уставотворната Конвенција]] По завршувањето на Американската револуционерна војна, Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало **Шејсовото востание** (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна **Сала на независноста**). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. **Вирџинскиот план** предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со **Големиот компромис**, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * Претставнички дом, во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * Сенат, во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот **компромис од три петтини** предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. ody0tzjbjb6orbemkj7r85dxzt77wq0 5588055 5588052 2026-07-06T12:49:51Z Buli 2648 /* Историска позадина */ 5588055 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' (англиски: *Constitutional Convention*), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени Членовите на Конфедерацијата, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил [[Устав на Соединетите Американски Држави|Уставот на Соединетите Американски Држави]], кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == [[Податотека:United_States_1789-03_to_1789-08_eastern.jpg|мини|Држави и територии на САД за време на Уставотворната Конвенција]] По завршувањето на [[Американската револуционерна војна]], Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало [[Шејсово востание|Шејсовото востание]] (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна [[Сала на независноста]]). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. Вирџинскиот план предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со Големиот компромис, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом]], во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * [[Сенат на Соединетите Американски Држави|Сенатот]], во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот компромис од три петтини предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. j5u6ew695dcsmmtr9i1wyszli5konse 5588056 5588055 2026-07-06T12:50:21Z Buli 2648 5588056 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' ({{langx|en|Constitutional Convention}}), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени Членовите на Конфедерацијата, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил [[Устав на Соединетите Американски Држави|Уставот на Соединетите Американски Држави]], кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == [[Податотека:United_States_1789-03_to_1789-08_eastern.jpg|мини|Држави и територии на САД за време на Уставотворната Конвенција]] По завршувањето на [[Американската револуционерна војна]], Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало [[Шејсово востание|Шејсовото востание]] (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна [[Сала на независноста]]). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. Вирџинскиот план предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со Големиот компромис, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом]], во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * [[Сенат на Соединетите Американски Држави|Сенатот]], во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот компромис од три петтини предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. kk4jksgeqra979odun6il3a3fbtxe62 5588057 5588056 2026-07-06T12:51:44Z Buli 2648 /* Усвојување на Уставот */ 5588057 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' ({{langx|en|Constitutional Convention}}), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени Членовите на Конфедерацијата, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил [[Устав на Соединетите Американски Држави|Уставот на Соединетите Американски Држави]], кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == [[Податотека:United_States_1789-03_to_1789-08_eastern.jpg|мини|Држави и територии на САД за време на Уставотворната Конвенција]] По завршувањето на [[Американската револуционерна војна]], Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало [[Шејсово востание|Шејсовото востание]] (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна [[Сала на независноста]]). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. Вирџинскиот план предвидувал застапеност според бројот на населението, додека **Њуџерсискиот план** барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со Големиот компромис, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом]], во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * [[Сенат на Соединетите Американски Држави|Сенатот]], во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот компромис од три петтини предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. [[Категорија:Американска револуција]] fsm31enhgip7g1ikvdcejcoq5btq1b6 5588058 5588057 2026-07-06T12:54:15Z Buli 2648 /* Работа на конвенцијата */ 5588058 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' ({{langx|en|Constitutional Convention}}), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот Филаделфија, во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени Членовите на Конфедерацијата, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил [[Устав на Соединетите Американски Држави|Уставот на Соединетите Американски Држави]], кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == [[Податотека:United_States_1789-03_to_1789-08_eastern.jpg|мини|Држави и територии на САД за време на Уставотворната Конвенција]] По завршувањето на [[Американската револуционерна војна]], Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало [[Шејсово востание|Шејсовото востание]] (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна [[Сала на независноста]]). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. Вирџинскиот план предвидувал застапеност според бројот на населението, додека Њуџерсискиот план барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со Големиот компромис, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом]], во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * [[Сенат на Соединетите Американски Држави|Сенатот]], во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот компромис од три петтини предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == [[Податотека:Scene at the Signing of the Constitution of the United States.jpg|мини|''Сцена од потпишувањето на Уставот на Соединетите Американски Држави'', од Хауард Чендлер Кристи (1940)]] По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. [[Категорија:Американска револуција]] lrq5qcuiuyfg3tcu8qglnf2da7x2lkt 5588059 5588058 2026-07-06T12:56:39Z Buli 2648 5588059 wikitext text/x-wiki '''Уставотворната конвенција''' ({{langx|en|Constitutional Convention}}), позната и како '''Филаделфиска конвенција''', била собир на делегати од тринаесетте американски држави, одржан во периодот од 25 мај до 17 септември 1787 година во градот [[Филаделфија]], во сојузната држава Пенсилванија. Целта на конвенцијата првично била да ги измени Членовите на Конфедерацијата, првиот уставен акт на Соединетите Американски Држави, но делегатите одлучиле да изработат целосно нов устав. Резултат од нивната работа бил [[Устав на Соединетите Американски Држави|Уставот на Соединетите Американски Држави]], кој стапил во сила во 1789 година и претставува најстариот пишан национален устав што сè уште е во сила. == Историска позадина == [[Податотека:United_States_1789-03_to_1789-08_eastern.jpg|мини|Држави и територии на САД за време на Уставотворната Конвенција]] По завршувањето на [[Американската револуционерна војна]], Соединетите Американски Држави биле управувани според Членовите на Конфедерацијата, кои биле усвоени во 1781 година. Со нив се создал лабав сојуз на држави, при што централната власт имала ограничени овластувања. Конгресот не можел да воведува даноци, да ја регулира меѓудржавната трговија ниту ефикасно да ги спроведува своите одлуки. Овие слабости довеле до финансиски тешкотии, политички несогласувања меѓу државите и загриженост за иднината на новата република. Дополнителен поттик за свикување на конвенцијата претставувало [[Шејсово востание|Шејсовото востание]] (1786–1787), кое покажало дека сојузната власт не располага со доволно средства за справување со внатрешни кризи. == Свикување на конвенцијата == Во септември 1786 година, на состанокот во Анаполис, делегатите предложиле свикување поширока конвенција за разгледување на недостатоците на Членовите на Конфедерацијата. Континенталниот конгрес ја прифатил иницијативата и свикал конвенција во Филаделфија. Конвенцијата започнала со работа на 25 мај 1787 година во зградата на Државниот дом на Пенсилванија (денешна [[Сала на независноста]]). Од тринаесетте држави, дванаесет испратиле делегати; единствено Род Ајленд одбил да учествува поради страв од зајакнување на федералната власт. == Делегати == На конвенцијата учествувале 55 делегати, меѓу кои се наоѓале истакнати политичари, правници и државници. За претседавач бил избран [[Џорџ Вашингтон]], чиј авторитет придонел за успешното одвивање на работата. Меѓу највлијателните делегати биле: * [[Џејмс Медисон]], кој често се нарекува „татко на Уставот“ поради неговата значајна улога во подготовката на уставниот текст; * [[Бенџамин Френклин]], највозрасниот учесник на конвенцијата; * [[Александер Хамилтон]], застапник на силна федерална власт; * [[Гувернер Морис]], кој го составил најголемиот дел од конечниот текст на Уставот. Во работата не учествувале [[Томас Џеферсон]] и [[Џон Адамс]], бидејќи во тоа време извршувале дипломатски должности во Европа. == Работа на конвенцијата == Иако делегатите првично требало да предложат измени на Членовите на Конфедерацијата, тие брзо заклучиле дека е потребен сосема нов уставен систем. Едно од најважните прашања било начинот на претставување на државите во законодавното тело. Вирџинскиот план предвидувал застапеност според бројот на населението, додека Њуџерсискиот план барал еднаква застапеност на сите држави. Спорот бил решен со Големиот компромис, со кој бил воспоставен дводомен Конгрес: * [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом]], во кој застапеноста зависи од бројот на населението; * [[Сенат на Соединетите Американски Држави|Сенатот]], во кој секоја држава има по двајца сенатори. Конвенцијата расправала и за поделбата на власта, извршната власт, федералното судство, изборот на претседателот и односите меѓу федералната власт и државите. Особено спорно било прашањето за ропството. Постигнатиот компромис од три петтини предвидувал поробеното население да се пресметува како три петтини од лице при определувањето на застапеноста и директното оданочување. Исто така било договорено Конгресот да не може да ја забрани прекуокеанската трговија со робови пред 1808 година. == Усвојување на Уставот == [[Податотека:Scene at the Signing of the Constitution of the United States.jpg|мини|''Сцена од потпишувањето на Уставот на Соединетите Американски Држави'', од Хауард Чендлер Кристи (1940)]] По речиси четири месеци расправи, конечниот текст на Уставот бил потпишан на 17 септември 1787 година од 39 делегати. Тројца делегати одбиле да го потпишат документот поради несогласување со неговите одредби. Според самиот Устав, тој требало да биде ратификуван од најмалку девет држави за да стапи во сила. По интензивна јавна расправа меѓу федералистите и антифедералистите, потребниот број ратификации бил постигнат во 1788 година, а новата федерална влада започнала со работа во 1789 година. [[Категорија:Американска револуција]] s5xy253kxhoknejk0kao194f4v9u3zc 0 1399093 5588051 2026-07-06T12:44:34Z ГП 23995 нова страница 5588051 wikitext text/x-wiki '''„Господинот Кори“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Mister Cory'') – [[филм]] на [[режисер]]от [[Блејк Едвардс]] од 1957 година. Главните улоги ги играат: [[Тони Кертис]], Марта Хаер и Чарлс Бикфорд.<ref>[https://www.rts.rs/tv/rts1/5959679/gospodin-kori.html РТС, Господин Кори (пристапено на 4.6.2026)]</ref> ==Синопсис== Кори е снаодливо, сиромашно момче од улиците на [[Чикаго]]. Тој е надарен коцкар и добива работа во едно луксузно одморалиште во [[Висконсин]]. Неговата цел е да се коцка со персоналот и со гостите и да ги заведува младите и богати дами. По првичните неуспеси, Кори на крајот успева да дојде во врвот на професионалното коцкање. Сепак, тој не може да ги заборави гламурозните сестри Волард... == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Црно-бели филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1957 година]] [[Категорија:Филмови на Блејк Едвардс]] [[Категорија:Филмови со Тони Кертис]] [[Категорија:Филмови со Марта Хаер]] [[Категорија:Филмови со Чарлс Бикфорд]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Чикаго]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Висконсин]] muqqv7z7n9h9kkwomi4xanqojsqbejx 0 1399094 5588060 2026-07-06T12:58:01Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/56657401|Sedum aetnense]]“ 5588060 wikitext text/x-wiki '''''Sedum aetnense''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). Опис и распространетост ''Sedum aetnense'' е сивкасто растение, разгрането од [[Корен|коренот]], високо 2-6 см, со исправени гранчиња. Неговите [[Лист|листови]] се поставени спирално, насочени нагоре и прилепени до стеблото, полуцилиндрични, долги 3-4 мм, ланцетни, со назабени рабови и белузлав шилест израсток во нивната основа. [[Цвет|Цветовите]] се 4 или 5-члени, малобројни и се појавуваат во пазувите на листовите. Ливчињата на чашката се долги околу 4 мм, ланцетни, со врв кој е заострен и рабови со ресести израстоци. Венечните ливчиња се долги 2-2,5 мм, со бела или розова боја, заострени на врвот и покуси од чашкините ливчиња. Има 4 или 5 [[Прашник|прашници]] кои се пократки од венечните ливчиња. Мешунчињата имаат темноцрвена боја.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1065}}</ref> Во [[Македонија]] расте на тревести, каменливи места и на песочни почви. Се среќава во [[Дојранска Котлина|Дојранскиот регион]], кај селото Николич.<ref name=":0" /> == Варијабилност == Видот е поделен на следниве [[Подвид|подвидови]]: * ''Sedum aetnense aetnense'' * ''Sedum aetnense aranjuezii'' == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16730395|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="source">{{Webbref|url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|titel=World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World|hämtdatum=2014-08-25|arkivurl=https://web.archive.org/web/20190318221109/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|arkivdatum=2019-03-18}}</ref> </references> == Надворешни врски == * {{Викивидови|Sedum aetnense|''Sedum aetnense''}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Европа]] oijn8azx30t8qaye0iw6uiyza8ele4w 5588061 5588060 2026-07-06T13:02:53Z Orce Wiki 121850 5588061 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Sedum aetnense'' | status = | image = Annali di botanica (1923) (18223648868).jpg | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = [[дебелци|Crassulaceae]] | genus_sv = | genus = [[жедник|Sedum]] | species_sv = | species = '''Sedum aetnense''' | taxon = Sedum aetnense | taxon_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }}'''''Sedum aetnense''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). == Опис и распространетост == ''Sedum aetnense'' е сивкасто растение, разгрането од [[Корен|коренот]], високо 2-6 см, со исправени гранчиња. Неговите [[Лист|листови]] се поставени спирално, насочени нагоре и прилепени до стеблото, полуцилиндрични, долги 3-4 мм, ланцетни, со назабени рабови и белузлав шилест израсток во нивната основа. [[Цвет|Цветовите]] се 4 или 5-члени, малобројни и се појавуваат во пазувите на листовите. Ливчињата на чашката се долги околу 4 мм, ланцетни, со врв кој е заострен и рабови со ресести израстоци. Венечните ливчиња се долги 2-2,5 мм, со бела или розова боја, заострени на врвот и покуси од чашкините ливчиња. Има 4 или 5 [[Прашник|прашници]] кои се пократки од венечните ливчиња. Мешунчињата имаат темноцрвена боја.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1065}}</ref> Во [[Македонија]] расте на тревести, каменливи места и на песочни почви. Се среќава во [[Дојранска Котлина|Дојранскиот регион]], кај селото Николич.<ref name=":0" /> == Варијабилност == Видот е поделен на следниве [[Подвид|подвидови]]: * ''Sedum aetnense aetnense'' * ''Sedum aetnense aranjuezii'' == Наводи == {{Наводи}}{{таксонска лента}} == Надворешни врски == * {{Викивидови|Sedum aetnense|''Sedum aetnense''}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Европа]] 7xj788mbg446i2209dau6ok6llhr5bl 1 1399095 5588062 2026-07-06T13:03:27Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5588062 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 0 1399096 5588067 2026-07-06T13:22:40Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/57863228|Sedum pallidum]]“ 5588067 wikitext text/x-wiki '''''Sedum pallidum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за првпат е опишан од германскиот ботаничар Фридрих Август Маршал фон Биберштајн. Опис и распространетост ''Sedum pallidum'' може да биде [[Едногодишно растение|едногодишно]], [[Двегодишно растение|двегодишно]] или [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]], високо 5-15 мм, најчесто разгрането од основата, со странични гранчиња кои се делумно расперени и можат да бидат тенки или подебели. Стебленцата при основата најчесто немаат влакна или имаат ретки жлездести влакна, кои стануваат многу погусти во горните делови. [[Лист|Листовите]] се без влакна и задебелени, распоредени спирално, долги 5-30 мм, полуцилиндрични и странично расперени; со иста големина се јавуваат и по цветните цимозни гранчиња, па изгледа како цветовите да излегуваат од пазувите на листовите; во основата немаат шилест израсток. [[Цвет|Цветовите]] се составени од 5 делови, групирани по 4-8 во повеќе цимозни гранчиња, меѓусебно прилично оддалечени, со многу кратки дршки или директно прилепени. Ливчињата на чашката се долги 1-2 мм, триаглести, заострени на врвот, зелени и со ретки жлездести влакна. Венечните ливчиња се бели или светлорозови, со розова или црвена средна жилка, долги 4-5 мм, ланцетни, исправени или расперени, врвот постепено се стеснува во долго тенко врвче, а по средната жилка на долната страна има жлезди. Има десет [[Прашник|прашници]]; филаментите се тенки, ресести, бели, а антерите се виолетови. Мешунчињата се делумно расперени, пократки од венечните ливчиња, заострени на врвот и со многу ретки жлездести влакна. Столпчињата се долги 0,5-0,7 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1068-1069}}</ref> Во [[Македонија]] расте на варовнички и серпентински каменливи терени. Се среќава во Струмичкиот регион, кај селата [[Габрово (Струмичко)|Габрово]] и [[Колешино]].<ref name=":0" /> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16731194|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="C132">Bieb., 1808 ''In: Fl. Taur.-Caucasus 1: 353''</ref> <ref name="source">{{Webbref|url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|titel=World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World|hämtdatum=2014-08-25|arkivurl=https://web.archive.org/web/20190318221109/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|arkivdatum=2019-03-18}}</ref> </references> == Надворешни врски == * {{Викивидови|Sedum pallidum|''Sedum pallidum''}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Дебелци]] 2lvq3lhrrwa1wozgmzvymgd2maqgdvb 5588071 5588067 2026-07-06T13:28:14Z Orce Wiki 121850 5588071 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Sedum pallidum'' | status = | image = Sedum pallidum kz01.jpg | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = [[дебелци|Crassulaceae]] | genus_sv = | genus = [[жедник|Sedum]] | species_sv = | species = '''Sedum pallidum''' | taxon = Sedum pallidum | taxon_authority = [[Bieb.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Sedum rubens'' var.'' decandrum'' <small>DC.</small><br>''Sedum pallidum'' subsp.'' bithynicum'' <small>([[Boiss.]]) V.V.Byalt</small><br>''Sedum pallidum'' var.'' bithynicum'' <small>([[Boiss.]]) Chamberlain</small><br>''Sedum glaucum'' var.'' bithynicum'' <small>([[Boiss.]]) [[Boiss.]]</small><br>''Sedum filicaule'' <small>[[Bornm.]]</small><br>''Sedum bithynicum'' <small>[[Boiss.]]</small> }}'''''Sedum pallidum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за првпат е опишан од германскиот ботаничар [[Фридрих Август Маршал фон Биберштајн]]. == Опис и распространетост == ''Sedum pallidum'' може да биде [[Едногодишно растение|едногодишно]], [[Двегодишно растение|двегодишно]] или [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]], високо 5-15 мм, најчесто разгрането од основата, со странични гранчиња кои се делумно расперени и можат да бидат тенки или подебели. Стебленцата при основата најчесто немаат влакна или имаат ретки жлездести влакна, кои стануваат многу погусти во горните делови. [[Лист|Листовите]] се без влакна и задебелени, распоредени спирално, долги 5-30 мм, полуцилиндрични и странично расперени; со иста големина се јавуваат и по цветните цимозни гранчиња, па изгледа како цветовите да излегуваат од пазувите на листовите; во основата немаат шилест израсток. [[Цвет|Цветовите]] се составени од 5 делови, групирани по 4-8 во повеќе цимозни гранчиња, меѓусебно прилично оддалечени, со многу кратки дршки или директно прилепени. Ливчињата на чашката се долги 1-2 мм, триаглести, заострени на врвот, зелени и со ретки жлездести влакна. Венечните ливчиња се бели или светлорозови, со розова или црвена средна жилка, долги 4-5 мм, ланцетни, исправени или расперени, врвот постепено се стеснува во долго тенко врвче, а по средната жилка на долната страна има жлезди. Има десет [[Прашник|прашници]]; филаментите се тенки, ресести, бели, а антерите се виолетови. Мешунчињата се делумно расперени, пократки од венечните ливчиња, заострени на врвот и со многу ретки жлездести влакна. Столпчињата се долги 0,5-0,7 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1068-1069}}</ref> Во [[Македонија]] расте на варовнички и серпентински каменливи терени. Се среќава во Струмичкиот регион, кај селата [[Габрово (Струмичко)|Габрово]] и [[Колешино]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}}{{таксонска лента}} == Надворешни врски == * {{Викивидови|Sedum pallidum|''Sedum pallidum''}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Дебелци]] o9kxmsq3zst38togs3y7kv6xaoeqh7d 1 1399097 5588073 2026-07-06T13:28:47Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5588073 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 0 1399098 5588074 2026-07-06T13:30:23Z Gurther 105215 Создадена страница со: {{Инфокутија Личност|name=Благој Андреев|birth_name=Благој Орданов Андреев|birth_date=[[27 март]] [[1932]]|birth_place=[[Велес]], [[Кралство СХС]]|death_date=[[2004]] {{мали|(возр. 71-72)}}|death_place=[[Велес]], [[Македонија]]|relatives=[[Андреја Андреев]]|alma mater=Загрепски универзитет|years active=1957-1996}} '''Бла... 5588074 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Благој Андреев|birth_name=Благој Орданов Андреев|birth_date=[[27 март]] [[1932]]|birth_place=[[Велес]], [[Кралство СХС]]|death_date=[[2004]] {{мали|(возр. 71-72)}}|death_place=[[Велес]], [[Македонија]]|relatives=[[Андреја Андреев]]|alma mater=Загрепски универзитет|years active=1957-1996}} '''Благој Орданов Андреев''' ([[Велес]], [[27 март]] [[1932]] — [[Велес]], [[2004]]) — истакнат [[македонски]] [[филмски режисер]]. Првиот дипломиран режисер во [[повоена Македонија]]. == Животопис == Благој Андреев е роден на [[27 март]] [[1932|1932 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Кралство Југославија|Кралството Срби, Хрвати и Словени]]. Произлегува од историското велешко семејство Андрееви. Неговиот прадедо Тодор се занимавал со [[Занает|занаетот]] и активен за време на револуционерното движење во градот. Дедо му [[Андреја Андреев]] бил касап и стопаственик. Во текот на [[1930-тите]] Андреја отворил дуќан за [[Фурнаџискo-пекарски занает|фурнаџија]]. Андреја имал три деца: Ордан, Тоде и Димуш.<ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://duma.mk/region/veles-3/17850-2016-01-23-14-18-51/|title=Тројцата сложни браќа Андрееви, познати велешки фурнаџии|last=Андреевски|first=Стоилко|date=23 јануари 2016|work=Дума}}</ref> За време на [[Втората светска војна]], поточно при [[Бомбардирање на Велес (1941)|бомбардирањето на Велес]], загинал Андреја и Ордан бил повреден. Ордан имал три деца: Славчо, Андреја и Благој.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/13045057|title=Велес и Велешко во Народно ослободителната војна (1941-1945): Спомен книга на загинатите борци во НОВ и жртви на фашистичкиот терор од Велес и Велешко|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|location=[[Велес]]|page=133|author-link=Ѓорѓи Малковски}}</ref> Благој стекнал основно и средно образование во неговиот мајчин град. По [[Народноослободителна војна|Народноослободителната војна]] се запишал во Загрепскиот универзитет за [[режија]]. Останал неколку години во [[Загреб]] каде се оженил и основал семејство со две ќерки. Во текот на [[1950-тите]] се вратил во [[Социјалистичка Република Македонија]] каде се вработил во [[Радио Скопје]]. Во [[1964|1964 година]] се приклучил во [[Македонска радио-телевизија]] Режирал серии од различни жанрови. Меѓу нив се [[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|''Курирот на Гоце'']], [[Јуначко колено (телевизиска серија)|''Јуначко колено'']] и ''[[Едно лето]]''. Исто така ги режисирал филмовите: [[Од зад грб (ТВ-филм)|''Од зад грб'']], [[Стотиот чекор (филм)|''Стотиот чекор'']], ''[[Цвеќе на карпата]]'' итн. Режирал и многу претстави во театари низ Македонија. Работел во МРТ до [[1996|1996 година]] кога се пензионирал.<ref>{{МКЕ|60}}</ref> Се вратил во Велес каде ги поминал последните години, починал во [[2004|2004 година]].<ref name=":1" /> == Филмографија == {| class="wikitable" |+ !Филм/Серија !Година !Забелешка |- |[[Стотиот чекор (филм)|Стотиот чекор]] |[[1968]] | |- |[[Понижени и навредени]] |[[1971]] |Адаптација на истоименото дело на [[Фјодор Достоевски]] |- |[[Залез над езерската земја]] |[[1973]] |Првата македонска серија со 6 епизоди |- |[[Распеани градови]] |[[1973]] |Документација на [[Чалгија|македонската чалгија]]. |- |[[Малиот одред]] |[[1977]] | |- |[[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|Курирот на Гоце]] |[[1979]] | |- |[[Едно лето]] |[[1982]] |Напишано од [[Бошко Смаќоски]]. |- |[[Јуначко колено (телевизиска серија)|Јуначко колено]] |[[1984]] | |- |[[Од зад грб (ТВ-филм)|Од зад грб]] |[[1985]] | |- |[[Кога меракот пее]] |[[1986]] | |- |[[Цвеќе на карпата]] |[[1989]] | |} == Наводи == {{Наводи}} 1vswnfxrf1tozhbkkmcp4apr4m0vzz3 5588075 5588074 2026-07-06T13:30:45Z Gurther 105215 5588075 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Благој Андреев|birth_name=Благој Орданов Андреев|birth_date=[[27 март]] [[1932]]|birth_place=[[Велес]], [[Кралство СХС]]|death_date=[[2004]] {{мали|(возр. 71-72)}}|death_place=[[Велес]], [[Македонија]]|relatives=[[Андреја Андреев]]|alma mater=Загрепски универзитет|years active=1957-1996}} '''Благој Орданов Андреев''' ([[Велес]], [[27 март]] [[1932]] — [[Велес]], [[2004]]) — истакнат [[македонски]] [[филмски режисер]]. Првиот дипломиран режисер во [[повоена Македонија]]. == Животопис == Благој Андреев е роден на [[27 март]] [[1932|1932 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Кралство Југославија|Кралството Срби, Хрвати и Словени]]. Произлегува од историското велешко семејство Андрееви. Неговиот прадедо Тодор се занимавал со [[Занает|занаетот]] и активен за време на револуционерното движење во градот. Дедо му [[Андреја Андреев]] бил касап и стопаственик. Во текот на [[1930-тите]] Андреја отворил дуќан за [[Фурнаџискo-пекарски занает|фурнаџија]]. Андреја имал три деца: Ордан, Тоде и Димуш.<ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://duma.mk/region/veles-3/17850-2016-01-23-14-18-51/|title=Тројцата сложни браќа Андрееви, познати велешки фурнаџии|last=Андреевски|first=Стоилко|date=23 јануари 2016|work=Дума}}</ref> За време на [[Втората светска војна]], поточно при [[Бомбардирање на Велес (1941)|бомбардирањето на Велес]], загинал Андреја и Ордан бил повреден. Ордан имал три деца: Славчо, Андреја и Благој.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/13045057|title=Велес и Велешко во Народно ослободителната војна (1941-1945): Спомен книга на загинатите борци во НОВ и жртви на фашистичкиот терор од Велес и Велешко|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|location=[[Велес]]|page=133|author-link=Ѓорѓи Малковски}}</ref> Благој стекнал основно и средно образование во неговиот мајчин град. По [[Народноослободителна војна|Народноослободителната војна]] се запишал во Загрепскиот универзитет за [[режија]]. Останал неколку години во [[Загреб]] каде се оженил и основал семејство со две ќерки. Во текот на [[1950-тите]] се вратил во [[Социјалистичка Република Македонија]] каде се вработил во [[Радио Скопје]]. Во [[1964|1964 година]] се приклучил во [[Македонска радио-телевизија]] Режирал серии од различни жанрови. Меѓу нив се [[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|''Курирот на Гоце'']], [[Јуначко колено (телевизиска серија)|''Јуначко колено'']] и ''[[Едно лето]]''. Исто така ги режисирал филмовите: [[Од зад грб (ТВ-филм)|''Од зад грб'']], [[Стотиот чекор (филм)|''Стотиот чекор'']], ''[[Цвеќе на карпата]]'' итн. Режирал и многу претстави во театари низ Македонија. Работел во МРТ до [[1996|1996 година]] кога се пензионирал.<ref>{{МКЕ|60}}</ref> Се вратил во Велес каде ги поминал последните години, починал во [[2004|2004 година]].<ref name=":1" /> == Филмографија == {| class="wikitable" |+ !Филм/Серија !Година !Забелешка |- |[[Стотиот чекор (филм)|Стотиот чекор]] |[[1968]] | |- |[[Понижени и навредени]] |[[1971]] |Адаптација на истоименото дело на [[Фјодор Достоевски]] |- |[[Залез над езерската земја]] |[[1973]] |Првата македонска серија со 6 епизоди |- |[[Распеани градови]] |[[1973]] |Документација на [[Чалгија|македонската чалгија]]. |- |[[Малиот одред]] |[[1977]] | |- |[[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|Курирот на Гоце]] |[[1979]] | |- |[[Едно лето]] |[[1982]] |Напишано од [[Бошко Смаќоски]]. |- |[[Јуначко колено (телевизиска серија)|Јуначко колено]] |[[1984]] | |- |[[Од зад грб (ТВ-филм)|Од зад грб]] |[[1985]] | |- |[[Кога меракот пее]] |[[1986]] | |- |[[Цвеќе на карпата]] |[[1989]] | |} == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Андреев, Благој}} felgckznijw72v1fj59xfmetvmyo82r 5588079 5588075 2026-07-06T13:31:57Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Благој Андреев]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588079 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Благој Андреев|birth_name=Благој Орданов Андреев|birth_date=[[27 март]] [[1932]]|birth_place=[[Велес]], [[Кралство СХС]]|death_date=[[2004]] {{мали|(возр. 71-72)}}|death_place=[[Велес]], [[Македонија]]|relatives=[[Андреја Андреев]]|alma mater=Загрепски универзитет|years active=1957-1996}} '''Благој Орданов Андреев''' ([[Велес]], [[27 март]] [[1932]] — [[Велес]], [[2004]]) — истакнат [[македонски]] [[филмски режисер]]. Првиот дипломиран режисер во [[повоена Македонија]]. == Животопис == Благој Андреев е роден на [[27 март]] [[1932|1932 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Кралство Југославија|Кралството Срби, Хрвати и Словени]]. Произлегува од историското велешко семејство Андрееви. Неговиот прадедо Тодор се занимавал со [[Занает|занаетот]] и активен за време на револуционерното движење во градот. Дедо му [[Андреја Андреев]] бил касап и стопаственик. Во текот на [[1930-тите]] Андреја отворил дуќан за [[Фурнаџискo-пекарски занает|фурнаџија]]. Андреја имал три деца: Ордан, Тоде и Димуш.<ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://duma.mk/region/veles-3/17850-2016-01-23-14-18-51/|title=Тројцата сложни браќа Андрееви, познати велешки фурнаџии|last=Андреевски|first=Стоилко|date=23 јануари 2016|work=Дума}}</ref> За време на [[Втората светска војна]], поточно при [[Бомбардирање на Велес (1941)|бомбардирањето на Велес]], загинал Андреја и Ордан бил повреден. Ордан имал три деца: Славчо, Андреја и Благој.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/13045057|title=Велес и Велешко во Народно ослободителната војна (1941-1945): Спомен книга на загинатите борци во НОВ и жртви на фашистичкиот терор од Велес и Велешко|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|location=[[Велес]]|page=133|author-link=Ѓорѓи Малковски}}</ref> Благој стекнал основно и средно образование во неговиот мајчин град. По [[Народноослободителна војна|Народноослободителната војна]] се запишал во Загрепскиот универзитет за [[режија]]. Останал неколку години во [[Загреб]] каде се оженил и основал семејство со две ќерки. Во текот на [[1950-тите]] се вратил во [[Социјалистичка Република Македонија]] каде се вработил во [[Радио Скопје]]. Во [[1964|1964 година]] се приклучил во [[Македонска радио-телевизија]] Режирал серии од различни жанрови. Меѓу нив се [[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|''Курирот на Гоце'']], [[Јуначко колено (телевизиска серија)|''Јуначко колено'']] и ''[[Едно лето]]''. Исто така ги режисирал филмовите: [[Од зад грб (ТВ-филм)|''Од зад грб'']], [[Стотиот чекор (филм)|''Стотиот чекор'']], ''[[Цвеќе на карпата]]'' итн. Режирал и многу претстави во театари низ Македонија. Работел во МРТ до [[1996|1996 година]] кога се пензионирал.<ref>{{МКЕ|60}}</ref> Се вратил во Велес каде ги поминал последните години, починал во [[2004|2004 година]].<ref name=":1" /> == Филмографија == {| class="wikitable" |+ !Филм/Серија !Година !Забелешка |- |[[Стотиот чекор (филм)|Стотиот чекор]] |[[1968]] | |- |[[Понижени и навредени]] |[[1971]] |Адаптација на истоименото дело на [[Фјодор Достоевски]] |- |[[Залез над езерската земја]] |[[1973]] |Првата македонска серија со 6 епизоди |- |[[Распеани градови]] |[[1973]] |Документација на [[Чалгија|македонската чалгија]]. |- |[[Малиот одред]] |[[1977]] | |- |[[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|Курирот на Гоце]] |[[1979]] | |- |[[Едно лето]] |[[1982]] |Напишано од [[Бошко Смаќоски]]. |- |[[Јуначко колено (телевизиска серија)|Јуначко колено]] |[[1984]] | |- |[[Од зад грб (ТВ-филм)|Од зад грб]] |[[1985]] | |- |[[Кога меракот пее]] |[[1986]] | |- |[[Цвеќе на карпата]] |[[1989]] | |} == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Андреев, Благој}} [[Категорија:Благој Андреев]] 6w5of816a8q1y5flhc6xl4godk0ez0f 14 1399099 5588076 2026-07-06T13:31:23Z Gurther 105215 Создадена празна страница 5588076 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 5588077 5588076 2026-07-06T13:31:32Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Благој Андреев]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588077 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Благој Андреев]] 2y1hi6p9sj7402b0rdzhnsl5pzk0opl 14 1399100 5588078 2026-07-06T13:31:44Z Gurther 105215 Создадена празна страница 5588078 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 5588081 5588078 2026-07-06T13:32:47Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Луѓе од Велес]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588081 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Луѓе од Велес]] mta5cje99ufmvqoa2cbusvgk8gu0omp 5588082 5588081 2026-07-06T13:32:56Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Родени во 1932 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588082 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] mfcke03s2lzhvqjk2pvf4ct5y2ti8wp 5588083 5588082 2026-07-06T13:33:04Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Починати во Велес]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588083 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] [[Категорија:Починати во Велес]] kgr549kswnx01suiz6owbcpu1464dwx 5588084 5588083 2026-07-06T13:33:12Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Починати во 2004 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588084 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] [[Категорија:Починати во Велес]] [[Категорија:Починати во 2004 година]] 3bwvkrvwk2uff8e5b73ehklqtyhh96x 5588085 5588084 2026-07-06T13:33:22Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Македонски режисери]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588085 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] [[Категорија:Починати во Велес]] [[Категорија:Починати во 2004 година]] [[Категорија:Македонски режисери]] l3fa352acmn6g99frx9ov1t1b91rfxr 5588086 5588085 2026-07-06T13:33:56Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Македонски сценаристи]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588086 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] [[Категорија:Починати во Велес]] [[Категорија:Починати во 2004 година]] [[Категорија:Македонски режисери]] [[Категорија:Македонски сценаристи]] njfipwtbxxw3z91zxh2xu650z9zpz0x 1 1399101 5588080 2026-07-06T13:32:16Z Gurther 105215 Создадена страница со: {{СЗР}}{{ВПМ}} 5588080 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{ВПМ}} m6tsgukl5dkhkx06fnvahclsxq8jq4m 14 1399102 5588088 2026-07-06T13:35:06Z Gurther 105215 Создадена празна страница 5588088 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 5588089 5588088 2026-07-06T13:35:13Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Благој Андреев]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588089 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Благој Андреев]] 2y1hi6p9sj7402b0rdzhnsl5pzk0opl 0 1399103 5588092 2026-07-06T13:39:37Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1354821602|Marsileaceae]]“ 5588092 wikitext text/x-wiki '''Разноротки''' ([[науч.]] ''Marsileaceae'') е мало [[Семејство (биологија)|семејство]] на хетероспорни водни и полуводни [[Папрат|папрати]], иако на прв поглед тие физички не личат на другите папрати. Групата е општо позната како „семејство на чашкасти“ по родот ''[[Pilularia]]'',<ref>{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=24}}</ref> „семејство на пиперки“ или како „семејство на водни детелини“ бидејќи листовите од родот ''Marsilea'' површно личат на листовите од детелина со четири листа. Семејството содржи три [[Род (биологија)|рода]], а повеќето од видовите се во родот ''[[Marsilea]]''. Семејството е карактеристично по тоа што ги произведува своите спори во спорокарпите, кои се структури во форма на грав сместени во близина на основата на листовите. Некои видови на ''Marsilea'' се одгледуваат во градинарски базени или аквариуми. == Таксономија == Кладограмот ги прикажува еволутивните односи во рамките на семејството, врз основа на морфолошки податоци и податоци од [[Рибулоза-бифосфатна карбоксилаза|RuBisCO]] секвенцата.<ref name="Pryer 1999">{{Наведено списание|last=Pryer|first=Kathleen M.|year=1999|title=Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=160|issue=5|pages=931–954|bibcode=1999IJPlS.160..931P|doi=10.1086/314177|pmid=10506474}}</ref> Најблиските роднини на Marsileaceae се [[Salviniaceae]], кои се исто така водни и хетероспорни.<ref name="Smith 2006">{{Наведено списание|last=Smith|first=Alan R.|last2=Kathleen M. Pryer|last3=Eric Schuettpelz|last4=Petra Korall|last5=Harald Schneider|last6=Paul G. Wolf|year=2006|title=A classification for extant ferns|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf|journal=Taxon|volume=55|issue=3|pages=705–731|bibcode=2006Taxon..55..705S|doi=10.2307/25065646|jstor=25065646|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226232147/http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf|archive-date=2008-02-26}}</ref><ref name="Kenrick and Crane">{{Наведена книга|title=The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study|last=Kenrick|first=Paul|last2=Peter R. Crane|publisher=Smithsonian Institution Press|year=1997|isbn=1-56098-730-8|location=Washington, D. C.|pages=243–244}}</ref> Блиското сродство на семејствата е поткрепено и со морфолошка и со молекуларна анализа,<ref name="Smith 2006" /> како и со откривањето на [[фосил]], ''[[Hydropteris]]''.<ref name="Rothwell 1994">{{Наведено списание|last=Rothwell|first=G. W.|last2=R. A. Stockey|year=1994|title=The role of ''Hydropteris pinnata'' gen. et sp. nov. in reconstructing the cladistics of heterosporous ferns|journal=American Journal of Botany|volume=81|issue=4|pages=479–492|doi=10.2307/2445498|jstor=2445498}}</ref> Општо земено, Salviniaceae и Azollaceae имаат многу подобар фосилен запис од Marsileaceae.<ref name="Taylor and Taylor">{{Наведена книга|title=The Biology and Evolution of Fossil Plants|last=Taylor|first=Thomas N.|last2=Edith L. Taylor|publisher=Prentice Hall|year=1993|isbn=0-13-651589-4|location=Englewood Cliffs, NJ|pages=434–435}}</ref> ''[[Rodeites dakshinii]]'' е зачуван спорокарп што содржи [[Спора|спори]], пронајден во [[Терцијар|терцијарна]] карпа во [[Индија]].<ref name="Taylor and Taylor" /> Во 2000 година, откриени се фосилизирани спорокарпи од [[Креда (период)|креда]] од источниот дел на [[Северна Америка]].<ref name="Lupia 2000">{{Наведено списание|last=Lupia|first=R.|last2=H. Schneider|last3=G. M. Moeser|last4=K. M. Pryer|last5=P. R. Crane|year=2000|title=Marsileaceae Sporocarps and Spores from the Late Cretaceous of Georgia, U.S.A|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier200.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=161|issue=6|pages=975–988|bibcode=2000IJPlS.161..975L|doi=10.1086/317567}}</ref> Овие фосили биле припишани на видот ''[[Regnellidium upatoiensis]]'' и ја вратија познатата историја на Marsileaceae назад во [[Мезозоик|мезозоикот]]. Други остатоци вклучуваат ''[[Regnellites nagashimae]]'' од горниот [[јура]] или долната [[Креда (период)|креда]] во [[Јапонија]].<ref name="Yamada 2002">{{Наведено списание|last=Yamada|first=Toshihiro|last2=Masahiro Kato|year=2002|title=''Regnellites nagashimae'' gen. et sp. nov., the Oldest Macrofossil of Marsileaceae, from the Upper Jurassic to Lower Cretaceous of Western Japan|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=163|issue=5|pages=715–723|bibcode=2002IJPlS.163..715Y|doi=10.1086/342036}}</ref> Фосилите вклучуваат лисја со видливи вени, како и спорокарпи. Моментално најстариот познат член на семејството е ''[[Flabellariopteris]],'' опишан во 2014 година од изолирани лисја кои датираат од доцниот тријас (237–201 милиони години) во [[Лиаонинг]], Кина.<ref>{{Наведено списание|last=Sun|first=Chunlin|last2=Li|first2=Tao|last3=Na|first3=Yuling|last4=Wu|first4=Wenhao|last5=Li|first5=Yunfeng|last6=Wang|first6=Lixia|last7=Zhang|first7=Lijun|date=July 2014|title=Flabellariopteris, a new aquatic fern leaf from the Late Triassic of western Liaoning, China|url=http://link.springer.com/10.1007/s11434-014-0359-6|journal=Chinese Science Bulletin|language=en|volume=59|issue=20|pages=2410–2418|bibcode=2014ChSBu..59.2410S|doi=10.1007/s11434-014-0359-6|url-access=subscription}}</ref> == Морфологија == ''Marsileaceae'' се разликуваат од повеќето папрати по тоа што имаат долги, тенки [[Ризом|ризоми]] што ползат по или под земјата, и по тоа што немаат ситно разделени пердувести листови. Нивните [[Лист|листови]] растат во различни гроздови на [[Стебло|јазли]] по должината на ризомот, со широк распон помеѓу гроздовите листови.<ref name="Oxford Plants">{{Наведена мрежна страница|url=https://herbaria.plants.ox.ac.uk/bol/plants400/Profiles/mn/Marsilea|title=Marsilea species (Marsileaceae)|publisher=[[University of Oxford]] Herbaria|accessdate=19 January 2026}}</ref> [[Корен|Корените]] растат првенствено од истите јазли како и листовите, но можат да растат и од други места по должината на ризомот. Корените на ''Marsilea'' и ''Regnellidium'' содржат елементи на садови. Тие [[Конвергентна еволуција|еволуирале независно]] од садовите кај другите групи растенија.<ref name="Gifford and Foster">{{Наведена книга|title=Morphology and Evolution of Vascular Plants|last=Gifford|first=Ernest M.|last2=Foster|first2=Adriance S.|publisher=[[W. H. Freeman and Company]]|year=1988|isbn=0-7167-1946-0|edition=3rd|location=New York|pages=305–313}}</ref> [[Податотека:Marsilea_Hawaii.jpg|лево|мини|Листови од хавајскиот вид ''Marsilea villosa'']] Листовите се најлесно забележаната карактеристика за ''Marsileaceae'': имаат долга тенка дршка што завршува со нула, две или четири (повремено шест) ливчиња. Бројот на ливчиња се разликува меѓу трите рода и затоа може да се користи за идентификација.<ref name="Pryer 1999">{{Наведено списание|last=Pryer|first=Kathleen M.|year=1999|title=Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=160|issue=5|pages=931–954|bibcode=1999IJPlS.160..931P|doi=10.1086/314177|pmid=10506474}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPryer1999">Pryer, Kathleen M. (1999). [http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf "Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''International Journal of Plant Sciences''. '''160''' (5): <span class="nowrap">931–</span>954. [[Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1999IJPlS.160..931P 1999IJPlS.160..931P]. [[Назнака за дигитални објекти|doi]]:[[doi:10.1086/314177|10.1086/314177]]. [[PubMed|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10506474 10506474]. [[Semantic Scholar|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:14073501 14073501].</cite></ref> Кај ''Piluliaria'', листовите се тесно цилиндрични и се стеснуваат до врв. Листовите на ''Regnellidium'' носат две широки ливчиња, додека листовите на ''Marsilea'' имаат четири ливчиња на врвот. Четирите ливчиња на листот на ''Marsilea'' не се рамномерно распоредени. Наместо тоа, тие се шират во парови, при што едниот пар ливчиња е прикачен малку повисоко од другиот.<ref name="Eames 1936">{{Наведена книга|title=Morphology of Vascular Plants (Lower Groups)|last=Eames|first=Arthur J.|publisher=[[McGraw-Hill Book Company]]|year=1936|isbn=0-88275-459-9|location=New York and London|pages=197–223}}</ref> [[Податотека:Pilularia_globulifera_-_Thomé.jpg|мини|Европскиот вид ''[[Pilularia globulifera]]'' кој носи спорокарпи]] == Екологија == [[Податотека:Marsilea_Bild0717.jpg|мини|Африкански вид ''[[Marsilea]]'' со лебдечки листови]] Членовите на ''Marsileaceae'' се [[Водно растение|водни]] или полуводни, и често растат во густи грутки во [[кал]] по должината на бреговите на [[Бара|езерца]] или потоци, или може да растат потопени во плитка вода, при што некои од листовите се протегаат и пловат на површината на водата. Тие растат во сезонски влажни живеалишта, но ја преживуваат зимата или сувата сезона со губење на лисјата и производство на тврди, отпорни на сушење репродуктивни структури.<ref name="Lellinger 1985">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303|title=A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada|last=Lellinger|first=David B.|publisher=Smithsonian Institution|year=1985|isbn=0-87474-603-5|location=Washington, D. C.|pages=[https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303 303–307]}}</ref> == Човечка употреба == Некои видови ''Marsilea'' се одгледуваат во градинарски базени или [[Аквариум|аквариуми]].<ref name="Lellinger 1985">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303|title=A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada|last=Lellinger|first=David B.|publisher=Smithsonian Institution|year=1985|isbn=0-87474-603-5|location=Washington, D. C.|pages=[https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303 303–307]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLellinger1985">Lellinger, David B. (1985). [[iarchive:fieldmanualoffer00lell/page/303|''A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada'']]. Washington, D. C.: Smithsonian Institution. pp.&nbsp;[[iarchive:fieldmanualoffer00lell/page/303|303–307]]. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-87474-603-5|<bdi>0-87474-603-5</bdi>]].</cite></ref> Домородните Австралијанци некогаш правеле каша од пулверизирани спорокарпи ''од Marsilea'' наречена ''[[нарду]]''.<ref name="Moran 2004">{{Наведена книга|title=A Natural History of Ferns|last=Moran|first=Robin C.|publisher=Timber Press|year=2004|isbn=0-88192-667-1|location=Portland|pages=243–249}}</ref> == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Marsileaceae}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10539 Опис на Marsileacae во ''флората на Северна Америка''] * [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/b98_map?family=Marsileaceae Мапа на разновидност за видовите во САД] * [http://www.pryerlab.net/publication/fichier200.pdf Статија од Лупија ''и др.'' во која се опишани фосилите на Marsileaceae од креда] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Папрати]] 3v9izbfaojt3x0canngul8ucjphcvog 5588095 5588092 2026-07-06T13:42:53Z Виолетова 1975 5588095 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |fossil_range ={{fossilrange|Late Triassic|Recent}} |name =Marsileaceae |image =Illustration Pilularia globulifera0.jpg |image_caption =''[[Pilularia]]'' (горе) и ''[[Marsilea]]'' (долу) |taxon =Marsileaceae |authority =[[Mirb.]] |subdivision_ranks =Родови |subdivision =*''[[Marsilea]]'' [[L.]] (45 до 65 видови) *''[[Pilularia]]'' [[L.]] (6 вида) *''[[Regnellidium]]'' (1 вид) *''[[Regnellites]]''&nbsp;† *''[[Rodeites]]''&nbsp;† *''[[Flabellariopteris]]'' † }} '''Разноротки''' ([[науч.]] ''Marsileaceae'') е мало [[Семејство (биологија)|семејство]] на хетероспорни водни и полуводни [[Папрат|папрати]], иако на прв поглед тие физички не личат на другите папрати. Групата е општо позната како „семејство на чашкасти“ по родот ''[[Pilularia]]'',<ref>{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=24}}</ref> „семејство на пиперки“ или како „семејство на водни детелини“ бидејќи листовите од родот ''Marsilea'' површно личат на листовите од детелина со четири листа. Семејството содржи три [[Род (биологија)|рода]], а повеќето од видовите се во родот ''[[Marsilea]]''. Семејството е карактеристично по тоа што ги произведува своите спори во спорокарпите, кои се структури во форма на грав сместени во близина на основата на листовите. Некои видови на ''Marsilea'' се одгледуваат во градинарски базени или аквариуми. == Таксономија == Кладограмот ги прикажува еволутивните односи во рамките на семејството, врз основа на морфолошки податоци и податоци од [[Рибулоза-бифосфатна карбоксилаза|RuBisCO]] секвенцата.<ref name="Pryer 1999">{{Наведено списание|last=Pryer|first=Kathleen M.|year=1999|title=Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=160|issue=5|pages=931–954|bibcode=1999IJPlS.160..931P|doi=10.1086/314177|pmid=10506474}}</ref> {{clade |label1=[[Polypodiophyta]] |1={{clade |1=all other ferns |label2=[[Salviniales]] |sublabel2=''[[heterospory]]'' |2={{clade |label1=[[Salviniaceae]] |1={{clade |1=''[[Azolla]]'' |2=''[[Salvinia]]'' }} |label2='''Marsileaceae''' |2={{clade |1=''[[Marsilea]]'' |2={{clade |1=''[[Pilularia]]'' |2=''[[Regnellidium]]'' }} }} }} }} }} Најблиските роднини на Marsileaceae се [[Salviniaceae]], кои се исто така водни и хетероспорни.<ref name="Smith 2006">{{Наведено списание|last=Smith|first=Alan R.|last2=Kathleen M. Pryer|last3=Eric Schuettpelz|last4=Petra Korall|last5=Harald Schneider|last6=Paul G. Wolf|year=2006|title=A classification for extant ferns|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf|journal=Taxon|volume=55|issue=3|pages=705–731|bibcode=2006Taxon..55..705S|doi=10.2307/25065646|jstor=25065646|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226232147/http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf|archive-date=2008-02-26}}</ref><ref name="Kenrick and Crane">{{Наведена книга|title=The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study|last=Kenrick|first=Paul|last2=Peter R. Crane|publisher=Smithsonian Institution Press|year=1997|isbn=1-56098-730-8|location=Washington, D. C.|pages=243–244}}</ref> Блиското сродство на семејствата е поткрепено и со морфолошка и со молекуларна анализа,<ref name="Smith 2006" /> како и со откривањето на [[фосил]], ''[[Hydropteris]]''.<ref name="Rothwell 1994">{{Наведено списание|last=Rothwell|first=G. W.|last2=R. A. Stockey|year=1994|title=The role of ''Hydropteris pinnata'' gen. et sp. nov. in reconstructing the cladistics of heterosporous ferns|journal=American Journal of Botany|volume=81|issue=4|pages=479–492|doi=10.2307/2445498|jstor=2445498}}</ref> Општо земено, Salviniaceae и Azollaceae имаат многу подобар фосилен запис од Marsileaceae.<ref name="Taylor and Taylor">{{Наведена книга|title=The Biology and Evolution of Fossil Plants|last=Taylor|first=Thomas N.|last2=Edith L. Taylor|publisher=Prentice Hall|year=1993|isbn=0-13-651589-4|location=Englewood Cliffs, NJ|pages=434–435}}</ref> ''[[Rodeites dakshinii]]'' е зачуван спорокарп што содржи [[Спора|спори]], пронајден во [[Терцијар|терцијарна]] карпа во [[Индија]].<ref name="Taylor and Taylor" /> Во 2000 година, откриени се фосилизирани спорокарпи од [[Креда (период)|креда]] од источниот дел на [[Северна Америка]].<ref name="Lupia 2000">{{Наведено списание|last=Lupia|first=R.|last2=H. Schneider|last3=G. M. Moeser|last4=K. M. Pryer|last5=P. R. Crane|year=2000|title=Marsileaceae Sporocarps and Spores from the Late Cretaceous of Georgia, U.S.A|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier200.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=161|issue=6|pages=975–988|bibcode=2000IJPlS.161..975L|doi=10.1086/317567}}</ref> Овие фосили биле припишани на видот ''[[Regnellidium upatoiensis]]'' и ја вратија познатата историја на Marsileaceae назад во [[Мезозоик|мезозоикот]]. Други остатоци вклучуваат ''[[Regnellites nagashimae]]'' од горниот [[јура]] или долната [[Креда (период)|креда]] во [[Јапонија]].<ref name="Yamada 2002">{{Наведено списание|last=Yamada|first=Toshihiro|last2=Masahiro Kato|year=2002|title=''Regnellites nagashimae'' gen. et sp. nov., the Oldest Macrofossil of Marsileaceae, from the Upper Jurassic to Lower Cretaceous of Western Japan|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=163|issue=5|pages=715–723|bibcode=2002IJPlS.163..715Y|doi=10.1086/342036}}</ref> Фосилите вклучуваат лисја со видливи вени, како и спорокарпи. Моментално најстариот познат член на семејството е ''[[Flabellariopteris]],'' опишан во 2014 година од изолирани лисја кои датираат од доцниот тријас (237–201 милиони години) во [[Лиаонинг]], Кина.<ref>{{Наведено списание|last=Sun|first=Chunlin|last2=Li|first2=Tao|last3=Na|first3=Yuling|last4=Wu|first4=Wenhao|last5=Li|first5=Yunfeng|last6=Wang|first6=Lixia|last7=Zhang|first7=Lijun|date=July 2014|title=Flabellariopteris, a new aquatic fern leaf from the Late Triassic of western Liaoning, China|url=http://link.springer.com/10.1007/s11434-014-0359-6|journal=Chinese Science Bulletin|language=en|volume=59|issue=20|pages=2410–2418|bibcode=2014ChSBu..59.2410S|doi=10.1007/s11434-014-0359-6|url-access=subscription}}</ref> == Морфологија == ''Marsileaceae'' се разликуваат од повеќето папрати по тоа што имаат долги, тенки [[Ризом|ризоми]] што ползат по или под земјата, и по тоа што немаат ситно разделени пердувести листови. Нивните [[Лист|листови]] растат во различни гроздови на [[Стебло|јазли]] по должината на ризомот, со широк распон помеѓу гроздовите листови.<ref name="Oxford Plants">{{Наведена мрежна страница|url=https://herbaria.plants.ox.ac.uk/bol/plants400/Profiles/mn/Marsilea|title=Marsilea species (Marsileaceae)|publisher=[[University of Oxford]] Herbaria|accessdate=19 January 2026}}</ref> [[Корен|Корените]] растат првенствено од истите јазли како и листовите, но можат да растат и од други места по должината на ризомот. Корените на ''Marsilea'' и ''Regnellidium'' содржат елементи на садови. Тие [[Конвергентна еволуција|еволуирале независно]] од садовите кај другите групи растенија.<ref name="Gifford and Foster">{{Наведена книга|title=Morphology and Evolution of Vascular Plants|last=Gifford|first=Ernest M.|last2=Foster|first2=Adriance S.|publisher=[[W. H. Freeman and Company]]|year=1988|isbn=0-7167-1946-0|edition=3rd|location=New York|pages=305–313}}</ref> [[Податотека:Marsilea_Hawaii.jpg|лево|мини|Листови од хавајскиот вид ''Marsilea villosa'']] Листовите се најлесно забележаната карактеристика за ''Marsileaceae'': имаат долга тенка дршка што завршува со нула, две или четири (повремено шест) ливчиња. Бројот на ливчиња се разликува меѓу трите рода и затоа може да се користи за идентификација.<ref name="Pryer 1999">{{Наведено списание|last=Pryer|first=Kathleen M.|year=1999|title=Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=160|issue=5|pages=931–954|bibcode=1999IJPlS.160..931P|doi=10.1086/314177|pmid=10506474}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPryer1999">Pryer, Kathleen M. (1999). [http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf "Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''International Journal of Plant Sciences''. '''160''' (5): <span class="nowrap">931–</span>954. [[Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1999IJPlS.160..931P 1999IJPlS.160..931P]. [[Назнака за дигитални објекти|doi]]:[[doi:10.1086/314177|10.1086/314177]]. [[PubMed|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10506474 10506474]. [[Semantic Scholar|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:14073501 14073501].</cite></ref> Кај ''Piluliaria'', листовите се тесно цилиндрични и се стеснуваат до врв. Листовите на ''Regnellidium'' носат две широки ливчиња, додека листовите на ''Marsilea'' имаат четири ливчиња на врвот. Четирите ливчиња на листот на ''Marsilea'' не се рамномерно распоредени. Наместо тоа, тие се шират во парови, при што едниот пар ливчиња е прикачен малку повисоко од другиот.<ref name="Eames 1936">{{Наведена книга|title=Morphology of Vascular Plants (Lower Groups)|last=Eames|first=Arthur J.|publisher=[[McGraw-Hill Book Company]]|year=1936|isbn=0-88275-459-9|location=New York and London|pages=197–223}}</ref> [[Податотека:Pilularia_globulifera_-_Thomé.jpg|мини|Европскиот вид ''[[Pilularia globulifera]]'' кој носи спорокарпи]] == Екологија == [[Податотека:Marsilea_Bild0717.jpg|мини|Африкански вид ''[[Marsilea]]'' со лебдечки листови]] Членовите на ''Marsileaceae'' се [[Водно растение|водни]] или полуводни, и често растат во густи грутки во [[кал]] по должината на бреговите на [[Бара|езерца]] или потоци, или може да растат потопени во плитка вода, при што некои од листовите се протегаат и пловат на површината на водата. Тие растат во сезонски влажни живеалишта, но ја преживуваат зимата или сувата сезона со губење на лисјата и производство на тврди, отпорни на сушење репродуктивни структури.<ref name="Lellinger 1985">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303|title=A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada|last=Lellinger|first=David B.|publisher=Smithsonian Institution|year=1985|isbn=0-87474-603-5|location=Washington, D. C.|pages=[https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303 303–307]}}</ref> == Човечка употреба == Некои видови ''Marsilea'' се одгледуваат во градинарски базени или [[Аквариум|аквариуми]].<ref name="Lellinger 1985">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303|title=A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada|last=Lellinger|first=David B.|publisher=Smithsonian Institution|year=1985|isbn=0-87474-603-5|location=Washington, D. C.|pages=[https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303 303–307]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLellinger1985">Lellinger, David B. (1985). [[iarchive:fieldmanualoffer00lell/page/303|''A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada'']]. Washington, D. C.: Smithsonian Institution. pp.&nbsp;[[iarchive:fieldmanualoffer00lell/page/303|303–307]]. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-87474-603-5|<bdi>0-87474-603-5</bdi>]].</cite></ref> Домородните Австралијанци некогаш правеле каша од пулверизирани спорокарпи ''од Marsilea'' наречена ''[[нарду]]''.<ref name="Moran 2004">{{Наведена книга|title=A Natural History of Ferns|last=Moran|first=Robin C.|publisher=Timber Press|year=2004|isbn=0-88192-667-1|location=Portland|pages=243–249}}</ref> == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Marsileaceae}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10539 Опис на Marsileacae во ''флората на Северна Америка''] * [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/b98_map?family=Marsileaceae Мапа на разновидност за видовите во САД] * [http://www.pryerlab.net/publication/fichier200.pdf Статија од Лупија ''и др.'' во која се опишани фосилите на Marsileaceae од креда] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Папрати]] 0cx1sdsdm9j320sbhfbvqsd9cqapu58 5588096 5588095 2026-07-06T13:44:13Z Виолетова 1975 5588096 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |fossil_range ={{fossilrange|Late Triassic|Recent}} |name =Marsileaceae |image =Illustration Pilularia globulifera0.jpg |image_caption =''[[Pilularia]]'' (горе) и ''[[Marsilea]]'' (долу) |taxon =Marsileaceae |authority =[[Mirb.]] |subdivision_ranks =Родови |subdivision =*''[[Marsilea]]'' [[L.]] (45 до 65 видови) *''[[Pilularia]]'' [[L.]] (6 вида) *''[[Regnellidium]]'' (1 вид) *''[[Regnellites]]''&nbsp;† *''[[Rodeites]]''&nbsp;† *''[[Flabellariopteris]]'' † }} '''Разноротки''' ([[науч.]] ''Marsileaceae'') е мало [[Семејство (биологија)|семејство]] на хетероспорни водни и полуводни [[Папрат|папрати]], иако на прв поглед тие физички не личат на другите папрати. Групата е општо позната како „семејство на чашкасти“ по родот ''[[Pilularia]]'',<ref>{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=24}}</ref> „семејство на пиперки“ или како „семејство на водни детелини“ бидејќи листовите од родот ''Marsilea'' површно личат на листовите од детелина со четири листа. Семејството содржи три [[Род (биологија)|рода]], а повеќето од видовите се во родот ''[[Marsilea]]''. Семејството е карактеристично по тоа што ги произведува своите спори во спорокарпите, кои се структури во форма на грав сместени во близина на основата на листовите. Некои видови на ''Marsilea'' се одгледуваат во градинарски базени или аквариуми. == Таксономија == Кладограмот ги прикажува еволутивните односи во рамките на семејството, врз основа на морфолошки податоци и податоци од [[Рибулоза-бифосфатна карбоксилаза|RuBisCO]] секвенцата.<ref name="Pryer 1999">{{Наведено списание|last=Pryer|first=Kathleen M.|year=1999|title=Phylogeny of Marsileaceous Ferns and Relationships of the Fossil Hydropteris pinnata Reconsidered|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier203.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=160|issue=5|pages=931–954|bibcode=1999IJPlS.160..931P|doi=10.1086/314177|pmid=10506474}}</ref> {{clade |label1=[[Polypodiophyta]] |1={{clade |1=all other ferns |label2=[[Salviniales]] |sublabel2=''[[heterospory]]'' |2={{clade |label1=[[Salviniaceae]] |1={{clade |1=''[[Azolla]]'' |2=''[[Salvinia]]'' }} |label2='''Marsileaceae''' |2={{clade |1=''[[Marsilea]]'' |2={{clade |1=''[[Pilularia]]'' |2=''[[Regnellidium]]'' }} }} }} }} }} Најблиските роднини на Marsileaceae се [[Salviniaceae]], кои се исто така водни и хетероспорни.<ref name="Smith 2006">{{Наведено списание|last=Smith|first=Alan R.|last2=Kathleen M. Pryer|last3=Eric Schuettpelz|last4=Petra Korall|last5=Harald Schneider|last6=Paul G. Wolf|year=2006|title=A classification for extant ferns|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf|journal=Taxon|volume=55|issue=3|pages=705–731|bibcode=2006Taxon..55..705S|doi=10.2307/25065646|jstor=25065646|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226232147/http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf|archive-date=2008-02-26}}</ref><ref name="Kenrick and Crane">{{Наведена книга|title=The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study|last=Kenrick|first=Paul|last2=Peter R. Crane|publisher=Smithsonian Institution Press|year=1997|isbn=1-56098-730-8|location=Washington, D. C.|pages=243–244}}</ref> Блиското сродство на семејствата е поткрепено и со морфолошка и со молекуларна анализа,<ref name="Smith 2006" /> како и со откривањето на [[фосил]], ''[[Hydropteris]]''.<ref name="Rothwell 1994">{{Наведено списание|last=Rothwell|first=G. W.|last2=R. A. Stockey|year=1994|title=The role of ''Hydropteris pinnata'' gen. et sp. nov. in reconstructing the cladistics of heterosporous ferns|journal=American Journal of Botany|volume=81|issue=4|pages=479–492|doi=10.2307/2445498|jstor=2445498}}</ref> Општо земено, Salviniaceae и Azollaceae имаат многу подобар фосилен запис од Marsileaceae.<ref name="Taylor and Taylor">{{Наведена книга|title=The Biology and Evolution of Fossil Plants|last=Taylor|first=Thomas N.|last2=Edith L. Taylor|publisher=Prentice Hall|year=1993|isbn=0-13-651589-4|location=Englewood Cliffs, NJ|pages=434–435}}</ref> ''[[Rodeites dakshinii]]'' е зачуван спорокарп што содржи [[Спора|спори]], пронајден во [[Терцијар|терцијарна]] карпа во [[Индија]].<ref name="Taylor and Taylor" /> Во 2000 година, откриени се фосилизирани спорокарпи од [[Креда (период)|креда]] од источниот дел на [[Северна Америка]].<ref name="Lupia 2000">{{Наведено списание|last=Lupia|first=R.|last2=H. Schneider|last3=G. M. Moeser|last4=K. M. Pryer|last5=P. R. Crane|year=2000|title=Marsileaceae Sporocarps and Spores from the Late Cretaceous of Georgia, U.S.A|url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier200.pdf|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=161|issue=6|pages=975–988|bibcode=2000IJPlS.161..975L|doi=10.1086/317567}}</ref> Овие фосили биле припишани на видот ''[[Regnellidium upatoiensis]]'' и ја вратија познатата историја на Marsileaceae назад во [[Мезозоик|мезозоикот]]. Други остатоци вклучуваат ''[[Regnellites nagashimae]]'' од горниот [[јура]] или долната [[Креда (период)|креда]] во [[Јапонија]].<ref name="Yamada 2002">{{Наведено списание|last=Yamada|first=Toshihiro|last2=Masahiro Kato|year=2002|title=''Regnellites nagashimae'' gen. et sp. nov., the Oldest Macrofossil of Marsileaceae, from the Upper Jurassic to Lower Cretaceous of Western Japan|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=163|issue=5|pages=715–723|bibcode=2002IJPlS.163..715Y|doi=10.1086/342036}}</ref> Фосилите вклучуваат лисја со видливи вени, како и спорокарпи. Моментално најстариот познат член на семејството е ''[[Flabellariopteris]],'' опишан во 2014 година од изолирани лисја кои датираат од доцниот тријас (237–201 милиони години) во [[Лиаонинг]], Кина.<ref>{{Наведено списание|last=Sun|first=Chunlin|last2=Li|first2=Tao|last3=Na|first3=Yuling|last4=Wu|first4=Wenhao|last5=Li|first5=Yunfeng|last6=Wang|first6=Lixia|last7=Zhang|first7=Lijun|date=July 2014|title=Flabellariopteris, a new aquatic fern leaf from the Late Triassic of western Liaoning, China|url=http://link.springer.com/10.1007/s11434-014-0359-6|journal=Chinese Science Bulletin|language=en|volume=59|issue=20|pages=2410–2418|bibcode=2014ChSBu..59.2410S|doi=10.1007/s11434-014-0359-6|url-access=subscription}}</ref> == Морфологија == ''Marsileaceae'' се разликуваат од повеќето папрати по тоа што имаат долги, тенки [[Ризом|ризоми]] што ползат по или под земјата, и по тоа што немаат ситно разделени пердувести листови. Нивните [[Лист|листови]] растат во различни гроздови на [[Стебло|јазли]] по должината на ризомот, со широк распон помеѓу гроздовите листови.<ref name="Oxford Plants">{{Наведена мрежна страница|url=https://herbaria.plants.ox.ac.uk/bol/plants400/Profiles/mn/Marsilea|title=Marsilea species (Marsileaceae)|publisher=[[University of Oxford]] Herbaria|accessdate=19 January 2026}}</ref> [[Корен|Корените]] растат првенствено од истите јазли како и листовите, но можат да растат и од други места по должината на ризомот. Корените на ''Marsilea'' и ''Regnellidium'' содржат елементи на садови. Тие [[Конвергентна еволуција|еволуирале независно]] од садовите кај другите групи растенија.<ref name="Gifford and Foster">{{Наведена книга|title=Morphology and Evolution of Vascular Plants|last=Gifford|first=Ernest M.|last2=Foster|first2=Adriance S.|publisher=[[W. H. Freeman and Company]]|year=1988|isbn=0-7167-1946-0|edition=3rd|location=New York|pages=305–313}}</ref> [[Податотека:Marsilea_Hawaii.jpg|лево|мини|Листови од хавајскиот вид ''Marsilea villosa'']] Листовите се најлесно забележаната карактеристика за ''Marsileaceae'': имаат долга тенка дршка што завршува со нула, две или четири (повремено шест) ливчиња. Бројот на ливчиња се разликува меѓу трите рода и затоа може да се користи за идентификација.<ref name="Pryer 1999" /> Кај ''Piluliaria'', листовите се тесно цилиндрични и се стеснуваат до врв. Листовите на ''Regnellidium'' носат две широки ливчиња, додека листовите на ''Marsilea'' имаат четири ливчиња на врвот. Четирите ливчиња на листот на ''Marsilea'' не се рамномерно распоредени. Наместо тоа, тие се шират во парови, при што едниот пар ливчиња е прикачен малку повисоко од другиот.<ref name="Eames 1936">{{Наведена книга|title=Morphology of Vascular Plants (Lower Groups)|last=Eames|first=Arthur J.|publisher=[[McGraw-Hill Book Company]]|year=1936|isbn=0-88275-459-9|location=New York and London|pages=197–223}}</ref> [[Податотека:Pilularia_globulifera_-_Thomé.jpg|мини|Европскиот вид ''[[Pilularia globulifera]]'' кој носи спорокарпи]] == Екологија == [[Податотека:Marsilea_Bild0717.jpg|мини|Африкански вид ''[[Marsilea]]'' со лебдечки листови]] Членовите на ''Marsileaceae'' се [[Водно растение|водни]] или полуводни, и често растат во густи грутки во [[кал]] по должината на бреговите на [[Бара|езерца]] или потоци, или може да растат потопени во плитка вода, при што некои од листовите се протегаат и пловат на површината на водата. Тие растат во сезонски влажни живеалишта, но ја преживуваат зимата или сувата сезона со губење на лисјата и производство на тврди, отпорни на сушење репродуктивни структури.<ref name="Lellinger 1985">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303|title=A Field Manual of the Ferns & Fern-Allies of the United States & Canada|last=Lellinger|first=David B.|publisher=Smithsonian Institution|year=1985|isbn=0-87474-603-5|location=Washington, D. C.|pages=[https://archive.org/details/fieldmanualoffer00lell/page/303 303–307]}}</ref> == Човечка употреба == Некои видови ''Marsilea'' се одгледуваат во градинарски базени или [[Аквариум|аквариуми]].<ref name="Lellinger 1985" /> Домородните Австралијанци некогаш правеле каша од пулверизирани спорокарпи ''од Marsilea'' наречена ''[[нарду]]''.<ref name="Moran 2004">{{Наведена книга|title=A Natural History of Ferns|last=Moran|first=Robin C.|publisher=Timber Press|year=2004|isbn=0-88192-667-1|location=Portland|pages=243–249}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Marsileaceae}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10539 Опис на Marsileacae во ''флората на Северна Америка''] * [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/b98_map?family=Marsileaceae Мапа на разновидност за видовите во САД] * [http://www.pryerlab.net/publication/fichier200.pdf Статија од Лупија ''и др.'' во која се опишани фосилите на Marsileaceae од креда] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] mwwgw7vx2c6d4xksjow6bz7seb0b9c3 0 1399104 5588093 2026-07-06T13:40:13Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Разноротки]] 5588093 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Разноротки]] 3f0827xa7js689cqw3rdfemlwl0tw6m 1 1399105 5588094 2026-07-06T13:41:07Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588094 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399106 5588110 2026-07-06T14:31:49Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Тенкостеблена детелина]] 5588110 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Тенкостеблена детелина]] n85vbow4htw56oo6y3zvwewb8i67gif 0 1399107 5588116 2026-07-06T14:36:55Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Thymelaea passerina]] 5588116 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Thymelaea passerina]] kishlxtxy9pzdxkzeloqwgb9lc4yu1i 0 1399108 5588117 2026-07-06T14:45:46Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1337674481|Marsilea]]“ 5588117 wikitext text/x-wiki '''''Marsilea''''' е род од приближно 65 видови [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од семејството разноротки, [[Marsileaceae]]. Родот го добил името во чест на италијанскиот природонаучник [[Луиџи Фердинандо Марсили]] (1656–1730).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=119753|title='''Marsilea''' Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1099. 1753; Gen. Pl. ed. 5, 485, 1754.|work=Flora of North America|publisher=eFloras.org|accessdate=2013-04-14}}</ref> Овие мали растенија имаат необичен изглед и не личат на обичните папрати. Некаде ја нарекуваат '''водна детелина''' или '''детелина папрат''' поради листовите со долги стебленца кои имаат четири лобуси слични на [[детелина]], и се наоѓаат или над вода или се потопени; сепак, овие растенија не се вистински детелини (род ''[[Детелина|Trifolium]]''). == Употреба == === Како храна === Спорокарпите на некои австралиски видови како што е ''[[Marsilea drummondii]]'' се јадат и ги јаделе Абориџините и раните бели доселеници. Делови од ''Marsilea drummondii'' содржат [[ензим]] кој го уништува [[Витамин Б1|тиаминот]] (витамин Б₁), што доведува до оштетување на мозокот кај овците и коњите. За време на поплавите во сливот на реката Гвајдир, 2.200 овци умреле откако јаделе од ова растение. Сепак, три четвртини од погодените овци останале живи поради инјекциите со тиамин. === Декорација === Неколку видови од родот, како што се ''[[Marsilea crenata]]'', ''[[Marsilea exarata]]'', ''[[Marsilea hirsuta]]'' и ''[[Marsilea quadrifolia]]'', се одгледуваат во [[Аквариум|аквариуми]]. === Порано сместено тука === * ''[[Salvinia natans]] <small>(L.) All.</small> (како Marsilea natans <small>L.</small>)'' == Филогенеза == [[Молекуларна биологија|Молекуларната]] [[Филогенија|филогенетска]] анализа на родот ''Marsilea'' го покажува следново дрво.<ref name="Nagalingum">{{Наведено списание|last=Nagalingum|first=Nathalie S.|last2=Schneider|first2=Harald|last3=Pryer|first3=Kathleen M.|year=2007|title=Molecular Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in the Heterosporous Fern Genus Marsilea|journal=Systematic Botany|language=English|publication-date=2007|volume=32|issue=1|pages=16–25|bibcode=2007SysBo..32...16N|doi=10.1600/036364407780360256|issn=1548-2324}}</ref> Ова дрво укажува дека ''[[Marsilea crenata]]'' е ист вид (или подвид) на ''[[Marsilea minuta]]'', а можеби и на ''[[Marsilea fadeniana]]''. Дополнително, оваа анализа е во спротивност со извештаите дека ''[[Marsilea polycarpa]]'' е синоним за ''Marsilea minuta''. [[Податотека:Clover_indian.jpg|мини]] Други видови вклучуваат: == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] dy35dvdtxy3xrca2vtydlqfl0wd524o 5588119 5588117 2026-07-06T14:49:09Z Виолетова 1975 5588119 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 061108-9797 Marsilea villosa.jpg |image_caption = ''[[Marsilea villosa]]'' |taxon = Marsilea |authority = [[L.]] |type_species = ''[[Marsilea quadrifolia]]'' |type_species_authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision_ref = <ref name="tpl">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/P/Marsileaceae/Marsilea/ |title=Marsilea — The Plant List |author=<!--Not stated--> |year=2012 |website=The Plant List |language=English |access-date=31 August 2017}}</ref> |subdivision = Види текст |synonyms = ''Lemma'' <small>[[Juss.]] ex [[Adans.]]</small><br/> ''Spheroidea'' <small>[[Dulac]]</small><br/> ''Zaluzianskia'' <small>[[Neck.]]</small> |synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |title=Genus: ''Marsilea'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007023425/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |archive-date=2012-10-07 }}</ref> }} '''''Marsilea''''' е род од приближно 65 видови [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од семејството разноротки, [[Marsileaceae]]. Родот го добил името во чест на италијанскиот природонаучник [[Луиџи Фердинандо Марсили]] (1656–1730).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=119753|title='''Marsilea''' Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1099. 1753; Gen. Pl. ed. 5, 485, 1754.|work=Flora of North America|publisher=eFloras.org|accessdate=2013-04-14}}</ref> Овие мали растенија имаат необичен изглед и не личат на обичните папрати. Некаде ја нарекуваат '''водна детелина''' или '''детелина папрат''' поради листовите со долги стебленца кои имаат четири лобуси слични на [[детелина]], и се наоѓаат или над вода или се потопени; сепак, овие растенија не се вистински детелини (род ''[[Детелина|Trifolium]]''). == Употреба == === Како храна === Спорокарпите на некои австралиски видови како што е ''[[Marsilea drummondii]]'' се јадат и ги јаделе Абориџините и раните бели доселеници. Делови од ''Marsilea drummondii'' содржат [[ензим]] кој го уништува [[Витамин Б1|тиаминот]] (витамин Б₁), што доведува до оштетување на мозокот кај овците и коњите. За време на поплавите во сливот на реката Гвајдир, 2.200 овци умреле откако јаделе од ова растение. Сепак, три четвртини од погодените овци останале живи поради инјекциите со тиамин. === Декорација === Неколку видови од родот, како што се ''[[Marsilea crenata]]'', ''[[Marsilea exarata]]'', ''[[Marsilea hirsuta]]'' и ''[[Marsilea quadrifolia]]'', се одгледуваат во [[Аквариум|аквариуми]]. === Порано сместено тука === * ''[[Salvinia natans]] <small>(L.) All.</small> (како Marsilea natans <small>L.</small>)'' == Филогенеза == [[Молекуларна биологија|Молекуларната]] [[Филогенија|филогенетска]] анализа на родот ''Marsilea'' го покажува следново дрво.<ref name="Nagalingum">{{Наведено списание|last=Nagalingum|first=Nathalie S.|last2=Schneider|first2=Harald|last3=Pryer|first3=Kathleen M.|year=2007|title=Molecular Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in the Heterosporous Fern Genus Marsilea|journal=Systematic Botany|language=English|publication-date=2007|volume=32|issue=1|pages=16–25|bibcode=2007SysBo..32...16N|doi=10.1600/036364407780360256|issn=1548-2324}}</ref> Ова дрво укажува дека ''[[Marsilea crenata]]'' е ист вид (или подвид) на ''[[Marsilea minuta]]'', а можеби и на ''[[Marsilea fadeniana]]''. Дополнително, оваа анализа е во спротивност со извештаите дека ''[[Marsilea polycarpa]]'' е синоним за ''Marsilea minuta''. {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Nagalingum et al. 2007<ref name=Nagalingum /> ! colspan=1 | Fern Tree of Life<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= 2022FrPS...1309768N|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |label1=Group I |1={{clade |label1=''Clemys'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea crotophora|M. crotophora]]'' |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' }} |label2=''Mutica'' |sublabel2= subgroup |2=''[[Marsilea mutica|M. mutica]]'' }} |label2=Group II |2={{clade |1={{clade |label1=''Macrocarpa'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptiatica|M. aegyptiatica]]'' |2=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' |3=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' |4=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' |5=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' |6={{clade |1=''[[Marsilea schelpiana|M. schelpiana]]'' |2=''[[Marsilea vera|M. vera]]'' |3=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' }} }} |label2=''Nubica'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' ([[Botswana]]) |2=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' ([[Nigeria]]) }} }} |2={{clade |label1=''Capensis'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea distorta|M. distorta]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' }} }} }} |3={{clade |label2=''Marsilea'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia|M. angustifolia]]'' |2=''[[Marsilea drummondii|M. drummondii]]'' }} |label2=''M. minuta-crenata-'' |sublabel2=''fadeniana'' complex |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' ([[Indonesia]]) |2=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' ([[Thailand]]) }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' ([[India]]) }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' ([[Myanmar]]) }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' ([[Africa]]) }} |2=''[[Marsilea fadeniana|M. fadeniana]]'' }} }} |2=''[[Marsilea quadrifolia|M. quadrifolia]]'' }} |label1=''Nodorhizae'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda|M. ancyclopoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea macropoda|M. macropoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' ([[Grand Turk Island]]) |2=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' ([[West Indies]]) }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea oligospora|M. oligospora]]'' |2=''[[Marsilea vestita|M. vestita]]'' }} |2=''[[Marsilea villosa|M. villosa]]'' }} }} |2=''[[Marsilea mollis|M. mollis]]'' }} }} }} }} }} | {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Clemys'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mutica|M. mutica]]'' <small>[[Georg Heinrich Mettenius|Mett.]]</small><ref name="GRINSpecies" /> (Large-leaved nardoo) |2={{clade |1=''[[Marsilea scalaripes|M. scalaripes]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crotophora|M. crotophora]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea deflexa|M. deflexa]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' <small>Hooker & Greville</small> }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Nodorhizae'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mollis|M. mollis]]'' <small>[[B.L. Rob.]] & [[Merritt Lyndon Fernald|Fernald]]</small><ref name="tpl" /> (Chihuahuan water clover) |2={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda|M. ancyclopoda]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small> (Tropical Water Clover)<ref name="tpl"/> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea macropoda|M. macropoda]]'' <small>[[George Engelmann|Engelm.]] ex [[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> (Bigfoot water clover) |2=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' <small>Underwood</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea villosa|M. villosa]]'' <small>[[Georg Friedrich Kaulfuss|Kaulf.]]</small> ({{okina}}Ihi{{okina}}ihi) ([[Hawaii]])<ref name="GRINSpecies" /><ref name="tpl" /> (ʻIhiʻihi) |2={{clade |1=''[[Marsilea oligospora|M. oligospora]]'' <small>[[Goodd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea vestita|M. vestita]]'' <small>[[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[Robert Kaye Greville|Grev.]]</small> (Hairy Water Clover)<ref name="GRINSpecies" /><ref name="tpl" /> }} }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=''M. macrocarpa'' |sublabel1=species-group |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea schelpeana|M. schelpeana]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea owambo|M. owambo]]'' <small>[[Doweld]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' <small>[[Brem.]] & [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]] ex [[Arthur Hugh Garfit Alston|Alston]] & [[Schelpe]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptica|M. aegyptica]]'' <small>[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' <small>[[Arthur Hugh Garfit Alston|Alston]]</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' <small>Ballard</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' <small>[[Carl Borivoj Presl|C.Presl]]</small><ref name="tpl" /> }} }} }} }} |label2=section |sublabel2=''Marsilea'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' <small>Brown</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea coromandelina|M. coromandelina]]'' <small>[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea distorta|M. distorta]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea quadrifolia]]'' <small>[[L.]]</small> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea fadeniana]]'' <small>Launert</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crenata]]'' <small>[[C.Presl]]</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=https://training.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomylist.aspx?category=species&type=genus&value=Marsilea&id=7297 |title=GRIN Species of ''Marsilea'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=31 August 2017}}</ref><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea minuta]]'' <small>[[L.]]</small> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea strigosa]]'' <small>Willdenow</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea drummondii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="GRINSpecies" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea hirsuta]]'' <small>[[R. Br.]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea exarata]]'' <small>Brown</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea costulifera]]'' <small>Jones</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia]]'' <small>Brown</small> |2=''[[Marsilea azorica]]'' <small>Launert & Paiva</small> }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |} [[Податотека:Clover_indian.jpg|мини]] Други видови вклучуваат: *''[[Marsilea aethiopica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea apposita]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea batardae]]'' <small>Launen</small> *''[[Marsilea burchellii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea condensata]]'' <small>Bak.</small> *''[[Marsilea cryptocarpa]]'' <small>Albr. & Chinnock</small> *''[[Marsilea fenestrata]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea globulosa]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea hickenii]]'' <small>Herter</small> *''[[Marsilea latzii]]'' <small>Jones</small> *''[[Marsilea megalomanica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea pyriformis]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea quadrata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea ×subangulata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea subterranea]]'' <small>Leprieur</small> *''[[Marsilea unicornis]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea vera]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] aodcv9vzko3gv9todnw9yt8yzybbr7m 5588121 5588119 2026-07-06T14:52:09Z Виолетова 1975 5588121 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 061108-9797 Marsilea villosa.jpg |image_caption = ''[[Marsilea villosa]]'' |taxon = Marsilea |authority = [[L.]] |type_species = ''[[Marsilea quadrifolia]]'' |type_species_authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision_ref = <ref name="tpl">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/P/Marsileaceae/Marsilea/ |title=Marsilea — The Plant List |author=<!--Not stated--> |year=2012 |website=The Plant List |language=English |access-date=31 August 2017}}</ref> |subdivision = Види текст |synonyms = ''Lemma'' <small>[[Juss.]] ex [[Adans.]]</small><br/> ''Spheroidea'' <small>[[Dulac]]</small><br/> ''Zaluzianskia'' <small>[[Neck.]]</small> |synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |title=Genus: ''Marsilea'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007023425/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |archive-date=2012-10-07 }}</ref> }} '''''Marsilea''''' е род од приближно 65 видови [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од семејството разноротки, [[Marsileaceae]]. Родот го добил името во чест на италијанскиот природонаучник [[Луиџи Фердинандо Марсили]] (1656–1730).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=119753|title='''Marsilea''' Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1099. 1753; Gen. Pl. ed. 5, 485, 1754.|work=Flora of North America|publisher=eFloras.org|accessdate=2013-04-14}}</ref> Овие мали растенија имаат необичен изглед и не личат на обичните папрати. Некаде ја нарекуваат '''водна детелина''' или '''детелина папрат''' поради листовите со долги стебленца кои имаат четири лобуси слични на [[детелина]], и се наоѓаат или над вода или се потопени; сепак, овие растенија не се вистински детелини (род ''[[Детелина|Trifolium]]''). Во Македонија од овој род расте само видот ''[[Marsilea quadrifolia]]''.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 74, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Употреба == === Како храна === Спорокарпите на некои австралиски видови како што е ''[[Marsilea drummondii]]'' се јадат и ги јаделе Абориџините и раните бели доселеници. Делови од ''Marsilea drummondii'' содржат [[ензим]] кој го уништува [[Витамин Б1|тиаминот]] (витамин Б₁), што доведува до оштетување на мозокот кај овците и коњите. За време на поплавите во сливот на реката Гвајдир, 2.200 овци умреле откако јаделе од ова растение. Сепак, три четвртини од погодените овци останале живи поради инјекциите со тиамин. === Декорација === Неколку видови од родот, како што се ''[[Marsilea crenata]]'', ''[[Marsilea exarata]]'', ''[[Marsilea hirsuta]]'' и ''[[Marsilea quadrifolia]]'', се одгледуваат во [[Аквариум|аквариуми]]. === Порано сместено тука === * ''[[Salvinia natans]] <small>(L.) All.</small> (како Marsilea natans <small>L.</small>)'' == Филогенеза == [[Молекуларна биологија|Молекуларната]] [[Филогенија|филогенетска]] анализа на родот ''Marsilea'' го покажува следново дрво.<ref name="Nagalingum">{{Наведено списание|last=Nagalingum|first=Nathalie S.|last2=Schneider|first2=Harald|last3=Pryer|first3=Kathleen M.|year=2007|title=Molecular Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in the Heterosporous Fern Genus Marsilea|journal=Systematic Botany|language=English|publication-date=2007|volume=32|issue=1|pages=16–25|bibcode=2007SysBo..32...16N|doi=10.1600/036364407780360256|issn=1548-2324}}</ref> Ова дрво укажува дека ''[[Marsilea crenata]]'' е ист вид (или подвид) на ''[[Marsilea minuta]]'', а можеби и на ''[[Marsilea fadeniana]]''. Дополнително, оваа анализа е во спротивност со извештаите дека ''[[Marsilea polycarpa]]'' е синоним за ''Marsilea minuta''. {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Nagalingum et al. 2007<ref name=Nagalingum /> ! colspan=1 | Fern Tree of Life<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= 2022FrPS...1309768N|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |label1=Group I |1={{clade |label1=''Clemys'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea crotophora|M. crotophora]]'' |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' }} |label2=''Mutica'' |sublabel2= subgroup |2=''[[Marsilea mutica|M. mutica]]'' }} |label2=Group II |2={{clade |1={{clade |label1=''Macrocarpa'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptiatica|M. aegyptiatica]]'' |2=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' |3=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' |4=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' |5=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' |6={{clade |1=''[[Marsilea schelpiana|M. schelpiana]]'' |2=''[[Marsilea vera|M. vera]]'' |3=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' }} }} |label2=''Nubica'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' ([[Botswana]]) |2=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' ([[Nigeria]]) }} }} |2={{clade |label1=''Capensis'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea distorta|M. distorta]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' }} }} }} |3={{clade |label2=''Marsilea'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia|M. angustifolia]]'' |2=''[[Marsilea drummondii|M. drummondii]]'' }} |label2=''M. minuta-crenata-'' |sublabel2=''fadeniana'' complex |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' ([[Indonesia]]) |2=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' ([[Thailand]]) }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' ([[India]]) }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' ([[Myanmar]]) }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' ([[Africa]]) }} |2=''[[Marsilea fadeniana|M. fadeniana]]'' }} }} |2=''[[Marsilea quadrifolia|M. quadrifolia]]'' }} |label1=''Nodorhizae'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda|M. ancyclopoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea macropoda|M. macropoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' ([[Grand Turk Island]]) |2=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' ([[West Indies]]) }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea oligospora|M. oligospora]]'' |2=''[[Marsilea vestita|M. vestita]]'' }} |2=''[[Marsilea villosa|M. villosa]]'' }} }} |2=''[[Marsilea mollis|M. mollis]]'' }} }} }} }} }} | {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Clemys'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mutica|M. mutica]]'' <small>[[Georg Heinrich Mettenius|Mett.]]</small><ref name="GRINSpecies" /> (Large-leaved nardoo) |2={{clade |1=''[[Marsilea scalaripes|M. scalaripes]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crotophora|M. crotophora]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea deflexa|M. deflexa]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' <small>Hooker & Greville</small> }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Nodorhizae'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mollis|M. mollis]]'' <small>[[B.L. Rob.]] & [[Merritt Lyndon Fernald|Fernald]]</small><ref name="tpl" /> (Chihuahuan water clover) |2={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda|M. ancyclopoda]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small> (Tropical Water Clover)<ref name="tpl"/> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea macropoda|M. macropoda]]'' <small>[[George Engelmann|Engelm.]] ex [[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> (Bigfoot water clover) |2=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' <small>Underwood</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea villosa|M. villosa]]'' <small>[[Georg Friedrich Kaulfuss|Kaulf.]]</small> ({{okina}}Ihi{{okina}}ihi) ([[Hawaii]])<ref name="GRINSpecies" /><ref name="tpl" /> (ʻIhiʻihi) |2={{clade |1=''[[Marsilea oligospora|M. oligospora]]'' <small>[[Goodd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea vestita|M. vestita]]'' <small>[[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[Robert Kaye Greville|Grev.]]</small> (Hairy Water Clover)<ref name="GRINSpecies" /><ref name="tpl" /> }} }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=''M. macrocarpa'' |sublabel1=species-group |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea schelpeana|M. schelpeana]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea owambo|M. owambo]]'' <small>[[Doweld]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' <small>[[Brem.]] & [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]] ex [[Arthur Hugh Garfit Alston|Alston]] & [[Schelpe]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptica|M. aegyptica]]'' <small>[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' <small>[[Arthur Hugh Garfit Alston|Alston]]</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' <small>Ballard</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' <small>[[Carl Borivoj Presl|C.Presl]]</small><ref name="tpl" /> }} }} }} }} |label2=section |sublabel2=''Marsilea'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' <small>Brown</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea coromandelina|M. coromandelina]]'' <small>[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea distorta|M. distorta]]'' <small>[[Alexander Braun|A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea quadrifolia]]'' <small>[[L.]]</small> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea fadeniana]]'' <small>Launert</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crenata]]'' <small>[[C.Presl]]</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=https://training.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomylist.aspx?category=species&type=genus&value=Marsilea&id=7297 |title=GRIN Species of ''Marsilea'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=31 August 2017}}</ref><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea minuta]]'' <small>[[L.]]</small> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea strigosa]]'' <small>Willdenow</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea drummondii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="GRINSpecies" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea hirsuta]]'' <small>[[R. Br.]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea exarata]]'' <small>Brown</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea costulifera]]'' <small>Jones</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia]]'' <small>Brown</small> |2=''[[Marsilea azorica]]'' <small>Launert & Paiva</small> }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |} [[Податотека:Clover_indian.jpg|мини]] Други видови вклучуваат: *''[[Marsilea aethiopica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea apposita]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea batardae]]'' <small>Launen</small> *''[[Marsilea burchellii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea condensata]]'' <small>Bak.</small> *''[[Marsilea cryptocarpa]]'' <small>Albr. & Chinnock</small> *''[[Marsilea fenestrata]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea globulosa]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea hickenii]]'' <small>Herter</small> *''[[Marsilea latzii]]'' <small>Jones</small> *''[[Marsilea megalomanica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea pyriformis]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea quadrata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea ×subangulata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea subterranea]]'' <small>Leprieur</small> *''[[Marsilea unicornis]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea vera]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 5ri2m94l1h30sc82r8xfdr42em98ate 5588122 5588121 2026-07-06T14:56:31Z Виолетова 1975 5588122 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 061108-9797 Marsilea villosa.jpg |image_caption = ''[[Marsilea villosa]]'' |taxon = Marsilea |authority = [[L.]] |type_species = ''[[Marsilea quadrifolia]]'' |type_species_authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision_ref = <ref name="tpl">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/P/Marsileaceae/Marsilea/ |title=Marsilea — The Plant List |author=<!--Not stated--> |year=2012 |website=The Plant List |language=English |access-date=31 August 2017}}</ref> |subdivision = Види текст |synonyms = ''Lemma'' <small>[[Juss.]] ex [[Adans.]]</small><br/> ''Spheroidea'' <small>[[Dulac]]</small><br/> ''Zaluzianskia'' <small>[[Neck.]]</small> |synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |title=Genus: ''Marsilea'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007023425/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |archive-date=2012-10-07 }}</ref> }} '''''Marsilea''''' е род од приближно 65 видови [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од семејството разноротки, [[Marsileaceae]]. Родот го добил името во чест на италијанскиот природонаучник [[Луиџи Фердинандо Марсили]] (1656–1730).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=119753|title='''Marsilea''' Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1099. 1753; Gen. Pl. ed. 5, 485, 1754.|work=Flora of North America|publisher=eFloras.org|accessdate=2013-04-14}}</ref> Овие мали растенија имаат необичен изглед и не личат на обичните папрати. Некаде ја нарекуваат '''водна детелина''' или '''детелина папрат''' поради листовите со долги стебленца кои имаат четири лобуси слични на [[детелина]], и се наоѓаат или над вода или се потопени; сепак, овие растенија не се вистински детелини (род ''[[Детелина|Trifolium]]''). Во Македонија од овој род расте само видот ''[[Marsilea quadrifolia]]''.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 74, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Употреба == === Како храна === Спорокарпите на некои австралиски видови како што е ''[[Marsilea drummondii]]'' се јадат и ги јаделе Абориџините и раните бели доселеници. Делови од ''Marsilea drummondii'' содржат [[ензим]] кој го уништува [[Витамин Б1|тиаминот]] (витамин Б₁), што доведува до оштетување на мозокот кај овците и коњите. За време на поплавите во сливот на реката Гвајдир, 2.200 овци умреле откако јаделе од ова растение. Сепак, три четвртини од погодените овци останале живи поради инјекциите со тиамин. === Декорација === Неколку видови од родот, како што се ''[[Marsilea crenata]]'', ''[[Marsilea exarata]]'', ''[[Marsilea hirsuta]]'' и ''[[Marsilea quadrifolia]]'', се одгледуваат во [[Аквариум|аквариуми]]. === Порано сместено тука === * ''[[Salvinia natans]] <small>(L.) All.</small> (како Marsilea natans <small>L.</small>)'' == Филогенеза == [[Молекуларна биологија|Молекуларната]] [[Филогенија|филогенетска]] анализа на родот ''Marsilea'' го покажува следново дрво.<ref name="Nagalingum">{{Наведено списание|last=Nagalingum|first=Nathalie S.|last2=Schneider|first2=Harald|last3=Pryer|first3=Kathleen M.|year=2007|title=Molecular Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in the Heterosporous Fern Genus Marsilea|journal=Systematic Botany|language=English|publication-date=2007|volume=32|issue=1|pages=16–25|bibcode=2007SysBo..32...16N|doi=10.1600/036364407780360256|issn=1548-2324}}</ref> Ова дрво укажува дека ''[[Marsilea crenata]]'' е ист вид (или подвид) на ''[[Marsilea minuta]]'', а можеби и на ''[[Marsilea fadeniana]]''. Дополнително, оваа анализа е во спротивност со извештаите дека ''[[Marsilea polycarpa]]'' е синоним за ''Marsilea minuta''. {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Nagalingum et al. 2007<ref name=Nagalingum /> ! colspan=1 | Fern Tree of Life<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= 2022FrPS...1309768N|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |label1=Group I |1={{clade |label1=''Clemys'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea crotophora|M. crotophora]]'' |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' }} |label2=''Mutica'' |sublabel2= subgroup |2=''[[Marsilea mutica|M. mutica]]'' }} |label2=Group II |2={{clade |1={{clade |label1=''Macrocarpa'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptiatica|M. aegyptiatica]]'' |2=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' |3=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' |4=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' |5=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' |6={{clade |1=''[[Marsilea schelpiana|M. schelpiana]]'' |2=''[[Marsilea vera|M. vera]]'' |3=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' }} }} |label2=''Nubica'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' |2=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' }} }} |2={{clade |label1=''Capensis'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea distorta|M. distorta]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' }} }} }} |3={{clade |label2=''Marsilea'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia|M. angustifolia]]'' |2=''[[Marsilea drummondii|M. drummondii]]'' }} |label2=''M. minuta-crenata-'' |sublabel2=''fadeniana'' complex |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' |2=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' }} |2=''[[Marsilea fadeniana|M. fadeniana]]'' }} }} |2=''[[Marsilea quadrifolia|M. quadrifolia]]'' }} |label1=''Nodorhizae'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda|M. ancyclopoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea macropoda|M. macropoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' |2=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea oligospora]]'' |2=''[[Marsilea vestita]]'' }} |2=''[[Marsilea villosa]]'' }} }} |2=''[[Marsilea mollis]]'' }} }} }} }} }} | {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Clemys'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mutica]]'' <small>[[Mett.]]</small><ref name="GRINSpecies" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea scalaripes]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crotophora]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small><ref name="tpl">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/P/Marsileaceae/Marsilea/ |title=Marsilea — The Plant List |author=<!--Not stated--> |year=2012 |website=The Plant List |language=English |access-date=31 August 2017}}</ref> |2={{clade |1=''[[Marsilea deflexa|M. deflexa]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' <small>Hooker & Greville</small> }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Nodorhizae'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mollis]]'' <small>[[B.L. Rob.]] & [[Fernald]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda]]'' <small>[[A.Braun]]</small> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea macropoda]]'' <small>[[Engelm.]] ex [[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea nashii]]'' <small> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea villosa]]'' <small>[[Kaulf.]]</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea oligospora]]'' <small>[[Goodd.]]</small> |2=''[[Marsilea vestita]]'' <small>[[Hook.]] & [[Grev.]]</small> }} }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=''M. macrocarpa'' |sublabel1=species-group |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea schelpeana|M. schelpeana]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea owambo|M. owambo]]'' <small>[[Doweld]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' <small>[[Brem.]] & [[Oberm.]] ex [[Alston]] & [[Schelpe]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptica|M. aegyptica]]'' <small>[[Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' <small>[[Alston]]</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' <small>Ballard</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' <small>[[C.Presl]]</small><ref name="tpl" /> }} }} }} }} |label2=section |sublabel2=''Marsilea'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' <small>Brown</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea coromandelina]]'' <small>[[Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea distorta]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea quadrifolia]]'' <small>[[L.]]</small> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea fadeniana]]'' <small>Launert</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crenata]]'' <small>[[C.Presl]]</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=https://training.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomylist.aspx?category=species&type=genus&value=Marsilea&id=7297 |title=GRIN Species of ''Marsilea'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=31 August 2017}}</ref><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea minuta]]'' <small>[[L.]]</small> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea strigosa]]'' <small>Willdenow</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea drummondii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="GRINSpecies" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea hirsuta]]'' <small>[[R. Br.]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea exarata]]'' <small>Brown</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea costulifera]]'' <small>Jones</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia]]'' <small>Brown</small> |2=''[[Marsilea azorica]]'' <small>Launert & Paiva</small> }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |} [[Податотека:Clover_indian.jpg|мини]] Други видови вклучуваат: *''[[Marsilea aethiopica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea apposita]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea batardae]]'' <small>Launen</small> *''[[Marsilea burchellii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea condensata]]'' <small>Bak.</small> *''[[Marsilea cryptocarpa]]'' <small>Albr. & Chinnock</small> *''[[Marsilea fenestrata]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea globulosa]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea hickenii]]'' <small>Herter</small> *''[[Marsilea latzii]]'' <small>Jones</small> *''[[Marsilea megalomanica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea pyriformis]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea quadrata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea ×subangulata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea subterranea]]'' <small>Leprieur</small> *''[[Marsilea unicornis]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea vera]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] fela0erl5ki0346d3phc77dk3fyjhxw 5588123 5588122 2026-07-06T14:57:56Z Виолетова 1975 /* Филогенеза */ 5588123 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 061108-9797 Marsilea villosa.jpg |image_caption = ''[[Marsilea villosa]]'' |taxon = Marsilea |authority = [[L.]] |type_species = ''[[Marsilea quadrifolia]]'' |type_species_authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision_ref = <ref name="tpl">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/P/Marsileaceae/Marsilea/ |title=Marsilea — The Plant List |author=<!--Not stated--> |year=2012 |website=The Plant List |language=English |access-date=31 August 2017}}</ref> |subdivision = Види текст |synonyms = ''Lemma'' <small>[[Juss.]] ex [[Adans.]]</small><br/> ''Spheroidea'' <small>[[Dulac]]</small><br/> ''Zaluzianskia'' <small>[[Neck.]]</small> |synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |title=Genus: ''Marsilea'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007023425/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7297 |archive-date=2012-10-07 }}</ref> }} '''''Marsilea''''' е род од приближно 65 видови [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од семејството разноротки, [[Marsileaceae]]. Родот го добил името во чест на италијанскиот природонаучник [[Луиџи Фердинандо Марсили]] (1656–1730).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=119753|title='''Marsilea''' Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1099. 1753; Gen. Pl. ed. 5, 485, 1754.|work=Flora of North America|publisher=eFloras.org|accessdate=2013-04-14}}</ref> Овие мали растенија имаат необичен изглед и не личат на обичните папрати. Некаде ја нарекуваат '''водна детелина''' или '''детелина папрат''' поради листовите со долги стебленца кои имаат четири лобуси слични на [[детелина]], и се наоѓаат или над вода или се потопени; сепак, овие растенија не се вистински детелини (род ''[[Детелина|Trifolium]]''). Во Македонија од овој род расте само видот ''[[Marsilea quadrifolia]]''.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 74, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Употреба == === Како храна === Спорокарпите на некои австралиски видови како што е ''[[Marsilea drummondii]]'' се јадат и ги јаделе Абориџините и раните бели доселеници. Делови од ''Marsilea drummondii'' содржат [[ензим]] кој го уништува [[Витамин Б1|тиаминот]] (витамин Б₁), што доведува до оштетување на мозокот кај овците и коњите. За време на поплавите во сливот на реката Гвајдир, 2.200 овци умреле откако јаделе од ова растение. Сепак, три четвртини од погодените овци останале живи поради инјекциите со тиамин. === Декорација === Неколку видови од родот, како што се ''[[Marsilea crenata]]'', ''[[Marsilea exarata]]'', ''[[Marsilea hirsuta]]'' и ''[[Marsilea quadrifolia]]'', се одгледуваат во [[Аквариум|аквариуми]]. === Порано сместено тука === * ''[[Salvinia natans]] <small>(L.) All.</small> (како Marsilea natans <small>L.</small>)'' == Филогенеза == [[Молекуларна биологија|Молекуларната]] [[Филогенија|филогенетска]] анализа на родот ''Marsilea'' го покажува следново дрво.<ref name="Nagalingum">{{Наведено списание|last=Nagalingum|first=Nathalie S.|last2=Schneider|first2=Harald|last3=Pryer|first3=Kathleen M.|year=2007|title=Molecular Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in the Heterosporous Fern Genus Marsilea|journal=Systematic Botany|language=English|publication-date=2007|volume=32|issue=1|pages=16–25|bibcode=2007SysBo..32...16N|doi=10.1600/036364407780360256|issn=1548-2324}}</ref> Ова дрво укажува дека ''[[Marsilea crenata]]'' е ист вид (или подвид) на ''[[Marsilea minuta]]'', а можеби и на ''[[Marsilea fadeniana]]''. Дополнително, оваа анализа е во спротивност со извештаите дека ''[[Marsilea polycarpa]]'' е синоним за ''Marsilea minuta''. {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Нагалинум и сор. во 2007<ref name=Nagalingum /> ! colspan=1 | Животот на папратите <ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= 2022FrPS...1309768N|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |label1=Group I |1={{clade |label1=''Clemys'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea crotophora|M. crotophora]]'' |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' }} |label2=''Mutica'' |sublabel2= subgroup |2=''[[Marsilea mutica|M. mutica]]'' }} |label2=Group II |2={{clade |1={{clade |label1=''Macrocarpa'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptiatica|M. aegyptiatica]]'' |2=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' |3=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' |4=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' |5=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' |6={{clade |1=''[[Marsilea schelpiana|M. schelpiana]]'' |2=''[[Marsilea vera|M. vera]]'' |3=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' }} }} |label2=''Nubica'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' |2=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' }} }} |2={{clade |label1=''Capensis'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1=''[[Marsilea distorta|M. distorta]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' }} }} }} |3={{clade |label2=''Marsilea'' |sublabel2=subgroup |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia|M. angustifolia]]'' |2=''[[Marsilea drummondii|M. drummondii]]'' }} |label2=''M. minuta-crenata-'' |sublabel2=''fadeniana'' complex |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' |2=''[[Marsilea crenata|M. crenata]]'' }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' }} |2=''[[Marsilea minuta|M. minuta]]'' }} |2=''[[Marsilea fadeniana|M. fadeniana]]'' }} }} |2=''[[Marsilea quadrifolia|M. quadrifolia]]'' }} |label1=''Nodorhizae'' |sublabel1=subgroup |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda|M. ancyclopoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea macropoda|M. macropoda]]'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' |2=''[[Marsilea nashii|M. nashii]]'' }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea oligospora]]'' |2=''[[Marsilea vestita]]'' }} |2=''[[Marsilea villosa]]'' }} }} |2=''[[Marsilea mollis]]'' }} }} }} }} }} | {{Clade | style=font-size:90%;line-height:80% |1={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Clemys'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mutica]]'' <small>[[Mett.]]</small><ref name="GRINSpecies" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea scalaripes]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crotophora]]'' <small>[[D.M. Johnson]]</small><ref name="tpl">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/P/Marsileaceae/Marsilea/ |title=Marsilea — The Plant List |author=<!--Not stated--> |year=2012 |website=The Plant List |language=English |access-date=31 August 2017}}</ref> |2={{clade |1=''[[Marsilea deflexa|M. deflexa]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea polycarpa|M. polycarpa]]'' <small>Hooker & Greville</small> }} }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=section |sublabel1=''Nodorhizae'' |1={{clade |1=''[[Marsilea mollis]]'' <small>[[B.L. Rob.]] & [[Fernald]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea ancyclopoda]]'' <small>[[A.Braun]]</small> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea macropoda]]'' <small>[[Engelm.]] ex [[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea nashii]]'' <small> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea villosa]]'' <small>[[Kaulf.]]</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea oligospora]]'' <small>[[Goodd.]]</small> |2=''[[Marsilea vestita]]'' <small>[[Hook.]] & [[Grev.]]</small> }} }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=''M. macrocarpa'' |sublabel1=species-group |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea schelpeana|M. schelpeana]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea owambo|M. owambo]]'' <small>[[Doweld]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea villifolia|M. villifolia]]'' <small>[[Brem.]] & [[Oberm.]] ex [[Alston]] & [[Schelpe]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea aegyptica|M. aegyptica]]'' <small>[[Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea ephippiocarpa|M. ephippiocarpa]]'' <small>[[Alston]]</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea farinosa|M. farinosa]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea botryocarpa|M. botryocarpa]]'' <small>Ballard</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea macrocarpa|M. macrocarpa]]'' <small>[[C.Presl]]</small><ref name="tpl" /> }} }} }} }} |label2=section |sublabel2=''Marsilea'' |2={{clade |1=''[[Marsilea nubica|M. nubica]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea capensis|M. capensis]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea gibba|M. gibba]]'' <small>Brown</small><ref name="tpl" /> }} |2={{clade |1=''[[Marsilea coromandelina]]'' <small>[[Willd.]]</small><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea distorta]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea quadrifolia]]'' <small>[[L.]]</small> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea fadeniana]]'' <small>Launert</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea crenata]]'' <small>[[C.Presl]]</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=https://training.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomylist.aspx?category=species&type=genus&value=Marsilea&id=7297 |title=GRIN Species of ''Marsilea'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=31 August 2017}}</ref><ref name="tpl" /> |2=''[[Marsilea minuta]]'' <small>[[L.]]</small> }} }} |2={{clade |1=''[[Marsilea strigosa]]'' <small>Willdenow</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea drummondii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="GRINSpecies" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea hirsuta]]'' <small>[[R. Br.]]</small><ref name="tpl" /> |2={{clade |1=''[[Marsilea exarata]]'' <small>Brown</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea costulifera]]'' <small>Jones</small> |2={{clade |1=''[[Marsilea angustifolia]]'' <small>Brown</small> |2=''[[Marsilea azorica]]'' <small>Launert & Paiva</small> }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |} [[Податотека:Clover_indian.jpg|мини]] Други видови вклучуваат: *''[[Marsilea aethiopica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea apposita]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea batardae]]'' <small>Launen</small> *''[[Marsilea burchellii]]'' <small>[[A.Braun]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea condensata]]'' <small>Bak.</small> *''[[Marsilea cryptocarpa]]'' <small>Albr. & Chinnock</small> *''[[Marsilea fenestrata]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea globulosa]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea hickenii]]'' <small>Herter</small> *''[[Marsilea latzii]]'' <small>Jones</small> *''[[Marsilea megalomanica]]'' <small>Launert</small> *''[[Marsilea pyriformis]]'' <small>Bouchart</small> *''[[Marsilea quadrata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea ×subangulata]]'' <small>Brown</small> *''[[Marsilea subterranea]]'' <small>Leprieur</small> *''[[Marsilea unicornis]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> *''[[Marsilea vera]]'' <small>[[Launert]]</small><ref name="tpl" /> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Папрати]] [[Категорија:Флора на Македонија]] kbukor6sifqyyx8mri1atwffuaitpzr 1 1399109 5588120 2026-07-06T14:49:24Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588120 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399110 5588144 2026-07-06T16:11:26Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{Infobox person | name = Ѓеорги Масин | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = Ѓеорги Фотиев Масин | birth_date = {{Роден на и возраст|1930|5|6}} | birth_place = {{роден во|Охрид}}, [[Кралство Југославија]] | death_date = | death_place... 5588144 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ѓеорги Масин | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = Ѓеорги Фотиев Масин | birth_date = {{Роден на и возраст|1930|5|6}} | birth_place = {{роден во|Охрид}}, [[Кралство Југославија]] | death_date = | death_place = | nationality = [[Македонец]] | ethnicity = [[Македонија|Македонец]] | occupation = нефролог | years_active = | known_for = | notable_works = | style = | spouse = | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | footnotes = }} '''Ѓеорги Фотиев Масин''' ([[Охрид]], [[6 мај]] [[1930]]) — [[Македонци|македонски]] интернист-нефролог, пензиониран професор на [[Медицински факултет - Скопје|Медицинскиот факултет]] во [[Скопје]].<ref name=":0">{{МакЕнц|925|Маслодајни|2}}</ref> == Животопис == Роден е на 6 мај 1930 г. во градот [[Охрид]], тогаш дел од [[Кралството Југославија]]. Дипломирал на [[Медицински факултет - Скопје|Медицинскиот факултет]] во [[Скопје]] во 1954 г. Специјализирал [[интерна медицина]], супспецијалност [[нефрологија]]. Хабилитирал на тема „Калулозен пиелонефрит“ во 1975 г. При престој во [[Њукасл на Тајн]], [[Англија]] кај проф. [[Дејвид Кер (нефролог)|Дејвид Кер]] се запознал со најновите достигнувања од областа на лекувањето на [[Хронична бубрежна болест|ХБИ]] и [[Пресадување на бубрег|пресадувањето]] на [[Бубрези|бубрезите]]. Ја основал и раководел програмата за лекување на [[Бубрежна слабост|ТБИ]] со [[хемодијализа]] во [[Македонија]].<ref name=":0" /> Масин бил претседател на одборот за ренална трансплантација при Медицинскиот факултет и претседател на Здружението на нефролозите при [[Македонско лекарско друштво|Македонското лекарско друштво]]. Носител е на два научни проекта од [[Министерство за образование и наука на Македонија|Министерството за образование и наука]], а учествувал во изработката на три меѓународни научни проекти. Во периодот 1982–1990 г. бил претседател на работоводниот орган на Клиниката за нефрологија, а потоа директор на Клиничкиот центар при Медицинскиот факултет во Скопје од 1994 до 1997 г.<ref name=":0" /> Автор и соавтор е на над 200 научно-стручни трудови од нефрологијата.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Масин, Ѓеорги}} [[Категорија:Македонски нефролози]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] q7dox5o6wpcta3v1l93lkktcssezzjk 0 1399111 5588149 2026-07-06T16:20:53Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Филм | име = Срцето на ѕверот | изворен_наслов = Heart of the Beast | слика = Heart of the Beast film poster.jpg | големина_на_слика = 250px | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Дејвид Ејер]] | продуцент = [[Оливија Хамилтон]]<br>Марти Боуен<br>Дејвид Ејер<br>[[Бред Пит]] | сцен... 5588149 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Срцето на ѕверот | изворен_наслов = Heart of the Beast | слика = Heart of the Beast film poster.jpg | големина_на_слика = 250px | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Дејвид Ејер]] | продуцент = [[Оливија Хамилтон]]<br>Марти Боуен<br>Дејвид Ејер<br>[[Бред Пит]] | сценарист = Камерон Александар | улоги = Бред Пит<br>[[Џеј-Кеј Симонс]]<br>[[Ана Ламб]] | жанр = [[Трилер (жанр)|трилер]], преживување | музика = Џеред Мајкл Фрај | кинематографија = [[Мауро Фиоре]] | монтажа = [[Доди Дорн]] | студио = Wild Chickens Productions<br>[[Temple Hill Entertainment]]<br>Kino World | дистрибутер = [[Paramount Pictures]] | премиера = 25 септември 2026 г. (САД)<br>24 септември 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} }} '''''Срцето на ѕверот''''' ({{Langx|en|Heart of the Beast}}) — претстоен американски трилер за преживување во режија на [[Дејвид Ејер]] и по сценарио на Камерон Александар. Главната улога ја толкува [[Бред Пит]], кој исто така е еден од продуцентите на филмот. Филмот се очекува да биде премиерно прикажан во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 25 септември 2026 г., а во [[Македонија]] на 24 септември истата година. == Содржина == ''Срцето на ѕверот'' ја следи приказната за офицерот од специјалните сили Џејмс Белмонт и неговото пензионирано куче трагач Один, откако нивниот [[авион]] се урива во [[Алјаска]]. Заглавени во дивината, тие се соочуваат со екстремен студ и опасности. Филмот ја прикажува нивната борба за преживување и нераскинливата врска меѓу човекот и кучето.<ref>{{cite web|url=https://www.comingsoon.net/movies/features/2147192-heart-of-the-beast-trailer-review-brad-pitt-survival-movie-is-his-revenant|title=Heart of the Beat Trailer Review: Brad Pitt Survival Movie Is His The Revenant|website=Coming Soon|first=Maggie|last=Dela Paz|date=June 11, 2026|access-date=June 27, 2026}}</ref> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Бред Пит]] || Џејмс Белмонт |- | [[Џеј-Кеј Симонс]] || |- | [[Ана Ламб]] || |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.heartofthebeastmovie.com}} {{IMDb title}} [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на Paramount Pictures]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] hrrl52izjrqdts60rg9astu4lvz7w2j 5588152 5588149 2026-07-06T16:23:35Z Andrew012p 85224 5588152 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Срцето на ѕверот | изворен_наслов = Heart of the Beast | слика = Heart of the Beast 2026.webp | големина_на_слика = 250px | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Дејвид Ејер]] | продуцент = [[Оливија Хамилтон]]<br>Марти Боуен<br>Дејвид Ејер<br>[[Бред Пит]] | сценарист = Камерон Александар | улоги = Бред Пит<br>[[Џеј-Кеј Симонс]]<br>[[Ана Ламб]] | жанр = [[Трилер (жанр)|трилер]], преживување | музика = Џеред Мајкл Фрај | кинематографија = [[Мауро Фиоре]] | монтажа = [[Доди Дорн]] | студио = Wild Chickens Productions<br>[[Temple Hill Entertainment]]<br>Kino World | дистрибутер = [[Paramount Pictures]] | премиера = 25 септември 2026 г. (САД)<br>24 септември 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} }} '''''Срцето на ѕверот''''' ({{Langx|en|Heart of the Beast}}) — претстоен американски трилер за преживување во режија на [[Дејвид Ејер]] и по сценарио на Камерон Александар. Главната улога ја толкува [[Бред Пит]], кој исто така е еден од продуцентите на филмот. Филмот се очекува да биде премиерно прикажан во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 25 септември 2026 г., а во [[Македонија]] на 24 септември истата година. == Содржина == ''Срцето на ѕверот'' ја следи приказната за офицерот од специјалните сили Џејмс Белмонт и неговото пензионирано куче трагач Один, откако нивниот [[авион]] се урива во [[Алјаска]]. Заглавени во дивината, тие се соочуваат со екстремен студ и опасности. Филмот ја прикажува нивната борба за преживување и нераскинливата врска меѓу човекот и кучето.<ref>{{cite web|url=https://www.comingsoon.net/movies/features/2147192-heart-of-the-beast-trailer-review-brad-pitt-survival-movie-is-his-revenant|title=Heart of the Beat Trailer Review: Brad Pitt Survival Movie Is His The Revenant|website=Coming Soon|first=Maggie|last=Dela Paz|date=June 11, 2026|access-date=June 27, 2026}}</ref> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Бред Пит]] || Џејмс Белмонт |- | [[Џеј-Кеј Симонс]] || |- | [[Ана Ламб]] || |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.heartofthebeastmovie.com}} {{IMDb title}} [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на Paramount Pictures]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] kcncowrusrlf43npj6r5ux7gjyme9dh 5588153 5588152 2026-07-06T16:24:09Z Andrew012p 85224 5588153 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Срцето на ѕверот | изворен_наслов = Heart of the Beast | слика = Heart of the Beast 2026.webp | големина_на_слика = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Дејвид Ејер]] | продуцент = [[Оливија Хамилтон]]<br>Марти Боуен<br>Дејвид Ејер<br>[[Бред Пит]] | сценарист = Камерон Александар | улоги = Бред Пит<br>[[Џеј-Кеј Симонс]]<br>[[Ана Ламб]] | жанр = [[Трилер (жанр)|трилер]], преживување | музика = Џеред Мајкл Фрај | кинематографија = [[Мауро Фиоре]] | монтажа = [[Доди Дорн]] | студио = Wild Chickens Productions<br>[[Temple Hill Entertainment]]<br>Kino World | дистрибутер = [[Paramount Pictures]] | премиера = 25 септември 2026 г. (САД)<br>24 септември 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} }} '''''Срцето на ѕверот''''' ({{Langx|en|Heart of the Beast}}) — претстоен американски трилер за преживување во режија на [[Дејвид Ејер]] и по сценарио на Камерон Александар. Главната улога ја толкува [[Бред Пит]], кој исто така е еден од продуцентите на филмот. Филмот се очекува да биде премиерно прикажан во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 25 септември 2026 г., а во [[Македонија]] на 24 септември истата година. == Содржина == ''Срцето на ѕверот'' ја следи приказната за офицерот од специјалните сили Џејмс Белмонт и неговото пензионирано куче трагач Один, откако нивниот [[авион]] се урива во [[Алјаска]]. Заглавени во дивината, тие се соочуваат со екстремен студ и опасности. Филмот ја прикажува нивната борба за преживување и нераскинливата врска меѓу човекот и кучето.<ref>{{cite web|url=https://www.comingsoon.net/movies/features/2147192-heart-of-the-beast-trailer-review-brad-pitt-survival-movie-is-his-revenant|title=Heart of the Beat Trailer Review: Brad Pitt Survival Movie Is His The Revenant|website=Coming Soon|first=Maggie|last=Dela Paz|date=June 11, 2026|access-date=June 27, 2026}}</ref> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Бред Пит]] || Џејмс Белмонт |- | [[Џеј-Кеј Симонс]] || |- | [[Ана Ламб]] || |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.heartofthebeastmovie.com}} {{IMDb title}} [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на Paramount Pictures]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] h5dmvk4325lswdjyqxvvex35ehtdq7z 5588154 5588153 2026-07-06T16:26:54Z Andrew012p 85224 5588154 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Срцето на ѕверот | изворен_наслов = Heart of the Beast | слика = Heart of the Beast 2026.webp | големина_на_слика = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Дејвид Ејер]] | продуцент = [[Оливија Хамилтон]]<br>Марти Боуен<br>Дејвид Ејер<br>[[Бред Пит]] | сценарист = Камерон Александар | улоги = Бред Пит<br>[[Џеј-Кеј Симонс]]<br>[[Ана Ламб]] | жанр = [[Трилер (жанр)|трилер]], преживување | музика = Џеред Мајкл Фрај | кинематографија = [[Мауро Фиоре]] | монтажа = [[Доди Дорн]] | студио = Wild Chickens Productions<br>[[Temple Hill Entertainment]]<br>Kino World | дистрибутер = [[Paramount Pictures]] | премиера = 25 септември 2026 г. (САД)<br>24 септември 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} }} '''''Срцето на ѕверот''''' ({{Langx|en|Heart of the Beast}}) — претстоен американски трилер за преживување во режија на [[Дејвид Ејер]] и по сценарио на Камерон Александар. Главната улога ја толкува [[Бред Пит]], кој исто така е еден од продуцентите на филмот. Филмот се очекува да биде премиерно прикажан во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 25 септември 2026 г., а во [[Македонија]] на 24 септември истата година. == Содржина == ''Срцето на ѕверот'' ја следи приказната за офицерот од специјалните сили Џејмс Белмонт и неговото пензионирано куче трагач Один, откако нивниот [[авион]] се урива во [[Алјаска]]. Заглавени во дивината, тие се соочуваат со екстремен студ и опасности. Филмот ја прикажува нивната борба за преживување и нераскинливата врска меѓу човекот и кучето.<ref>{{cite web|url=https://www.comingsoon.net/movies/features/2147192-heart-of-the-beast-trailer-review-brad-pitt-survival-movie-is-his-revenant|title=Heart of the Beat Trailer Review: Brad Pitt Survival Movie Is His The Revenant|website=Coming Soon|first=Maggie|last=Dela Paz|date=11 јуни 2026|access-date=27 јуни 2026}}</ref> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Бред Пит]] || Џејмс Белмонт |- | [[Џеј-Кеј Симонс]] || |- | [[Ана Ламб]] || |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.heartofthebeastmovie.com}} {{IMDb title}} [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на Paramount Pictures]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] 5w6a3llomaojmtwgegwrrq338i4t6er 1 1399112 5588150 2026-07-06T16:21:02Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588150 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 6 1399113 5588151 2026-07-06T16:23:19Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/iRgbLQEXBwqD7rSHe8b1yUTy9XT.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Срцето на ѕверот |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5588151 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/iRgbLQEXBwqD7rSHe8b1yUTy9XT.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Срцето на ѕверот |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} 49iy0f6zrkfanqbtcbfgu0u4fu0y4lh 0 1399114 5588158 2026-07-06T16:32:47Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{Infobox person | name = Владимир Пирузе | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = Владимир Сотиров Пирузе | birth_date = {{роден на|||1896}} | birth_place = {{роден во|Охрид}}, [[Отоманско Царство]] | death_date = {{починал на и в... 5588158 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Владимир Пирузе | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = Владимир Сотиров Пирузе | birth_date = {{роден на|||1896}} | birth_place = {{роден во|Охрид}}, [[Отоманско Царство]] | death_date = {{починал на и возраст|df=yes|1968|||1896||}} | death_place = {{починал во|Софија}}, [[НР Бугарија]] | nationality = | ethnicity = | occupation = револуционер | years_active = | known_for = | notable_works = | style = | spouse = | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | footnotes = }} '''Владимир (Владо) Сотиров Пирузе<ref name="Сведоштва32 1016">{{Сведоштва32|1016}}</ref>''' ([[Охрид]], [[1896]] – [[Софија]], [[1968]]) — македонски револуционер и општественик, учесник во македонското револуционерно движење, член на [[Внатрешната македонска револуционерна организација]], борец за [[самостојна македонска држава]]. == Животопис == Роден е во 1896 г. во градот [[Охрид]], тогаш во [[Отоманското Царство]]. Стапил во [[ВМРО]], а истовремено учествувал во активностите на [[Илинденската организација]]. За време на [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарската окупација на Македонија]], во ноември 1941 година, заедно со [[Мирчо Кикиритков]], Пирузе развил активности во Охрид за [[Самостојна македонска држава|автономијата на Македонија]].<ref>[https://books.google.mk/books?id=T-MVAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE+%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B2&dq=%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE+%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B2&hl=bg&sa=X&ved=2ahUKEwicvp70tLrzAhVKQ_EDHbjuCVYQ6AF6BAgLEAI Минало, Том 11, ЕООД Юруков, 2004, с.46]</ref> Се приклучил во одборот на доверители на Илинденската организација во с. [[Ивањевци]] во 1943 г. како претседател.<ref name="ReferenceC">{{cite journal|last=|first=|authorlink=|year=1943|title=Съобщения|url=http://macedonia.kroraina.com/podporuchik/il_il/illustration_ilinden_year_15_issue_1.pdf|format=|journal=Илюстрация Илиндень|location=|publisher=Илинденска организация|volume=1|issue=141|pages=17|doi=|id=|accessdate=|coauthors=|month=януарий|lang-hide=|lang=}}</ref> Починал во градот [[Софија]] во 1968 г. Погребан е во [[Централни софиски гробишта|Централните софиски гробишта]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://sofiapomni.com/parcel.php?id=123|title=Парцела 123|work=София помни|accessdate=6 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пирузе, Владимир}} [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Дејци на ВМРО]] [[Категорија:Дејци на Илинденската организација]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] 3vv8eijk375mkaay9jskp7nfyd435ch 10 1399115 5588160 2026-07-06T16:38:15Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{cite book | title = Илинденски сведоштва |volume = III. Дел II | last = Дамјановска | first = Јасмина, Ленина Жила, Филип Петровски (одговорни уредници и составувачи)| authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 2017 | edition = | publisher = Државен архив на Република Македонија | location = Ско... 5588160 wikitext text/x-wiki {{cite book | title = Илинденски сведоштва |volume = III. Дел II | last = Дамјановска | first = Јасмина, Ленина Жила, Филип Петровски (одговорни уредници и составувачи)| authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 2017 | edition = | publisher = Државен архив на Република Македонија | location = Скопје | isbn = 978-608-4745-46-4 | lang = mk | pages = {{{1|}}} | url = }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за наводи за Македонија]] </noinclude> dk744aqjqf7w9fkhuljb9q0ayjlrp0p 0 1399116 5588165 2026-07-06T16:46:52Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{Infobox person | name = Паско Пармак | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = Паско Д. Пармаков | birth_date = {{роден на|||1881}} | birth_place = {{роден во|Охрид}}, [[Отоманско Царство]] | death_date = {{починал на и возраст|df=yes... 5588165 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Паско Пармак | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = Паско Д. Пармаков | birth_date = {{роден на|||1881}} | birth_place = {{роден во|Охрид}}, [[Отоманско Царство]] | death_date = {{починал на и возраст|df=yes|1950|1|29|1875||}} | death_place = {{починал во|Охрид}}, {{НРМ}} | nationality = [[Отоманско Царство|Отоманец]]<br>[[Југословен]] | ethnicity = [[Македонец]] | occupation = револуционер | years_active = | known_for = | notable_works = | style = | spouse = [[Марија Пармакова]] | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | footnotes = }} '''Паско Д. Пармак''' (понекогаш '''Пармаков''' или '''Пармаковски''') ([[Охрид]], [[1875]] – [[Охрид]], [[29 јануари]] [[1950]]) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на [[Македонската револуционерна организација]].<ref name="Сведоштва32 1014">{{Сведоштва32|1014}}</ref> == Животопис == [[Податотека:Молба за илинденска пенсия на Паско Пармаков, 25 декември 1945 година.jpg|мини|Првата молба за илинденска пензија на ''Паско Пармаков'', 25 декември 1945 г.]] Роден е во 1875 г. во градот [[Охрид]], тогаш во [[Отоманското Царство]]. Стапил во [[ВМОРО]] заедно со својата сопруга [[Марија Пармакова|Марија]] и работел како курир.<ref name="Сведоштва32 1014" /> Нивниот дом станал револуционерен центар.<ref name="Сведоштва32 1014" /><ref>{{cite book|url=|title=Охрид и Охридско низ историјата|last=|first=|publisher=Општинско собрание на град Охрид|year=1978|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|volume=Книга втора. Од паѓањето под османлиска власт до крајот на Првата светска војна|location=Охрид|pages=205|doi=|quote=|authorlink=|accessdate=|coauthors=|lang-hide=|lang=mk}}</ref><ref name="Русински 44">{{cite book|url=|title=Од моите спомени за Охридско-струшкиот револуционерен реон (1901-1902)|last=Русински|first=Никола Петров|publisher=НИО „Студентски збор“|year=1988|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|location=|pages=44|doi=|quote=|authorlink=|accessdate=|coauthors=|lang-hide=|lang=mk}}</ref> Пармак ги криел четниците и оружјето донесено од [[Поградец]] во својата куќа. Во неговиот дом била основана и работилница за патрони и се шиела облека за четниците. Прекар на неговата сопруга бил ''Марија Автономија''. Тој бил присутен на убиството на [[Наум Чакаров]] додека носел оружје.<ref name="Сведоштва32 1014" /> [[Никола Русински]] напишал за семејството: „Пармакови немаа деца, жена му се викаше Марија, двајцата беа добри работници на Организацијата“.<ref name="Русински 44" /> Со избувнувањето на [[Илинденското востание]], Пармак станал нелегален и влегол во четата на војводата Арсен во [[Преспа]], а потоа во четата на [[Христо Узунов]], со кого учествувал во [[Масакр во Рашанец|битката кај Рашанец]]. По востанието бил легализиран со [[Бугарско-турска спогодба од 1904|општата амнестија]] од 1904 г.<ref name="Сведоштва32 1014" /> По воспоставувањето на српска власт во Охридско во 1912 година, Паско и Марија Пармакови лежеле една година затвор поради тоа што се изјаснувале како Македонци.<ref name="Сведоштва32 1014" /> За време на [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарската]] [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|окупација на Македонија]] во [[Втората светска војна]], Паско поднел молба за бугарска народна пензија, но пред да добие одговор на барањето, окупаторската војска веќе се повлекла од регионот.<ref name="Сведоштва32 1014" /> На 25 декември 1945 година, како жител на Охрид поднел молба за [[илинденска пензија]].<ref name="Сведоштва32 1014" /> На 19 февруари 1946 г. поднел втора молба,'''<ref name="Сведоштва32 1015">{{Сведоштва32|1015}}</ref>''' која му била одобрена.<ref name="Сведоштва32 1018">{{Сведоштва32|1018}}</ref> Негови сведоци биле Коста Стефчев, Танас Банџов, [[Лев Огненов]], [[Владимир Пирузе]], [[Климе Садило]]<ref name="Сведоштва32 1016">{{Сведоштва32|1016}}</ref> и Панде Поп Стефанов.<ref name="Сведоштва32 1017">{{Сведоштва32|1017}}</ref> Починал на 29 јануари 1950 г. во родниот град.<ref name="Сведоштва32 1018" /> По неговата смрт, на 20 февруари 1951 г. неговата вдовица Марија (р. 1880) исто така поднела молба за илинденска пензија. Пензијата ѝ била доделена во месечен износ од 1.000 динари.<ref name="Сведоштва32 1018" /> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="200" caption="Молби и уверенија на Паско и Марија Пармакови за илинденска пензија"> Податотека:Молба за илинденска пенсия на Паско Пармаков от Охрид, 19 февруари 1946 година.jpg|Молба за илинденска пензија на ''Паско Пармаков'' од Охрид, 19 февруари 1946 г. Податотека:Свидетелство на Паско Пармаков от Охридската община.jpg|Уверение на Паско Пармак од Охрид, 17 февруари 1947 г. Податотека:Свидетелство на Паско Пармаков от Охридската община 2.jpg|Уверение на Паско Пармак од Охрид, 17 февруари 1947 г. Податотека:Молба за илинденска пенсия на Мария Пармакова от Охрид, 20 февруари 1951 година.jpg|Молба за илинденска пензија на Марија Пармакова, 20 февруари 1951 г. </gallery> == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пармак, Паско}} [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Добитници на Илинденска пензија]] 3lrockc1cdwnjizhgp7ao5vccnrhvve 0 1399117 5588169 2026-07-06T16:52:46Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Филм | име = Човек-пајак: Нов ден | изворен_наслов = Spider-Man: Brand New Day | слика = Spider-Man Brand New Day poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Дестин Даниел Креттон]] | продуцент = [[Кевин Фајги]]<br>[[Еми Паскал]]<br>А... 5588169 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Човек-пајак: Нов ден | изворен_наслов = Spider-Man: Brand New Day | слика = Spider-Man Brand New Day poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Дестин Даниел Креттон]] | продуцент = [[Кевин Фајги]]<br>[[Еми Паскал]]<br>[[Ави Арад]]<br>Рејчел О'Конор | сценарист = [[Крис Макена]]<br>[[Ерик Сомерс]]<br>[[Џастин Курицкес]] | заснован_на = [[Човек-пајак]] од [[Стен Ли]] и [[Стив Дитко]] | улоги = [[Том Холанд]]<br>[[Зендеја]]<br>[[Сејди Синк]]<br>[[Џејкоб Баталон]]<br>[[Џон Бернтал]]<br>[[Трамел Тилман]]<br>[[Мајкл Мендо]]<br>[[Марк Рафало]] | жанр = [[суперхеројски филм|суперхеројски]], [[акција]], [[авантура]] | музика = [[Мајкл Џакино]] | кинематографија = [[Брет Павлек]] | монтажа = [[Нет Сандерс]]<br>Џина Сенсом | студио = [[Columbia Pictures]]<br>[[Marvel Studios]]<br>[[Pascal Pictures]] | дистрибутер = [[Sony Pictures Releasing]] | премиера = 31 јули 2026 г. (САД)<br>30 јули 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | претходен = ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]'' }} '''''Човек-пајак: Нов ден''''' ({{Langx|en|Spider-Man: Brand New Day}}) — американски [[суперхеројски филм]] во режија на [[Дестин Даниел Креттон]] со [[Том Холанд]] во главната улога. Сценариото е напишано од [[Крис Макена]] и [[Ерик Сомерс]] врз основа на стриповите на [[Marvel Comics]] за суперхеројот [[Човек-пајак]]. Филмот е 38-ми по ред во „Кинематографската вселена на Marvel“, втор во Шестата фаза и четврти во серијалот филмови за Човек-пајак во Кинематографската вселена по ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]''. Според дејството, Питер Паркер анонимно го заштитува [[Њујорк (град)|Њујорк]], а додека истражува серија злосторства, открива голема тајна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/marvel-boss-kevin-feige-is-reportedly-no-longer-stretched-so-thin-with-disney-plus-shows-and-is-solely-focused-on-avengers-doomsday-and-secret-wars-like-he-used-to-back-in-the-day-with-iron-man-or-thor/|title=Marvel boss Kevin Feige is reportedly no longer "stretched so thin" with Disney Plus shows and is solely focused on Avengers: Doomsday and Secret Wars, "like he used to back in the day with Iron Man or Thor"|last=published|first=Emily Garbutt|date=2026-01-21|work=GamesRadar+|language=en|accessdate=2026-07-06}}</ref> == Содржина == Откако д-р Стивен Стрејнџ ја изговорил магијата на крајот од ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]'', светот заборавил на постоењето на Питер Паркер. Четири години подоцна, Паркер анонимно го заштитува Њујорк во ликот на [[Човек-пајак]]. Истражувајќи низа злосторства, Паркер дознава голема тајна и се соочува со последиците од своето минато. == Улоги == {| class="wikitable" ! Глумец !! Улога |- | [[Том Холанд]] || [[Човек-пајак|Питер Паркер / Човек-пајак]] |- | [[Зендеја]] || Мишел „Ем-Џеј“ Џонс-Вотсон |- | [[Џејкоб Баталон]] || Нед Лидс |- | [[Сејди Синк]]|| непознато |- | [[Лиза Колон-Зајас]] || Џин Девулф |- | [[Џон Бернтал]] || Френк Кесл / Казнувачот |- | [[Марк Рафало]] || Брус Бенер / Хулк |- | [[Мајкл Мендо]] || Мак Гарган / Скорпион |- | [[Трамел Тилман]] || Вилијам Мецгер |- | [[Марвин Џонс III]] || Лони Линколн / Тумстоун |- |[[Чарли Кокс]] |[[Дердевил|Мет Мердок / Дердевил]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category}} * [https://spidermanbrandnewday.movie/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски суперхеројски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] gw05u8fe8dabhs0crqo4zgp2c0uayug 5588171 5588169 2026-07-06T16:55:10Z Andrew012p 85224 5588171 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Човек-пајак: Нов ден | изворен_наслов = Spider-Man: Brand New Day | слика = Човек-пајак Нов ден плакат (МКД).png | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Дестин Даниел Креттон]] | продуцент = [[Кевин Фајги]]<br>[[Еми Паскал]]<br>[[Ави Арад]]<br>Рејчел О'Конор | сценарист = [[Крис Макена]]<br>[[Ерик Сомерс]]<br>[[Џастин Курицкес]] | заснован_на = [[Човек-пајак]] од [[Стен Ли]] и [[Стив Дитко]] | улоги = [[Том Холанд]]<br>[[Зендеја]]<br>[[Сејди Синк]]<br>[[Џејкоб Баталон]]<br>[[Џон Бернтал]]<br>[[Трамел Тилман]]<br>[[Мајкл Мендо]]<br>[[Марк Рафало]] | жанр = [[суперхеројски филм|суперхеројски]], [[акција]], [[авантура]] | музика = [[Мајкл Џакино]] | кинематографија = [[Брет Павлек]] | монтажа = [[Нет Сандерс]]<br>Џина Сенсом | студио = [[Columbia Pictures]]<br>[[Marvel Studios]]<br>[[Pascal Pictures]] | дистрибутер = [[Sony Pictures Releasing]] | премиера = 31 јули 2026 г. (САД)<br>30 јули 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | претходен = ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]'' }} '''''Човек-пајак: Нов ден''''' ({{Langx|en|Spider-Man: Brand New Day}}) — американски [[суперхеројски филм]] во режија на [[Дестин Даниел Креттон]] со [[Том Холанд]] во главната улога. Сценариото е напишано од [[Крис Макена]] и [[Ерик Сомерс]] врз основа на стриповите на [[Marvel Comics]] за суперхеројот [[Човек-пајак]]. Филмот е 38-ми по ред во „Кинематографската вселена на Marvel“, втор во Шестата фаза и четврти во серијалот филмови за Човек-пајак во Кинематографската вселена по ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]''. Според дејството, Питер Паркер анонимно го заштитува [[Њујорк (град)|Њујорк]], а додека истражува серија злосторства, открива голема тајна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/marvel-boss-kevin-feige-is-reportedly-no-longer-stretched-so-thin-with-disney-plus-shows-and-is-solely-focused-on-avengers-doomsday-and-secret-wars-like-he-used-to-back-in-the-day-with-iron-man-or-thor/|title=Marvel boss Kevin Feige is reportedly no longer "stretched so thin" with Disney Plus shows and is solely focused on Avengers: Doomsday and Secret Wars, "like he used to back in the day with Iron Man or Thor"|last=published|first=Emily Garbutt|date=2026-01-21|work=GamesRadar+|language=en|accessdate=2026-07-06}}</ref> == Содржина == Откако д-р Стивен Стрејнџ ја изговорил магијата на крајот од ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]'', светот заборавил на постоењето на Питер Паркер. Четири години подоцна, Паркер анонимно го заштитува Њујорк во ликот на [[Човек-пајак]]. Истражувајќи низа злосторства, Паркер дознава голема тајна и се соочува со последиците од своето минато. == Улоги == {| class="wikitable" ! Глумец !! Улога |- | [[Том Холанд]] || [[Човек-пајак|Питер Паркер / Човек-пајак]] |- | [[Зендеја]] || Мишел „Ем-Џеј“ Џонс-Вотсон |- | [[Џејкоб Баталон]] || Нед Лидс |- | [[Сејди Синк]]|| непознато |- | [[Лиза Колон-Зајас]] || Џин Девулф |- | [[Џон Бернтал]] || Френк Кесл / Казнувачот |- | [[Марк Рафало]] || Брус Бенер / Хулк |- | [[Мајкл Мендо]] || Мак Гарган / Скорпион |- | [[Трамел Тилман]] || Вилијам Мецгер |- | [[Марвин Џонс III]] || Лони Линколн / Тумстоун |- |[[Чарли Кокс]] |[[Дердевил|Мет Мердок / Дердевил]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category}} * [https://spidermanbrandnewday.movie/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски суперхеројски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] cmvz1pe9bcv6c0b3qevf5kbihrfeprt 5588173 5588171 2026-07-06T16:56:24Z Andrew012p 85224 5588173 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Човек-пајак: Нов ден | изворен_наслов = Spider-Man: Brand New Day | слика = Човек-пајак Нов ден плакат (МКД).png | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Дестин Даниел Кретон]] | продуцент = [[Кевин Фајги]]<br>[[Еми Паскал]]<br>[[Ави Арад]]<br>Рејчел О'Конор | сценарист = [[Крис Макена]]<br>[[Ерик Сомерс]]<br>[[Џастин Курицкес]] | заснован_на = [[Човек-пајак]] од [[Стен Ли]] и [[Стив Дитко]] | улоги = [[Том Холанд]]<br>[[Зендеја]]<br>[[Сејди Синк]]<br>[[Џејкоб Баталон]]<br>[[Џон Бернтал]]<br>[[Трамел Тилман]]<br>[[Мајкл Мендо]]<br>[[Марк Рафало]] | жанр = [[суперхеројски филм|суперхеројски]], [[акција]], [[авантура]] | музика = [[Мајкл Џакино]] | кинематографија = [[Брет Павлек]] | монтажа = [[Нет Сандерс]]<br>Џина Сенсом | студио = [[Columbia Pictures]]<br>[[Marvel Studios]]<br>[[Pascal Pictures]] | дистрибутер = [[Sony Pictures Releasing]] | премиера = 31 јули 2026 г. (САД)<br>30 јули 2026 г. (Македонија) | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | претходен = ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]'' }} '''''Човек-пајак: Нов ден''''' ({{Langx|en|Spider-Man: Brand New Day}}) — американски [[суперхеројски филм]] во режија на [[Дестин Даниел Кретон]] со [[Том Холанд]] во главната улога. Сценариото е напишано од [[Крис Макена]] и [[Ерик Сомерс]] врз основа на стриповите на [[Marvel Comics]] за суперхеројот [[Човек-пајак]]. Филмот е 38-ми по ред во „Кинематографската вселена на Marvel“, втор во Шестата фаза и четврти во серијалот филмови за Човек-пајак во Кинематографската вселена по ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]''. Според дејството, Питер Паркер анонимно го заштитува [[Њујорк (град)|Њујорк]], а додека истражува серија злосторства, открива голема тајна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/marvel-boss-kevin-feige-is-reportedly-no-longer-stretched-so-thin-with-disney-plus-shows-and-is-solely-focused-on-avengers-doomsday-and-secret-wars-like-he-used-to-back-in-the-day-with-iron-man-or-thor/|title=Marvel boss Kevin Feige is reportedly no longer "stretched so thin" with Disney Plus shows and is solely focused on Avengers: Doomsday and Secret Wars, "like he used to back in the day with Iron Man or Thor"|last=published|first=Emily Garbutt|date=2026-01-21|work=GamesRadar+|language=en|accessdate=2026-07-06}}</ref> == Содржина == Откако д-р Стивен Стрејнџ ја изговорил магијата на крајот од ''[[Човек-пајак: Нема пат до дома]]'', светот заборавил на постоењето на Питер Паркер. Четири години подоцна, Паркер анонимно го заштитува Њујорк во ликот на [[Човек-пајак]]. Истражувајќи низа злосторства, Паркер дознава голема тајна и се соочува со последиците од своето минато. == Улоги == {| class="wikitable" ! Глумец !! Улога |- | [[Том Холанд]] || [[Човек-пајак|Питер Паркер / Човек-пајак]] |- | [[Зендеја]] || Мишел „Ем-Џеј“ Џонс-Вотсон |- | [[Џејкоб Баталон]] || Нед Лидс |- | [[Сејди Синк]]|| непознато |- | [[Лиза Колон-Зајас]] || Џин Девулф |- | [[Џон Бернтал]] || Френк Кесл / Казнувачот |- | [[Марк Рафало]] || Брус Бенер / Хулк |- | [[Мајкл Мендо]] || Мак Гарган / Скорпион |- | [[Трамел Тилман]] || Вилијам Мецгер |- | [[Марвин Џонс III]] || Лони Линколн / Тумстоун |- |[[Чарли Кокс]] |[[Дердевил|Мет Мердок / Дердевил]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category}} * [https://spidermanbrandnewday.movie/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски суперхеројски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] 5s1e9xr7h6w2kvlxnwgkeg310r2eq86 6 1399118 5588170 2026-07-06T16:54:52Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = Cineplexx MK |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Човек-пајак: Нов ден |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5588170 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = Cineplexx MK |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Човек-пајак: Нов ден |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} cz5k7diiq9om5rmhvqhld8s4otwu2gr 1 1399119 5588172 2026-07-06T16:55:44Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588172 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399120 5588181 2026-07-06T17:54:11Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:ceb:Special:Redirect/revision/35866462|Geranium reflexum]]“ 5588181 wikitext text/x-wiki {{Таксономија|name=''Geranium reflexum''|status=|image=Geranium reflexum 01.JPG|image_caption=|domain=|regnum=[[Plantae]]|divisio=[[Tracheophyta]]|classis=[[Tanom nga bulak (tanom)|Magnoliopsida]]|ordo=[[Geraniales]]|familia=[[Geraniaceae]]|genus=''[[Geranium]]''|species='''''Geranium reflexum'''''|binomial=''Geranium reflexum''|binomial_authority=[[Carl von Linné|L.]]|range_map=|range_map_caption=|image2=|image2_caption=|synonyms=''Geranium reflexum graeca'' <small>[[Achille Terracciano|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum serbica'' <small>[[Achille Terracciano|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum catriensis'' <small>[[Achille Terracciano|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum subreflexum'' <small>[[Achille Terracciano|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium phaeum reflexum'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Achille Terracciano|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium tuberosum hirta'' <small>[[Eduard Formánek|Formánek]]</small><br>''Geranium roseum'' <small>L'Hér. ex [[Ernst Gottlieb von Steudel|Steud.]]</small><br>''Geranium molloides'' <small>[[Eduard Formánek|Formánek]]</small>}}'''Свртен здравец ''(Geranium reflexum)''''' - род на [[Дикотиледони растенија|цветни растенија]].<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|last=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year=2019|publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 38526210|accessdate=2019-11-11}}</ref> Првпат го опишал [[Карл Линеј]]. ''Geranium reflexum'' е вид на цветно растение од родот ''Geranium'', семејство [[Здравци|Geraniaceae]].<ref name="COL" /> == Наводи == [[Категорија:Здравец]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 73xpa1dbecma51y1csfx9kt6xl7v9yp 5588182 5588181 2026-07-06T18:02:13Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5588182 wikitext text/x-wiki {{Таксономија |name=''Geranium reflexum'' |status=|image=Geranium reflexum 01.JPG |image_caption= |domain= |regnum=[[Plantae]] |divisio=[[Tracheophyta]] |classis=[[Magnoliopsida]] |ordo=[[Geraniales]] |familia=[[Geraniaceae]] |genus=''[[Geranium]]'' |species='''''Geranium reflexum''''' |binomial=''Geranium reflexum'' |binomial_authority=[[Карл Линеј|L.]] |range_map= |range_map_caption= |image2= |image2_caption= |synonyms=''Geranium reflexum graeca'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum serbica'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum catriensis'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum subreflexum'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium phaeum reflexum'' <small>([[Карл Линеј|L.]]) [[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium tuberosum hirta'' <small>[[Едуард Форманек|Formánek]]</small><br>''Geranium roseum'' <small>L'Hér. ex [[Ернс Готлиб фон Штојдел|Steud.]]</small><br>''Geranium molloides'' <small>[[Едуард Форманек|Formánek]]</small>}} '''Свртен здравец''' ({{langx|lat|Geranium reflexum}}) — [[Вид (биологија)|вид]] на [[Дикотиледони растенија|цветнo растениe]].<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|last=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year=2019|publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 38526210|accessdate=2019-11-11}}</ref> Првпат го опишал [[Карл Линеј]]. ''Geranium reflexum'' е вид на цветно растение од родот ''Geranium'', семејство [[Здравци|Geraniaceae]].<ref name="COL" /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Geranium reflexum}} {{Викивидови-ред|Geranium reflexum}} [[Категорија:Здравец]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 4c2gffgrqinjzzfcqp03wrcm7ar0x7p 5588183 5588182 2026-07-06T18:02:47Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588183 wikitext text/x-wiki {{Таксономија |name=''Geranium reflexum'' |status=|image=Geranium reflexum 01.JPG |image_caption= |domain= |regnum=[[Plantae]] |divisio=[[Tracheophyta]] |classis=[[Magnoliopsida]] |ordo=[[Geraniales]] |familia=[[Geraniaceae]] |genus=''[[Geranium]]'' |species='''''Geranium reflexum''''' |binomial=''Geranium reflexum'' |binomial_authority=[[Карл Линеј|L.]] |range_map= |range_map_caption= |image2= |image2_caption= |synonyms=''Geranium reflexum graeca'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum serbica'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum catriensis'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum subreflexum'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium phaeum reflexum'' <small>([[Карл Линеј|L.]]) [[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium tuberosum hirta'' <small>[[Едуард Форманек|Formánek]]</small><br>''Geranium roseum'' <small>L'Hér. ex [[Ернс Готлиб фон Штојдел|Steud.]]</small><br>''Geranium molloides'' <small>[[Едуард Форманек|Formánek]]</small>}} '''Свртен здравец''' ({{langx|lat|Geranium reflexum}}) — [[Вид (биологија)|вид]] на [[Дикотиледони растенија|цветнo растениe]].<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|last=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year=2019|publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 38526210|accessdate=2019-11-11}}</ref> Првпат го опишал [[Карл Линеј]]. ''Geranium reflexum'' е вид на цветно растение од родот ''Geranium'', семејство [[Здравци|Geraniaceae]].<ref name="COL" /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Geranium reflexum}} {{Викивидови-ред|Geranium reflexum}} [[Категорија:Здравец]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] 2pzhl0ffruf55vpnnz1q4oie99g8qwr 5588200 5588183 2026-07-06T18:58:47Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5588200 wikitext text/x-wiki {{Таксономија |name=''Geranium reflexum'' |status=|image=Geranium reflexum 01.JPG |image_caption= |domain= |regnum=[[Plantae]] |divisio=[[Tracheophyta]] |classis=[[Magnoliopsida]] |ordo=[[Geraniales]] |familia=[[Geraniaceae]] |genus=''[[Geranium]]'' |species='''''Geranium reflexum''''' |binomial=''Geranium reflexum'' |binomial_authority=[[Карл Линеј|L.]] |range_map= |range_map_caption= |image2= |image2_caption= |synonyms=''Geranium reflexum graeca'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum serbica'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum catriensis'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium reflexum subreflexum'' <small>[[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium phaeum reflexum'' <small>([[Карл Линеј|L.]]) [[Акиле Терачано|A. Terracc.]]</small><br>''Geranium tuberosum hirta'' <small>[[Едуард Форманек|Formánek]]</small><br>''Geranium roseum'' <small>L'Hér. ex [[Ернс Готлиб фон Штојдел|Steud.]]</small><br>''Geranium molloides'' <small>[[Едуард Форманек|Formánek]]</small>}} '''Свртен здравец''' ({{langx|lat|Geranium reflexum}}) — [[Вид (биологија)|вид]] на [[Дикотиледони растенија|цветнo растениe]].<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|last=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year=2019|publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 38526210|accessdate=2019-11-11}}</ref> Првпат го опишал [[Карл Линеј]]. ''Geranium reflexum'' е вид на цветно растение од родот ''Geranium'', семејство [[Здравци|Geraniaceae]].<ref name="COL" /> ==Опис== ===Општи одлики и стебло=== Свртениот здравец е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[тревесто растение]], високо 60 до 80 см, со кус дебел [[ризом]], препокриен со остатоци од [[Прилисник|прилисниците]] на базалните листови. Стеблото е аглесто, светликаво и компактно. Покриено е со долги расперени влакна кои се речиси двојно подолги од пречникот на стеблото, а покрај нив се присутни и ретки куси жлездести влакна.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6) |page=1493-1494|pages=1433-1715 |url= |accessdate=5 јули 2026}}</ref> ===Листови=== Базалните листови се со долги дршки (2 пати подолги од широчината на [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината)), додека стеблените листови се спирално распоредени, со куса дршка или приседнати. Листовите се со ширина од 6 до 15 см и се пересто насечени околу 3/4 на 5–7 дела. Деловите на листовите се елиптично-ромбични, крупно назабени или повторно плитко насечени на двојно-назабени делови. Лисните дршки се покриени со расперени влакна и куси жлездести влакна.<ref name=FM/> ==Соцветие и цвет== [[Соцветие|Соцветието]] е терминално и дифузно. [[Цвет]]овите се поставени по 2 на долга заедничка дршка, која е подолга од листот на чија спротивна страна се развила. Самите цветни дршки се исто така 2–3 пати подолги од [[чашка]]та. Дршката на соцветието и на [[Цветна дршка|цветот има]] ретки долги расперени влакна и густи куси прости и жлездести влакна. Карактеристично е што по прецветувањето, цветните дршки се спуштаат надолу.<ref name=FM/> ===Чашка и венче=== [[Чашка (цвет)|Чашката]] е зелена, а [[Чашкино ливче|чашкините ливчиња]] се долги 8 до 9 мм, елиптично ланцетни и со 3 слабо воочливи жили. По површината имаат долги бели влакна и густи куси приседнати жлездести влакна, а на врвот се тапи, но со четинесто врвче долго 0,25 до 0,5 мм. Венчето е виолетово или пурпурно. [[Венечно ливче|Венечните ливчиња]] се долги 7 до 9 мм, широки 2,5–4 мм, со ланцетен облик. За време на цветањето, тие се заедно со чашкините ливчиња свиткани наназад. Во основата се бледо жолтеникави или бели и имаат расперени влакна по работ.<ref name=FM/> ===Прашници и плод=== [[Прашник|Прашниците]] се подолги од чашката, а кон основата постепено се проширени. По работ се покриени со долги влакна, а во долниот дел по површината со куси влакненца. Долниот дел на плодот е четинесто влакнест. Во горниот дел, под самите столпчиња, има 2 до 4 хоризонтални брчки со ситни влакна по површината. Клунестиот дел на плодот е покриен со густи куси (речиси приседнати) влакненца и со ретки куси (речиси приседнати) жлездести влакна.<ref name=FM/> ==Живеалиште== Растението вирее по влажни и засенчени места, по камењари и во букови шуми на [[надморска височина]] до 1.800 м.<ref name=FM/> ==Распространетост== Југоисточна Европа:<ref>[https://github.com/tdwg/wgsrpd/blob/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf {{aut|Brummitt, R.K.}} 2001. TDWG – World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions, 2^nd Edition]</ref> Албанија, Бугарија, Грција, Италија, Југославија. ===Македонија=== Во Македонија, овој вид е научно забележан на следниве места:<ref name=FM/> * [[Скопска Црна Гора]] (Групче) * [[Шар Планина]] и [[Општина Маврово и Ростуше|Маврово]] (вклучувајќи ја и клисурата на [[Мавровска Река]]) * Планините [[Бистра (планина)|Бистра]], [[Дешат]] – [[Крчин]], [[Јабланица]], [[Галичица]], [[Пелистер]], [[Дудица]] и [[Кожуф]] * [[Дебар]] (село [[Баниште]]) * [[Кичево]] (врвовите [[Цоцан]] и [[Турла]]) == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Geranium reflexum}} {{Викивидови-ред|Geranium reflexum}} [[Категорија:Здравец]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] p1xthy1zf00qkros5743ej0uk7h15hx 1 1399121 5588201 2026-07-06T18:58:58Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588201 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399122 5588203 2026-07-06T18:59:40Z P.Nedelkovski 47736 Пренасочување кон [[Свртен здравец]] 5588203 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Свртен здравец]] cyyk7ku3hm19k090osdgtfnrkqcofhw 0 1399123 5588233 2026-07-06T22:46:02Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Automatic taxobox | image = Juncus.conglomeratus.2.jpg | image_caption = Збиена ситка (''J.&nbsp;conglomeratus'') | taxon = Juncus | authority = [[Карл Линеј|L.]] | type_species = [[Остра ситка]] (''J. acutus'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] | synonyms = {{расклопен список| * ''Agathryon'' {{мали|(Raf.) Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Alpinojuncus'' {{мали|Z... 5588233 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Juncus.conglomeratus.2.jpg | image_caption = Збиена ситка (''J.&nbsp;conglomeratus'') | taxon = Juncus | authority = [[Карл Линеј|L.]] | type_species = [[Остра ситка]] (''J. acutus'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] | synonyms = {{расклопен список| * ''Agathryon'' {{мали|(Raf.) Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Alpinojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Australojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Boreojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Cephaloxys'' {{мали|Desv.}} * ''Juncastrum'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Juncinella'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Marsippospermum'' {{мали|Desv.}} * ''Microschoenus'' {{мали|C.B.Clarke}} * ''Phylloschoenus'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Rostkovia'' {{мали|Desv.}} * ''Tenageia'' {{мали|(Dumort.) Fourr.}} * ''Tristemon'' {{мали|Raf. (1838)}} * ''Verojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} }} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{нмс |title=''Juncus'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30001343-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=21 јули 2025}}</ref> }} '''Ситка''' ({{науч|Juncus}}) — [[род (биологија)|род]] на [[монокотиледон]]ски [[цветни растенија]]. Ова е најголемиот род во семејството на [[ситки]]те (''Juncaceae''),<ref name="FNA">{{наведена книга |author1=Ralph E. Brooks |author2=Steven E. Clemants |year=2000 |chapter=Juncus |series=Flora of North America |volume=22 |title=Magnoliophyta: Alismatidae, Arecidae, Commelinidae (in part), and Zingiberidae |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-513729-9 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=116870}}</ref> и содржи околу 340 видови.<ref name = powo/><ref name=":1">{{Citation |title=Species plantarum. 7: Juncaceae 2: Juncus subg. Juncus / comp. by Jan Kirschner |date=2002 |editor-last=Kirschner |editor-first=Jan |place=Canberra |publisher=Australian Biological Resources Study |isbn=978-0-642-56823-6}}</ref> ==Опис== Членовите на овој род се [[зелјесто растение|зелјести растенија]] кои површно личат на [[треви]]те или [[смолци]]те.<ref name="Yakandawala">{{наведено списание |author1=D. M. D. Yakandawala |author2=U. M. Sirisena |author3=M. D. Dassanayake |year=2005 |title=Two new records of ''Juncus'' species (rush family – Juncaceae) in Sri Lanka |journal=Ceylon Journal of Science |volume=33 |pages=67–76 |url=http://dl.nsf.ac.lk/bitstream/1/7650/2/CJS(B.S)-33-67.pdf }}{{Dead link|date=декември 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Од тревите и смолците се разликуваат по обликот на цветот. Цветовите на сипката имаат пет [[пршлен (ботаника)|пршлени]]: три чашкини ливчиња, три венечни ливчиња, два до шест [[прашник|прашници]] (во два пршлена) и [[устенце (ботаника)|устенце]] со три залистоци.<ref name="Yakandawala"/> Стеблата во пресек се округли, за разлика од оние на смолците,<ref name="Yakandawala"/> кои се триаголни.<ref>{{наведена книга|author1=Peter W. Ball |author2=A. A. Reznicek |author3=David F. Murray |chapter=210. Cyperaceae Jussieu |editor=Flora of North America Committee |title=Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae|series=Flora of North America|date=27 февруари 2003 |volume=23|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-515207-4 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10246}}</ref> Во отсекот ''Juncotypus'' (порано наречен ''Juncus'' subg. ''Genuini''),<ref name="Kirschner"/> се содржат најраспространетите видови, чии листови се сведени на ракави околу основата на стеблото и [[прицветник]]от кои го потпираат соцветието и личат на продолжеток на стеблото, поради што соцветието изгледа странично.<ref>{{наведено списание|author1=K. L. Wilson |author2=L. A. S. Johnson |year=2001 |title=The genus ''Juncus'' (Juncaceae) in Malesia and allied septate-leaved species in adjoining regions |journal=Telopea |volume=9 |issue=2 |pages=357–397 |doi=10.7751/telopea20013009 |doi-access=free |bibcode=2001Telop...9..357W }}</ref> ==Распространетост и екологија== Овој род има [[космополитизам (биологија)|целосветска распространетост]], чии видови се среќаваат насекаде освен на [[Антарктик]]от.<ref name="FNA"/> Обично растат на студени или влажни места, а во тропскиот појас најчести се во планинските места.<ref name="Yakandawala"/> Се опшрауваат од ветрот, а некои видови и од инсекти.<ref>{{наведено списание |last1=Huang |first1=Shuang-Quan |last2=Xiong |first2=Ying-Ze |last3=Barrett |first3=Spencer C. H. |date=ноември 2013 |title=Experimental Evidence of Insect Pollination in Juncaceae, a Primarily Wind-Pollinated Family |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/673247 |journal=International Journal of Plant Sciences |volume=174 |issue=9 |pages=1219–1228 |doi=10.1086/673247 |bibcode=2013IJPlS.174.1219H |issn=1058-5893}}</ref><ref name=":0">{{нмс |title=Juncus L. (genus) – species list & taxonomy {{!}} PlantaeDB |url=https://plantaedb.com/taxa/phylum/angiosperms/order/poales/family/juncaceae/genus/juncus |access-date=9 февруари 2026 |website=plantaedb.com |language=en}}</ref> Ситките претпочитаат [[моклиште|моклишта]] како мочуришта и вирови.<ref name=":0" /> Ако водата е загадена, тие ги примаат материите во себе,<ref name=":2" /> па затоа може да се садат како добри прочистувачи на водата.<ref name=":2">{{наведено списание |last1=Syranidou |first1=Evdokia |last2=Christofilopoulos |first2=Stavros |last3=Kalogerakis |first3=Nicolas |date=25 септември 2017 |title=Juncus spp.—The helophyte for all (phyto)remediation purposes? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1871678416326577 |journal=New Biotechnology |series=EBC-VI: Recent Advances in Environmental Biotechnology |volume=38 |issue=Pt B |pages=43–55 |doi=10.1016/j.nbt.2016.12.005 |pmid=28040555 |bibcode=2017NBiot..38...43S |issn=1871-6784}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Greksa |first1=Amela |last2=Mihajlović |first2=Ivana |last3=Ljubojević |first3=Mirjana |last4=Blagojević |first4=Boško |last5=Vijuk |first5=Mirjana I. |last6=Podunavac-Kuzmanović |first6=Sanja |last7=Kovačević |first7=Strahinja |last8=Štrbac |first8=Mirna P. |date=28 јули 2024 |title=Investigation of Juncus and Iris Plant Potential—Two Native Serbian Species for Utilization in Nature-Based Solutions towards Improving the Quality of Water Contaminated with Zinc and Supporting Biodiversity |journal=Sustainability |language=en |volume=16 |issue=15 |pages=6467 |doi=10.3390/su16156467 |doi-access=free |bibcode=2024Sust...16.6467G |issn=2071-1050}}</ref> Тие се важни членови во екосистемите кои ги населуваат како храна и живеалиште за други организми како микроби, инсекти, водоземци, риби и птици.<ref>{{наведено списание |last1=Cronk |first1=J.K. |last2=Fennessy |first2=M.S. |date=1 јануари 2009 |title=Wetland Plants |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/referencework/abs/pii/B9780123706263000600 |journal=Earth Systems and Environmental Sciences |language=en-US |pages=590–598 |doi=10.1016/B978-012370626-3.00060-0 |isbn=978-0-12-370626-3 }}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Boughton |first1=Elizabeth H. |last2=Quintana-Ascencio |first2=Pedro F. |last3=Bohlen |first3=Patrick J. |date=5 септември 2010 |title=Refuge effects of Juncus effusus in grazed, subtropical wetland plant communities |url=https://doi.org/10.1007/s11258-010-9836-4 |journal=Plant Ecology |volume=212 |issue=3 |pages=451–460 |doi=10.1007/s11258-010-9836-4 |issn=1385-0237}}</ref><ref>{{нмс |title=Juncus roemerianus |url=https://www.fs.usda.gov/database/feis/plants/graminoid/junroe/all.html#19 |access-date=10 февруари 2026 |website=www.fs.usda.gov}}</ref><ref>{{нмс |last=Hoag |first=Chris J. |title=Reference Guide for the Collection and Use of Ten Common Wetland Plants of the Great Basin and Intermountain West |url=https://www.nrcs.usda.gov/plantmaterials/idpmcarwproj13.pdf}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Yoon |first1=Ji-Hyun |last2=Kim |first2=Heung-Tae |last3=Nam |first3=Jong-Min |last4=Kim |first4=Jae-Geun |date=1 јуни 2011 |title=Optimal environmental range for Juncus effusus, an important plant species in an endangered insect species (Nannopya pygmaea) habitat in Korea |url=http://koreascience.or.kr/journal/view.jsp?kj=STHHCL&py=2011&vnc=v34n2&sp=223 |journal=Journal of Ecology and Environment |language=en |volume=34 |issue=2 |pages=223–235 |doi=10.5141/JEFB.2011.024 |bibcode=2011JEcEn..34..223Y |issn=2287-8327}}</ref> Извесни видови влијаат врз натопеното земјиште со тоа што го покачуваат нивото на кислород и ја менуваат киселоста на почквата.<ref>{{наведено списание |last1=Blossfeld |first1=Stephan |last2=Schreiber |first2=Christina Maria |last3=Liebsch |first3=Gregor |last4=Kuhn |first4=Arnd Jürgen |last5=Hinsinger |first5=Philippe |date=26 март 2013 |title=Quantitative imaging of rhizosphere pH and CO2 dynamics with planar optodes |url=https://doi.org/10.1093/aob/mct047 |journal=Annals of Botany |volume=112 |issue=2 |pages=267–276 |doi=10.1093/aob/mct047 |pmid=23532048 |pmc=3698388 |issn=1095-8290}}</ref> Покрај ова, ситките во сите живеалишта се коирстат во различни еколошки изучувања како последиците од врнежите врз блатните видови,<ref>{{наведено списание |last1=Watson |first1=E. B. |last2=Wigand |first2=C. |last3=Cencer |first3=M. |last4=Blount |first4=K. |date=1 февруари 2015 |title=Inundation and precipitation effects on growth and flowering of the high marsh species Juncus gerardii |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030437701400165X |journal=Aquatic Botany |volume=121 |pages=52–56 |doi=10.1016/j.aquabot.2014.10.012 |bibcode=2015AqBot.121...52W |osti=2279862 |issn=0304-3770}}</ref> издржливост на сол кај растенијата во соленикава и мочуришна вода,<ref>{{наведено списание |last=Touchette |first=B. W. |date=19 септември 2006 |title=Salt tolerance in a Juncus roemerianus brackish marsh: Spatial variations in plant water relations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022098106002899 |journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume=337 |issue=1 |pages=1–12 |doi=10.1016/j.jembe.2006.05.011 |issn=0022-0981}}</ref> ефектите од присуството на ситки врз растителната разновидност<ref>{{наведено списание |last1=Ervin |first1=Gary N. |last2=Wetzel |first2=Robert G. |date=февруари 2002 |title=Influence of a dominant macrophyte, Juncus effusus, on wetland plant species richness, diversity, and community composition |url=http://link.springer.com/10.1007/s00442-001-0844-x |journal=Oecologia |language=en |volume=130 |issue=4 |pages=626–636 |doi=10.1007/s00442-001-0844-x |pmid=28547266 |bibcode=2002Oecol.130..626E |issn=0029-8549}}</ref> и ефектите на мочуришните растенија врз микробните заедници во почвата.<ref>{{наведено списание |last1=Rietl |first1=Anthony J. |last2=Overlander |first2=Megan E. |last3=Nyman |first3=Andrew J. |last4=Jackson |first4=Colin R. |date=февруари 2016 |title=Microbial Community Composition and Extracellular Enzyme Activities Associated with Juncus roemerianus and Spartina alterniflora Vegetated Sediments in Louisiana Saltmarshes |url=http://link.springer.com/10.1007/s00248-015-0651-2 |journal=Microbial Ecology |language=en |volume=71 |issue=2 |pages=290–303 |doi=10.1007/s00248-015-0651-2 |pmid=26271740 |bibcode=2016MicEc..71..290R |issn=0095-3628}}</ref> {{Multiple image | image1 = 20220706 Juncus articulatus.jpg | caption1 = Јазлеста ситка (''J. articulatus'') во моклиште, Германија | image2 = Juncus sp, Adana.jpg | caption2 = ''Juncus sp.'' во моклиште, Турција | image3 = Juncus acutus kz01.jpg | caption3 = Остра ситка (''J. acutus'') во моклиште, Уругвај | image4 = Juncus rigidus kz01.jpg | caption4 = Арапска ситка (''J. rigidus'') покрај река, Оман | image5 = Juncus effusus kz14.jpg | caption5 = Раштркана ситка (''J. effusus'') во тревиште, Полска | caption_align = left | total_width = 250 | width = 120 | direction = vertical | align = right | header = Избрани живеалишта на ситката }} ==Фосилни наоди== Неколку [[фосил]]ни плодови од ситки се опишани [[миоцен|средномиоценски]] слоеви од местото Фастерхолт кај [[Силкеборг]] in [[Среден Јитланд]], [[Данска]].<ref>Angiosperm Fruits and Seeds from the Middle Miocene of Jutland (Denmark) by Else Marie Friis, The Royal Danish Academy of Sciences and Letters 24:3, 1985</ref> == Употреба == Ситките се користат од разни култури низ светот за различни цели.<ref name=":3">{{наведена книга |last=Merrill |first=Ruth Earl |title=PLANTS USED IN BASKETRY BY THE CALIFORNIA INDIANS |publisher=University of California Publications in Am. Arch. and Ethn.}}</ref><ref name=":4">{{наведено списание |last1=Traynor |first1=C. H. |last2=Kotze |first2=D. C. |last3=McKean |first3=S. G. |date=22 јули 2010 |title=Wetland craft plants in KwaZulu-Natal: an ecological review of harvesting impacts and implications for sustainable utilization |url=https://doi.org/10.4102/abc.v40i1.202 |journal=Bothalia |volume=40 |issue=1 |pages=135–144 |doi=10.4102/abc.v40i1.202 |bibcode=2010Botha..40..135T |issn=2311-9284}}</ref> Од влакнестите стебла се прават јажиња, и домородните народи во Калифорнија, ЈАР, [[Карабах]] и прединдустриска Скандинавија од нив правеле кошници и фитили.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{наведено списание |last=Svanberg |first=Ingvar |date=1997 |title=The Use of Rush (Juncus) and Cotton-Grass (Eriophorum) as Wicks: An Ethnobotanical Background to a Faroese Riddle |url=https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:uu:diva-34626 |journal=Svenska Landsmål och Svenskt Folkliv |issue=323 |pages=145–157}}</ref><ref>{{наведено списание |date=2025 |title=Study on the species Juncaceae and Poaceae distributed in lowland areas of Karabakh and their ethnobotanical characteristics |url=https://plantfungalres.az/uploads/2025-1/8-8.pdf |journal=Plant & Fungal Research |language=en |doi=10.30546/2664-5297.2025.8.1.021 |issn=2664-5297}}</ref> Во Кина и меѓу американските домородци овие растенија имале и лековита намена, и таквите својства се потврдени од современи научни наоди.<ref>{{наведено списание |last=Setzer |first=William N. |date=12 ноември 2018 |title=The Phytochemistry of Cherokee Aromatic Medicinal Plants |journal=Medicines |language=en |volume=5 |issue=4 |pages=121 |doi=10.3390/medicines5040121 |doi-access=free|issn=2305-6320 |pmc=6313439 |pmid=30424560}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Ullah |first1=Sana |last2=Amen |first2=Yhiya |last3=Shimizu |first3=Kuniyoshi |date=16 септември 2024 |title=Phytochemical, ethnomedicinal uses and pharmacological profile of Juncus decipiens (Buchenau) Nakai (common rush) |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14786419.2023.2223749 |journal=Natural Product Research |language=en |volume=38 |issue=18 |pages=3253–3263 |doi=10.1080/14786419.2023.2223749 |issn=1478-6419}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Barta |first1=Anita |last2=Salusso |first2=Agostina |last3=Kúsz |first3=Norbert |last4=Berkecz |first4=Róbert |last5=Schlauer |first5=Jan |last6=Purger |first6=Dragica |last7=Hohmann |first7=Judit |last8=Carpinella |first8=Maria Cecilia |last9=Vasas |first9=Andrea |date=9 август 2024 |title=Phenanthrenes from ''Juncus articulatus'' with Antibacterial and Biofilm Formation Inhibitory Activity |url=https://doi.org/10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |journal=Journal of Natural Products |volume=87 |issue=8 |pages=2068–2080 |doi=10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |pmid=39121346 |bibcode=2024JNAtP..87.2068B |issn=0163-3864}}</ref> ==Класификација== [[File:Juncus effuses Loch Kruse 7-8-08.jpg|thumb|upright=0.9|Кај раштрканата ситка (и други видови од ''J.'' sect. ''Juncotypus'') прицветникот се јавува како продолжеток на стеблото, а соцветието се јавува странично.]] Родот е наречен ''Juncus'' од [[Карл Линеј]] во 1753 г. во неговото дело „Видови растенија“ (''{{јаз|la|Species Plantarum}}''). [[Типски вид|Типскиот вид]] на родот го определил американскиот ботаничар Фредерик Вернон Ковил, кој во 1913 г. за ова ја избрал острата ситка (''Juncus acutus''), првиот вид разгледуван од Линеј.<ref name="Kirschner"/> ''Juncus'' може да се подели на две главни групи — едната со цимозни [[соцветие|соцветија]] што има прицветничиња, а другата со [[грозд (ботаника)|гроздести]] соцветија без прицветничиња.<ref name="Kirschner"/> Во 2013 г. родот ''Oreojuncus'' бил одвоен од ''Juncus''. Во 2022 г. Викторие Брожова и сор. објавиле филогнетска анализа, каде е утврденјо дека ''Juncus'' е парафилетски, а авторите предложиле шест нови родови: ''Alpinojuncus'', ''Agathryon'', ''Australojuncus'', ''Boreojuncus'', ''[[Juncinella]]'' и ''Verojuncus'', кои би се одвоиле од ''Juncus''.<ref>{{наведено списание |first1=Viktorie |last1=Brožová |first2=Jarosław |last2=Proćków |first3=Lenka |last3=Záveská Drábková |title=Toward finally unraveling the phylogenetic relationships of Juncaceae with respect to another cyperid family, Cyperaceae |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=177 |year=2022 |article-number=107588 |issn=1055-7903 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107588 |pmid=35907594 |bibcode=2022MolPE.17707588B }}</ref> По податок од јули 2025 г. ''[[Plants of the World Online]]'' ја го прифаќа ''Juncinella'', но останатите ги смета за синоними на ''Juncus''.<ref name = powo/> Родот е поделен на следниве [[подрод]]ови и [[отсек (ботаника)|отсеци]]:<ref name="Kirschner">{{наведено списание |author1=Jan Kirschner |author2=Lázaro J. Novara |author3=Vladimir S. Novikov |author4=Sven Snogerup |author5=Zdeněk Kaplan |year=1999 |title=Supraspecific division of the genus ''Juncus'' (Juncaceae) |journal=Folia Geobotanica |volume=34 |issue=3 |pages=377–390 |jstor=4201385 |doi=10.1007/BF02912822|bibcode=1999FolGe..34..377K |s2cid=31779452 }}</ref> * ''Juncus'' subg. ''Juncus'' ** sect. ''Juncus'' ** sect. ''Graminei'' {{мали|(Engelm.) Engelm.}} ** sect. ''Caespitosi'' {{мали|Cout.}} ** sect. ''Stygiopsis'' {{мали|Kuntze}} ** sect. ''Ozophyllum'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Iridifolii'' {{мали|Snogerup & Kirschner}} * ''Juncus'' subg. ''Poiophylli'' {{мали|Buchenau}} ** sect. ''Tenageia'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Steirochloa'' {{мали|Griseb.}} ** sect. ''Juncotypus'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Forskalina'' {{мали|Kuntze}} ===Видови=== {{Повеќе слики | direction = vertical | width = 220 | header = Избрани видови на ситка | image1 = Juncus inflexus spirre.jpeg | caption1 = Сивозелена ситка (''J. inflexus'') | image2 = Juncus jacquini Jacquins Binse.JPG | caption2 = Жакенова ситка (''J. jacquinii'') | image3 = Juncus.squarrosus.2.jpg | caption3 = Расчепатена ситка (''J. squarrosus'') | image4 = Juncus trifidus a5.jpg | caption4 = Триделка ситка (''J. trifidus'') }} По податок од јули 2025 г. базата ''[[Plants of the World Online]]'' прифаќа 342 видови:<ref name=powo/> {{div col|colwidth=21em}} *''[[Juncus acuminatus]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus acutiflorus]]'' {{мали|Ehrh. ex Hoffm.}} *''[[Juncus acutiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus acutus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus aemulans]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Juncus alatus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus alexandri]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus allioides]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus alpigenus]]'' {{мали|K.Koch}} *''[[Juncus × alpiniformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus alpinoarticulatus]]'' {{мали|Chaix}} *''[[Juncus amabilis]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus amplifolius]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus amplus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus amuricus]]'' {{мали|(Maxim.) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus anatolicus]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus anceps]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus andersonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus andinus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus antarcticus]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus anthelatus]]'' {{мали|(Wiegand) R.E.Brooks & Whittem.}} *''[[Juncus arcticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus aridicola]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus articulatus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus astreptus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus atratus]]'' {{мали|Krock.}} *''[[Juncus australis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus austrobrasiliensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus baekdusanensis]]'' {{мали|M.Kim}} *''[[Juncus balticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus bassianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus batrachium]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus benghalensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus beringensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus biflorus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus biglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus biglumoides]]'' {{мали|H.Hara}} *''[[Juncus bolanderi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycarpus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycephalus]]'' {{мали|(Engelm.) Buchenau}} *''[[Juncus brachyphyllus]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus brachyspathus]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Juncus brachystigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus brasiliensis]]'' {{мали|Breistr.}} *''[[Juncus brevibracteus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus brevicaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Fernald}} *''[[Juncus breviculmis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus breweri]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus × brueggeri]]'' {{мали|Domin}} *''[[Juncus bryoides]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus bryophilus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus bufonius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus bulbosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus burkartii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus caesariensis]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus caespiticius]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus canadensis]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Juncus capillaceus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus capillaris]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus castaneus]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Juncus cephalostigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus chiapasensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus chlorocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus chrysocarpus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus clarkei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus compressus]]'' {{мали|Jacq.}} *''[[Juncus concinnus]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Juncus concolor]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus confusus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus conglomeratus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus continuus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus cooperi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus cordobensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus coriaceus]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Juncus × correctus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus covillei]]'' {{мали|Piper}} *''[[Juncus crassistylus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus crispus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus curtisiae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus curvatus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus cyperoides]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus debilis]]'' {{мали|A.Gray}} *''[[Juncus decipiens]]'' {{мали|(Buchenau) Nakai}} *''[[Juncus × degenianus]]'' {{мали|Boros}} *''[[Juncus densiflorus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus deosaicus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus diastrophanthus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus dichotomus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus diemii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus diffusissimus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus × diffusus]]'' {{мали|Hoppe}} *''[[Juncus digitatus]]'' {{мали|C.W.Witham & Zika}} *''[[Juncus distegus]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus dolichanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus dongchuanensis]]'' {{мали|K.F.Wu}} *''[[Juncus × donyanae]]'' {{мали|Fern.-Carv.}} *''[[Juncus dregeanus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus drummondii]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus dubius]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus dudleyi]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus dulongjiongensis]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus durus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus duthiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Noltie}} *''[[Juncus ebracteatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus echinocephalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus ecuadoriensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus edgariae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus effusus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus elbrusicus]]'' {{мали|Galushko}} *''[[Juncus elliottii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Juncus elongatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus emmanuelis]]'' {{мали|A.Fern. & J.G.García}} *''[[Juncus engleri]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ensifolius]]'' {{мали|Wikstr.}} *''[[Juncus equisetinus]]'' {{мали|Proskur.}} *''[[Juncus ernesti-barrosi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus exiguus]]'' {{мали|(Fernald & Wiegand) Lint ex Snogerup & P.F.Zika}} *''[[Juncus exsertus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus falcatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus × fallax]]'' {{мали|Trab.}} *''[[Juncus fascinatus]]'' {{мали|(M.C.Johnst.) W.M.Knapp}} *''[[Juncus fastigiatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus fauriei]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Juncus fauriensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus fernandez-carvajaliae]]'' {{мали|Romero Zarco & Arán}} *''[[Juncus filicaulis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus filiformis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus filipendulus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus fimbristyloides]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus firmus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus flavidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus fockei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus foliosus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus fominii]]'' {{мали|Zoz}} *''[[Juncus fontanesii]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus fugongensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus × fulvescens]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus ganeshii]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus georgianus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus gerardi]]'' {{мали|Loisel.}} *''[[Juncus giganteus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus glaucoturgidus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus gonggae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × gracilescens]]'' {{мали|F.J.Herm. ex Wadmond}} *''[[Juncus gracilicaulis]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus gracillimus]]'' {{мали|(Buchenau) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus grandiflorus]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus greenei]]'' {{мали|Oakes & Tuck.}} *''[[Juncus gregiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus grisebachii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus guadeloupensis]]'' {{мали|Buchenau & Urb.}} *''[[Juncus gubanovii]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus gymnocarpus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus haenkei]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus hallii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus harae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus heldreichianus]]'' {{мали|T.Marsson ex Parl.}} *''[[Juncus hemiendytus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus heptopotamicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus hesperius]]'' {{мали|(Piper) Lint}} *''[[Juncus heterophyllus]]'' {{мали|Dufour}} *''[[Juncus himalensis]]'' {{мали|Klotzsch}} *''[[Juncus holoschoenus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus homalocaulis]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Juncus hondurensis]]'' {{мали|Proćków}} *''[[Juncus hookeridis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus howellii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus hybridus]]'' {{мали|Brot.}} *''[[Juncus hydrophilus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus imbricatus]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus inflexus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus ingens]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus interior]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus × inundatus]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Juncus jacquinii]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus jaxarticus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus jinpingensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus kelloggii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus khasiensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus kingii]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus kleinii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus krameri]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus kraussii]]'' {{мали|Hochst.}} *''[[Juncus kuohii]]'' {{мали|M.J.Jung}} *''[[Juncus laccatus]]'' {{мали|P.F.Zika}} *''[[Juncus laeviusculus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus lancangensis]]'' {{мали|Y.Y.Qian}} *''[[Juncus × lancastriensis]]'' {{мали|Stace}} *''[[Juncus × langii]]'' {{мали|Erdner}} *''[[Juncus leiospermus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus × lemieuxii]]'' {{мали|B.Boivin}} *''[[Juncus leptospermus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus lesueurii]]'' {{мали|Bol.}} *''[[Juncus leucanthus]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus leucomelas]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus liebmannii]]'' {{мали|J.F.Macbr.}} *''[[Juncus littoralis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Juncus llanquihuensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus lomatophyllus]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Juncus longiflorus]]'' {{мали|(A.Camus) Noltie}} *''[[Juncus longii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus longirostris]]'' {{мали|Kuvaev}} *''[[Juncus longistamineus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus longistylis]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Juncus luciensis]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus luzuliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus macrandrus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus macrantherus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus macrophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus magellanicus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus marginatus]]'' {{мали|Rostk.}} *''[[Juncus maritimus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus maroccanus]]'' {{мали|Kirschner}} *''[[Juncus maximowiczii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus megacephalus]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Juncus megalophyllus]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus meianthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson ex K.L.Wilson}} *''[[Juncus membranaceus]]'' {{мали|Royle}} *''[[Juncus mertensianus]]'' {{мали|Bong.}} *''[[Juncus micranthus]]'' {{мали|Schrad. ex E.Mey.}} *''[[Juncus microcephalus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus milashanensis]]'' {{мали|A.M.Lu & Z.Y.Zhang}} *''[[Juncus militaris]]'' {{мали|Bigelow}} *''[[Juncus minimus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus minutulus]]'' {{мали|(Albert & Jahand.) Prain}} *''[[Juncus modicus]]'' {{мали|N.E.Br.}} *''[[Juncus mogadorensis]]'' {{мали|(H.Lindb.) A.W.Hill}} *''[[Juncus mollis]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus × montellii]]'' {{мали|Vierh.}} *''[[Juncus × montserratensis]]'' {{мали|Marcet}} *''[[Juncus × murbeckii]]'' {{мали|Sagorski}} *''[[Juncus mustangensis]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × neglectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus nepalicus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus nevadensis]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Juncus nodatus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus × nodosiformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus nodosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus novae-zelandiae]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus nupela]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus oblongus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus × obotritorum]]'' {{мали|Rothm.}} *''[[Juncus obtusiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus occidentalis]]'' {{мали|(Colville) Wiegand}} *''[[Juncus ochraceus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ochrocoleus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus orchonicus]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus × oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus orthophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus oxycarpus]]'' {{мали|E.Mey. ex Kunth}} *''[[Juncus oxymeris]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus pallescens]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus pallidus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus paludosus]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Juncus papillosus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus parryi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus patens]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus pauciflorus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus pelocarpus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus perpusillus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus persicus]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Juncus pervetus]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus petrophilus]]'' {{мали|Miyam.}} *''[[Juncus phaeanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus phaeocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus planifolius]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus polyanthemus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus polycephalos]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus potaninii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus prismatocarpus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus procerus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus prominens]]'' {{мали|(Buchenau) Miyabe & Kudô}} *''[[Juncus przewalskii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus psammophilus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus punctorius]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus pusillus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus pygmaeus]]'' {{мали|Rich. ex Thuill.}} *''[[Juncus pylaei]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus radula]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ramboi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus ranarius]]'' {{мали|Songeon & E.P.Perrier}} *''[[Juncus ratkowskyanus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus rechingeri]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus rectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus regelii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus remotiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus repens]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus requienii]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus revolutus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus rigidus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus riparius]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus roemerianus]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Juncus rohtangensis]]'' {{мали|Goel & Aswal}} *''[[Juncus × ruhmeri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Juncus × sallandiae]]'' {{мали|Corporaal & Schaminée}} *''[[Juncus salsuginosus]]'' {{мали|Turcz. ex C.A.Mey.}} *''[[Juncus sandwithii]]'' {{мали|Lourteig}} *''[[Juncus sarophorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus saximontanus]]'' {{мали|A.Nelson}} *''[[Juncus scheuchzerioides]]'' {{мали|Gaudich.}} *''[[Juncus scirpoides]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus scrobilatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus secundus]]'' {{мали|P.Beauv. ex Poir.}} *''[[Juncus semisolidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus setchuensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus sherei]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus sikkimensis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus snowii]]'' {{мали|W.M.Knapp & R.Carter}} *''[[Juncus socotranus]]'' {{мали|(Buchenau) Snogerup}} *''[[Juncus sonderianus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus soranthus]]'' {{мали|Schrenk}} *''[[Juncus sorrentinoi]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus sparganiifolius]]'' {{мали|Boiss. & Kotschy ex Buchenau}} *''[[Juncus spectabilis]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus sphacelatus]]'' {{мали|Decne.}} *''[[Juncus sphaerocarpus]]'' {{мали|Nees}} *''[[Juncus spumosus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus squarrosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus stipulatus]]'' {{мали|Nees & Meyen}} *''[[Juncus striatus]]'' {{мали|Schousb. ex E.Mey.}} *''[[Juncus × stuckeyi]]'' {{мали|Reinking}} *''[[Juncus stygius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus × subatratus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus subcaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville & S.F.Blake}} *''[[Juncus subglaucus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus subnodulosus]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Juncus subsecundus]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus subtilis]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus subulatus]]'' {{мали|Forssk.}} *''[[Juncus subulitepalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus supiniformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus taonanensis]]'' {{мали|Satake & Kitag.}} *''[[Juncus tenageia]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Juncus tenuis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus texanus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville}} *''[[Juncus textilis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus thomasii]]'' {{мали|Ten.}} *''[[Juncus thompsonianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus thomsonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus tiehmii]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus tingitanus]]'' {{мали|Maire & Weiller}} *''[[Juncus tobdeniorum]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus torreyi]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus trachyphyllus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus trichophyllus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus triformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus triglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus trigonocarpus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus trilocularis]]'' {{мали|Zika}} *''[[Juncus turkestanicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus uncialis]]'' {{мали|Greene}} *''[[Juncus uniflorus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus uruguensis]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Juncus usitatus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus vaginatus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus × valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Juncus validus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus valvatus]]'' {{мали|Link}} *''[[Juncus vaseyi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus venturianus]]'' {{мали|Castillón}} *''[[Juncus virens]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus wallichianus]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus xiphioides]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus yui]]'' {{мали|S.Y.Bao}} {{div col end}} ===Порано во овој род=== *''[[Juncinella capitata]]'' {{мали|(Weigel) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus capitatus'' {{мали|Weigel}}) *''[[Juncinella cephalotes]]'' {{мали|(Thunb.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus cephalotes'' {{мали|Thunb.}}) *''[[Juncinella obliqua]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus obliquus'' {{мали|Adamson}}) *''[[Juncinella picta]]'' {{мали|(Steud.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus pictus'' {{мали|Steud.}}) *''[[Juncinella rupestris]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus rupestris'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella scabriuscula]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus scabriusculus'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella stenopetala]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus stenopetalus'' {{мали|Adamson}}) == Наводи == {{наводи|30em}} {{Таксонска лента|from=Q158480}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ситка| ]] [[Категорија:Ситки]] [[Категорија:Таксони опишани во 1753 година]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] rjmfc3fw8nxcgj35tikjqncltv220r4 5588243 5588233 2026-07-06T23:19:19Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Таксони опишани во 1753 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588243 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Juncus.conglomeratus.2.jpg | image_caption = Збиена ситка (''J.&nbsp;conglomeratus'') | taxon = Juncus | authority = [[Карл Линеј|L.]] | type_species = [[Остра ситка]] (''J. acutus'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] | synonyms = {{расклопен список| * ''Agathryon'' {{мали|(Raf.) Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Alpinojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Australojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Boreojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Cephaloxys'' {{мали|Desv.}} * ''Juncastrum'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Juncinella'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Marsippospermum'' {{мали|Desv.}} * ''Microschoenus'' {{мали|C.B.Clarke}} * ''Phylloschoenus'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Rostkovia'' {{мали|Desv.}} * ''Tenageia'' {{мали|(Dumort.) Fourr.}} * ''Tristemon'' {{мали|Raf. (1838)}} * ''Verojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} }} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{нмс |title=''Juncus'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30001343-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=21 јули 2025}}</ref> }} '''Ситка''' ({{науч|Juncus}}) — [[род (биологија)|род]] на [[монокотиледон]]ски [[цветни растенија]]. Ова е најголемиот род во семејството на [[ситки]]те (''Juncaceae''),<ref name="FNA">{{наведена книга |author1=Ralph E. Brooks |author2=Steven E. Clemants |year=2000 |chapter=Juncus |series=Flora of North America |volume=22 |title=Magnoliophyta: Alismatidae, Arecidae, Commelinidae (in part), and Zingiberidae |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-513729-9 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=116870}}</ref> и содржи околу 340 видови.<ref name = powo/><ref name=":1">{{Citation |title=Species plantarum. 7: Juncaceae 2: Juncus subg. Juncus / comp. by Jan Kirschner |date=2002 |editor-last=Kirschner |editor-first=Jan |place=Canberra |publisher=Australian Biological Resources Study |isbn=978-0-642-56823-6}}</ref> ==Опис== Членовите на овој род се [[зелјесто растение|зелјести растенија]] кои површно личат на [[треви]]те или [[смолци]]те.<ref name="Yakandawala">{{наведено списание |author1=D. M. D. Yakandawala |author2=U. M. Sirisena |author3=M. D. Dassanayake |year=2005 |title=Two new records of ''Juncus'' species (rush family – Juncaceae) in Sri Lanka |journal=Ceylon Journal of Science |volume=33 |pages=67–76 |url=http://dl.nsf.ac.lk/bitstream/1/7650/2/CJS(B.S)-33-67.pdf }}{{Dead link|date=декември 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Од тревите и смолците се разликуваат по обликот на цветот. Цветовите на сипката имаат пет [[пршлен (ботаника)|пршлени]]: три чашкини ливчиња, три венечни ливчиња, два до шест [[прашник|прашници]] (во два пршлена) и [[устенце (ботаника)|устенце]] со три залистоци.<ref name="Yakandawala"/> Стеблата во пресек се округли, за разлика од оние на смолците,<ref name="Yakandawala"/> кои се триаголни.<ref>{{наведена книга|author1=Peter W. Ball |author2=A. A. Reznicek |author3=David F. Murray |chapter=210. Cyperaceae Jussieu |editor=Flora of North America Committee |title=Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae|series=Flora of North America|date=27 февруари 2003 |volume=23|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-515207-4 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10246}}</ref> Во отсекот ''Juncotypus'' (порано наречен ''Juncus'' subg. ''Genuini''),<ref name="Kirschner"/> се содржат најраспространетите видови, чии листови се сведени на ракави околу основата на стеблото и [[прицветник]]от кои го потпираат соцветието и личат на продолжеток на стеблото, поради што соцветието изгледа странично.<ref>{{наведено списание|author1=K. L. Wilson |author2=L. A. S. Johnson |year=2001 |title=The genus ''Juncus'' (Juncaceae) in Malesia and allied septate-leaved species in adjoining regions |journal=Telopea |volume=9 |issue=2 |pages=357–397 |doi=10.7751/telopea20013009 |doi-access=free |bibcode=2001Telop...9..357W }}</ref> ==Распространетост и екологија== Овој род има [[космополитизам (биологија)|целосветска распространетост]], чии видови се среќаваат насекаде освен на [[Антарктик]]от.<ref name="FNA"/> Обично растат на студени или влажни места, а во тропскиот појас најчести се во планинските места.<ref name="Yakandawala"/> Се опшрауваат од ветрот, а некои видови и од инсекти.<ref>{{наведено списание |last1=Huang |first1=Shuang-Quan |last2=Xiong |first2=Ying-Ze |last3=Barrett |first3=Spencer C. H. |date=ноември 2013 |title=Experimental Evidence of Insect Pollination in Juncaceae, a Primarily Wind-Pollinated Family |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/673247 |journal=International Journal of Plant Sciences |volume=174 |issue=9 |pages=1219–1228 |doi=10.1086/673247 |bibcode=2013IJPlS.174.1219H |issn=1058-5893}}</ref><ref name=":0">{{нмс |title=Juncus L. (genus) – species list & taxonomy {{!}} PlantaeDB |url=https://plantaedb.com/taxa/phylum/angiosperms/order/poales/family/juncaceae/genus/juncus |access-date=9 февруари 2026 |website=plantaedb.com |language=en}}</ref> Ситките претпочитаат [[моклиште|моклишта]] како мочуришта и вирови.<ref name=":0" /> Ако водата е загадена, тие ги примаат материите во себе,<ref name=":2" /> па затоа може да се садат како добри прочистувачи на водата.<ref name=":2">{{наведено списание |last1=Syranidou |first1=Evdokia |last2=Christofilopoulos |first2=Stavros |last3=Kalogerakis |first3=Nicolas |date=25 септември 2017 |title=Juncus spp.—The helophyte for all (phyto)remediation purposes? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1871678416326577 |journal=New Biotechnology |series=EBC-VI: Recent Advances in Environmental Biotechnology |volume=38 |issue=Pt B |pages=43–55 |doi=10.1016/j.nbt.2016.12.005 |pmid=28040555 |bibcode=2017NBiot..38...43S |issn=1871-6784}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Greksa |first1=Amela |last2=Mihajlović |first2=Ivana |last3=Ljubojević |first3=Mirjana |last4=Blagojević |first4=Boško |last5=Vijuk |first5=Mirjana I. |last6=Podunavac-Kuzmanović |first6=Sanja |last7=Kovačević |first7=Strahinja |last8=Štrbac |first8=Mirna P. |date=28 јули 2024 |title=Investigation of Juncus and Iris Plant Potential—Two Native Serbian Species for Utilization in Nature-Based Solutions towards Improving the Quality of Water Contaminated with Zinc and Supporting Biodiversity |journal=Sustainability |language=en |volume=16 |issue=15 |pages=6467 |doi=10.3390/su16156467 |doi-access=free |bibcode=2024Sust...16.6467G |issn=2071-1050}}</ref> Тие се важни членови во екосистемите кои ги населуваат како храна и живеалиште за други организми како микроби, инсекти, водоземци, риби и птици.<ref>{{наведено списание |last1=Cronk |first1=J.K. |last2=Fennessy |first2=M.S. |date=1 јануари 2009 |title=Wetland Plants |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/referencework/abs/pii/B9780123706263000600 |journal=Earth Systems and Environmental Sciences |language=en-US |pages=590–598 |doi=10.1016/B978-012370626-3.00060-0 |isbn=978-0-12-370626-3 }}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Boughton |first1=Elizabeth H. |last2=Quintana-Ascencio |first2=Pedro F. |last3=Bohlen |first3=Patrick J. |date=5 септември 2010 |title=Refuge effects of Juncus effusus in grazed, subtropical wetland plant communities |url=https://doi.org/10.1007/s11258-010-9836-4 |journal=Plant Ecology |volume=212 |issue=3 |pages=451–460 |doi=10.1007/s11258-010-9836-4 |issn=1385-0237}}</ref><ref>{{нмс |title=Juncus roemerianus |url=https://www.fs.usda.gov/database/feis/plants/graminoid/junroe/all.html#19 |access-date=10 февруари 2026 |website=www.fs.usda.gov}}</ref><ref>{{нмс |last=Hoag |first=Chris J. |title=Reference Guide for the Collection and Use of Ten Common Wetland Plants of the Great Basin and Intermountain West |url=https://www.nrcs.usda.gov/plantmaterials/idpmcarwproj13.pdf}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Yoon |first1=Ji-Hyun |last2=Kim |first2=Heung-Tae |last3=Nam |first3=Jong-Min |last4=Kim |first4=Jae-Geun |date=1 јуни 2011 |title=Optimal environmental range for Juncus effusus, an important plant species in an endangered insect species (Nannopya pygmaea) habitat in Korea |url=http://koreascience.or.kr/journal/view.jsp?kj=STHHCL&py=2011&vnc=v34n2&sp=223 |journal=Journal of Ecology and Environment |language=en |volume=34 |issue=2 |pages=223–235 |doi=10.5141/JEFB.2011.024 |bibcode=2011JEcEn..34..223Y |issn=2287-8327}}</ref> Извесни видови влијаат врз натопеното земјиште со тоа што го покачуваат нивото на кислород и ја менуваат киселоста на почквата.<ref>{{наведено списание |last1=Blossfeld |first1=Stephan |last2=Schreiber |first2=Christina Maria |last3=Liebsch |first3=Gregor |last4=Kuhn |first4=Arnd Jürgen |last5=Hinsinger |first5=Philippe |date=26 март 2013 |title=Quantitative imaging of rhizosphere pH and CO2 dynamics with planar optodes |url=https://doi.org/10.1093/aob/mct047 |journal=Annals of Botany |volume=112 |issue=2 |pages=267–276 |doi=10.1093/aob/mct047 |pmid=23532048 |pmc=3698388 |issn=1095-8290}}</ref> Покрај ова, ситките во сите живеалишта се коирстат во различни еколошки изучувања како последиците од врнежите врз блатните видови,<ref>{{наведено списание |last1=Watson |first1=E. B. |last2=Wigand |first2=C. |last3=Cencer |first3=M. |last4=Blount |first4=K. |date=1 февруари 2015 |title=Inundation and precipitation effects on growth and flowering of the high marsh species Juncus gerardii |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030437701400165X |journal=Aquatic Botany |volume=121 |pages=52–56 |doi=10.1016/j.aquabot.2014.10.012 |bibcode=2015AqBot.121...52W |osti=2279862 |issn=0304-3770}}</ref> издржливост на сол кај растенијата во соленикава и мочуришна вода,<ref>{{наведено списание |last=Touchette |first=B. W. |date=19 септември 2006 |title=Salt tolerance in a Juncus roemerianus brackish marsh: Spatial variations in plant water relations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022098106002899 |journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume=337 |issue=1 |pages=1–12 |doi=10.1016/j.jembe.2006.05.011 |issn=0022-0981}}</ref> ефектите од присуството на ситки врз растителната разновидност<ref>{{наведено списание |last1=Ervin |first1=Gary N. |last2=Wetzel |first2=Robert G. |date=февруари 2002 |title=Influence of a dominant macrophyte, Juncus effusus, on wetland plant species richness, diversity, and community composition |url=http://link.springer.com/10.1007/s00442-001-0844-x |journal=Oecologia |language=en |volume=130 |issue=4 |pages=626–636 |doi=10.1007/s00442-001-0844-x |pmid=28547266 |bibcode=2002Oecol.130..626E |issn=0029-8549}}</ref> и ефектите на мочуришните растенија врз микробните заедници во почвата.<ref>{{наведено списание |last1=Rietl |first1=Anthony J. |last2=Overlander |first2=Megan E. |last3=Nyman |first3=Andrew J. |last4=Jackson |first4=Colin R. |date=февруари 2016 |title=Microbial Community Composition and Extracellular Enzyme Activities Associated with Juncus roemerianus and Spartina alterniflora Vegetated Sediments in Louisiana Saltmarshes |url=http://link.springer.com/10.1007/s00248-015-0651-2 |journal=Microbial Ecology |language=en |volume=71 |issue=2 |pages=290–303 |doi=10.1007/s00248-015-0651-2 |pmid=26271740 |bibcode=2016MicEc..71..290R |issn=0095-3628}}</ref> {{Multiple image | image1 = 20220706 Juncus articulatus.jpg | caption1 = Јазлеста ситка (''J. articulatus'') во моклиште, Германија | image2 = Juncus sp, Adana.jpg | caption2 = ''Juncus sp.'' во моклиште, Турција | image3 = Juncus acutus kz01.jpg | caption3 = Остра ситка (''J. acutus'') во моклиште, Уругвај | image4 = Juncus rigidus kz01.jpg | caption4 = Арапска ситка (''J. rigidus'') покрај река, Оман | image5 = Juncus effusus kz14.jpg | caption5 = Раштркана ситка (''J. effusus'') во тревиште, Полска | caption_align = left | total_width = 250 | width = 120 | direction = vertical | align = right | header = Избрани живеалишта на ситката }} ==Фосилни наоди== Неколку [[фосил]]ни плодови од ситки се опишани [[миоцен|средномиоценски]] слоеви од местото Фастерхолт кај [[Силкеборг]] in [[Среден Јитланд]], [[Данска]].<ref>Angiosperm Fruits and Seeds from the Middle Miocene of Jutland (Denmark) by Else Marie Friis, The Royal Danish Academy of Sciences and Letters 24:3, 1985</ref> == Употреба == Ситките се користат од разни култури низ светот за различни цели.<ref name=":3">{{наведена книга |last=Merrill |first=Ruth Earl |title=PLANTS USED IN BASKETRY BY THE CALIFORNIA INDIANS |publisher=University of California Publications in Am. Arch. and Ethn.}}</ref><ref name=":4">{{наведено списание |last1=Traynor |first1=C. H. |last2=Kotze |first2=D. C. |last3=McKean |first3=S. G. |date=22 јули 2010 |title=Wetland craft plants in KwaZulu-Natal: an ecological review of harvesting impacts and implications for sustainable utilization |url=https://doi.org/10.4102/abc.v40i1.202 |journal=Bothalia |volume=40 |issue=1 |pages=135–144 |doi=10.4102/abc.v40i1.202 |bibcode=2010Botha..40..135T |issn=2311-9284}}</ref> Од влакнестите стебла се прават јажиња, и домородните народи во Калифорнија, ЈАР, [[Карабах]] и прединдустриска Скандинавија од нив правеле кошници и фитили.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{наведено списание |last=Svanberg |first=Ingvar |date=1997 |title=The Use of Rush (Juncus) and Cotton-Grass (Eriophorum) as Wicks: An Ethnobotanical Background to a Faroese Riddle |url=https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:uu:diva-34626 |journal=Svenska Landsmål och Svenskt Folkliv |issue=323 |pages=145–157}}</ref><ref>{{наведено списание |date=2025 |title=Study on the species Juncaceae and Poaceae distributed in lowland areas of Karabakh and their ethnobotanical characteristics |url=https://plantfungalres.az/uploads/2025-1/8-8.pdf |journal=Plant & Fungal Research |language=en |doi=10.30546/2664-5297.2025.8.1.021 |issn=2664-5297}}</ref> Во Кина и меѓу американските домородци овие растенија имале и лековита намена, и таквите својства се потврдени од современи научни наоди.<ref>{{наведено списание |last=Setzer |first=William N. |date=12 ноември 2018 |title=The Phytochemistry of Cherokee Aromatic Medicinal Plants |journal=Medicines |language=en |volume=5 |issue=4 |pages=121 |doi=10.3390/medicines5040121 |doi-access=free|issn=2305-6320 |pmc=6313439 |pmid=30424560}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Ullah |first1=Sana |last2=Amen |first2=Yhiya |last3=Shimizu |first3=Kuniyoshi |date=16 септември 2024 |title=Phytochemical, ethnomedicinal uses and pharmacological profile of Juncus decipiens (Buchenau) Nakai (common rush) |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14786419.2023.2223749 |journal=Natural Product Research |language=en |volume=38 |issue=18 |pages=3253–3263 |doi=10.1080/14786419.2023.2223749 |issn=1478-6419}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Barta |first1=Anita |last2=Salusso |first2=Agostina |last3=Kúsz |first3=Norbert |last4=Berkecz |first4=Róbert |last5=Schlauer |first5=Jan |last6=Purger |first6=Dragica |last7=Hohmann |first7=Judit |last8=Carpinella |first8=Maria Cecilia |last9=Vasas |first9=Andrea |date=9 август 2024 |title=Phenanthrenes from ''Juncus articulatus'' with Antibacterial and Biofilm Formation Inhibitory Activity |url=https://doi.org/10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |journal=Journal of Natural Products |volume=87 |issue=8 |pages=2068–2080 |doi=10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |pmid=39121346 |bibcode=2024JNAtP..87.2068B |issn=0163-3864}}</ref> ==Класификација== [[File:Juncus effuses Loch Kruse 7-8-08.jpg|thumb|upright=0.9|Кај раштрканата ситка (и други видови од ''J.'' sect. ''Juncotypus'') прицветникот се јавува како продолжеток на стеблото, а соцветието се јавува странично.]] Родот е наречен ''Juncus'' од [[Карл Линеј]] во 1753 г. во неговото дело „Видови растенија“ (''{{јаз|la|Species Plantarum}}''). [[Типски вид|Типскиот вид]] на родот го определил американскиот ботаничар Фредерик Вернон Ковил, кој во 1913 г. за ова ја избрал острата ситка (''Juncus acutus''), првиот вид разгледуван од Линеј.<ref name="Kirschner"/> ''Juncus'' може да се подели на две главни групи — едната со цимозни [[соцветие|соцветија]] што има прицветничиња, а другата со [[грозд (ботаника)|гроздести]] соцветија без прицветничиња.<ref name="Kirschner"/> Во 2013 г. родот ''Oreojuncus'' бил одвоен од ''Juncus''. Во 2022 г. Викторие Брожова и сор. објавиле филогнетска анализа, каде е утврденјо дека ''Juncus'' е парафилетски, а авторите предложиле шест нови родови: ''Alpinojuncus'', ''Agathryon'', ''Australojuncus'', ''Boreojuncus'', ''[[Juncinella]]'' и ''Verojuncus'', кои би се одвоиле од ''Juncus''.<ref>{{наведено списание |first1=Viktorie |last1=Brožová |first2=Jarosław |last2=Proćków |first3=Lenka |last3=Záveská Drábková |title=Toward finally unraveling the phylogenetic relationships of Juncaceae with respect to another cyperid family, Cyperaceae |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=177 |year=2022 |article-number=107588 |issn=1055-7903 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107588 |pmid=35907594 |bibcode=2022MolPE.17707588B }}</ref> По податок од јули 2025 г. ''[[Plants of the World Online]]'' ја го прифаќа ''Juncinella'', но останатите ги смета за синоними на ''Juncus''.<ref name = powo/> Родот е поделен на следниве [[подрод]]ови и [[отсек (ботаника)|отсеци]]:<ref name="Kirschner">{{наведено списание |author1=Jan Kirschner |author2=Lázaro J. Novara |author3=Vladimir S. Novikov |author4=Sven Snogerup |author5=Zdeněk Kaplan |year=1999 |title=Supraspecific division of the genus ''Juncus'' (Juncaceae) |journal=Folia Geobotanica |volume=34 |issue=3 |pages=377–390 |jstor=4201385 |doi=10.1007/BF02912822|bibcode=1999FolGe..34..377K |s2cid=31779452 }}</ref> * ''Juncus'' subg. ''Juncus'' ** sect. ''Juncus'' ** sect. ''Graminei'' {{мали|(Engelm.) Engelm.}} ** sect. ''Caespitosi'' {{мали|Cout.}} ** sect. ''Stygiopsis'' {{мали|Kuntze}} ** sect. ''Ozophyllum'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Iridifolii'' {{мали|Snogerup & Kirschner}} * ''Juncus'' subg. ''Poiophylli'' {{мали|Buchenau}} ** sect. ''Tenageia'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Steirochloa'' {{мали|Griseb.}} ** sect. ''Juncotypus'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Forskalina'' {{мали|Kuntze}} ===Видови=== {{Повеќе слики | direction = vertical | width = 220 | header = Избрани видови на ситка | image1 = Juncus inflexus spirre.jpeg | caption1 = Сивозелена ситка (''J. inflexus'') | image2 = Juncus jacquini Jacquins Binse.JPG | caption2 = Жакенова ситка (''J. jacquinii'') | image3 = Juncus.squarrosus.2.jpg | caption3 = Расчепатена ситка (''J. squarrosus'') | image4 = Juncus trifidus a5.jpg | caption4 = Триделка ситка (''J. trifidus'') }} По податок од јули 2025 г. базата ''[[Plants of the World Online]]'' прифаќа 342 видови:<ref name=powo/> {{div col|colwidth=21em}} *''[[Juncus acuminatus]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus acutiflorus]]'' {{мали|Ehrh. ex Hoffm.}} *''[[Juncus acutiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus acutus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus aemulans]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Juncus alatus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus alexandri]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus allioides]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus alpigenus]]'' {{мали|K.Koch}} *''[[Juncus × alpiniformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus alpinoarticulatus]]'' {{мали|Chaix}} *''[[Juncus amabilis]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus amplifolius]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus amplus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus amuricus]]'' {{мали|(Maxim.) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus anatolicus]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus anceps]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus andersonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus andinus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus antarcticus]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus anthelatus]]'' {{мали|(Wiegand) R.E.Brooks & Whittem.}} *''[[Juncus arcticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus aridicola]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus articulatus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus astreptus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus atratus]]'' {{мали|Krock.}} *''[[Juncus australis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus austrobrasiliensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus baekdusanensis]]'' {{мали|M.Kim}} *''[[Juncus balticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus bassianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus batrachium]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus benghalensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus beringensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus biflorus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus biglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus biglumoides]]'' {{мали|H.Hara}} *''[[Juncus bolanderi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycarpus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycephalus]]'' {{мали|(Engelm.) Buchenau}} *''[[Juncus brachyphyllus]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus brachyspathus]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Juncus brachystigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus brasiliensis]]'' {{мали|Breistr.}} *''[[Juncus brevibracteus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus brevicaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Fernald}} *''[[Juncus breviculmis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus breweri]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus × brueggeri]]'' {{мали|Domin}} *''[[Juncus bryoides]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus bryophilus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus bufonius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus bulbosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus burkartii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus caesariensis]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus caespiticius]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus canadensis]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Juncus capillaceus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus capillaris]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus castaneus]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Juncus cephalostigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus chiapasensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus chlorocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus chrysocarpus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus clarkei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus compressus]]'' {{мали|Jacq.}} *''[[Juncus concinnus]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Juncus concolor]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus confusus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus conglomeratus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus continuus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus cooperi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus cordobensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus coriaceus]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Juncus × correctus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus covillei]]'' {{мали|Piper}} *''[[Juncus crassistylus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus crispus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus curtisiae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus curvatus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus cyperoides]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus debilis]]'' {{мали|A.Gray}} *''[[Juncus decipiens]]'' {{мали|(Buchenau) Nakai}} *''[[Juncus × degenianus]]'' {{мали|Boros}} *''[[Juncus densiflorus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus deosaicus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus diastrophanthus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus dichotomus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus diemii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus diffusissimus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus × diffusus]]'' {{мали|Hoppe}} *''[[Juncus digitatus]]'' {{мали|C.W.Witham & Zika}} *''[[Juncus distegus]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus dolichanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus dongchuanensis]]'' {{мали|K.F.Wu}} *''[[Juncus × donyanae]]'' {{мали|Fern.-Carv.}} *''[[Juncus dregeanus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus drummondii]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus dubius]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus dudleyi]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus dulongjiongensis]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus durus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus duthiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Noltie}} *''[[Juncus ebracteatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus echinocephalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus ecuadoriensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus edgariae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus effusus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus elbrusicus]]'' {{мали|Galushko}} *''[[Juncus elliottii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Juncus elongatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus emmanuelis]]'' {{мали|A.Fern. & J.G.García}} *''[[Juncus engleri]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ensifolius]]'' {{мали|Wikstr.}} *''[[Juncus equisetinus]]'' {{мали|Proskur.}} *''[[Juncus ernesti-barrosi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus exiguus]]'' {{мали|(Fernald & Wiegand) Lint ex Snogerup & P.F.Zika}} *''[[Juncus exsertus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus falcatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus × fallax]]'' {{мали|Trab.}} *''[[Juncus fascinatus]]'' {{мали|(M.C.Johnst.) W.M.Knapp}} *''[[Juncus fastigiatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus fauriei]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Juncus fauriensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus fernandez-carvajaliae]]'' {{мали|Romero Zarco & Arán}} *''[[Juncus filicaulis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus filiformis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus filipendulus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus fimbristyloides]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus firmus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus flavidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus fockei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus foliosus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus fominii]]'' {{мали|Zoz}} *''[[Juncus fontanesii]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus fugongensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus × fulvescens]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus ganeshii]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus georgianus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus gerardi]]'' {{мали|Loisel.}} *''[[Juncus giganteus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus glaucoturgidus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus gonggae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × gracilescens]]'' {{мали|F.J.Herm. ex Wadmond}} *''[[Juncus gracilicaulis]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus gracillimus]]'' {{мали|(Buchenau) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus grandiflorus]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus greenei]]'' {{мали|Oakes & Tuck.}} *''[[Juncus gregiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus grisebachii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus guadeloupensis]]'' {{мали|Buchenau & Urb.}} *''[[Juncus gubanovii]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus gymnocarpus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus haenkei]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus hallii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus harae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus heldreichianus]]'' {{мали|T.Marsson ex Parl.}} *''[[Juncus hemiendytus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus heptopotamicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus hesperius]]'' {{мали|(Piper) Lint}} *''[[Juncus heterophyllus]]'' {{мали|Dufour}} *''[[Juncus himalensis]]'' {{мали|Klotzsch}} *''[[Juncus holoschoenus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus homalocaulis]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Juncus hondurensis]]'' {{мали|Proćków}} *''[[Juncus hookeridis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus howellii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus hybridus]]'' {{мали|Brot.}} *''[[Juncus hydrophilus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus imbricatus]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus inflexus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus ingens]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus interior]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus × inundatus]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Juncus jacquinii]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus jaxarticus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus jinpingensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus kelloggii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus khasiensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus kingii]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus kleinii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus krameri]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus kraussii]]'' {{мали|Hochst.}} *''[[Juncus kuohii]]'' {{мали|M.J.Jung}} *''[[Juncus laccatus]]'' {{мали|P.F.Zika}} *''[[Juncus laeviusculus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus lancangensis]]'' {{мали|Y.Y.Qian}} *''[[Juncus × lancastriensis]]'' {{мали|Stace}} *''[[Juncus × langii]]'' {{мали|Erdner}} *''[[Juncus leiospermus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus × lemieuxii]]'' {{мали|B.Boivin}} *''[[Juncus leptospermus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus lesueurii]]'' {{мали|Bol.}} *''[[Juncus leucanthus]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus leucomelas]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus liebmannii]]'' {{мали|J.F.Macbr.}} *''[[Juncus littoralis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Juncus llanquihuensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus lomatophyllus]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Juncus longiflorus]]'' {{мали|(A.Camus) Noltie}} *''[[Juncus longii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus longirostris]]'' {{мали|Kuvaev}} *''[[Juncus longistamineus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus longistylis]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Juncus luciensis]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus luzuliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus macrandrus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus macrantherus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus macrophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus magellanicus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus marginatus]]'' {{мали|Rostk.}} *''[[Juncus maritimus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus maroccanus]]'' {{мали|Kirschner}} *''[[Juncus maximowiczii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus megacephalus]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Juncus megalophyllus]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus meianthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson ex K.L.Wilson}} *''[[Juncus membranaceus]]'' {{мали|Royle}} *''[[Juncus mertensianus]]'' {{мали|Bong.}} *''[[Juncus micranthus]]'' {{мали|Schrad. ex E.Mey.}} *''[[Juncus microcephalus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus milashanensis]]'' {{мали|A.M.Lu & Z.Y.Zhang}} *''[[Juncus militaris]]'' {{мали|Bigelow}} *''[[Juncus minimus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus minutulus]]'' {{мали|(Albert & Jahand.) Prain}} *''[[Juncus modicus]]'' {{мали|N.E.Br.}} *''[[Juncus mogadorensis]]'' {{мали|(H.Lindb.) A.W.Hill}} *''[[Juncus mollis]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus × montellii]]'' {{мали|Vierh.}} *''[[Juncus × montserratensis]]'' {{мали|Marcet}} *''[[Juncus × murbeckii]]'' {{мали|Sagorski}} *''[[Juncus mustangensis]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × neglectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus nepalicus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus nevadensis]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Juncus nodatus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus × nodosiformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus nodosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus novae-zelandiae]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus nupela]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus oblongus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus × obotritorum]]'' {{мали|Rothm.}} *''[[Juncus obtusiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus occidentalis]]'' {{мали|(Colville) Wiegand}} *''[[Juncus ochraceus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ochrocoleus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus orchonicus]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus × oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus orthophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus oxycarpus]]'' {{мали|E.Mey. ex Kunth}} *''[[Juncus oxymeris]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus pallescens]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus pallidus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus paludosus]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Juncus papillosus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus parryi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus patens]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus pauciflorus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus pelocarpus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus perpusillus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus persicus]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Juncus pervetus]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus petrophilus]]'' {{мали|Miyam.}} *''[[Juncus phaeanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus phaeocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus planifolius]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus polyanthemus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus polycephalos]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus potaninii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus prismatocarpus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus procerus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus prominens]]'' {{мали|(Buchenau) Miyabe & Kudô}} *''[[Juncus przewalskii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus psammophilus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus punctorius]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus pusillus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus pygmaeus]]'' {{мали|Rich. ex Thuill.}} *''[[Juncus pylaei]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus radula]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ramboi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus ranarius]]'' {{мали|Songeon & E.P.Perrier}} *''[[Juncus ratkowskyanus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus rechingeri]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus rectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus regelii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus remotiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus repens]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus requienii]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus revolutus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus rigidus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus riparius]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus roemerianus]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Juncus rohtangensis]]'' {{мали|Goel & Aswal}} *''[[Juncus × ruhmeri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Juncus × sallandiae]]'' {{мали|Corporaal & Schaminée}} *''[[Juncus salsuginosus]]'' {{мали|Turcz. ex C.A.Mey.}} *''[[Juncus sandwithii]]'' {{мали|Lourteig}} *''[[Juncus sarophorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus saximontanus]]'' {{мали|A.Nelson}} *''[[Juncus scheuchzerioides]]'' {{мали|Gaudich.}} *''[[Juncus scirpoides]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus scrobilatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus secundus]]'' {{мали|P.Beauv. ex Poir.}} *''[[Juncus semisolidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus setchuensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus sherei]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus sikkimensis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus snowii]]'' {{мали|W.M.Knapp & R.Carter}} *''[[Juncus socotranus]]'' {{мали|(Buchenau) Snogerup}} *''[[Juncus sonderianus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus soranthus]]'' {{мали|Schrenk}} *''[[Juncus sorrentinoi]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus sparganiifolius]]'' {{мали|Boiss. & Kotschy ex Buchenau}} *''[[Juncus spectabilis]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus sphacelatus]]'' {{мали|Decne.}} *''[[Juncus sphaerocarpus]]'' {{мали|Nees}} *''[[Juncus spumosus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus squarrosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus stipulatus]]'' {{мали|Nees & Meyen}} *''[[Juncus striatus]]'' {{мали|Schousb. ex E.Mey.}} *''[[Juncus × stuckeyi]]'' {{мали|Reinking}} *''[[Juncus stygius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus × subatratus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus subcaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville & S.F.Blake}} *''[[Juncus subglaucus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus subnodulosus]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Juncus subsecundus]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus subtilis]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus subulatus]]'' {{мали|Forssk.}} *''[[Juncus subulitepalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus supiniformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus taonanensis]]'' {{мали|Satake & Kitag.}} *''[[Juncus tenageia]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Juncus tenuis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus texanus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville}} *''[[Juncus textilis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus thomasii]]'' {{мали|Ten.}} *''[[Juncus thompsonianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus thomsonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus tiehmii]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus tingitanus]]'' {{мали|Maire & Weiller}} *''[[Juncus tobdeniorum]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus torreyi]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus trachyphyllus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus trichophyllus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus triformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus triglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus trigonocarpus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus trilocularis]]'' {{мали|Zika}} *''[[Juncus turkestanicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus uncialis]]'' {{мали|Greene}} *''[[Juncus uniflorus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus uruguensis]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Juncus usitatus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus vaginatus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus × valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Juncus validus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus valvatus]]'' {{мали|Link}} *''[[Juncus vaseyi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus venturianus]]'' {{мали|Castillón}} *''[[Juncus virens]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus wallichianus]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus xiphioides]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus yui]]'' {{мали|S.Y.Bao}} {{div col end}} ===Порано во овој род=== *''[[Juncinella capitata]]'' {{мали|(Weigel) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus capitatus'' {{мали|Weigel}}) *''[[Juncinella cephalotes]]'' {{мали|(Thunb.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus cephalotes'' {{мали|Thunb.}}) *''[[Juncinella obliqua]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus obliquus'' {{мали|Adamson}}) *''[[Juncinella picta]]'' {{мали|(Steud.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus pictus'' {{мали|Steud.}}) *''[[Juncinella rupestris]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus rupestris'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella scabriuscula]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus scabriusculus'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella stenopetala]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus stenopetalus'' {{мали|Adamson}}) == Наводи == {{наводи|30em}} {{Таксонска лента|from=Q158480}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ситка| ]] [[Категорија:Ситки]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] 5nzz5p6gs6lzlsw83nm1tthmvcu4tkj 5588244 5588243 2026-07-06T23:19:50Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588244 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Juncus.conglomeratus.2.jpg | image_caption = Збиена ситка (''J.&nbsp;conglomeratus'') | taxon = Juncus | authority = [[Карл Линеј|L.]] | type_species = [[Остра ситка]] (''J. acutus'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] | synonyms = {{расклопен список| * ''Agathryon'' {{мали|(Raf.) Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Alpinojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Australojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Boreojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Cephaloxys'' {{мали|Desv.}} * ''Juncastrum'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Juncinella'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Marsippospermum'' {{мали|Desv.}} * ''Microschoenus'' {{мали|C.B.Clarke}} * ''Phylloschoenus'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Rostkovia'' {{мали|Desv.}} * ''Tenageia'' {{мали|(Dumort.) Fourr.}} * ''Tristemon'' {{мали|Raf. (1838)}} * ''Verojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} }} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{нмс |title=''Juncus'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30001343-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=21 јули 2025}}</ref> }} '''Ситка''' ({{науч|Juncus}}) — [[род (биологија)|род]] на [[монокотиледон]]ски [[цветни растенија]]. Ова е најголемиот род во семејството на [[ситки]]те (''Juncaceae''),<ref name="FNA">{{наведена книга |author1=Ralph E. Brooks |author2=Steven E. Clemants |year=2000 |chapter=Juncus |series=Flora of North America |volume=22 |title=Magnoliophyta: Alismatidae, Arecidae, Commelinidae (in part), and Zingiberidae |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-513729-9 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=116870}}</ref> и содржи околу 340 видови.<ref name = powo/><ref name=":1">{{Citation |title=Species plantarum. 7: Juncaceae 2: Juncus subg. Juncus / comp. by Jan Kirschner |date=2002 |editor-last=Kirschner |editor-first=Jan |place=Canberra |publisher=Australian Biological Resources Study |isbn=978-0-642-56823-6}}</ref> ==Опис== Членовите на овој род се [[зелјесто растение|зелјести растенија]] кои површно личат на [[треви]]те или [[смолци]]те.<ref name="Yakandawala">{{наведено списание |author1=D. M. D. Yakandawala |author2=U. M. Sirisena |author3=M. D. Dassanayake |year=2005 |title=Two new records of ''Juncus'' species (rush family – Juncaceae) in Sri Lanka |journal=Ceylon Journal of Science |volume=33 |pages=67–76 |url=http://dl.nsf.ac.lk/bitstream/1/7650/2/CJS(B.S)-33-67.pdf }}{{Dead link|date=декември 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Од тревите и смолците се разликуваат по обликот на цветот. Цветовите на сипката имаат пет [[пршлен (ботаника)|пршлени]]: три чашкини ливчиња, три венечни ливчиња, два до шест [[прашник|прашници]] (во два пршлена) и [[устенце (ботаника)|устенце]] со три залистоци.<ref name="Yakandawala"/> Стеблата во пресек се округли, за разлика од оние на смолците,<ref name="Yakandawala"/> кои се триаголни.<ref>{{наведена книга|author1=Peter W. Ball |author2=A. A. Reznicek |author3=David F. Murray |chapter=210. Cyperaceae Jussieu |editor=Flora of North America Committee |title=Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae|series=Flora of North America|date=27 февруари 2003 |volume=23|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-515207-4 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10246}}</ref> Во отсекот ''Juncotypus'' (порано наречен ''Juncus'' subg. ''Genuini''),<ref name="Kirschner"/> се содржат најраспространетите видови, чии листови се сведени на ракави околу основата на стеблото и [[прицветник]]от кои го потпираат соцветието и личат на продолжеток на стеблото, поради што соцветието изгледа странично.<ref>{{наведено списание|author1=K. L. Wilson |author2=L. A. S. Johnson |year=2001 |title=The genus ''Juncus'' (Juncaceae) in Malesia and allied septate-leaved species in adjoining regions |journal=Telopea |volume=9 |issue=2 |pages=357–397 |doi=10.7751/telopea20013009 |doi-access=free |bibcode=2001Telop...9..357W }}</ref> ==Распространетост и екологија== Овој род има [[космополитизам (биологија)|целосветска распространетост]], чии видови се среќаваат насекаде освен на [[Антарктик]]от.<ref name="FNA"/> Обично растат на студени или влажни места, а во тропскиот појас најчести се во планинските места.<ref name="Yakandawala"/> Се опшрауваат од ветрот, а некои видови и од инсекти.<ref>{{наведено списание |last1=Huang |first1=Shuang-Quan |last2=Xiong |first2=Ying-Ze |last3=Barrett |first3=Spencer C. H. |date=ноември 2013 |title=Experimental Evidence of Insect Pollination in Juncaceae, a Primarily Wind-Pollinated Family |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/673247 |journal=International Journal of Plant Sciences |volume=174 |issue=9 |pages=1219–1228 |doi=10.1086/673247 |bibcode=2013IJPlS.174.1219H |issn=1058-5893}}</ref><ref name=":0">{{нмс |title=Juncus L. (genus) – species list & taxonomy {{!}} PlantaeDB |url=https://plantaedb.com/taxa/phylum/angiosperms/order/poales/family/juncaceae/genus/juncus |access-date=9 февруари 2026 |website=plantaedb.com |language=en}}</ref> Ситките претпочитаат [[моклиште|моклишта]] како мочуришта и вирови.<ref name=":0" /> Ако водата е загадена, тие ги примаат материите во себе,<ref name=":2" /> па затоа може да се садат како добри прочистувачи на водата.<ref name=":2">{{наведено списание |last1=Syranidou |first1=Evdokia |last2=Christofilopoulos |first2=Stavros |last3=Kalogerakis |first3=Nicolas |date=25 септември 2017 |title=Juncus spp.—The helophyte for all (phyto)remediation purposes? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1871678416326577 |journal=New Biotechnology |series=EBC-VI: Recent Advances in Environmental Biotechnology |volume=38 |issue=Pt B |pages=43–55 |doi=10.1016/j.nbt.2016.12.005 |pmid=28040555 |bibcode=2017NBiot..38...43S |issn=1871-6784}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Greksa |first1=Amela |last2=Mihajlović |first2=Ivana |last3=Ljubojević |first3=Mirjana |last4=Blagojević |first4=Boško |last5=Vijuk |first5=Mirjana I. |last6=Podunavac-Kuzmanović |first6=Sanja |last7=Kovačević |first7=Strahinja |last8=Štrbac |first8=Mirna P. |date=28 јули 2024 |title=Investigation of Juncus and Iris Plant Potential—Two Native Serbian Species for Utilization in Nature-Based Solutions towards Improving the Quality of Water Contaminated with Zinc and Supporting Biodiversity |journal=Sustainability |language=en |volume=16 |issue=15 |pages=6467 |doi=10.3390/su16156467 |doi-access=free |bibcode=2024Sust...16.6467G |issn=2071-1050}}</ref> Тие се важни членови во екосистемите кои ги населуваат како храна и живеалиште за други организми како микроби, инсекти, водоземци, риби и птици.<ref>{{наведено списание |last1=Cronk |first1=J.K. |last2=Fennessy |first2=M.S. |date=1 јануари 2009 |title=Wetland Plants |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/referencework/abs/pii/B9780123706263000600 |journal=Earth Systems and Environmental Sciences |language=en-US |pages=590–598 |doi=10.1016/B978-012370626-3.00060-0 |isbn=978-0-12-370626-3 }}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Boughton |first1=Elizabeth H. |last2=Quintana-Ascencio |first2=Pedro F. |last3=Bohlen |first3=Patrick J. |date=5 септември 2010 |title=Refuge effects of Juncus effusus in grazed, subtropical wetland plant communities |url=https://doi.org/10.1007/s11258-010-9836-4 |journal=Plant Ecology |volume=212 |issue=3 |pages=451–460 |doi=10.1007/s11258-010-9836-4 |issn=1385-0237}}</ref><ref>{{нмс |title=Juncus roemerianus |url=https://www.fs.usda.gov/database/feis/plants/graminoid/junroe/all.html#19 |access-date=10 февруари 2026 |website=www.fs.usda.gov}}</ref><ref>{{нмс |last=Hoag |first=Chris J. |title=Reference Guide for the Collection and Use of Ten Common Wetland Plants of the Great Basin and Intermountain West |url=https://www.nrcs.usda.gov/plantmaterials/idpmcarwproj13.pdf}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Yoon |first1=Ji-Hyun |last2=Kim |first2=Heung-Tae |last3=Nam |first3=Jong-Min |last4=Kim |first4=Jae-Geun |date=1 јуни 2011 |title=Optimal environmental range for Juncus effusus, an important plant species in an endangered insect species (Nannopya pygmaea) habitat in Korea |url=http://koreascience.or.kr/journal/view.jsp?kj=STHHCL&py=2011&vnc=v34n2&sp=223 |journal=Journal of Ecology and Environment |language=en |volume=34 |issue=2 |pages=223–235 |doi=10.5141/JEFB.2011.024 |bibcode=2011JEcEn..34..223Y |issn=2287-8327}}</ref> Извесни видови влијаат врз натопеното земјиште со тоа што го покачуваат нивото на кислород и ја менуваат киселоста на почквата.<ref>{{наведено списание |last1=Blossfeld |first1=Stephan |last2=Schreiber |first2=Christina Maria |last3=Liebsch |first3=Gregor |last4=Kuhn |first4=Arnd Jürgen |last5=Hinsinger |first5=Philippe |date=26 март 2013 |title=Quantitative imaging of rhizosphere pH and CO2 dynamics with planar optodes |url=https://doi.org/10.1093/aob/mct047 |journal=Annals of Botany |volume=112 |issue=2 |pages=267–276 |doi=10.1093/aob/mct047 |pmid=23532048 |pmc=3698388 |issn=1095-8290}}</ref> Покрај ова, ситките во сите живеалишта се коирстат во различни еколошки изучувања како последиците од врнежите врз блатните видови,<ref>{{наведено списание |last1=Watson |first1=E. B. |last2=Wigand |first2=C. |last3=Cencer |first3=M. |last4=Blount |first4=K. |date=1 февруари 2015 |title=Inundation and precipitation effects on growth and flowering of the high marsh species Juncus gerardii |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030437701400165X |journal=Aquatic Botany |volume=121 |pages=52–56 |doi=10.1016/j.aquabot.2014.10.012 |bibcode=2015AqBot.121...52W |osti=2279862 |issn=0304-3770}}</ref> издржливост на сол кај растенијата во соленикава и мочуришна вода,<ref>{{наведено списание |last=Touchette |first=B. W. |date=19 септември 2006 |title=Salt tolerance in a Juncus roemerianus brackish marsh: Spatial variations in plant water relations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022098106002899 |journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume=337 |issue=1 |pages=1–12 |doi=10.1016/j.jembe.2006.05.011 |issn=0022-0981}}</ref> ефектите од присуството на ситки врз растителната разновидност<ref>{{наведено списание |last1=Ervin |first1=Gary N. |last2=Wetzel |first2=Robert G. |date=февруари 2002 |title=Influence of a dominant macrophyte, Juncus effusus, on wetland plant species richness, diversity, and community composition |url=http://link.springer.com/10.1007/s00442-001-0844-x |journal=Oecologia |language=en |volume=130 |issue=4 |pages=626–636 |doi=10.1007/s00442-001-0844-x |pmid=28547266 |bibcode=2002Oecol.130..626E |issn=0029-8549}}</ref> и ефектите на мочуришните растенија врз микробните заедници во почвата.<ref>{{наведено списание |last1=Rietl |first1=Anthony J. |last2=Overlander |first2=Megan E. |last3=Nyman |first3=Andrew J. |last4=Jackson |first4=Colin R. |date=февруари 2016 |title=Microbial Community Composition and Extracellular Enzyme Activities Associated with Juncus roemerianus and Spartina alterniflora Vegetated Sediments in Louisiana Saltmarshes |url=http://link.springer.com/10.1007/s00248-015-0651-2 |journal=Microbial Ecology |language=en |volume=71 |issue=2 |pages=290–303 |doi=10.1007/s00248-015-0651-2 |pmid=26271740 |bibcode=2016MicEc..71..290R |issn=0095-3628}}</ref> {{Multiple image | image1 = 20220706 Juncus articulatus.jpg | caption1 = Јазлеста ситка (''J. articulatus'') во моклиште, Германија | image2 = Juncus sp, Adana.jpg | caption2 = ''Juncus sp.'' во моклиште, Турција | image3 = Juncus acutus kz01.jpg | caption3 = Остра ситка (''J. acutus'') во моклиште, Уругвај | image4 = Juncus rigidus kz01.jpg | caption4 = Арапска ситка (''J. rigidus'') покрај река, Оман | image5 = Juncus effusus kz14.jpg | caption5 = Раштркана ситка (''J. effusus'') во тревиште, Полска | caption_align = left | total_width = 250 | width = 120 | direction = vertical | align = right | header = Избрани живеалишта на ситката }} ==Фосилни наоди== Неколку [[фосил]]ни плодови од ситки се опишани [[миоцен|средномиоценски]] слоеви од местото Фастерхолт кај [[Силкеборг]] in [[Среден Јитланд]], [[Данска]].<ref>Angiosperm Fruits and Seeds from the Middle Miocene of Jutland (Denmark) by Else Marie Friis, The Royal Danish Academy of Sciences and Letters 24:3, 1985</ref> == Употреба == Ситките се користат од разни култури низ светот за различни цели.<ref name=":3">{{наведена книга |last=Merrill |first=Ruth Earl |title=PLANTS USED IN BASKETRY BY THE CALIFORNIA INDIANS |publisher=University of California Publications in Am. Arch. and Ethn.}}</ref><ref name=":4">{{наведено списание |last1=Traynor |first1=C. H. |last2=Kotze |first2=D. C. |last3=McKean |first3=S. G. |date=22 јули 2010 |title=Wetland craft plants in KwaZulu-Natal: an ecological review of harvesting impacts and implications for sustainable utilization |url=https://doi.org/10.4102/abc.v40i1.202 |journal=Bothalia |volume=40 |issue=1 |pages=135–144 |doi=10.4102/abc.v40i1.202 |bibcode=2010Botha..40..135T |issn=2311-9284}}</ref> Од влакнестите стебла се прават јажиња, и домородните народи во Калифорнија, ЈАР, [[Карабах]] и прединдустриска Скандинавија од нив правеле кошници и фитили.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{наведено списание |last=Svanberg |first=Ingvar |date=1997 |title=The Use of Rush (Juncus) and Cotton-Grass (Eriophorum) as Wicks: An Ethnobotanical Background to a Faroese Riddle |url=https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:uu:diva-34626 |journal=Svenska Landsmål och Svenskt Folkliv |issue=323 |pages=145–157}}</ref><ref>{{наведено списание |date=2025 |title=Study on the species Juncaceae and Poaceae distributed in lowland areas of Karabakh and their ethnobotanical characteristics |url=https://plantfungalres.az/uploads/2025-1/8-8.pdf |journal=Plant & Fungal Research |language=en |doi=10.30546/2664-5297.2025.8.1.021 |issn=2664-5297}}</ref> Во Кина и меѓу американските домородци овие растенија имале и лековита намена, и таквите својства се потврдени од современи научни наоди.<ref>{{наведено списание |last=Setzer |first=William N. |date=12 ноември 2018 |title=The Phytochemistry of Cherokee Aromatic Medicinal Plants |journal=Medicines |language=en |volume=5 |issue=4 |pages=121 |doi=10.3390/medicines5040121 |doi-access=free|issn=2305-6320 |pmc=6313439 |pmid=30424560}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Ullah |first1=Sana |last2=Amen |first2=Yhiya |last3=Shimizu |first3=Kuniyoshi |date=16 септември 2024 |title=Phytochemical, ethnomedicinal uses and pharmacological profile of Juncus decipiens (Buchenau) Nakai (common rush) |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14786419.2023.2223749 |journal=Natural Product Research |language=en |volume=38 |issue=18 |pages=3253–3263 |doi=10.1080/14786419.2023.2223749 |issn=1478-6419}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Barta |first1=Anita |last2=Salusso |first2=Agostina |last3=Kúsz |first3=Norbert |last4=Berkecz |first4=Róbert |last5=Schlauer |first5=Jan |last6=Purger |first6=Dragica |last7=Hohmann |first7=Judit |last8=Carpinella |first8=Maria Cecilia |last9=Vasas |first9=Andrea |date=9 август 2024 |title=Phenanthrenes from ''Juncus articulatus'' with Antibacterial and Biofilm Formation Inhibitory Activity |url=https://doi.org/10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |journal=Journal of Natural Products |volume=87 |issue=8 |pages=2068–2080 |doi=10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |pmid=39121346 |bibcode=2024JNAtP..87.2068B |issn=0163-3864}}</ref> ==Класификација== [[File:Juncus effuses Loch Kruse 7-8-08.jpg|thumb|upright=0.9|Кај раштрканата ситка (и други видови од ''J.'' sect. ''Juncotypus'') прицветникот се јавува како продолжеток на стеблото, а соцветието се јавува странично.]] Родот е наречен ''Juncus'' од [[Карл Линеј]] во 1753 г. во неговото дело „Видови растенија“ (''{{јаз|la|Species Plantarum}}''). [[Типски вид|Типскиот вид]] на родот го определил американскиот ботаничар Фредерик Вернон Ковил, кој во 1913 г. за ова ја избрал острата ситка (''Juncus acutus''), првиот вид разгледуван од Линеј.<ref name="Kirschner"/> ''Juncus'' може да се подели на две главни групи — едната со цимозни [[соцветие|соцветија]] што има прицветничиња, а другата со [[грозд (ботаника)|гроздести]] соцветија без прицветничиња.<ref name="Kirschner"/> Во 2013 г. родот ''Oreojuncus'' бил одвоен од ''Juncus''. Во 2022 г. Викторие Брожова и сор. објавиле филогнетска анализа, каде е утврденјо дека ''Juncus'' е парафилетски, а авторите предложиле шест нови родови: ''Alpinojuncus'', ''Agathryon'', ''Australojuncus'', ''Boreojuncus'', ''[[Juncinella]]'' и ''Verojuncus'', кои би се одвоиле од ''Juncus''.<ref>{{наведено списание |first1=Viktorie |last1=Brožová |first2=Jarosław |last2=Proćków |first3=Lenka |last3=Záveská Drábková |title=Toward finally unraveling the phylogenetic relationships of Juncaceae with respect to another cyperid family, Cyperaceae |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=177 |year=2022 |article-number=107588 |issn=1055-7903 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107588 |pmid=35907594 |bibcode=2022MolPE.17707588B }}</ref> По податок од јули 2025 г. ''[[Plants of the World Online]]'' ја го прифаќа ''Juncinella'', но останатите ги смета за синоними на ''Juncus''.<ref name = powo/> Родот е поделен на следниве [[подрод]]ови и [[отсек (ботаника)|отсеци]]:<ref name="Kirschner">{{наведено списание |author1=Jan Kirschner |author2=Lázaro J. Novara |author3=Vladimir S. Novikov |author4=Sven Snogerup |author5=Zdeněk Kaplan |year=1999 |title=Supraspecific division of the genus ''Juncus'' (Juncaceae) |journal=Folia Geobotanica |volume=34 |issue=3 |pages=377–390 |jstor=4201385 |doi=10.1007/BF02912822|bibcode=1999FolGe..34..377K |s2cid=31779452 }}</ref> * ''Juncus'' subg. ''Juncus'' ** sect. ''Juncus'' ** sect. ''Graminei'' {{мали|(Engelm.) Engelm.}} ** sect. ''Caespitosi'' {{мали|Cout.}} ** sect. ''Stygiopsis'' {{мали|Kuntze}} ** sect. ''Ozophyllum'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Iridifolii'' {{мали|Snogerup & Kirschner}} * ''Juncus'' subg. ''Poiophylli'' {{мали|Buchenau}} ** sect. ''Tenageia'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Steirochloa'' {{мали|Griseb.}} ** sect. ''Juncotypus'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Forskalina'' {{мали|Kuntze}} ===Видови=== {{Повеќе слики | direction = vertical | width = 220 | header = Избрани видови на ситка | image1 = Juncus inflexus spirre.jpeg | caption1 = Сивозелена ситка (''J. inflexus'') | image2 = Juncus jacquini Jacquins Binse.JPG | caption2 = Жакенова ситка (''J. jacquinii'') | image3 = Juncus.squarrosus.2.jpg | caption3 = Расчепатена ситка (''J. squarrosus'') | image4 = Juncus trifidus a5.jpg | caption4 = Триделка ситка (''J. trifidus'') }} По податок од јули 2025 г. базата ''[[Plants of the World Online]]'' прифаќа 342 видови:<ref name=powo/> {{div col|colwidth=21em}} *''[[Juncus acuminatus]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus acutiflorus]]'' {{мали|Ehrh. ex Hoffm.}} *''[[Juncus acutiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus acutus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus aemulans]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Juncus alatus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus alexandri]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus allioides]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus alpigenus]]'' {{мали|K.Koch}} *''[[Juncus × alpiniformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus alpinoarticulatus]]'' {{мали|Chaix}} *''[[Juncus amabilis]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus amplifolius]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus amplus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus amuricus]]'' {{мали|(Maxim.) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus anatolicus]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus anceps]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus andersonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus andinus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus antarcticus]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus anthelatus]]'' {{мали|(Wiegand) R.E.Brooks & Whittem.}} *''[[Juncus arcticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus aridicola]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus articulatus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus astreptus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus atratus]]'' {{мали|Krock.}} *''[[Juncus australis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus austrobrasiliensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus baekdusanensis]]'' {{мали|M.Kim}} *''[[Juncus balticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus bassianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus batrachium]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus benghalensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus beringensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus biflorus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus biglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus biglumoides]]'' {{мали|H.Hara}} *''[[Juncus bolanderi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycarpus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycephalus]]'' {{мали|(Engelm.) Buchenau}} *''[[Juncus brachyphyllus]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus brachyspathus]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Juncus brachystigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus brasiliensis]]'' {{мали|Breistr.}} *''[[Juncus brevibracteus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus brevicaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Fernald}} *''[[Juncus breviculmis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus breweri]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus × brueggeri]]'' {{мали|Domin}} *''[[Juncus bryoides]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus bryophilus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus bufonius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus bulbosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus burkartii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus caesariensis]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus caespiticius]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus canadensis]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Juncus capillaceus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus capillaris]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus castaneus]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Juncus cephalostigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus chiapasensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus chlorocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus chrysocarpus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus clarkei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus compressus]]'' {{мали|Jacq.}} *''[[Juncus concinnus]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Juncus concolor]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus confusus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus conglomeratus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus continuus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus cooperi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus cordobensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus coriaceus]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Juncus × correctus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus covillei]]'' {{мали|Piper}} *''[[Juncus crassistylus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus crispus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus curtisiae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus curvatus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus cyperoides]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus debilis]]'' {{мали|A.Gray}} *''[[Juncus decipiens]]'' {{мали|(Buchenau) Nakai}} *''[[Juncus × degenianus]]'' {{мали|Boros}} *''[[Juncus densiflorus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus deosaicus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus diastrophanthus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus dichotomus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus diemii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus diffusissimus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus × diffusus]]'' {{мали|Hoppe}} *''[[Juncus digitatus]]'' {{мали|C.W.Witham & Zika}} *''[[Juncus distegus]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus dolichanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus dongchuanensis]]'' {{мали|K.F.Wu}} *''[[Juncus × donyanae]]'' {{мали|Fern.-Carv.}} *''[[Juncus dregeanus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus drummondii]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus dubius]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus dudleyi]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus dulongjiongensis]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus durus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus duthiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Noltie}} *''[[Juncus ebracteatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus echinocephalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus ecuadoriensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus edgariae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus effusus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus elbrusicus]]'' {{мали|Galushko}} *''[[Juncus elliottii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Juncus elongatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus emmanuelis]]'' {{мали|A.Fern. & J.G.García}} *''[[Juncus engleri]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ensifolius]]'' {{мали|Wikstr.}} *''[[Juncus equisetinus]]'' {{мали|Proskur.}} *''[[Juncus ernesti-barrosi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus exiguus]]'' {{мали|(Fernald & Wiegand) Lint ex Snogerup & P.F.Zika}} *''[[Juncus exsertus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus falcatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus × fallax]]'' {{мали|Trab.}} *''[[Juncus fascinatus]]'' {{мали|(M.C.Johnst.) W.M.Knapp}} *''[[Juncus fastigiatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus fauriei]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Juncus fauriensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus fernandez-carvajaliae]]'' {{мали|Romero Zarco & Arán}} *''[[Juncus filicaulis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus filiformis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus filipendulus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus fimbristyloides]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus firmus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus flavidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus fockei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus foliosus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus fominii]]'' {{мали|Zoz}} *''[[Juncus fontanesii]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus fugongensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus × fulvescens]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus ganeshii]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus georgianus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus gerardi]]'' {{мали|Loisel.}} *''[[Juncus giganteus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus glaucoturgidus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus gonggae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × gracilescens]]'' {{мали|F.J.Herm. ex Wadmond}} *''[[Juncus gracilicaulis]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus gracillimus]]'' {{мали|(Buchenau) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus grandiflorus]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus greenei]]'' {{мали|Oakes & Tuck.}} *''[[Juncus gregiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus grisebachii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus guadeloupensis]]'' {{мали|Buchenau & Urb.}} *''[[Juncus gubanovii]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus gymnocarpus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus haenkei]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus hallii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus harae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus heldreichianus]]'' {{мали|T.Marsson ex Parl.}} *''[[Juncus hemiendytus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus heptopotamicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus hesperius]]'' {{мали|(Piper) Lint}} *''[[Juncus heterophyllus]]'' {{мали|Dufour}} *''[[Juncus himalensis]]'' {{мали|Klotzsch}} *''[[Juncus holoschoenus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus homalocaulis]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Juncus hondurensis]]'' {{мали|Proćków}} *''[[Juncus hookeridis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus howellii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus hybridus]]'' {{мали|Brot.}} *''[[Juncus hydrophilus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus imbricatus]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus inflexus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus ingens]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus interior]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus × inundatus]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Juncus jacquinii]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus jaxarticus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus jinpingensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus kelloggii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus khasiensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus kingii]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus kleinii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus krameri]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus kraussii]]'' {{мали|Hochst.}} *''[[Juncus kuohii]]'' {{мали|M.J.Jung}} *''[[Juncus laccatus]]'' {{мали|P.F.Zika}} *''[[Juncus laeviusculus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus lancangensis]]'' {{мали|Y.Y.Qian}} *''[[Juncus × lancastriensis]]'' {{мали|Stace}} *''[[Juncus × langii]]'' {{мали|Erdner}} *''[[Juncus leiospermus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus × lemieuxii]]'' {{мали|B.Boivin}} *''[[Juncus leptospermus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus lesueurii]]'' {{мали|Bol.}} *''[[Juncus leucanthus]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus leucomelas]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus liebmannii]]'' {{мали|J.F.Macbr.}} *''[[Juncus littoralis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Juncus llanquihuensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus lomatophyllus]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Juncus longiflorus]]'' {{мали|(A.Camus) Noltie}} *''[[Juncus longii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus longirostris]]'' {{мали|Kuvaev}} *''[[Juncus longistamineus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus longistylis]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Juncus luciensis]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus luzuliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus macrandrus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus macrantherus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus macrophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus magellanicus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus marginatus]]'' {{мали|Rostk.}} *''[[Juncus maritimus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus maroccanus]]'' {{мали|Kirschner}} *''[[Juncus maximowiczii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus megacephalus]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Juncus megalophyllus]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus meianthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson ex K.L.Wilson}} *''[[Juncus membranaceus]]'' {{мали|Royle}} *''[[Juncus mertensianus]]'' {{мали|Bong.}} *''[[Juncus micranthus]]'' {{мали|Schrad. ex E.Mey.}} *''[[Juncus microcephalus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus milashanensis]]'' {{мали|A.M.Lu & Z.Y.Zhang}} *''[[Juncus militaris]]'' {{мали|Bigelow}} *''[[Juncus minimus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus minutulus]]'' {{мали|(Albert & Jahand.) Prain}} *''[[Juncus modicus]]'' {{мали|N.E.Br.}} *''[[Juncus mogadorensis]]'' {{мали|(H.Lindb.) A.W.Hill}} *''[[Juncus mollis]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus × montellii]]'' {{мали|Vierh.}} *''[[Juncus × montserratensis]]'' {{мали|Marcet}} *''[[Juncus × murbeckii]]'' {{мали|Sagorski}} *''[[Juncus mustangensis]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × neglectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus nepalicus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus nevadensis]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Juncus nodatus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus × nodosiformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus nodosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus novae-zelandiae]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus nupela]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus oblongus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus × obotritorum]]'' {{мали|Rothm.}} *''[[Juncus obtusiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus occidentalis]]'' {{мали|(Colville) Wiegand}} *''[[Juncus ochraceus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ochrocoleus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus orchonicus]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus × oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus orthophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus oxycarpus]]'' {{мали|E.Mey. ex Kunth}} *''[[Juncus oxymeris]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus pallescens]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus pallidus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus paludosus]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Juncus papillosus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus parryi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus patens]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus pauciflorus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus pelocarpus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus perpusillus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus persicus]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Juncus pervetus]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus petrophilus]]'' {{мали|Miyam.}} *''[[Juncus phaeanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus phaeocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus planifolius]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus polyanthemus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus polycephalos]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus potaninii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus prismatocarpus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus procerus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus prominens]]'' {{мали|(Buchenau) Miyabe & Kudô}} *''[[Juncus przewalskii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus psammophilus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus punctorius]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus pusillus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus pygmaeus]]'' {{мали|Rich. ex Thuill.}} *''[[Juncus pylaei]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus radula]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ramboi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus ranarius]]'' {{мали|Songeon & E.P.Perrier}} *''[[Juncus ratkowskyanus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus rechingeri]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus rectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus regelii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus remotiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus repens]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus requienii]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus revolutus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus rigidus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus riparius]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus roemerianus]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Juncus rohtangensis]]'' {{мали|Goel & Aswal}} *''[[Juncus × ruhmeri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Juncus × sallandiae]]'' {{мали|Corporaal & Schaminée}} *''[[Juncus salsuginosus]]'' {{мали|Turcz. ex C.A.Mey.}} *''[[Juncus sandwithii]]'' {{мали|Lourteig}} *''[[Juncus sarophorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus saximontanus]]'' {{мали|A.Nelson}} *''[[Juncus scheuchzerioides]]'' {{мали|Gaudich.}} *''[[Juncus scirpoides]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus scrobilatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus secundus]]'' {{мали|P.Beauv. ex Poir.}} *''[[Juncus semisolidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus setchuensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus sherei]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus sikkimensis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus snowii]]'' {{мали|W.M.Knapp & R.Carter}} *''[[Juncus socotranus]]'' {{мали|(Buchenau) Snogerup}} *''[[Juncus sonderianus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus soranthus]]'' {{мали|Schrenk}} *''[[Juncus sorrentinoi]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus sparganiifolius]]'' {{мали|Boiss. & Kotschy ex Buchenau}} *''[[Juncus spectabilis]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus sphacelatus]]'' {{мали|Decne.}} *''[[Juncus sphaerocarpus]]'' {{мали|Nees}} *''[[Juncus spumosus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus squarrosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus stipulatus]]'' {{мали|Nees & Meyen}} *''[[Juncus striatus]]'' {{мали|Schousb. ex E.Mey.}} *''[[Juncus × stuckeyi]]'' {{мали|Reinking}} *''[[Juncus stygius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus × subatratus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus subcaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville & S.F.Blake}} *''[[Juncus subglaucus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus subnodulosus]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Juncus subsecundus]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus subtilis]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus subulatus]]'' {{мали|Forssk.}} *''[[Juncus subulitepalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus supiniformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus taonanensis]]'' {{мали|Satake & Kitag.}} *''[[Juncus tenageia]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Juncus tenuis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus texanus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville}} *''[[Juncus textilis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus thomasii]]'' {{мали|Ten.}} *''[[Juncus thompsonianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus thomsonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus tiehmii]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus tingitanus]]'' {{мали|Maire & Weiller}} *''[[Juncus tobdeniorum]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus torreyi]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus trachyphyllus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus trichophyllus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus triformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus triglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus trigonocarpus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus trilocularis]]'' {{мали|Zika}} *''[[Juncus turkestanicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus uncialis]]'' {{мали|Greene}} *''[[Juncus uniflorus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus uruguensis]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Juncus usitatus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus vaginatus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus × valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Juncus validus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus valvatus]]'' {{мали|Link}} *''[[Juncus vaseyi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus venturianus]]'' {{мали|Castillón}} *''[[Juncus virens]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus wallichianus]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus xiphioides]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus yui]]'' {{мали|S.Y.Bao}} {{div col end}} ===Порано во овој род=== *''[[Juncinella capitata]]'' {{мали|(Weigel) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus capitatus'' {{мали|Weigel}}) *''[[Juncinella cephalotes]]'' {{мали|(Thunb.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus cephalotes'' {{мали|Thunb.}}) *''[[Juncinella obliqua]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus obliquus'' {{мали|Adamson}}) *''[[Juncinella picta]]'' {{мали|(Steud.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus pictus'' {{мали|Steud.}}) *''[[Juncinella rupestris]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus rupestris'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella scabriuscula]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus scabriusculus'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella stenopetala]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus stenopetalus'' {{мали|Adamson}}) == Наводи == {{наводи|30em}} {{Таксонска лента|from=Q158480}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ситка| ]] [[Категорија:Ситки]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] 54isa7dn5sl976i7ql4rcmb02yo30f8 5588245 5588244 2026-07-06T23:20:08Z Bjankuloski06 332 5588245 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Juncus.conglomeratus.2.jpg | image_caption = Збиена ситка (''J.&nbsp;conglomeratus'') | taxon = Juncus | authority = [[Карл Линеј|L.]] | type_species = [[Остра ситка]] (''J. acutus'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] | synonyms = {{расклопен список| * ''Agathryon'' {{мали|(Raf.) Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Alpinojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Australojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} * ''Boreojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków, nom. superfl.}} * ''Cephaloxys'' {{мали|Desv.}} * ''Juncastrum'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Juncinella'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Marsippospermum'' {{мали|Desv.}} * ''Microschoenus'' {{мали|C.B.Clarke}} * ''Phylloschoenus'' {{мали|Fourr., not validly published}} * ''Rostkovia'' {{мали|Desv.}} * ''Tenageia'' {{мали|(Dumort.) Fourr.}} * ''Tristemon'' {{мали|Raf. (1838)}} * ''Verojuncus'' {{мали|Záv.Drábk. & Proćków}} }} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{нмс |title=''Juncus'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30001343-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=21 јули 2025}}</ref> }} '''Ситка''' ({{науч|Juncus}}) — [[род (биологија)|род]] на [[монокотиледон]]ски [[цветни растенија]]. Ова е најголемиот род во семејството на [[ситки]]те (''Juncaceae''),<ref name="FNA">{{наведена книга |author1=Ralph E. Brooks |author2=Steven E. Clemants |year=2000 |chapter=Juncus |series=Flora of North America |volume=22 |title=Magnoliophyta: Alismatidae, Arecidae, Commelinidae (in part), and Zingiberidae |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-513729-9 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=116870}}</ref> и содржи околу 340 видови.<ref name = powo/><ref name=":1">{{Citation |title=Species plantarum. 7: Juncaceae 2: Juncus subg. Juncus / comp. by Jan Kirschner |date=2002 |editor-last=Kirschner |editor-first=Jan |place=Canberra |publisher=Australian Biological Resources Study |isbn=978-0-642-56823-6}}</ref> ==Опис== Членовите на овој род се [[зелјесто растение|зелјести растенија]] кои површно личат на [[треви]]те или [[смолци]]те.<ref name="Yakandawala">{{наведено списание |author1=D. M. D. Yakandawala |author2=U. M. Sirisena |author3=M. D. Dassanayake |year=2005 |title=Two new records of ''Juncus'' species (rush family – Juncaceae) in Sri Lanka |journal=Ceylon Journal of Science |volume=33 |pages=67–76 |url=http://dl.nsf.ac.lk/bitstream/1/7650/2/CJS(B.S)-33-67.pdf }}{{Dead link|date=декември 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Од тревите и смолците се разликуваат по обликот на цветот. Цветовите на сипката имаат пет [[пршлен (ботаника)|пршлени]]: три чашкини ливчиња, три венечни ливчиња, два до шест [[прашник|прашници]] (во два пршлена) и [[устенце (ботаника)|устенце]] со три залистоци.<ref name="Yakandawala"/> Стеблата во пресек се округли, за разлика од оние на смолците,<ref name="Yakandawala"/> кои се триаголни.<ref>{{наведена книга|author1=Peter W. Ball |author2=A. A. Reznicek |author3=David F. Murray |chapter=210. Cyperaceae Jussieu |editor=Flora of North America Committee |title=Magnoliophyta: Commelinidae (in part): Cyperaceae|series=Flora of North America|date=27 февруари 2003 |volume=23|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-515207-4 |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10246}}</ref> Во отсекот ''Juncotypus'' (порано наречен ''Juncus'' subg. ''Genuini''),<ref name="Kirschner"/> се содржат најраспространетите видови, чии листови се сведени на ракави околу основата на стеблото и [[прицветник]]от кои го потпираат соцветието и личат на продолжеток на стеблото, поради што соцветието изгледа странично.<ref>{{наведено списание|author1=K. L. Wilson |author2=L. A. S. Johnson |year=2001 |title=The genus ''Juncus'' (Juncaceae) in Malesia and allied septate-leaved species in adjoining regions |journal=Telopea |volume=9 |issue=2 |pages=357–397 |doi=10.7751/telopea20013009 |doi-access=free |bibcode=2001Telop...9..357W }}</ref> ==Распространетост и екологија== Овој род има [[космополитизам (биологија)|целосветска распространетост]], чии видови се среќаваат насекаде освен на [[Антарктик]]от.<ref name="FNA"/> Обично растат на студени или влажни места, а во тропскиот појас најчести се во планинските места.<ref name="Yakandawala"/> Се опшрауваат од ветрот, а некои видови и од инсекти.<ref>{{наведено списание |last1=Huang |first1=Shuang-Quan |last2=Xiong |first2=Ying-Ze |last3=Barrett |first3=Spencer C. H. |date=ноември 2013 |title=Experimental Evidence of Insect Pollination in Juncaceae, a Primarily Wind-Pollinated Family |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/673247 |journal=International Journal of Plant Sciences |volume=174 |issue=9 |pages=1219–1228 |doi=10.1086/673247 |bibcode=2013IJPlS.174.1219H |issn=1058-5893}}</ref><ref name=":0">{{нмс |title=Juncus L. (genus) – species list & taxonomy {{!}} PlantaeDB |url=https://plantaedb.com/taxa/phylum/angiosperms/order/poales/family/juncaceae/genus/juncus |access-date=9 февруари 2026 |website=plantaedb.com |language=en}}</ref> Ситките претпочитаат [[моклиште|моклишта]] како мочуришта и вирови.<ref name=":0" /> Ако водата е загадена, тие ги примаат материите во себе,<ref name=":2" /> па затоа може да се садат како добри прочистувачи на водата.<ref name=":2">{{наведено списание |last1=Syranidou |first1=Evdokia |last2=Christofilopoulos |first2=Stavros |last3=Kalogerakis |first3=Nicolas |date=25 септември 2017 |title=Juncus spp.—The helophyte for all (phyto)remediation purposes? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1871678416326577 |journal=New Biotechnology |series=EBC-VI: Recent Advances in Environmental Biotechnology |volume=38 |issue=Pt B |pages=43–55 |doi=10.1016/j.nbt.2016.12.005 |pmid=28040555 |bibcode=2017NBiot..38...43S |issn=1871-6784}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Greksa |first1=Amela |last2=Mihajlović |first2=Ivana |last3=Ljubojević |first3=Mirjana |last4=Blagojević |first4=Boško |last5=Vijuk |first5=Mirjana I. |last6=Podunavac-Kuzmanović |first6=Sanja |last7=Kovačević |first7=Strahinja |last8=Štrbac |first8=Mirna P. |date=28 јули 2024 |title=Investigation of Juncus and Iris Plant Potential—Two Native Serbian Species for Utilization in Nature-Based Solutions towards Improving the Quality of Water Contaminated with Zinc and Supporting Biodiversity |journal=Sustainability |language=en |volume=16 |issue=15 |pages=6467 |doi=10.3390/su16156467 |doi-access=free |bibcode=2024Sust...16.6467G |issn=2071-1050}}</ref> Тие се важни членови во екосистемите кои ги населуваат како храна и живеалиште за други организми како микроби, инсекти, водоземци, риби и птици.<ref>{{наведено списание |last1=Cronk |first1=J.K. |last2=Fennessy |first2=M.S. |date=1 јануари 2009 |title=Wetland Plants |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/referencework/abs/pii/B9780123706263000600 |journal=Earth Systems and Environmental Sciences |language=en-US |pages=590–598 |doi=10.1016/B978-012370626-3.00060-0 |isbn=978-0-12-370626-3 }}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Boughton |first1=Elizabeth H. |last2=Quintana-Ascencio |first2=Pedro F. |last3=Bohlen |first3=Patrick J. |date=5 септември 2010 |title=Refuge effects of Juncus effusus in grazed, subtropical wetland plant communities |url=https://doi.org/10.1007/s11258-010-9836-4 |journal=Plant Ecology |volume=212 |issue=3 |pages=451–460 |doi=10.1007/s11258-010-9836-4 |issn=1385-0237}}</ref><ref>{{нмс |title=Juncus roemerianus |url=https://www.fs.usda.gov/database/feis/plants/graminoid/junroe/all.html#19 |access-date=10 февруари 2026 |website=www.fs.usda.gov}}</ref><ref>{{нмс |last=Hoag |first=Chris J. |title=Reference Guide for the Collection and Use of Ten Common Wetland Plants of the Great Basin and Intermountain West |url=https://www.nrcs.usda.gov/plantmaterials/idpmcarwproj13.pdf}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Yoon |first1=Ji-Hyun |last2=Kim |first2=Heung-Tae |last3=Nam |first3=Jong-Min |last4=Kim |first4=Jae-Geun |date=1 јуни 2011 |title=Optimal environmental range for Juncus effusus, an important plant species in an endangered insect species (Nannopya pygmaea) habitat in Korea |url=http://koreascience.or.kr/journal/view.jsp?kj=STHHCL&py=2011&vnc=v34n2&sp=223 |journal=Journal of Ecology and Environment |language=en |volume=34 |issue=2 |pages=223–235 |doi=10.5141/JEFB.2011.024 |bibcode=2011JEcEn..34..223Y |issn=2287-8327}}</ref> Извесни видови влијаат врз натопеното земјиште со тоа што го покачуваат нивото на кислород и ја менуваат киселоста на почквата.<ref>{{наведено списание |last1=Blossfeld |first1=Stephan |last2=Schreiber |first2=Christina Maria |last3=Liebsch |first3=Gregor |last4=Kuhn |first4=Arnd Jürgen |last5=Hinsinger |first5=Philippe |date=26 март 2013 |title=Quantitative imaging of rhizosphere pH and CO2 dynamics with planar optodes |url=https://doi.org/10.1093/aob/mct047 |journal=Annals of Botany |volume=112 |issue=2 |pages=267–276 |doi=10.1093/aob/mct047 |pmid=23532048 |pmc=3698388 |issn=1095-8290}}</ref> Покрај ова, ситките во сите живеалишта се коирстат во различни еколошки изучувања како последиците од врнежите врз блатните видови,<ref>{{наведено списание |last1=Watson |first1=E. B. |last2=Wigand |first2=C. |last3=Cencer |first3=M. |last4=Blount |first4=K. |date=1 февруари 2015 |title=Inundation and precipitation effects on growth and flowering of the high marsh species Juncus gerardii |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030437701400165X |journal=Aquatic Botany |volume=121 |pages=52–56 |doi=10.1016/j.aquabot.2014.10.012 |bibcode=2015AqBot.121...52W |osti=2279862 |issn=0304-3770}}</ref> издржливост на сол кај растенијата во соленикава и мочуришна вода,<ref>{{наведено списание |last=Touchette |first=B. W. |date=19 септември 2006 |title=Salt tolerance in a Juncus roemerianus brackish marsh: Spatial variations in plant water relations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022098106002899 |journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume=337 |issue=1 |pages=1–12 |doi=10.1016/j.jembe.2006.05.011 |issn=0022-0981}}</ref> ефектите од присуството на ситки врз растителната разновидност<ref>{{наведено списание |last1=Ervin |first1=Gary N. |last2=Wetzel |first2=Robert G. |date=февруари 2002 |title=Influence of a dominant macrophyte, Juncus effusus, on wetland plant species richness, diversity, and community composition |url=http://link.springer.com/10.1007/s00442-001-0844-x |journal=Oecologia |language=en |volume=130 |issue=4 |pages=626–636 |doi=10.1007/s00442-001-0844-x |pmid=28547266 |bibcode=2002Oecol.130..626E |issn=0029-8549}}</ref> и ефектите на мочуришните растенија врз микробните заедници во почвата.<ref>{{наведено списание |last1=Rietl |first1=Anthony J. |last2=Overlander |first2=Megan E. |last3=Nyman |first3=Andrew J. |last4=Jackson |first4=Colin R. |date=февруари 2016 |title=Microbial Community Composition and Extracellular Enzyme Activities Associated with Juncus roemerianus and Spartina alterniflora Vegetated Sediments in Louisiana Saltmarshes |url=http://link.springer.com/10.1007/s00248-015-0651-2 |journal=Microbial Ecology |language=en |volume=71 |issue=2 |pages=290–303 |doi=10.1007/s00248-015-0651-2 |pmid=26271740 |bibcode=2016MicEc..71..290R |issn=0095-3628}}</ref> {{Multiple image | image1 = 20220706 Juncus articulatus.jpg | caption1 = Јазлеста ситка (''J. articulatus'') во моклиште, Германија | image2 = Juncus sp, Adana.jpg | caption2 = ''Juncus sp.'' во моклиште, Турција | image3 = Juncus acutus kz01.jpg | caption3 = Остра ситка (''J. acutus'') во моклиште, Уругвај | image4 = Juncus rigidus kz01.jpg | caption4 = Арапска ситка (''J. rigidus'') покрај река, Оман | image5 = Juncus effusus kz14.jpg | caption5 = Раштркана ситка (''J. effusus'') во тревиште, Полска | caption_align = left | total_width = 250 | width = 120 | direction = vertical | align = right | header = Избрани живеалишта на ситката }} ==Фосилни наоди== Неколку [[фосил]]ни плодови од ситки се опишани [[миоцен|средномиоценски]] слоеви од местото Фастерхолт кај [[Силкеборг]] in [[Среден Јитланд]], [[Данска]].<ref>Angiosperm Fruits and Seeds from the Middle Miocene of Jutland (Denmark) by Else Marie Friis, The Royal Danish Academy of Sciences and Letters 24:3, 1985</ref> == Употреба == Ситките се користат од разни култури низ светот за различни цели.<ref name=":3">{{наведена книга |last=Merrill |first=Ruth Earl |title=PLANTS USED IN BASKETRY BY THE CALIFORNIA INDIANS |publisher=University of California Publications in Am. Arch. and Ethn.}}</ref><ref name=":4">{{наведено списание |last1=Traynor |first1=C. H. |last2=Kotze |first2=D. C. |last3=McKean |first3=S. G. |date=22 јули 2010 |title=Wetland craft plants in KwaZulu-Natal: an ecological review of harvesting impacts and implications for sustainable utilization |url=https://doi.org/10.4102/abc.v40i1.202 |journal=Bothalia |volume=40 |issue=1 |pages=135–144 |doi=10.4102/abc.v40i1.202 |bibcode=2010Botha..40..135T |issn=2311-9284}}</ref> Од влакнестите стебла се прават јажиња, и домородните народи во Калифорнија, ЈАР, [[Карабах]] и прединдустриска Скандинавија од нив правеле кошници и фитили.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{наведено списание |last=Svanberg |first=Ingvar |date=1997 |title=The Use of Rush (Juncus) and Cotton-Grass (Eriophorum) as Wicks: An Ethnobotanical Background to a Faroese Riddle |url=https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:uu:diva-34626 |journal=Svenska Landsmål och Svenskt Folkliv |issue=323 |pages=145–157}}</ref><ref>{{наведено списание |date=2025 |title=Study on the species Juncaceae and Poaceae distributed in lowland areas of Karabakh and their ethnobotanical characteristics |url=https://plantfungalres.az/uploads/2025-1/8-8.pdf |journal=Plant & Fungal Research |language=en |doi=10.30546/2664-5297.2025.8.1.021 |issn=2664-5297}}</ref> Во Кина и меѓу американските домородци овие растенија имале и лековита намена, и таквите својства се потврдени од современи научни наоди.<ref>{{наведено списание |last=Setzer |first=William N. |date=12 ноември 2018 |title=The Phytochemistry of Cherokee Aromatic Medicinal Plants |journal=Medicines |language=en |volume=5 |issue=4 |pages=121 |doi=10.3390/medicines5040121 |doi-access=free|issn=2305-6320 |pmc=6313439 |pmid=30424560}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Ullah |first1=Sana |last2=Amen |first2=Yhiya |last3=Shimizu |first3=Kuniyoshi |date=16 септември 2024 |title=Phytochemical, ethnomedicinal uses and pharmacological profile of Juncus decipiens (Buchenau) Nakai (common rush) |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14786419.2023.2223749 |journal=Natural Product Research |language=en |volume=38 |issue=18 |pages=3253–3263 |doi=10.1080/14786419.2023.2223749 |issn=1478-6419}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Barta |first1=Anita |last2=Salusso |first2=Agostina |last3=Kúsz |first3=Norbert |last4=Berkecz |first4=Róbert |last5=Schlauer |first5=Jan |last6=Purger |first6=Dragica |last7=Hohmann |first7=Judit |last8=Carpinella |first8=Maria Cecilia |last9=Vasas |first9=Andrea |date=9 август 2024 |title=Phenanthrenes from ''Juncus articulatus'' with Antibacterial and Biofilm Formation Inhibitory Activity |url=https://doi.org/10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |journal=Journal of Natural Products |volume=87 |issue=8 |pages=2068–2080 |doi=10.1021/acs.jnatprod.4c00577 |pmid=39121346 |bibcode=2024JNAtP..87.2068B |issn=0163-3864}}</ref> ==Класификација== [[File:Juncus effuses Loch Kruse 7-8-08.jpg|thumb|upright=0.9|Кај раштрканата ситка (и други видови од ''J.'' sect. ''Juncotypus'') прицветникот се јавува како продолжеток на стеблото, а соцветието се јавува странично.]] Родот е наречен ''Juncus'' од [[Карл Линеј]] во 1753 г. во неговото дело „Видови растенија“ (''{{јаз|la|Species Plantarum}}''). [[Типски вид|Типскиот вид]] на родот го определил американскиот ботаничар Фредерик Вернон Ковил, кој во 1913 г. за ова ја избрал острата ситка (''Juncus acutus''), првиот вид разгледуван од Линеј.<ref name="Kirschner"/> ''Juncus'' може да се подели на две главни групи — едната со цимозни [[соцветие|соцветија]] што има прицветничиња, а другата со [[грозд (ботаника)|гроздести]] соцветија без прицветничиња.<ref name="Kirschner"/> Во 2013 г. родот ''Oreojuncus'' бил одвоен од ''Juncus''. Во 2022 г. Викторие Брожова и сор. објавиле филогнетска анализа, каде е утврденјо дека ''Juncus'' е парафилетски, а авторите предложиле шест нови родови: ''Alpinojuncus'', ''Agathryon'', ''Australojuncus'', ''Boreojuncus'', ''[[Juncinella]]'' и ''Verojuncus'', кои би се одвоиле од ''Juncus''.<ref>{{наведено списание |first1=Viktorie |last1=Brožová |first2=Jarosław |last2=Proćków |first3=Lenka |last3=Záveská Drábková |title=Toward finally unraveling the phylogenetic relationships of Juncaceae with respect to another cyperid family, Cyperaceae |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=177 |year=2022 |article-number=107588 |issn=1055-7903 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107588 |pmid=35907594 |bibcode=2022MolPE.17707588B }}</ref> По податок од јули 2025 г. ''[[Plants of the World Online]]'' ја го прифаќа ''Juncinella'', но останатите ги смета за синоними на ''Juncus''.<ref name = powo/> Родот е поделен на следниве [[подрод]]ови и [[отсек (ботаника)|отсеци]]:<ref name="Kirschner">{{наведено списание |author1=Jan Kirschner |author2=Lázaro J. Novara |author3=Vladimir S. Novikov |author4=Sven Snogerup |author5=Zdeněk Kaplan |year=1999 |title=Supraspecific division of the genus ''Juncus'' (Juncaceae) |journal=Folia Geobotanica |volume=34 |issue=3 |pages=377–390 |jstor=4201385 |doi=10.1007/BF02912822|bibcode=1999FolGe..34..377K |s2cid=31779452 }}</ref> * ''Juncus'' subg. ''Juncus'' ** sect. ''Juncus'' ** sect. ''Graminei'' {{мали|(Engelm.) Engelm.}} ** sect. ''Caespitosi'' {{мали|Cout.}} ** sect. ''Stygiopsis'' {{мали|Kuntze}} ** sect. ''Ozophyllum'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Iridifolii'' {{мали|Snogerup & Kirschner}} * ''Juncus'' subg. ''Poiophylli'' {{мали|Buchenau}} ** sect. ''Tenageia'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Steirochloa'' {{мали|Griseb.}} ** sect. ''Juncotypus'' {{мали|Dumort.}} ** sect. ''Forskalina'' {{мали|Kuntze}} ===Видови=== {{Повеќе слики | direction = vertical | width = 220 | header = Избрани видови на ситка | image1 = Juncus inflexus spirre.jpeg | caption1 = Сивозелена ситка (''J. inflexus'') | image2 = Juncus jacquini Jacquins Binse.JPG | caption2 = Жакенова ситка (''J. jacquinii'') | image3 = Juncus.squarrosus.2.jpg | caption3 = Расчепатена ситка (''J. squarrosus'') | image4 = Juncus trifidus a5.jpg | caption4 = Триделка ситка (''J. trifidus'') }} По податок од јули 2025 г. базата ''[[Plants of the World Online]]'' прифаќа 342 видови:<ref name=powo/> {{div col|colwidth=21em}} *''[[Juncus acuminatus]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus acutiflorus]]'' {{мали|Ehrh. ex Hoffm.}} *''[[Juncus acutiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus acutus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus aemulans]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Juncus alatus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus alexandri]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus allioides]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus alpigenus]]'' {{мали|K.Koch}} *''[[Juncus × alpiniformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus alpinoarticulatus]]'' {{мали|Chaix}} *''[[Juncus amabilis]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus amplifolius]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus amplus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus amuricus]]'' {{мали|(Maxim.) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus anatolicus]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus anceps]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus andersonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus andinus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus antarcticus]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus anthelatus]]'' {{мали|(Wiegand) R.E.Brooks & Whittem.}} *''[[Juncus arcticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus aridicola]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus articulatus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus astreptus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus atratus]]'' {{мали|Krock.}} *''[[Juncus australis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus austrobrasiliensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus baekdusanensis]]'' {{мали|M.Kim}} *''[[Juncus balticus]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus bassianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus batrachium]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus benghalensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus beringensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus biflorus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus biglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus biglumoides]]'' {{мали|H.Hara}} *''[[Juncus bolanderi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycarpus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus brachycephalus]]'' {{мали|(Engelm.) Buchenau}} *''[[Juncus brachyphyllus]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus brachyspathus]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Juncus brachystigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus brasiliensis]]'' {{мали|Breistr.}} *''[[Juncus brevibracteus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus brevicaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Fernald}} *''[[Juncus breviculmis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus breweri]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus × brueggeri]]'' {{мали|Domin}} *''[[Juncus bryoides]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus bryophilus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus bufonius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus bulbosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus burkartii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus caesariensis]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus caespiticius]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus canadensis]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Juncus capillaceus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus capillaris]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus castaneus]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Juncus cephalostigma]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus chiapasensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus chlorocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus chrysocarpus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus clarkei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus compressus]]'' {{мали|Jacq.}} *''[[Juncus concinnus]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Juncus concolor]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus confusus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus conglomeratus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus continuus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus cooperi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus cordobensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus coriaceus]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Juncus × correctus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus covillei]]'' {{мали|Piper}} *''[[Juncus crassistylus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus crispus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus curtisiae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus curvatus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus cyperoides]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus debilis]]'' {{мали|A.Gray}} *''[[Juncus decipiens]]'' {{мали|(Buchenau) Nakai}} *''[[Juncus × degenianus]]'' {{мали|Boros}} *''[[Juncus densiflorus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus deosaicus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus diastrophanthus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus dichotomus]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Juncus diemii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus diffusissimus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus × diffusus]]'' {{мали|Hoppe}} *''[[Juncus digitatus]]'' {{мали|C.W.Witham & Zika}} *''[[Juncus distegus]]'' {{мали|Edgar}} *''[[Juncus dolichanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus dongchuanensis]]'' {{мали|K.F.Wu}} *''[[Juncus × donyanae]]'' {{мали|Fern.-Carv.}} *''[[Juncus dregeanus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus drummondii]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus dubius]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus dudleyi]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus dulongjiongensis]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus durus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus duthiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Noltie}} *''[[Juncus ebracteatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus echinocephalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus ecuadoriensis]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus edgariae]]'' {{мали|L.A.S.Johnson & K.L.Wilson}} *''[[Juncus effusus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus elbrusicus]]'' {{мали|Galushko}} *''[[Juncus elliottii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Juncus elongatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus emmanuelis]]'' {{мали|A.Fern. & J.G.García}} *''[[Juncus engleri]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ensifolius]]'' {{мали|Wikstr.}} *''[[Juncus equisetinus]]'' {{мали|Proskur.}} *''[[Juncus ernesti-barrosi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus exiguus]]'' {{мали|(Fernald & Wiegand) Lint ex Snogerup & P.F.Zika}} *''[[Juncus exsertus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus falcatus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus × fallax]]'' {{мали|Trab.}} *''[[Juncus fascinatus]]'' {{мали|(M.C.Johnst.) W.M.Knapp}} *''[[Juncus fastigiatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus fauriei]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Juncus fauriensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus fernandez-carvajaliae]]'' {{мали|Romero Zarco & Arán}} *''[[Juncus filicaulis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus filiformis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus filipendulus]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Juncus fimbristyloides]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus firmus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus flavidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus fockei]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus foliosus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus fominii]]'' {{мали|Zoz}} *''[[Juncus fontanesii]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus fugongensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus × fulvescens]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus ganeshii]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus georgianus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus gerardi]]'' {{мали|Loisel.}} *''[[Juncus giganteus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus glaucoturgidus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus gonggae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × gracilescens]]'' {{мали|F.J.Herm. ex Wadmond}} *''[[Juncus gracilicaulis]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus gracillimus]]'' {{мали|(Buchenau) V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus grandiflorus]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus greenei]]'' {{мали|Oakes & Tuck.}} *''[[Juncus gregiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus grisebachii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus guadeloupensis]]'' {{мали|Buchenau & Urb.}} *''[[Juncus gubanovii]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus gymnocarpus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus haenkei]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus hallii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus harae]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus heldreichianus]]'' {{мали|T.Marsson ex Parl.}} *''[[Juncus hemiendytus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus heptopotamicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus hesperius]]'' {{мали|(Piper) Lint}} *''[[Juncus heterophyllus]]'' {{мали|Dufour}} *''[[Juncus himalensis]]'' {{мали|Klotzsch}} *''[[Juncus holoschoenus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus homalocaulis]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Juncus hondurensis]]'' {{мали|Proćków}} *''[[Juncus hookeridis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus howellii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus hybridus]]'' {{мали|Brot.}} *''[[Juncus hydrophilus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus imbricatus]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus inflexus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus ingens]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus interior]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Juncus × inundatus]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Juncus jacquinii]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus jaxarticus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus jinpingensis]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus kelloggii]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus khasiensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus kingii]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus kleinii]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus krameri]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus kraussii]]'' {{мали|Hochst.}} *''[[Juncus kuohii]]'' {{мали|M.J.Jung}} *''[[Juncus laccatus]]'' {{мали|P.F.Zika}} *''[[Juncus laeviusculus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus lancangensis]]'' {{мали|Y.Y.Qian}} *''[[Juncus × lancastriensis]]'' {{мали|Stace}} *''[[Juncus × langii]]'' {{мали|Erdner}} *''[[Juncus leiospermus]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Juncus × lemieuxii]]'' {{мали|B.Boivin}} *''[[Juncus leptospermus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus lesueurii]]'' {{мали|Bol.}} *''[[Juncus leucanthus]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus leucomelas]]'' {{мали|Royle ex D.Don}} *''[[Juncus liebmannii]]'' {{мали|J.F.Macbr.}} *''[[Juncus littoralis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Juncus llanquihuensis]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus lomatophyllus]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Juncus longiflorus]]'' {{мали|(A.Camus) Noltie}} *''[[Juncus longii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus longirostris]]'' {{мали|Kuvaev}} *''[[Juncus longistamineus]]'' {{мали|A.Camus}} *''[[Juncus longistylis]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Juncus luciensis]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus luzuliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Juncus macrandrus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus macrantherus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus macrophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus magellanicus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus marginatus]]'' {{мали|Rostk.}} *''[[Juncus maritimus]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus maroccanus]]'' {{мали|Kirschner}} *''[[Juncus maximowiczii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus megacephalus]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Juncus megalophyllus]]'' {{мали|S.Y.Bao}} *''[[Juncus meianthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson ex K.L.Wilson}} *''[[Juncus membranaceus]]'' {{мали|Royle}} *''[[Juncus mertensianus]]'' {{мали|Bong.}} *''[[Juncus micranthus]]'' {{мали|Schrad. ex E.Mey.}} *''[[Juncus microcephalus]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Juncus milashanensis]]'' {{мали|A.M.Lu & Z.Y.Zhang}} *''[[Juncus militaris]]'' {{мали|Bigelow}} *''[[Juncus minimus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus minutulus]]'' {{мали|(Albert & Jahand.) Prain}} *''[[Juncus modicus]]'' {{мали|N.E.Br.}} *''[[Juncus mogadorensis]]'' {{мали|(H.Lindb.) A.W.Hill}} *''[[Juncus mollis]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus × montellii]]'' {{мали|Vierh.}} *''[[Juncus × montserratensis]]'' {{мали|Marcet}} *''[[Juncus × murbeckii]]'' {{мали|Sagorski}} *''[[Juncus mustangensis]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus × neglectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus nepalicus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus nevadensis]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Juncus nodatus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus × nodosiformis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus nodosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus novae-zelandiae]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus nupela]]'' {{мали|Veldkamp}} *''[[Juncus oblongus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus × obotritorum]]'' {{мали|Rothm.}} *''[[Juncus obtusiusculus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus occidentalis]]'' {{мали|(Colville) Wiegand}} *''[[Juncus ochraceus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ochrocoleus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus orchonicus]]'' {{мали|Novikov}} *''[[Juncus × oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus orthophyllus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus oxycarpus]]'' {{мали|E.Mey. ex Kunth}} *''[[Juncus oxymeris]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus pallescens]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus pallidus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus paludosus]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Juncus papillosus]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Juncus parryi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus patens]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus pauciflorus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus pelocarpus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus perpusillus]]'' {{мали|Sam.}} *''[[Juncus persicus]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Juncus pervetus]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Juncus petrophilus]]'' {{мали|Miyam.}} *''[[Juncus phaeanthus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus phaeocephalus]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus planifolius]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus polyanthemus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus polycephalos]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus potaninii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus prismatocarpus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus procerus]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus prominens]]'' {{мали|(Buchenau) Miyabe & Kudô}} *''[[Juncus przewalskii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus psammophilus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus punctorius]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Juncus pusillus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus pygmaeus]]'' {{мали|Rich. ex Thuill.}} *''[[Juncus pylaei]]'' {{мали|Laharpe}} *''[[Juncus radula]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus ramboi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Juncus ranarius]]'' {{мали|Songeon & E.P.Perrier}} *''[[Juncus ratkowskyanus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus rechingeri]]'' {{мали|Snogerup}} *''[[Juncus rectus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus regelii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus remotiflorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus repens]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Juncus requienii]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus revolutus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus rigidus]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Juncus riparius]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus roemerianus]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Juncus rohtangensis]]'' {{мали|Goel & Aswal}} *''[[Juncus × ruhmeri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Juncus × sallandiae]]'' {{мали|Corporaal & Schaminée}} *''[[Juncus salsuginosus]]'' {{мали|Turcz. ex C.A.Mey.}} *''[[Juncus sandwithii]]'' {{мали|Lourteig}} *''[[Juncus sarophorus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus saximontanus]]'' {{мали|A.Nelson}} *''[[Juncus scheuchzerioides]]'' {{мали|Gaudich.}} *''[[Juncus scirpoides]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Juncus scrobilatus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus secundus]]'' {{мали|P.Beauv. ex Poir.}} *''[[Juncus semisolidus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus setchuensis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus sherei]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus sikkimensis]]'' {{мали|Hook.f.}} *''[[Juncus snowii]]'' {{мали|W.M.Knapp & R.Carter}} *''[[Juncus socotranus]]'' {{мали|(Buchenau) Snogerup}} *''[[Juncus sonderianus]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus soranthus]]'' {{мали|Schrenk}} *''[[Juncus sorrentinoi]]'' {{мали|Parl.}} *''[[Juncus sparganiifolius]]'' {{мали|Boiss. & Kotschy ex Buchenau}} *''[[Juncus spectabilis]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Juncus sphacelatus]]'' {{мали|Decne.}} *''[[Juncus sphaerocarpus]]'' {{мали|Nees}} *''[[Juncus spumosus]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus squarrosus]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus stipulatus]]'' {{мали|Nees & Meyen}} *''[[Juncus striatus]]'' {{мали|Schousb. ex E.Mey.}} *''[[Juncus × stuckeyi]]'' {{мали|Reinking}} *''[[Juncus stygius]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus × subatratus]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Juncus subcaudatus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville & S.F.Blake}} *''[[Juncus subglaucus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus subnodulosus]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Juncus subsecundus]]'' {{мали|N.A.Wakef.}} *''[[Juncus subtilis]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus subulatus]]'' {{мали|Forssk.}} *''[[Juncus subulitepalus]]'' {{мали|Balslev}} *''[[Juncus supiniformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus taonanensis]]'' {{мали|Satake & Kitag.}} *''[[Juncus tenageia]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Juncus tenuis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Juncus texanus]]'' {{мали|(Engelm.) Coville}} *''[[Juncus textilis]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus thomasii]]'' {{мали|Ten.}} *''[[Juncus thompsonianus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus thomsonii]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus tiehmii]]'' {{мали|Ertter}} *''[[Juncus tingitanus]]'' {{мали|Maire & Weiller}} *''[[Juncus tobdeniorum]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Juncus torreyi]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus trachyphyllus]]'' {{мали|Miyam. & H.Ohba}} *''[[Juncus trichophyllus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus triformis]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus triglumis]]'' {{мали|L.}} *''[[Juncus trigonocarpus]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Juncus trilocularis]]'' {{мали|Zika}} *''[[Juncus turkestanicus]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Gontsch.}} *''[[Juncus uncialis]]'' {{мали|Greene}} *''[[Juncus uniflorus]]'' {{мали|W.W.Sm.}} *''[[Juncus uruguensis]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Juncus usitatus]]'' {{мали|L.A.S.Johnson}} *''[[Juncus vaginatus]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Juncus × valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Juncus validus]]'' {{мали|Coville}} *''[[Juncus valvatus]]'' {{мали|Link}} *''[[Juncus vaseyi]]'' {{мали|Engelm.}} *''[[Juncus venturianus]]'' {{мали|Castillón}} *''[[Juncus virens]]'' {{мали|Buchenau}} *''[[Juncus wallichianus]]'' {{мали|J.Gay ex Laharpe}} *''[[Juncus xiphioides]]'' {{мали|E.Mey.}} *''[[Juncus yui]]'' {{мали|S.Y.Bao}} {{div col end}} ===Порано во овој род=== *''[[Juncinella capitata]]'' {{мали|(Weigel) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus capitatus'' {{мали|Weigel}}) *''[[Juncinella cephalotes]]'' {{мали|(Thunb.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus cephalotes'' {{мали|Thunb.}}) *''[[Juncinella obliqua]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus obliquus'' {{мали|Adamson}}) *''[[Juncinella picta]]'' {{мали|(Steud.) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus pictus'' {{мали|Steud.}}) *''[[Juncinella rupestris]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus rupestris'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella scabriuscula]]'' {{мали|(Kunth) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus scabriusculus'' {{мали|Kunth}}) *''[[Juncinella stenopetala]]'' {{мали|(Adamson) Záv.Drábk. & Proćków}} (како ''Juncus stenopetalus'' {{мали|Adamson}}) == Наводи == {{наводи|30em}} {{Таксонска лента|from=Q158480}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ситка| ]] [[Категорија:Ситки]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] 0i56wfngntk5x96w29rmw0xiajmpqea 0 1399124 5588234 2026-07-06T22:46:21Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Ситка]] 5588234 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Ситка]] 5l933zsp6zw29j6ic168c42z1lema10 14 1399125 5588242 2026-07-06T23:18:16Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Juncus}} [[Категорија:Ситки]] 5588242 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Juncus}} [[Категорија:Ситки]] s91221lium49qzlaezq5bgl7pmxc0nz 14 1399126 5588247 2026-07-06T23:22:29Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Carex}} [[Категорија:Смолци]] 5588247 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Carex}} [[Категорија:Смолци]] t59hkm8de5o0gky0hdre52ecf2mr0gh 0 1399127 5588250 2026-07-06T23:29:44Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Класовидна острика]] 5588250 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Класовидна острика]] czsxahbd7hu99cqtbbse3j5le0drzlo 10 1399130 5588257 2026-07-06T23:32:20Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=sectio |link=Острика |parent=Смолци |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 5588257 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=sectio |link=Острика |parent=Смолци |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2wjhcmzsx2y3g4wdf12n2ia6wtlha12 5588258 5588257 2026-07-06T23:32:40Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Автотаксономија/Carex]] на [[Предлошка:Автотаксономија/Острика]] 5588257 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=sectio |link=Острика |parent=Смолци |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2wjhcmzsx2y3g4wdf12n2ia6wtlha12 10 1399131 5588259 2026-07-06T23:32:40Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Автотаксономија/Carex]] на [[Предлошка:Автотаксономија/Острика]] 5588259 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Автотаксономија/Острика]] ob9m1xx48t0370nqh02zalqq1xd2vkt 0 1399132 5588264 2026-07-06T23:56:25Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според К... 5588264 wikitext text/x-wiki [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) на родот острика: ==Видови== {{Збиен азбучник|side=yes}} ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> – Seoul sedge<ref name=":0">{{наведена книга|url=http://www.forest.go.kr/kna/special/download/English_Names_for_Korean_Native_Plants.pdf|title=English Names for Korean Native Plants|publisher=Korea National Arboretum|year=2015|isbn=978-89-97450-98-5|location=Pocheon|pages=388|access-date=24 декември 2016|via=Korea Forest Service|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525105020/http://www.forest.go.kr/kna/special/download/English_Names_for_Korean_Native_Plants.pdf|archive-date=25 мај 2017}}</ref> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> – ditch sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> – nerved-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> – appendicular sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> – wet-sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> – Musan sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> – long Mokpo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> – black-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> – Augustinowicz's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> – Autumnal sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{small|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{small|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{small|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{small|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{small|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{small|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{small|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{small|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{small|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{small|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{small|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{small|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{small|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{small|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{small|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{small|Torr. ex Schwein.}} – Gwanmo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × biharica]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{small|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{small|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{small|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{small|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{small|Franch.}} – ciliated-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex blinii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{small|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{small|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{small|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{small|Britton}} – yukon sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex bonariensis]]'' {{small|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{small|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{small|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{small|Maxim.}} – curled-stigma sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brachyanthera]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{small|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{small|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{small|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{small|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{small|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{small|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{small|R.Br.}} – mountain nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brevicuspis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{small|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{small|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{small|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{small|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{small|Tuck.}} – Brown's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brunnea]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{small|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{small|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{small|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{small|Wahlenb.}} – marsh sedge<ref name=":0" /> {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{small|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{small|L.}} – silvery sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex canina]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{small|Boott}} – tiny sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex capillaris]]'' {{small|L.}} – hair-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex capilliculmis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{small|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{small|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{small|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{small|Meinsh. ex Maxim.}} – capricornis sedge, short-hair spring sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex cardiolepis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{small|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{small|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{small|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{small|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{small|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{small|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{small|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{small|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{small|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{small|L.}} – turfy sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × cetica]]'' {{small|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{small|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{small|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{small|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{small|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{small|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{small|L.f.}} – creeping sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex chosenica]]'' {{small|Ohwi}} – Korean sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex chrysolepis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{small|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{small|Kük.}} – ashgrey sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex circinata]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{small|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{small|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{small|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{small|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{small|Boott}} – miniature sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex conicoides]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{small|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{small|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{small|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{small|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{small|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{small|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{small|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{small|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{small|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{small|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{small|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{small|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{small|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{small|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{small|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{small|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{small|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{small|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{small|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{small|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{small|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{small|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{small|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{small|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{small|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{small|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{small|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{small|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{small|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{small|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{small|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{small|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{small|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{small|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{small|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{small|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{small|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{small|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{small|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{small|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{small|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – Dickins' sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dielsiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{small|Steud.}} – dimorphous-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dioica]]'' {{small|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{small|Boott}} – curved-utricle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex disperma]]'' {{small|Dewey}} – two-seed sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dissita]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{small|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{small|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{small|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{small|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{small|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{small|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{small|Spreng.}} – Don's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{small|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{small|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{small|Turcz.}} – forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × ducellieri]]'' {{small|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{small|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{small|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{small|Murray}} – star sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex echinochloe]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{small|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{small|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{small|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{small|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{small|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{small|Turcz. ex Kunth}} – goosegrass sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex elgonensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{small|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{small|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{small|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{small|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{small|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{small|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{small|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{small|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – red-based leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{small|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{small|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{small|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{small|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{small|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{small|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{small|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{small|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{small|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{small|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{small|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{small|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – fishing-rod-like sedge, papillose sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex filispica]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{small|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{small|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{small|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{small|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{small|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – flabellate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex flacca]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{small|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{small|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{small|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{small|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – scissors-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex formosa]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{small|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{small|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{small|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{small|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{small|Schkuhr}} – short-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex fulta]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{small|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{small|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{small|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{small|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{small|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{small|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{small|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{small|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{small|Ohwi}} – Mokpo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex gentilis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{small|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{small|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{small|Wahlenb.}} – gibbous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex gibbsiae]]'' {{small|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{small|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{small|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} – glabrate sedge, hairy forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex glacialis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{small|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{small|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{small|Meinsh.}} – pseudo-glaucous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex glaucodea]]'' {{small|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{small|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{small|Hook. & Arn.}} – Gmelin's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex godfreyi]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{small|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{small|Ohwi}} – two-toothed-beak sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex goyenii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{small|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{small|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{small|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{small|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{small|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{small|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – small-needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex halleriana]]'' {{small|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{small|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{small|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{small|Maxim.}} – Hancock's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{small|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{small|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{small|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{small|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{small|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{small|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{small|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{small|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{small|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{small|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{small|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{small|Bunge}} – different-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex heteroneura]]'' {{small|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{small|Bunge}} – different-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex heudesii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{small|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{small|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{small|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{small|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{small|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{small|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{small|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{small|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{small|Ohwi}} – woolly-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex hondoensis]]'' {{small|Ohwi}} – Hondo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex honglinii]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{small|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{small|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{small|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{small|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{small|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{small|Ohwi}} – Humbert's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex humbertii]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{small|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{small|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{small|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{small|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{small|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{small|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{small|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{small|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – small Dickins' sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ignota]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{small|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{small|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{small|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{small|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{small|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{small|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{small|Boott}} – digitaria-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex inclinis]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{small|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{small|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{small|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{small|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{small|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{small|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{small|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{small|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{small|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{small|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{small|Steud.}} – thin-spiculate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{small|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{small|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{small|Kom.}} – Amrokgang sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex jamesii]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{small|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{small|Thunb.}} – East Asian sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex jeanpertii]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{small|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{small|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{small|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{small|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{small|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{small|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{small|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{small|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{small|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{small|Kom.}} – seosura sedge,<ref name=":0" /> slender-culm thick-nerve sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kirinensis]]'' {{small|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{small|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{small|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{small|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{small|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{small|Ohwi}} – Asian sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kobresioidea]]'' {{small|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{small|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{small|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{small|Kom.}} – Korshinsky's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{small|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{small|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{small|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{small|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{small|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{small|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{small|Ohwi}} – Jangseong sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{small|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{small|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{small|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{small|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{small|Schkuhr}} – two-tip sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lacistoma]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{small|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{small|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{small|Nakai}} – small nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex laevivaginata]]'' {{small|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{small|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{small|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{small|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{small|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{small|Boott}} – lanceolate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lancifolia]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{small|Ehrh.}} – woolly-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lasiolepis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{small|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{small|Kom.}} – woolly-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lativena]]'' {{small|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{small|Wahlenb.}} – loosely-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex laxiculmis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{small|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{small|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{small|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{small|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{small|Drejer}} – Lehman's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{small|C.A.Mey.}} – mountain cat-tail sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lemanniana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{small|D.Don}} – sluggish sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lenticularis]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{small|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{small|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{small|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{small|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{small|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{small|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{small|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{small|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{small|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{small|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{small|Nees}} – ligulate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × limnicola]]'' {{small|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{small|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{small|L.}} – mud sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex limprichtiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{small|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{small|Turcz.}} – rock-loving sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex litorhyncha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{small|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{small|(Wahlenb.) Willd.}} – livid sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lobolepis]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{small|L.}} – ryegrass sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{small|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{small|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{small|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{small|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{small|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{small|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{small|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{small|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{small|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{small|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{small|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{small|Hornem.}} – Lyngbye's sedge<ref name=":0" /> {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{small|Maxim.}} – Maack's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mabilliana]]'' {{small|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{small|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{small|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{small|V.I.Krecz.}} – Mackenzie's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex macloviana]]'' {{small|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{small|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{small|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{small|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{small|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{small|Boott}} – maculate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex madagascariensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{small|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{small|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{small|Franch.}} – tufted rock-living sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex makuensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{small|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{small|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{small|Meinsh.}} – Manchurian sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex manginii]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{small|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{small|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{small|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{small|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{small|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{small|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{small|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{small|Franch.}} – big-wheat sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex maubertiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{small|Miq.}} – Maximowicz's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mayebarana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{small|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{small|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{small|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{small|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{small|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{small|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{small|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{small|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{small|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{small|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{small|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{small|H.Lév.}} – white-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex meyenii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{small|Kunth}} – Meyer's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex michauxiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{small|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{small|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{small|Kük.}} – small-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex microcarpa]]'' {{small|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{small|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{small|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{small|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{small|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{small|Kük.}} – remarkable sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex misera]]'' {{small|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{small|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{small|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{small|Franch.}} – mitra sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex miyabei]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{small|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{small|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{small|Boott}} – small mucronate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mollissima]]'' {{small|Christ ex Scheutz}} – softest sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex monodynama]]'' {{small|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{small|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{small|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{small|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{small|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{small|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{small|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{small|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{small|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{small|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{small|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{small|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{small|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{small|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{small|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{small|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{small|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{small|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{small|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{small|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{small|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{small|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{small|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{small|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – nerved-mitra sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex nervina]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{small|Maxim.}} – nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex neurophora]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{small|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{small|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{small|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{small|Retz.}} – Norway sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex notha]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{small|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{small|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{small|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{small|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{small|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{small|Ohwi}} – yellow-mantle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{small|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{small|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{small|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{small|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{small|Ohwi}} – creeping narrow-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex oklahomensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{small|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{small|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – Suwon sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex omurae]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex opaca]]'' {{small|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{small|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{small|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{small|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{small|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{small|(Franch. & Sav.) Kudô}} – hill sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex oxylepis]]'' {{small|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{small|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{small|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{small|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{small|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{small|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{small|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{small|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{small|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{small|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{small|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{small|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{small|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{small|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{small|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{small|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{small|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{small|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{small|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{small|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{small|Lightf.}} – few-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex paui]]'' {{small|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{small|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{small|Kük.}} – Pax's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × payettei]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{small|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{small|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{small|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{small|C.A.Mey.}} – wide-leaf low sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pedunculata]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{small|Kom.}} – Baekdu sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{small|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{small|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{small|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{small|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{small|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{small|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{small|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{small|Spreng.}} – lentoid sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{small|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{small|Ohwi}} – brown-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex phalaroides]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{small|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{small|Scop.}} – pilose-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{small|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{small|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{small|Boott}} – thread sedge, Sakhalin mitra sedge, alternate-flower thread sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pityophila]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{small|Kom.}} – shady mucronate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex planilamina]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{small|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{small|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{small|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{small|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{small|Kük.}} – bowl-shape-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex podocarpa]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{small|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{small|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{small|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{small|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{small|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{small|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{small|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{small|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{small|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – false Chinese sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{small|F.Schmidt}} – creeper-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{small|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{small|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{small|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{small|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{small|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{small|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{small|Thunb.}} – dwarf sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex punctata]]'' {{small|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{small|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{small|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{small|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{small|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{small|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} – four-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × quebecensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{small|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{small|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{small|Kük.}} – Radde's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex radfordii]]'' {{small|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{small|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{small|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{small|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{small|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{small|Boott}} – pine-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rariflora]]'' {{small|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{small|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{small|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{small|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{small|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{small|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{small|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{small|Wahlenb.}} – minute-gibbous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex renauldii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{small|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{small|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{small|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{small|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{small|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{small|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{small|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{small|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{small|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{small|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{small|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{small|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{small|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{small|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{small|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{small|Stokes}} – beak sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × rotae]]'' {{small|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{small|Wahlenb.}} – round sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rouyana]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{small|Kük.}} – thick-nerve sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex runssoroensis]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{small|All.}} – curly sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rupicola]]'' {{small|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{small|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{small|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{small|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{small|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{small|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{small|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{small|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{small|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{small|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{small|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{small|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{small|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{small|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{small|Steud.}} – scabrous-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex scabripes]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{small|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{small|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{small|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{small|Meinsh.}} – Schmidt's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex schneideri]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{small|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{small|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{small|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{small|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{small|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{small|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{small|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{small|C.A.Mey. ex Meinsh.}} – Sedakov's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex sellowiana]]'' {{small|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{small|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{small|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{small|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{small|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{small|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{small|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{small|Franch.}} – long-tail-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × shinanoana]]'' {{small|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{small|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{small|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{small|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{small|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{small|Hance}} – creeping broad-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex siguanabae]]'' {{small|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{small|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{small|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{small|Koidz.}} – potae sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{small|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{small|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{small|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{small|Van Heurck & Müll.Arg.}} – short forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex sorianoi]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{small|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{small|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{small|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{small|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{small|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{small|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{small|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{small|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{small|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{small|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{small|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{small|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} – awl-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{small|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{small|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{small|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{small|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{small|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{small|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{small|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{small|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{small|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{small|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{small|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{small|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{small|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{small|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{small|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{small|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{small|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{small|Wormsk. ex Hornem.}} – Hoppner's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex subtilis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{small|Meinsh.}} – subumbellate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex subviridis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{small|Kom.}} – narrow-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × sullivantii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{small|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{small|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{small|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{small|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{small|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{small|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{small|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{small|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{small|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{small|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{small|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – orbicular sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tehuacana]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{small|Boott}} – slender-pedicel sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex temnolepis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{small|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{small|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{small|Wahlenb.}} – sparse-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tenuiformis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – shadow sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tenuinervis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{small|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{small|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{small|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{small|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{small|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{small|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{small|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{small|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{small|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{small|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{small|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{small|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{small|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{small|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{small|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{small|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{small|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{small|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{small|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{small|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{small|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{small|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{small|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{small|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{small|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{small|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{small|Thunb.}} – shiny-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tristis]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{small|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{small|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{small|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{small|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{small|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{small|Kom.}} – Dumangang sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tumulicola]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{small|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{small|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{small|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{small|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{small|Maxim.}} – Uda needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{small|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} – montane sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ultra]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{small|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{small|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{small|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{small|Kom.}} – Ussuri sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex utahensis]]'' {{small|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{small|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{small|Tausch}} – sheathed sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vaginosa]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{small|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{small|Müll.Arg.}} – northern meadow sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vaniotii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{small|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{small|L.}} – blister sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vesicata]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{small|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{small|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{small|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{small|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{small|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{small|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{small|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{small|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{small|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{small|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{small|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{small|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{small|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{small|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{small|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{small|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{small|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> – sword-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи|26em}} == Надворешни врски == {{рвр|position=left|Carex}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] 4fk1udvd2q2k1kx2py85q7pwhzhx3tk 5588266 5588264 2026-07-06T23:57:59Z Bjankuloski06 332 5588266 wikitext text/x-wiki [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) на родот острика: ==Видови== {{Збиен азбучник|side=yes}} ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{small|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{small|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{small|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{small|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{small|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{small|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{small|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{small|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{small|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{small|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{small|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{small|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{small|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{small|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{small|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{small|Torr. ex Schwein.}} – Gwanmo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × biharica]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{small|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{small|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{small|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{small|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{small|Franch.}} – ciliated-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex blinii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{small|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{small|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{small|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{small|Britton}} – yukon sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex bonariensis]]'' {{small|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{small|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{small|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{small|Maxim.}} – curled-stigma sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brachyanthera]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{small|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{small|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{small|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{small|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{small|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{small|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{small|R.Br.}} – mountain nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brevicuspis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{small|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{small|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{small|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{small|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{small|Tuck.}} – Brown's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brunnea]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{small|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{small|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{small|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{small|Wahlenb.}} – marsh sedge<ref name=":0" /> {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{small|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{small|L.}} – silvery sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex canina]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{small|Boott}} – tiny sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex capillaris]]'' {{small|L.}} – hair-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex capilliculmis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{small|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{small|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{small|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{small|Meinsh. ex Maxim.}} – capricornis sedge, short-hair spring sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex cardiolepis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{small|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{small|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{small|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{small|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{small|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{small|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{small|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{small|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{small|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{small|L.}} – turfy sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × cetica]]'' {{small|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{small|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{small|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{small|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{small|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{small|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{small|L.f.}} – creeping sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex chosenica]]'' {{small|Ohwi}} – Korean sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex chrysolepis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{small|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{small|Kük.}} – ashgrey sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex circinata]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{small|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{small|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{small|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{small|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{small|Boott}} – miniature sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex conicoides]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{small|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{small|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{small|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{small|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{small|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{small|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{small|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{small|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{small|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{small|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{small|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{small|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{small|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{small|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{small|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{small|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{small|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{small|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{small|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{small|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{small|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{small|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{small|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{small|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{small|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{small|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{small|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{small|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{small|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{small|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{small|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{small|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{small|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{small|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{small|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{small|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{small|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{small|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{small|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{small|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{small|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – Dickins' sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dielsiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{small|Steud.}} – dimorphous-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dioica]]'' {{small|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{small|Boott}} – curved-utricle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex disperma]]'' {{small|Dewey}} – two-seed sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dissita]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{small|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{small|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{small|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{small|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{small|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{small|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{small|Spreng.}} – Don's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{small|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{small|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{small|Turcz.}} – forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × ducellieri]]'' {{small|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{small|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{small|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{small|Murray}} – star sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex echinochloe]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{small|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{small|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{small|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{small|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{small|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{small|Turcz. ex Kunth}} – goosegrass sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex elgonensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{small|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{small|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{small|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{small|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{small|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{small|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{small|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{small|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – red-based leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{small|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{small|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{small|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{small|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{small|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{small|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{small|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{small|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{small|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{small|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{small|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{small|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – fishing-rod-like sedge, papillose sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex filispica]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{small|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{small|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{small|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{small|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{small|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – flabellate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex flacca]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{small|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{small|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{small|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{small|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – scissors-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex formosa]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{small|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{small|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{small|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{small|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{small|Schkuhr}} – short-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex fulta]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{small|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{small|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{small|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{small|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{small|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{small|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{small|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{small|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{small|Ohwi}} – Mokpo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex gentilis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{small|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{small|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{small|Wahlenb.}} – gibbous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex gibbsiae]]'' {{small|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{small|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{small|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} – glabrate sedge, hairy forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex glacialis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{small|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{small|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{small|Meinsh.}} – pseudo-glaucous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex glaucodea]]'' {{small|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{small|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{small|Hook. & Arn.}} – Gmelin's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex godfreyi]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{small|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{small|Ohwi}} – two-toothed-beak sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex goyenii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{small|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{small|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{small|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{small|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{small|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{small|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – small-needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex halleriana]]'' {{small|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{small|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{small|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{small|Maxim.}} – Hancock's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{small|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{small|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{small|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{small|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{small|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{small|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{small|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{small|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{small|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{small|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{small|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{small|Bunge}} – different-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex heteroneura]]'' {{small|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{small|Bunge}} – different-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex heudesii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{small|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{small|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{small|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{small|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{small|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{small|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{small|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{small|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{small|Ohwi}} – woolly-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex hondoensis]]'' {{small|Ohwi}} – Hondo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex honglinii]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{small|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{small|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{small|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{small|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{small|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{small|Ohwi}} – Humbert's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex humbertii]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{small|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{small|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{small|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{small|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{small|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{small|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{small|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{small|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – small Dickins' sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ignota]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{small|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{small|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{small|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{small|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{small|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{small|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{small|Boott}} – digitaria-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex inclinis]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{small|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{small|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{small|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{small|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{small|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{small|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{small|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{small|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{small|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{small|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{small|Steud.}} – thin-spiculate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{small|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{small|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{small|Kom.}} – Amrokgang sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex jamesii]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{small|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{small|Thunb.}} – East Asian sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex jeanpertii]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{small|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{small|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{small|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{small|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{small|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{small|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{small|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{small|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{small|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{small|Kom.}} – seosura sedge,<ref name=":0" /> slender-culm thick-nerve sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kirinensis]]'' {{small|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{small|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{small|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{small|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{small|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{small|Ohwi}} – Asian sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kobresioidea]]'' {{small|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{small|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{small|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{small|Kom.}} – Korshinsky's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{small|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{small|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{small|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{small|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{small|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{small|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{small|Ohwi}} – Jangseong sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{small|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{small|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{small|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{small|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{small|Schkuhr}} – two-tip sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lacistoma]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{small|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{small|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{small|Nakai}} – small nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex laevivaginata]]'' {{small|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{small|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{small|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{small|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{small|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{small|Boott}} – lanceolate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lancifolia]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{small|Ehrh.}} – woolly-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lasiolepis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{small|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{small|Kom.}} – woolly-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lativena]]'' {{small|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{small|Wahlenb.}} – loosely-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex laxiculmis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{small|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{small|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{small|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{small|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{small|Drejer}} – Lehman's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{small|C.A.Mey.}} – mountain cat-tail sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lemanniana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{small|D.Don}} – sluggish sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lenticularis]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{small|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{small|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{small|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{small|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{small|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{small|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{small|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{small|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{small|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{small|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{small|Nees}} – ligulate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × limnicola]]'' {{small|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{small|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{small|L.}} – mud sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex limprichtiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{small|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{small|Turcz.}} – rock-loving sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex litorhyncha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{small|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{small|(Wahlenb.) Willd.}} – livid sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lobolepis]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{small|L.}} – ryegrass sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{small|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{small|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{small|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{small|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{small|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{small|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{small|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{small|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{small|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{small|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{small|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{small|Hornem.}} – Lyngbye's sedge<ref name=":0" /> {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{small|Maxim.}} – Maack's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mabilliana]]'' {{small|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{small|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{small|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{small|V.I.Krecz.}} – Mackenzie's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex macloviana]]'' {{small|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{small|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{small|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{small|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{small|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{small|Boott}} – maculate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex madagascariensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{small|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{small|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{small|Franch.}} – tufted rock-living sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex makuensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{small|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{small|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{small|Meinsh.}} – Manchurian sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex manginii]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{small|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{small|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{small|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{small|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{small|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{small|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{small|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{small|Franch.}} – big-wheat sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex maubertiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{small|Miq.}} – Maximowicz's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mayebarana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{small|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{small|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{small|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{small|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{small|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{small|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{small|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{small|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{small|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{small|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{small|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{small|H.Lév.}} – white-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex meyenii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{small|Kunth}} – Meyer's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex michauxiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{small|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{small|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{small|Kük.}} – small-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex microcarpa]]'' {{small|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{small|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{small|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{small|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{small|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{small|Kük.}} – remarkable sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex misera]]'' {{small|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{small|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{small|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{small|Franch.}} – mitra sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex miyabei]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{small|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{small|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{small|Boott}} – small mucronate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mollissima]]'' {{small|Christ ex Scheutz}} – softest sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex monodynama]]'' {{small|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{small|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{small|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{small|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{small|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{small|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{small|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{small|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{small|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{small|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{small|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{small|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{small|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{small|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{small|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{small|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{small|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{small|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{small|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{small|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{small|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{small|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{small|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{small|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – nerved-mitra sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex nervina]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{small|Maxim.}} – nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex neurophora]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{small|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{small|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{small|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{small|Retz.}} – Norway sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex notha]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{small|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{small|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{small|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{small|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{small|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{small|Ohwi}} – yellow-mantle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{small|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{small|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{small|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{small|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{small|Ohwi}} – creeping narrow-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex oklahomensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{small|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{small|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – Suwon sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex omurae]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex opaca]]'' {{small|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{small|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{small|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{small|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{small|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{small|(Franch. & Sav.) Kudô}} – hill sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex oxylepis]]'' {{small|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{small|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{small|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{small|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{small|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{small|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{small|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{small|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{small|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{small|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{small|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{small|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{small|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{small|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{small|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{small|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{small|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{small|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{small|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{small|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{small|Lightf.}} – few-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex paui]]'' {{small|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{small|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{small|Kük.}} – Pax's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × payettei]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{small|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{small|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{small|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{small|C.A.Mey.}} – wide-leaf low sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pedunculata]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{small|Kom.}} – Baekdu sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{small|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{small|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{small|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{small|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{small|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{small|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{small|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{small|Spreng.}} – lentoid sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{small|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{small|Ohwi}} – brown-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex phalaroides]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{small|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{small|Scop.}} – pilose-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{small|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{small|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{small|Boott}} – thread sedge, Sakhalin mitra sedge, alternate-flower thread sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pityophila]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{small|Kom.}} – shady mucronate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex planilamina]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{small|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{small|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{small|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{small|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{small|Kük.}} – bowl-shape-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex podocarpa]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{small|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{small|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{small|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{small|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{small|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{small|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{small|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{small|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{small|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – false Chinese sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{small|F.Schmidt}} – creeper-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{small|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{small|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{small|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{small|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{small|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{small|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{small|Thunb.}} – dwarf sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex punctata]]'' {{small|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{small|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{small|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{small|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{small|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{small|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} – four-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × quebecensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{small|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{small|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{small|Kük.}} – Radde's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex radfordii]]'' {{small|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{small|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{small|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{small|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{small|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{small|Boott}} – pine-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rariflora]]'' {{small|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{small|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{small|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{small|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{small|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{small|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{small|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{small|Wahlenb.}} – minute-gibbous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex renauldii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{small|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{small|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{small|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{small|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{small|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{small|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{small|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{small|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{small|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{small|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{small|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{small|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{small|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{small|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{small|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{small|Stokes}} – beak sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × rotae]]'' {{small|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{small|Wahlenb.}} – round sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rouyana]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{small|Kük.}} – thick-nerve sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex runssoroensis]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{small|All.}} – curly sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rupicola]]'' {{small|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{small|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{small|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{small|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{small|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{small|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{small|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{small|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{small|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{small|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{small|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{small|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{small|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{small|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{small|Steud.}} – scabrous-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex scabripes]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{small|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{small|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{small|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{small|Meinsh.}} – Schmidt's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex schneideri]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{small|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{small|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{small|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{small|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{small|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{small|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{small|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{small|C.A.Mey. ex Meinsh.}} – Sedakov's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex sellowiana]]'' {{small|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{small|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{small|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{small|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{small|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{small|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{small|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{small|Franch.}} – long-tail-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × shinanoana]]'' {{small|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{small|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{small|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{small|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{small|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{small|Hance}} – creeping broad-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex siguanabae]]'' {{small|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{small|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{small|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{small|Koidz.}} – potae sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{small|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{small|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{small|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{small|Van Heurck & Müll.Arg.}} – short forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex sorianoi]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{small|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{small|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{small|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{small|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{small|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{small|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{small|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{small|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{small|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{small|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{small|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{small|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} – awl-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{small|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{small|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{small|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{small|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{small|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{small|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{small|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{small|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{small|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{small|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{small|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{small|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{small|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{small|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{small|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{small|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{small|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{small|Wormsk. ex Hornem.}} – Hoppner's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex subtilis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{small|Meinsh.}} – subumbellate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex subviridis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{small|Kom.}} – narrow-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × sullivantii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{small|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{small|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{small|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{small|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{small|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{small|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{small|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{small|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{small|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{small|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{small|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – orbicular sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tehuacana]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{small|Boott}} – slender-pedicel sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex temnolepis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{small|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{small|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{small|Wahlenb.}} – sparse-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tenuiformis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – shadow sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tenuinervis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{small|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{small|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{small|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{small|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{small|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{small|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{small|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{small|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{small|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{small|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{small|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{small|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{small|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{small|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{small|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{small|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{small|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{small|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{small|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{small|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{small|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{small|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{small|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{small|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{small|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{small|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{small|Thunb.}} – shiny-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tristis]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{small|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{small|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{small|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{small|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{small|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{small|Kom.}} – Dumangang sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tumulicola]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{small|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{small|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{small|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{small|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{small|Maxim.}} – Uda needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{small|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} – montane sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ultra]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{small|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{small|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{small|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{small|Kom.}} – Ussuri sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex utahensis]]'' {{small|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{small|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{small|Tausch}} – sheathed sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vaginosa]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{small|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{small|Müll.Arg.}} – northern meadow sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vaniotii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{small|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{small|L.}} – blister sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vesicata]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{small|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{small|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{small|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{small|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{small|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{small|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{small|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{small|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{small|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{small|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{small|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{small|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{small|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{small|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{small|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{small|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{small|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи|26em}} == Надворешни врски == {{рвр|position=left|Carex}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] k43hw7k78y1jvf905wvc2ce8bkdxo2z 5588267 5588266 2026-07-06T23:59:58Z Bjankuloski06 332 5588267 wikitext text/x-wiki [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) на родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{small|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{small|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{small|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{small|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{small|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{small|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{small|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{small|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{small|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{small|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{small|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{small|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{small|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{small|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{small|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{small|Torr. ex Schwein.}} – Gwanmo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × biharica]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{small|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{small|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{small|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{small|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{small|Franch.}} – ciliated-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex blinii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{small|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{small|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{small|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{small|Britton}} – yukon sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex bonariensis]]'' {{small|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{small|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{small|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{small|Maxim.}} – curled-stigma sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brachyanthera]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{small|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{small|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{small|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{small|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{small|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{small|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{small|R.Br.}} – mountain nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brevicuspis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{small|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{small|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{small|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{small|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{small|Tuck.}} – Brown's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex brunnea]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{small|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{small|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{small|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{small|Wahlenb.}} – marsh sedge<ref name=":0" /> {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{small|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{small|L.}} – silvery sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex canina]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{small|Boott}} – tiny sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex capillaris]]'' {{small|L.}} – hair-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex capilliculmis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{small|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{small|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{small|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{small|Meinsh. ex Maxim.}} – capricornis sedge, short-hair spring sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex cardiolepis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{small|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{small|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{small|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{small|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{small|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{small|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{small|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{small|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{small|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{small|L.}} – turfy sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × cetica]]'' {{small|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{small|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{small|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{small|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{small|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{small|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{small|L.f.}} – creeping sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex chosenica]]'' {{small|Ohwi}} – Korean sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex chrysolepis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{small|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{small|Kük.}} – ashgrey sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex circinata]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{small|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{small|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{small|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{small|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{small|Boott}} – miniature sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex conicoides]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{small|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{small|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{small|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{small|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{small|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{small|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{small|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{small|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{small|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{small|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{small|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{small|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{small|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{small|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{small|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{small|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{small|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{small|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{small|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{small|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{small|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{small|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{small|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{small|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{small|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{small|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{small|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{small|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{small|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{small|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{small|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{small|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{small|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{small|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{small|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{small|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{small|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{small|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{small|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{small|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{small|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – Dickins' sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dielsiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{small|Steud.}} – dimorphous-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dioica]]'' {{small|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{small|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{small|Boott}} – curved-utricle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex disperma]]'' {{small|Dewey}} – two-seed sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex dissita]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{small|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{small|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{small|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{small|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{small|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{small|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{small|Spreng.}} – Don's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{small|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{small|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{small|Turcz.}} – forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × ducellieri]]'' {{small|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{small|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{small|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{small|Murray}} – star sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex echinochloe]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{small|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{small|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{small|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{small|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{small|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{small|Turcz. ex Kunth}} – goosegrass sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex elgonensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{small|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{small|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{small|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{small|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{small|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{small|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{small|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{small|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – red-based leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{small|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{small|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{small|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{small|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{small|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{small|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{small|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{small|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{small|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{small|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{small|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{small|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – fishing-rod-like sedge, papillose sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex filispica]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{small|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{small|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{small|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{small|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{small|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – flabellate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex flacca]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{small|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{small|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{small|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{small|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – scissors-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex formosa]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{small|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{small|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{small|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{small|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{small|Schkuhr}} – short-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex fulta]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{small|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{small|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{small|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{small|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{small|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{small|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{small|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{small|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{small|Ohwi}} – Mokpo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex gentilis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{small|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{small|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{small|Wahlenb.}} – gibbous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex gibbsiae]]'' {{small|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{small|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{small|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} – glabrate sedge, hairy forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex glacialis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{small|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{small|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{small|Meinsh.}} – pseudo-glaucous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex glaucodea]]'' {{small|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{small|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{small|Hook. & Arn.}} – Gmelin's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex godfreyi]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{small|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{small|Ohwi}} – two-toothed-beak sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex goyenii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{small|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{small|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{small|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{small|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{small|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{small|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – small-needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex halleriana]]'' {{small|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{small|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{small|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{small|Maxim.}} – Hancock's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{small|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{small|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{small|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{small|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{small|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{small|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{small|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{small|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{small|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{small|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{small|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{small|Bunge}} – different-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex heteroneura]]'' {{small|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{small|Bunge}} – different-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex heudesii]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{small|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{small|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{small|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{small|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{small|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{small|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{small|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{small|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{small|Ohwi}} – woolly-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex hondoensis]]'' {{small|Ohwi}} – Hondo sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex honglinii]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{small|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{small|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{small|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{small|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{small|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{small|Ohwi}} – Humbert's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex humbertii]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{small|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{small|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{small|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{small|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{small|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{small|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{small|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{small|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – small Dickins' sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ignota]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{small|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{small|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{small|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{small|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{small|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{small|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{small|Boott}} – digitaria-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex inclinis]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{small|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{small|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{small|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{small|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{small|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{small|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{small|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{small|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{small|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{small|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{small|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{small|Steud.}} – thin-spiculate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{small|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{small|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{small|Kom.}} – Amrokgang sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex jamesii]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{small|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{small|Thunb.}} – East Asian sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex jeanpertii]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{small|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{small|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{small|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{small|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{small|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{small|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{small|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{small|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{small|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{small|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{small|Kom.}} – seosura sedge,<ref name=":0" /> slender-culm thick-nerve sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kirinensis]]'' {{small|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{small|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{small|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{small|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{small|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{small|Ohwi}} – Asian sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kobresioidea]]'' {{small|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{small|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{small|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{small|Kom.}} – Korshinsky's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{small|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{small|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{small|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{small|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{small|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{small|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{small|Ohwi}} – Jangseong sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{small|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{small|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{small|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{small|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{small|Schkuhr}} – two-tip sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lacistoma]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{small|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{small|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{small|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{small|Nakai}} – small nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex laevivaginata]]'' {{small|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{small|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{small|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{small|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{small|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{small|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{small|Boott}} – lanceolate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lancifolia]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{small|Ehrh.}} – woolly-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lasiolepis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{small|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{small|Kom.}} – woolly-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lativena]]'' {{small|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{small|Wahlenb.}} – loosely-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex laxiculmis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{small|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{small|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{small|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{small|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{small|Drejer}} – Lehman's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{small|C.A.Mey.}} – mountain cat-tail sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lemanniana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{small|D.Don}} – sluggish sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lenticularis]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{small|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{small|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{small|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{small|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{small|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{small|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{small|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{small|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{small|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{small|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{small|Nees}} – ligulate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × limnicola]]'' {{small|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{small|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{small|L.}} – mud sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex limprichtiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{small|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{small|Turcz.}} – rock-loving sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex litorhyncha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{small|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{small|(Wahlenb.) Willd.}} – livid sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lobolepis]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{small|L.}} – ryegrass sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{small|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{small|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{small|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{small|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{small|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{small|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{small|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{small|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{small|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{small|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{small|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{small|Hornem.}} – Lyngbye's sedge<ref name=":0" /> {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{small|Maxim.}} – Maack's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mabilliana]]'' {{small|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{small|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{small|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{small|V.I.Krecz.}} – Mackenzie's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex macloviana]]'' {{small|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{small|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{small|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{small|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{small|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{small|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{small|Boott}} – maculate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex madagascariensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{small|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{small|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{small|Franch.}} – tufted rock-living sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex makuensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{small|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{small|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{small|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{small|Meinsh.}} – Manchurian sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex manginii]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{small|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{small|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{small|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{small|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{small|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{small|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{small|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{small|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{small|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{small|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{small|Franch.}} – big-wheat sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex maubertiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{small|Miq.}} – Maximowicz's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mayebarana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{small|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{small|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{small|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{small|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{small|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{small|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{small|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{small|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{small|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{small|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{small|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{small|H.Lév.}} – white-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex meyenii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{small|Kunth}} – Meyer's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex michauxiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{small|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{small|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{small|Kük.}} – small-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex microcarpa]]'' {{small|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{small|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{small|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{small|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{small|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{small|Kük.}} – remarkable sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex misera]]'' {{small|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{small|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{small|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{small|Franch.}} – mitra sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex miyabei]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{small|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{small|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{small|Boott}} – small mucronate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex mollissima]]'' {{small|Christ ex Scheutz}} – softest sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex monodynama]]'' {{small|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{small|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{small|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{small|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{small|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{small|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{small|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{small|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{small|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{small|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{small|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{small|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{small|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{small|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{small|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{small|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{small|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{small|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{small|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{small|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{small|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{small|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{small|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{small|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – nerved-mitra sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex nervina]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{small|Maxim.}} – nerved-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex neurophora]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{small|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{small|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{small|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{small|Retz.}} – Norway sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex notha]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{small|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{small|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{small|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{small|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{small|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{small|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{small|Ohwi}} – yellow-mantle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{small|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{small|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{small|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{small|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{small|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{small|Ohwi}} – creeping narrow-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex oklahomensis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{small|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{small|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – Suwon sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex omurae]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} – needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex opaca]]'' {{small|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{small|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{small|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{small|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{small|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{small|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{small|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{small|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{small|(Franch. & Sav.) Kudô}} – hill sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex oxylepis]]'' {{small|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{small|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{small|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{small|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{small|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{small|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{small|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{small|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{small|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{small|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{small|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{small|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{small|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{small|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{small|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{small|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{small|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{small|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{small|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{small|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{small|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{small|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{small|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{small|Lightf.}} – few-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex paui]]'' {{small|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{small|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{small|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{small|Kük.}} – Pax's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × payettei]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{small|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{small|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{small|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{small|C.A.Mey.}} – wide-leaf low sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pedunculata]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{small|Kom.}} – Baekdu sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{small|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{small|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{small|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{small|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{small|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{small|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{small|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{small|Spreng.}} – lentoid sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{small|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{small|Ohwi}} – brown-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex phalaroides]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{small|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{small|Scop.}} – pilose-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{small|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{small|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{small|Boott}} – thread sedge, Sakhalin mitra sedge, alternate-flower thread sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pityophila]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{small|Kom.}} – shady mucronate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex planilamina]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{small|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{small|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{small|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{small|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{small|Kük.}} – bowl-shape-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex podocarpa]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{small|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{small|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{small|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{small|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{small|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{small|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{small|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{small|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{small|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{small|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{small|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – false Chinese sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{small|F.Schmidt}} – creeper-like sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{small|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{small|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{small|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{small|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{small|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{small|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{small|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{small|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{small|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{small|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{small|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{small|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{small|Thunb.}} – dwarf sand sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex punctata]]'' {{small|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{small|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{small|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{small|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{small|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{small|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{small|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} – four-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × quebecensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{small|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{small|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{small|Kük.}} – Radde's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex radfordii]]'' {{small|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{small|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{small|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{small|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{small|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{small|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{small|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{small|Boott}} – pine-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rariflora]]'' {{small|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{small|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{small|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{small|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{small|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{small|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{small|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{small|Wahlenb.}} – minute-gibbous sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex renauldii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{small|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{small|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{small|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{small|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{small|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{small|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{small|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{small|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{small|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{small|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{small|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{small|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{small|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{small|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{small|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{small|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{small|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{small|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{small|Stokes}} – beak sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × rotae]]'' {{small|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{small|Wahlenb.}} – round sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rouyana]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{small|Kük.}} – thick-nerve sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex runssoroensis]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{small|All.}} – curly sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex rupicola]]'' {{small|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{small|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{small|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{small|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{small|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{small|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{small|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{small|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{small|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{small|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{small|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{small|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{small|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{small|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{small|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{small|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{small|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{small|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{small|Steud.}} – scabrous-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex scabripes]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{small|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{small|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{small|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{small|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{small|Meinsh.}} – Schmidt's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex schneideri]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{small|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{small|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{small|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{small|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{small|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{small|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{small|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{small|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{small|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{small|C.A.Mey. ex Meinsh.}} – Sedakov's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex sellowiana]]'' {{small|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{small|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{small|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{small|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{small|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{small|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{small|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{small|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{small|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{small|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{small|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{small|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{small|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{small|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{small|Franch.}} – long-tail-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × shinanoana]]'' {{small|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{small|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{small|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{small|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{small|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{small|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{small|Hance}} – creeping broad-leaf sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex siguanabae]]'' {{small|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{small|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{small|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{small|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{small|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{small|Koidz.}} – potae sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{small|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{small|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{small|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{small|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{small|Van Heurck & Müll.Arg.}} – short forest-live sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex sorianoi]]'' {{small|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{small|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{small|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{small|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{small|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{small|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{small|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{small|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{small|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{small|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{small|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{small|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{small|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{small|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{small|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{small|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} – awl-fruit sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{small|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{small|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{small|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{small|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{small|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{small|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{small|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{small|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{small|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{small|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{small|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{small|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{small|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{small|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{small|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{small|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{small|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{small|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{small|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{small|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{small|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{small|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{small|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{small|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{small|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{small|Wormsk. ex Hornem.}} – Hoppner's sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex subtilis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{small|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{small|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{small|Meinsh.}} – subumbellate sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex subviridis]]'' {{small|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{small|Kom.}} – narrow-scale sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × sullivantii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{small|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{small|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{small|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{small|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{small|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{small|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{small|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{small|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{small|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{small|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{small|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{small|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{small|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{small|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{small|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{small|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{small|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – orbicular sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tehuacana]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{small|Boott}} – slender-pedicel sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex temnolepis]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{small|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{small|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{small|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{small|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{small|Wahlenb.}} – sparse-flower sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tenuiformis]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} – shadow sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tenuinervis]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{small|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{small|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{small|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{small|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{small|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{small|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{small|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{small|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{small|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{small|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{small|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{small|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{small|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{small|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{small|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{small|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{small|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{small|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{small|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{small|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{small|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{small|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{small|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{small|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{small|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{small|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{small|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{small|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{small|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{small|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{small|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{small|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{small|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{small|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{small|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{small|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{small|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{small|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{small|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{small|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{small|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{small|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{small|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{small|Thunb.}} – shiny-spike sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tristis]]'' {{small|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{small|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{small|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{small|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{small|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{small|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{small|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{small|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{small|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{small|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{small|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{small|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{small|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{small|Kom.}} – Dumangang sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex tumulicola]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{small|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{small|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{small|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{small|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{small|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{small|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{small|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{small|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{small|Maxim.}} – Uda needle sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{small|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{small|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{small|V.I.Krecz.}} – montane sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex ultra]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{small|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{small|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{small|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{small|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{small|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{small|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{small|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{small|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{small|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{small|Kom.}} – Ussuri sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex utahensis]]'' {{small|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{small|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{small|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{small|Tausch}} – sheathed sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vaginosa]]'' {{small|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{small|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{small|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{small|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{small|Müll.Arg.}} – northern meadow sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vaniotii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{small|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{small|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{small|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{small|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{small|L.}} – blister sedge<ref name=":0" /> *''[[Carex vesicata]]'' {{small|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{small|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{small|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{small|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{small|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{small|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{small|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{small|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{small|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{small|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{small|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{small|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{small|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{small|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{small|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{small|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{small|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{small|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{small|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{small|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{small|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{small|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{small|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{small|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{small|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{small|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{small|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{small|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{small|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{small|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{small|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{small|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{small|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{small|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{small|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{small|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{small|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{small|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{small|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{small|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи|26em}} == Надворешни врски == {{рвр|position=left|Carex}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] q9xojx6s8vxt881qoim4r1x8yph3fbu 5588292 5588267 2026-07-07T03:24:12Z Bjankuloski06 332 5588292 wikitext text/x-wiki [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) на родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{мали|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{мали|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{мали|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{мали|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{мали|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{мали|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{мали|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{мали|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex × biharica]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{мали|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{мали|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{мали|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blinii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{мали|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{мали|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex bonariensis]]'' {{мали|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{мали|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{мали|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex brachyanthera]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{мали|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{мали|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{мали|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{мали|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex brevicuspis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{мали|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{мали|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex brunnea]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{мали|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{мали|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex canina]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex capillaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex capilliculmis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{мали|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{мали|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{мали|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{мали|Meinsh. ex Maxim.}} *''[[Carex cardiolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{мали|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{мали|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{мали|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{мали|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{мали|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{мали|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{мали|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × cetica]]'' {{мали|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{мали|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{мали|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex chosenica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex chrysolepis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex circinata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{мали|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex conicoides]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{мали|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{мали|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{мали|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{мали|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{мали|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{мали|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{мали|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{мали|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{мали|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{мали|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{мали|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{мали|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{мали|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{мали|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{мали|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{мали|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{мали|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{мали|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{мали|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{мали|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{мали|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{мали|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{мали|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex dielsiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex dioica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex disperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex dissita]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{мали|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{мали|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{мали|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex × ducellieri]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{мали|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{мали|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{мали|Murray}} *''[[Carex echinochloe]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{мали|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{мали|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex elgonensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{мали|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{мали|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{мали|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{мали|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{мали|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{мали|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{мали|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{мали|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{мали|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{мали|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{мали|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{мали|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{мали|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex filispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{мали|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{мали|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{мали|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex flacca]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{мали|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{мали|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex formosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{мали|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{мали|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex fulta]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{мали|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{мали|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{мали|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{мали|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{мали|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex gentilis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{мали|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex gibbsiae]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{мали|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex glacialis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{мали|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex glaucodea]]'' {{мали|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{мали|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{мали|Hook. & Arn.}} *''[[Carex godfreyi]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex goyenii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{мали|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{мали|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{мали|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{мали|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{мали|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex halleriana]]'' {{мали|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{мали|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{мали|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{мали|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{мали|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{мали|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{мали|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{мали|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heteroneura]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heudesii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{мали|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{мали|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{мали|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{мали|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{мали|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hondoensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex honglinii]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{мали|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{мали|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{мали|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex humbertii]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{мали|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{мали|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{мали|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{мали|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{мали|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex ignota]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{мали|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{мали|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{мали|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{мали|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{мали|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{мали|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex inclinis]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{мали|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{мали|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{мали|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{мали|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{мали|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{мали|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex jamesii]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{мали|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex jeanpertii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{мали|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{мали|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{мали|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{мали|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{мали|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex kirinensis]]'' {{мали|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{мали|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{мали|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{мали|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kobresioidea]]'' {{мали|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{мали|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{мали|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{мали|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{мали|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{мали|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{мали|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{мали|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{мали|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{мали|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{мали|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{мали|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex lacistoma]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{мали|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex laevivaginata]]'' {{мали|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{мали|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{мали|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lancifolia]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex lasiolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{мали|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex lativena]]'' {{мали|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex laxiculmis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{мали|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{мали|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{мали|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex lemanniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex lenticularis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{мали|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{мали|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × limnicola]]'' {{мали|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{мали|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex limprichtiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex litorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{мали|(Wahlenb.) Willd.}} *''[[Carex lobolepis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{мали|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{мали|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{мали|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{мали|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{мали|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{мали|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{мали|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{мали|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{мали|Hornem.}} {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex mabilliana]]'' {{мали|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{мали|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex macloviana]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{мали|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{мали|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex madagascariensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{мали|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{мали|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex makuensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{мали|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex manginii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{мали|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{мали|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{мали|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{мали|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{мали|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex maubertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{мали|Miq.}} *''[[Carex mayebarana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{мали|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{мали|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{мали|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{мали|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{мали|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{мали|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{мали|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{мали|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex meyenii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex michauxiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{мали|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex microcarpa]]'' {{мали|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{мали|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex misera]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{мали|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex miyabei]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{мали|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{мали|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mollissima]]'' {{мали|Christ ex Scheutz}} *''[[Carex monodynama]]'' {{мали|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{мали|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{мали|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{мали|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{мали|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{мали|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{мали|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{мали|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{мали|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{мали|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{мали|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{мали|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{мали|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{мали|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex nervina]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex neurophora]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{мали|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{мали|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{мали|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex notha]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{мали|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{мали|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{мали|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{мали|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{мали|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex oklahomensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{мали|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{мали|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex omurae]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex opaca]]'' {{мали|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{мали|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{мали|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{мали|(Franch. & Sav.) Kudô}} *''[[Carex oxylepis]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{мали|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{мали|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{мали|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{мали|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{мали|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{мали|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{мали|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{мали|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{мали|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{мали|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{мали|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{мали|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{мали|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{мали|Lightf.}} *''[[Carex paui]]'' {{мали|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{мали|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × payettei]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{мали|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex pedunculata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{мали|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{мали|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{мали|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{мали|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{мали|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex phalaroides]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{мали|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{мали|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{мали|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pityophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex planilamina]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{мали|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{мали|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{мали|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex podocarpa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{мали|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{мали|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{мали|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{мали|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{мали|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{мали|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{мали|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{мали|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{мали|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{мали|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{мали|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{мали|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex punctata]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{мали|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{мали|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{мали|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{мали|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex × quebecensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{мали|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{мали|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex radfordii]]'' {{мали|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{мали|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{мали|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{мали|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rariflora]]'' {{мали|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{мали|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{мали|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex renauldii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{мали|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{мали|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{мали|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{мали|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{мали|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{мали|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{мали|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{мали|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{мали|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{мали|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{мали|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex × rotae]]'' {{мали|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex rouyana]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex runssoroensis]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex rupicola]]'' {{мали|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{мали|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{мали|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{мали|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{мали|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{мали|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{мали|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{мали|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{мали|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex scabripes]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{мали|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{мали|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex schneideri]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{мали|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{мали|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{мали|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Meinsh.}} *''[[Carex sellowiana]]'' {{мали|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{мали|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × shinanoana]]'' {{мали|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{мали|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{мали|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{мали|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{мали|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex siguanabae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{мали|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{мали|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{мали|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{мали|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex sorianoi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{мали|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{мали|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{мали|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{мали|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{мали|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{мали|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{мали|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{мали|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{мали|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{мали|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{мали|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{мали|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{мали|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{мали|Wormsk. ex Hornem.}} *''[[Carex subtilis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex subviridis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex × sullivantii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{мали|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{мали|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{мали|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{мали|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{мали|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{мали|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{мали|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tehuacana]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex temnolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{мали|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{мали|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tenuiformis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tenuinervis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{мали|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{мали|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{мали|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{мали|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{мали|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{мали|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{мали|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{мали|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{мали|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{мали|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{мали|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{мали|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex tristis]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{мали|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{мали|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{мали|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{мали|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex tumulicola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{мали|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{мали|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{мали|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex ultra]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{мали|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex utahensis]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{мали|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex vaginosa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{мали|Müll.Arg.}} *''[[Carex vaniotii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{мали|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vesicata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{мали|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{мали|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{мали|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{мали|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{мали|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{мали|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{мали|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{мали|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{мали|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи|26em}} == Надворешни врски == {{рвр|position=left|Carex}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] tfxu1uk5c7c8aaidtgo8jnj9u07ulr8 5588293 5588292 2026-07-07T03:24:55Z Bjankuloski06 332 5588293 wikitext text/x-wiki [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) на родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{мали|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{мали|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{мали|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{мали|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{мали|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{мали|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{мали|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{мали|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex × biharica]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{мали|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{мали|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{мали|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blinii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{мали|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{мали|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex bonariensis]]'' {{мали|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{мали|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{мали|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex brachyanthera]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{мали|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{мали|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{мали|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{мали|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex brevicuspis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{мали|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{мали|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex brunnea]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{мали|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{мали|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex canina]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex capillaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex capilliculmis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{мали|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{мали|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{мали|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{мали|Meinsh. ex Maxim.}} *''[[Carex cardiolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{мали|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{мали|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{мали|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{мали|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{мали|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{мали|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{мали|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × cetica]]'' {{мали|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{мали|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{мали|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex chosenica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex chrysolepis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex circinata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{мали|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex conicoides]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{мали|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{мали|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{мали|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{мали|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{мали|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{мали|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{мали|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{мали|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{мали|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{мали|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{мали|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{мали|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{мали|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{мали|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{мали|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{мали|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{мали|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{мали|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{мали|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{мали|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{мали|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{мали|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{мали|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex dielsiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex dioica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex disperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex dissita]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{мали|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{мали|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{мали|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex × ducellieri]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{мали|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{мали|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{мали|Murray}} *''[[Carex echinochloe]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{мали|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{мали|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex elgonensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{мали|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{мали|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{мали|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{мали|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{мали|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{мали|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{мали|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{мали|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{мали|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{мали|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{мали|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{мали|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{мали|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex filispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{мали|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{мали|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{мали|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex flacca]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{мали|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{мали|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex formosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{мали|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{мали|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex fulta]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{мали|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{мали|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{мали|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{мали|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{мали|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex gentilis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{мали|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex gibbsiae]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{мали|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex glacialis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{мали|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex glaucodea]]'' {{мали|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{мали|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{мали|Hook. & Arn.}} *''[[Carex godfreyi]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex goyenii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{мали|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{мали|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{мали|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{мали|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{мали|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex halleriana]]'' {{мали|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{мали|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{мали|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{мали|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{мали|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{мали|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{мали|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{мали|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heteroneura]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heudesii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{мали|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{мали|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{мали|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{мали|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{мали|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hondoensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex honglinii]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{мали|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{мали|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{мали|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex humbertii]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{мали|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{мали|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{мали|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{мали|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{мали|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex ignota]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{мали|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{мали|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{мали|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{мали|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{мали|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{мали|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex inclinis]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{мали|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{мали|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{мали|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{мали|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{мали|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{мали|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex jamesii]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{мали|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex jeanpertii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{мали|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{мали|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{мали|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{мали|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{мали|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex kirinensis]]'' {{мали|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{мали|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{мали|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{мали|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kobresioidea]]'' {{мали|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{мали|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{мали|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{мали|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{мали|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{мали|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{мали|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{мали|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{мали|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{мали|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{мали|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{мали|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex lacistoma]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{мали|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex laevivaginata]]'' {{мали|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{мали|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{мали|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lancifolia]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex lasiolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{мали|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex lativena]]'' {{мали|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex laxiculmis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{мали|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{мали|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{мали|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex lemanniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex lenticularis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{мали|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{мали|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × limnicola]]'' {{мали|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{мали|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex limprichtiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex litorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{мали|(Wahlenb.) Willd.}} *''[[Carex lobolepis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{мали|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{мали|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{мали|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{мали|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{мали|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{мали|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{мали|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{мали|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{мали|Hornem.}} {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex mabilliana]]'' {{мали|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{мали|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex macloviana]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{мали|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{мали|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex madagascariensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{мали|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{мали|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex makuensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{мали|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex manginii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{мали|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{мали|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{мали|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{мали|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{мали|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex maubertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{мали|Miq.}} *''[[Carex mayebarana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{мали|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{мали|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{мали|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{мали|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{мали|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{мали|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{мали|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{мали|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex meyenii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex michauxiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{мали|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex microcarpa]]'' {{мали|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{мали|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex misera]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{мали|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex miyabei]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{мали|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{мали|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mollissima]]'' {{мали|Christ ex Scheutz}} *''[[Carex monodynama]]'' {{мали|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{мали|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{мали|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{мали|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{мали|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{мали|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{мали|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{мали|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{мали|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{мали|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{мали|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{мали|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{мали|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{мали|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex nervina]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex neurophora]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{мали|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{мали|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{мали|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex notha]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{мали|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{мали|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{мали|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{мали|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{мали|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex oklahomensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{мали|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{мали|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex omurae]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex opaca]]'' {{мали|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{мали|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{мали|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{мали|(Franch. & Sav.) Kudô}} *''[[Carex oxylepis]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{мали|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{мали|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{мали|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{мали|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{мали|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{мали|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{мали|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{мали|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{мали|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{мали|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{мали|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{мали|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{мали|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{мали|Lightf.}} *''[[Carex paui]]'' {{мали|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{мали|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × payettei]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{мали|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex pedunculata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{мали|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{мали|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{мали|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{мали|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{мали|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex phalaroides]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{мали|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{мали|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{мали|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pityophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex planilamina]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{мали|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{мали|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{мали|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex podocarpa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{мали|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{мали|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{мали|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{мали|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{мали|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{мали|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{мали|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{мали|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{мали|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{мали|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{мали|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{мали|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex punctata]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{мали|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{мали|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{мали|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{мали|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex × quebecensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{мали|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{мали|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex radfordii]]'' {{мали|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{мали|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{мали|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{мали|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rariflora]]'' {{мали|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{мали|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{мали|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex renauldii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{мали|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{мали|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{мали|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{мали|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{мали|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{мали|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{мали|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{мали|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{мали|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{мали|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{мали|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex × rotae]]'' {{мали|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex rouyana]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex runssoroensis]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex rupicola]]'' {{мали|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{мали|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{мали|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{мали|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{мали|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{мали|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{мали|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{мали|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{мали|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex scabripes]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{мали|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{мали|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex schneideri]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{мали|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{мали|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{мали|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Meinsh.}} *''[[Carex sellowiana]]'' {{мали|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{мали|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × shinanoana]]'' {{мали|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{мали|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{мали|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{мали|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{мали|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex siguanabae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{мали|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{мали|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{мали|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{мали|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex sorianoi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{мали|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{мали|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{мали|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{мали|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{мали|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{мали|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{мали|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{мали|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{мали|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{мали|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{мали|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{мали|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{мали|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{мали|Wormsk. ex Hornem.}} *''[[Carex subtilis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex subviridis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex × sullivantii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{мали|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{мали|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{мали|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{мали|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{мали|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{мали|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{мали|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tehuacana]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex temnolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{мали|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{мали|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tenuiformis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tenuinervis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{мали|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{мали|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{мали|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{мали|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{мали|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{мали|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{мали|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{мали|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{мали|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{мали|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{мали|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{мали|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex tristis]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{мали|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{мали|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{мали|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{мали|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex tumulicola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{мали|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{мали|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{мали|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex ultra]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{мали|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex utahensis]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{мали|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex vaginosa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{мали|Müll.Arg.}} *''[[Carex vaniotii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{мали|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vesicata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{мали|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{мали|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{мали|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{мали|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{мали|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{мали|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{мали|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{мали|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{мали|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] lotm9ic904lmwg63thxyv7nvfcrp41w 5588299 5588293 2026-07-07T05:27:42Z Bjankuloski06 332 5588299 wikitext text/x-wiki [[File:Carex spp Sturm55.jpg|thumb|Илустрација на два вида острика од (1796): 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) од родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{мали|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{мали|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{мали|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{мали|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{мали|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{мали|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{мали|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{мали|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex × biharica]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{мали|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{мали|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{мали|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blinii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{мали|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{мали|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex bonariensis]]'' {{мали|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{мали|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{мали|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex brachyanthera]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{мали|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{мали|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{мали|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{мали|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex brevicuspis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{мали|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{мали|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex brunnea]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{мали|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{мали|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex canina]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex capillaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex capilliculmis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{мали|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{мали|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{мали|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{мали|Meinsh. ex Maxim.}} *''[[Carex cardiolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{мали|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{мали|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{мали|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{мали|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{мали|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{мали|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{мали|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × cetica]]'' {{мали|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{мали|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{мали|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex chosenica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex chrysolepis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex circinata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{мали|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex conicoides]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{мали|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{мали|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{мали|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{мали|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{мали|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{мали|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{мали|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{мали|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{мали|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{мали|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{мали|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{мали|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{мали|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{мали|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{мали|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{мали|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{мали|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{мали|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{мали|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{мали|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{мали|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{мали|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{мали|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex dielsiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex dioica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex disperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex dissita]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{мали|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{мали|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{мали|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex × ducellieri]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{мали|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{мали|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{мали|Murray}} *''[[Carex echinochloe]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{мали|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{мали|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex elgonensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{мали|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{мали|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{мали|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{мали|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{мали|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{мали|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{мали|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{мали|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{мали|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{мали|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{мали|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{мали|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{мали|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex filispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{мали|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{мали|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{мали|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex flacca]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{мали|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{мали|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex formosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{мали|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{мали|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex fulta]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{мали|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{мали|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{мали|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{мали|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{мали|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex gentilis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{мали|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex gibbsiae]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{мали|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex glacialis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{мали|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex glaucodea]]'' {{мали|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{мали|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{мали|Hook. & Arn.}} *''[[Carex godfreyi]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex goyenii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{мали|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{мали|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{мали|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{мали|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{мали|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex halleriana]]'' {{мали|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{мали|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{мали|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{мали|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{мали|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{мали|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{мали|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{мали|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heteroneura]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heudesii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{мали|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{мали|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{мали|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{мали|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{мали|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hondoensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex honglinii]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{мали|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{мали|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{мали|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex humbertii]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{мали|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{мали|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{мали|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{мали|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{мали|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex ignota]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{мали|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{мали|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{мали|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{мали|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{мали|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{мали|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex inclinis]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{мали|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{мали|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{мали|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{мали|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{мали|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{мали|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex jamesii]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{мали|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex jeanpertii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{мали|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{мали|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{мали|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{мали|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{мали|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex kirinensis]]'' {{мали|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{мали|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{мали|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{мали|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kobresioidea]]'' {{мали|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{мали|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{мали|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{мали|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{мали|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{мали|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{мали|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{мали|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{мали|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{мали|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{мали|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{мали|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex lacistoma]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{мали|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex laevivaginata]]'' {{мали|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{мали|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{мали|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lancifolia]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex lasiolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{мали|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex lativena]]'' {{мали|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex laxiculmis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{мали|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{мали|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{мали|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex lemanniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex lenticularis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{мали|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{мали|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × limnicola]]'' {{мали|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{мали|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex limprichtiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex litorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{мали|(Wahlenb.) Willd.}} *''[[Carex lobolepis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{мали|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{мали|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{мали|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{мали|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{мали|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{мали|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{мали|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{мали|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{мали|Hornem.}} {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex mabilliana]]'' {{мали|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{мали|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex macloviana]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{мали|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{мали|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex madagascariensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{мали|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{мали|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex makuensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{мали|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex manginii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{мали|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{мали|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{мали|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{мали|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{мали|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex maubertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{мали|Miq.}} *''[[Carex mayebarana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{мали|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{мали|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{мали|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{мали|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{мали|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{мали|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{мали|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{мали|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex meyenii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex michauxiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{мали|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex microcarpa]]'' {{мали|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{мали|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex misera]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{мали|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex miyabei]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{мали|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{мали|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mollissima]]'' {{мали|Christ ex Scheutz}} *''[[Carex monodynama]]'' {{мали|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{мали|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{мали|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{мали|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{мали|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{мали|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{мали|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{мали|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{мали|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{мали|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{мали|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{мали|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{мали|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{мали|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex nervina]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex neurophora]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{мали|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{мали|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{мали|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex notha]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{мали|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{мали|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{мали|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{мали|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{мали|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex oklahomensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{мали|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{мали|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex omurae]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex opaca]]'' {{мали|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{мали|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{мали|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{мали|(Franch. & Sav.) Kudô}} *''[[Carex oxylepis]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{мали|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{мали|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{мали|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{мали|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{мали|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{мали|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{мали|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{мали|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{мали|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{мали|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{мали|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{мали|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{мали|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{мали|Lightf.}} *''[[Carex paui]]'' {{мали|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{мали|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × payettei]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{мали|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex pedunculata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{мали|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{мали|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{мали|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{мали|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{мали|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex phalaroides]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{мали|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{мали|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{мали|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pityophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex planilamina]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{мали|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{мали|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{мали|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex podocarpa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{мали|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{мали|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{мали|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{мали|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{мали|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{мали|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{мали|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{мали|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{мали|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{мали|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{мали|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{мали|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex punctata]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{мали|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{мали|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{мали|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{мали|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex × quebecensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{мали|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{мали|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex radfordii]]'' {{мали|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{мали|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{мали|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{мали|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rariflora]]'' {{мали|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{мали|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{мали|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex renauldii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{мали|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{мали|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{мали|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{мали|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{мали|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{мали|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{мали|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{мали|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{мали|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{мали|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{мали|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex × rotae]]'' {{мали|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex rouyana]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex runssoroensis]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex rupicola]]'' {{мали|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{мали|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{мали|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{мали|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{мали|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{мали|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{мали|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{мали|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{мали|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex scabripes]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{мали|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{мали|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex schneideri]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{мали|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{мали|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{мали|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Meinsh.}} *''[[Carex sellowiana]]'' {{мали|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{мали|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × shinanoana]]'' {{мали|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{мали|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{мали|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{мали|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{мали|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex siguanabae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{мали|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{мали|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{мали|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{мали|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex sorianoi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{мали|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{мали|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{мали|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{мали|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{мали|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{мали|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{мали|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{мали|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{мали|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{мали|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{мали|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{мали|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{мали|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{мали|Wormsk. ex Hornem.}} *''[[Carex subtilis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex subviridis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex × sullivantii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{мали|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{мали|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{мали|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{мали|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{мали|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{мали|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{мали|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tehuacana]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex temnolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{мали|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{мали|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tenuiformis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tenuinervis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{мали|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{мали|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{мали|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{мали|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{мали|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{мали|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{мали|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{мали|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{мали|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{мали|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{мали|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{мали|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex tristis]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{мали|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{мали|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{мали|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{мали|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex tumulicola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{мали|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{мали|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{мали|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex ultra]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{мали|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex utahensis]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{мали|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex vaginosa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{мали|Müll.Arg.}} *''[[Carex vaniotii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{мали|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vesicata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{мали|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{мали|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{мали|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{мали|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{мали|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{мали|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{мали|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{мали|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{мали|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] qkp61isssjewtv6ibsophxq458y57oy 5588300 5588299 2026-07-07T05:28:20Z Bjankuloski06 332 5588300 wikitext text/x-wiki __БЕЗСОДРЖИНА__ [[Податотека:Carex spp Sturm55.jpg|мини|Илустрација на два вида острика од 1796 г.: 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. Точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) од родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{мали|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{мали|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{мали|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{мали|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{мали|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{мали|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{мали|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{мали|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex × biharica]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{мали|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{мали|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{мали|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blinii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{мали|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{мали|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex bonariensis]]'' {{мали|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{мали|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{мали|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex brachyanthera]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{мали|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{мали|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{мали|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{мали|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex brevicuspis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{мали|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{мали|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex brunnea]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{мали|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{мали|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex canina]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex capillaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex capilliculmis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{мали|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{мали|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{мали|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{мали|Meinsh. ex Maxim.}} *''[[Carex cardiolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{мали|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{мали|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{мали|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{мали|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{мали|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{мали|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{мали|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × cetica]]'' {{мали|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{мали|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{мали|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex chosenica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex chrysolepis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex circinata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{мали|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex conicoides]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{мали|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{мали|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{мали|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{мали|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{мали|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{мали|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{мали|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{мали|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{мали|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{мали|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{мали|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{мали|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{мали|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{мали|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{мали|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{мали|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{мали|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{мали|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{мали|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{мали|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{мали|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{мали|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{мали|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex dielsiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex dioica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex disperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex dissita]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{мали|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{мали|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{мали|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex × ducellieri]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{мали|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{мали|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{мали|Murray}} *''[[Carex echinochloe]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{мали|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{мали|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex elgonensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{мали|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{мали|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{мали|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{мали|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{мали|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{мали|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{мали|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{мали|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{мали|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{мали|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{мали|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{мали|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{мали|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex filispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{мали|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{мали|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{мали|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex flacca]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{мали|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{мали|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex formosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{мали|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{мали|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex fulta]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{мали|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{мали|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{мали|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{мали|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{мали|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex gentilis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{мали|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex gibbsiae]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{мали|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex glacialis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{мали|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex glaucodea]]'' {{мали|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{мали|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{мали|Hook. & Arn.}} *''[[Carex godfreyi]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex goyenii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{мали|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{мали|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{мали|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{мали|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{мали|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex halleriana]]'' {{мали|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{мали|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{мали|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{мали|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{мали|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{мали|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{мали|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{мали|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heteroneura]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heudesii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{мали|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{мали|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{мали|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{мали|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{мали|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hondoensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex honglinii]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{мали|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{мали|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{мали|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex humbertii]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{мали|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{мали|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{мали|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{мали|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{мали|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex ignota]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{мали|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{мали|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{мали|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{мали|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{мали|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{мали|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex inclinis]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{мали|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{мали|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{мали|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{мали|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{мали|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{мали|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex jamesii]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{мали|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex jeanpertii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{мали|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{мали|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{мали|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{мали|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{мали|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex kirinensis]]'' {{мали|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{мали|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{мали|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{мали|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kobresioidea]]'' {{мали|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{мали|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{мали|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{мали|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{мали|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{мали|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{мали|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{мали|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{мали|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{мали|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{мали|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{мали|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex lacistoma]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{мали|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex laevivaginata]]'' {{мали|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{мали|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{мали|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lancifolia]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex lasiolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{мали|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex lativena]]'' {{мали|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex laxiculmis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{мали|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{мали|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{мали|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex lemanniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex lenticularis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{мали|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{мали|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × limnicola]]'' {{мали|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{мали|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex limprichtiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex litorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{мали|(Wahlenb.) Willd.}} *''[[Carex lobolepis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{мали|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{мали|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{мали|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{мали|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{мали|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{мали|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{мали|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{мали|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{мали|Hornem.}} {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex mabilliana]]'' {{мали|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{мали|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex macloviana]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{мали|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{мали|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex madagascariensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{мали|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{мали|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex makuensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{мали|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex manginii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{мали|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{мали|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{мали|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{мали|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{мали|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex maubertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{мали|Miq.}} *''[[Carex mayebarana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{мали|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{мали|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{мали|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{мали|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{мали|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{мали|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{мали|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{мали|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex meyenii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex michauxiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{мали|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex microcarpa]]'' {{мали|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{мали|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex misera]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{мали|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex miyabei]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{мали|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{мали|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mollissima]]'' {{мали|Christ ex Scheutz}} *''[[Carex monodynama]]'' {{мали|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{мали|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{мали|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{мали|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{мали|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{мали|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{мали|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{мали|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{мали|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{мали|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{мали|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{мали|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{мали|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{мали|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex nervina]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex neurophora]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{мали|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{мали|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{мали|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex notha]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{мали|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{мали|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{мали|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{мали|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{мали|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex oklahomensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{мали|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{мали|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex omurae]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex opaca]]'' {{мали|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{мали|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{мали|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{мали|(Franch. & Sav.) Kudô}} *''[[Carex oxylepis]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{мали|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{мали|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{мали|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{мали|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{мали|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{мали|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{мали|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{мали|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{мали|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{мали|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{мали|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{мали|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{мали|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{мали|Lightf.}} *''[[Carex paui]]'' {{мали|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{мали|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × payettei]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{мали|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex pedunculata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{мали|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{мали|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{мали|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{мали|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{мали|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex phalaroides]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{мали|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{мали|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{мали|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pityophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex planilamina]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{мали|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{мали|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{мали|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex podocarpa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{мали|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{мали|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{мали|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{мали|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{мали|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{мали|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{мали|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{мали|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{мали|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{мали|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{мали|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{мали|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex punctata]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{мали|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{мали|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{мали|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{мали|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex × quebecensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{мали|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{мали|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex radfordii]]'' {{мали|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{мали|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{мали|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{мали|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rariflora]]'' {{мали|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{мали|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{мали|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex renauldii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{мали|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{мали|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{мали|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{мали|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{мали|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{мали|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{мали|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{мали|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{мали|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{мали|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{мали|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex × rotae]]'' {{мали|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex rouyana]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex runssoroensis]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex rupicola]]'' {{мали|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{мали|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{мали|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{мали|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{мали|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{мали|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{мали|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{мали|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{мали|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex scabripes]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{мали|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{мали|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex schneideri]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{мали|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{мали|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{мали|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Meinsh.}} *''[[Carex sellowiana]]'' {{мали|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{мали|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × shinanoana]]'' {{мали|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{мали|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{мали|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{мали|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{мали|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex siguanabae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{мали|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{мали|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{мали|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{мали|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex sorianoi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{мали|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{мали|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{мали|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{мали|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{мали|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{мали|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{мали|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{мали|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{мали|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{мали|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{мали|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{мали|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{мали|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{мали|Wormsk. ex Hornem.}} *''[[Carex subtilis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex subviridis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex × sullivantii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{мали|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{мали|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{мали|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{мали|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{мали|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{мали|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{мали|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tehuacana]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex temnolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{мали|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{мали|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tenuiformis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tenuinervis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{мали|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{мали|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{мали|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{мали|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{мали|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{мали|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{мали|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{мали|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{мали|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{мали|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{мали|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{мали|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex tristis]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{мали|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{мали|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{мали|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{мали|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex tumulicola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{мали|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{мали|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{мали|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex ultra]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{мали|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex utahensis]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{мали|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex vaginosa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{мали|Müll.Arg.}} *''[[Carex vaniotii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{мали|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vesicata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{мали|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{мали|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{мали|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{мали|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{мали|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{мали|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{мали|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{мали|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{мали|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] eu9a2ffxtczo2tgv8dev426dyy08hpn 5588301 5588300 2026-07-07T05:29:12Z Bjankuloski06 332 5588301 wikitext text/x-wiki __БЕЗСОДРЖИНА__ [[Податотека:Carex spp Sturm55.jpg|мини|Илустрација на два вида острика од 1796 г.: 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) од родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{мали|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{мали|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{мали|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{мали|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{мали|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{мали|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{мали|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{мали|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex × biharica]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{мали|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{мали|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{мали|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blinii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{мали|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{мали|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex bonariensis]]'' {{мали|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{мали|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{мали|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex brachyanthera]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{мали|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{мали|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{мали|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{мали|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex brevicuspis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{мали|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{мали|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex brunnea]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{мали|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{мали|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex canina]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex capillaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex capilliculmis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{мали|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{мали|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{мали|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{мали|Meinsh. ex Maxim.}} *''[[Carex cardiolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{мали|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{мали|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{мали|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{мали|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{мали|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{мали|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{мали|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × cetica]]'' {{мали|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{мали|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{мали|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex chosenica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex chrysolepis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex circinata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{мали|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex conicoides]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{мали|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{мали|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{мали|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{мали|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{мали|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{мали|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{мали|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{мали|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{мали|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{мали|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{мали|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{мали|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{мали|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{мали|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{мали|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{мали|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{мали|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{мали|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{мали|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{мали|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{мали|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{мали|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{мали|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex dielsiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex dioica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex disperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex dissita]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{мали|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{мали|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{мали|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex × ducellieri]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{мали|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{мали|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{мали|Murray}} *''[[Carex echinochloe]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{мали|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{мали|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex elgonensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{мали|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{мали|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{мали|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{мали|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{мали|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{мали|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{мали|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{мали|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{мали|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{мали|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{мали|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{мали|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{мали|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex filispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{мали|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{мали|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{мали|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex flacca]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{мали|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{мали|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex formosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{мали|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{мали|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex fulta]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{мали|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{мали|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{мали|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{мали|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{мали|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex gentilis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{мали|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex gibbsiae]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{мали|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex glacialis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{мали|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex glaucodea]]'' {{мали|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{мали|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{мали|Hook. & Arn.}} *''[[Carex godfreyi]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex goyenii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{мали|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{мали|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{мали|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{мали|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{мали|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex halleriana]]'' {{мали|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{мали|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{мали|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{мали|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{мали|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{мали|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{мали|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{мали|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heteroneura]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heudesii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{мали|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{мали|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{мали|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{мали|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{мали|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hondoensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex honglinii]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{мали|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{мали|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{мали|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex humbertii]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{мали|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{мали|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{мали|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{мали|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{мали|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex ignota]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{мали|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{мали|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{мали|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{мали|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{мали|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{мали|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex inclinis]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{мали|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{мали|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{мали|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{мали|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{мали|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{мали|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex jamesii]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{мали|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex jeanpertii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{мали|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{мали|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{мали|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{мали|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{мали|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex kirinensis]]'' {{мали|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{мали|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{мали|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{мали|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kobresioidea]]'' {{мали|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{мали|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{мали|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{мали|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{мали|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{мали|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{мали|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{мали|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{мали|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{мали|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{мали|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{мали|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex lacistoma]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{мали|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex laevivaginata]]'' {{мали|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{мали|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{мали|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lancifolia]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex lasiolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{мали|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex lativena]]'' {{мали|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex laxiculmis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{мали|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{мали|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{мали|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex lemanniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex lenticularis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{мали|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{мали|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × limnicola]]'' {{мали|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{мали|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex limprichtiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex litorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{мали|(Wahlenb.) Willd.}} *''[[Carex lobolepis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{мали|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{мали|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{мали|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{мали|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{мали|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{мали|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{мали|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{мали|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{мали|Hornem.}} {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex mabilliana]]'' {{мали|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{мали|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex macloviana]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{мали|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{мали|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex madagascariensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{мали|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{мали|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex makuensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{мали|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex manginii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{мали|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{мали|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{мали|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{мали|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{мали|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex maubertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{мали|Miq.}} *''[[Carex mayebarana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{мали|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{мали|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{мали|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{мали|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{мали|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{мали|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{мали|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{мали|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex meyenii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex michauxiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{мали|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex microcarpa]]'' {{мали|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{мали|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex misera]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{мали|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex miyabei]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{мали|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{мали|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mollissima]]'' {{мали|Christ ex Scheutz}} *''[[Carex monodynama]]'' {{мали|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{мали|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{мали|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{мали|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{мали|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{мали|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{мали|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{мали|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{мали|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{мали|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{мали|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{мали|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{мали|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{мали|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex nervina]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex neurophora]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{мали|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{мали|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{мали|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex notha]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{мали|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{мали|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{мали|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{мали|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{мали|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex oklahomensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{мали|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{мали|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex omurae]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex opaca]]'' {{мали|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{мали|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{мали|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{мали|(Franch. & Sav.) Kudô}} *''[[Carex oxylepis]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{мали|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{мали|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{мали|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{мали|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{мали|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{мали|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{мали|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{мали|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{мали|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{мали|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{мали|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{мали|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{мали|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{мали|Lightf.}} *''[[Carex paui]]'' {{мали|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{мали|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × payettei]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{мали|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex pedunculata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{мали|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{мали|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{мали|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{мали|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{мали|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex phalaroides]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{мали|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{мали|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{мали|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pityophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex planilamina]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{мали|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{мали|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{мали|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex podocarpa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{мали|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{мали|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{мали|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{мали|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{мали|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{мали|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{мали|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{мали|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{мали|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{мали|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{мали|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{мали|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex punctata]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{мали|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{мали|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{мали|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{мали|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex × quebecensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{мали|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{мали|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex radfordii]]'' {{мали|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{мали|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{мали|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{мали|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rariflora]]'' {{мали|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{мали|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{мали|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex renauldii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{мали|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{мали|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{мали|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{мали|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{мали|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{мали|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{мали|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{мали|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{мали|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{мали|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{мали|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex × rotae]]'' {{мали|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex rouyana]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex runssoroensis]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex rupicola]]'' {{мали|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{мали|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{мали|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{мали|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{мали|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{мали|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{мали|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{мали|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{мали|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex scabripes]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{мали|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{мали|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex schneideri]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{мали|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{мали|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{мали|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Meinsh.}} *''[[Carex sellowiana]]'' {{мали|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{мали|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × shinanoana]]'' {{мали|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{мали|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{мали|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{мали|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{мали|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex siguanabae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{мали|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{мали|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{мали|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{мали|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex sorianoi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{мали|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{мали|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{мали|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{мали|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{мали|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{мали|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{мали|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{мали|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{мали|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{мали|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{мали|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{мали|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{мали|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{мали|Wormsk. ex Hornem.}} *''[[Carex subtilis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex subviridis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex × sullivantii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{мали|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{мали|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{мали|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{мали|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{мали|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{мали|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{мали|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tehuacana]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex temnolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{мали|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{мали|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tenuiformis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tenuinervis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{мали|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{мали|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{мали|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{мали|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{мали|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{мали|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{мали|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{мали|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{мали|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{мали|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{мали|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{мали|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex tristis]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{мали|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{мали|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{мали|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{мали|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex tumulicola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{мали|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{мали|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{мали|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex ultra]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{мали|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex utahensis]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{мали|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex vaginosa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{мали|Müll.Arg.}} *''[[Carex vaniotii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{мали|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vesicata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{мали|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{мали|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{мали|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{мали|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{мали|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{мали|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{мали|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{мали|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{мали|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] bzk9m3wfv4anwztk01mued1hvcidbia 5588302 5588301 2026-07-07T05:29:40Z Bjankuloski06 332 5588302 wikitext text/x-wiki __БЕЗСОДРЖИНА__ [[Податотека:Carex spp Sturm55.jpg|мини|Илустрација на два вида острика: 1. двожичлеста острика (''C.&nbsp;binervis''); 2. точкеста острика (''C.&nbsp;punctata'').]] Родот [[острика]] (''Carex'') е еден од најголемите [[род (биологија)|родови]] на [[цветни растенија]] со преку 2000 видови според [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]].<ref>{{нмс |title=Carex L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330029-2 |access-date=11 мај 2024 |website=Plants of the World Online |language=en}}</ref> Во мај 2015 г. Глобалната група за острики изнела аргументи за поширок опфат на родот ''Carex'', со што се додадени сите видови кои порано се воделе под ''Cymophyllus'' (1 вид), ''Kobresia'' ({{околу}} 60 видови), ''Schoenoxiphium'' (ок. 15 видови) и ''Uncinia'' (ок. 70 видови).<ref name="GCG">{{наведено списание|title=Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription|author=Global Carex Group|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|date= 2015|volume =179 |pages= 1–42|doi=10.1111/boj.12298|doi-access=free|hdl=2027.42/113175|hdl-access=free}}</ref> По податок од мај 2024 г. ова се сите признаени видови (вклучувајќи хибриди) од родот острика: ==Видови== ===A=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × abitibiana]]'' <small>Lepage</small> *''[[Carex aboriginum]]'' <small>M.E.Jones</small> *''[[Carex × abortiva]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex abrupta]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex abscondita]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex acaulis]]'' <small>d'Urv.</small> *''[[Carex accrescens]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex acicularis]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acidicola]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex acocksii]]'' <small>C.Archer</small> *''[[Carex acuta]]'' <small>L.</small> *''[[Carex acutata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex acutiformis]]'' <small>Ehrh.</small> *''[[Carex adelostoma]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex adrienii]]'' <small>E.G.Camus</small> *''[[Carex × adulterina]]'' <small>Chenevard</small> *''[[Carex adusta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aematorrhyncha]]'' <small>Desv.</small> *''[[Carex aequialta]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × aestivaliformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex aestivalis]]'' <small>M.A.Curtis ''ex'' A.Gray</small> *''[[Carex aethiopica]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex agastachys]]'' <small>L.f.</small> *''[[Carex agglomerata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex aggregata]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex × akitaensis]]'' <small>Fujiw.</small> *''[[Carex × akiyamana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex alajica]]'' <small>Litv.</small> *''[[Carex alascana]]'' <small>Boeckeler</small> *''[[Carex alata]]'' <small>Torr.</small> *''[[Carex alatauensis]]'' <small>S.R.Zhang</small> *''[[Carex alba]]'' <small>Scop.</small> *''[[Carex albata]]'' <small>Boott ''ex'' Franch.</small> *''[[Carex albert-smithii]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex × albertii]]'' <small>H.Lév.</small> *''[[Carex albicans]]'' <small>Willd. ''ex'' Spreng.</small> *''[[Carex albidibasis]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex albolutescens]]'' <small>Schwein.</small> *''[[Carex albonigra]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex alboviridis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex albula]]'' <small>Allan</small> *''[[Carex albursina]]'' <small>E.Sheld.</small> *''[[Carex algida]]'' <small>Turcz. ''ex'' V.I.Krecz.</small> *''[[Carex allanii]]'' <small>Hamlin</small> *''[[Carex alligata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex alliiformis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Carex allivescens]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex × allolepis]]'' <small>Rchb.</small> *''[[Carex × alluvialis]]'' <small>Figert</small> *''[[Carex alma]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex × almii]]'' <small>Holmb.</small> *''[[Carex alopecoidea]]'' <small>Tuck.</small> *''[[Carex alopecuroides]]'' <small>D.Don ''ex'' Tilloch & Taylor</small> *''[[Carex × alsatica]]'' <small>Zahn</small> *''[[Carex alsophila]]'' <small>F.Muell.</small> *''[[Carex alta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex altaica]]'' <small>Gorodkov</small> *''[[Carex alterniflora]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex amgunensis]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex amicta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex amphibola]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex amplectens]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex amplifolia]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex anbouensis]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex andersonii]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex andina]]'' <small>Phil.</small> *''[[Carex andringitrensis]]'' <small>Cherm.</small> *''[[Carex angolensis]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex angusta]]'' <small>(C.B.Clarke) Sameer Patil</small> *''[[Carex angustata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex angustealata]]'' <small>(Akiyama) S.Fujii & N.Kurosaki</small> *''[[Carex angustilepis]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustispica]]'' <small>Reznicek & S.González</small> *''[[Carex angustisquama]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex angustiutricula]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex × aniaiensis]]'' <small>Fujiw. & Y.Matsuda</small> *''[[Carex anisoneura]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex anisostachys]]'' <small>Liebm.</small> *''[[Carex annectens]]'' <small>(E.P.Bicknell) E.P.Bicknell</small> *''[[Carex anomoea]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Carex anthoxanthea]]'' <small>J.Presl & C.Presl</small> *''[[Carex antoniensis]]'' <small>A.Chev.</small> *''[[Carex antucensis]]'' <small>Kunze ex Kunth</small> *''[[Carex aperta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex aphanolepis]]'' <small>Franch. & Sav.</small> *''[[Carex aphylla]]'' <small>Kunth</small> *''[[Carex aphyllopus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex apoiensis]]'' <small>Akiyama</small> *''[[Carex appalachica]]'' <small>J.M.Webber & P.W.Ball</small> *''[[Carex appendiculata]]'' <small>(Trautv. & C.A.Mey.) Kük.</small> *''[[Carex applanata]]'' <small>Thorsen et de Lange</small> *''[[Carex appressa]]'' <small>R.Br.</small> *''[[Carex appropinquata]]'' <small>Schumach.</small> *''[[Carex aquatilis]]'' <small>Wahlenb.</small> *''[[Carex × arakanei]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex arcatica]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex arapahoensis]]'' <small>Clokey</small> *''[[Carex archeri]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arcta]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctata]]'' <small>Boott</small> *''[[Carex arctiformis]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex arctogena]]'' <small>Harry Sm.</small> *''[[Carex × arctophila]]'' <small>F.Nyl.</small> *''[[Carex arenaria]]'' <small>L.</small> *''[[Carex arenicola]]'' <small>F.Schmidt</small> *''[[Carex argentina]]'' <small>Barros</small> *''[[Carex argunensis]]'' <small>Turcz. ''ex'' Ledeb.</small> *''[[Carex argyi]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> *''[[Carex argyrantha]]'' <small>Tuck. ''ex'' Boott</small> *''[[Carex aridula]]'' <small>V.I.Krecz.</small> *''[[Carex arimaensis]]'' <small>(Ohwi) T.Hoshino</small> *''[[Carex arisanensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Carex aristatisquamata]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' L.K.Dai</small> *''[[Carex aristulifera]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex arizonica]]'' <small>Licher, G.Rink & Reznicek</small> *''[[Carex arkansana]]'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''[[Carex arnellii]]'' <small>Christ ''ex'' Scheutz</small> *''[[Carex arnottiana]]'' <small>Nees ''ex'' Drejer</small> *''[[Carex arsenei]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex × arthuriana]]'' <small>C.L.Beckm. & Figert</small> *''[[Carex ascotreta]]'' <small>C.B. Clarke</small> *''[[Carex aspericaulis]]'' <small>(G.A.Wheeler) J.R.Starr</small> *''[[Carex asperifructus]]'' <small>Kük.</small> *''[[Carex asraoi]]'' <small>D.M.Verma</small> *''[[Carex assiniboinensis]]'' <small>W.Boott</small> *''[[Carex astricta]]'' <small>K.A.Ford</small> *''[[Carex asturica]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Carex asynchrona]]'' <small>Naczi</small> *''[[Carex aterrima]]'' <small>Hoppe</small> *''[[Carex atherodes]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Carex athrostachya]]'' <small>Olney</small> *''[[Carex atlantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex atlasica]]'' <small>(H.Lindb.) Tattou</small> *''[[Carex atractodes]]'' <small>F.J.Herm.</small> *''[[Carex atrata]]'' <small>L.</small> *''[[Carex atratiformis]]'' <small>Britton</small> *''[[Carex atrivaginata]]'' <small>Nelmes</small> *''[[Carex atrofusca]]'' <small>Schkuhr</small> *''[[Carex atrofuscoides]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Carex atropicta]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex atrosquama]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex auceps]]'' <small>(de Lange & Heenan) K.A.Ford</small> *''[[Carex aucklandica]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex augustinowiczii]]'' <small>Meinsh.</small> *''[[Carex aurea]]'' <small>Nutt.</small> *''[[Carex aureolensis]]'' <small>Steud.</small> *''[[Carex auriculata]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex × auroniensis]]'' <small>L.C.Lamb.</small> *''[[Carex austrina]]'' <small>Mack.</small> *''[[Carex austro-occidentalis]]'' <small>F.T.Wang & Tang ''ex'' Y.C.Tang</small> *''[[Carex austroalpina]]'' <small>Bech.</small> *''[[Carex austroamericana]]'' <small>G.A.Wheeler</small> *''[[Carex austrocaroliniana]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex austrocompacta]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrodeflexa]]'' <small>P.D.McMillan, Sorrie & van Eerden</small> *''[[Carex austrojacutensis]]'' <small>Schekhovts.</small> *''[[Carex austrolucorum]]'' <small>(Rettig) D.B.Poind. & Naczi</small> *''[[Carex austromexicana]]'' <small>Reznicek</small> *''[[Carex austrosinensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex austrosulcata]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrotenella]]'' <small>K.L.Wilson</small> *''[[Carex austrozhejiangensis]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex autumnalis]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex ayako-maedae]]'' <small>T.Koyama</small> *''[[Carex aztecica]]'' <small>Mack.</small> {{div col end}} ===B=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex baccans]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex backii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex badilloi]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex baileyi]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex baimaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex baiposhanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex bajacalifornica]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex × bakkeriana]]'' {{мали|D.T.E.Ploeg & Rudolphy}} *''[[Carex balansae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex baldensis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex balfourii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex ballsii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex baltzellii]]'' {{мали|Chapm.}} *''[[Carex bamaensis]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex bambusetorum]]'' {{мали|Merr.}} *''[[Carex banksiana]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex banksii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex baohuashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex barbarae]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex barbata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex barbayaki]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex baronii]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex barrattii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex basiantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex basiflora]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex basutorum]]'' {{мали|(Turrill) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex bathiei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex bavicola]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex bebbii]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Olney ex Fernald}} *''[[Carex beckii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × beckmanniana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex × beckmannii]]'' {{мали|Keck}} *''[[Carex bella]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × bengyana]]'' {{мали|H.Lév. & L.C.Lamb.}} *''[[Carex benkei]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex bequaertii]]'' {{мали|De Wild.}} *''[[Carex bermudiana]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex berteroniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex bhutanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex bichenoviana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex bicknellii]]'' {{мали|Britton & A.Br.}} *''[[Carex bicolor]]'' {{мали|Bellardi ex All.}} *''[[Carex biegensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex bigelowii]]'' {{мали|Torr. ex Schwein.}} *''[[Carex × biharica]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex bijiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang & S.R.Zhang}} *''[[Carex bilateralis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex billingsii]]'' {{мали|(O.W.Knight) Kirschb.}} *''[[Carex biltmoreana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × binderi]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex binervis]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex bistaminata]]'' {{мали|(W.Z.Di & M.J.Zhong) S.R.Zhang}} *''[[Carex bitchuensis]]'' {{мали|T.Hoshino & H.Ikeda}} *''[[Carex biwensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blakei]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex blanda]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex blepharicarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex blinii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex bodinieri]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex boecheriana]]'' {{мали|Á.Löve, D.Löve & Raymond}} *''[[Carex boelckeiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex × boenninghausiana]]'' {{мали|Weihe}} *''[[Carex × bogstadensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex bohemica]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex bolanderi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × bolina]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex boliviensis]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex bonanzensis]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex bonariensis]]'' {{мали|Desf. ex Poir.}} *''[[Carex bonatiana]]'' {{мали|(Kük.) N.A.Ivanova}} *''[[Carex bonplandii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex borbonica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex borealifujianica]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex borealihinganica]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex borealipolaris]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex borii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex boryana]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex × bosoensis]]'' {{мали|Yashiro}} *''[[Carex bostrychostigma]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex brachyanthera]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex brachycalama]]'' {{мали|Griseb.}} *''[[Carex brachystachys]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex bracteosa]]'' {{мали|(Rchb.) Kunze ex Kunth}} *''[[Carex bradei]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex brainerdii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex brandisii]]'' {{мали|(C.B.Clarke ex Jana & R.C.Srivast.) O.Yano}} *''[[Carex brasiliensis]]'' {{мали|A.St.-Hil.}} *''[[Carex brehmeri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex breviaristata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex brevicaulis]]'' {{мали|Thouars}} *''[[Carex brevicollis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex breviculmis]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex brevicuspis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevihispida]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex brevior]]'' {{мали|(Dewey) Mack. ex Lunell}} *''[[Carex breviprophylla]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex breviscapa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex brevispicula]]'' {{мали|G.H.Nam & G.Y.Chung}} *''[[Carex breweri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex brizoides]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex bromoides]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex brongniartii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex brownii]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex brunnea]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex brunnescens]]'' {{мали|(Pers.) Poir.}} *''[[Carex brunnipes]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex brysonii]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex buchananii]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex bucharica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex buekii]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex bulbostylis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex bullata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex burangensis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex burchelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex burkei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex burttii]]'' {{мали|Noltie}} *''[[Carex bushii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex buxbaumii]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===C=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex cabralii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex caduca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex caeligena]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex × caesariensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex caespititia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex calcicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex calcifugens]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex calcis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex californica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex callista]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex callitrichos]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex cambodiensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex camposii]]'' {{мали|Boiss. & Reut.}} *''[[Carex camptoglochin]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex canariensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × candrianii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex canescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex canina]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex capensis]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex capillacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex capillaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex capilliculmis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex capillifolia]]'' {{мали|(Decne.) S.R.Zhang}} *''[[Carex capilliformis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex capitata]]'' {{мали|Sol.}} *''[[Carex capitellata]]'' {{мали|Boiss. & Balansa}} *''[[Carex capricornis]]'' {{мали|Meinsh. ex Maxim.}} *''[[Carex cardiolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex careyana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex × cariei]]'' {{мали|Aubin}} *''[[Carex caroliniana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex carsei]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex caryophyllea]]'' {{мали|Latourr.}} *''[[Carex castanea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex castanostachya]]'' {{мали|K.Schum. ex Kük.}} *''[[Carex castroviejoi]]'' {{мали|Luceño & Jim.Mejías}} *''[[Carex catamarcensis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex cataphyllodes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex cataractae]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex catharinensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex caucasica]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex caudata]]'' {{мали|(Kük.) Pereda & Laínz}} *''[[Carex caudispicata]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex cavaleriensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex caxinensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × cayouettei]]'' {{мали|A.Bergeron}} *''[[Carex celebica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × cenantha]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex cephaloidea]]'' {{мали|(Dewey) Dewey ex Boott}} *''[[Carex cephalophora]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex cephalotes]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cercidascus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex cercostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cespitosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × cetica]]'' {{мали|Rech.}} *''[[Carex ceylanica]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex chalciolepis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex chapmanii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chathamica]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cheesemanniana]]'' {{мали|(Boeckeler) K.A.Ford}} *''[[Carex cheniana]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex chermezonii]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex cherokeensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex chiapensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex chichijimensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex chihuahuensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex chikungana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex chilensis]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex chinensis]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex chinganensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex chinoi]]'' {{мали|Ohwi ex T.Koyama}} *''[[Carex chiovendae]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex chiwuana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorantha]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex chlorocephalula]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex chlorolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex chlorosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex chlorostachys]]'' {{мали|Steven}} *''[[Carex chordalis]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex chordorrhiza]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex chosenica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex chrysolepis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex chuii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex chungii]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex ciliatomarginata]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex cilicica]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex cinerascens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex circinata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex cirrhosa]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex cirrhulosa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × clausa]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex clavata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex clavispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex clivorum]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex cochinchinensis]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex cochranei]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex cockayneana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cognata]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex colchica]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex colensoi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex collimitanea]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex collinsii]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex collumanthus]]'' {{мали|(Steyerm.) L.E.Mora}} *''[[Carex comans]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex commixta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex communis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex comosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex complanata]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex complexa]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex composita]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex concava]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex concinna]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex concinnoides]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex condensata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex conferta]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex confertiflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex congdonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex congestiflora]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex congolensis]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex conica]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex conicoides]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex coninux]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang) S.R.Zhang}} *''[[Carex conjuncta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × connectens]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex conoidea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex consanguinea]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex conspecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex conspissata]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex constanceana]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex continua]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex contracta]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex cordillerana]]'' {{мали|Saarela & B.A.Ford}} *''[[Carex cordouei]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex coriacea]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex coriogyne]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex coriophora]]'' {{мали|Fisch. & C.A.Mey. ex Kunth}} *''[[Carex corrugata]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × corstorphinei]]'' {{мали|Druce}} *''[[Carex cortesii]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex corynoidea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × costei]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex coulteri]]'' {{мали|Boott ex Hemsl.}} *''[[Carex courtallensis]]'' {{мали|Nees ex Boott}} *''[[Carex coxiana]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex cranaocarpa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex craspedotricha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex crassibasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex crassiflora]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex crassipes]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex crawei]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex crawfordii]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex crebra]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex crebriflora]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex cremnicola]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cremostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × crepinii]]'' {{мали|Torges}} *''[[Carex cretica]]'' {{мали|Gradst. & J.Kern}} *''[[Carex crinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex crinita]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × crinitoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex crispa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cristatella]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex cruciata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex cruenta]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex crus-corvi]]'' {{мали|Shuttlew. ex Kunze}} *''[[Carex × cryptochlaena]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex cryptolepis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cryptosperma]]'' {{мали|Zika, D.S.Bell & L.J.Gross}} *''[[Carex cryptostachys]]'' {{мали|Brongn.}} *''[[Carex × csomadensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex cubensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex cuchumatanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex cucullata]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex culmenicola]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex cumberlandensis]]'' {{мали|Naczi, Kral & Bryson}} *''[[Carex cumulata]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Mack.}} *''[[Carex curaica]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex curatorum]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex curta]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex curticeps]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex curtispica]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex curvata]]'' {{мали|Knaf}} *''[[Carex curvicollis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex curviculmis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex curvula]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex cusickii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex cuspidosa]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex cyanea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex cylindrostachys]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex cyprica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex cyrtostachya]]'' {{мали|Janeway & Zika}} {{div col end}} ===D=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex dabieensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex dacica]]'' {{мали|Heuff.}} *''[[Carex dahurica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex dailingensis]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex daisenensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex dallii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex daltoni]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex damiaoshanensis]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex damingshanica]]'' {{мали|Z.C.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex × danielis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex dapanshanica]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.J.Zhao & Zi L.Chen}} *''[[Carex darwinii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dasycarpa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex davalliana]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex david-smithii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex davidi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex davisii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex davyi]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex dawsonii]]'' {{мали|(Hamlin) K.L.Wilson}} *''[[Carex daxinensis]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex dayuongensis]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex × deamii]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex deasyi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex debeauxii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex debilior]]'' {{мали|(F.Muell.) K.L.Wilson}} *''[[Carex debilis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex decidua]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex deciduisquama]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex declinata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × decolorans]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex decomposita]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex decora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex decurtata]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deflexa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex × deinbolliana]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex delacosta]]'' {{мали|Kuntze}} *''[[Carex delavayi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex delicata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex delongii]]'' {{мали|Shekhovts. & Lashch.}} *''[[Carex demissa]]'' {{мали|Hornem.}} *''[[Carex densa]]'' {{мали|(L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex densicaespitosa]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex densifimbriata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex densipilosa]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex dentata]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex depauperata]]'' {{мали|Curtis ex Woodw.}} *''[[Carex depressa]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex deqinensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × derelicta]]'' {{мали|Štěpánková}} *''[[Carex × descendens]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × deserta]]'' {{мали|Merino}} *''[[Carex desponsa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex devia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex deweyana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex dianae]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex diandra]]'' {{мали|Schrank}} *''[[Carex diaoluoshanica]]'' {{мали|H.B.Yang, G.D.Liu & Qing L.Wang}} *''[[Carex diastena]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex dickinsii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex dielsiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex digitalis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex digitata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex dikei]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex diluta]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex diminuta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex dimorpholepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex dioica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex diplodon]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex dipsacea]]'' {{мали|Berggr.}} *''[[Carex discoidea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex dispalata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex disperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex dissita]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex dissitiflora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex distachya]]'' {{мали|Desf.}} *''[[Carex distans]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex distentiformis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex disticha]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex distincta]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex distracta]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex divisa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex divulsa]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex doenitzii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex doisutepensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex dolichocarpa]]'' {{мали|C.A.Mey. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex dolichophylla]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex dolichostachya]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex dolomitica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex doniana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex donnell-smithii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × doroyuensis]]'' {{мали|K.Nagas., S.Sakag. & K.Sawa}} *''[[Carex douglasii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex drepanorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex druceana]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex drucei]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex drukyulensis]]'' {{мали|(Noltie) Jim.Mejías & Noltie}} *''[[Carex drymophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex × ducellieri]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex × duereriana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × dufftii]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex × dumanii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex durangensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex durieui]]'' {{мали|Steud. ex Kunze}} *''[[Carex duriuscula]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex dusenii]]'' {{мали|Kük. ex Dusén}} *''[[Carex duvaliana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} {{div col end}} ===E=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex earistata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ebenea]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex eburnea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex echinata]]'' {{мали|Murray}} *''[[Carex echinochloe]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex echinodes]]'' {{мали|(Fernald) P.Rothr., Reznicek & Hipp}} *''[[Carex echinus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ecklonii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex ecostata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex ecuadorensis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex ecuadorica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex edgariae]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex edura]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex edwardsiana]]'' {{мали|E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex egena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex egglestonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex egmontiana]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex egorovae]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex ekmanii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × elanescens]]'' {{мали|Cif. & Giacom.}} *''[[Carex elata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex elatior]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex eleusinoides]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex elgonensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elingamita]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × elisabethae]]'' {{мали|J.Andres, Carbo, Llamas & M.Perez}} *''[[Carex elliottii]]'' {{мали|Schwein. & Torr.}} *''[[Carex elongata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex eluta]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex elynoides]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex × elytroides]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex eminens]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × emmae]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex emoryi]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex enanderi]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex endlichii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex enervis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex engelmannii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex enneastachya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex enokii]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex enysii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex erawinensis]]'' {{мали|Korotky}} *''[[Carex erebus]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ereica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex eremopyroides]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex eremostachya]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex ericetorum]]'' {{мали|Pollich}} *''[[Carex erinacea]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex eriocarpa]]'' {{мали|Hausskn. & Kük.}} *''[[Carex erythrobasis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex erythrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex erythrovaginata]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex esbirajbhandarii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex esenbeckii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex esquiroliana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex esquirolii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex euprepes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex evadens]]'' {{мали|S.González & Reznicek}} *''[[Carex × evoluta]]'' {{мали|Hartm.}} *''[[Carex excelsa]]'' {{мали|Poepp. ex Kunth}} *''[[Carex exilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × exsalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex exsiccata]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex extensa]]'' {{мали|Gooden.}} {{div col end}} ===F=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex fangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.Y.Zhou}} *''[[Carex fargesii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fascicularis]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex fastigiata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex fatsuaniana]]'' {{мали|X.F.Jin, Y.F.Lu & Z.C.Lu}} *''[[Carex × favratii]]'' {{мали|Christ}} *''[[Carex feani]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex fecunda]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex feddeana]]'' {{мали|H.Pfeiff.}} *''[[Carex fedia]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × felixii]]'' {{мали|L.C.Lamb.}} *''[[Carex fenghuangshanica]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × ferdinandi-sauteri]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex fernaldiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex fernandesiana]]'' {{мали|(Nees ex Boeckeler) J.R.Starr}} *''[[Carex fernandezensis]]'' {{мали|Mack. ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex ferruginea]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex festivelloides]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex festucacea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex feta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex fibrillosa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex × figertii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex filamentosa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex filicina]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex filifolia]]'' {{мали|Nutt.}} *''[[Carex filipedunculata]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex filipes]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex filispica]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × filkukae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex fimbriata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex finitima]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex firma]]'' {{мали|Mygind ex Host}} *''[[Carex firmicaulis]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex × firmior]]'' {{мали|(Norman) Holmb.}} *''[[Carex firmula]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex fischeri]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex fissa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fissiglumis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex fissirostris]]'' {{мали|Ball}} *''[[Carex fissuricola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex flabellata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex flacca]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex flaccida]]'' {{мали|(S.T.Blake) K.L.Wilson}} *''[[Carex flaccosperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex flagellifera]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex flava]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × flavicans]]'' {{мали|(F.Nyl.) F.Nyl.}} *''[[Carex flaviformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex flavocuspis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex flexirostris]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex floridana]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex fluviatilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex foenea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex foetida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fokienensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex foliosissima]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex folliculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex foraminata]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex foraminatiformis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex forficula]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex formosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex formosensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex forrestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex forsteri]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex fossa]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex fracta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex fragilis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × fragosoana]]'' {{мали|Pau}} *''[[Carex frankii]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex fraseriana]]'' {{мали|Ker Gawl.}} *''[[Carex fretalis]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex × fridtzii]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × friesii]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex frigida]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex fritschii]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex fructus]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex fucata]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex fuliginosa]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex fulta]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × fulva]]'' {{мали|Gooden.}} *''[[Carex fulvorubescens]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex fumosimontana]]'' {{мали|D.Estes}} *''[[Carex × furusei]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex furva]]'' {{мали|Webb}} *''[[Carex fuscolutea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex fuscula]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex fusiformis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × fussii]]'' {{мали|Simonk.}} {{div col end}} ===G=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex gammiei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex gandakiensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex garberi]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex gaudichaudiana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × gaudiniana]]'' {{мали|Guthnick}} *''[[Carex gayana]]'' {{мали|Desv.}} *''[[Carex gemella]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex geminata]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex genkaiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex gentilis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex geographica]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex geophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × gerhardtii]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex geyeri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gholsonii]]'' {{мали|Naczi & Cochrane}} *''[[Carex gibba]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex gibbsiae]]'' {{мали|Rendle}} *''[[Carex gibertii]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex gifuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex gigantea]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex × ginsiensis]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex giovanniana]]'' {{мали|Jim.Mejías}} *''[[Carex giraldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex giraudiasii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex glabrescens]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex glacialis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex glareosa]]'' {{мали|Schkuhr ex Wahlenb.}} *''[[Carex glaucescens]]'' {{мали|Elliott}} *''[[Carex glauciformis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex glaucodea]]'' {{мали|Tuck. ex Olney}} *''[[Carex globistylosa]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex globosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex globularis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex globulosa]]'' {{мали|Phulphong & D.A.Simpson}} *''[[Carex glomerata]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex glossostigma]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex gmelinii]]'' {{мали|Hook. & Arn.}} *''[[Carex godfreyi]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex goetghebeurii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex goligongshanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gonggaensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex gongshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.C.Yang}} *''[[Carex gordon-grayae]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex gotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex goyenii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex gracilenta]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex graciliflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex gracilior]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex gracillima]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex graeffeana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × grahamii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex grallatoria]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex graminiculmis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex graminifolia]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex grandiligulata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × grantii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex granularis]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex gravida]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex grayi]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex greenwayi]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex grioletii]]'' {{мали|Roem. ex Schkuhr}} *''[[Carex grisea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × groenlandica]]'' {{мали|Lange}} *''[[Carex × grossii]]'' {{мали|Fiek}} *''[[Carex guatemalensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex guffroyi]]'' {{мали|H.Lév. & H.Perrier}} *''[[Carex gunniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex gynandra]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex gynodynama]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex gypsophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===H=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex hachijoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex × haematolepis]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex haematopus]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex haematosaccus]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex haematostoma]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × hageri]]'' {{мали|E.Baumann}} *''[[Carex hakkodensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex hakonemontana]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex hakonensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex halleriana]]'' {{мали|Asso}} *''[[Carex halliana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hallii]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex × halophila]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex hamata]]'' {{мали|Sw.}} *''[[Carex hamlinii]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hanamninhensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex × hanasakensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hancockiana]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex handel-mazzettii]]'' {{мали|(N.A.Ivanova) S.R.Zhang}} *''[[Carex handelii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hanensis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex hangtongensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex × hanseniana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex hansenii]]'' {{мали|(Lewej. & Lobin) Rivas Mart., Lousã, J.C.Costa & Maria C.Duarte}} *''[[Carex harae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex harfordii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex harlandii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex harrysmithii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × hartii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hartmaniorum]]'' {{мали|A.Cajander}} *''[[Carex hashimotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hassei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex hattoriana]]'' {{мали|Nakai ex Tuyama}} *''[[Carex hatuyenensis]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex haydeniana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex haydenii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex healyi]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex hebecarpa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex hebes]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hebetata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hectorii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × helenae]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Waltje}} *''[[Carex heleonastes]]'' {{мали|Ehrh. ex L.f.}} *''[[Carex helferi]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex helingeeriensis]]'' {{мали|L.Q.Zhao & Jie Yang}} *''[[Carex helleri]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex helodes]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex × helvola]]'' {{мали|Blytt}} *''[[Carex hemineuros]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hendersonii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex henryi]]'' {{мали|(C.B.Clarke) T.Koyama}} *''[[Carex herbacoeli]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex hermannii]]'' {{мали|Cochrane}} *''[[Carex herteri]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex heshuonensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex heterodoxa]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex heterolepis]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heteroneura]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × heterophyta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex heterostachya]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex heudesii]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex hezhouensis]]'' {{мали|H.Wang & S.N.Wang}} *''[[Carex × hibernica]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex hilairei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hilaireioides]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex hildebrandtiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex himalaica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hinnulea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirsutella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirta]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex hirtelloides]]'' {{мали|(Kük.) F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex hirticaulis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex hirtifolia]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex hirtifructus]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex hirtigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hirtissima]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex hirtiutriculata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex hispida]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex hitchcockiana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hochstetteriana]]'' {{мали|J.Gay ex Seub.}} *''[[Carex hohxilensis]]'' {{мали|(R.F.Huang) S.R.Zhang}} *''[[Carex hokarsarensis]]'' {{мали|E.U.Haq & Dar}} *''[[Carex holmgreniorum]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex holostoma]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex holotricha]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hondoensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex honglinii]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex hongnoensis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hongyuanensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex hoodii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hookeri]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex hookeriana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex hoozanensis]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex hopeiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex hordeistichos]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex horizontalis]]'' {{мали|(Colenso) K.A.Ford}} *''[[Carex hormathodes]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex horsfieldii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × hosoii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex hostiana]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex houghtoniana]]'' {{мали|Torr. ex Dewey}} *''[[Carex hovarum]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex huangshanica]]'' {{мали|X.F.Jin & W.J.Chen}} *''[[Carex huanjiangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex huashanica]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex hubbardii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex huehueteca]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex hughii]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex hultenii]]'' {{мали|Aspl.}} *''[[Carex humahuacaensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex humbertiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex humbertii]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex humboldtiana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex humida]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex humilis]]'' {{мали|Leyss.}} *''[[Carex humpatensis]]'' {{мали|H.E.Hess}} *''[[Carex huolushanensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex husnotiana]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex hwangii]]'' {{мали|Matsuda}} *''[[Carex hyalina]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex hyalinolepis]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex hymenodon]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex hymenolepis]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex hypandra]]'' {{мали|F.Muell. ex Benth.}} *''[[Carex hypaneura]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex hypochlora]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex hypoleucos]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex hypolytroides]]'' {{мали|Ridl.}} *''[[Carex hypsipedos]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex hypsobates]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex hystericina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} {{div col end}} ===I=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex idaea]]'' {{мали|Greuter, Matthäs & Risse}} *''[[Carex idahoa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex idzuroei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex ignota]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex iljinii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex illegitima]]'' {{мали|Ces.}} *''[[Carex illota]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × ilseana]]'' {{мали|Ruhmer}} *''[[Carex × imandrensis]]'' {{мали|Kihlm. ex Hjelt}} *''[[Carex imbecilla]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex imbecillis]]'' {{мали|(Ohwi) Katsuy.}} *''[[Carex impexa]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex impressinervia]]'' {{мали|Bryson, Kral & Manhart}} *''[[Carex inagawaensis]]'' {{мали|J.Oda & M.N.Tamura}} *''[[Carex inanis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex incisa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex inclinis]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex incomitata]]'' {{мали|K.R.Thiele}} *''[[Carex incurviformis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex indica]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex indiciformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex indistincta]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex indosinica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex indrakilica]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex infirminervia]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex infuscata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex inopinata]]'' {{мали|V.J.Cook}} *''[[Carex inops]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex insaniae]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex insignis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex insularis]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex integra]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex interior]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × interjecta]]'' {{мали|Waisb.}} *''[[Carex interrupta]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex intumescens]]'' {{мали|Rudge}} *''[[Carex inversa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex inversonervosa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × involuta]]'' {{мали|(Bab.) Syme}} *''[[Carex iraqensis]]'' {{мали|S.S.Hooper & Kukkonen}} *''[[Carex ischnogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex ischnostachya]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex × ishimaensis]]'' {{мали|J.Oda, S.Kinosh. & Nagam.}} *''[[Carex ivanoviae]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex ixtapalucensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex iynx]]'' {{мали|Nelmes}} {{div col end}} ===J=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex jacens]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex jackiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jacutica]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × jaegeri]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex jaluensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex jamesii]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex jamesonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex jankowskii]]'' {{мали|Gorodkov}} *''[[Carex japonica]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex jeanpertii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex jianfengensis]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex jiaodongensis]]'' {{мали|Y.M.Zhang & X.D.Chen}} *''[[Carex jinfoshanensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex jiuhuaensis]]'' {{мали|S.W.Su}} *''[[Carex jizhuangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex johnstonii]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex jonesii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex joorii]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex × josephi-schmittii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex jubozanensis]]'' {{мали|J.Oda & A.Tanaka}} *''[[Carex juniperorum]]'' {{мали|Catling, Reznicek & Crins}} *''[[Carex × justi-schmidtii]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex juvenilis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex E.G.Camus}} {{div col end}} ===K=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex kabanovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex kagoshimensis]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex kaloides]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kanaii]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) S.R.Zhang & O.Yano}} *''[[Carex kangdingensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex kansuensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kaoi]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex karashidaniensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex karlongensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex karoi]]'' {{мали|Freyn}} *''[[Carex kashmirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × kattaeana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kauaiensis]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex kelloggii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex × kenaica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex kermadecensis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × kernii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Więcław}} *''[[Carex × ketonensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex khasiana]]'' {{мали|(Jana & V.S.Kumar) Kottaim.}} *''[[Carex kiangsuensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex killickii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex kingii]]'' {{мали|(R.Br. ex Boott) Reznicek}} *''[[Carex kiotensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex kirganica]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex kirinensis]]'' {{мали|W.Wang & Y.L.Chang}} *''[[Carex kirkii]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex kitaibeliana]]'' {{мали|Degen ex Bech.}} *''[[Carex klamathensis]]'' {{мали|B.L.Wilson & Janeway}} *''[[Carex klaphakei]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex × kneuckeri]]'' {{мали|P.Fourn.}} *''[[Carex × knieskernii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex knorringiae]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex kobomugi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kobresioidea]]'' {{мали|(Kük.) S.R.Zhang}} *''[[Carex koestlinii]]'' {{мали|Hochst. ex Steud.}} *''[[Carex × kohtsii]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex kokanica]]'' {{мали|(Regel) S.R.Zhang}} *''[[Carex korkischkoae]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex korshinskyi]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex koshewnikowii]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex kotagirica]]'' {{мали|Maji & V.P.Prasad}} *''[[Carex koyaensis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex × krajinae]]'' {{мали|Domin}} *''[[Carex kraliana]]'' {{мали|Naczi & Bryson}} *''[[Carex krascheninnikovii]]'' {{мали|Kom. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex krauseorum]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex kreczetoviczii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex kuchunensis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex kucyniakii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × kuekenthaliana]]'' {{мали|Appel & A.Brückn.}} *''[[Carex × kuekenthalii]]'' {{мали|Dörfl. ex Zahn}} *''[[Carex kujuzana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex kukkoneniana]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex kulingana]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex kumaonensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex kunlunsanensis]]'' {{мали|N.R.Cui}} *''[[Carex kurdica]]'' {{мали|Kük. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Carex × kurilensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × kurogii]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kuzakaiensis]]'' {{мали|(M.Kikuchi) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex kwangsiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × kyyhkynenii]]'' {{мали|Hiitonen}} {{div col end}} ===L=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex lachenalii]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex lacistoma]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex × lackowitziana]]'' {{мали|Aug.R.Paul}} *''[[Carex lacustris]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex laegaardii]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex laeta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex laevicaulis]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex laeviconica]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex laeviculmis]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex laevigata]]'' {{мали|Sm.}} *''[[Carex laevissima]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex laevivaginata]]'' {{мали|(Kük.) Mack.}} *''[[Carex lageniformis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × laggeri]]'' {{мали|Wimm.}} *''[[Carex lagunensis]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex lainzii]]'' {{мали|Luceño, E.Rico & T.Romero}} *''[[Carex lambertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lamprocarpa]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex lamprochlamys]]'' {{мали|S.T.Blake}} *''[[Carex lancangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex lancea]]'' {{мали|(Thunb.) Baill.}} *''[[Carex lanceisquama]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex lanceolata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lancifolia]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lancisquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex × langeana]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex × langii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex lankana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex laosensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex lapazensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex lapponica]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex larensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex laricetorum]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex lasiocarpa]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex lasiolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex latebracteata]]'' {{мали|Waterf.}} *''[[Carex latisquamea]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex lativena]]'' {{мали|S.D.Jones & G.D.Jones}} *''[[Carex × lausii]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex laxa]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex laxiculmis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex laxiflora]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex lazarei]]'' {{мали|Jac.Koopman, Niketić, Wieclaw & Govaerts}} *''[[Carex leavenworthii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex lechleriana]]'' {{мали|(Steud.) J.R.Starr}} *''[[Carex lectissima]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex ledebouriana]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Trevir.}} *''[[Carex ledongensis]]'' {{мали|H.B.Yang & G.D.Liu}} *''[[Carex leersii]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex lehmannii]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex leiorhyncha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex lemanniana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lemmonii]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex lenta]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex lenticularis]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex lepida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex lepidocarpa]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex lepidochlamys]]'' {{мали|(F.T.Wang & Tang ex P.C.Li) S.R.Zhang}} *''[[Carex leporina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex leporinella]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex leptalea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × leptoblasta]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex leptogyna]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex leptonervia]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex leptopoda]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex lessoniana]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex leucantha]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex leucochlora]]'' {{мали|Bunge}} *''[[Carex × leutzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex leviosa]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, H.Schaef. & Martín-Bravo}} *''[[Carex liangiana]]'' {{мали|X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex liangshanensis]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex libera]]'' {{мали|(Kük.) Hamlin}} *''[[Carex × lidii]]'' {{мали|Hadac}} *''[[Carex ligata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ligniciensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex ligulata]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × limnicola]]'' {{мали|H.Gross}} *''[[Carex × limnogena]]'' {{мали|Appel}} *''[[Carex limosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex limprichtiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × limula]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex lindleyana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex lingii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liouana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex liparocarpos]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex lithophila]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex litorhyncha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex litorosa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex littledalei]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex litvinovii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex liui]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex livida]]'' {{мали|(Wahlenb.) Willd.}} *''[[Carex lobolepis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex lobulirostris]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex loliacea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex lonchocarpa]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex lonchophora]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex longebrachiata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longerostrata]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex longhiensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex longicaulis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longicolla]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Deng}} *''[[Carex longicruris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex longiculmis]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex longicuspis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex longifructus]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex longii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex longiligula]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex longipes]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex longipetiolata]]'' {{мали|Qing L.Wang, H.B.Yang & Y.F.Deng}} *''[[Carex longispiculata]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex longissima]]'' {{мали|M.E.Jones}} *''[[Carex longpanlaensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex longshengensis]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex lophocarpa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × loretii]]'' {{мали|Rouy}} *''[[Carex louisianica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex lowei]]'' {{мали|Bech.}} *''[[Carex lucennoiberica]]'' {{мали|Maguilla & M.Escudero}} *''[[Carex lucorum]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex luctuosa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × ludibunda]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex ludwigii]]'' {{мали|(Hochst.) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex lupuliformis]]'' {{мали|Sartwell ex Dewey}} *''[[Carex lupulina]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex lurida]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex luridiformis]]'' {{мали|Mack. ex Reznicek & S.González}} *''[[Carex lushanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex lutea]]'' {{мали|LeBlond}} *''[[Carex × luteola]]'' {{мали|(Rchb.) Sendtn.}} *''[[Carex luzulifolia]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex luzulina]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex lycurus]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex lyngbyei]]'' {{мали|Hornem.}} {{div col end}} ===M=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex maackii]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex mabilliana]]'' {{мали|(Rouy) Prain}} *''[[Carex × macilenta]]'' {{мали|F.Nyl.}} *''[[Carex mackenziana]]'' {{мали|Weath.}} *''[[Carex mackenziei]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex macloviana]]'' {{мали|d'Urv.}} *''[[Carex macloviformis]]'' {{мали|(G.A.Wheeler) J.R.Starr}} *''[[Carex × macounii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex macrocephala]]'' {{мали|Willd. ex Spreng.}} *''[[Carex macrochaeta]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex macroglossa]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex macrolepis]]'' {{мали|DC.}} *''[[Carex macrophyllidion]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex macroprophylla]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex macrorrhiza]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex macrosolen]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex macrostachys]]'' {{мали|Bertol.}} *''[[Carex macrostigmatica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex macrostylos]]'' {{мали|Lapeyr.}} *''[[Carex macrotrichoides]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex maculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex madagascariensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex madida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex madrensis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex magacis]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex magellanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex magnoutriculata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × mainensis]]'' {{мали|Porter}} *''[[Carex mairei]]'' {{мали|Coss. & Germ.}} *''[[Carex makinoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex makuensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex malaccensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex malipoensis]]'' {{мали|Yuan Y.Li & H.Peng}} *''[[Carex mallae]]'' {{мали|(Rajbh. & H.Ohba) O.Yano}} *''[[Carex malmei]]'' {{мали|Kalela}} *''[[Carex malyschevii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex manca]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex manciformis]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex mandoniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex mandshurica]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex manginii]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex manhartii]]'' {{мали|Bryson}} *''[[Carex mannii]]'' {{мали|E.A.Bruce}} *''[[Carex maolanensis]]'' {{мали|Y.F.Deng & Xi X.Zhang}} *''[[Carex maorica]]'' {{мали|Hamlin}} *''[[Carex maorshanica]]'' {{мали|Y.L.Chou}} *''[[Carex maquensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex marahuacana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex marianensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex marina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex mariposana]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Mack.}} *''[[Carex maritima]]'' {{мали|Gunnerus}} *''[[Carex markgrafii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × marshallii]]'' {{мали|A.Benn.}} *''[[Carex martynenkoi]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex × massonii]]'' {{мали|Cay. & Lepage}} *''[[Carex matsumurae]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex maubertiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex maximowiczii]]'' {{мали|Miq.}} *''[[Carex mayebarana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex mckittrickensis]]'' {{мали|P.W.Ball}} *''[[Carex mcvaughii]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex meadii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex media]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex meeboldiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex megalepis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex meihsienica]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex meiocarpa]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex melanantha]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex melananthiformis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex melanocarpa]]'' {{мали|Cham. ex Trautv.}} *''[[Carex melanocephala]]'' {{мали|Turcz.}} *''[[Carex melanocystis]]'' {{мали|É.Desv.}} *''[[Carex melanorrhyncha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex melanosperma]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex melanostachya]]'' {{мали|M.Bieb. ex Willd.}} *''[[Carex melinacra]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex membranacea]]'' {{мали|Hook.}} *''[[Carex × mendica]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex mendocinensis]]'' {{мали|Olney ex Boott}} *''[[Carex meridensis]]'' {{мали|(Steyerm.) J.R.Starr}} *''[[Carex meridionalis]]'' {{мали|(Kük.) Herter}} *''[[Carex merritt-fernaldii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mertensii]]'' {{мали|J.D.Prescott ex Bong.}} *''[[Carex merxmuelleri]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex mesochorea]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex mesophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex metallica]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex meyenii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex meyeriana]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex michauxiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex michelii]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex michoacana]]'' {{мали|Reznicek, Hipp & S.González}} *''[[Carex micrantha]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex microcarpa]]'' {{мали|Bertol. ex Moris}} *''[[Carex microchaeta]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex microdonta]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex microglochin]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex micropoda]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex microptera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex microrhyncha]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × microstachya]]'' {{мали|Ehrh.}} *''[[Carex × microstyla]]'' {{мали|J.Gay ex Gaudin}} *''[[Carex microtricha]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex middendorffii]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex mildbraediana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex miliaris]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex millsii]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex mingrelica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex minor]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex minutiscabra]]'' {{мали|Kük. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex minutissima]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex minxianensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex minxianica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex mira]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex misera]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex missouriensis]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex mitchelliana]]'' {{мали|M.A.Curtis}} *''[[Carex × mithala]]'' {{мали|Callmé}} *''[[Carex mitrata]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex miyabei]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mochomuensis]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex modesti]]'' {{мали|M.Escudero, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex moesta]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex molesta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex molestiformis]]'' {{мали|Reznicek & Rothrock}} *''[[Carex molinae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex mollicula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mollissima]]'' {{мали|Christ ex Scheutz}} *''[[Carex monodynama]]'' {{мали|(Griseb.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex monostachya]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex monotropa]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex montana]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × montanoaltaica]]'' {{мали|Zolot.}} *''[[Carex montis-eeka]]'' {{мали|Hillebr.}} *''[[Carex montis-everestii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex montis-wutaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex moorcroftii]]'' {{мали|Falc. ex Boott}} *''[[Carex moorei]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × moravica]]'' {{мали|Repka & Rolecek}} *''[[Carex morii]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex × moriyoshiensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex morrowii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex mosoynensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex motuoensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex moupinensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex mucronata]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex mucronatiformis]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex × mucronulata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex muehlenbergii]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex muelleri]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × muelleriana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex muliensis]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex multicaulis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex multicostata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex multifaria]]'' {{мали|(Nees ex Boott) J.R.Starr}} *''[[Carex multifolia]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex multispicata]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex multispiculata]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex munda]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex munipoorensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex munroi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex muricata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex muriculata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex × musashiensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex musei]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex muskingumensis]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex myosuroides]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex myosurus]]'' {{мали|Nees}} {{div col end}} ===N=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex nachiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nairii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex nakaoana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nakasimae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nanchuanensis]]'' {{мали|K.L.Chu ex S.Y.Liang}} *''[[Carex nandadeviensis]]'' {{мали|Ghildyal, U.C.Bhattach. & Hajra}} *''[[Carex nangtciangensis]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex nanpingensis]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex nardina]]'' {{мали|(Hornem.) Fr.}} *''[[Carex nasuensis]]'' {{мали|K.T.Takah., T.Nog. & M.N.Tamura}} *''[[Carex nealiae]]'' {{мали|R.W.Krauss}} *''[[Carex neblinensis]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nebrascensis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex nebularum]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex neesiana]]'' {{мали|Endl.}} *''[[Carex negeri]]'' {{мали|(Kük.) J.R.Starr}} *''[[Carex negrii]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex nelmesiana]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex nelsonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex nemoralis]]'' {{мали|(K.L.Wilson) K.L.Wilson}} *''[[Carex nemostachys]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex nemurensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × neobigelowii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neochevalieri]]'' {{мали|Kük. ex A.Chev.}} *''[[Carex neodigyna]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × neofilipendula]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neoguinensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex neohebridensis]]'' {{мали|Guillaumin & Kük.}} *''[[Carex × neomiliaris]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex neopetelotii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex neopolycephala]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × neorigida]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex nervata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex nervina]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex neurocarpa]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex neurophora]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × nicoloffii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex niederleiniana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nigerrima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex nigra]]'' {{мали|(L.) Reichard}} *''[[Carex nigricans]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex nigromarginata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex × nikaii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex nikolskensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex nipposinica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex nivalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex nodaeana]]'' {{мали|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Carex nodiflora]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex nodosa]]'' {{мали|S.R.Zhang, J.Zhang, Z.Y.Liu, S.Qu & R.G.Han}} *''[[Carex noguchii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex noltiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex nordica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex normalis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex norvegica]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex notha]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex × notholimosioides]]'' {{мали|Doweld}} *''[[Carex nova]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex novae-angliae]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex novogaliciana]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex nubigena]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex nudata]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex nudicarpa]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} {{div col end}} ===O=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × oberrodensis]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex obispoensis]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex oblanceolata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex obliquicarpa]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex obliquitruncata]]'' {{мали|Y.C.Tang & S.Yun Liang}} *''[[Carex obnupta]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex obovatosquamata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex obscura]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex obscuriceps]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex obtusata]]'' {{мали|Lilj.}} *''[[Carex obtusifolia]]'' {{мали|(Heenan) K.A.Ford}} *''[[Carex occidentalis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex ochrochlamys]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ochrosaccus]]'' {{мали|(C.B.Clarke) Hamlin}} *''[[Carex odontolepis]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex odontostoma]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex oederi]]'' {{мали|Retz.}} *''[[Carex oedipostyla]]'' {{мали|Duval-Jouve}} *''[[Carex × oenensis]]'' {{мали|A.Neumann ex B.Walln.}} *''[[Carex × ohmuelleriana]]'' {{мали|O.Lang}} *''[[Carex okamotoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex oklahomensis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex okuboi]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex olbiensis]]'' {{мали|Jord.}} *''[[Carex oligantha]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex oligocarpa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oligocarya]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex oligosperma]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex oligostachya]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex olivacea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex olivieri]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex × olneyi]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex omeiensis]]'' {{мали|Tang}} *''[[Carex omeyica]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex omiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex omurae]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex × oneillii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex onoei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex opaca]]'' {{мали|(F.J.Herm.) P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex ophiolithica]]'' {{мали|Heenan & de Lange}} *''[[Carex orbicularinucis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex orbicularis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex oreocharis]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex oreophila]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex orestera]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex orizabae]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex ormostachya]]'' {{мали|Wiegand}} *''[[Carex ornithopoda]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex oronensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex orothanatica]]'' {{мали|Lois, Acedo, Reznicek & Jim.Mejías}} *''[[Carex orthostemon]]'' {{мали|Hayata}} *''[[Carex oshimensis]]'' {{мали|Nakai}} *''[[Carex otaruensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex otayae]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex otomana]]'' {{мали|Molina Gonz., Acedo & Llamas}} *''[[Carex otrubae]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex ouachitana]]'' {{мали|Kral, Manhart & Bryson}} *''[[Carex ovatispiculata]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex ovoidispica]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex ovoidoconica]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ownbeyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex oxyandra]]'' {{мали|(Franch. & Sav.) Kudô}} *''[[Carex oxylepis]]'' {{мали|Torr. & Hook.}} *''[[Carex oxyphylla]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex ozarkana]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} {{div col end}} ===P=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex pachamamae]]'' {{мали|Jim.-Mejías & Reznicek}} *''[[Carex pachycarpa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pachygyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex pachyneura]]'' {{мали|Kitag.}} *''[[Carex pachystachya]]'' {{мали|Cham. ex Steud.}} *''[[Carex pachystylis]]'' {{мали|J.Gay}} *''[[Carex × paczoskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex paeninsulae]]'' {{мали|Naczi, E.L.Bridges & Orzell}} *''[[Carex pairae]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex palawanensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex paleacea]]'' {{мали|Schreb. ex Wahlenb.}} *''[[Carex pallescens]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pallidula]]'' {{мали|Harmaja}} *''[[Carex × paludivagans]]'' {{мали|W.H.Drury}} *''[[Carex pamirensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pandanophylla]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex panduranganii]]'' {{мали|Kalidass}} *''[[Carex paneroi]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex panicea]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex paniculata]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex panormitana]]'' {{мали|Guss.}} *''[[Carex pansa]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex papillosissima]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × paponii]]'' {{мали|Muret ex T.Durand & Pittier}} *''[[Carex papualpina]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex papulosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex paracheniana]]'' {{мали|X.F.Jin, D.A.Simpson & C.Z.Zheng}} *''[[Carex paracuraica]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex parallela]]'' {{мали|(Laest.) Sommerf.}} *''[[Carex paramjitii]]'' {{мали|(Jana, Noltie, R.C.Srivast. & A.Mukh.) O.Yano}} *''[[Carex pararadicalis]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex paratatsiensis]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex parciflora]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × parentii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Beusekom & Więcław}} *''[[Carex parryana]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex parva]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex parviflora]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex parvigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex parvirufa]]'' {{мали|Luceño & Márq.-Corro}} *''[[Carex parvispica]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex parvula]]'' {{мали|O.Yano}} *''[[Carex patagonica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex × patuensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex pauciflora]]'' {{мали|Lightf.}} *''[[Carex paui]]'' {{мали|Sennen}} *''[[Carex × pauliana]]'' {{мали|F.W.Schultz}} *''[[Carex × paulii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex paulo-vargasii]]'' {{мали|Luceño & Marín}} *''[[Carex paxii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × payettei]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex paysonis]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex peckii]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex pedicularis]]'' {{мали|Jim.Mejías & Naczi}} *''[[Carex pediformis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex pedunculata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex peichuniana]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex peiktusani]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex peliosanthifolia]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex pellita]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex pelocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex penalpina]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex pendula]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex penduliformis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pengii]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex pensylvanica]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex perakensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex percostata]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex perdensa]]'' {{мали|(Kukkonen) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex perdentata]]'' {{мали|S.D.Jones}} *''[[Carex peregrina]]'' {{мали|Link}} *''[[Carex perglobosa]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex pergracilis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex perlonga]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex perplexa]]'' {{мали|(Heenan & de Lange) K.A.Ford}} *''[[Carex perprava]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex perraudieriana]]'' {{мали|(Kük. ex Bornm.) Gay ex Kük.}} *''[[Carex × persalina]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex persistens]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pertenuis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex peruviana]]'' {{мали|J.Presl & C.Presl}} *''[[Carex petasata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petelotii]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex petitiana]]'' {{мали|A.Rich.}} *''[[Carex petricosa]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex petriei]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex peucophila]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex phacota]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex phaenocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex phaeocephala]]'' {{мали|Piper}} *''[[Carex phaeodon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phaeothrix]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex phalaroides]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex phankei]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex phleoides]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex phoenicis]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex phragmitoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex phyllocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex phyllocephala]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex phylloscirpoides]]'' {{мали|Saldivia, S.Gebauer, Martín-Bravo & Jim.Mejías}} *''[[Carex phyllostachys]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex × physocarpoides]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex physodes]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex pichinchensis]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex picta]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pigra]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex pilosa]]'' {{мали|Scop.}} *''[[Carex × pilosiuscula]]'' {{мали|Gobi}} *''[[Carex pilulifera]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pingleensis]]'' {{мали|Z.C.Lu, Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pinophila]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex pisanoi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pisiformis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pityophila]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex planata]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex planiculmis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex planilamina]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex planiscapa]]'' {{мали|Chun & F.C.How}} *''[[Carex planispicata]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex planostachys]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex plantaginea]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex platyphylla]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex platysperma]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex plectobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex plectocarpa]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex pleioneura]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex pleiostachys]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex pleurocaula]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex × ploegii]]'' {{мали|Jac.Koopman}} *''[[Carex × ploettneriana]]'' {{мали|Beyer}} *''[[Carex pluriflora]]'' {{мали|Hultén}} *''[[Carex plurinervata]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex poculisquama]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex podocarpa]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex podogyna]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex poeppigii]]'' {{мали|C.B.Clarke ex G.A.Wheeler}} *''[[Carex poilanei]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex polyantha]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex polycephala]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex polymascula]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex polymorpha]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex polyphylla]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex polyschoena]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex polyschoenoides]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex polystachya]]'' {{мали|Sw. ex Wahlenb.}} *''[[Carex polysticha]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pontica]]'' {{мали|Albov}} *''[[Carex popovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex porrecta]]'' {{мали|Reznicek & Camelb.}} *''[[Carex potens]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex potosina]]'' {{мали|Hemsl.}} *''[[Carex praeceptorum]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex praeclara]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex praecox]]'' {{мали|Schreb.}} *''[[Carex praegracilis]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex praelonga]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × prahliana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex prainii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex prairea]]'' {{мали|Dewey ex Alph.Wood}} *''[[Carex prasina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex praticola]]'' {{мали|Rydb.}} *''[[Carex preissii]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex prescottiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex preslii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex pringlei]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex procumbens]]'' {{мали|H.B.Yang, Xiao X.Li & G.D.Liu}} *''[[Carex projecta]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prolixa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex prolongata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex proposita]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × prostii]]'' {{мали|Chass. ex P.Fourn.}} *''[[Carex provotii]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex proxima]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex pruinosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex przewalskii]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex pseudoaperta]]'' {{мали|Boeckeler ex Kük.}} *''[[Carex pseudoaphanolepis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex pseudobicolor]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pseudobrizoides]]'' {{мали|Clavaud}} *''[[Carex pseudochinensis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudocuraica]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudocyperus]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pseudodahurica]]'' {{мали|A.P.Khokhr.}} *''[[Carex pseudodispalata]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex pseudofoetida]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pseudogammiei]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex × pseudohelvola]]'' {{мали|Kihlm.}} *''[[Carex pseudohumilis]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex P.C.Li}} *''[[Carex pseudohypochlora]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex pseudolaticeps]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex pseudolaxa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex pseudoligulata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudololiacea]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex pseudomacloviana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × pseudomairei]]'' {{мали|E.G.Camus}} *''[[Carex pseudomitrata]]'' {{мали|X.F.Jin & J.M.Cen}} *''[[Carex pseudophyllocephala]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex pseudorufa]]'' {{мали|Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex pseudosadoensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex pseudospachiana]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex pseudosupina]]'' {{мали|Y.C.Tang ex L.K.Dai}} *''[[Carex pseudotristachya]]'' {{мали|X.F.Jin & C.Z.Zheng}} *''[[Carex × pseudovulpina]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex pseuduncinoides]]'' {{мали|(Noltie) O.Yano & S.R.Zhang}} *''[[Carex psychrophila]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex pterocarpa]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex pterocaulos]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex puberuliutriculata]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex pubigluma]]'' {{мали|Reznicek}} *''[[Carex pudica]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex pulchra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex pulchrifolia]]'' {{мали|A.E.Kozhevn.}} *''[[Carex pulicaris]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex pumila]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex punctata]]'' {{мали|Gaudin}} *''[[Carex pungens]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex punicea]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex punicola]]'' {{мали|D.B.Poind., Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex purdiei]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex purpleovaginalis]]'' {{мали|Q.S.Wang}} *''[[Carex purpurata]]'' {{мали|(Petrie) K.A.Ford}} *''[[Carex purpureosquamata]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex purpureovagina]]'' {{мали|F.T.Wang & Y.L.Chang ex S.Yun Liang}} *''[[Carex purpureovaginata]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex purpurifera]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex × putjatini]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex pycnostachya]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex pygmaea]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex pyramidalis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex pyrenaica]]'' {{мали|Wahlenb.}} {{div col end}} ===Q=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex qinghaiensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex qingliangensis]]'' {{мали|D.M.Weng, H.W.Zhang & S.F.Xu}} *''[[Carex qingyangensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex qiyunensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex quadriflora]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex × quebecensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex queretarensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex quichensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex quinquin]]'' {{мали|Jim.Mejías & Dorr}} *''[[Carex × quirponensis]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex quixotiana]]'' {{мали|Ben.Benítez, Martín-Bravo, Luceño & Jim.Mejías}} {{div col end}} ===R=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × raciborskii]]'' {{мали|Zapał.}} *''[[Carex raddei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex radfordii]]'' {{мали|Gaddy}} *''[[Carex radiata]]'' {{мали|(Wahlenb.) Small}} *''[[Carex radicalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex radicalispicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex radiciflora]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex radicina]]'' {{мали|Z.P.Wang}} *''[[Carex rafflesiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rainbowii]]'' {{мали|Luceño, Jim.Mejías, M.Escudero & Martín-Bravo}} *''[[Carex raleighii]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex ramenskii]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex ramentaceofructus]]'' {{мали|K.T.Fu}} *''[[Carex ramosa]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex ramosii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex randalpina]]'' {{мали|B.Walln.}} *''[[Carex raoulii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rapaensis]]'' {{мали|(H.St.John) K.L.Wilson}} *''[[Carex raphidocarpa]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex rara]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rariflora]]'' {{мали|(Wahlenb.) Sm.}} *''[[Carex ratongensis]]'' {{мали|(C.B.Clarke) C.B.Clarke}} *''[[Carex raynoldsii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex rcsrivastavae]]'' {{мали|(Jana) Roalson}} *''[[Carex recta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × reducta]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex regeliana]]'' {{мали|(Kük.) Litv.}} *''[[Carex regnelliana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reicheana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex reichei]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × reichgeltii]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex reinii]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex relaxa]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex remota]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex remotistachya]]'' {{мали|Y.Y.Zhou & X.F.Jin}} *''[[Carex remotiuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex renauldii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex reniformis]]'' {{мали|(L.H.Bailey) Small}} *''[[Carex renschiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex repanda]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex repens]]'' {{мали|Bellardi}} *''[[Carex reptabunda]]'' {{мали|(Trautv.) V.I.Krecz.}} *''[[Carex resectans]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex retroflexa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex retrofracta]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex retrorsa]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex reuteriana]]'' {{мали|Boiss.}} *''[[Carex revoluta]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex reznicekii]]'' {{мали|Werier}} *''[[Carex rhizina]]'' {{мали|Blytt ex Lindblom}} *''[[Carex rhizopoda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex rhodesiaca]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex rhomalea]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex rhombifructus]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rhynchachaenium]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex rhynchoperigynium]]'' {{мали|S.D.Jones & Reznicek}} *''[[Carex rhynchophora]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex richardsonii]]'' {{мали|R.Br.}} *''[[Carex ridongensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex × rieseana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex rigidioides]]'' {{мали|(Gorodkov) V.I.Krecz.}} *''[[Carex × rikuchiuensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex riloensis]]'' {{мали|Stoeva & E.D.Popova}} *''[[Carex riparia]]'' {{мали|Curtis}} *''[[Carex rivulorum]]'' {{мали|Dunn}} *''[[Carex roalsoniana]]'' {{мали|Jim.Mejías & M.Escudero}} *''[[Carex roanensis]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex rochebrunei]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex rongkupiorum]]'' {{мали|Sameer Patil}} *''[[Carex roraimensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex rorulenta]]'' {{мали|Porta}} *''[[Carex rosea]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex × rossiana]]'' {{мали|Degen}} *''[[Carex rossii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex rostellifera]]'' {{мали|Y.L.Chang & Y.L.Yang}} *''[[Carex rostrata]]'' {{мали|Stokes}} *''[[Carex × rotae]]'' {{мали|De Not.}} *''[[Carex rotundata]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex rouyana]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex rubicunda]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex rubrobrunnea]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × rubrovaginata]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex × ruedtii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex rufina]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex rufulistolon]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex rugata]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex rugulosa]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex runssoroensis]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex rupestris]]'' {{мали|All.}} *''[[Carex rupicola]]'' {{мали|(Pedersen) G.A.Wheeler}} *''[[Carex ruralis]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex rutenbergiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ruthii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex ruthsatziae]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex rzedowskii]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} {{div col end}} ===S=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × saamica]]'' {{мали|A.T.M.Pedersen & Elven}} *''[[Carex sabulosa]]'' {{мали|Turcz. ex Kunth}} *''[[Carex sabynensis]]'' {{мали|Less. ex Kunth}} *''[[Carex sacerdotis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex sachalinensis]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex sacrosancta]]'' {{мали|Honda}} *''[[Carex sadoensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sagaensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex sagei]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex sahnii]]'' {{мали|Ghildyal & U.C.Bhattach.}} *''[[Carex sajanensis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × sakaguchii]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex salina]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex × salisiana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex saltaensis]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex salticola]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex sambiranensis]]'' {{мали|(H.Lév.) Cherm.}} *''[[Carex samoensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex sampsonii]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex sanctae-marthae]]'' {{мали|L.E.Mora & J.O.Rangel}} *''[[Carex sanguinea]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sanionis]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex sanjappae]]'' {{мали|Bhaumik & M.K.Pathak}} *''[[Carex sarawaketensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × sardloqensis]]'' {{мали|E.Dahl}} *''[[Carex sargentiana]]'' {{мали|(Hemsl.) S.R.Zhang}} *''[[Carex sartwelliana]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex sartwellii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex satakeana]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex satsumensis]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex saxatilis]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex × saxenii]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex saxicola]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang}} *''[[Carex saxilittoralis]]'' {{мали|A.Robertson}} *''[[Carex saximontana]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scabrata]]'' {{мали|Schwein.}} *''[[Carex scabrella]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex scabrida]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex scabrifolia]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex scabripes]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex scabrirostris]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scabrisacca]]'' {{мали|Ohwi & Ryu}} *''[[Carex scabriuscula]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex scaposa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex schaffneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × schallertii]]'' {{мали|Murr}} *''[[Carex × schatzii]]'' {{мали|Kneuck.}} *''[[Carex schiedeana]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex schimperiana]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex schliebenii]]'' {{мали|Podlech}} *''[[Carex schmidtii]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex schneideri]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex schottii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex × schuetzeana]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex schweickerdtii]]'' {{мали|(Merxm. & Podlech) Luceño & Martín-Bravo}} *''[[Carex schweinitzii]]'' {{мали|Dewey ex Schwein.}} *''[[Carex sciocapensis]]'' {{мали|Luceño, Márq.-Corro & Sánchez-Villegas}} *''[[Carex scirpoidea]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex scita]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex scitiformis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex scitula]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sclerocarpa]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex sclerophylla]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex scolopendriformis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex scoparia]]'' {{мали|Schkuhr ex Willd.}} *''[[Carex scopulorum]]'' {{мали|Holm}} *''[[Carex scopulus]]'' {{мали|X.F.Jin & W.Jie Chen}} *''[[Carex secalina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex secta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sectoides]]'' {{мали|(Kük.) Edgar}} *''[[Carex sedakowii]]'' {{мали|C.A.Mey. ex Meinsh.}} *''[[Carex sellowiana]]'' {{мали|Schltdl.}} *''[[Carex semihyalofructa]]'' {{мали|Tak.Shimizu}} *''[[Carex sempervirens]]'' {{мали|Vill.}} *''[[Carex senanensis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × senayana]]'' {{мали|Soó}} *''[[Carex sendaica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × sendtneriana]]'' {{мали|Brügger}} *''[[Carex senta]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex seorsa]]'' {{мали|Howe}} *''[[Carex seposita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex sequeirae]]'' {{мали|Míguez, Jim.Mejías, Ben.Benítez & Martín-Bravo}} *''[[Carex serpenticola]]'' {{мали|Zika}} *''[[Carex serratodens]]'' {{мали|S.Watson}} *''[[Carex × serravalensis]]'' {{мали|Beauverd}} *''[[Carex serreana]]'' {{мали|Hand.-Mazz.}} *''[[Carex seticulmis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex setifolia]]'' {{мали|Kunze}} *''[[Carex setigera]]'' {{мали|D.Don}} *''[[Carex setigluma]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex setosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex setschwanensis]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex shaanxiensis]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex × shakushizawaensis]]'' {{мали|Akiyama}} *''[[Carex shandanica]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex shanensis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex shangchengensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex shanghangensis]]'' {{мали|S.Yun Liang}} *''[[Carex sheldonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex shimidzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × shinanoana]]'' {{мали|Nakai ex Aliyama}} *''[[Carex shinnersii]]'' {{мали|P.Rothr. & Reznicek}} *''[[Carex shiriyajirensis]]'' {{мали|Akiyama ex Tatew.}} *''[[Carex shortiana]]'' {{мали|Dewey & Torr.}} *''[[Carex shuangbaiensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex shuchengensis]]'' {{мали|S.W.Su & Q.Zhang}} *''[[Carex siamensis]]'' {{мали|(Ohwi) S.R.Zhang}} *''[[Carex siccata]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex sichouensis]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex siderosticta]]'' {{мали|Hance}} *''[[Carex siguanabae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Acedo, Reznicek & Lois}} *''[[Carex sikokiana]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex silicea]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex silvestrii]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex silvestris]]'' {{мали|(Hamlin) K.A.Ford}} *''[[Carex simensis]]'' {{мали|Hochst. ex A.Rich.}} *''[[Carex simpliciuscula]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex simulans]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex simulata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex sinclairii]]'' {{мали|Boott ex Cheeseman}} *''[[Carex sinoaristata]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinodissitiflora]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex sinosupina]]'' {{мали|Y.F.Lu & X.F.Jin}} *''[[Carex siroumensis]]'' {{мали|Koidz.}} *''[[Carex skottsbergiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex socialis]]'' {{мали|Mohlenbr. & Schwegman}} *''[[Carex sociata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex socotrana]]'' {{мали|Repka & P.Madera}} *''[[Carex sodiroi]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × soerensenii]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex sohayakiensis]]'' {{мали|K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex solandri]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex songorica]]'' {{мали|Kar. & Kir.}} *''[[Carex × sooi]]'' {{мали|Jakucs}} *''[[Carex sordida]]'' {{мали|Van Heurck & Müll.Arg.}} *''[[Carex sorianoi]]'' {{мали|Barros}} *''[[Carex sororia]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spachiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex sparganioides]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex sparsinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex spartea]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex specifica]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex speciosa]]'' {{мали|Kunth}} *''[[Carex spectabilis]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex specuicola]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex sphaerogyna]]'' {{мали|Baker}} *''[[Carex spicata]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex spicatopaniculata]]'' {{мали|Boeckeler ex C.B.Clarke}} *''[[Carex spicigera]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex × spiculosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex spilocarpa]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex spinirostris]]'' {{мали|Colenso}} *''[[Carex spissa]]'' {{мали|L.H.Bailey ex Hemsl.}} *''[[Carex splendentissima]]'' {{мали|U.Kang & J.Chung}} *''[[Carex sprengelii]]'' {{мали|Dewey ex Spreng.}} *''[[Carex squamiformis]]'' {{мали|(Y.C.Yang) S.R.Zhang}} *''[[Carex × squamigera]]'' {{мали|V.I.Krecz. & Luchnik}} *''[[Carex squarrosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex standleyana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex stenantha]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex stenocarpa]]'' {{мали|Turcz. ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex stenophylla]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex stenoptila]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex stenostachys]]'' {{мали|Franch. & Sav.}} *''[[Carex sterilis]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex steudneri]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex stevenii]]'' {{мали|(Holm) Kalela}} *''[[Carex steyermarkii]]'' {{мали|Standl.}} *''[[Carex stipata]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex stiphrogyne]]'' {{мали|Gilli}} *''[[Carex stipitinux]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Franch.}} *''[[Carex stipitiutriculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex stokesii]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex stracheyi]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex stramentitia]]'' {{мали|Boott ex Boeckeler}} *''[[Carex straminea]]'' {{мали|Willd. ex Schkuhr}} *''[[Carex straminiformis]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex streptorrhampha]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex striata]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex striatula]]'' {{мали|Michx.}} *''[[Carex stricta]]'' {{мали|Lam.}} *''[[Carex × stricticulmis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex × strictiformis]]'' {{мали|Almq.}} *''[[Carex strictissima]]'' {{мали|(Kük.) K.A.Ford}} *''[[Carex strigosa]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × strigosula]]'' {{мали|Chatenier}} *''[[Carex stuessyi]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex × stygia]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex styloflexa]]'' {{мали|Buckley}} *''[[Carex stylosa]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex subandrogyna]]'' {{мали|G.A.Wheeler & Guagl.}} *''[[Carex subantarctica]]'' {{мали|Speg.}} *''[[Carex subbracteata]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex subcapitata]]'' {{мали|X.F.Jin, C.Z.Zheng & B.Y.Ding}} *''[[Carex subcernua]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex × subcostata]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subdivulsa]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex subdola]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex suberecta]]'' {{мали|(Olney) Britton}} *''[[Carex subfilicinoides]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subfuegiana]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex subfusca]]'' {{мали|W.Boott}} *''[[Carex subglabra]]'' {{мали|(X.F.Jin & C.Z.Zheng) X.F.Jin & Y.F.Lu}} *''[[Carex × subimpressa]]'' {{мали|Clokey}} *''[[Carex subinclinata]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex subinflata]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex submollicula]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex subnigricans]]'' {{мали|Stacey}} *''[[Carex × subpaleacea]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subpatula]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex subperakensis]]'' {{мали|L.K.Ling & Y.Z.Huang}} *''[[Carex subphysodes]]'' {{мали|Popov ex V.I.Krecz.}} *''[[Carex subpumila]]'' {{мали|Tang & F.T.Wang ex L.K.Dai}} *''[[Carex × subrecta]]'' {{мали|J.Cay.}} *''[[Carex × subreducta]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex subremota]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex subsacculata]]'' {{мали|(G.A.Wheeler & Goetgh.) J.R.Starr}} *''[[Carex subscabrella]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex subspathacea]]'' {{мали|Wormsk. ex Hornem.}} *''[[Carex subtilis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex subtransversa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex subtrigona]]'' {{мали|(Nelmes) K.L.Wilson}} *''[[Carex subtumida]]'' {{мали|(Kük.) Ohwi}} *''[[Carex subumbellata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex subviridis]]'' {{мали|K.A.Ford}} *''[[Carex × subviridula]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex suifunensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex × sullivantii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × sumikawaensis]]'' {{мали|Fujiw. & Y.Matsuda}} *''[[Carex superata]]'' {{мали|Naczi, Reznicek & B.A.Ford}} *''[[Carex supina]]'' {{мали|Willd. ex Wahlenb.}} *''[[Carex sutchuensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex × suziella]]'' {{мали|Podp.}} *''[[Carex swanii]]'' {{мали|(Fernald) Mack.}} *''[[Carex sychnocephala]]'' {{мали|J.Carey}} *''[[Carex sylvatica]]'' {{мали|Huds.}} *''[[Carex × sylvenii]]'' {{мали|Holmb.}} {{div col end}} ===T=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex tabatae]]'' {{мали|Katsuy.}} *''[[Carex tachirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tahitensis]]'' {{мали|F.Br.}} *''[[Carex tahoensis]]'' {{мали|Smiley}} *''[[Carex taihuensis]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex × takhtadjanii]]'' {{мали|Jac.Koopman & Wieclaw}} *''[[Carex × takoensis]]'' {{мали|Y.Endo & Yashiro}} *''[[Carex talbotii]]'' {{мали|Kottaim.}} *''[[Carex taldycola]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex tamakii]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tamana]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tangiana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tangii]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tangulashanensis]]'' {{мали|Y.C.Yang}} *''[[Carex tapintzensis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex taprobanensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tashiroana]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tasmanica]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex tatjanae]]'' {{мали|Malyschev}} *''[[Carex tatsiensis]]'' {{мали|(Franch.) Kük.}} *''[[Carex tavoyensis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tegulata]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tehuacana]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex teinogyna]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex temnolepis]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex tenax]]'' {{мали|Chapm. ex Dewey}} *''[[Carex × tenebricans]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenebrosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tenejapensis]]'' {{мали|Reznicek & S.González}} *''[[Carex × tenelliformis]]'' {{мали|Holmb.}} *''[[Carex tenera]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tenuiculmis]]'' {{мали|(Petrie) Heenan & de Lange}} *''[[Carex tenuiflora]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tenuiformis]]'' {{мали|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Carex tenuinervis]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tenuior]]'' {{мали|T.Koyama & T.I.Chuang}} *''[[Carex tenuipaniculata]]'' {{мали|P.C.Li}} *''[[Carex tenuispicula]]'' {{мали|Tang ex S.Y.Liang}} *''[[Carex teres]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tereticaulis]]'' {{мали|F.Muell.}} *''[[Carex × terschellingensis]]'' {{мали|Jac.Koopman, Wieclaw & Waltje}} *''[[Carex testacea]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex tetanica]]'' {{мали|Schkuhr}} *''[[Carex tetrastachya]]'' {{мали|Scheele}} *''[[Carex tetsuoi]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex texensis]]'' {{мали|(Torr. ex L.H.Bailey) L.H.Bailey}} *''[[Carex thailandica]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex thanikaimoniana]]'' {{мали|Govind.}} *''[[Carex × thermalis]]'' {{мали|K.Nagas. & S.Sakag.}} *''[[Carex thibetica]]'' {{мали|Franch.}} *''[[Carex thinii]]'' {{мали|B.A.Ford & J.R.Starr}} *''[[Carex thomsonii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex thornei]]'' {{мали|Naczi}} *''[[Carex thouarsii]]'' {{мали|Carmich.}} *''[[Carex thunbergii]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex thurberi]]'' {{мали|Dewey ex Torr.}} *''[[Carex tianmushanica]]'' {{мали|C.Z.Zheng & X.F.Jin}} *''[[Carex tianschanica]]'' {{мали|T.V.Egorova}} *''[[Carex tibetikobresia]]'' {{мали|S.R.Zhang}} *''[[Carex timida]]'' {{мали|Naczi & B.A.Ford}} *''[[Carex × timmiana]]'' {{мали|Junge}} *''[[Carex tincta]]'' {{мали|(Fernald) Fernald}} *''[[Carex tingnungii]]'' {{мали|X.F.Jin}} *''[[Carex titovii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex × toezensis]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex tojquianensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex tokarensis]]'' {{мали|T.Koyama}} *''[[Carex tokuii]]'' {{мали|J.Oda & Nagam.}} *''[[Carex tolucensis]]'' {{мали|(F.J.Herm.) Reznicek}} *''[[Carex tomentosa]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex tompkinsii]]'' {{мали|J.T.Howell}} *''[[Carex tonsa]]'' {{мали|(Fernald) E.P.Bicknell}} *''[[Carex toreadora]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex × torgesiana]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × tornabenei]]'' {{мали|Chiov.}} *''[[Carex toroensis]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex torreyi]]'' {{мали|Tuck.}} *''[[Carex torta]]'' {{мали|Boott ex Tuck.}} *''[[Carex tovarensis]]'' {{мали|Reznicek & G.A.Wheeler}} *''[[Carex townsendii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex toyoshimae]]'' {{мали|Tuyama}} *''[[Carex trachycarpa]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex traiziscana]]'' {{мали|F.Schmidt}} *''[[Carex transandina]]'' {{мали|G.A.Wheeler}} *''[[Carex transversa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trautvetteriana]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex traversii]]'' {{мали|Kirk}} *''[[Carex × treverica]]'' {{мали|Hausskn.}} *''[[Carex triangula]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex triangularis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex tribuloides]]'' {{мали|Wahlenb.}} *''[[Carex tricephala]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex × trichina]]'' {{мали|Fernald}} *''[[Carex trichocarpa]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex trichodes]]'' {{мали|Steud.}} *''[[Carex tricholepis]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex trichophylla]]'' {{мали|Nelmes}} *''[[Carex tricolor]]'' {{мали|Velen.}} *''[[Carex trifida]]'' {{мали|Cav.}} *''[[Carex trigonosperma]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex trinervis]]'' {{мали|Degl.}} *''[[Carex triquetra]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex trisperma]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex tristachya]]'' {{мали|Thunb.}} *''[[Carex tristis]]'' {{мали|M.Bieb.}} *''[[Carex trongii]]'' {{мали|N.K.Khoi}} *''[[Carex troodi]]'' {{мали|Turrill}} *''[[Carex truncatigluma]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex truncatirostris]]'' {{мали|S.W.Su & S.M.Xu}} *''[[Carex tsaiana]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang ex P.C.Li}} *''[[Carex tsaratananensis]]'' {{мали|Cherm.}} *''[[Carex tschonoskii]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex tsiangii]]'' {{мали|F.T.Wang & Tang}} *''[[Carex tsoi]]'' {{мали|Merr. & Chun}} *''[[Carex tsuishikarensis]]'' {{мали|Koidz. & Ohwi}} *''[[Carex tsukudensis]]'' {{мали|(T.Koyama) K.T.Takah. & M.N.Tamura}} *''[[Carex tsushimensis]]'' {{мали|(Ohwi) Ohwi}} *''[[Carex tuberculata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex tubulosa]]'' {{мали|Pamp.}} *''[[Carex tuckermanii]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumida]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex tumidula]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex tuminensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex tumulicola]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex tungfangensis]]'' {{мали|L.K.Dai & S.M.Huang}} *''[[Carex tunicata]]'' {{мали|(Hand.-Mazz.) S.R.Zhang}} *''[[Carex tunimanensis]]'' {{мали|Standl. & Steyerm.}} *''[[Carex turbaria]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex turbinata]]'' {{мали|Liebm.}} *''[[Carex × turfosa]]'' {{мали|Fr.}} *''[[Carex turgescens]]'' {{мали|Torr.}} *''[[Carex turkestanica]]'' {{мали|Regel}} *''[[Carex turrita]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × turuli]]'' {{мали|Simonk.}} *''[[Carex turumiquirensis]]'' {{мали|Steyerm.}} *''[[Carex tweedieana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex typhina]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===U=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex uber]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex uda]]'' {{мали|Maxim.}} *''[[Carex × uechtritziana]]'' {{мали|K.Richt.}} *''[[Carex uhligii]]'' {{мали|K.Schum. ex C.B.Clarke}} *''[[Carex ulobasis]]'' {{мали|V.I.Krecz.}} *''[[Carex ultra]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex uluguruensis]]'' {{мали|Luceño & M.Escudero}} *''[[Carex umbellata]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex umbricola]]'' {{мали|K.L.Wilson}} *''[[Carex umbrosa]]'' {{мали|Host}} *''[[Carex umbrosiformis]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex uncifolia]]'' {{мали|Cheeseman}} *''[[Carex uncinata]]'' {{мали|L.f.}} *''[[Carex unciniiformis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex uncinioides]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × ungavensis]]'' {{мали|Lepage}} *''[[Carex ungurensis]]'' {{мали|Litv.}} *''[[Carex unilateralis]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex unisexualis]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex urelytra]]'' {{мали|Ohwi}} *''[[Carex ursina]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex uruguensis]]'' {{мали|Boeckeler}} *''[[Carex ussuriensis]]'' {{мали|Kom.}} *''[[Carex utahensis]]'' {{мали|Reznicek & D.F.Murray}} *''[[Carex utriculata]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex × uzenensis]]'' {{мали|Koidz.}} {{div col end}} ===V=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex vacillans]]'' {{мали|Drejer}} *''[[Carex vaginata]]'' {{мали|Tausch}} *''[[Carex vaginosa]]'' {{мали|(C.B.Clarke) S.R.Zhang}} *''[[Carex valbrayi]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex vallata]]'' {{мали|Charit.}} *''[[Carex vallicola]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vallis-pulchrae]]'' {{мали|Phil.}} *''[[Carex vallis-rosetto]]'' {{мали|K.Schum.}} *''[[Carex vanheurckii]]'' {{мали|Müll.Arg.}} *''[[Carex vaniotii]]'' {{мали|H.Lév.}} *''[[Carex ventosa]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex venusta]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex vernacula]]'' {{мали|L.H.Bailey}} *''[[Carex verrucosa]]'' {{мали|Muhl.}} *''[[Carex verticillata]]'' {{мали|Zoll. & Moritzi}} *''[[Carex vesca]]'' {{мали|C.B.Clarke ex Kük.}} *''[[Carex vesicaria]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vesicata]]'' {{мали|Meinsh.}} *''[[Carex vesiculosa]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vestita]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex vexans]]'' {{мали|F.J.Herm.}} *''[[Carex via-aquae]]'' {{мали|Jim.Mejías, Lois, Acedo & Reznicek}} *''[[Carex via-incaica]]'' {{мали|Jim.Mejías & Roalson}} *''[[Carex × viadrina]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vibhae]]'' {{мали|(Jana, R.C.Srivast. & Bhaumik) O.Yano}} *''[[Carex vicinalis]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex vidua]]'' {{мали|Boott ex C.B.Clarke}} *''[[Carex vietnamica]]'' {{мали|Raymond}} *''[[Carex × villacensis]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex × vimariensis]]'' {{мали|Hausskn. ex Berthold}} *''[[Carex virescens]]'' {{мали|Muhl. ex Willd.}} *''[[Carex virgata]]'' {{мали|Sol. ex Boott}} *''[[Carex viridimarginata]]'' {{мали|Kük.}} *''[[Carex viridistellata]]'' {{мали|Derieg, Reznicek & Bruederle}} *''[[Carex vixdentata]]'' {{мали|(Kük.) G.A.Wheeler}} *''[[Carex vizarronensis]]'' {{мали|Gómez-Sánchez, Cabrera-Luna, S.González & Reznicek}} *''[[Carex × vratislaviensis]]'' {{мали|Figert}} *''[[Carex vulcani]]'' {{мали|Hochst. ex Seub.}} *''[[Carex vulpina]]'' {{мали|L.}} *''[[Carex vulpinaris]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex vulpinoidea]]'' {{мали|Michx.}} {{div col end}} ===W=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex wahlenbergiana]]'' {{мали|Boott}} *''[[Carex wahuensis]]'' {{мали|C.A.Mey.}} *''[[Carex wakatipu]]'' {{мали|Petrie}} *''[[Carex × walasii]]'' {{мали|Ceyn.-Gield}} *''[[Carex walkeri]]'' {{мали|Arn. ex Boott}} *''[[Carex wallichiana]]'' {{мали|Spreng.}} *''[[Carex waponahkikensis]]'' {{мали|Lovit & A.Haines}} *''[[Carex wawuensis]]'' {{мали|W.M.Chu ex S.Yun Liang}} *''[[Carex wenshanensis]]'' {{мали|L.K.Dai}} *''[[Carex werdermannii]]'' {{мали|L.Gross}} *''[[Carex wheeleri]]'' {{мали|J.R.Starr}} *''[[Carex whitneyi]]'' {{мали|Olney}} *''[[Carex wiegandii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wightiana]]'' {{мали|Nees}} *''[[Carex willdenowii]]'' {{мали|Willd.}} *''[[Carex williamsii]]'' {{мали|Britton}} *''[[Carex × winkelmannii]]'' {{мали|Asch. & Graebn.}} *''[[Carex winterbottomii]]'' {{мали|C.B.Clarke}} *''[[Carex × wolteri]]'' {{мали|Gross}} *''[[Carex woodii]]'' {{мали|Dewey}} *''[[Carex wootonii]]'' {{мали|Mack.}} *''[[Carex wui]]'' {{мали|W.M.Chu ex L.K.Dai}} *''[[Carex wutuensis]]'' {{мали|K.T.Fu}} {{div col end}} ===X=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × xanthocarpa]]'' <small>Degl.</small> *''[[Carex xerantica]]'' <small>L.H.Bailey</small> *''[[Carex xerophila]]'' <small>Janeway & Zika</small> *''[[Carex xiphium]]'' <small>Kom.</small> *''[[Carex xueyingiana]]'' <small>H.J.Yang & Han Xu</small> {{div col end}} ===Y=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex yadongensis]]'' <small>(Y.C.Yang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yajiangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex yakushimensis]]'' <small>(Katsuy. & J.Oda) J.Oda & M.N.Tamura</small> *''[[Carex yamatsutana]]'' <small>Ohwi</small> *''[[Carex yandangshanica]]'' <small>C.Z.Zheng & X.F.Jin</small> *''[[Carex yangii]]'' <small>(S.R.Zhang) S.R.Zhang</small> *''[[Carex yangshuoensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Y.Liang</small> *''[[Carex yasuii]]'' <small>Katsuy.</small> *''[[Carex yinshanica]]'' <small>Y.Z.Zhao</small> *''[[Carex yonganensis]]'' <small>L.K.Dai & Y.Z.Huang</small> *''[[Carex ypsilandrifolia]]'' <small>F.T.Wang & Tang</small> *''[[Carex yuexiensis]]'' <small>S.W.Su & S.M.Xu</small> *''[[Carex yulungshanensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunlingensis]]'' <small>P.C.Li</small> *''[[Carex yunnanensis]]'' <small>Franch.</small> *''[[Carex yunyiana]]'' <small>X.F.Jin & C.Z.Zheng</small> *''[[Carex yushuensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> {{div col end}} ===Z=== {{div col|colwidth=21em}} *''[[Carex × zahnii]]'' <small>Kneuck.</small> *''[[Carex zekogensis]]'' <small>Y.C.Yang</small> *''[[Carex zhejiangensis]]'' <small>X.F.Jin, Y.J.Zhao, C.Z.Zheng & H.W.Zhang</small> *''[[Carex zhenkangensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang ''ex'' S.Yun Liang</small> *''[[Carex zhonghaiensis]]'' <small>S.Yun Liang</small> *''[[Carex zikae]]'' <small>Roalson & Waterway</small> *''[[Carex zizaniifolia]]'' <small>Raymond</small> *''[[Carex zotovii]]'' <small>(Hamlin) K.A.Ford</small> *''[[Carex zunyiensis]]'' <small>Tang & F.T.Wang</small> {{div col end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Острика|*Список]] [[Категорија:Списоци на растителни видови|Острика]] lsfbtcfjn55l9rdrok0cknc2cuurhae 0 1399133 5588295 2026-07-07T04:29:32Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/57423290|Sempervivum leucanthum]]“ 5588295 wikitext text/x-wiki '''''Sempervivum leucanthum''''' ([[Синоним (таксономија)|син.]] Sempervivum kindingeri) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за првпат е опишан од српскиот ботаничар [[Јосиф Панчиќ]]. Опис и распространетост ''Sempervivum leucanthum'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] растение со задебелени листови распоредени во разретчена розета со дијаметар од 4 до 6,5 см и кратки, дебели столони. Цветното стебло достигнува висина до 25 см, покриено со долги жлездести влакна и густо наредени листови по неговата должина. [[Лист|Листовите]] во розетата се поставени како покривни црепови, долги 40-55 мм и широки 14-22 мм, со издолжено-лопатовидна форма; основата е малку стеснета, врвот проширен и кратко заострен, со ретки жлездести влакна, а на врвот има густи бели и долги жлездести влакна. Листовите на [[Стебло|стеблото]] се помали и потесни: долните се долги 40-55 мм и широки 10-13 мм, а горните 20-26 мм долги и 6-9 мм широки; тие се расперени, врвот постепено се заострува и имаат погуста жлездеста влакнатост. [[Цвет|Цветовите]] се речиси без дршки, составени од 12 делови, групирани во долги цимозни гранчиња со 10-12 цветови. Ливчињата на чашката се ланцетни до пошироко-ланцетни, со издолжен заострен врв, долги 4,5-5 мм и широки 1-1,5 мм, зелени и покриени со жлездести влакна. Венечните ливчиња се тесни и издолжени, со остар врв, долги до 13 мм и широки околу 2 мм, со жлездести влакна по рабовите и задната страна; бојата е бледо-жолта со восочен тон, а во основата има црвена дамка. [[Прашник|Прашниците]] се пократки од венечните ливчиња; филаментите се жолти со восочен изглед и црвени линии, а во основата имаат жлездести влакна. Мешунчињата имаат ретки жлездести влакна и столпче долго до 7 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1045}}</ref> Во [[Македонија]] расте по пукнатините на карпите. Видот е забележан единствено во [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]], меѓу селото [[Зелениково]] и градот [[Велес]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Sempervivum_leucanthum0.jpg|врска=Fil:Sempervivum_leucanthum0.jpg Податотека:Sempervivum_leucanthum1.jpg|врска=Fil:Sempervivum_leucanthum1.jpg </gallery> == Наводи == == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Sempervivum leucanthum|''Sempervivum leucanthum''}} * {{Викивидови|Sempervivum leucanthum|''Sempervivum leucanthum''}} [[Категорија:Чуваркуќа (род)]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] t5i38wbc6im7ze0fwl3jpaqsxy5juhm 5588296 5588295 2026-07-07T04:39:10Z Orce Wiki 121850 5588296 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Sempervivum leucanthum'' | status = | image = Sempervivum leucanthum0.jpg | image_caption = ''Sempervivum leucanthum'' | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sempervivum | species_sv = | species = '''Sempervivum leucanthum''' | taxon = Sempervivum leucanthum | taxon_authority = [[Јосиф Панчиќ]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Sempervivum kindingeri'' <small>[[Лујо Адамовиќ|Adamovic]]</small> }}'''''Sempervivum leucanthum''''' ([[Синоним (таксономија)|син.]] Sempervivum kindingeri) — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Чуваркуќа (род)|чуваркуќа]] ({{науч|Sempervivum}}) од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за првпат е опишан од српскиот ботаничар [[Јосиф Панчиќ]]. == Опис и распространетост == ''Sempervivum leucanthum'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] растение со задебелени листови распоредени во разретчена розета со дијаметар од 4 до 6,5 см и кратки, дебели столони. Цветното стебло достигнува висина до 25 см, покриено со долги жлездести влакна и густо наредени листови по неговата должина. [[Лист|Листовите]] во розетата се поставени како покривни црепови, долги 40-55 мм и широки 14-22 мм, со издолжено-лопатовидна форма; основата е малку стеснета, врвот проширен и кратко заострен, со ретки жлездести влакна, а на врвот има густи бели и долги жлездести влакна. Листовите на [[Стебло|стеблото]] се помали и потесни: долните се долги 40-55 мм и широки 10-13 мм, а горните 20-26 мм долги и 6-9 мм широки; тие се расперени, врвот постепено се заострува и имаат погуста жлездеста влакнатост. [[Цвет|Цветовите]] се речиси без дршки, составени од 12 делови, групирани во долги цимозни гранчиња со 10-12 цветови. Ливчињата на чашката се ланцетни до пошироко-ланцетни, со издолжен заострен врв, долги 4,5-5 мм и широки 1-1,5 мм, зелени и покриени со жлездести влакна. Венечните ливчиња се тесни и издолжени, со остар врв, долги до 13 мм и широки околу 2 мм, со жлездести влакна по рабовите и задната страна; бојата е бледо-жолта со восочен тон, а во основата има црвена дамка. [[Прашник|Прашниците]] се пократки од венечните ливчиња; филаментите се жолти со восочен изглед и црвени линии, а во основата имаат жлездести влакна. Мешунчињата имаат ретки жлездести влакна и столпче долго до 7 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1045}}</ref> Во [[Македонија]] расте по пукнатините на карпите. Видот е забележан единствено во [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]], меѓу селото [[Зелениково]] и градот [[Велес]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Sempervivum_leucanthum0.jpg|''Sempervivum leucanthum'' Податотека:Sempervivum_leucanthum1.jpg|''Sempervivum leucanthum'' </gallery> == Наводи == {{Наводи}} {{таксонска лента}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Sempervivum leucanthum|''Sempervivum leucanthum''}} * {{Викивидови|Sempervivum leucanthum|''Sempervivum leucanthum''}} [[Категорија:Чуваркуќа (род)]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] jbyezxmb6ad4uddfdbvkxj2y01y862o 1 1399134 5588297 2026-07-07T04:39:33Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5588297 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 14 1399135 5588303 2026-07-07T05:34:15Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Fumaria}} [[Категорија:Чадливки]] 5588303 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Fumaria}} [[Категорија:Чадливки]] 4f10xt5r52d3ywkwnq6fmmtcshjb6lt 10 1399138 5588318 2026-07-07T05:47:01Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Предлошка:Автотаксономија/Чадливка]] 5588318 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Автотаксономија/Чадливка]] 0bh0u15rhimervx5d7wxojn6nsqcw4d 10 1399139 5588319 2026-07-07T05:47:42Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Чадливка |parent=Чадливки |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 5588319 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Чадливка |parent=Чадливки |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} mdnpgfofp4t8o56q9s3kdknepvy5opb 10 1399140 5588320 2026-07-07T05:48:37Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Чадливки |parent=Афиони |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 5588320 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Чадливки |parent=Афиони |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 6hyv42iguvu6jfd9svs183mup233k5i 10 1399141 5588321 2026-07-07T05:49:15Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Предлошка:Автотаксономија/Чадливки]] 5588321 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Автотаксономија/Чадливки]] 9poefsf8hgjxf763dhpm9p9kep92ir2 0 1399142 5588323 2026-07-07T05:49:29Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria rostellata]] на [[Клунеста чадливка]] 5588323 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Клунеста чадливка]] pvae3jdglwmcmk4osrsy48h1hmy6nio 1 1399143 5588325 2026-07-07T05:49:29Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria rostellata]] на [[Разговор:Клунеста чадливка]] 5588325 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Клунеста чадливка]] b3x0pxdkanhc2yvbpa6hac2ug3xzhdj 0 1399144 5588330 2026-07-07T05:51:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Димарка]] на [[Обична чадливка]] 5588330 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Обична чадливка]] bi6u6b2d8io6ajyxp8jv4aeu8wb08q4 1 1399145 5588332 2026-07-07T05:51:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Димарка]] на [[Разговор:Обична чадливка]] 5588332 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Обична чадливка]] qu5h67hkg62prbc7l2sac8rb8r4tcd5 0 1399146 5588333 2026-07-07T05:53:39Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[Податотека:(MHNT)_Fumaria_officinalis_-_Plant_habit.jpg|мини|Цвет и лисја на ''Fumaria officinalis'']] '''Обична чадливка''' (Fumaria officinalis) е тревно годишно [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на афион Papaveraceae. Тоа растение е најчестиот вид од родот ''[[Чадливка]]'' во Зап... 5588333 wikitext text/x-wiki [[Податотека:(MHNT)_Fumaria_officinalis_-_Plant_habit.jpg|мини|Цвет и лисја на ''Fumaria officinalis'']] '''Обична чадливка''' (Fumaria officinalis) е тревно годишно [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на афион Papaveraceae. Тоа растение е најчестиот вид од родот ''[[Чадливка]]'' во [[Западна Европа|Западна]] и [[Средна Европа]]. == Опис == [[Податотека:Illustration_Fumaria_officinalis0.jpg|десно|мини|300x300пкс| ''Fumaria officinalis'']] Тоа е [[Зелјесто растение|тревно]] [[Едногодишно растение|годишно растение]] кое расте слабо исправено со стебленца околу 10-50 см долго. Има тенки зелени листови.<ref name="Readers" /> Цвеќињата се појавуваат од април до октомври на северната полутопка,<ref name="Fitter" /> или од мај до септември во Обединетото Кралство.<ref name="Readers">{{Наведена книга|title=Reader's Digest Field Guide to the Wild Flowers of Britain|publisher=[[Reader's Digest]]|year=1981|isbn=9780276002175|page=37}}</ref> Тие се со две усни и поттикнати, со [[Чашкино ливче|сепали]] кои се една четвртина од должината на ливчињата.<ref name="Fitter">{{Наведена книга|title=The Wild Flowers of Britain and Northern Europe|last=Fitter|first=Richard|last2=Fitter|first2=Alastair|last3=Blamey|first3=Marjorie|publisher=Collins|year=1974|isbn=0-00-219057-5|location=London|pages=78}}</ref> Растението обично има повеќе од 20 и до 60 цветови по шилец.<ref name="Murphy">{{Наведена книга|title=Fumitories of Britain and Ireland. BSBI Handbbok No. 12|last=Murphy|first=R.J.|date=2009|publisher=Botanical Society of Britain and Ireland|isbn=9780901158406|location=London}}</ref> Плодот е ахен кој содржи едно семе. Тој е приближно топчест, малку поширок од висок и со апикален засек.<ref name="Murphy" /> Содржи [[алкалоид]]и, [[Соли|калиумови соли]] и [[танин]]и, а исто така е извор на [[фумарна киселина]].<ref name="EMA">{{Наведен извештај|access-date=5 May 2019}}</ref> == Таксономија == Првпат беше формално опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]] во неговата семинална публикација „ Видови плантариум “ на страница 700, во 1753 година.<ref name="plantlist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2815499|title=Fumaria officinalis L. is an accepted name|date=23 March 2012|publisher=theplantlist.org|accessdate=5 November 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=673050-1|title=Papaveraceae Fumaria officinalis L.|publisher=ipni.org|accessdate=5 November 2017}}</ref> Постојат 2 познати подвидови: * ''Fumaria officinalis'' subsp. * ''Fumaria officinalis'' subsp.<ref name="plantlist"/> == Етимологија == „Зачаденото“ или „задушеното“ потекло на неговото име доаѓа од проѕирната боја на неговите цвеќиња, што им дава изглед на чад или обесени во чад, и малку сиво-сина боја на магла на неговото зеленило, исто така наликува на чад што доаѓа од земјата, особено по утринската роса. Растението веќе се нарекувало ''{{Јаз|la|fūmus terrae}}'' (чадот на земјата) во почетокот на 13 век и пред две илјади години, [[Диоскорид]] напишал во ''{{Јаз|la|De Materia Medica}}'' и [[Плиниј Постариот]] во ''{{Јаз|la|[[Natural History (Pliny)|Naturalis Historia]]}}'' дека триењето на очите со сокот или латексот на растението предизвикува солзи, како остар чад (''{{Јаз|la|fūmus}}'') им прави на очите. Неговото грчко име е ''капнос'' и името ''fumewort'' сега најмногу се однесува на родот ''Corydalis'', особено на сличен изглед ''Corydalis solida'' (порано ''Fumaria bulbosa''), за кој се сметаше дека припаѓа на истиот род како фумито.<ref name="Gledhill">[https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC&pg=PA172&lpg=PA172&dq=fumus+terrae&source=bl&ots=jc9dnwOXje&sig=ZeaAcBlXYpmcLtjTazTYeXD9RoY&hl=en&sa=X&ei=LddKU47sPMmL2AXDr4GgBQ&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=fumus%20terrae&f=false The Names of Plants, Fourth Edition], {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/namesofplants00gled|title=The Names of Plants|last=Gledhill|first=D.|publisher=Cambridge University Press|year=1985–2008|isbn=978-0-521-86645-3|location=United Kingdom|pages=443|url-access=registration}}</ref> == Распространетост и живеалиште == Потекнува од умерените региони на Северна Африка, Европа и делови од Западна Азија.<ref name="Grin">{{Наведена мрежна страница|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70905|title=Taxon: Fumaria officinalis L.|publisher=ars-grin.gov|accessdate=5 November 2017}}</ref> === Опсег === Се наоѓа во Северна Африка, во рамките на [[Макаронезија]], [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Алжир]], [[Египет]], [[Либија]], [[Мароко]] и [[Тунис]]. Во Западна Азија го има во [[Кавказ]], [[Кипар]], [[Ирак]], [[Израел]], [[Либан]], [[Сибир]], [[Сирија]] и [[Турција]] . Во источна Европа се наоѓа во [[Белорусија]], [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]] и [[Украина]]. Во средна Европа, тоа е во [[Австрија]], [[Белгија]], [[Германија]], [[Унгарија]], [[Холандија]], [[Полска]], [[Словачка]] и [[Швајцарија]]. Во северна Европа, во [[Данска]], [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Норвешка]], [[Шведска]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]]. Во југоисточна Европа, во [[Албанија]], [[Босна и Херцеговина]], [[Бугарија]], [[Хрватска]], [[Грција]], [[Италија]], [[Црна Гора]], [[Македонија]], [[Романија]], [[Србија]] и [[Словенија]]. Исто така во југозападна Европа, го има во [[Франција]], [[Португалија]] и [[Шпанија]].<ref name="Grin"/> == Билкарство == [[Податотека:Storage_jar_used_for_Fumitory_Water,_Italy,_1640-1660_Wellcome_L0057089.jpg|лево|мини|Тегла за складирање што се користи за фумиторна вода (вода натопена со ''Fumaria officinalis'' ), Италија, средината на 17 век]] Користењето на ова растение како лек започнало во Европа во доцниот среден век, иако било познато уште од антиката.<ref name="EMA"/> Во Европа од 17 век беше објавено како добро за очите (поради забелешките на [[Плиниј Постариот|Плиниј]], а подоцна и на Оливие де Сер дека триењето на неговиот сок во очите предизвикува прекумерно кинење).<ref name="EMA" /><ref name="Howard">Howard, Michael. ''Traditional Folk Remedies'' (century, 1987). pp142-3.</ref> Најчестите традиционални употреби биле како помагало за варење и [[диуретик]], но разни народни традиции низ Европа му припишувале мноштво на намени: запек, [[Инфекција на мочните патишта|циститис]], [[артериосклероза]], [[ревматизам]], [[артритис]], како прочистувач на крвта, за [[хипогликемија]], инфекции,<ref name="EMA" /><ref name="EMA" /> и евентуално за чистење на бубрезите.<ref name="Howard" /> Во [[Сицилија]] и можеби на други места се користел за лекување на флеки на кожата, а во [[Обединето Кралство|Британија]] во модерната ера како средство за миење очи за лекување на [[конјунктивитис]].<ref name="EMA" /><ref name="Howard" /><ref>{{Наведено списание|year=2000|title=Traditional medicine as a source of new therapeutic agents against psoriasis|journal=Fitoterapia|volume=71 Suppl 1|pages=S13–20|doi=10.1016/s0367-326x(00)00172-6|pmid=10930708}}</ref> Од 1963 година се продава како хербален лек во [[Франција]].<ref name="EMA"/> Од 2011 година растителните производи направени од ова растение легално се продаваат во различни форми во [[Австрија]], [[Германија]], Франција и [[Шпанија]]. Производите може легално да се продаваат на британскиот пазар (тоа е на британската општа продажна листа), иако таму не се продавале никакви производи од 2011 година. Во Европската унија како целина, маркетингот на растението не е нужно легален: тој е отфрлен од списокот на заедницата од страна на Комитетот за хербални медицински производи поради недостаток на токсиколошки студии. Производите во Франција и Шпанија се продаваат како дигестивен (се вели дека делува со зголемување на протокот на жолчката), во Австрија се продава за лекување на дискинезија на билијарниот канал, во Германија едноставно се продава како билен чај.<ref name="EMA" /> Постојат некои докази од животински модели дека го модифицира абнормалниот проток на жолчката, иако нема ефект врз нормалната холереза. Антиспазмодичното дејство на горниот дигестивен тракт [[ин витро]] и во студиите на животни се смета за доволно документирано. Ефикасноста на хербалните производи кај луѓето се смета за веродостојна, но сепак недокажана во клиничките студии. Бројни клинички студии во неговата амфохолеретска употреба кај луѓето ја покажаа подносливоста и безбедноста на употребените дози, но имаше само едно мало двојно слепо испитување со плацебо кое беше неубедливо во однос на ефикасноста. Поголемото двојно слепо испитување со [[Плацебо ефект|плацебо]] кое ја истражува и споредува неговата употреба во третман на болка и дистензија поради синдром на нервозно дебело црево со [[Куркума|''Curcuma'']] не покажа статистички значајни разлики помеѓу групите за третман (иако се чинеше дека употребата на било која трева малку ја влошува дистензијата или болката соодветно, во споредба со употребата на плацебо). Голем број други потенцијални ефекти или употреби за растението и неговиот главен алкалоид протопин се истражени [[ин витро]] или во животински модели.<ref name="EMA"/> Хауард (1987) предупредува дека фумиторијата е [[отров]]на и треба да се користи само „под раководство на медицински билкар“,<ref name="Howard"/> но во Европа, не се регистрирани безбедносни проблеми со неговата употреба од 2011 година.<ref name="EMA"/> Големите дози на протопин кај животинските модели предизвикуваат возбуда и конвулзии. Темелно токсиколошки истражувања на ова растение не се спроведени од 2011 година. Немаше студии за неговата безбедност или ефект врз бремени жени, деца или постари лица.<ref name="EMA" /> == Хемиски состојки == [[Податотека:Protopine_Structural_Formula_V1.svg|мини|200x200пкс| Протопин]] Растението содржи изохинолин алкалоиди протопин и алокриптопин. И протопинот и алокриптопинот ги зголемија нивоата на [[Информациска РНК|mRNA]] на CYP1A1 и CYP1A2 во клетките на човечките [[хепатоцит]]и. Употребата на производи кои содржат протопин и/или алокриптопин може да се смета за безбедна во однос на можна индукција на ензимите CYP1A.<ref>{{Наведено списание|last=Vrba|first=J.|last2=Vrublova|first2=E.|last3=Modriansky|first3=M.|last4=Ulrichova|first4=J.|year=2011|title=Protopine and allocryptopine increase mRNA levels of cytochromes P450 1A in human hepatocytes and HepG2 cells independently of AhR|journal=Toxicology Letters|volume=203|issue=2|pages=135–141|doi=10.1016/j.toxlet.2011.03.015|pmid=21419197}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ch0b68xwxu6ur3xu4a5vlntsrnk0h8t 5588335 5588333 2026-07-07T05:56:10Z Bjankuloski06 332 5588335 wikitext text/x-wiki [[Податотека:(MHNT)_Fumaria_officinalis_-_Plant_habit.jpg|мини|Цвет и лисја на ''Fumaria officinalis'']] '''Обична чадливка''' ({{науч|Fumaria officinalis}}) — едногодишно [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на афион Papaveraceae. Тоа растение е најчестиот вид од родот ''[[Чадливка]]'' во [[Западна Европа|Западна]] и [[Средна Европа]]. == Опис == [[Податотека:Illustration_Fumaria_officinalis0.jpg|десно|мини|300x300п|Обична чадливка]] Ова е [[Зелјесто растение|тревно]] [[Едногодишно растение|годишно растение]] кое расте слабо исправено со стебленца околу 10-50 см долго. Има тенки зелени листови.<ref name="Readers" /> Цвеќињата се појавуваат од април до октомври на северната полутопка,<ref name="Fitter" /> или од мај до септември во Обединетото Кралство.<ref name="Readers">{{Наведена книга|title=Reader's Digest Field Guide to the Wild Flowers of Britain|publisher=[[Reader's Digest]]|year=1981|isbn=9780276002175|page=37}}</ref> Тие се со две усни и поттикнати, со [[Чашкино ливче|сепали]] кои се една четвртина од должината на ливчињата.<ref name="Fitter">{{Наведена книга|title=The Wild Flowers of Britain and Northern Europe|last=Fitter|first=Richard|last2=Fitter|first2=Alastair|last3=Blamey|first3=Marjorie|publisher=Collins|year=1974|isbn=0-00-219057-5|location=London|pages=78}}</ref> Растението обично има повеќе од 20 и до 60 цветови по шилец.<ref name="Murphy">{{Наведена книга|title=Fumitories of Britain and Ireland. BSBI Handbbok No. 12|last=Murphy|first=R.J.|date=2009|publisher=Botanical Society of Britain and Ireland|isbn=9780901158406|location=London}}</ref> Плодот е ахен кој содржи едно семе. Тој е приближно топчест, малку поширок од висок и со апикален засек.<ref name="Murphy" /> Содржи [[алкалоид]]и, [[Соли|калиумови соли]] и [[танин]]и, а исто така е извор на [[фумарна киселина]].<ref name="EMA">{{Наведен извештај|access-date=5 May 2019}}</ref> == Таксономија == Првпат беше формално опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]] во неговата семинална публикација „ Видови плантариум “ на страница 700, во 1753 година.<ref name="plantlist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2815499|title=Fumaria officinalis L. is an accepted name|date=23 March 2012|publisher=theplantlist.org|accessdate=5 November 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=673050-1|title=Papaveraceae Fumaria officinalis L.|publisher=ipni.org|accessdate=5 November 2017}}</ref> Постојат 2 познати подвидови: * ''Fumaria officinalis'' subsp. * ''Fumaria officinalis'' subsp.<ref name="plantlist"/> == Етимологија == „Зачаденото“ или „задушеното“ потекло на неговото име доаѓа од проѕирната боја на неговите цвеќиња, што им дава изглед на чад или обесени во чад, и малку сиво-сина боја на магла на неговото зеленило, исто така наликува на чад што доаѓа од земјата, особено по утринската роса. Растението веќе се нарекувало ''{{Јаз|la|fūmus terrae}}'' (чадот на земјата) во почетокот на 13 век и пред две илјади години, [[Диоскорид]] напишал во ''{{Јаз|la|De Materia Medica}}'' и [[Плиниј Постариот]] во ''{{Јаз|la|[[Natural History (Pliny)|Naturalis Historia]]}}'' дека триењето на очите со сокот или латексот на растението предизвикува солзи, како остар чад (''{{Јаз|la|fūmus}}'') им прави на очите. Неговото грчко име е ''капнос'' и името ''fumewort'' сега најмногу се однесува на родот ''Corydalis'', особено на сличен изглед ''Corydalis solida'' (порано ''Fumaria bulbosa''), за кој се сметаше дека припаѓа на истиот род како фумито.<ref name="Gledhill">[https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC&pg=PA172&lpg=PA172&dq=fumus+terrae&source=bl&ots=jc9dnwOXje&sig=ZeaAcBlXYpmcLtjTazTYeXD9RoY&hl=en&sa=X&ei=LddKU47sPMmL2AXDr4GgBQ&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=fumus%20terrae&f=false The Names of Plants, Fourth Edition], {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/namesofplants00gled|title=The Names of Plants|last=Gledhill|first=D.|publisher=Cambridge University Press|year=1985–2008|isbn=978-0-521-86645-3|location=United Kingdom|pages=443|url-access=registration}}</ref> == Распространетост и живеалиште == Потекнува од умерените региони на Северна Африка, Европа и делови од Западна Азија.<ref name="Grin">{{Наведена мрежна страница|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70905|title=Taxon: Fumaria officinalis L.|publisher=ars-grin.gov|accessdate=5 November 2017}}</ref> === Опсег === Се наоѓа во Северна Африка, во рамките на [[Макаронезија]], [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Алжир]], [[Египет]], [[Либија]], [[Мароко]] и [[Тунис]]. Во Западна Азија го има во [[Кавказ]], [[Кипар]], [[Ирак]], [[Израел]], [[Либан]], [[Сибир]], [[Сирија]] и [[Турција]] . Во источна Европа се наоѓа во [[Белорусија]], [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]] и [[Украина]]. Во средна Европа, тоа е во [[Австрија]], [[Белгија]], [[Германија]], [[Унгарија]], [[Холандија]], [[Полска]], [[Словачка]] и [[Швајцарија]]. Во северна Европа, во [[Данска]], [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Норвешка]], [[Шведска]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]]. Во југоисточна Европа, во [[Албанија]], [[Босна и Херцеговина]], [[Бугарија]], [[Хрватска]], [[Грција]], [[Италија]], [[Црна Гора]], [[Македонија]], [[Романија]], [[Србија]] и [[Словенија]]. Исто така во југозападна Европа, го има во [[Франција]], [[Португалија]] и [[Шпанија]].<ref name="Grin"/> == Билкарство == [[Податотека:Storage_jar_used_for_Fumitory_Water,_Italy,_1640-1660_Wellcome_L0057089.jpg|лево|мини|Тегла за складирање што се користи за фумиторна вода (вода натопена со обична чадливка), Италија, средината на 17 век]] Користењето на ова растение како лек започнало во Европа во доцниот среден век, иако било познато уште од антиката.<ref name="EMA"/> Во Европа од 17 век беше објавено како добро за очите (поради забелешките на [[Плиниј Постариот|Плиниј]], а подоцна и на Оливие де Сер дека триењето на неговиот сок во очите предизвикува прекумерно кинење).<ref name="EMA" /><ref name="Howard">Howard, Michael. ''Traditional Folk Remedies'' (century, 1987). pp142-3.</ref> Најчестите традиционални употреби биле како помагало за варење и [[диуретик]], но разни народни традиции низ Европа му припишувале мноштво на намени: запек, [[Инфекција на мочните патишта|циститис]], [[артериосклероза]], [[ревматизам]], [[артритис]], како прочистувач на крвта, за [[хипогликемија]], инфекции,<ref name="EMA" /><ref name="EMA" /> и евентуално за чистење на бубрезите.<ref name="Howard" /> Во [[Сицилија]] и можеби на други места се користел за лекување на флеки на кожата, а во [[Обединето Кралство|Британија]] во модерната ера како средство за миење очи за лекување на [[конјунктивитис]].<ref name="EMA" /><ref name="Howard" /><ref>{{Наведено списание|year=2000|title=Traditional medicine as a source of new therapeutic agents against psoriasis|journal=Fitoterapia|volume=71 Suppl 1|pages=S13–20|doi=10.1016/s0367-326x(00)00172-6|pmid=10930708}}</ref> Од 1963 година се продава како хербален лек во [[Франција]].<ref name="EMA"/> Од 2011 година растителните производи направени од ова растение легално се продаваат во различни форми во [[Австрија]], [[Германија]], Франција и [[Шпанија]]. Производите може легално да се продаваат на британскиот пазар (тоа е на британската општа продажна листа), иако таму не се продавале никакви производи од 2011 година. Во Европската унија како целина, маркетингот на растението не е нужно легален: тој е отфрлен од списокот на заедницата од страна на Комитетот за хербални медицински производи поради недостаток на токсиколошки студии. Производите во Франција и Шпанија се продаваат како дигестивен (се вели дека делува со зголемување на протокот на жолчката), во Австрија се продава за лекување на дискинезија на билијарниот канал, во Германија едноставно се продава како билен чај.<ref name="EMA" /> Постојат некои докази од животински модели дека го модифицира абнормалниот проток на жолчката, иако нема ефект врз нормалната холереза. Антиспазмодичното дејство на горниот дигестивен тракт [[ин витро]] и во студиите на животни се смета за доволно документирано. Ефикасноста на хербалните производи кај луѓето се смета за веродостојна, но сепак недокажана во клиничките студии. Бројни клинички студии во неговата амфохолеретска употреба кај луѓето ја покажаа подносливоста и безбедноста на употребените дози, но имаше само едно мало двојно слепо испитување со плацебо кое беше неубедливо во однос на ефикасноста. Поголемото двојно слепо испитување со [[Плацебо ефект|плацебо]] кое ја истражува и споредува неговата употреба во третман на болка и дистензија поради синдром на нервозно дебело црево со [[Куркума|''Curcuma'']] не покажа статистички значајни разлики помеѓу групите за третман (иако се чинеше дека употребата на било која трева малку ја влошува дистензијата или болката соодветно, во споредба со употребата на плацебо). Голем број други потенцијални ефекти или употреби за растението и неговиот главен алкалоид протопин се истражени [[ин витро]] или во животински модели.<ref name="EMA"/> Хауард (1987) предупредува дека фумиторијата е [[отров]]на и треба да се користи само „под раководство на медицински билкар“,<ref name="Howard"/> но во Европа, не се регистрирани безбедносни проблеми со неговата употреба од 2011 година.<ref name="EMA"/> Големите дози на протопин кај животинските модели предизвикуваат возбуда и конвулзии. Темелно токсиколошки истражувања на ова растение не се спроведени од 2011 година. Немаше студии за неговата безбедност или ефект врз бремени жени, деца или постари лица.<ref name="EMA" /> == Хемиски состојки == [[Податотека:Protopine_Structural_Formula_V1.svg|мини|200x200пкс| Протопин]] Растението содржи изохинолин алкалоиди протопин и алокриптопин. И протопинот и алокриптопинот ги зголемија нивоата на [[Информациска РНК|mRNA]] на CYP1A1 и CYP1A2 во клетките на човечките [[хепатоцит]]и. Употребата на производи кои содржат протопин и/или алокриптопин може да се смета за безбедна во однос на можна индукција на ензимите CYP1A.<ref>{{Наведено списание|last=Vrba|first=J.|last2=Vrublova|first2=E.|last3=Modriansky|first3=M.|last4=Ulrichova|first4=J.|year=2011|title=Protopine and allocryptopine increase mRNA levels of cytochromes P450 1A in human hepatocytes and HepG2 cells independently of AhR|journal=Toxicology Letters|volume=203|issue=2|pages=135–141|doi=10.1016/j.toxlet.2011.03.015|pmid=21419197}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] p5lg5j9ri10wnqusk9h174rjs9py2bw 5588336 5588335 2026-07-07T05:56:49Z Bjankuloski06 332 5588336 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Обична чадливка |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |genus = Fumaria |species = officinalis |authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Обична чадливка''' ({{науч|Fumaria officinalis}}) — едногодишно [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на афион Papaveraceae. Тоа растение е најчестиот вид од родот ''[[Чадливка]]'' во [[Западна Европа|Западна]] и [[Средна Европа]]. == Опис == [[Податотека:Illustration_Fumaria_officinalis0.jpg|десно|мини|300x300п|Ботаничка илустрација на обична чадливка]] Ова е [[Зелјесто растение|тревно]] [[Едногодишно растение|годишно растение]] кое расте слабо исправено со стебленца околу 10-50 см долго. Има тенки зелени листови.<ref name="Readers" /> Цвеќињата се појавуваат од април до октомври на северната полутопка,<ref name="Fitter" /> или од мај до септември во Обединетото Кралство.<ref name="Readers">{{Наведена книга|title=Reader's Digest Field Guide to the Wild Flowers of Britain|publisher=[[Reader's Digest]]|year=1981|isbn=9780276002175|page=37}}</ref> Тие се со две усни и поттикнати, со [[Чашкино ливче|сепали]] кои се една четвртина од должината на ливчињата.<ref name="Fitter">{{Наведена книга|title=The Wild Flowers of Britain and Northern Europe|last=Fitter|first=Richard|last2=Fitter|first2=Alastair|last3=Blamey|first3=Marjorie|publisher=Collins|year=1974|isbn=0-00-219057-5|location=London|pages=78}}</ref> Растението обично има повеќе од 20 и до 60 цветови по шилец.<ref name="Murphy">{{Наведена книга|title=Fumitories of Britain and Ireland. BSBI Handbbok No. 12|last=Murphy|first=R.J.|date=2009|publisher=Botanical Society of Britain and Ireland|isbn=9780901158406|location=London}}</ref> Плодот е ахен кој содржи едно семе. Тој е приближно топчест, малку поширок од висок и со апикален засек.<ref name="Murphy" /> Содржи [[алкалоид]]и, [[Соли|калиумови соли]] и [[танин]]и, а исто така е извор на [[фумарна киселина]].<ref name="EMA">{{Наведен извештај|access-date=5 May 2019}}</ref> == Таксономија == Првпат беше формално опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]] во неговата семинална публикација „ Видови плантариум “ на страница 700, во 1753 година.<ref name="plantlist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2815499|title=Fumaria officinalis L. is an accepted name|date=23 March 2012|publisher=theplantlist.org|accessdate=5 November 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=673050-1|title=Papaveraceae Fumaria officinalis L.|publisher=ipni.org|accessdate=5 November 2017}}</ref> Постојат 2 познати подвидови: * ''Fumaria officinalis'' subsp. * ''Fumaria officinalis'' subsp.<ref name="plantlist"/> == Етимологија == „Зачаденото“ или „задушеното“ потекло на неговото име доаѓа од проѕирната боја на неговите цвеќиња, што им дава изглед на чад или обесени во чад, и малку сиво-сина боја на магла на неговото зеленило, исто така наликува на чад што доаѓа од земјата, особено по утринската роса. Растението веќе се нарекувало ''{{Јаз|la|fūmus terrae}}'' (чадот на земјата) во почетокот на 13 век и пред две илјади години, [[Диоскорид]] напишал во ''{{Јаз|la|De Materia Medica}}'' и [[Плиниј Постариот]] во ''{{Јаз|la|[[Natural History (Pliny)|Naturalis Historia]]}}'' дека триењето на очите со сокот или латексот на растението предизвикува солзи, како остар чад (''{{Јаз|la|fūmus}}'') им прави на очите. Неговото грчко име е ''капнос'' и името ''fumewort'' сега најмногу се однесува на родот ''Corydalis'', особено на сличен изглед ''Corydalis solida'' (порано ''Fumaria bulbosa''), за кој се сметаше дека припаѓа на истиот род како фумито.<ref name="Gledhill">[https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC&pg=PA172&lpg=PA172&dq=fumus+terrae&source=bl&ots=jc9dnwOXje&sig=ZeaAcBlXYpmcLtjTazTYeXD9RoY&hl=en&sa=X&ei=LddKU47sPMmL2AXDr4GgBQ&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=fumus%20terrae&f=false The Names of Plants, Fourth Edition], {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/namesofplants00gled|title=The Names of Plants|last=Gledhill|first=D.|publisher=Cambridge University Press|year=1985–2008|isbn=978-0-521-86645-3|location=United Kingdom|pages=443|url-access=registration}}</ref> == Распространетост и живеалиште == Потекнува од умерените региони на Северна Африка, Европа и делови од Западна Азија.<ref name="Grin">{{Наведена мрежна страница|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70905|title=Taxon: Fumaria officinalis L.|publisher=ars-grin.gov|accessdate=5 November 2017}}</ref> === Опсег === Се наоѓа во Северна Африка, во рамките на [[Макаронезија]], [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Алжир]], [[Египет]], [[Либија]], [[Мароко]] и [[Тунис]]. Во Западна Азија го има во [[Кавказ]], [[Кипар]], [[Ирак]], [[Израел]], [[Либан]], [[Сибир]], [[Сирија]] и [[Турција]] . Во источна Европа се наоѓа во [[Белорусија]], [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]] и [[Украина]]. Во средна Европа, тоа е во [[Австрија]], [[Белгија]], [[Германија]], [[Унгарија]], [[Холандија]], [[Полска]], [[Словачка]] и [[Швајцарија]]. Во северна Европа, во [[Данска]], [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Норвешка]], [[Шведска]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]]. Во југоисточна Европа, во [[Албанија]], [[Босна и Херцеговина]], [[Бугарија]], [[Хрватска]], [[Грција]], [[Италија]], [[Црна Гора]], [[Македонија]], [[Романија]], [[Србија]] и [[Словенија]]. Исто така во југозападна Европа, го има во [[Франција]], [[Португалија]] и [[Шпанија]].<ref name="Grin"/> == Билкарство == [[Податотека:Storage_jar_used_for_Fumitory_Water,_Italy,_1640-1660_Wellcome_L0057089.jpg|лево|мини|Тегла за складирање што се користи за фумиторна вода (вода натопена со обична чадливка), Италија, средината на 17 век]] Користењето на ова растение како лек започнало во Европа во доцниот среден век, иако било познато уште од антиката.<ref name="EMA"/> Во Европа од 17 век беше објавено како добро за очите (поради забелешките на [[Плиниј Постариот|Плиниј]], а подоцна и на Оливие де Сер дека триењето на неговиот сок во очите предизвикува прекумерно кинење).<ref name="EMA" /><ref name="Howard">Howard, Michael. ''Traditional Folk Remedies'' (century, 1987). pp142-3.</ref> Најчестите традиционални употреби биле како помагало за варење и [[диуретик]], но разни народни традиции низ Европа му припишувале мноштво на намени: запек, [[Инфекција на мочните патишта|циститис]], [[артериосклероза]], [[ревматизам]], [[артритис]], како прочистувач на крвта, за [[хипогликемија]], инфекции,<ref name="EMA" /><ref name="EMA" /> и евентуално за чистење на бубрезите.<ref name="Howard" /> Во [[Сицилија]] и можеби на други места се користел за лекување на флеки на кожата, а во [[Обединето Кралство|Британија]] во модерната ера како средство за миење очи за лекување на [[конјунктивитис]].<ref name="EMA" /><ref name="Howard" /><ref>{{Наведено списание|year=2000|title=Traditional medicine as a source of new therapeutic agents against psoriasis|journal=Fitoterapia|volume=71 Suppl 1|pages=S13–20|doi=10.1016/s0367-326x(00)00172-6|pmid=10930708}}</ref> Од 1963 година се продава како хербален лек во [[Франција]].<ref name="EMA"/> Од 2011 година растителните производи направени од ова растение легално се продаваат во различни форми во [[Австрија]], [[Германија]], Франција и [[Шпанија]]. Производите може легално да се продаваат на британскиот пазар (тоа е на британската општа продажна листа), иако таму не се продавале никакви производи од 2011 година. Во Европската унија како целина, маркетингот на растението не е нужно легален: тој е отфрлен од списокот на заедницата од страна на Комитетот за хербални медицински производи поради недостаток на токсиколошки студии. Производите во Франција и Шпанија се продаваат како дигестивен (се вели дека делува со зголемување на протокот на жолчката), во Австрија се продава за лекување на дискинезија на билијарниот канал, во Германија едноставно се продава како билен чај.<ref name="EMA" /> Постојат некои докази од животински модели дека го модифицира абнормалниот проток на жолчката, иако нема ефект врз нормалната холереза. Антиспазмодичното дејство на горниот дигестивен тракт [[ин витро]] и во студиите на животни се смета за доволно документирано. Ефикасноста на хербалните производи кај луѓето се смета за веродостојна, но сепак недокажана во клиничките студии. Бројни клинички студии во неговата амфохолеретска употреба кај луѓето ја покажаа подносливоста и безбедноста на употребените дози, но имаше само едно мало двојно слепо испитување со плацебо кое беше неубедливо во однос на ефикасноста. Поголемото двојно слепо испитување со [[Плацебо ефект|плацебо]] кое ја истражува и споредува неговата употреба во третман на болка и дистензија поради синдром на нервозно дебело црево со [[Куркума|''Curcuma'']] не покажа статистички значајни разлики помеѓу групите за третман (иако се чинеше дека употребата на било која трева малку ја влошува дистензијата или болката соодветно, во споредба со употребата на плацебо). Голем број други потенцијални ефекти или употреби за растението и неговиот главен алкалоид протопин се истражени [[ин витро]] или во животински модели.<ref name="EMA"/> Хауард (1987) предупредува дека фумиторијата е [[отров]]на и треба да се користи само „под раководство на медицински билкар“,<ref name="Howard"/> но во Европа, не се регистрирани безбедносни проблеми со неговата употреба од 2011 година.<ref name="EMA"/> Големите дози на протопин кај животинските модели предизвикуваат возбуда и конвулзии. Темелно токсиколошки истражувања на ова растение не се спроведени од 2011 година. Немаше студии за неговата безбедност или ефект врз бремени жени, деца или постари лица.<ref name="EMA" /> == Хемиски состојки == [[Податотека:Protopine_Structural_Formula_V1.svg|мини|200x200пкс| Протопин]] Растението содржи изохинолин алкалоиди протопин и алокриптопин. И протопинот и алокриптопинот ги зголемија нивоата на [[Информациска РНК|mRNA]] на CYP1A1 и CYP1A2 во клетките на човечките [[хепатоцит]]и. Употребата на производи кои содржат протопин и/или алокриптопин може да се смета за безбедна во однос на можна индукција на ензимите CYP1A.<ref>{{Наведено списание|last=Vrba|first=J.|last2=Vrublova|first2=E.|last3=Modriansky|first3=M.|last4=Ulrichova|first4=J.|year=2011|title=Protopine and allocryptopine increase mRNA levels of cytochromes P450 1A in human hepatocytes and HepG2 cells independently of AhR|journal=Toxicology Letters|volume=203|issue=2|pages=135–141|doi=10.1016/j.toxlet.2011.03.015|pmid=21419197}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] sjjemt2ldm4p67l4gzsixfyrlu7n0ze 5588337 5588336 2026-07-07T05:57:06Z Bjankuloski06 332 5588337 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Обична чадливка |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |genus = Fumaria |species = officinalis |authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Обична чадливка''' ({{науч|Fumaria officinalis}}) — едногодишно [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на афион Papaveraceae. Тоа растение е најчестиот вид од родот ''[[Чадливка]]'' во [[Западна Европа|Западна]] и [[Средна Европа]]. == Опис == [[Податотека:Illustration_Fumaria_officinalis0.jpg|десно|мини|300x300п|Ботаничка илустрација на обична чадливка]] Ова е [[Зелјесто растение|тревно]] [[Едногодишно растение|годишно растение]] кое расте слабо исправено со стебленца околу 10-50 см долго. Има тенки зелени листови.<ref name="Readers" /> Цвеќињата се појавуваат од април до октомври на северната полутопка,<ref name="Fitter" /> или од мај до септември во Обединетото Кралство.<ref name="Readers">{{Наведена книга|title=Reader's Digest Field Guide to the Wild Flowers of Britain|publisher=Reader's Digest|year=1981|isbn=9780276002175|page=37}}</ref> Тие се со две усни и поттикнати, со [[Чашкино ливче|сепали]] кои се една четвртина од должината на ливчињата.<ref name="Fitter">{{Наведена книга|title=The Wild Flowers of Britain and Northern Europe|last=Fitter|first=Richard|last2=Fitter|first2=Alastair|last3=Blamey|first3=Marjorie|publisher=Collins|year=1974|isbn=0-00-219057-5|location=London|pages=78}}</ref> Растението обично има повеќе од 20 и до 60 цветови по шилец.<ref name="Murphy">{{Наведена книга|title=Fumitories of Britain and Ireland. BSBI Handbbok No. 12|last=Murphy|first=R.J.|date=2009|publisher=Botanical Society of Britain and Ireland|isbn=9780901158406|location=London}}</ref> Плодот е ахен кој содржи едно семе. Тој е приближно топчест, малку поширок од висок и со апикален засек.<ref name="Murphy" /> Содржи [[алкалоид]]и, [[Соли|калиумови соли]] и [[танин]]и, а исто така е извор на [[фумарна киселина]].<ref name="EMA">{{Наведен извештај|access-date=5 May 2019}}</ref> == Таксономија == Првпат беше формално опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]] во неговата семинална публикација „ Видови плантариум “ на страница 700, во 1753 година.<ref name="plantlist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2815499|title=Fumaria officinalis L. is an accepted name|date=23 March 2012|publisher=theplantlist.org|accessdate=5 November 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=673050-1|title=Papaveraceae Fumaria officinalis L.|publisher=ipni.org|accessdate=5 November 2017}}</ref> Постојат 2 познати подвидови: * ''Fumaria officinalis'' subsp. * ''Fumaria officinalis'' subsp.<ref name="plantlist"/> == Етимологија == „Зачаденото“ или „задушеното“ потекло на неговото име доаѓа од проѕирната боја на неговите цвеќиња, што им дава изглед на чад или обесени во чад, и малку сиво-сина боја на магла на неговото зеленило, исто така наликува на чад што доаѓа од земјата, особено по утринската роса. Растението веќе се нарекувало ''{{Јаз|la|fūmus terrae}}'' (чадот на земјата) во почетокот на 13 век и пред две илјади години, [[Диоскорид]] напишал во ''{{Јаз|la|De Materia Medica}}'' и [[Плиниј Постариот]] во ''{{Јаз|la|[[Natural History (Pliny)|Naturalis Historia]]}}'' дека триењето на очите со сокот или латексот на растението предизвикува солзи, како остар чад (''{{Јаз|la|fūmus}}'') им прави на очите. Неговото грчко име е ''капнос'' и името ''fumewort'' сега најмногу се однесува на родот ''Corydalis'', особено на сличен изглед ''Corydalis solida'' (порано ''Fumaria bulbosa''), за кој се сметаше дека припаѓа на истиот род како фумито.<ref name="Gledhill">[https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC&pg=PA172&lpg=PA172&dq=fumus+terrae&source=bl&ots=jc9dnwOXje&sig=ZeaAcBlXYpmcLtjTazTYeXD9RoY&hl=en&sa=X&ei=LddKU47sPMmL2AXDr4GgBQ&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=fumus%20terrae&f=false The Names of Plants, Fourth Edition], {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/namesofplants00gled|title=The Names of Plants|last=Gledhill|first=D.|publisher=Cambridge University Press|year=1985–2008|isbn=978-0-521-86645-3|location=United Kingdom|pages=443|url-access=registration}}</ref> == Распространетост и живеалиште == Потекнува од умерените региони на Северна Африка, Европа и делови од Западна Азија.<ref name="Grin">{{Наведена мрежна страница|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70905|title=Taxon: Fumaria officinalis L.|publisher=ars-grin.gov|accessdate=5 November 2017}}</ref> === Опсег === Се наоѓа во Северна Африка, во рамките на [[Макаронезија]], [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Алжир]], [[Египет]], [[Либија]], [[Мароко]] и [[Тунис]]. Во Западна Азија го има во [[Кавказ]], [[Кипар]], [[Ирак]], [[Израел]], [[Либан]], [[Сибир]], [[Сирија]] и [[Турција]] . Во источна Европа се наоѓа во [[Белорусија]], [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]] и [[Украина]]. Во средна Европа, тоа е во [[Австрија]], [[Белгија]], [[Германија]], [[Унгарија]], [[Холандија]], [[Полска]], [[Словачка]] и [[Швајцарија]]. Во северна Европа, во [[Данска]], [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Норвешка]], [[Шведска]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]]. Во југоисточна Европа, во [[Албанија]], [[Босна и Херцеговина]], [[Бугарија]], [[Хрватска]], [[Грција]], [[Италија]], [[Црна Гора]], [[Македонија]], [[Романија]], [[Србија]] и [[Словенија]]. Исто така во југозападна Европа, го има во [[Франција]], [[Португалија]] и [[Шпанија]].<ref name="Grin"/> == Билкарство == [[Податотека:Storage_jar_used_for_Fumitory_Water,_Italy,_1640-1660_Wellcome_L0057089.jpg|лево|мини|Тегла за складирање што се користи за фумиторна вода (вода натопена со обична чадливка), Италија, средината на 17 век]] Користењето на ова растение како лек започнало во Европа во доцниот среден век, иако било познато уште од антиката.<ref name="EMA"/> Во Европа од 17 век беше објавено како добро за очите (поради забелешките на [[Плиниј Постариот|Плиниј]], а подоцна и на Оливие де Сер дека триењето на неговиот сок во очите предизвикува прекумерно кинење).<ref name="EMA" /><ref name="Howard">Howard, Michael. ''Traditional Folk Remedies'' (century, 1987). pp142-3.</ref> Најчестите традиционални употреби биле како помагало за варење и [[диуретик]], но разни народни традиции низ Европа му припишувале мноштво на намени: запек, [[Инфекција на мочните патишта|циститис]], [[артериосклероза]], [[ревматизам]], [[артритис]], како прочистувач на крвта, за [[хипогликемија]], инфекции,<ref name="EMA" /><ref name="EMA" /> и евентуално за чистење на бубрезите.<ref name="Howard" /> Во [[Сицилија]] и можеби на други места се користел за лекување на флеки на кожата, а во [[Обединето Кралство|Британија]] во модерната ера како средство за миење очи за лекување на [[конјунктивитис]].<ref name="EMA" /><ref name="Howard" /><ref>{{Наведено списание|year=2000|title=Traditional medicine as a source of new therapeutic agents against psoriasis|journal=Fitoterapia|volume=71 Suppl 1|pages=S13–20|doi=10.1016/s0367-326x(00)00172-6|pmid=10930708}}</ref> Од 1963 година се продава како хербален лек во [[Франција]].<ref name="EMA"/> Од 2011 година растителните производи направени од ова растение легално се продаваат во различни форми во [[Австрија]], [[Германија]], Франција и [[Шпанија]]. Производите може легално да се продаваат на британскиот пазар (тоа е на британската општа продажна листа), иако таму не се продавале никакви производи од 2011 година. Во Европската унија како целина, маркетингот на растението не е нужно легален: тој е отфрлен од списокот на заедницата од страна на Комитетот за хербални медицински производи поради недостаток на токсиколошки студии. Производите во Франција и Шпанија се продаваат како дигестивен (се вели дека делува со зголемување на протокот на жолчката), во Австрија се продава за лекување на дискинезија на билијарниот канал, во Германија едноставно се продава како билен чај.<ref name="EMA" /> Постојат некои докази од животински модели дека го модифицира абнормалниот проток на жолчката, иако нема ефект врз нормалната холереза. Антиспазмодичното дејство на горниот дигестивен тракт [[ин витро]] и во студиите на животни се смета за доволно документирано. Ефикасноста на хербалните производи кај луѓето се смета за веродостојна, но сепак недокажана во клиничките студии. Бројни клинички студии во неговата амфохолеретска употреба кај луѓето ја покажаа подносливоста и безбедноста на употребените дози, но имаше само едно мало двојно слепо испитување со плацебо кое беше неубедливо во однос на ефикасноста. Поголемото двојно слепо испитување со [[Плацебо ефект|плацебо]] кое ја истражува и споредува неговата употреба во третман на болка и дистензија поради синдром на нервозно дебело црево со [[Куркума|''Curcuma'']] не покажа статистички значајни разлики помеѓу групите за третман (иако се чинеше дека употребата на било која трева малку ја влошува дистензијата или болката соодветно, во споредба со употребата на плацебо). Голем број други потенцијални ефекти или употреби за растението и неговиот главен алкалоид протопин се истражени [[ин витро]] или во животински модели.<ref name="EMA"/> Хауард (1987) предупредува дека фумиторијата е [[отров]]на и треба да се користи само „под раководство на медицински билкар“,<ref name="Howard"/> но во Европа, не се регистрирани безбедносни проблеми со неговата употреба од 2011 година.<ref name="EMA"/> Големите дози на протопин кај животинските модели предизвикуваат возбуда и конвулзии. Темелно токсиколошки истражувања на ова растение не се спроведени од 2011 година. Немаше студии за неговата безбедност или ефект врз бремени жени, деца или постари лица.<ref name="EMA" /> == Хемиски состојки == [[Податотека:Protopine_Structural_Formula_V1.svg|мини|200x200пкс| Протопин]] Растението содржи изохинолин алкалоиди протопин и алокриптопин. И протопинот и алокриптопинот ги зголемија нивоата на [[Информациска РНК|mRNA]] на CYP1A1 и CYP1A2 во клетките на човечките [[хепатоцит]]и. Употребата на производи кои содржат протопин и/или алокриптопин може да се смета за безбедна во однос на можна индукција на ензимите CYP1A.<ref>{{Наведено списание|last=Vrba|first=J.|last2=Vrublova|first2=E.|last3=Modriansky|first3=M.|last4=Ulrichova|first4=J.|year=2011|title=Protopine and allocryptopine increase mRNA levels of cytochromes P450 1A in human hepatocytes and HepG2 cells independently of AhR|journal=Toxicology Letters|volume=203|issue=2|pages=135–141|doi=10.1016/j.toxlet.2011.03.015|pmid=21419197}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 4qeh7w04ru0yues7syiulxrujy4n4sb 5588338 5588337 2026-07-07T05:57:38Z Bjankuloski06 332 5588338 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Обична чадливка |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |genus = Fumaria |species = officinalis |authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Обична чадливка''' ({{науч|Fumaria officinalis}}) — едногодишно [[Скриеносеменици|цветно растение]] од семејството на афион Papaveraceae. Тоа растение е најчестиот вид од родот [[чадливка]] во [[Западна Европа|Западна]] и [[Средна Европа]]. == Опис == [[Податотека:Illustration_Fumaria_officinalis0.jpg|десно|мини|300x300п|Ботаничка илустрација на обична чадливка]] Ова е [[Зелјесто растение|тревно]] [[Едногодишно растение|годишно растение]] кое расте слабо исправено со стебленца околу 10-50 см долго. Има тенки зелени листови.<ref name="Readers" /> Цвеќињата се појавуваат од април до октомври на северната полутопка,<ref name="Fitter" /> или од мај до септември во Обединетото Кралство.<ref name="Readers">{{Наведена книга|title=Reader's Digest Field Guide to the Wild Flowers of Britain|publisher=Reader's Digest|year=1981|isbn=9780276002175|page=37}}</ref> Тие се со две усни и поттикнати, со [[Чашкино ливче|сепали]] кои се една четвртина од должината на ливчињата.<ref name="Fitter">{{Наведена книга|title=The Wild Flowers of Britain and Northern Europe|last=Fitter|first=Richard|last2=Fitter|first2=Alastair|last3=Blamey|first3=Marjorie|publisher=Collins|year=1974|isbn=0-00-219057-5|location=London|pages=78}}</ref> Растението обично има повеќе од 20 и до 60 цветови по шилец.<ref name="Murphy">{{Наведена книга|title=Fumitories of Britain and Ireland. BSBI Handbbok No. 12|last=Murphy|first=R.J.|date=2009|publisher=Botanical Society of Britain and Ireland|isbn=9780901158406|location=London}}</ref> Плодот е ахен кој содржи едно семе. Тој е приближно топчест, малку поширок од висок и со апикален засек.<ref name="Murphy" /> Содржи [[алкалоид]]и, [[Соли|калиумови соли]] и [[танин]]и, а исто така е извор на [[фумарна киселина]].<ref name="EMA">{{Наведен извештај|access-date=5 May 2019}}</ref> == Таксономија == Првпат беше формално опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]] во неговата семинална публикација „ Видови плантариум “ на страница 700, во 1753 година.<ref name="plantlist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2815499|title=Fumaria officinalis L. is an accepted name|date=23 March 2012|publisher=theplantlist.org|accessdate=5 November 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=673050-1|title=Papaveraceae Fumaria officinalis L.|publisher=ipni.org|accessdate=5 November 2017}}</ref> Постојат 2 познати подвидови: * ''Fumaria officinalis'' subsp. * ''Fumaria officinalis'' subsp.<ref name="plantlist"/> == Етимологија == „Зачаденото“ или „задушеното“ потекло на неговото име доаѓа од проѕирната боја на неговите цвеќиња, што им дава изглед на чад или обесени во чад, и малку сиво-сина боја на магла на неговото зеленило, исто така наликува на чад што доаѓа од земјата, особено по утринската роса. Растението веќе се нарекувало ''{{Јаз|la|fūmus terrae}}'' (чадот на земјата) во почетокот на 13 век и пред две илјади години, [[Диоскорид]] напишал во ''{{Јаз|la|De Materia Medica}}'' и [[Плиниј Постариот]] во ''{{Јаз|la|[[Natural History (Pliny)|Naturalis Historia]]}}'' дека триењето на очите со сокот или латексот на растението предизвикува солзи, како остар чад (''{{Јаз|la|fūmus}}'') им прави на очите. Неговото грчко име е ''капнос'' и името ''fumewort'' сега најмногу се однесува на родот ''Corydalis'', особено на сличен изглед ''Corydalis solida'' (порано ''Fumaria bulbosa''), за кој се сметаше дека припаѓа на истиот род како фумито.<ref name="Gledhill">[https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC&pg=PA172&lpg=PA172&dq=fumus+terrae&source=bl&ots=jc9dnwOXje&sig=ZeaAcBlXYpmcLtjTazTYeXD9RoY&hl=en&sa=X&ei=LddKU47sPMmL2AXDr4GgBQ&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=fumus%20terrae&f=false The Names of Plants, Fourth Edition], {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/namesofplants00gled|title=The Names of Plants|last=Gledhill|first=D.|publisher=Cambridge University Press|year=1985–2008|isbn=978-0-521-86645-3|location=United Kingdom|pages=443|url-access=registration}}</ref> == Распространетост и живеалиште == Потекнува од умерените региони на Северна Африка, Европа и делови од Западна Азија.<ref name="Grin">{{Наведена мрежна страница|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70905|title=Taxon: Fumaria officinalis L.|publisher=ars-grin.gov|accessdate=5 November 2017}}</ref> === Опсег === Се наоѓа во Северна Африка, во рамките на [[Макаронезија]], [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Алжир]], [[Египет]], [[Либија]], [[Мароко]] и [[Тунис]]. Во Западна Азија го има во [[Кавказ]], [[Кипар]], [[Ирак]], [[Израел]], [[Либан]], [[Сибир]], [[Сирија]] и [[Турција]] . Во источна Европа се наоѓа во [[Белорусија]], [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]] и [[Украина]]. Во средна Европа, тоа е во [[Австрија]], [[Белгија]], [[Германија]], [[Унгарија]], [[Холандија]], [[Полска]], [[Словачка]] и [[Швајцарија]]. Во северна Европа, во [[Данска]], [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Норвешка]], [[Шведска]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]]. Во југоисточна Европа, во [[Албанија]], [[Босна и Херцеговина]], [[Бугарија]], [[Хрватска]], [[Грција]], [[Италија]], [[Црна Гора]], [[Македонија]], [[Романија]], [[Србија]] и [[Словенија]]. Исто така во југозападна Европа, го има во [[Франција]], [[Португалија]] и [[Шпанија]].<ref name="Grin"/> == Билкарство == [[Податотека:Storage_jar_used_for_Fumitory_Water,_Italy,_1640-1660_Wellcome_L0057089.jpg|лево|мини|Тегла за складирање што се користи за фумиторна вода (вода натопена со обична чадливка), Италија, средината на 17 век]] Користењето на ова растение како лек започнало во Европа во доцниот среден век, иако било познато уште од антиката.<ref name="EMA"/> Во Европа од 17 век беше објавено како добро за очите (поради забелешките на [[Плиниј Постариот|Плиниј]], а подоцна и на Оливие де Сер дека триењето на неговиот сок во очите предизвикува прекумерно кинење).<ref name="EMA" /><ref name="Howard">Howard, Michael. ''Traditional Folk Remedies'' (century, 1987). pp142-3.</ref> Најчестите традиционални употреби биле како помагало за варење и [[диуретик]], но разни народни традиции низ Европа му припишувале мноштво на намени: запек, [[Инфекција на мочните патишта|циститис]], [[артериосклероза]], [[ревматизам]], [[артритис]], како прочистувач на крвта, за [[хипогликемија]], инфекции,<ref name="EMA" /><ref name="EMA" /> и евентуално за чистење на бубрезите.<ref name="Howard" /> Во [[Сицилија]] и можеби на други места се користел за лекување на флеки на кожата, а во [[Обединето Кралство|Британија]] во модерната ера како средство за миење очи за лекување на [[конјунктивитис]].<ref name="EMA" /><ref name="Howard" /><ref>{{Наведено списание|year=2000|title=Traditional medicine as a source of new therapeutic agents against psoriasis|journal=Fitoterapia|volume=71 Suppl 1|pages=S13–20|doi=10.1016/s0367-326x(00)00172-6|pmid=10930708}}</ref> Од 1963 година се продава како хербален лек во [[Франција]].<ref name="EMA"/> Од 2011 година растителните производи направени од ова растение легално се продаваат во различни форми во [[Австрија]], [[Германија]], Франција и [[Шпанија]]. Производите може легално да се продаваат на британскиот пазар (тоа е на британската општа продажна листа), иако таму не се продавале никакви производи од 2011 година. Во Европската унија како целина, маркетингот на растението не е нужно легален: тој е отфрлен од списокот на заедницата од страна на Комитетот за хербални медицински производи поради недостаток на токсиколошки студии. Производите во Франција и Шпанија се продаваат како дигестивен (се вели дека делува со зголемување на протокот на жолчката), во Австрија се продава за лекување на дискинезија на билијарниот канал, во Германија едноставно се продава како билен чај.<ref name="EMA" /> Постојат некои докази од животински модели дека го модифицира абнормалниот проток на жолчката, иако нема ефект врз нормалната холереза. Антиспазмодичното дејство на горниот дигестивен тракт [[ин витро]] и во студиите на животни се смета за доволно документирано. Ефикасноста на хербалните производи кај луѓето се смета за веродостојна, но сепак недокажана во клиничките студии. Бројни клинички студии во неговата амфохолеретска употреба кај луѓето ја покажаа подносливоста и безбедноста на употребените дози, но имаше само едно мало двојно слепо испитување со плацебо кое беше неубедливо во однос на ефикасноста. Поголемото двојно слепо испитување со [[Плацебо ефект|плацебо]] кое ја истражува и споредува неговата употреба во третман на болка и дистензија поради синдром на нервозно дебело црево со [[Куркума|''Curcuma'']] не покажа статистички значајни разлики помеѓу групите за третман (иако се чинеше дека употребата на било која трева малку ја влошува дистензијата или болката соодветно, во споредба со употребата на плацебо). Голем број други потенцијални ефекти или употреби за растението и неговиот главен алкалоид протопин се истражени [[ин витро]] или во животински модели.<ref name="EMA"/> Хауард (1987) предупредува дека фумиторијата е [[отров]]на и треба да се користи само „под раководство на медицински билкар“,<ref name="Howard"/> но во Европа, не се регистрирани безбедносни проблеми со неговата употреба од 2011 година.<ref name="EMA"/> Големите дози на протопин кај животинските модели предизвикуваат возбуда и конвулзии. Темелно токсиколошки истражувања на ова растение не се спроведени од 2011 година. Немаше студии за неговата безбедност или ефект врз бремени жени, деца или постари лица.<ref name="EMA" /> == Хемиски состојки == [[Податотека:Protopine_Structural_Formula_V1.svg|мини|200x200пкс| Протопин]] Растението содржи изохинолин алкалоиди протопин и алокриптопин. И протопинот и алокриптопинот ги зголемија нивоата на [[Информациска РНК|mRNA]] на CYP1A1 и CYP1A2 во клетките на човечките [[хепатоцит]]и. Употребата на производи кои содржат протопин и/или алокриптопин може да се смета за безбедна во однос на можна индукција на ензимите CYP1A.<ref>{{Наведено списание|last=Vrba|first=J.|last2=Vrublova|first2=E.|last3=Modriansky|first3=M.|last4=Ulrichova|first4=J.|year=2011|title=Protopine and allocryptopine increase mRNA levels of cytochromes P450 1A in human hepatocytes and HepG2 cells independently of AhR|journal=Toxicology Letters|volume=203|issue=2|pages=135–141|doi=10.1016/j.toxlet.2011.03.015|pmid=21419197}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Чадливка]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] m9wnwnojkn71nnaiqhypz8ufy9kjfj0 0 1399147 5588341 2026-07-07T06:00:04Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria vaillantii]] на [[Розова чадливка]] 5588341 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Розова чадливка]] 5t4affj30v8zdwraga72o8fxgg1vggu 1 1399148 5588343 2026-07-07T06:00:04Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria vaillantii]] на [[Разговор:Розова чадливка]] 5588343 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Розова чадливка]] 74r97ha944uaj52afnnp533hvocw7hi 0 1399149 5588352 2026-07-07T06:33:19Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria schrammii]] на [[Шрамова чадливка]] 5588352 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Шрамова чадливка]] sdxwsdo1rfdgdndtzu0f6bmflljo5as 1 1399150 5588354 2026-07-07T06:33:19Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria schrammii]] на [[Разговор:Шрамова чадливка]] 5588354 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Шрамова чадливка]] 36rm8b4ta4ynlmgzh91bnsfzgsryfvq 0 1399151 5588355 2026-07-07T06:33:31Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Шрамова чадливка]] 5588355 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Шрамова чадливка]] nf3ro57pxga01aapwm25tl9ci9iivmi 0 1399152 5588362 2026-07-07T06:40:57Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria kralikii]] на [[Краликова чадливка]] 5588362 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Краликова чадливка]] 9p3ag85hhw3ml2rc2et19xhd9n2ek93 1 1399153 5588364 2026-07-07T06:40:57Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria kralikii]] на [[Разговор:Краликова чадливка]] 5588364 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Краликова чадливка]] epqvdxzvy3hv3ycfrnt4is491iz1oe5 0 1399154 5588366 2026-07-07T06:46:10Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Fumaria thuretii]] на [[Тиреова чадливка]] 5588366 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Тиреова чадливка]] mx2prplyq5uudowxd379qy4v884v6da 1 1399155 5588368 2026-07-07T06:46:10Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Fumaria thuretii]] на [[Разговор:Тиреова чадливка]] 5588368 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Тиреова чадливка]] 0irfos4vq5u0fu789cwokxjxgrzg7i6 0 1399156 5588374 2026-07-07T07:43:20Z Bambi678 134790 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1252071664|John Theodore Buchholz]]“ 5588374 wikitext text/x-wiki '''Џон Теодор Бухолц''' (14 јули 1888 година, во округот Полк, Небраска – 1951) бил американски [[Ботаника|ботаничар]], специјализиран за [[голосеменици]]. ; Избрана библиографија * Полиембрионијата меѓу Abietineae. ''Бот. Газ'' . 69: 153-167 (1920). * Развој на ембриони и полиембрионија во однос на филогенијата на четинари. ''Amer. J. Bot'' . 7: 125-145 (1920). * Класификација на четинарите. ''Транс. Државна академија на науки на Илиноис'' . 25: 112–113. (1933). * Генеричката сегрегација на Sequoias. ''Амер. Џ. Бот'' . 26: 535-538 (1939). * Споредба на ембриогенезата кај Пицеа и Абиес. ''Мадроњо'' 6: 156-167 (1942). * Генеричка и подгенеричка дистрибуција на конифералите. ''Bot. Gaz'' . 110: 80-91 (1948). * Дополнувања на четинарната флора на Нова Каледонија. ''Bull. Mus. Hist. Nat.'' (Париз) sér.2, 21: 279-286 (1949). * Бор со рамни листови од Анам, Индокина. ''Amer. J. Bot'' . 38: 245-252 (1951). == Наводи == <references /> {{Претседатели на Американското ботаничко друштво}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Членови на Американското здружение за унапредување на науката]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Починати во 1951 година]] [[Категорија:Родени во 1888 година]] [[Категорија:Американски ботаничари]] 3dxs984pppog0c5axs2v7k4fzxcrz89 0 1399157 5588375 2026-07-07T07:45:38Z Matoska3 134783 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1303589660|Charles Elmer Allen]]“ 5588375 wikitext text/x-wiki '''Чарлс Елмер Ален''' (4 октомври 1872 година во Хорикон, Висконсин &#x2013; 25 јуни 1954 година) бил американски ботаничар и клеточен биолог чии откритија вклучуваат прво документирање на [[Одредување на пол|полови хромозоми]] кај растенијата.<ref name="Anderson2000">{{Наведено списание|last=Anderson|first=Lewis E.|year=2000|title=Charles E. Allen and Sex Chromosomes|journal=The Bryologist|volume=103|issue=3|pages=442–448|doi=10.1639/0007-2745(2000)103[0442:CEAASC]2.0.CO;2|jstor=3244131}}</ref> Тој бил член на Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави и на Американското филозофско друштво,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001476.html|title=Charles E. Allen|work=www.nasonline.org|accessdate=2023-09-05}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Charles+E.+Allen&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2023-09-05}}</ref> и бил претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] (1921), [[Wisconsin Academy of Sciences, Arts and Letters|Академијата на науките, уметностите и писмата на Висконсин]] (1931-1933), Американското друштво на природонаучници (1936) и Американското микроскопско друштво (1948). Ален бил професор на Универзитетот во Висконсин повеќе од 20 години.<ref name="Smith1956">{{Наведено списание|last=Smith|first=Gilbert M.|author-link=Gilbert M. Smith|year=1956|title=Charles Elmer Allen, 1872-1954|url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/allen-charles.pdf|journal=Biological Memoirs, National Academy of Sciences|volume=29|pages=1–15}}</ref> == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво}}{{Presidents of the American Society of Naturalists}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Американски ботаничари]] [[Категорија:Починати во 1954 година]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] 9oel40wa9w2w9xzq1v0dphiplmkgfgc 5588376 5588375 2026-07-07T07:46:15Z Matoska3 134783 /* Наводи */ 5588376 wikitext text/x-wiki '''Чарлс Елмер Ален''' (4 октомври 1872 година во Хорикон, Висконсин &#x2013; 25 јуни 1954 година) бил американски ботаничар и клеточен биолог чии откритија вклучуваат прво документирање на [[Одредување на пол|полови хромозоми]] кај растенијата.<ref name="Anderson2000">{{Наведено списание|last=Anderson|first=Lewis E.|year=2000|title=Charles E. Allen and Sex Chromosomes|journal=The Bryologist|volume=103|issue=3|pages=442–448|doi=10.1639/0007-2745(2000)103[0442:CEAASC]2.0.CO;2|jstor=3244131}}</ref> Тој бил член на Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави и на Американското филозофско друштво,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001476.html|title=Charles E. Allen|work=www.nasonline.org|accessdate=2023-09-05}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Charles+E.+Allen&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2023-09-05}}</ref> и бил претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] (1921), [[Wisconsin Academy of Sciences, Arts and Letters|Академијата на науките, уметностите и писмата на Висконсин]] (1931-1933), Американското друштво на природонаучници (1936) и Американското микроскопско друштво (1948). Ален бил професор на Универзитетот во Висконсин повеќе од 20 години.<ref name="Smith1956">{{Наведено списание|last=Smith|first=Gilbert M.|author-link=Gilbert M. Smith|year=1956|title=Charles Elmer Allen, 1872-1954|url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/allen-charles.pdf|journal=Biological Memoirs, National Academy of Sciences|volume=29|pages=1–15}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво}}{{Presidents of the American Society of Naturalists}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Американски ботаничари]] [[Категорија:Починати во 1954 година]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] 5eppovkccymh36tht2pwhss9uvrrehl 0 1399158 5588377 2026-07-07T07:52:11Z Nadicaddd 134787 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1345481340|Merritt Lyndon Fernald]]“ 5588377 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> [[Податотека:Merritt_Lyndon_Fernald_1905.jpg|мини|Мерит Линдон Ферналд собира ''[[Draba aurea]]'' во близина на Римуски, Квебек, 1905 година]] '''Мерит Линдон Ферналд''' (5 октомври 1873 - 22 септември 1950) бил американски ботаничар. Тој бил почитуван научник за [[Таксономија|таксономијата]] и фитогеографијата на васкуларната растителна флора на умерениот источен дел на [[Северна Америка]]. За време на својата кариера, Ферналд објавил повеќе од 850 научни трудови и го напишал и уредувал седмото<ref>{{Наведена книга|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/010057617|title=Gray's New Manual of Botany: A Handbook of the Flowering Plants and Ferns of the Central and Northeastern United States and Adjacent Canada|last=Gray|first=Asa|publisher=American Book Company|year=1908|editor-last=Benjamin Lincoln Robinson and Merritt Lyndon Fernald|edition=Seventh edition – Illustrated|series=Manual of the botany|location=New York|author-link=Asa Gray|orig-year=1847}}</ref> и осмото издание на ''Греевиот прирачник за ботаника''. Ферналд е коавтор на книгата ''Јадливи диви растенија на источна Северна Америка'' во 1919-1920 година со Алфред Кинси, која била објавена во 1943 година.<ref>Del Tredici, Peter. [https://www.naturalhistorymag.com/picks-from-the-past/151957/the-other-kinsey-report "The Other Kinsey Report"], ''Natural History'', {{ISSN|0028-0712}}, July 1, 2006, Vol. 115, Issue 6.</ref> == Биографија == Ферналд е роден во Ороно, Мејн. Неговите родители биле Мери Лавџој Хејвуд и Мерит Колдвел Ферналд, колеџ професор на Универзитетот во Мејн. Ферналд го посетувал средното училиште Ороно, во кое време решил дека сака да стане ботаничар. Собирал растенија околу Ороно и објавил два ботанички труда додека сè уште одел во средно училиште. Ферналд го посетувал Државниот колеџ во Мејн една година, но почнал да работи како асистент во Греј хербариумот на [[Харвард|Универзитетот Харвард]] кога имал 17 години. Почнал да студира на Харвард во 1891 година, дипломирал со почести во 1897 година и се приклучил на факултетот на Харвард, во кое време останал активен во Хербариумот. Заедно со Џејмс Франклин Колинс, тој бил ко-уредник на делото „Ексиката“ „ ''Растенија во источен Квебек, округ Бонавентура“'' (1905).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=1577041151|title=Plants of eastern Quebec, Bonaventure County: IndExs ExsiccataID=1577041151|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=29 July 2024}}</ref> Ферналд бил избран во [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметностите и науките]] во 1900 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amacad.org/person/merritt-lyndon-fernald|title=Merritt Lyndon Fernald|date=2023-02-09|work=American Academy of Arts & Sciences|language=en|accessdate=2023-05-31}}</ref> во Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави во 1935 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001131.html|title=Merritt Fernald|work=www.nasonline.org|accessdate=2023-05-31}}</ref> и во Американското филозофско друштво во 1936 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Merritt+Lyndon+Fernald&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2023-05-31}}</ref> Ферналд ја добил наградата Лајди во 1940 година од Академијата за природни науки на Филаделфија.<ref name="PANSP">{{Наведено списание|date=June 2007|title=The Four Awards Bestowed by The Academy of Natural Sciences and Their Recipients|journal=Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia|publisher=The Academy of Natural Sciences of Philadelphia|volume=156|issue=1|pages=403–404|doi=10.1635/0097-3157(2007)156[403:TFABBT]2.0.CO;2}}</ref> На 15 април 1907 година, Ферналд се оженил со Маргарет Хауард Грант (1875–1957), во Провиденс, Род Ајленд. Таа била ќерка на Хенри Тајлер Грант Џуниор и Ени М. (Мантон) Грант. Тие имале три деца: Кетрин (1908–1986) Мери (1910–1927) и Хенри Грант Ферналд (1913–1982). Ботаничарката [[Мина Ферналд]] била роднина.<ref name="Atlas_Obscura">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.atlasobscura.com/articles/florida-wildflowers|title=Found: A Lost Painting Collection of Florida Wildflowers|last=Laskow|first=Sarah|date=5 November 2018|work=Atlas Obscura|accessdate=2 January 2019}}</ref><templatestyles src="Botanist/styles.css" />{{Ботаничар|Fernald|Fernald, Merritt Lyndon}} == Наводи == <references /> === Други извори === * Стаки, Роналд Л. (2000), ''Ферналд, Мерит Линдон'', Во: Американска национална биографија онлајн, Оксфорд Универзити Прес == Надворешни врски == * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/fernald-merritt.pdf Биографски мемоари на Националната академија на науките] {{Претседатели на Американското ботаничко друштво}}{{Нормативна контрола}}{{DEFAULTSORT:Fernald, Merritt Lyndon}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Американски ботаничари]] [[Категорија:Починати во 1950 година]] [[Категорија:Родени во 1873 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 8daaz02g0n0nu9dyl4i44cib5kq5mzf 0 1399159 5588379 2026-07-07T07:52:36Z 9Natasha9 132935 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1347189940|C. Stuart Gager]]“ 5588379 wikitext text/x-wiki [[Податотека:C._Stuart_Gager_portrait.jpg|мини|{{Center|C. Stuart Gager}}]] '''Чарлс Стјуарт Гејгер''' (23 декември 1872 - 9 август 1943) -американски [[Ботаника|ботаничар]] кој бил директор на Бруклинската ботаничка градина повеќе од 30 години. Тој бил претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] и на Ботаничкиот клуб Тори.<ref>{{Наведено списание|last=Svenson|first=Henry K.|date=1944|title=C. Stuart Gager (1873-1943)|journal=Ecology|volume=25|issue=1|pages=1–2|bibcode=1944Ecol...25....1S|doi=10.2307/1930758|jstor=1930758}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Robbins|first=W. J.|date=1943|title=C. Stuart Gager|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=98|issue=2541|pages=234–235|bibcode=1943Sci....98..234R|doi=10.1126/science.98.2541.234|jstor=1669821|pmid=17752689}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Benedict|first=R. C.|year=1943|title=Dr. C. Stuart Gager|journal=American Fern Journal|volume=33|pages=143–144|jstor=1545484}}</ref> Роден во Норвич, Њујорк. Тој дипломирал на Универзитетот Сиракуза во 1895 година и докторирал на [[Универзитет Корнел|Корнел]] во 1902 година. Помеѓу 1895 и 1910 година, предавал биологија и ботаника на Нормал колеџот во државата Њујорк, Универзитетот Рутгерс, Универзитетот Њујорк и Универзитетот во Мисури. Подоцна бил и директор на лабораторијата во Ботаничката градина во Њујорк. Во 1910 година, бил повикан да ја води Бруклинската ботаничка градина, а под негово водство Градината ја проширила својата улога во јавното образование, особено образованието на децата.<ref name="Reed&Graves1944">{{Наведено списание|last=Reed|first=George M.|last2=Graves|first2=Arthur H.|year=1944|title=C. Stuart Gager: December 23, 1872–August 9, 1943|journal=Bulletin of the Torrey Botanical Club|volume=71|pages=193–198|doi=10.2307/2481699|jstor=2481699}}</ref> Неговите дела ги вклучуваат учебниците ''„Основи на ботаниката“'' (1916) и ''„Општа ботаника, со посебен осврт на нејзините економски аспекти“'' (1926). Починал во Вотервил, Мејн.<ref name="Reed&Graves1944" /> == Публикации == * [[iarchive:laboratoryguidef00gagerich/page/n5|''Лабораториски водич за општа ботаника'']] (1916) * [[iarchive:fundamentalsofbo00gage/page/n7|''Основи на ботаниката'']] (1916) * [[iarchive:heredityevolutio00gage/page/n7|''Наследство и еволуција кај растенијата'']] (1920) * [https://catalog.hathitrust.org/Record/001998018 ''Општа ботаника, со посебен осврт на нејзините економски аспекти''] (1926) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред}} [[Категорија:Американски ботаничари]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] 2bj1nz0p20kuk50f5bokencjy1ebhfd 0 1399160 5588380 2026-07-07T07:53:56Z MarinaRuzica 134786 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1347119705|William Trelease]]“ 5588380 wikitext text/x-wiki '''Вилијам Трелис''' (22 февруари 1857 – 1 јануари 1945) бил американски [[Ботаника|ботаничар]], [[Ентомологија|ентомолог]], истражувач, писател и едукатор. Овој ботаничар се означува со кратенката '''Trel.''' при наведување на ботаничко име.<ref>{{Наведена книга|title=Authors of Plant Names|last=Brummitt|first=R. K.|last2=C. E. Powell|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|year=1992|isbn=1-84246-085-4}}</ref> Трелис бил роден во Маунт Вернон,Њујорк. Дипломирал на [[Универзитет Корнел|Универзитетот Корнел]] во 1880 година и докторат по природни науки на Харвард во 1884 година.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/trelease-william.pdf|title=William Trelease 1847-1945|last=Kunkel|first=Louis|publisher=National Academy of Sciences|year=1961|location=Washington, D.C.|language=en}}</ref> Бил инструктор по ботаника на [[Харвард|Универзитетот Харвард]] од 1880 до 1881 година, инструктор по ботаника на Универзитетот Висконсин-Медисон од 1881 до 1883 година и професор по ботаника од 1883 до 1885 година.Исто така, бил специјален предавач по ботаника на Универзитетот Џонс Хопкинс и раководител на летната школа за ботаника на Харвард, во текот на 1883 до 1884 година.Тој бил професор по ботаника „Енгелман“ на Универзитетот Вашингтон во Сент Луис од 1885 до 1913 година и назначен за директор на Ботаничката градина во Мисури од 1889 до 1912 година.Бил активен во разни општински и професионални академски здруженија: бил првиот претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] во 1894 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.botany.org/about_bsa/history.php|title=A Brief History – Botanical Society of America<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204143156/http://www.botany.org/about_bsa/history.php|archive-date=2007-02-04|accessdate=2008-03-03}}</ref> и бил претседател по втор пат во 1918 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.botany.org/about_bsa/president.php|title=Presidents of the Botanical Society of America<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20160528154713/http://botany.org/about_bsa/president.php|archive-date=2016-05-28|accessdate=2008-03-03}}</ref> Во 1903 година бил избран во Американското филозофско друштво .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=1903&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2021-06-28}}</ref> Од 1913 до 1926 година бил професор по ботаника и раководител на одделот на Универзитетот во Илиноис Урбана-Шампејн.Трелис Хол бил именуван по него. Трејлс бил меѓу научниците на двомесечната експедиција во Алјаска предводена од Едвард Хенри Хариман во 1899 година. Во 1932 година тој предводел ботаничка експедиција на [[Канарски Острови|Канарските Острови]] и Шпанија, а во 1933 година експедиција во Нов Зеланд. Тресл напишал многу научни статии и монографии.Неговата работа за Piperaceae од Северна Јужна Америка, која останала недовршена по неговата смрт, ја завршил неговиот ученик Труман Г. Јункер.Тој напишал и неколку популарни книги за ботаника и градинарство, како што се [http://catalog.hathitrust.org/Record/002001223 ''„Растителни материјали за декоративно градинарство“''] (1917) и [http://catalog.hathitrust.org/Record/001494737 ''„Зимска ботаника“''] (1918). == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * Луис Ото Кункел, [http://books.nap.edu/html/biomems/wtrelease.pdf ''Вилијам Трејлс, 1857-1945:Биографски мемоари''] * [https://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM02560.html Водич за трудовите на Вилијам Трејлс,(околу 1862-1945)] — одржан на Универзитетот Корнел * Водич за документите на Вилијам Трејлс,1868-1945  — одржано на Универзитетот во Илиноис во Урбана-Шампејн * [http://www.mobot.org/mobot/archives/results.asp?pagenum=1&selectby=subject&phrase=Trelease%2C+William%2C+1857-1945 Фотографии од Трелис] — во Ботаничката градина во Мисури * Works by or about William Trelease {{Претседатели на Американското ботаничко друштво}} [[Категорија:Професори на Илинојскиот универзитет во Урбана-Шампајн]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Корнел“]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Американски истражувачи]] [[Категорија:Американски ентомолози]] [[Категорија:Починати во 1945 година]] [[Категорија:Родени во 1857 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 86jrsyjpo2pvp3e13tk0kag8zo6oamd 0 1399161 5588381 2026-07-07T07:57:19Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Sempervivum leucanthum]] 5588381 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Sempervivum leucanthum]] 26i0h2dqt0dyibhkh3gc7zsjz0pw4d9 0 1399162 5588382 2026-07-07T07:59:33Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Dianthus cruentus]] 5588382 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Dianthus cruentus]] 0htkzkeuzgjjq92ck0zxcpq7kjdwaym 0 1399163 5588383 2026-07-07T08:00:23Z 11Mango1985 134791 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1122626979|Arthur Johnson Eames]]“ 5588383 wikitext text/x-wiki '''Артур Џонсон Имс''' (10 октомври 1881 година - 12 февруари 1969 година) бил американски ботаничар кој поминал повеќе од 50 години како член на факултетот и заслужен професор по ботаника на [[Универзитет Корнел|Универзитетот Корнел]], познат по својата работа на [[Анатомија на растенијата|анатомијата на цветовите]] и морфологијата на растенијата. Тој бил претседател на [[Американско ботаничко друштво]] во 1938 година, бил член на [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметностите и науките]] и добил почесен докторат од Универзитетот во Глазгов во 1950 година.<ref name="Kent et al">{{Наведено списание|last=George C. Kent|last2=Lawrence H. MacDaniels|author-link2=Lawrence H. MacDaniels|last3=Harlan P. Banks|year=1969|title=Arthur Johnson Eames|url=https://ecommons.cornell.edu/handle/1813/17880|journal=Cornell University Faculty Memorial Statement}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Wilde|first=Mary H.|year=1970|title=Arthur Johnson Eames October 10, 1881-February 12, 1969|journal=Bulletin of the Torrey Botanical Club|volume=97|pages=67–72|jstor=2483992}}</ref> == Живот == Имс бил роден во Фрамингем, Масачусетс и студирал [[Харвард|на Универзитетот Харвард]]. Тој дипломирал во 1908 година, магистрирал во 1910 година и докторирал во 1912 година. Истата година се приклучил на факултетот на Корнел. Во 1920-тите, тој бил ботаничарот испратен во [[Тонга]] заедно со [[Вилијам Ц. Мекерн]] и Едвард Винслоу Гифорд, кои биле од Универзитетот во Калифорнија. Овие тројца биле дел од еден од четирите тима на Експедицијата Бајард Доминик. Имс се пензионирал во 1949 година. Неговите дела ги вклучуваат учебниците ''Анатомија на растенијата'' (1925); ''Морфологија на васкуларните растенија: Долните групи'' (1936); и ''Морфологија на скриеносемениците'' (1961).<ref name="Kent et al">{{Наведено списание|last=George C. Kent|last2=Lawrence H. MacDaniels|author-link2=Lawrence H. MacDaniels|last3=Harlan P. Banks|year=1969|title=Arthur Johnson Eames|url=https://ecommons.cornell.edu/handle/1813/17880|journal=Cornell University Faculty Memorial Statement}}</ref> {{Ботаничар|A.J.Eames}} == Наводи == {{Наводи}} * [[Категорија:Професори на универзитетот „Корнел“]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Починати во 1969 година]] [[Категорија:Родени во 1881 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] 4tvgioqw4ge6ytv9vzzdq05ttriiofg 0 1399164 5588384 2026-07-07T08:02:05Z Bambi678 134790 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1300898953|W. Hardy Eshbaugh]]“ 5588384 wikitext text/x-wiki '''Вилијам Харди Ешбо III''' (роден на 1 мај 1936 година во Монтклер, Њу Џерси ) е заслужен професор по ботаника на Универзитетот во Мајами, познат првенствено по своите истражувања за [[Чили пиперка|чили пиперките]] и еден од тројцата автори на основоположната работа што ја опфаќа флората и биогеографијата на [[Бахами|Бахамите]].<ref>{{Наведена книга|title=The vascular flora of Andros Island, Bahamas|last=Nickrent, Daniel|last2=Eshbaugh, William Hardy|last3=Wilson, Thomas K.|publisher=Kendall Hunt|year=1998|isbn=0840347561|pages=185}}</ref> == Ран живот == Ешбо се стекнал со диплома по ботаника на [[Универзитет Корнел|Универзитетот Корнел]], а своето образование го продолжил на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана во Блумингтон]] кај Чарлс Б. Хајзер, каде што магистрирал и докторирал. == Кариера == Ешбо е можеби најпознат по неговото истражување на родот Capsicum (пиперки), вклучувајќи го и откривањето и описот на нов вид, ''Capsicum tovarii''.<ref>{{Наведено списание|last=Eshbaugh|first=William Hardy|last2=Paul G. Smith|last3=Daniel L. Nickrent|year=1983|title=Capsicum tovarii (Solanaceae), A New Species of Pepper from Peru|journal=Brittonia|volume=35|issue=1|pages=55–60|doi=10.2307/2806051|jstor=2806051}}</ref> Глорија Барбоза именувала растение пипер по Ешбо, ''Capsicum eshbaughii''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Capsicum_eshbaughii.jpg|title=Capsicum eshbaughii|date=February 2011}}</ref> како резултат на неговото истражување за пиперките. Ешбо бил куратор на хербариумот „Вилард Шерман Турел“ од 1967 до 1968 година, 1978-1982 и 1989-1993 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://herbarium.muohio.edu/herbariummu/herb_hist.html|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208182208/http://herbarium.muohio.edu/herbariummu/herb_hist.html|archive-date=2015-12-08|accessdate=2013-03-25}}</ref> Во текот на годините, многу значајни постдипломски студенти работеле кај него, вклучувајќи го и Чарлс Верт. Ешбо има објавено над 120 научни трудови. == Награди и почести == * Награда за животно дело на Алберт Нелсон Маркиз, 2019, од „Маркиз Ху е Ху.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24-7pressrelease.com/press-release/459694/w-hardy-eshbaugh-presented-with-the-albert-nelson-marquis-lifetime-achievement-award-by-marquis-whos-who|title=W. Hardy Eshbaugh Presented with the Albert Nelson Marquis Lifetime Achievement Award by Marquis Who's Who|date=January 14, 2019|work=24-7pressrelease.com|publisher=24-7 Press Release Newswire|language=en|accessdate=5 April 2023}}</ref> * Награда „Питер Х. Рејвен“, 2008 година, „за исклучителни напори за доближување до ненаучници“. * Награда на Друштвото за економска ботаника за истакнат економски ботаничар, 2007 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.free-press-release.com/news/200702/1170736432.html|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20080218121932/http://www.free-press-release.com/news/200702/1170736432.html|archive-date=2008-02-18|accessdate=2013-03-25}}</ref> * Кооперативен соработник на Националната научна фондација, 1962–63 * Американско здружение за унапредување на науката, избран член, 1990 * [[Американско ботаничко друштво|Ботаничко друштво на Америка]], Пофалница, август 1992 година „Инспиративен и грижлив наставник, посветен истражувач, способен администратор, претседател на Американското друштво на таксономисти за растенија, Ботаничкото друштво на Америка и Друштвото за економска ботаника, шампион на науката за ботаника.“ * Големата награда за чапја, Национално друштво Одубон, февруари 2005 година, како признание за доживотна служба за каузата за зачувување на природата на национално, државно и локално ниво. * Медал за пофалба на Армијата на Соединетите Американски Држави за извонредност во истражувањето, 1965 година. == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}}<templatestyles src="Botanist/styles.css" />{{Претседатели на Американското ботаничко друштво}}{{DEFAULTSORT:Eshbaugh, W. Hardy}} [[Категорија:Професори на Мајамскиот универзитет (Охајо)]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1936 година]] bya9mgv3j1mzajo3d3nbnsti9tmik9f 0 1399165 5588385 2026-07-07T08:02:36Z Chokorilo 134784 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1342682910|Patricia G. Gensel]]“ 5588385 wikitext text/x-wiki    '''Патриша Габи Генсел''' (родена на 18 март 1944 година) е американска [[Ботаника|ботаничарка]] и палеоботаничарка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kiki.huh.harvard.edu/databases/botanist_search.php?id=77625|title=HUH - Databases - Botanist Search}}</ref><ref name="bio">{{Наведена мрежна страница|url=https://bio.unc.edu/people/faculty/gensel/|title=Patricia G. Gensel|date=April 28, 2011}}</ref> == Живот == Генсел е родена во [[Бафало (Њујорк)|Бафало, Њујорк]], и студирала на колеџот Хоуп во Холанд, Мичиген, каде што дипломирала во 1966 година.<ref name="Who's Who 1983">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Cz2ppa_YfZ8C|title=Who's Who of American Women, 1983-1984|date=1983|publisher=[[Marquis Who's Who]]|isbn=978-0-8379-0413-9|page=284|chapter=Gensel, Patricia Gabbey}}</ref> [[Доктор на науки|Докторирала]] во 1972 година на Универзитетот во Конектикат. До нејзиното пензионирање во 2024 година, Генсел била наставник на Одделот за биологија на Универзитетот во Северна Каролина во Чапел Хил.<ref name="bio">{{Наведена мрежна страница|url=https://bio.unc.edu/people/faculty/gensel/|title=Patricia G. Gensel|date=April 28, 2011}}</ref> Генсел е позната по нејзиното истражување на [[Палеозоик|палеозојските]] растенија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.colorado.edu/eeb/MORPH/MORPH/Labs_-_Patricia_G._Gensel.html|title=Labs - Patricia G. Gensel|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402092224/http://www.colorado.edu/eeb/MORPH/MORPH/Labs_-_Patricia_G._Gensel.html|archive-date=2015-04-02|accessdate=2016-04-09}}</ref> Таа била претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] од 2000 до 2001 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://botany.org/newsite/reporting/mail/f04officers.pdf|title=Botany.org (pdf)|work=botany.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811194939/http://www.botany.org/newsite/reporting/mail/f04officers.pdf|archive-date=August 11, 2017|accessdate=April 9, 2016}}</ref> Генсел го именувала родот, ''Генселија'' Кнаус, кој се состои од четири вида на рани [[Карбон|карбониферни]] растенија пронајдени во формациите Поконо и Прајс во Апалачкиот басен во Северна Америка.<ref>{{Наведено списание|last=Knaus|first=Margaret Jane|year=1995|title=The Species of the Early Carboniferous Fossil Plant Genus Genselia|journal=International Journal of Plant Sciences|volume=156|issue=1|pages=61–92|doi=10.1086/297230|jstor=2474900}}</ref> == Публикации == * {{Наведена книга|title=Plant Life in the Devonian|date=1984|publisher=Praeger|isbn=978-0030620027|editor-last=Gensel|editor-first=Patricia G.|location=New York|editor-last2=Andrews|editor-first2=Henry N.}} * {{Наведена книга|title=Silurian-Devonian biota and paleoenvironments of Gaspé Peninsula and northern New Brunswick|date=2005|publisher=North American Paleontological Convention|editor-last=Bourque|editor-first=Pierre-André|location=Halifax, Nova Scotia|editor-last2=Desbiens|editor-first2=Sylvain|editor-last3=Gensel|editor-first3=Patricia G.}} * {{Наведена книга|title=Plants Invade the Land: Evolutionary and Environmental Perspectives|date=2000|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0231111614|editor-last=Gensel|editor-first=Patricia G.|location=New York|editor-last2=Edwards|editor-first2=Dianne}} * Gastaldo RA, '''Gensel PG''', Glasspool IJ, Hinds SJ, King OA, McLean D, Park AF, Stimson MR, Stonesifer T. (2024) Enigmatic fossil plants with three-dimensional, arborescent-growth architecture from the earliest Carboniferous of New Brunswick, Canada. Curr Biol. 2024 Feb 26;34(4):781-792.e3. doi: 10.1016/j.cub.2024.01.011. Epub 2024 Feb 2. <nowiki>PMID 38309270</nowiki> == Наводи == {{Наводи}} <references /> {{Ботаничар|Gensel}} [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1944 година]] [[Категорија:Американски палеонтолози]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Статии со hCards]] jjdwqi672l4ewv3q27yplq4f426f8h2 0 1399166 5588386 2026-07-07T08:03:47Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{Закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Sempervivum klepa'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sempervivum | species_sv = | species = '''Sempervivum klepa''' | taxon = Sempervivum klepa |... 5588386 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Sempervivum klepa'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sempervivum | species_sv = | species = '''Sempervivum klepa''' | taxon = Sempervivum klepa | taxon_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} '''''Sempervivum klepa''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Чуваркуќа (род)|чуваркуќа]] ({{науч|Sempervivum}}) од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). == Опис и распространетост == == Наводи == {{Наводи}} {{таксонска лента}} [[Категорија:Чуваркуќа (род)]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] cz6jvmyf19ehnoc0x96sywseb731jaw 0 1399167 5588387 2026-07-07T08:04:39Z MarinaRuzica 134786 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1336168905|Loren H. Rieseberg]]“ 5588387 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Научник|website={{URL|www.botany.ubc.ca/people/loren-rieseberg}}}}'''Лорен Х. Ризеберг''' {{Post-nominals|FRSC}} {{Post-nominals|FRS|FRSB}}(роден 1961)е канадско-американски [[Ботаника|ботаничар]] . Роден бил во Алберта, Канада, неговото семејство се преселило во САД. Дипломирал на Државниот универзитет во Вашингтон со докторат во 1987 година. Тој бил професор по ботаника на Универзитетот во Британска Колумбија и истакнат професор по биологија на Универзитетот во Индијана,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://botany.ubc.ca/people/loren-rieseberg|title=Loren Rieseberg|work=Department of Botany, Faculty of Science|publisher=UBC|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref name="Indiana University">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|title=Loren H. Rieseberg|publisher=Department of Biology, Indiana University, Bloomington|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104201317/http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|archive-date=November 4, 2013}}</ref> и раководител на лабораторијата Ризеберг.<ref name="Rieseberg lab">{{Наведена мрежна страница|url=http://rieseberglab.botany.ubc.ca/|title=The Rieseberg lab - Plant Evolutionary Genomics|publisher=Department of Botany, University of British Columbia|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www3.botany.ubc.ca/rieseberglab/people/biog.html|title=Loren Rieseberg: Biographical Information|publisher=Department of Botany, University of British Columbia|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706210251/http://www3.botany.ubc.ca/rieseberglab/people/biog.html|archive-date=2011-07-06|accessdate=2010-04-17}}</ref> Во октомври 2016 година, бил назначен за директор на Истражувачкиот центар за биолошка разновидност на Универзитетот во Британска Колумбија, заменувајќи ја Сали Ото .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://science.ubc.ca/news/loren-rieseberg-appointed-director-ubc-biodiversity-research-centre|title=Loren Rieseberg appointed director of UBC Biodiversity Research Centre|date=3 October 2016|publisher=UBC Science|accessdate=30 April 2019}}</ref>Тој бил во уредничките одбори на бројни списанија и со години е уредник ''на Молекуларна екологија'' .<ref name="Indiana University" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://onlinelibrary.wiley.com/journal/1365294x|title=Molecular Ecology|publisher=[[Wiley Online Library]]|doi=10.1111/(ISSN)1365-294X|issn=1365-294X|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref>{{Наведување|title=Rieseberg, Prof. Loren Henry, Professor of Botany, University of British Columbia, since 2006|date=2012-12-01|journal=Who's Who|url=https://www.ukwhoswho.com/display/10.1093/ww/9780199540884.001.0001/ww-9780199540884-e-255685|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.255685|access-date=2025-07-30|publisher=Oxford University Press}}</ref> == Почести и награди == * Награда „Дејвид Стар Џордан“ за 1998 година<ref name="Honouring2010">{{Наведено списание|last=R. Larry Peterson, Barry J. Shelp, and Christian R. Lacroix|date=July 2011|title=Honouring Dr. Loren H. Rieseberg|journal=[[Botany (journal)|Botany]]|volume=89|issue=7|pages=iii|doi=10.1139/b11-035}}</ref><ref name="Indiana University">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|title=Loren H. Rieseberg|publisher=Department of Biology, Indiana University, Bloomington|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104201317/http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|archive-date=November 4, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20131104201317/http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html "Loren H. Rieseberg"]. Department of Biology, Indiana University, Bloomington. Archived from [http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html the original] on November 4, 2013.</cite></ref> * Програма за стипендисти на Макартур за 2003 година * 2010 Избран за член на Кралското друштво на Лондон,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://royalsociety.org/people/loren-rieseberg-12164/|title=Loren Reiseberg biography|publisher=Royal Society|accessdate=25 January 2017}}</ref> Кралското друштво на Канада и Друштвото за биологија<ref name="Honouring2010" /> * Медал Дарвин-Волас 2012<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.linnean.org/The-Society/awards_and_grants/Medals+and+Prizes|title=Medals and Prizes|publisher=[[The Linnean Society of London]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130222082251/http://www.linnean.org/The-Society/awards_and_grants/Medals%2Band%2BPrizes|archive-date=2013-02-22|accessdate=2013-02-01}}</ref> == Дела == * Ризеберг, ЛХ и ЏХ Вилис.„Специјација на растенија“.2007. ''Наука'' 317:910-914. * Ризеберг, ЛХ, Т.Е. Вуд и Е. Бак. 2006.„Природата на растителните видови“.''Nature'' 440:524-527. * Хартер, АВ, К.А.Гарднер, Д.Фалуш, Д.Л.Ленц,Р.Бај,Л.Х. Ризеберг.2004.„Потекло на постојните припитомени сончогледи во источна Северна Америка“.''Nature'' 430:201-205. * Бурк,Ј.М. и Л.Х.Ризеберг. 2003.„Фитнес ефектите од отпорноста на трансгени болести кај дивите сончогледи“.''Наука'' 300:1250. * Ризеберг, ЛХ,О.Рејмонд, ДМ Розентал, З.Лаи, К.Ливингстон,Т. Наказато,ЈЛ Дурфи,АЕ Шварцбах ЛА Донован и Ц. Лексер. 2003.„Големи еколошки транзиции кај едногодишните сончогледи олеснети со хибридизација“.''Наука'' 301:1211-1216. * Ризеберг, ЛХ, А.Видмер, М.А.Арнц и Џ.М.Бурк.2002. „Насочната селекција е примарна причина за фенотипска диверзификација“.''Зборник на трудови на Националната академија на науките'' 99:12242-12245. == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|https://www.botany.ubc.ca/people/loren-rieseberg}} * [http://en.scientificcommons.org/loren_h_rieseberg "Loren H. Rieseberg"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120327100926/http://en.scientificcommons.org/loren_h_rieseberg|date=2012-03-27}}, ''Scientific Commons'' {{Претседатели на Американското ботаничко друштво}} [[Категорија:Членови на Кралското друштво на Канада]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1961 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 9ja2bj8f9l6x4onch6m13s30xxcbj1p 5588389 5588387 2026-07-07T08:06:02Z MarinaRuzica 134786 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1336168905|Loren H. Rieseberg]]“ 5588389 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Научник|website={{URL|www.botany.ubc.ca/people/loren-rieseberg}}}}'''Лорен Х. Ризеберг''' {{Post-nominals|FRSC}} {{Post-nominals|FRS|FRSB}}(роден 1961)е канадско-американски [[Ботаника|ботаничар]] . Роден бил во Алберта, Канада, неговото семејство се преселило во САД. Дипломирал на Државниот универзитет во Вашингтон со докторат во 1987 година. Тој е професор по ботаника на Универзитетот во Британска Колумбија и истакнат професор по биологија на Универзитетот во Индијана,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://botany.ubc.ca/people/loren-rieseberg|title=Loren Rieseberg|work=Department of Botany, Faculty of Science|publisher=UBC|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref name="Indiana University">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|title=Loren H. Rieseberg|publisher=Department of Biology, Indiana University, Bloomington|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104201317/http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|archive-date=November 4, 2013}}</ref> и раководител на лабораторијата Ризеберг.<ref name="Rieseberg lab">{{Наведена мрежна страница|url=http://rieseberglab.botany.ubc.ca/|title=The Rieseberg lab - Plant Evolutionary Genomics|publisher=Department of Botany, University of British Columbia|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www3.botany.ubc.ca/rieseberglab/people/biog.html|title=Loren Rieseberg: Biographical Information|publisher=Department of Botany, University of British Columbia|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706210251/http://www3.botany.ubc.ca/rieseberglab/people/biog.html|archive-date=2011-07-06|accessdate=2010-04-17}}</ref> Во октомври 2016 година, бил назначен за директор на Истражувачкиот центар за биолошка разновидност на Универзитетот во Британска Колумбија, заменувајќи ја Сали Ото .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://science.ubc.ca/news/loren-rieseberg-appointed-director-ubc-biodiversity-research-centre|title=Loren Rieseberg appointed director of UBC Biodiversity Research Centre|date=3 October 2016|publisher=UBC Science|accessdate=30 April 2019}}</ref>Тој бил во уредничките одбори на бројни списанија и со години е уредник ''на Молекуларна екологија'' .<ref name="Indiana University" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://onlinelibrary.wiley.com/journal/1365294x|title=Molecular Ecology|publisher=[[Wiley Online Library]]|doi=10.1111/(ISSN)1365-294X|issn=1365-294X|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref>{{Наведување|title=Rieseberg, Prof. Loren Henry, Professor of Botany, University of British Columbia, since 2006|date=2012-12-01|journal=Who's Who|url=https://www.ukwhoswho.com/display/10.1093/ww/9780199540884.001.0001/ww-9780199540884-e-255685|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.255685|access-date=2025-07-30|publisher=Oxford University Press}}</ref> == Почести и награди == * Награда „Дејвид Стар Џордан“ за 1998 година<ref name="Honouring2010">{{Наведено списание|last=R. Larry Peterson, Barry J. Shelp, and Christian R. Lacroix|date=July 2011|title=Honouring Dr. Loren H. Rieseberg|journal=[[Botany (journal)|Botany]]|volume=89|issue=7|pages=iii|doi=10.1139/b11-035}}</ref><ref name="Indiana University">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|title=Loren H. Rieseberg|publisher=Department of Biology, Indiana University, Bloomington|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104201317/http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html|archive-date=November 4, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20131104201317/http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html "Loren H. Rieseberg"]. Department of Biology, Indiana University, Bloomington. Archived from [http://www.indiana.edu/~alldrp/members/rieseberg.html the original] on November 4, 2013.</cite></ref> * Програма за стипендисти на Макартур за 2003 година * 2010 Избран за член на Кралското друштво на Лондон,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://royalsociety.org/people/loren-rieseberg-12164/|title=Loren Reiseberg biography|publisher=Royal Society|accessdate=25 January 2017}}</ref> Кралското друштво на Канада и Друштвото за биологија<ref name="Honouring2010" /> * Медал Дарвин-Волас 2012<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.linnean.org/The-Society/awards_and_grants/Medals+and+Prizes|title=Medals and Prizes|publisher=[[The Linnean Society of London]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130222082251/http://www.linnean.org/The-Society/awards_and_grants/Medals%2Band%2BPrizes|archive-date=2013-02-22|accessdate=2013-02-01}}</ref> == Дела == * Ризеберг, ЛХ и ЏХ Вилис.„Специјација на растенија“.2007. ''Наука'' 317:910-914. * Ризеберг, ЛХ, Т.Е. Вуд и Е. Бак. 2006.„Природата на растителните видови“.''Nature'' 440:524-527. * Хартер, АВ, К.А.Гарднер, Д.Фалуш, Д.Л.Ленц,Р.Бај,Л.Х. Ризеберг.2004.„Потекло на постојните припитомени сончогледи во источна Северна Америка“.''Nature'' 430:201-205. * Бурк,Ј.М. и Л.Х.Ризеберг. 2003.„Фитнес ефектите од отпорноста на трансгени болести кај дивите сончогледи“.''Наука'' 300:1250. * Ризеберг, ЛХ,О.Рејмонд, ДМ Розентал, З.Лаи, К.Ливингстон,Т. Наказато,ЈЛ Дурфи,АЕ Шварцбах ЛА Донован и Ц. Лексер. 2003.„Големи еколошки транзиции кај едногодишните сончогледи олеснети со хибридизација“.''Наука'' 301:1211-1216. * Ризеберг, ЛХ, А.Видмер, М.А.Арнц и Џ.М.Бурк.2002. „Насочната селекција е примарна причина за фенотипска диверзификација“.''Зборник на трудови на Националната академија на науките'' 99:12242-12245. == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|https://www.botany.ubc.ca/people/loren-rieseberg}} * [http://en.scientificcommons.org/loren_h_rieseberg "Loren H. Rieseberg"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120327100926/http://en.scientificcommons.org/loren_h_rieseberg|date=2012-03-27}}, ''Scientific Commons'' {{Претседатели на Американското ботаничко друштво}} [[Категорија:Членови на Кралското друштво на Канада]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1961 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 73xuzxkqcrly06lc2gm1zdecuxfenyg 0 1399168 5588388 2026-07-07T08:05:33Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{Закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Sempervivum erythraeum'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sempervivum | species_sv = | species = '''Sempervivum erythraeum''' | taxon = Sempervivu... 5588388 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Sempervivum erythraeum'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sempervivum | species_sv = | species = '''Sempervivum erythraeum''' | taxon = Sempervivum erythraeum | taxon_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} '''''Sempervivum erythraeum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Чуваркуќа (род)|чуваркуќа]] ({{науч|Sempervivum}}) од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[дебелци]] (''Crassulaceae''). == Опис и распространетост == == Наводи == {{Наводи}} {{таксонска лента}} [[Категорија:Чуваркуќа (род)]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] tfa6h979jr851g52iuikknls7y1sxzy 0 1399169 5588391 2026-07-07T08:07:54Z Lena-Jane1234 134792 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1327018057|Edmund Ware Sinnott]]“ 5588391 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  '''Едмунд Вер Синот''' (5 февруари 1888 &#x2013; 6 јануари 1968) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Наставник|едукатор]]. Синот е најпознат по својата работа во областа [[Анатомија на растенијата|на морфологијата на растенијата]]. == Кариера == Синот ги добил своите дипломи за уметности (1908), магистратура по уметности (1910) и [[Доктор на науки|докторат по филозофија]] (1913), сите од [[Харвард|Универзитетот Харвард]]. За време на неговата прва година на колеџ,живеел во Стотон Хол. Синот студирал во [[Австралија]] со Артур Џонсон Имс од 1910 до 1911 година. По дипломирањето, станал инструктор на Харвард и работел со анатомистот И.В. Бејли. Од 1915 до 1928 година, бил на Земјоделскиот колеџ во Конектикат во Сторс, станувајќи професор по [[ботаника]] и [[генетика]]. Од 1928 до 1939 година, бил професор по ботаника на колеџот Барнард, каде што помогнал во реновирањето на стаклена градина „Артур Рос“ и претседател на Одделот за ботаника на Универзитетот Колумбија (1939-1940). Во 1940 година, тој се преселил на Универзитетот Јеил за да стане професор по ботаника Стерлинг, претседател на Одделот за ботаника (1940-1956), директор на Ботаничката градина Марш (1940-1950), декан на постдипломските студии (1950-1956) и директор на Научната школа во Шефилд (1945-1956). Тој бил исто така поставен за уредник на [[American Journal of Botany|Американскиот журнал за ботаника]], член на [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметностите и науките]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amacad.org/person/edmund-ware-sinnott|title=Edmund Ware Sinnott|date=9 February 2023|work=American Academy of Arts & Sciences|language=en|accessdate=2023-05-08}}</ref> член на Националната академија на науките,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20000979.html|title=Edmund Sinnott|work=www.nasonline.org|accessdate=2023-05-08}}</ref> член на Американското филозофско друштво,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Edmund+Sinnott&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2023-05-08}}</ref> и претседател на Ботаничкото друштво на Америка, Американското друштво на натуралисти и Американското здружение за унапредување на науката . Тој бил коавтор на учебникот ''„Принципи на генетиката“'' (1925) кој доби позитивни критики. Во текот на својот живот, Синот бил плоден автор; напишал деведесет научни статии и многу учебници. Синот придонел во областа на колонијалната и раната американска архитектура со својата книга ''„Митингхаус и црква во рана Нова Англија'' “ (1963), со фотографии од Џеролд Мантер . Во своето учење, Синот ја нагласувал идејата за научно откритие и важноста од внимателно мерење и правилно толкување на податоците. Тој се трудел да го објасни организмот како интегрирана целина од збирот на неговите делови, процеси и историја. == Филозофија == Синот бил поборник на организмот и критичар на редукционизмот. Тој го застапувал ставот дека [[Живот|животот]] е насочен кон цел и е намерен. Во својата книга ''„Биологија на духот'' “ (1955) тој го употребил терминот ''„Телизам“'', кој го дефинирал како „филозофија на целите - верување дека она што е важно не е туркањето и движењето на живиот систем, туку влечната сила на целта, свесна или несвесна, која во некои случаи е воспоставена во неа“. Неговата филозофија била споредена од критичарите со форма на витализам .<ref>Dobzhansky, Theodosius; Hecht, Max K; Steere, William C. (1968). ''Evolutionary Biology, Volume 2''. Plenum Press. pp. 4-5. {{ISBN|978-1-4684-8096-2}}</ref> Други, како што е [[Џорџ Гејлорд Симпсон|Џорџ Гејлорд Симпсон,]] тврделе дека Синот промовирал теолошка верзија на ортогенезата. Тој ги отфрлил и дуализмот и материјалистичкиот [[монизам]] за своја филозофија, која еден рецензент ја опишал како [[Идеализам|идеалистички]] монизам. Тој се залагаше за постоењето на безличен Бог, кого го опиша како целно организирачки агент. Тој бил критикуван од Лео Кох за давање метафизички изјави во неговите научни книги, на пример, тој изјави: „Принципот на организација е многу повеќе од научен концепт. Тој наведувал верување дека во универзумот дејствува нешто што води кон дух; нешто што е дух.“ Во својата книга ''„Клетка и психа'' “ (1950) тој тврдел дека умот и материјата се два аспекта на истиот феномен и дека целта постои во сите организми бидејќи е вградена во [[Генотип|генотипот]] и [[Протоплазма|протоплазмата]] . == Публикации == * [https://archive.org/stream/botanyprinciples00sinn#page/n7/mode/2up ''Ботаника, принципи и проблеми''] (1923, шесто издание во 1963 година) * ''Принципи на генетиката'' (1925, трето издание во 1934 година) * ''Лабораториски прирачник за основна ботаника'' (1927) * [https://archive.org/stream/cellandpsychethe007632mbp#page/n5/mode/2up ''Клетка и психа''] (1950) * ''Два пата до вистината'' (1953) * ''Биологијата на духот'' (1955) * ''Живот и ум'' (1956) * ''Материја, ум и човек'' (1957) * [https://archive.org/stream/plantmorphogenes00sinn#page/n5/mode/2up ''Морфогенеза на растенијата''] (1960) * ''Мостот на животот: Од материја до дух'' (1966) <templatestyles src="Botanist/styles.css" />{{Ботаничар|Sinnott}} == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.wku.edu/~smithch/chronob/SINN1888.htm Хронологија на кариерата на Синот] . * [http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=577&page=350 Биографија на Националната академија на науките] * Трудови од Едмунд Вер Синот (MS 452). Ракописи и архиви, Библиотека на Универзитетот Јеил. [http://hdl.handle.net/10079/fa/mssa.ms.0452] {{Претседатели на Американското ботаничко друштво}}{{Presidents of the American Society of Naturalists}}{{Presidents of the American Association for the Advancement of Science}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Американското здружение за унапредување на науката]] [[Категорија:Професори на Конектикатскиот универзитет]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Починати во 1968 година]] [[Категорија:Родени во 1888 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] g0jigxf9fs1cb5fc0ayrk3waoqimdwk 0 1399170 5588392 2026-07-07T08:10:48Z Nadicaddd 134787 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359753868|My Sister, the Serial Killer]]“ 5588392 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Infobox book/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Книга|<!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books -->|name=Мојата сестра, серискиот убиец|title_orig=|translators=|image=File:My Sister, the Serial Killer.jpg|caption=Прво издание|authors=Ојинкан Брејтвејт|cover_artist=|country=Нигерија|language=Англиски|series=|isbn=9780385544238|oclc=|subjects=|genres=Трилер|publisher=[[Doubleday Books]]|pub_date=20 November 2018|media_type=|preceded_by=}} '''''Мојата сестра, серискиот убиец''''' е трилер роман од 2018 година од нигериската писателка Ојинкан Брејтвејт.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/books/2019/jan/04/my-sister-the-serial-killer-by-okyinkan-braithwaite|title=My Sister, the Serial Killer by Oyinkan Braithwaite – a morbidly funny slashfest|last=O'Grady|first=Carrie|date=4 January 2019|work=The Guardian|access-date=12 December 2020}}</ref> Дебитантскиот роман на Брејтвејт првично беше објавен во Нигерија како е-книга со наслов ''Подебело од вода'' во 2017 година, пред да биде објавен во Соединетите Држави од издавачката куќа „Даблдеј Букс“ на 20 ноември 2018 година. == Заплет == Во [[Лагос]], [[Нигерија]], Кореде е медицинска сестра во блиска врска со нејзината помлада сестра, Ајола. Ајола е поубавата, поомилена сестра и веројатно социопатска. Трет пат по ред, Ајола го избодува до смрт своето момче, наводно во самоодбрана. Како и претходните пати, Кореде помага во отстранувањето на телото и чистењето на доказите. Нејзината практичност и загриженост ја спречуваат Ајола да се однесува сомнително во врска со нејзиното „исчезнато“ момче, како на пример со објавување на нешта на социјалните мрежи, во моменти кога би требало да тагува. Кореде се чувствува неценета бидејќи постојано се плаши дека ќе бидат фатени и дека Ајула повторно ќе убие. Таа му се доверува на еден [[Кома|коматозен]] пациент во болницата во која работи. Таа е вљубена во Таде, љубезен, згоден доктор кој не ја забележува нејзината наклонетост. Сепак, откако ја запознава Ајула, тој веднаш се вљубува во неа и тие почнуваат да се забавуваат. Кореде се плаши дека Таде ќе биде следната жртва на Ајула и мора да се помири со тоа што е подготвена да направи се за својата сестра. == Прием == ''Мојата сестра, серискиот убиец'' била опишана од ''„Дедлајн“'' како „мрачно комична приказна, за која се зборуваше во издавачките кругови“.<ref name="theladysroom.ng2">{{Наведена мрежна страница|url=https://theladysroom.ng/oyinkan-braithwaite-on-waiting-for-a-dream/|title=Oyinkan Braithwaite On Waiting For A Dream|date=27 March 2018|work=The Lady's Room|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312194218/https://theladysroom.ng/oyinkan-braithwaite-on-waiting-for-a-dream/|archive-date=12 March 2024|accessdate=25 May 2019}}</ref> Романот ја освоила наградата за книга на ''Лос Анџелес Тајмс'' за 2019 година за најдобар мистерија/трилер,<ref>{{Наведени вести|url=https://bookmarks.reviews/congratulations-to-the-winners-of-the-los-angeles-times-book-prizes/|title=Congratulations to the Winners of the Los Angeles Times Book Prizes|date=13 April 2019|access-date=12 December 2020|publisher=Book Marks}}</ref> наградата на читателите на „Амазон Паблишинг“ за 2019 година за најдобар дебитантски роман,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thebookseller.com/news/rankin-braithwaite-and-killing-eve-win-amazon-publishing-readers-awards-1090116#:~:text=Rankin%20triumphed%20to%20take%20home,The%20Serial%20Killer%20(Atlantic).|title=Rankin, Braithwaite and Killing Eve win Amazon Publishing Readers' Awards|last=Mansfield|first=Katie|date=30 September 2019|access-date=12 December 2020|publisher=The Bookseller}}</ref> наградата „Ентони“ за 2019 година за најдобар прв роман,<ref>{{Наведени вести|url=https://crimereads.com/announcing-the-2019-anthony-award-winners/|title=ANNOUNCING THE 2019 ANTHONY AWARD WINNERS|date=2 November 2019|access-date=12 December 2020|publisher=CrimeReads}}</ref> и наградата на Британската награда за книга за криминалистика и трилер за 2020 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://brittlepaper.com/2020/07/my-sister-the-serial-killer-wins-crime-fiction-book-of-the-year/|title=My Sister, The Serial Killer Wins Crime Fiction Book of the Year|last=Peterson|first=Angeline|date=6 July 2020|access-date=12 December 2020|publisher=Brittle Paper}}</ref> Романот бил на листа за наградата Букер за 2019 година и бил втор најпродаван наслов на листата од јули 2019 година, со 13.052 продадени единици според „Нилсен Букскан“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thebookseller.com/news/margaret-atwood-and-salman-rushdie-nominated-2019-booker-prize-1040626|title=Margaret Atwood and Salman Rushdie nominated for 2019 Booker Prize {{!}} The Bookseller|work=www.thebookseller.com|accessdate=25 July 2019}}</ref> ''Мојата сестра, серискиот убиец'' бил пофален од ''[[The New York Times|Њујорк тајмс]],''<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2018/11/14/books/review-my-sister-serial-killer-oyinkan-braithwaite.html|title=Helping Out Family Is Taken to Extremes in 'My Sister, the Serial Killer'|last=Sehgal|first=Parul|date=14 November 2018|work=The New York Times|access-date=31 July 2023}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2019/01/09/books/review/oyinkan-braithwaite-my-sister-the-serial-killer.html|title=In This Novel, One Sister Is a Nurse. The Other Is a Murderer.|last=Rocco|first=Fiammetta|date=9 January 2019|work=The New York Times|access-date=31 July 2023}}</ref> ''Вашингтон пост,''<ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/entertainment/books/a-woman-on-a-killing-spree-gets-some-help-from-her-enabling-sister/2018/11/17/852b5f94-e9dc-11e8-a939-9469f1166f9d_story.html|title=A woman on a killing spree gets some help from her enabling sister|last=Michaud|first=Jon|date=19 November 2018|work=The Washington Post|access-date=31 July 2023}}</ref> ''Мари Клер'' и авторите Ајобами Адебајо и Едгар Кантеро.<ref>{{Наведени вести|url=https://guardian.ng/life/16-questions-with-oyinkan-braithwaite/|title=16 Questions With Oyinkan Braithwaite|last=Mordi|first=Mellisa|date=April 2019|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|access-date=25 May 2019|archive-url=|archive-date=|location=Lagos, Nigeria}}</ref> Во 2018 година, романот бил разгледан за филмска адаптација од страна на продуцентите на ''[[Возач (филм од 2017)|Бебе возач]]''.<ref name="BellaNaija.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bellanaija.com/2018/03/oyinkan-braithwaite-sister-serial-killer/|title=Oyinkan Braithwaite's novel "My Sister, the Serial Killer" to be made into a Movie|last=BellaNaija.com|date=27 March 2018|work=BellaNaija|language=en-US|accessdate=25 May 2019}}</ref> == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Романи]] 13wehbhwkm2b5oh2zt2vosh40ju6t5z 0 1399171 5588394 2026-07-07T08:13:52Z Matoska3 134783 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1330675631|Barbara A. Schaal]]“ 5588394 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Научник|image=Barbara Schaal.jpg|birth_date={{Birth year and age|1947}}|birth_place=[[Berlin]], [[Germany]]|death_date=<!--{{death date and age |YYYY|MM|DD |YYYY|MM|DD}} (death date then birth date)-->|death_place=|fields=|workplaces=[[Washington University in St. Louis]]|known_for=|author_abbrev_bot=|spouse=<!--(or | spouses = )-->}}'''Барбара Ана Шал''' (родена 1947 година во [[Берлин]], [[Германија]], стекнала државјанство со натурализација во 1956 година) била [[Соединети Американски Држави|американска]] [[Научник|научничка]], [[Еволутивна биологија|еволутивен биолог]], [[Професор|професорка]] на Универзитетот Вашингтон во Сент Луис и била потпретседател на Националната академија на науките од 2005 до 2013 година.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://source.wustl.edu/2019/03/schaal-to-conclude-arts-sciences-deanship/|title=Schaal to conclude Arts & Sciences deanship - The Source - Washington University in St. Louis|last=McGinn|first=Susan Killenberg|date=2019-03-29|work=The Source|language=en-US|accessdate=2023-03-06}}</ref> Таа била првата жена избрана за потпретседател на академијата. Од 2009 до 2017 година, Шал била член на Претседателскиот совет на советници за наука и технологија (PCAST).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/2501338.html|title=Barbara A. Schaal|publisher=National Academy of Sciences|accessdate=April 24, 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/administration/eop/ostp/pcast/about/members|title=PCAST Members|work=[[Office of Science and Technology Policy]]|accessdate=April 24, 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://chancellorsearch.wustl.edu/barbara-a-schaal/|title=Barbara A. Schaal {{!}} Chancellor search {{!}} Washington University in St. Louis|work=chancellorsearch.wustl.edu|accessdate=2023-03-06}}</ref> == Образование == Шал пораснала во [[Чикаго]], дипломирала [[биологија]] на Универзитетот во Илиноис, Чикаго, а докторирала на Универзитетот Јејл во 1974 година. == Област на експертиза == Шал била најпозната по својата работа на [[Генетика|генетиката]] на растителните видови. Таа била особено позната по своите студии кои користат молекуларно-генетски податоци за да ги разберат еволутивните процеси како што се [[Проток на гени|протокот на гени]], географската диференцијација и [[Припитомување|припитомувањето]] на растителните видови.<ref name="AAAS">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aaas.org/news/barbara-schaal-chosen-serve-aaas-president-elect|title=Barbara Schaal Chosen to Serve as AAAS President-Elect|publisher=AAAS|accessdate=April 24, 2015}}</ref> == Кариера == Шал била на факултетот на Универзитетот во Хјустон и Државниот универзитет во Охајо пред да се приклучи на Универзитетот во Вашингтон во 1980 година, каде што работела како претседател на одделот за биологија. Во 2009 година, Шал била именувана за истакнат професор по уметност и науки „Мери-Дел Чилтон“ на Универзитетот во Вашингтон. Таа порано била директорка на Истражувачкиот центар „Тајсон“ и била претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] и претседател на Друштвото за проучување на еволуцијата.<ref name="AAAS">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aaas.org/news/barbara-schaal-chosen-serve-aaas-president-elect|title=Barbara Schaal Chosen to Serve as AAAS President-Elect|publisher=AAAS|accessdate=April 24, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.aaas.org/news/barbara-schaal-chosen-serve-aaas-president-elect "Barbara Schaal Chosen to Serve as AAAS President-Elect"]. </cite></ref><ref name="WUSTLnews">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.wustl.edu/news/Pages/27966.aspx|title=Barbara Schaal chosen president-elect of AAAS|date=30 January 2015|publisher=Washington University in St. Louis|accessdate=April 24, 2015}}</ref> Шал била декан на Универзитетот Вашингтон за уметност и науки од 1 јануари 2013 година, па сè до академската 2019-20 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.studlife.com/news/faculty-news/2012/10/04/nationally-renowned-professor-named-dean-of-arts-sciences/|title=Nationally renowned professor named Dean of Arts and Sciences|date=4 October 2012|publisher=Student Life|accessdate=April 24, 2015}}</ref><ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://source.wustl.edu/2019/03/schaal-to-conclude-arts-sciences-deanship/|title=Schaal to conclude Arts & Sciences deanship - The Source - Washington University in St. Louis|last=McGinn|first=Susan Killenberg|date=2019-03-29|work=The Source|language=en-US|accessdate=2023-03-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMcGinn2019">McGinn, Susan Killenberg (2019-03-29). </cite></ref> Во 2015 година, Шал била избрана за претседател на Американското здружение за унапредување на науката и ја презеде функцијата во 2016 година.<ref name="WUSTLnews">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.wustl.edu/news/Pages/27966.aspx|title=Barbara Schaal chosen president-elect of AAAS|date=30 January 2015|publisher=Washington University in St. Louis|accessdate=April 24, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://news.wustl.edu/news/Pages/27966.aspx "Barbara Schaal chosen president-elect of AAAS"]. </cite></ref><ref name="AAAS">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aaas.org/news/barbara-schaal-chosen-serve-aaas-president-elect|title=Barbara Schaal Chosen to Serve as AAAS President-Elect|publisher=AAAS|accessdate=April 24, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.aaas.org/news/barbara-schaal-chosen-serve-aaas-president-elect "Barbara Schaal Chosen to Serve as AAAS President-Elect"]. </cite></ref> Во нејзиното претседателско обраќање на годишниот состанок на AAAS во 2017 година, одржан од 16 до 20 февруари во Бостон, насловен како „Наука и технологија за јавно добро“, таа дискутирала за вредноста на науката и им рекла на публиката од научници, студенти, новинари и научни комуникатори дека „наша обврска е како научници и граѓани да се залагаме за науката... да бидеме сила за науката“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://publicnow.com/|title=Public {{!}} Your Web Disclosure Platform ·|work=publicnow.com|language=en|accessdate=2018-02-03}}</ref> Шал ги воспоставила и Наградата за истакнат наставник и Наградата за лидерство на факултетот во 2014 година како начин да се признае исклучителната посветеност на уметноста и науката и нејзините студенти.<ref>{{Наведени вести|url=https://source.wustl.edu/2017/10/arts-sciences-recognizes-faculty-excellence-teaching-leadership/|title=Arts & Sciences recognizes faculty for excellence in teaching, leadership {{!}} The Source {{!}} Washington University in St. Louis|date=2017-10-03|work=The Source|access-date=2018-02-03|language=en-US}}</ref> Во 2023 година, Шал била избрана за член на Американското филозофско друштво.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://digital.sciencehistory.org/works/af5v4ke|title=Oral history interview with Barbara A. Schaal|work=Science History Institute Digital Collections|language=en|accessdate=2025-02-25}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://diglib-legacy.amphilsoc.org/womeninscience/2023/06/01/june-tip-of-the-iceberg.html|title=June 2023 - Visualizing Women in Science|work=diglib-legacy.amphilsoc.org|accessdate=2025-02-25}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво|state=collapsed}}{{Presidents of the American Association for the Advancement of Science}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Апсолвенти на Јејл]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Родени во 1947 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 6e7pu7du2w4ln0jglon6npldxu6vekc 0 1399172 5588397 2026-07-07T08:15:21Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1314836820|Marsilea quadrifolia]]“ 5588397 wikitext text/x-wiki '''''Marsilea quadrifolia''''' е тревесто растение кое природно се среќава во централна и јужна Европа, Кавказ, западен [[Сибир]], Авганистан, југозападна Индија, Кина, Јапонија и Виетнам, иако се смета за плевел во некои делови од Соединетите Американски Држави, каде што е добро воспоставена на североисток повеќе од 100 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/taxgroup/plants/docs/marsilea/marsilea.html|title=Non-indigenous Aquatic species|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207204801/http://nas.er.usgs.gov/taxgroup/plants/docs/marsilea/marsilea.html|archive-date=2012-02-07|accessdate=2017-09-04}}</ref> Не е вид [[детелина]]. == Опис == Овој вид водна папрат има четириделни листови слични на „детелина со четири листа“ ([[Trifolium]]). Листовите пловат во длабока вода или се исправени во плитка вода или на копно. == Употреба == На некои места се користи како храна повеќе од 3000 години. Се вели дека растението делува противвоспалително, [[Диуретик|диуретично]], и како антипиретик. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [http://naturalaquariums.com/plants/marsilea.html Природни аквариуми] * [http://www.ct-botanical-society.org/ferns/marsileaquad.html Ботаничко друштво на Конектикат - добри фотографии] Archived * [http://www.hlasek.com/marsilea_quadrifolia_4472.html фотографии] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200005211 Флора на Северна Америка - корисни информации за идентификација] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Авганистан]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 6is0sdvv7e7v0ml6c46wfrsbkqxa6ac 5588405 5588397 2026-07-07T08:18:20Z Виолетова 1975 5588405 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Marsilea quadrifolia plants.jpg |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name=iucn>{{Cite iucn |title=''Marsilea quadrifolia'' |author=Gupta, A.K. |name-list-style=amp |article-number=e.T161864A5505853 |date=2011 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-1.RLTS.T161864A5505853.en |access-date=23 January 2024}}</ref> | status2 = G5 | status2_system = TNC | genus = Marsilea | species = quadrifolia | authority = [[L.]] }} '''''Marsilea quadrifolia''''' е тревесто растение кое природно се среќава во централна и јужна Европа, Кавказ, западен [[Сибир]], Авганистан, југозападна Индија, Кина, Јапонија и Виетнам, иако се смета за плевел во некои делови од Соединетите Американски Држави, каде што е добро воспоставена на североисток повеќе од 100 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/taxgroup/plants/docs/marsilea/marsilea.html|title=Non-indigenous Aquatic species|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207204801/http://nas.er.usgs.gov/taxgroup/plants/docs/marsilea/marsilea.html|archive-date=2012-02-07|accessdate=2017-09-04}}</ref> Не е вид [[детелина]]. == Опис == Овој вид водна папрат има четириделни листови слични на „детелина со четири листа“ ([[Trifolium]]). Листовите пловат во длабока вода или се исправени во плитка вода или на копно. == Употреба == На некои места се користи како храна повеќе од 3000 години. Се вели дека растението делува противвоспалително, [[Диуретик|диуретично]], и како антипиретик. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [http://naturalaquariums.com/plants/marsilea.html Природни аквариуми] * [http://www.ct-botanical-society.org/ferns/marsileaquad.html Ботаничко друштво на Конектикат - добри фотографии] Archived * [http://www.hlasek.com/marsilea_quadrifolia_4472.html фотографии] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200005211 Флора на Северна Америка - корисни информации за идентификација] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Авганистан]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] geu8ne974koivqyf66qz985x7p0cw8b 5588458 5588405 2026-07-07T08:42:25Z Виолетова 1975 5588458 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Marsilea quadrifolia plants.jpg |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name=iucn>{{Cite iucn |title=''Marsilea quadrifolia'' |author=Gupta, A.K. |name-list-style=amp |article-number=e.T161864A5505853 |date=2011 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-1.RLTS.T161864A5505853.en |access-date=23 January 2024}}</ref> | status2 = G5 | status2_system = TNC | genus = Marsilea | species = quadrifolia | authority = [[L.]] }} '''''Marsilea quadrifolia''''' е тревесто растение кое природно се среќава во централна и јужна Европа, Кавказ, западен [[Сибир]], Авганистан, југозападна Индија, Кина, Јапонија и Виетнам, иако се смета за плевел во некои делови од Соединетите Американски Држави, каде што е добро воспоставена на североисток повеќе од 100 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/taxgroup/plants/docs/marsilea/marsilea.html|title=Non-indigenous Aquatic species|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207204801/http://nas.er.usgs.gov/taxgroup/plants/docs/marsilea/marsilea.html|archive-date=2012-02-07|accessdate=2017-09-04}}</ref> Не е вид [[детелина]]. == Опис == Овој вид водна папрат има четириделни листови слични на „детелина со четири листа“ ([[Trifolium]]). Листовите пловат во длабока вода или се исправени во плитка вода или на копно. Стеблото е долго и ползечко, слабо разгрането, на горната страна со листови во два реда, а на долната со разгранети корења. Листовите се голи, со дршки долги 7-20 см, секој лист со четири ливчиња како кај детелина, а ливчињата се долги 1-2 см.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 74-75, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по влажни и мочурливи места, по оризишта, канали и покрај езера. Ова е широко распространето растение, и обично ги населува потоплите места. Се среќава во крајбрежниот регион на [[Дојранско Езеро]], [[Моноспитовско Блато]], Кочанско, Штипско и Битолско. <ref name="Флора на Македонија22" /> == Употреба == На некои места се користи како храна повеќе од 3000 години. Се вели дека растението делува противвоспалително, [[Диуретик|диуретично]], и како антипиретик. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [http://naturalaquariums.com/plants/marsilea.html Природни аквариуми] * [http://www.ct-botanical-society.org/ferns/marsileaquad.html Ботаничко друштво на Конектикат - добри фотографии] Archived * [http://www.hlasek.com/marsilea_quadrifolia_4472.html фотографии] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200005211 Флора на Северна Америка - корисни информации за идентификација] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Авганистан]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] dcb4gxda7soqqdw1w0fral7z0br8lwp 0 1399173 5588398 2026-07-07T08:15:27Z MajaTheTeacher 134789 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1339688547|Shirley Cotter Tucker]]“ 5588398 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Научник|name=Shirley Cotter Tucker|birth_name=|birth_date={{birth year and age|1927}}|birth_place=[[Minnesota]], [[U.S.]]|death_date=|fields=[[Botany]]<br>[[Lichenology|lichenologist]]|workplaces=[[Louisiana State University]]|alma_mater=[[University of Minnesota]]<br>[[University of California, Davis]]}}'''Ширли Котер Такер''' (родена 1927 година) - американска [[Ботаника|ботаничарка]], [[Лихенологија|лихенолог]] и поранешна Бојд професорка по ботаника на Универзитетот во Луизијана. == Биографија == Ширли Котер била родена во Минесота, САД, во 1927 година, син на Ралф и Мајра Котер.<ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}</ref> Ралф Котер бил [[Фитопатологија|фитопатолог]] на Универзитетот во Минесота; додека растела, Ширли Котер играла во стаклениците на универзитетот.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}</ref> Котер го задржала својот интерес за ботаника како студентка на Универзитетот во Минесота; во тој период, таа собрала над 4000 примероци за хербариум. Нејзината колекција се фокусирала на [[Лишаи|лишаите]]. Во 1951 година, станала постдипломска студентка по ботаника на Универзитетот во Калифорнија, Дејвис, каде што студирала кај [[Кетрин Есау|Кетрин Исау]].<ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf "Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> За време на постдипломските студии, Котер го запознала Кенет Такер и се венчале во 1953 година. Ширли Котер Такер докторирала по ботаника во 1956 година. <ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=16001|title=Kenneth Tucker: 1924-2014|work=ANR Blogs|language=en-us|accessdate=2019-07-09}}</ref> Нејзината дисертација била насловена како ''Онтогенеза на инфлоресценцијата и цветот кај'' ''Drimys winteri var. chilensis.''<ref name=":0" /> По дипломирањето, Такер имала проблеми да најде постојана работа на универзитет или колеџ што би ѝ овозможила пристап до финансирање за истражување. Наместо тоа, таа побарала надворешно финансирање, добивајќи го својот прв грант од Националната научна фондација во 1957 година. Десет години Такер работела на привремени универзитетски позиции без постојан работен однос. Во тоа време ја развила својата работа за лишаите, за да надомести за недостатокот на пристап до лабораторија. <ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGentile2000">Gentile, Angelo (2000). </cite></ref> Во 1968 година, Такер била вработена како доцент со постојан работен однос на Државниот универзитет во Луизијана, каде што предаваше ботаника. Во 1982 година, таа го добила рангот на професор Бојд, највисокото признание доделено од Одборот на супервизори на Државниот универзитет во Луизијана. <ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf "Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> Такер била претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] во периодот 1987–88 година. Таа била и претседател на Американското друштво на таксономисти за растенија.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGentile2000">Gentile, Angelo (2000). </cite></ref> Такер и нејзиниот сопруг се пензионираа во 1995 година. Тие се преселиле во Санта Барбара, Калифорнија, и се вклучиле во Ботаничката градина Санта Барбара, вклучително и во основањето фондација за систематист на растенија.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=16001|title=Kenneth Tucker: 1924-2014|work=ANR Blogs|language=en-us|accessdate=2019-07-09}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=16001 "Kenneth Tucker: 1924-2014"]. </cite></ref> Такер, исто така, предавала со скратено работно време на Универзитетот во Калифорнија, Санта Барбара. Во 1999 година, Универзитетот во Минесота ја наградил Такер со награда за извонредно достигнување.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGentile2000">Gentile, Angelo (2000). </cite></ref> Сопругот и починал во 2014 година, па потоа следната година Ширли Котер Такер му подарил подарок на Центарот за растителна разновидност, кои пак го именувале фондот како „Фонд на Ширли и Кенет Такер“ во нивна чест. Исто така, во 2015 година, хербариумот бил именуван „Хербариумот на Ширли К. Такер“. <ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf "Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво}} [[Категорија:Апсолвенти на Минесотскиот универзитет]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Американски ботаничари]] [[Категорија:Родени во 1927 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Статии со hCards]] svnmf8ca4e1lbe4vhvkk2iei6vht7dg 5588410 5588398 2026-07-07T08:20:11Z MajaTheTeacher 134789 5588410 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Научник|name=Ширли Котер Такер|birth_name=|birth_date={{birth year and age|1927}}|birth_place=[[Minnesota]], [[U.S.]]|death_date=|fields=[[Botany]]<br>[[Lichenology|lichenologist]]|workplaces=[[Louisiana State University]]|alma_mater=[[University of Minnesota]]<br>[[University of California, Davis]]}}'''Ширли Котер Такер''' (родена 1927 година) - американска [[Ботаника|ботаничарка]], [[Лихенологија|лихенолог]] и поранешна Бојд професорка по ботаника на Универзитетот во Луизијана. == Биографија == Ширли Котер била родена во Минесота, САД, во 1927 година, син на Ралф и Мајра Котер.<ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}</ref> Ралф Котер бил [[Фитопатологија|фитопатолог]] на Универзитетот во Минесота; додека растела, Ширли Котер играла во стаклениците на универзитетот.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}</ref> Котер го задржала својот интерес за ботаника како студентка на Универзитетот во Минесота; во тој период, таа собрала над 4000 примероци за хербариум. Нејзината колекција се фокусирала на [[Лишаи|лишаите]]. Во 1951 година, станала постдипломска студентка по ботаника на Универзитетот во Калифорнија, Дејвис, каде што студирала кај [[Кетрин Есау|Кетрин Исау]].<ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf "Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> За време на постдипломските студии, Котер го запознала Кенет Такер и се венчале во 1953 година. Ширли Котер Такер докторирала по ботаника во 1956 година. <ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=16001|title=Kenneth Tucker: 1924-2014|work=ANR Blogs|language=en-us|accessdate=2019-07-09}}</ref> Нејзината дисертација била насловена како ''Онтогенеза на инфлоресценцијата и цветот кај'' ''Drimys winteri var. chilensis.''<ref name=":0" /> По дипломирањето, Такер имала проблеми да најде постојана работа на универзитет или колеџ што би ѝ овозможила пристап до финансирање за истражување. Наместо тоа, таа побарала надворешно финансирање, добивајќи го својот прв грант од Националната научна фондација во 1957 година. Десет години Такер работела на привремени универзитетски позиции без постојан работен однос. Во тоа време ја развила својата работа за лишаите, за да надомести за недостатокот на пристап до лабораторија. <ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGentile2000">Gentile, Angelo (2000). </cite></ref> Во 1968 година, Такер била вработена како доцент со постојан работен однос на Државниот универзитет во Луизијана, каде што предаваше ботаника. Во 1982 година, таа го добила рангот на професор Бојд, највисокото признание доделено од Одборот на супервизори на Државниот универзитет во Луизијана. <ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf "Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> Такер била претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] во периодот 1987–88 година. Таа била и претседател на Американското друштво на таксономисти за растенија.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGentile2000">Gentile, Angelo (2000). </cite></ref> Такер и нејзиниот сопруг се пензионираа во 1995 година. Тие се преселиле во Санта Барбара, Калифорнија, и се вклучиле во Ботаничката градина Санта Барбара, вклучително и во основањето фондација за систематист на растенија.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=16001|title=Kenneth Tucker: 1924-2014|work=ANR Blogs|language=en-us|accessdate=2019-07-09}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=16001 "Kenneth Tucker: 1924-2014"]. </cite></ref> Такер, исто така, предавала со скратено работно време на Универзитетот во Калифорнија, Санта Барбара. Во 1999 година, Универзитетот во Минесота ја наградил Такер со награда за извонредно достигнување.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Gentile|first=Angelo|date=2000|title=A Career that Blossomed|url=https://botany.org/PlantScienceBulletin/psb-2000-46-1.php#Dr.%20Shirley|journal=Plant Science Bulletin|volume=46|issue=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGentile2000">Gentile, Angelo (2000). </cite></ref> Сопругот и починал во 2014 година, па потоа следната година Ширли Котер Такер му подарил подарок на Центарот за растителна разновидност, кои пак го именувале фондот како „Фонд на Ширли и Кенет Такер“ во нивна чест. Исто така, во 2015 година, хербариумот бил именуван „Хербариумот на Ширли К. Такер“. <ref name=":0">{{Наведено списание|date=Summer 2015|title=Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward|url=https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf|journal=Lasthenia: Newsletter of Davis Botanical Society|pages=1, 5}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://herbarium.ucdavis.edu/pdfs/Lasthenia/lasthenia%20summer%202015.pdf "Shirley and Kenneth Tucker Fund mover herbarium forward"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво}} [[Категорија:Апсолвенти на Минесотскиот универзитет]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Американски ботаничари]] [[Категорија:Родени во 1927 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Статии со hCards]] h2phys5aoa4cjgltpq7zgxryt2ot30b 0 1399174 5588399 2026-07-07T08:15:47Z BetiN9 134794 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1347326910|John Merle Coulter]]“ 5588399 wikitext text/x-wiki '''Џон Мерл Култер, доктор на науки''' (20 ноември 1851 – 23 декември 1928) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и едукатор.<ref name="MAB">{{Наведена книга|title=Makers of American Botany|last=Humphrey|first=Harry Baker|publisher=Ronald Press Company|lccn=61-18435}}</ref> Во својата кариера во администрација на образование, Култер е познат по тоа што бил претседател на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана]] и колеџот Лејк Форест како и раководител на Одделот за ботаника на [[Чикашки универзитет|Чикашки универзитетот]]. == Кариера == Џон Мерл Култер ги имал следниве позиции: * 1871–1879 Професор по природни науки на колеџот Хановер * 1872–1875 Ботаничар во [[Геолошки топографски институт на САД|Геолошкиот завод на Соединетите Американски Држави]] во [[Карпести Планини|Карпестите Планини]]<ref name="Myers">{{Наведена книга|title=Officers of Indiana University 1820–1950|last=Myers|first=Burton Dorr|publisher=Indiana University|year=1951}}</ref> * 1879–1891 Професор по ботаника на колеџот Вабаш * 1891–1893 Претседател и професор по ботаника на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана]], наследувајќи го Дејвид Стар Џордан како претседател * 1893–1896 Претседател на Универзитетот Лејк Форест * 1896–1925 Професор и раководител на Одделот за ботаника на [[Чикашки универзитет|Универзитетот во Чикаго]]. * 1925–1928 Декан и советник на Институтот за истражување на растенијата „Бојс Томпсон“ во [[Јонкерс|Јонкерс, Њујорк]], позиција што ја држел до неговата смрт. == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво|state=collapsed}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Починати во 1928 година]] [[Категорија:Родени во 1851 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 10r56eng8rn788i0038pl2dtobjsm1h 5588411 5588399 2026-07-07T08:20:31Z BetiN9 134794 /* Кариера */ 5588411 wikitext text/x-wiki '''Џон Мерл Култер, доктор на науки''' (20 ноември 1851 – 23 декември 1928) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и едукатор.<ref name="MAB">{{Наведена книга|title=Makers of American Botany|last=Humphrey|first=Harry Baker|publisher=Ronald Press Company|lccn=61-18435}}</ref> Во својата кариера во администрација на образование, Култер е познат по тоа што бил претседател на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана]] и колеџот Лејк Форест како и раководител на Одделот за ботаника на [[Чикашки универзитет|Чикашки универзитетот]]. == Кариера == Џон Мерл Култер ги имал следниве позиции: * 1871–1879 Професор по природни науки на колеџот Хановер * 1872–1875 Ботаничар во [[Геолошки топографски институт на САД|Геолошкиот завод на Соединетите Американски Држави]] во [[Карпести Планини|Карпестите Планини]]<ref name="Myers">{{Наведена книга|title=Officers of Indiana University 1820–1950|last=Myers|first=Burton Dorr|publisher=Indiana University|year=1951}}</ref> * 1879–1891 Професор по ботаника на колеџот Вабаш * 1891–1893 Претседател и професор по ботаника на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана]], наследувајќи го Дејвид Стар Џордан како претседател * 1893–1896 Претседател на Универзитетот Лејк Форест * 1896–1925 Професор и раководител на Одделот за ботаника на [[Чикашки универзитет|Чикашкиот ниверзитет]]. * 1925–1928 Декан и советник на Институтот за истражување на растенијата „Бојс Томпсон“ во [[Јонкерс|Јонкерс, Њујорк]], позиција што ја држел до неговата смрт. == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво|state=collapsed}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Починати во 1928 година]] [[Категорија:Родени во 1851 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 0jrphyf5v3434cxxlx5lq5gmbr18d9j 5588413 5588411 2026-07-07T08:21:08Z BetiN9 134794 /* Кариера */ 5588413 wikitext text/x-wiki '''Џон Мерл Култер, доктор на науки''' (20 ноември 1851 – 23 декември 1928) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и едукатор.<ref name="MAB">{{Наведена книга|title=Makers of American Botany|last=Humphrey|first=Harry Baker|publisher=Ronald Press Company|lccn=61-18435}}</ref> Во својата кариера во администрација на образование, Култер е познат по тоа што бил претседател на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана]] и колеџот Лејк Форест како и раководител на Одделот за ботаника на [[Чикашки универзитет|Чикашки универзитетот]]. == Кариера == Џон Мерл Култер ги имал следниве позиции: * 1871–1879 Професор по природни науки на колеџот Хановер * 1872–1875 Ботаничар во [[Геолошки топографски институт на САД|Геолошкиот завод на Соединетите Американски Држави]] во [[Карпести Планини|Карпестите Планини]]<ref name="Myers">{{Наведена книга|title=Officers of Indiana University 1820–1950|last=Myers|first=Burton Dorr|publisher=Indiana University|year=1951}}</ref> * 1879–1891 Професор по ботаника на колеџот Вабаш * 1891–1893 Претседател и професор по ботаника на [[Универзитет на Индијана Блумингтон|Универзитетот Индијана]], наследувајќи го Дејвид Стар Џордан како претседател * 1893–1896 Претседател на Универзитетот Лејк Форест * 1896–1925 Професор и раководител на Одделот за ботаника на [[Чикашки универзитет|Чикашкиот универзитет]]. * 1925–1928 Декан и советник на Институтот за истражување на растенијата „Бојс Томпсон“ во [[Јонкерс|Јонкерс, Њујорк]], позиција што ја држел до неговата смрт. == Наводи == {{Наводи}}{{Претседатели на Американското ботаничко друштво|state=collapsed}} [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Починати во 1928 година]] [[Категорија:Родени во 1851 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] pfnuy8scvwt05dvz8d6qycgkbk8apy9 0 1399175 5588406 2026-07-07T08:18:49Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Четирилисна разноротка]] 5588406 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Четирилисна разноротка]] a8f6zwbn8ae45nolmgcogrwwr4i5t91 1 1399176 5588408 2026-07-07T08:19:20Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588408 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399177 5588414 2026-07-07T08:21:22Z Sonja Baltepe 134785 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359127639|Elmer Drew Merrill]]“ 5588414 wikitext text/x-wiki   '''Елмер Дру Мерил''' (15 октомври 1876 година &#x2013; 25 февруари 1956 година) бил американски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Таксономија|таксоном]].{{Sfn|Abbe|Verdoorn|1948}} Поминал повеќе од дваесет години на Филипините, каде што станал признат авторитет за флората на Азиско-пацифичкиот регион. Во текот на својата кариера, тој е автор на речиси 500 публикации, опишал приближно 3.000 нови растителни видови и собрал над еден милион примероци од хербариум. Покрај неговата научна работа тој бил и остварен администратор, декан на колеџ, универзитетски професор и уредник на научни списанија. Мерил и неговиот брат близнак Дана, биле родени и израснати во Ист Обрн, Мејн. Тие биле најмлади од шесте деца на Даниел Ц. и Мери (Нојес) Мерил. Мерил покажал рано интересирање за природната историја, собирајќи и идентификувајќи растенија, птичји јајца, карпи и минерали. Во 1894 година се запишал на Универзитетот во Мејн со намера да студира инженерство, но наскоро се префрлил на општа научна програма каде што се фокусирал на биологијата и класификацијата на цветните растенија. Тој бил најдобар студент на својата генерација во 1898 година, а потоа останал уште една година работејќи како асистент на Одделот за природни науки. За време на неговото студирање, Мерил изградил значителен хербариум од речиси 2.000 примероци кои на крајот ги донирал на Ботаничкиот клуб на Нова Англија. Во 1899 година, Мерил прифатил позиција во [[Министерство за земјоделство на САД|Министерството за земјоделство на Соединетите Американски Држави]] во Вашингтон како асистент на Френк Ламсон-Скрибнер. Тој бил авторитет за класификација на треви и пионер во патологијата на растенијата. Во Министерството за земјоделство на САД ги научил принципите на растителната таксономија и станал вешт во развојот и управувањето со хербариум. Неговата обука била дополнета со теренска работа во Ајдахо, Монтана и Вајоминг. На крајот од [[Шпанско-американска војна|Шпанско-американската војна]], Комисијата Тафт на Соединетите Американски Држави го основала Островското биро за земјоделство во Манила. Мерил бил назначен на позицијата ботаничар во новата организација и пристигнал во 1902 година во Манила каде што требало да работи следните дваесет и две години. Мерил бил разочаран кога открил дека хербариумот што очекувал да го најде бил уништен за време на војната, заедно со ботаничката библиотека и научната опрема. Тој се зафатил со обнова на хербариумот и библиотеката, почнувајќи од празна зграда. За неколку месеци неговата улога била проширена и се вклучил во заедничко назначување со Бирото за шумарство. Со текот на годините, одговорностите на Мерил продолжиле да растат сè додека не станал директор на Бирото за науки и професор по ботаника на Универзитетот на Филипините. Тој собирал и проучувал растенија не само од Филипините, туку и од поширокиот Азиско-пацифички регион, вклучувајќи ги Индонезија, Малезија, Индокина, Кина и Гуам. На крајот, хербариумот пораснал на над 250.000 примероци, а ботаничката библиотека била признаена како една од најдобрите во Азија. Во тоа време, тој уредувал три серии exsiccata, најголемата со 1200 нумерирани единици под наслов ''Plantae Insularum Philippinensium''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=263011584|title=Plantae Insularum Philippinensium: IndExs ExsiccataID=263011584|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=19 April 2024}}</ref> Друга голема серија била посветена на растенијата опишани од Мануел Бланко Рамос и Антонио Љанос Алер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=2147199703|title=Species Blancoanae: IndExs ExsiccataID=2147199703|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=9 February 2025}}</ref> Заедно со Чарлс Бад Робинсон, тој работел на наследството на Георг Еберхард Румфиус и толкувањето на неговиот ''Herbarium Amboinense''.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/38882613|title=An Interpretation of Rumphius's Herbarium Amboinense|last=Merrill|first=Elmer D.|date=1 Nov 1917|publisher=Department of Agriculture and Natural Resources, Bureau of Science|volume=Publication No. 9|location=Manila, Philippines|pages=1–595|author-link=Elmer Drew Merrill}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=2147200203|title=C. B. Rogerson: Plantae Rumphianae Amboinenses: IndExs ExsiccataID=2147200203|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=16 October 2025}}</ref> Мерил објавил повеќе од 100 таксономски трудови за филипинската флора и неколку дополнителни трудови за флората на регионот. Многу од неговите трудови биле објавени во ''„Филипинскиот журнал за наука“. Тоа било с''писание чие основање и уредување го помогнал од 1907 до 1918 година. Во 1912 година, тој објавил книга од 500 страници ''„Флора на Манила“,'' која опфаќала околу 1000 видови. Во 1921 година, тој завршил ''Библиографски попис на борнеански растенија'', том од 637 страници. Неговото најамбициозно дело било ''„Попис на филипински цветни растенија“'', објавено во делови помеѓу 1923 и 1926 година. Како што е документирано во неговата ''пописна книга,'' списокот на познати филипински видови бил проширен од 2500 растенија од сите видови во 1900 година на 8120 видови цветни растенија, 1000 видови папрати и 3000 видови [[Криптогам|криптогами]] . Мерил се вратил во Соединетите Американски Држави во 1924 година за да се приклучи на Универзитетот во Калифорнија, Беркли. Таму бил назначен за декан на Колеџот за земјоделство и директор на Земјоделската експериментална станица. Во Беркли тој ја предводел реорганизација на факултетот, ја ревидирал наставната програма, ставил акцент на академската обука на персоналот, додал згради и опрема и ставил акцент на фундаменталното истражување. Мерил го основал списанието ''„Хилгардија“'' во 1925 година, именувано по Јуџин В. Хилгард, кој го организирал Одделот за земјоделство и бил основачки директор на Земјоделската експериментална станица. Во слободното време, Мерил продолжил да работи на систематска ботаника на азиско-пацифичката флора и додал повеќе од 100.000 примероци од тој регион во универзитетскиот хербариум. Во 1926 година, бил развиен предлог за основање на Калифорниската ботаничка градина во Лос Анџелес. Мерил зел скратено работно време од колеџот за да стане директор на Фондацијата за градина.{{Sfn|Masters|2012}} Планот вклучувал купување на 1,800 хектари во кањонот Мандевил во планините Санта Моника. Околу 800 хектари во центарот на земјиштето требало да се развијат како ботаничка градина финансирана од продажбата на околниот имот за станбени куќи. За време на неговиот краток мандат како директор, Мерил изградил административни канцеларии и стакленици, отворил библиотека, воспоставил хербариум од 180.000 примероци и засадил 1.200 видови во градините. За жал, не долго откако Мерил си заминал, плановите пропаднале кога цените на недвижностите нагло паднале како резултат на Големата депресија. Хербариумот бил префрлен на Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес, а градините биле поделени и продадени за домување. Во 1929 година, Мерил прифатил двојни назначувања, бил директор на Њујоршката ботаничка градина и професор по ботаника на Универзитетот Колумбија. Тој ја започнал својата нова работа на почетокот на Големата депресија, а Градината се соочувала со сериозни финансиски ограничувања. И покрај овие тешкотии, тој успеал да продолжи со многу од програмите користејќи го персоналот обезбеден од Администрацијата за напредок на работите. До 300 лица биле вработени за изградба на патеки, патишта, огради и друга инфраструктура во градините или работеле во хербариумот како монтери, уметници, секретари, библиотекари, службеници и техничари. Колекцијата на хербариум била целосно преуредена, работењето било подобрено, а примероците биле попишани за прв пат. Откако бил комплетиран значителниот заостанат дел од немонтираниот материјал, примероците биле монтирани за други институции, вклучувајќи го Арборетумот Арнолд и Греј Хербариумот. Во 1931 година, Мерил основал ново списание фокусирано на систематска ботаника и географија на растенијата, наречено ''„Бритонија“'' по Натаниел Лорд Бритон, коосновач на Градината. Во 1935 година, Мерил ја напуштил Ботаничката градина и се вработил како администратор на ботанички колекции на [[Харвард|Универзитетот Харвард]], нова позиција создадена за консолидирање на надзорот на осум одделни ботанички единици на Харвард. Една година по неговото пристигнување, Мерил станал и професор по ботаника „Арнолд“, а во 1937 година директор на Арборетумот „Арнолд“. На своите нови улоги, Мерил посветил значително време на проширување на хербариумот на Арборетумот „Арнолд“ и на истражување на азиските растенија. Во текот на следните десет години, биле добиени 220.000 растителни примероци од сите делови на Азија и Азиско-пацифичкиот регион. Во меѓувреме, Мерил продолжил да објавува бројни трудови за азиската флора, како и статии што се занимаваат со одгледување и ширење на припитомени растенија. За време на Втората светска војна, тој се консултирал со Военото министерство на Соединетите Американски Држави и напишал прирачник „ ''Растенија за итна храна и отровни растенија на островите на Пацификот“''. Во 1946 година, на седумдесетгодишна возраст, Мерил се пензионирал од своите административни должности и станал професор Емеритус во 1948 година. Тој продолжил да работи на своето истражување на Харвард и патувал колку што му дозволувале возраста и здравјето. Еден од неговите последни големи придонеси била книгата ''„Ботаниката на патувањата на Кук и нејзиното неочекувано значење во однос на антропологијата, биогеографијата и историјата“'', објавена во 1952 година. Мерил починал на 25 февруари 1956 година во Форест Хилс, Масачусетс, на 79-годишна возраст. Неговата библиотека со 2.600 наслови била донирана на Њујоршката ботаничка градина и бил основан фонд за доделување годишен медал на „поединец во целата област на ботаниката, без оглед на раса, вероисповед или националност, кој се сметал за достоен за таква награда“. Мерил бил широко признат за неговите бројни достигнувања. Тој добил почесни докторски титули од Универзитетот во Мејн во 1926 година, од Универзитетот Харвард во 1936 година, од Универзитетот во Калифорнија во 1936 година и од Универзитетот Јеил во 1951 година. Тој бил стипендист на Гугенхајм за академската година 1951–1952.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/e-d-merrill/|title=E. D. Merrill|work=Guggenheim Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724161237/https://www.gf.org/fellows/all-fellows/e-d-merrill/|archive-date=July 24, 2021|accessdate=January 22, 2020}}</ref> Во различни периоди тој бил претседател на Ботаничкото друштво на Америка, вршител на должноста претседател на Американското здружение за унапредување на науката и претседател на Ботаничкиот клуб на Нова Англија, Американското здружение на таксономисти за растенија и Меѓународната унија на биолошки науки. Тој бил член на [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметностите и науките]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amacad.org/person/elmer-drew-merrill|title=Elmer Drew Merrill|date=2023-02-09|work=American Academy of Arts & Sciences|language=en|accessdate=2023-06-27}}</ref> Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20000803.html|title=Elmer Merrill|work=www.nasonline.org|accessdate=2023-06-27}}</ref> и Американското филозофско друштво .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Elmer+D.+Merrill&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|title=APS Member History|work=search.amphilsoc.org|accessdate=2023-06-27}}</ref> Неколку растителни родови; ''Merrillia'' (синоним за ''Murraya'' J.Koenig ex L.),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35828-1|title=''Merrillia'' Swingle {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=25 October 2021}}</ref> ''Merrillanthus'' (синоним за ''Vincetoxicum'' Wolf),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:3503-1|title=''Merrillanthus'' Chun & Tsiang {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=25 October 2021}}</ref> ''Merrilliobryum'' (род [[мов]] ),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gbif.org/species/2681526|title=Merrilliobryum Broth.|work=www.gbif.org|language=en|accessdate=30 July 2022}}</ref> ''Merrilliodendron'' (семејство Icacinaceae ),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:19891-1|title=''Merrilliodendron'' Kaneh. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=27 May 2021}}</ref> ''Merrilliopanax'' (семејство Araliaceae ),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=120304|title=''Merrilliopanax''|last=Qibai Xiang & Porter P. Lowry|work=Flora of China|publisher=Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA|accessdate=16 July 2014}}</ref> ''Sinomerrillia'' (синоним за ''Neuropeltis'' Wall.),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:6687-1|title=''Sinomerrillia'' Hu {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=25 October 2021}}</ref> и ''Elmerrillia'' (синоним за ''[[Магнолија|Magnolia]]'' Plum. ex L.).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:25567-1|title=''Elmerrillia'' Dandy {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=25 October 2021}}</ref> Исто така, над 200 видови се именувани во негова чест. Неколку од неговите најзначајни публикации се наведени подолу. Поопфатна библиографија е содржана во ''Биографските мемоари'' на Робинс. * ''Флора од Манила''. 1912 * ''Интерпретација на Herbarium Amboinense на Румфиус''. 1917 година * ''Библиографски набројување на борнејските растенија''. 1921 * ''Попис на цветни растенија од Филипините''. 1923-26 * ''Попис на растенија од Хаинан''. 1927 * ''Полинезиска ботаничка библиографија (1773-1935)''. 1937 * ''Растенија за итна храна и отровни растенија на островите во Пацификот''. 1943 * ''Ботаничка библиографија на островите во Пацификот''. 1946 * ''Ботаника на патувањата на Кук и нејзиното неочекувано значење во однос на антропологијата, биогеографијата и историјата''. 1954 {{Ботаничар|Merr.|Merrill, Elmer Drew}} == Поврзано == * Категорија:Таксон именуван од Елмер Дру Мерил == Белешки == {{Наводи}} == Наводи ==   [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Професори на Калифорнискиот универзитет, Беркли]] [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Професори на Харвардовиот универзитет]] [[Категорија:Професори на универзитетот „Колумбија“]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Починати во 1956 година]] [[Категорија:Родени во 1876 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] bxjz58jjvw2mqsusvph1f2vu0n2qnnu 0 1399178 5588417 2026-07-07T08:22:21Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1355115109|Salviniaceae]]“ 5588417 wikitext text/x-wiki '''Водени папрати''' ([[науч.]] ''Salviniaceae'') семејство [[Семејство (биологија)|папрати]] од [[Папрат|редот]] [[Salviniales]], кои ги содржат двата рода ''[[Azolla]]'' и ''[[Salvinia]]'', со вкупно околу 20 познати видови.<ref name="Christenhusz-Byng2016">{{Наведено списание|last=Christenhusz, M. J. M.|last2=Byng, J. W.|year=2016|title=The number of known plants species in the world and its annual increase|url=http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598|journal=Phytotaxa|publisher=Magnolia Press|volume=261|issue=3|pages=201–217|bibcode=2016Phytx.261..201C|doi=10.11646/phytotaxa.261.3.1|doi-access=free}}</ref> Најстарите записи за семејството датираат од доцниот креда период.<ref>{{Наведено списание|last=De Benedetti|first=Facundo|last2=Zamaloa|first2=María C.|last3=Gandolfo|first3=María A.|last4=Cúneo|first4=Néstor R.|date=2021-12-01|title=The South American and Antarctic Peninsula fossil record of Salviniales (water ferns): Its implication for understanding their evolution and past distribution|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|language=en|volume=295|bibcode=2021RPaPa.29504521D|doi=10.1016/j.revpalbo.2021.104521|issn=0034-6667|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> ''Azolla'' претходно била сместена во своето семејство, '''Azollaceae''', но истражувањата покажале дека ''Azolla'' и ''Salvinia'' се сестрински родови со веројатна [[Филогенија|филогена]] врска прикажана на следниот дијаграм. == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Smith-2006>{{cite journal |author=Alan R. Smith |author2=Kathleen M. Pryer |author3=Eric Schuettpelz |author4=Petra Korall |author5=Harald Schneider |author6=Paul G. Wolf |name-list-style=amp |year=2006 |title=A classification for extant ferns |journal=Taxon|volume=55|issue=3|pages=705–731 |doi = 10.2307/25065646 |jstor=25065646 |bibcode=2006Taxon..55..705S |url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf}}</ref> <ref name=Christenhusz-2011b>{{cite journal |author=Maarten J. M. Christenhusz |author2=Xian-Chun Zhang |author3=Harald Schneider |name-list-style=amp |year=2011 |title=A linear sequence of extant families and genera of lycophytes and ferns |journal=[[Phytotaxa]]|volume=19|pages=7–54 |doi=10.11646/phytotaxa.19.1.2 |bibcode=2011Phytx..19....7C |url=http://www.mapress.com/phytotaxa/content/2011/f/pt00019p054.pdf}}</ref> <ref name=Nagalingum-2008>{{cite journal |author=Nathalie S. Nagalingum |author2=Michael D. Nowak |author3=Kathleen M. Pryer |name-list-style=amp |year=2008 |title=Assessing phylogenetic relationships in extant heterosporous ferns (Salviniales), with a focus on ''Pilularia'' and ''Salvinia'' |journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=157|issue=4 |pages=673–685 |url=http://www.pryerlab.net/publication/fichier1108.pdf |doi=10.1111/j.1095-8339.2008.00806.x|doi-access=free }}</ref>}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] jrocff5yekchbd7xqas9iec699qbbh1 5588420 5588417 2026-07-07T08:24:12Z Виолетова 1975 5588420 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | oldest_fossil = Late Cretaceous | image = Salvinia natans1.jpg | image_caption = ''[[Salvinia natans]]'' | taxon = Salviniaceae | authority = Martinov | subdivision_ranks = Родови | subdivision = *''[[Azolla]]'' *''[[Salvinia]]'' }} '''Водени папрати''' ([[науч.]] ''Salviniaceae'') семејство [[Семејство (биологија)|папрати]] од [[Папрат|редот]] [[Salviniales]], кои ги содржат двата рода ''[[Azolla]]'' и ''[[Salvinia]]'', со вкупно околу 20 познати видови.<ref name="Christenhusz-Byng2016">{{Наведено списание|last=Christenhusz, M. J. M.|last2=Byng, J. W.|year=2016|title=The number of known plants species in the world and its annual increase|url=http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598|journal=Phytotaxa|publisher=Magnolia Press|volume=261|issue=3|pages=201–217|bibcode=2016Phytx.261..201C|doi=10.11646/phytotaxa.261.3.1|doi-access=free}}</ref> Најстарите записи за семејството датираат од доцниот креда период.<ref>{{Наведено списание|last=De Benedetti|first=Facundo|last2=Zamaloa|first2=María C.|last3=Gandolfo|first3=María A.|last4=Cúneo|first4=Néstor R.|date=2021-12-01|title=The South American and Antarctic Peninsula fossil record of Salviniales (water ferns): Its implication for understanding their evolution and past distribution|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|language=en|volume=295|bibcode=2021RPaPa.29504521D|doi=10.1016/j.revpalbo.2021.104521|issn=0034-6667|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> ''Azolla'' претходно била сместена во своето семејство, '''Azollaceae''', но истражувањата покажале дека ''Azolla'' и ''Salvinia'' се сестрински родови со веројатна [[Филогенија|филогена]] врска прикажана на следниот дијаграм. {{clade|style=font-size:90%;line-height:100% |label1='''[[Salviniales]]''' |1={{clade |label1=[[Marsileaceae]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Marsilea]]''}} |2={{clade |1=''[[Pilularia]]'' |2=''[[Regnellidium]]'' }} }} |label2=Salviniaceae |2={{clade |1={{clade |1=''[[Azolla]]'' |2=''[[Salvinia]]''}} }} }} }} == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 0hyyuzoecyhlwd03y6k99y3gt6faxey 0 1399179 5588418 2026-07-07T08:22:48Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Водени папрати]] 5588418 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Водени папрати]] 9hv0vox67vyagrpt1r1fr5grovagh4h 0 1399180 5588421 2026-07-07T08:24:18Z 9Natasha9 132935 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1335240883|Pamela S. Soltis]]“ 5588421 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|name=Памела С. Солтис|native_name=|native_name_lang=|image=Pam Soltis plenary presentation XX International Botanical Congress.jpg|image_size=|alt=|caption=Soltis presenting at XX International Botanical Congress (2024)|birth_date={{Датум на раѓање |1957|11|13}}|birth_place=Нелсонвил, Охајо|death_date=|death_place=|death_cause=|resting place=|resting place coordinates=|other_names=Памела Сагравес|residence=|citizenship=|fields=Ботаника|workplaces=* [[Музеј на Природна историја во Флорида]] * [[Универзитет на Флорида]]|alma_mater=[[Универзитет на Канзас]]|thesis_title=<!--(or | thesis1_title = and | thesis2_title = )-->|thesis_url=<!--(or | thesis1_url = and | thesis2_url = )-->|thesis_year=<!--(or | thesis1_year = and | thesis2_year = )-->|doctoral_advisor=<!--(or | doctoral_advisors = )-->|academic_advisors=|doctoral_students=|notable_students=|known_for=|influences=|influenced=|awards=[[Дарвин-Валас Медал]] <small>(2016)</small>|author_abbrev_bot=П.С.Солтис|author_abbrev_zoo=|spouse=[[Даглас Е. Солтис]]|partner=<!--(or | partners = )-->|children=|signature=<!--(filename only)-->|signature_alt=|website=<!--{{URL|www.example.com}}-->|footnotes=}} '''Памела Солтис''' (родена на 13 ноември 1957 година) - американска [[Ботаника|ботаничарка]]. Таа е истакнат професор на Универзитетот во Флорида, кустос во Природонаучниот музеј на Флорида, главен истражувач на Лабораторијата за молекуларна систематика и еволутивна генетика во Природонаучниот музеј на Флорида,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.flmnh.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/people/principal-investigators/|title=Laboratory of Molecular Systematics & Evolutionary Genetics|date=February 6, 2014}}</ref> и основачки директор на Институтот за биодиверзитет на Универзитетот во Флорида.<ref>{{Наведени вести|url=https://biodiversity.institute.ufl.edu/about/dr-pamela-s-soltis-director-of-biodiversity-institute/|title=University of Florida, Biodiversity Institute}}</ref> == Ран живот и образование == Солтис е родена на 13 ноември 1957 година во Нелсонвил, Охајо, како ќерка на Барбара Д. Сагрејвс и Валтер Роналд Сагрејвс.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.floridamuseum.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/files/2014/02/PSoltis-CV.4.15.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117233828/https://www.floridamuseum.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/files/2014/02/PSoltis-CV.4.15.pdf|archive-date=November 17, 2018|accessdate=November 17, 2018}}</ref> Таа учела во средното училиште „Пела“ во Пела, Ајова, и дипломирала во 1976 година како најдобар студент . Таа била финалистка на Националниот колеџ за заслуги во 1976 година. Дипломирала биологија на Централен колеџ во 1980 година и дипломирала со почести. Потоа студирала на Универзитетот во Канзас и магистрирала ботаника со почести во 1984 година и докторирала ботаника во 1986 година.<ref name=":0" /> == Кариера == Откако докторирала, Солтис започнала да работи како доцент на Одделот за ботаника на Државниот универзитет во Вашингтон во 1986 година и била унапредена во вонреден професор во 1992 година.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.floridamuseum.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/files/2014/02/PSoltis-CV.4.15.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117233828/https://www.floridamuseum.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/files/2014/02/PSoltis-CV.4.15.pdf|archive-date=November 17, 2018|accessdate=November 17, 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20181117233828/https://www.floridamuseum.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/files/2014/02/PSoltis-CV.4.15.pdf "Archived copy"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Archived from [https://www.floridamuseum.ufl.edu/museum-voices/soltis-lab/files/2014/02/PSoltis-CV.4.15.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on November 17, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 17,</span> 2018</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Предлошка:Наведена мрежна страница|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: archived copy as title ([[:Категорија:CS1-одржување: архивиран примерок како наслов|link]])</span> [[Category:CS1 maint: archived copy as title]]</ref> Потоа била унапредена во редовен професор на Одделот за ботаника и на Факултетот за биолошки науки во 1998 година. Во 2000 година, Солтис се преселила од Државниот универзитет во Вашингтон во Природонаучниот музеј на Универзитетот во Флорида, Флорида, како кустос. На Универзитетот во Флорида, Солтис била професор-истражувач на Фондацијата за истражување на Универзитетот во Флорида од 2006 до 2009 година и ко-директор на Програмата за компјутерска биологија на Универзитетот во Флорида од 2009 до 2012 година.<ref name=":0" /> == Истражување == Истражувањето на Солтис се фокусирало на шемите и процесите што го создадваат дрвото на животот. Поконкретно, таа ја проучувала разновидноста и еволуцијата на цветните растенија ([[Ангиосперма|ангиосперми]]). Таа користела геномски методи, колекции од природната историја и компјутерско моделирање за да ја разбере филогенијата, филогеографијата и полиплоидијата на ангиоспермите.<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.aibs.org/events/special-symposia/pamela_soltis.html|title=AIBS Events – Pamela S. Soltis|work=aibs.org}}</ref> Таа има објавено над 400 научни трудови, а меѓу нејзините најцитирани придонеси се трудови за улогата на генетските и геномските атрибути во успехот на полиплоидите.<ref>{{Cite web|url=https://biodiversity.institute.ufl.edu/about/dr-pamela-s-soltis-director-of-biodiversity-institute/|title=Dr. Pamela S. Soltis, Director of Biodiversity Institute » Biodiversity Institute » University of Florida}}</ref> Во 2016 година, Солтис беше избрана за член на [[Национална академија на науките на Азербејџан|Националната академија на науките]] и [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметностите]] и науките во 2017 година. == Служба == Солтис била претседател на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]] од 2007 до 2008 година. <ref name="PresBotSocA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.botany.org/about_bsa/president.php|title=Presidents of the Botanical Society of America|publisher=[[Botanical Society of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160528154713/http://botany.org/about_bsa/president.php|archive-date=May 28, 2016|accessdate=May 24, 2016}}</ref> Таа била член на советите на Друштвото за проучување на еволуцијата, Американското друштво на таксономисти за растенија, Американското здружение за генетика и Друштвото на систематски биолози . Била и секретар со тригодишен мандат на [[Американско ботаничко друштво|Ботаничкото друштво на Америка]], а моментално е претседател на Друштвото на систематски биолози . Таа е и заменик-уредник на списанијата ''„Еволуција“'' и ''„Систематска биологија“'' . <ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aibs.org/events/special-symposia/pamela_soltis.html|title=AIBS Events – Pamela S. Soltis|work=aibs.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.aibs.org/events/special-symposia/pamela_soltis.html "AIBS Events – Pamela S. Soltis"]. ''aibs.org''.</cite></ref> Членка е на Женската сала на славните на Универзитетот во Канзас. <ref name="ku.edu">{{Наведена мрежна страница|url=https://emilytaylorcenter.ku.edu/sites/emilytaylorcenter.ku.edu/files/soltiscitation.pdf|title=KU Women's Hall of Fame Citation: Pamela Soltis|last=Emily Taylor Center for Women & Gender Equity|date=25 July 2024|work=emilytaylorcenter.ku.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327023717/https://emilytaylorcenter.ku.edu/sites/emilytaylorcenter.ku.edu/files/soltiscitation.pdf|archive-date=27 March 2018}}</ref> == Почести == Таа била добитничка на наградата Далгрен за ботаника во 2002 година од Кралското физиографско друштво на Шведска. <ref name="ku.edu">{{Наведена мрежна страница|url=https://emilytaylorcenter.ku.edu/sites/emilytaylorcenter.ku.edu/files/soltiscitation.pdf|title=KU Women's Hall of Fame Citation: Pamela Soltis|last=Emily Taylor Center for Women & Gender Equity|date=25 July 2024|work=emilytaylorcenter.ku.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327023717/https://emilytaylorcenter.ku.edu/sites/emilytaylorcenter.ku.edu/files/soltiscitation.pdf|archive-date=27 March 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEmily_Taylor_Center_for_Women_&_Gender_Equity2024">Emily Taylor Center for Women & Gender Equity (July 25, 2024). [https://web.archive.org/web/20180327023717/https://emilytaylorcenter.ku.edu/sites/emilytaylorcenter.ku.edu/files/soltiscitation.pdf "KU Women's Hall of Fame Citation: Pamela Soltis"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''emilytaylorcenter.ku.edu''. Archived from [https://emilytaylorcenter.ku.edu/sites/emilytaylorcenter.ku.edu/files/soltiscitation.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on March 27, 2018.</cite></ref> [[Ројтерс]] ја именувал за високо цитиран истражувач во 2014 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://sciencewatch.com/sites/sw/files/sw-article/media/worlds-most-influential-scientific-minds-2014.pdf|title=The World's Most influential Scientific Minds 2014|publisher=[[Thomson Reuters]]|page=90|archive-url=https://web.archive.org/web/20140910021136/http://sciencewatch.com/sites/sw/files/sw-article/media/worlds-most-influential-scientific-minds-2014.pdf|archive-date=September 10, 2014|accessdate=December 31, 2025}}</ref> Таа, заедно со нејзиниот сопруг, Даглас Солтис, {{Sfn|UFRF|2016}} ја освоила наградата Аса Греј во 2006 година. Таа била избрана во Националната академија на науките во 2016 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html|title=National Academy of Sciences Members and Foreign Associates Elected|accessdate=2016-05-05}}</ref> и беше избрана за член на Американската асоцијација за унапредување на науката во 2022 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aaas.org/page/2022-fellows-0|title=2022 AAAS Fellows|date=October 2022|work=American Association for the Advancement of Science}}</ref> == Избрани публикации == === Научни публикации === * {{Smallcaps|p.s. Soltis, d.e. Soltis}}. 2004. ''The origin and diversification of angiosperms''. Am. J. Bot. 91: 1614–1626 * {{Smallcaps|s. Kim, v.a. Albert, m-j. Yoo, j.s. Farris, p.s. Soltis, d.e. Soltis}}. 2004. ''Pre-angiosperm duplication of floral genes and regulatory tinkering at the base of angiosperms''. Am. J. Bot. 91: 2102–2118 * {{Smallcaps|j.c. Pires, k.y. Lim, a. Kovarík, r. Matyásek, a. Boyd, a.r. Leitch, i.j. Leitch, m.d. Bennett, p.s. Soltis, d.e. Soltis}}. 2004. ''Molecular cytogenetic analysis of recently evolved [[Tragopogon]] ([[Главоцветни|Asteraceae]]) allopolyploids reveal a karyotype that is additive of the diploid progenitors''. Am. J. Bot. 91: 1022–1035 * {{Smallcaps|t.j. Davies, t.g. Barraclough, m.w. Chase, p.s. Soltis, d.e. Soltis, v. Savolainen}}. 2004. Darwin's abominable mystery: Insights from a supertree of the angiosperms. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA 101: 1904–1909. * {{Smallcaps|l.p. Ronse DeCraene, p.s. Soltis, d.e. Soltis}}. 2003. Evolution of floral structures in basal angiosperms. International Journal of Plant Sciences 164: S329-S363. * {{Smallcaps|[[angiosperm phylogeny group II]]}}. 2003. [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x/abstract ''An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II''. Bot. J. of the Linnean Soc. 141: 399-436] * {{Smallcaps|p.s. Soltis, d.e. Soltis, v. Savolainen, p.r. Crane, t. Barraclough}}. 2002. ''Rate heterogeneity among lineages of land plants: integration of molecular and fossil data and evidence for molecular living fossils''. Proc. of the National Academy of Sci. USA 99: 4430-4435 * {{Smallcaps|m.a. Gitzendanner, p.s. Soltis}}. 2000. ''Patterns of genetic variation in rare and widespread plant congeners: Do rare species have low levels of genetic variability?'' Am. J. Bot. 87: 783-792 * {{Smallcaps|pamela s. Soltis, douglas e. Soltis, m.w. Chase}}. 1999. ''Angiosperm phylogeny inferred from multiple genes: A research tool for comparative biology''. Nature 402: 402-404 === Книги === * {{Smallcaps|douglas e. Soltis, pamela s. Soltis}}. 2006. ''Developmental genetics of the flower''. Volumen 44 de Advances in botanical research incorporating advances in plant pathology. Edición ilustrada de Academic Press, 616 pp. {{ISBN|0120059444}} [https://books.google.com/books?id=UTNjK26KVGYC&q=%22Pamela+S.+Soltis%22 en línea] * {{Smallcaps|pamela s. Soltis, douglas e. Soltis, jeff J. Doyle}}. 1992. ''Molecular systematics of plants''. Editor Springer, 434 pp. {{ISBN|0412022419}} [https://books.google.com/books?id=qAIpjYAzwxIC&q=%22Pamela+S.+Soltis%22 en línea] * {{Smallcaps|d.e. Soltis, p.s. Soltis}}. 1990. ''Isozymes in plant biology''. Edición ilustrada de Springer, 268 pp. {{ISBN|0412365006}} [https://books.google.com/books?id=6TIpMNH3QFkC&dq=%22Pamela+S.+Soltis%22&pg=PA241 en línea] * {{Smallcaps|pamela s. Soltis}}. 1986. ''Studies of genetic variation in an introgressive complex in [[Clarkia]] ([[ноќничиња|Onagraceae]])''. Editor University of Kansas, Botany, 596 pp. == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Професори на Флоридскиот универзитет]] [[Категорија:Американско ботаничко друштво]] [[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] phrr08tvqkqhur0guu3g2wrbcu1r69e 0 1399181 5588432 2026-07-07T08:30:54Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359998858|Salvinia]]“ 5588432 wikitext text/x-wiki '''''Водена папрат''''' ([[науч.]] ''Salvinia'') е [[Род (биологија)|род]] на слободно лебдечки [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] водени папрати, [[Salviniaceae]]. Родот е именуван во чест на италијанскиот природонаучник од 17 век, [[Антон Марија Салвини]], а генеричкото име за првпат е објавено во 1754 година од францускиот ботаничар [[Жан-Франсоа Сегиер]] во ''Plantae Veronenses'', книга со описи на растенија пронајдена околу [[Верона]]. Препознаени се дванаесет [[Вид (биологија)|видови]], од кои најмалку три (''[[Salvinia molesta]]'', ''[[Salvinia herzogii]]'' и ''[[Salvinia minima]]'') се верува дека се хибриди делумно затоа што нивните [[Спорангија|спорангии]] се покажале како празни. Видовите од овој род се поврзани со другите водни папрати. == Опис == Мали, лебдечки водни растенија со ползечки стебла, разгранети, со влакна на површината на листот, но без вистински корени. Листовите се во тримерни спирали, со два листа зелени, неподвижни или со кратки ливчиња, рамни, цели и лебдечки, и еден лист ситно дисециран, ливчест, коренолик и висечки. Потопените листови со сори се опкружени со базификсирани мембранозни индузии (спорокарпи). == Филогенеза == == Еволутивна историја == Географијата на фосилниот материјал ''од Salvinia'' сугерира дека членовите на родот можеби биле широко распространети за време на [[Терцијар|терцијарот]].<ref name="Wang2014">{{Наведено списание|last=Wang, Li|last2=Qing-Qing Xu|last3=Jian-Hua Jin|date=2014|title=A reconstruction of the fossil Salvinia from the Eocene of Hainan Island, South China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0034666714000025|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|volume=203|pages=12–21|bibcode=2014RPaPa.203...12W|doi=10.1016/j.revpalbo.2013.12.005|url-access=subscription}}</ref><ref name="MississippiMiocene">{{Наведено списание|last=McNair, D.M.|last2=D.Z. Stults|last3=B. Axsmith|last4=M.H. Alford|last5=J.E. Starnes|date=2019|title=Preliminary investigation of a diverse megafossil floral assemblage from the middle Miocene of southern Mississippi, USA|url=https://palaeo-electronica.org/content/pdfs/906.pdf|journal=[[Palaeontologia Electronica]]|volume=22|issue=2|doi=10.26879/906|doi-access=free}}</ref> == Распространетост == Распространетоста е претежно тропска, во [[Северна Америка]], [[Мексико]], [[Западни Инди]], [[Средна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Евроазија]] и [[Африка]], вклучувајќи ги [[Мадагаскар]], Јужен Борнео, [[Азија]]. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] s8kw81w3ste1tb6pt9wvfri0xlcixyd 5588438 5588432 2026-07-07T08:33:34Z Виолетова 1975 5588438 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Salvinia natans1.jpg | image_caption = ''Salvinia minima'' | taxon = Salvinia | authority = [[Ség.]] |type_species = ''[[Salvinia natans]]'' |type_species_authority = (L.) All. | subdivision_ranks = Видови | subdivision = Види текст }} '''''Водена папрат''''' ([[науч.]] ''Salvinia'') е [[Род (биологија)|род]] на слободно лебдечки [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] водени папрати, [[Salviniaceae]]. Родот е именуван во чест на италијанскиот природонаучник од 17 век, [[Антон Марија Салвини]], а генеричкото име за првпат е објавено во 1754 година од францускиот ботаничар [[Жан-Франсоа Сегиер]] во ''Plantae Veronenses'', книга со описи на растенија пронајдена околу [[Верона]]. Препознаени се дванаесет [[Вид (биологија)|видови]], од кои најмалку три (''[[Salvinia molesta]]'', ''[[Salvinia herzogii]]'' и ''[[Salvinia minima]]'') се верува дека се хибриди делумно затоа што нивните [[Спорангија|спорангии]] се покажале како празни. Видовите од овој род се поврзани со другите водни папрати. == Опис == Мали, лебдечки водни растенија со ползечки стебла, разгранети, со влакна на површината на листот, но без вистински корени. Листовите се во тримерни спирали, со два листа зелени, неподвижни или со кратки ливчиња, рамни, цели и лебдечки, и еден лист ситно дисециран, ливчест, коренолик и висечки. Потопените листови со сори се опкружени со базификсирани мембранозни индузии (спорокарпи). == Филогенеза == {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Phylogeny of ''Salvinia''<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> ! colspan=1 | Other species include: |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:100%;line-height:80% |1={{clade |1=''[[Salvinia natans]]'' <small>(L.) All.</small> (Floating watermoss) |2={{clade |1=''[[Salvinia cucullata]]'' <small>Roxburgh ex Bory</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia minima]]'' <small>Baker</small> (Water spangles) |2={{clade |1=''[[Salvinia auriculata]]'' <small>Aublet 1775</small> (Eared watermoss; African payal; butterfly fern) |2={{clade |1=''[[Salvinia molesta]]'' <small>Mitch.</small> (Kariba weed) |2=''[[Salvinia oblongifolia]]'' <small>von Martius</small> }} }} }} }} }} }} | {{div col|style=font-size:90%;width:300px}} * ''[[Salvinia biloba]]'' <small>Raddi</small> * ''[[Salvinia delasotae]]'' <small>Miranda & Schwartsburd 2019</small> {''Salvinia sprucei'' × ''Salvinia minima''} * ''[[Salvinia hastata]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia martynii]]'' <small>Kopp</small> * ''[[Salvinia nuriana]]'' <small>de la Sota</small> * ''[[Salvinia nymphellula]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia sprucei]]'' <small>Kuhn</small> {{div col end}} |} == Еволутивна историја == Географијата на фосилниот материјал ''од Salvinia'' сугерира дека членовите на родот можеби биле широко распространети за време на [[Терцијар|терцијарот]].<ref name="Wang2014">{{Наведено списание|last=Wang, Li|last2=Qing-Qing Xu|last3=Jian-Hua Jin|date=2014|title=A reconstruction of the fossil Salvinia from the Eocene of Hainan Island, South China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0034666714000025|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|volume=203|pages=12–21|bibcode=2014RPaPa.203...12W|doi=10.1016/j.revpalbo.2013.12.005|url-access=subscription}}</ref><ref name="MississippiMiocene">{{Наведено списание|last=McNair, D.M.|last2=D.Z. Stults|last3=B. Axsmith|last4=M.H. Alford|last5=J.E. Starnes|date=2019|title=Preliminary investigation of a diverse megafossil floral assemblage from the middle Miocene of southern Mississippi, USA|url=https://palaeo-electronica.org/content/pdfs/906.pdf|journal=[[Palaeontologia Electronica]]|volume=22|issue=2|doi=10.26879/906|doi-access=free}}</ref> == Распространетост == Распространетоста е претежно тропска, во [[Северна Америка]], [[Мексико]], [[Западни Инди]], [[Средна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Евроазија]] и [[Африка]], вклучувајќи ги [[Мадагаскар]], Јужен Борнео, [[Азија]]. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] qozz8pnc94dyd9b6q53gg70l0dl93bl 5588439 5588438 2026-07-07T08:34:16Z Виолетова 1975 /* Филогенеза */ 5588439 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Salvinia natans1.jpg | image_caption = ''Salvinia minima'' | taxon = Salvinia | authority = [[Ség.]] |type_species = ''[[Salvinia natans]]'' |type_species_authority = (L.) All. | subdivision_ranks = Видови | subdivision = Види текст }} '''''Водена папрат''''' ([[науч.]] ''Salvinia'') е [[Род (биологија)|род]] на слободно лебдечки [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] водени папрати, [[Salviniaceae]]. Родот е именуван во чест на италијанскиот природонаучник од 17 век, [[Антон Марија Салвини]], а генеричкото име за првпат е објавено во 1754 година од францускиот ботаничар [[Жан-Франсоа Сегиер]] во ''Plantae Veronenses'', книга со описи на растенија пронајдена околу [[Верона]]. Препознаени се дванаесет [[Вид (биологија)|видови]], од кои најмалку три (''[[Salvinia molesta]]'', ''[[Salvinia herzogii]]'' и ''[[Salvinia minima]]'') се верува дека се хибриди делумно затоа што нивните [[Спорангија|спорангии]] се покажале како празни. Видовите од овој род се поврзани со другите водни папрати. == Опис == Мали, лебдечки водни растенија со ползечки стебла, разгранети, со влакна на површината на листот, но без вистински корени. Листовите се во тримерни спирали, со два листа зелени, неподвижни или со кратки ливчиња, рамни, цели и лебдечки, и еден лист ситно дисециран, ливчест, коренолик и висечки. Потопените листови со сори се опкружени со базификсирани мембранозни индузии (спорокарпи). == Филогенеза == {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Филогенеза на ''Salvinia''<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> ! colspan=1 | Други видови: |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:100%;line-height:80% |1={{clade |1=''[[Salvinia natans]]'' <small>(L.) All.</small> (Floating watermoss) |2={{clade |1=''[[Salvinia cucullata]]'' <small>Roxburgh ex Bory</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia minima]]'' <small>Baker</small> (Water spangles) |2={{clade |1=''[[Salvinia auriculata]]'' <small>Aublet 1775</small> (Eared watermoss; African payal; butterfly fern) |2={{clade |1=''[[Salvinia molesta]]'' <small>Mitch.</small> (Kariba weed) |2=''[[Salvinia oblongifolia]]'' <small>von Martius</small> }} }} }} }} }} }} | {{div col|style=font-size:90%;width:300px}} * ''[[Salvinia biloba]]'' <small>Raddi</small> * ''[[Salvinia delasotae]]'' <small>Miranda & Schwartsburd 2019</small> {''Salvinia sprucei'' × ''Salvinia minima''} * ''[[Salvinia hastata]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia martynii]]'' <small>Kopp</small> * ''[[Salvinia nuriana]]'' <small>de la Sota</small> * ''[[Salvinia nymphellula]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia sprucei]]'' <small>Kuhn</small> {{div col end}} |} == Еволутивна историја == Географијата на фосилниот материјал ''од Salvinia'' сугерира дека членовите на родот можеби биле широко распространети за време на [[Терцијар|терцијарот]].<ref name="Wang2014">{{Наведено списание|last=Wang, Li|last2=Qing-Qing Xu|last3=Jian-Hua Jin|date=2014|title=A reconstruction of the fossil Salvinia from the Eocene of Hainan Island, South China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0034666714000025|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|volume=203|pages=12–21|bibcode=2014RPaPa.203...12W|doi=10.1016/j.revpalbo.2013.12.005|url-access=subscription}}</ref><ref name="MississippiMiocene">{{Наведено списание|last=McNair, D.M.|last2=D.Z. Stults|last3=B. Axsmith|last4=M.H. Alford|last5=J.E. Starnes|date=2019|title=Preliminary investigation of a diverse megafossil floral assemblage from the middle Miocene of southern Mississippi, USA|url=https://palaeo-electronica.org/content/pdfs/906.pdf|journal=[[Palaeontologia Electronica]]|volume=22|issue=2|doi=10.26879/906|doi-access=free}}</ref> == Распространетост == Распространетоста е претежно тропска, во [[Северна Америка]], [[Мексико]], [[Западни Инди]], [[Средна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Евроазија]] и [[Африка]], вклучувајќи ги [[Мадагаскар]], Јужен Борнео, [[Азија]]. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 161hzyhujfpa72j5rpz02vfcpfgwss3 5588441 5588439 2026-07-07T08:34:41Z Виолетова 1975 /* Филогенеза */ 5588441 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Salvinia natans1.jpg | image_caption = ''Salvinia minima'' | taxon = Salvinia | authority = [[Ség.]] |type_species = ''[[Salvinia natans]]'' |type_species_authority = (L.) All. | subdivision_ranks = Видови | subdivision = Види текст }} '''''Водена папрат''''' ([[науч.]] ''Salvinia'') е [[Род (биологија)|род]] на слободно лебдечки [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] водени папрати, [[Salviniaceae]]. Родот е именуван во чест на италијанскиот природонаучник од 17 век, [[Антон Марија Салвини]], а генеричкото име за првпат е објавено во 1754 година од францускиот ботаничар [[Жан-Франсоа Сегиер]] во ''Plantae Veronenses'', книга со описи на растенија пронајдена околу [[Верона]]. Препознаени се дванаесет [[Вид (биологија)|видови]], од кои најмалку три (''[[Salvinia molesta]]'', ''[[Salvinia herzogii]]'' и ''[[Salvinia minima]]'') се верува дека се хибриди делумно затоа што нивните [[Спорангија|спорангии]] се покажале како празни. Видовите од овој род се поврзани со другите водни папрати. == Опис == Мали, лебдечки водни растенија со ползечки стебла, разгранети, со влакна на површината на листот, но без вистински корени. Листовите се во тримерни спирали, со два листа зелени, неподвижни или со кратки ливчиња, рамни, цели и лебдечки, и еден лист ситно дисециран, ливчест, коренолик и висечки. Потопените листови со сори се опкружени со базификсирани мембранозни индузии (спорокарпи). == Филогенеза == {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Филогенеза на ''Salvinia''<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> ! colspan=1 | Други видови: |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:100%;line-height:80% |1={{clade |1=''[[Salvinia natans]]'' <small>(L.) All.</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia cucullata]]'' <small>Roxburgh ex Bory</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia minima]]'' <small>Baker</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia auriculata]]'' <small>Aublet 1775</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia molesta]]'' <small>Mitch.</small> |2=''[[Salvinia oblongifolia]]'' <small>von Martius</small> }} }} }} }} }} }} | {{div col|style=font-size:90%;width:300px}} * ''[[Salvinia biloba]]'' <small>Raddi</small> * ''[[Salvinia delasotae]]'' <small>Miranda & Schwartsburd 2019</small> {''Salvinia sprucei'' × ''Salvinia minima''} * ''[[Salvinia hastata]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia martynii]]'' <small>Kopp</small> * ''[[Salvinia nuriana]]'' <small>de la Sota</small> * ''[[Salvinia nymphellula]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia sprucei]]'' <small>Kuhn</small> {{div col end}} |} == Еволутивна историја == Географијата на фосилниот материјал ''од Salvinia'' сугерира дека членовите на родот можеби биле широко распространети за време на [[Терцијар|терцијарот]].<ref name="Wang2014">{{Наведено списание|last=Wang, Li|last2=Qing-Qing Xu|last3=Jian-Hua Jin|date=2014|title=A reconstruction of the fossil Salvinia from the Eocene of Hainan Island, South China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0034666714000025|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|volume=203|pages=12–21|bibcode=2014RPaPa.203...12W|doi=10.1016/j.revpalbo.2013.12.005|url-access=subscription}}</ref><ref name="MississippiMiocene">{{Наведено списание|last=McNair, D.M.|last2=D.Z. Stults|last3=B. Axsmith|last4=M.H. Alford|last5=J.E. Starnes|date=2019|title=Preliminary investigation of a diverse megafossil floral assemblage from the middle Miocene of southern Mississippi, USA|url=https://palaeo-electronica.org/content/pdfs/906.pdf|journal=[[Palaeontologia Electronica]]|volume=22|issue=2|doi=10.26879/906|doi-access=free}}</ref> == Распространетост == Распространетоста е претежно тропска, во [[Северна Америка]], [[Мексико]], [[Западни Инди]], [[Средна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Евроазија]] и [[Африка]], вклучувајќи ги [[Мадагаскар]], Јужен Борнео, [[Азија]]. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] nmxg7gzcw56k0k25bb0hhrbp4etedun 5588446 5588441 2026-07-07T08:36:39Z Виолетова 1975 /* Распространетост */ 5588446 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Salvinia natans1.jpg | image_caption = ''Salvinia minima'' | taxon = Salvinia | authority = [[Ség.]] |type_species = ''[[Salvinia natans]]'' |type_species_authority = (L.) All. | subdivision_ranks = Видови | subdivision = Види текст }} '''''Водена папрат''''' ([[науч.]] ''Salvinia'') е [[Род (биологија)|род]] на слободно лебдечки [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] водени папрати, [[Salviniaceae]]. Родот е именуван во чест на италијанскиот природонаучник од 17 век, [[Антон Марија Салвини]], а генеричкото име за првпат е објавено во 1754 година од францускиот ботаничар [[Жан-Франсоа Сегиер]] во ''Plantae Veronenses'', книга со описи на растенија пронајдена околу [[Верона]]. Препознаени се дванаесет [[Вид (биологија)|видови]], од кои најмалку три (''[[Salvinia molesta]]'', ''[[Salvinia herzogii]]'' и ''[[Salvinia minima]]'') се верува дека се хибриди делумно затоа што нивните [[Спорангија|спорангии]] се покажале како празни. Видовите од овој род се поврзани со другите водни папрати. == Опис == Мали, лебдечки водни растенија со ползечки стебла, разгранети, со влакна на површината на листот, но без вистински корени. Листовите се во тримерни спирали, со два листа зелени, неподвижни или со кратки ливчиња, рамни, цели и лебдечки, и еден лист ситно дисециран, ливчест, коренолик и висечки. Потопените листови со сори се опкружени со базификсирани мембранозни индузии (спорокарпи). == Филогенеза == {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Филогенеза на ''Salvinia''<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> ! colspan=1 | Други видови: |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:100%;line-height:80% |1={{clade |1=''[[Salvinia natans]]'' <small>(L.) All.</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia cucullata]]'' <small>Roxburgh ex Bory</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia minima]]'' <small>Baker</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia auriculata]]'' <small>Aublet 1775</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia molesta]]'' <small>Mitch.</small> |2=''[[Salvinia oblongifolia]]'' <small>von Martius</small> }} }} }} }} }} }} | {{div col|style=font-size:90%;width:300px}} * ''[[Salvinia biloba]]'' <small>Raddi</small> * ''[[Salvinia delasotae]]'' <small>Miranda & Schwartsburd 2019</small> {''Salvinia sprucei'' × ''Salvinia minima''} * ''[[Salvinia hastata]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia martynii]]'' <small>Kopp</small> * ''[[Salvinia nuriana]]'' <small>de la Sota</small> * ''[[Salvinia nymphellula]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia sprucei]]'' <small>Kuhn</small> {{div col end}} |} == Еволутивна историја == Географијата на фосилниот материјал ''од Salvinia'' сугерира дека членовите на родот можеби биле широко распространети за време на [[Терцијар|терцијарот]].<ref name="Wang2014">{{Наведено списание|last=Wang, Li|last2=Qing-Qing Xu|last3=Jian-Hua Jin|date=2014|title=A reconstruction of the fossil Salvinia from the Eocene of Hainan Island, South China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0034666714000025|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|volume=203|pages=12–21|bibcode=2014RPaPa.203...12W|doi=10.1016/j.revpalbo.2013.12.005|url-access=subscription}}</ref><ref name="MississippiMiocene">{{Наведено списание|last=McNair, D.M.|last2=D.Z. Stults|last3=B. Axsmith|last4=M.H. Alford|last5=J.E. Starnes|date=2019|title=Preliminary investigation of a diverse megafossil floral assemblage from the middle Miocene of southern Mississippi, USA|url=https://palaeo-electronica.org/content/pdfs/906.pdf|journal=[[Palaeontologia Electronica]]|volume=22|issue=2|doi=10.26879/906|doi-access=free}}</ref> == Распространетост == Распространетоста е претежно тропска, во [[Северна Америка]], [[Мексико]], [[Западни Инди]], [[Средна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Евроазија]] и [[Африка]], вклучувајќи ги [[Мадагаскар]], јужен [[Борнео]], [[Азија]]. Во [[Македонија]] од овој род расте видот [[Salvinia natans]]. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] ohsdnwqwaz2g40nsn4zca0tlpfuy2wr 5588448 5588446 2026-07-07T08:38:28Z Виолетова 1975 /* Распространетост */ 5588448 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Salvinia natans1.jpg | image_caption = ''Salvinia minima'' | taxon = Salvinia | authority = [[Ség.]] |type_species = ''[[Salvinia natans]]'' |type_species_authority = (L.) All. | subdivision_ranks = Видови | subdivision = Види текст }} '''''Водена папрат''''' ([[науч.]] ''Salvinia'') е [[Род (биологија)|род]] на слободно лебдечки [[Водно растение|водни]] [[Папрат|папрати]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] водени папрати, [[Salviniaceae]]. Родот е именуван во чест на италијанскиот природонаучник од 17 век, [[Антон Марија Салвини]], а генеричкото име за првпат е објавено во 1754 година од францускиот ботаничар [[Жан-Франсоа Сегиер]] во ''Plantae Veronenses'', книга со описи на растенија пронајдена околу [[Верона]]. Препознаени се дванаесет [[Вид (биологија)|видови]], од кои најмалку три (''[[Salvinia molesta]]'', ''[[Salvinia herzogii]]'' и ''[[Salvinia minima]]'') се верува дека се хибриди делумно затоа што нивните [[Спорангија|спорангии]] се покажале како празни. Видовите од овој род се поврзани со другите водни папрати. == Опис == Мали, лебдечки водни растенија со ползечки стебла, разгранети, со влакна на површината на листот, но без вистински корени. Листовите се во тримерни спирали, со два листа зелени, неподвижни или со кратки ливчиња, рамни, цели и лебдечки, и еден лист ситно дисециран, ливчест, коренолик и висечки. Потопените листови со сори се опкружени со базификсирани мембранозни индузии (спорокарпи). == Филогенеза == {| class="wikitable" |- ! colspan=1 | Филогенеза на ''Salvinia''<ref>{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |issue= |article-number= 909768| doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid= 36092417|pmc= 9449725|bibcode= |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last1= |first1= |display-authors=et al. |year=2024 |title=Tree viewer: interactive visualization of FTOL |url=https://fernphy.github.io/viewer.html |version=FTOL v1.7.0 ([[GenBank]] release 261) |access-date=1 May 2025}}</ref> ! colspan=1 | Други видови: |- | style="vertical-align:top| {{Clade | style=font-size:100%;line-height:80% |1={{clade |1=''[[Salvinia natans]]'' <small>(L.) All.</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia cucullata]]'' <small>Roxburgh ex Bory</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia minima]]'' <small>Baker</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia auriculata]]'' <small>Aublet 1775</small> |2={{clade |1=''[[Salvinia molesta]]'' <small>Mitch.</small> |2=''[[Salvinia oblongifolia]]'' <small>von Martius</small> }} }} }} }} }} }} | {{div col|style=font-size:90%;width:300px}} * ''[[Salvinia biloba]]'' <small>Raddi</small> * ''[[Salvinia delasotae]]'' <small>Miranda & Schwartsburd 2019</small> {''Salvinia sprucei'' × ''Salvinia minima''} * ''[[Salvinia hastata]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia martynii]]'' <small>Kopp</small> * ''[[Salvinia nuriana]]'' <small>de la Sota</small> * ''[[Salvinia nymphellula]]'' <small>Desvaux</small> * ''[[Salvinia sprucei]]'' <small>Kuhn</small> {{div col end}} |} == Еволутивна историја == Географијата на фосилниот материјал ''од Salvinia'' сугерира дека членовите на родот можеби биле широко распространети за време на [[Терцијар|терцијарот]].<ref name="Wang2014">{{Наведено списание|last=Wang, Li|last2=Qing-Qing Xu|last3=Jian-Hua Jin|date=2014|title=A reconstruction of the fossil Salvinia from the Eocene of Hainan Island, South China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0034666714000025|journal=Review of Palaeobotany and Palynology|volume=203|pages=12–21|bibcode=2014RPaPa.203...12W|doi=10.1016/j.revpalbo.2013.12.005|url-access=subscription}}</ref><ref name="MississippiMiocene">{{Наведено списание|last=McNair, D.M.|last2=D.Z. Stults|last3=B. Axsmith|last4=M.H. Alford|last5=J.E. Starnes|date=2019|title=Preliminary investigation of a diverse megafossil floral assemblage from the middle Miocene of southern Mississippi, USA|url=https://palaeo-electronica.org/content/pdfs/906.pdf|journal=[[Palaeontologia Electronica]]|volume=22|issue=2|doi=10.26879/906|doi-access=free}}</ref> == Распространетост == Распространетоста е претежно тропска, во [[Северна Америка]], [[Мексико]], [[Западни Инди]], [[Средна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Евроазија]] и [[Африка]], вклучувајќи ги [[Мадагаскар]], јужен [[Борнео]], [[Азија]]. Во [[Македонија]] од овој род расте видот [[Salvinia natans]].<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 75, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 656zzerj9s25gow4aygstji3aofgnxz 0 1399182 5588435 2026-07-07T08:31:59Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Водена папрат]] 5588435 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Водена папрат]] gu2yl6l5zli03qccvpfcn263k15oj67 1 1399183 5588442 2026-07-07T08:35:08Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588442 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399184 5588463 2026-07-07T08:45:56Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1315245756|Salvinia natans]]“ 5588463 wikitext text/x-wiki '''Пловечка водена папрат''' ([[науч.]] ''Salvinia natans'') е годишна лебдечка водна [[папрат]], која површно може да изгледа слична на [[мов]]. Се среќава низ целиот свет каде што има изобилство стоечка свежа вода, сончева светлина и влажен воздух, но е особено честа во [[Африка]], [[Азија]] и [[Средна Европа|централна Европа]]. Во [[Њујорк (сојузна држава)|државата Њујорк]] и [[Масачусетс]], таа е воведен вид.<ref name="plants">{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SANA5|title=Profile for ''Salvinia natans'' (Floating fern)|work=PLANTS Database|publisher=[[United States Department of Agriculture|USDA]], [[Natural Resources Conservation Service|NRCS]]|accessdate=May 9, 2011}}</ref> == Галерија == <gallery> Податотека:Illustration_Salvinia_natans0.jpg Податотека:BB-0087_Salvinia_natans.png Податотека:Salvinia_natans_kz27.jpg Податотека:Submerged_leaf_of_salvinia_natans.JPG Податотека:Salwinia_natns_w_naturze.JPG Податотека:Salvinia_natans_Prague_2014_1.jpg Податотека:Salvinia_natans_kz_spor.jpg Податотека:Salvinia_natans_01.JPG </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Јужна Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] e8uc4d9nu4qjh2q6ef3ldb4muarhhfc 5588472 5588463 2026-07-07T08:48:08Z Виолетова 1975 5588472 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | name = Пловечка водена папрат | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Allen, D.J. |title=''Salvinia natans'' |article-number=e.T163996A5688211 |year=2011 |access-date=15 April 2024}}</ref> | image = Salvinia natans (habitus) 1.jpg | image_caption = | genus = Salvinia | species = natans | authority = ([[L.]]) [[All.]]<ref name=ipni>&nbsp;This species was first described and named in ''Flora Pedemontana'' 2. 289. 1785.; and in ''Bak. Hdb.'' 135. NPfl. 402. 1785 {{ cite web |url=http://www.ipni.org:80/ipni/idPlantNameSearch.do?id=17219920-1 |title=Plant Name Details for ''Salvinia natans'' |quote=Distribution: Eur. centr.-China bor.-India. |work=[[International Plant Names Index|IPNI]] |access-date=May 9, 2011}}</ref> |synonyms = ''Marsilea natans'' L. ([[basionym]])<ref name=grin>{{GRIN | accessdate=May 9, 2011}}</ref> }} '''Пловечка водена папрат''' ([[науч.]] ''Salvinia natans'') е годишна лебдечка водна [[папрат]], која површно може да изгледа слична на [[мов]]. Се среќава низ целиот свет каде што има изобилство стоечка свежа вода, сончева светлина и влажен воздух, но е особено честа во [[Африка]], [[Азија]] и [[Средна Европа|централна Европа]]. Во [[Њујорк (сојузна држава)|државата Њујорк]] и [[Масачусетс]], таа е воведен вид.<ref name="plants">{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SANA5|title=Profile for ''Salvinia natans'' (Floating fern)|work=PLANTS Database|publisher=[[United States Department of Agriculture|USDA]], [[Natural Resources Conservation Service|NRCS]]|accessdate=May 9, 2011}}</ref> == Опис == == Во Македонија == Во Македонија == Галерија == <gallery> Податотека:Illustration_Salvinia_natans0.jpg Податотека:BB-0087_Salvinia_natans.png Податотека:Salvinia_natans_kz27.jpg Податотека:Submerged_leaf_of_salvinia_natans.JPG Податотека:Salwinia_natns_w_naturze.JPG Податотека:Salvinia_natans_Prague_2014_1.jpg Податотека:Salvinia_natans_kz_spor.jpg Податотека:Salvinia_natans_01.JPG </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Јужна Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] qb7utv1cy79ctdzmv657hprjlry8zyo 5588473 5588472 2026-07-07T08:51:18Z Виолетова 1975 5588473 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | name = Пловечка водена папрат | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Allen, D.J. |title=''Salvinia natans'' |article-number=e.T163996A5688211 |year=2011 |access-date=15 April 2024}}</ref> | image = Salvinia natans (habitus) 1.jpg | image_caption = | genus = Salvinia | species = natans | authority = ([[L.]]) [[All.]]<ref name=ipni>&nbsp;This species was first described and named in ''Flora Pedemontana'' 2. 289. 1785.; and in ''Bak. Hdb.'' 135. NPfl. 402. 1785 {{ cite web |url=http://www.ipni.org:80/ipni/idPlantNameSearch.do?id=17219920-1 |title=Plant Name Details for ''Salvinia natans'' |quote=Distribution: Eur. centr.-China bor.-India. |work=[[International Plant Names Index|IPNI]] |access-date=May 9, 2011}}</ref> |synonyms = ''Marsilea natans'' L. ([[basionym]])<ref name=grin>{{GRIN | accessdate=May 9, 2011}}</ref> }} '''Пловечка водена папрат''' ([[науч.]] ''Salvinia natans'') е годишна лебдечка водна [[папрат]], која површно може да изгледа слична на [[мов]]. Се среќава низ целиот свет каде што има изобилство стоечка свежа вода, сончева светлина и влажен воздух, но е особено честа во [[Африка]], [[Азија]] и [[Средна Европа|централна Европа]]. Во [[Њујорк (сојузна држава)|државата Њујорк]] и [[Масачусетс]], таа е воведен вид.<ref name="plants">{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SANA5|title=Profile for ''Salvinia natans'' (Floating fern)|work=PLANTS Database|publisher=[[United States Department of Agriculture|USDA]], [[Natural Resources Conservation Service|NRCS]]|accessdate=May 9, 2011}}</ref> == Опис == ОВа е едногодишно пловечко растение со тенко разгрането стебло. Листовите се по три во пршлен, двата странични листа пливаат по површината на водата, целокрајни, овални, во основата срцевидни. Горната страна е брадавичеста и со кафеави влакна, а долната е влакнеста. Спорокарпиумите се во групи од 3-8, топчести и во основата на потопениот лист.<ref name="Флора на Македонија222">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 75, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Во Македонија == Во Македонија е широко распространето расте по блата, канали, оризишта и крајбрежјата на езерата.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 75, МАНУ, Скопје, 1985</ref> == Галерија == <gallery> Податотека:Illustration_Salvinia_natans0.jpg Податотека:BB-0087_Salvinia_natans.png Податотека:Salvinia_natans_kz27.jpg Податотека:Submerged_leaf_of_salvinia_natans.JPG Податотека:Salwinia_natns_w_naturze.JPG Податотека:Salvinia_natans_Prague_2014_1.jpg Податотека:Salvinia_natans_kz_spor.jpg Податотека:Salvinia_natans_01.JPG </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Јужна Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Воденопапратовидни]] [[Категорија:Водни растенија]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] j0vtrqwtkjk38byl8d5h1gmzx5zqdxs 0 1399185 5588468 2026-07-07T08:46:26Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Пловечка водена папрат]] 5588468 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Пловечка водена папрат]] tpf4w1wpxugy6kmxvurwfcdp4z2sphn 1 1399186 5588469 2026-07-07T08:46:41Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588469 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1399187 5588497 2026-07-07T09:12:17Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Celtis}} [[Категорија:Конопи]] 5588497 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Celtis}} [[Категорија:Конопи]] khedm7j78a1r4et49sjz6pbq3h9yhtl 14 1399188 5588516 2026-07-07T09:26:31Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[Категорија:Македонски ботаничари|Дендролози]] [[Категорија:Дендролози по националност]] 5588516 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Македонски ботаничари|Дендролози]] [[Категорија:Дендролози по националност]] 6hv80p8xqavz160e581s94jwymirgr5 14 1399189 5588521 2026-07-07T09:28:31Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[Категорија:Дендролози| Националност]] [[Категорија:Ботаничари по националност| Дендролози]] [[Категорија:Шумари по националност| Дендролози]] 5588521 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Дендролози| Националност]] [[Категорија:Ботаничари по националност| Дендролози]] [[Категорија:Шумари по националност| Дендролози]] 4m08tg3q447kql1bq3mgnqsmk2twc9l 14 1399190 5588522 2026-07-07T09:29:25Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|Dendrologists}} [[Категорија:Дендрологија]] [[Категорија:Ботаничари]] [[Категорија:Шумарски инженери]] 5588522 wikitext text/x-wiki {{рв|Dendrologists}} [[Категорија:Дендрологија]] [[Категорија:Ботаничари]] [[Категорија:Шумарски инженери]] 9e6utaypvra4p6avt3fjehb1d86p26s 5588523 5588522 2026-07-07T09:29:48Z Bjankuloski06 332 5588523 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Дендролог}} {{рв|Dendrologists}} [[Категорија:Дендрологија]] [[Категорија:Ботаничари]] [[Категорија:Шумарски инженери]] r7ytz1fjoamb6i3ehdemyrtjjiodecn 0 1399191 5588524 2026-07-07T09:29:58Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Дендрологија]] 5588524 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Дендрологија]] braw4s9ujiqkpixc39b84s1jtqcna2o 14 1399192 5588528 2026-07-07T09:31:37Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|Forestry scientists}} [[Категорија:Инженери по поле]] [[Категорија:Шумарство]] [[Категорија:Шумарски занимања]] 5588528 wikitext text/x-wiki {{рв|Forestry scientists}} [[Категорија:Инженери по поле]] [[Категорија:Шумарство]] [[Категорија:Шумарски занимања]] 2wp3kuy90a03arl57wvq0ynbrsmkvlw 5588529 5588528 2026-07-07T09:32:29Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Шумарски занимања]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5588529 wikitext text/x-wiki {{рв|Forestry scientists}} [[Категорија:Инженери по поле]] [[Категорија:Шумарство]] bshgaqqf8awpkheqlrxuv4v7h909v1h 10 1399193 5588530 2026-07-07T09:34:08Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Копривка |parent=Конопи |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 5588530 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Копривка |parent=Конопи |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} puiqr30o7fae4z7mhjf5ro1t5kj5b0l 5588531 5588530 2026-07-07T09:34:16Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Автотаксономија/Celtis]] на [[Предлошка:Автотаксономија/Копривка]] 5588530 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Копривка |parent=Конопи |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} puiqr30o7fae4z7mhjf5ro1t5kj5b0l 10 1399194 5588532 2026-07-07T09:34:17Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Автотаксономија/Celtis]] на [[Предлошка:Автотаксономија/Копривка]] 5588532 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Автотаксономија/Копривка]] i94vln374iz5t9gbr5w5jf5t8x6xkci 0 1399195 5588549 2026-07-07T10:27:55Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1353650111|Abies × borisii-regis]]“ 5588549 wikitext text/x-wiki '''''Abies'' × ''borisii-regis''''' ('''македонска ела''') е хибриден вид [[ела]] што расте на [[Планина|планините]] на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]] во [[Македонија]], [[Бугарија]], северна [[Грција]], [[Република Косово|Косово]], [[Албанија]] и [[Србија]]. Се јавува на надморски височини од 800-1800 метри, на планини со годишни врнежи од над 1000 мм.<ref name="farjona">Farjon, A. (1998). ''World Checklist and Bibliography of Conifers''. Royal Botanic Gardens, Kew {{ISBN|1-900347-54-7}}.</ref><ref name="rushforthc">Rushforth, K. (1987). ''Conifers''. Helm {{ISBN|0-7470-2801-X}}.</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999). ''Trees of Britain and Europe''. Collins {{ISBN|0-00-220013-9}}.</ref><ref name="gd">Gymnosperm Database: [http://www.conifers.org/pi/ab/borisii_regis.htm ''Abies borisii-regis''] {{Семарх|date=October 31, 2007}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.euforgen.org/species/abies-borisii-regis/ ''Abies borisii-regis''] . Карта на дистрибуција, генетски единици за зачувување и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Грција]] [[Категорија:Флора на Бугарија]] [[Категорија:Флора на Албанија]] [[Категорија:Ела]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 6o7cqa37vp43cdw4u23djv86gboy52h 5588550 5588549 2026-07-07T10:30:25Z Виолетова 1975 5588550 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Abies cone & bits.jpg | image_caption = | name = ''Abies'' × ''borisii-regis'' | genus = Abies | species1 = alba | species2 = cephalonica | authority = Mattf. | range_map = Abies borisii-regis range.svg | range_map_caption = {{Color box|#70A800}} Continuous range <span style="color:#70A800"><big>'''✖'''</big></span> Isolated population }} '''''Abies'' × ''borisii-regis''''' ('''македонска ела''') е хибриден вид [[ела]] што расте на [[Планина|планините]] на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]] во [[Македонија]], [[Бугарија]], северна [[Грција]], [[Република Косово|Косово]], [[Албанија]] и [[Србија]]. Се јавува на надморски височини од 800-1800 метри, на планини со годишни врнежи од над 1000 мм.<ref name="farjona">Farjon, A. (1998). ''World Checklist and Bibliography of Conifers''. Royal Botanic Gardens, Kew {{ISBN|1-900347-54-7}}.</ref><ref name="rushforthc">Rushforth, K. (1987). ''Conifers''. Helm {{ISBN|0-7470-2801-X}}.</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999). ''Trees of Britain and Europe''. Collins {{ISBN|0-00-220013-9}}.</ref><ref name="gd">Gymnosperm Database: [http://www.conifers.org/pi/ab/borisii_regis.htm ''Abies borisii-regis''] {{Семарх|date=October 31, 2007}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.euforgen.org/species/abies-borisii-regis/ ''Abies borisii-regis''] . Карта на дистрибуција, генетски единици за зачувување и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Грција]] [[Категорија:Флора на Бугарија]] [[Категорија:Флора на Албанија]] [[Категорија:Ела]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] tpuw7oifmtszadse3mw52b2plwt1a8u 5588553 5588550 2026-07-07T10:37:04Z Виолетова 1975 5588553 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Abies cone & bits.jpg | image_caption = | name = ''Abies'' × ''borisii-regis'' | genus = Abies | species1 = alba | species2 = cephalonica | authority = Mattf. | range_map = Abies borisii-regis range.svg | range_map_caption = {{Color box|#70A800}} Continuous range <span style="color:#70A800"><big>'''✖'''</big></span> Isolated population }} '''''Abies'' × ''borisii-regis''''' ('''македонска ела''') е хибриден вид [[ела]] што расте на [[Планина|планините]] на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]] во [[Македонија]], [[Бугарија]], северна [[Грција]], [[Република Косово|Косово]], [[Албанија]] и [[Србија]]. Се јавува на надморски височини од 800-1800 метри, на планини со годишни врнежи од над 1000 мм.<ref name="farjona">Farjon, A. (1998). ''World Checklist and Bibliography of Conifers''. Royal Botanic Gardens, Kew {{ISBN|1-900347-54-7}}.</ref><ref name="rushforthc">Rushforth, K. (1987). ''Conifers''. Helm {{ISBN|0-7470-2801-X}}.</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999). ''Trees of Britain and Europe''. Collins {{ISBN|0-00-220013-9}}.</ref><ref name="gd">Gymnosperm Database: [http://www.conifers.org/pi/ab/borisii_regis.htm ''Abies borisii-regis''] {{Семарх|date=October 31, 2007}}</ref> == Опис == Ова е дрво високо до 40 метри, со пирамидална круна. Младите гранчиња се светложолтеникави, многу влакнести, а постарите се зеленикаво светлокафеави. Влакна има и по старите гранчиња. Пупките се смолести, листовите расперени, густи и на горната страна на гранчињата, долги до 30 мм, широки 1,5-2 мм, кожести, на врвот постепено се стеснуваат, заострени, целокрајни или многу малку всечени на врвот. На долната страна има две бели пруги. Шишарката е цилиндрична, долга до 15 см, широка 4-5 см. Семето е асиметрично, долго 7-9 мм, со кафеаво крилце, кое е двапати подолго од семето. == Во Македонија == == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.euforgen.org/species/abies-borisii-regis/ ''Abies borisii-regis''] . Карта на дистрибуција, генетски единици за зачувување и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Грција]] [[Категорија:Флора на Бугарија]] [[Категорија:Флора на Албанија]] [[Категорија:Ела]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] a0tp2jnqymaeolz2t054xxhmxmdv49c 5588554 5588553 2026-07-07T10:37:33Z Виолетова 1975 /* Во Македонија */ 5588554 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Abies cone & bits.jpg | image_caption = | name = ''Abies'' × ''borisii-regis'' | genus = Abies | species1 = alba | species2 = cephalonica | authority = Mattf. | range_map = Abies borisii-regis range.svg | range_map_caption = {{Color box|#70A800}} Continuous range <span style="color:#70A800"><big>'''✖'''</big></span> Isolated population }} '''''Abies'' × ''borisii-regis''''' ('''македонска ела''') е хибриден вид [[ела]] што расте на [[Планина|планините]] на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]] во [[Македонија]], [[Бугарија]], северна [[Грција]], [[Република Косово|Косово]], [[Албанија]] и [[Србија]]. Се јавува на надморски височини од 800-1800 метри, на планини со годишни врнежи од над 1000 мм.<ref name="farjona">Farjon, A. (1998). ''World Checklist and Bibliography of Conifers''. Royal Botanic Gardens, Kew {{ISBN|1-900347-54-7}}.</ref><ref name="rushforthc">Rushforth, K. (1987). ''Conifers''. Helm {{ISBN|0-7470-2801-X}}.</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999). ''Trees of Britain and Europe''. Collins {{ISBN|0-00-220013-9}}.</ref><ref name="gd">Gymnosperm Database: [http://www.conifers.org/pi/ab/borisii_regis.htm ''Abies borisii-regis''] {{Семарх|date=October 31, 2007}}</ref> == Опис == Ова е дрво високо до 40 метри, со пирамидална круна. Младите гранчиња се светложолтеникави, многу влакнести, а постарите се зеленикаво светлокафеави. Влакна има и по старите гранчиња. Пупките се смолести, листовите расперени, густи и на горната страна на гранчињата, долги до 30 мм, широки 1,5-2 мм, кожести, на врвот постепено се стеснуваат, заострени, целокрајни или многу малку всечени на врвот. На долната страна има две бели пруги. Шишарката е цилиндрична, долга до 15 см, широка 4-5 см. Семето е асиметрично, долго 7-9 мм, со кафеаво крилце, кое е двапати подолго од семето. == Во Македонија == Во Македонија == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.euforgen.org/species/abies-borisii-regis/ ''Abies borisii-regis''] . Карта на дистрибуција, генетски единици за зачувување и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Грција]] [[Категорија:Флора на Бугарија]] [[Категорија:Флора на Албанија]] [[Категорија:Ела]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] s8b6w8e1udce0migkrjtgs09awo3dfu 5588574 5588554 2026-07-07T11:08:01Z Виолетова 1975 /* Во Македонија */ 5588574 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Abies cone & bits.jpg | image_caption = | name = ''Abies'' × ''borisii-regis'' | genus = Abies | species1 = alba | species2 = cephalonica | authority = Mattf. | range_map = Abies borisii-regis range.svg | range_map_caption = {{Color box|#70A800}} Continuous range <span style="color:#70A800"><big>'''✖'''</big></span> Isolated population }} '''''Abies'' × ''borisii-regis''''' ('''македонска ела''') е хибриден вид [[ела]] што расте на [[Планина|планините]] на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]] во [[Македонија]], [[Бугарија]], северна [[Грција]], [[Република Косово|Косово]], [[Албанија]] и [[Србија]]. Се јавува на надморски височини од 800-1800 метри, на планини со годишни врнежи од над 1000 мм.<ref name="farjona">Farjon, A. (1998). ''World Checklist and Bibliography of Conifers''. Royal Botanic Gardens, Kew {{ISBN|1-900347-54-7}}.</ref><ref name="rushforthc">Rushforth, K. (1987). ''Conifers''. Helm {{ISBN|0-7470-2801-X}}.</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999). ''Trees of Britain and Europe''. Collins {{ISBN|0-00-220013-9}}.</ref><ref name="gd">Gymnosperm Database: [http://www.conifers.org/pi/ab/borisii_regis.htm ''Abies borisii-regis''] {{Семарх|date=October 31, 2007}}</ref> == Опис == Ова е дрво високо до 40 метри, со пирамидална круна. Младите гранчиња се светложолтеникави, многу влакнести, а постарите се зеленикаво светлокафеави. Влакна има и по старите гранчиња. Пупките се смолести, листовите расперени, густи и на горната страна на гранчињата, долги до 30 мм, широки 1,5-2 мм, кожести, на врвот постепено се стеснуваат, заострени, целокрајни или многу малку всечени на врвот. На долната страна има две бели пруги.<ref name="Флора на Македонија22">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 77-78, МАНУ, Скопје, 1985</ref> Шишарката е цилиндрична, долга до 15 см, широка 4-5 см. Семето е асиметрично, долго 7-9 мм, со кафеаво крилце, кое е двапати подолго од семето.<ref name="Флора на Македонија22" /> == Во Македонија == Во Македонија е често дрво западно од реката Вардар, и тоа пред сè во шумскиот појас од 1000-1800 метри, каде образува чисти шуми или доаѓа заедно со други дрвенести видови. Оваа ела ја има на Шар Планина, Рудока, Бистра, Јакупица, Караџица, Кораб, Галичица, Пелистер, Ниџе, Дудица, Кожуф, Беласица и др.<ref name="Флора на Македонија22" /> Според обликот на игличките, кои силно варираат, почнувајќи од цечокрајни и шиловидно заострени врвови, па сè до тапи и повеќе или помалку всечени иглички, можат да се разликуваат повеќе форми. На некои места, на пример во околината на Маврови Анови, според обликот на листовите многу се приближува кон ''[[Abies alba]],'' но сепак тука станува збор за една посебна форма на оваа ела.<ref name="Флора на Македонија22" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.euforgen.org/species/abies-borisii-regis/ ''Abies borisii-regis''] . Карта на дистрибуција, генетски единици за зачувување и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Грција]] [[Категорија:Флора на Бугарија]] [[Категорија:Флора на Албанија]] [[Категорија:Ела]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 9l9fagih33ya7oml58632xxtskh6a1n 0 1399196 5588551 2026-07-07T10:31:20Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Македонска ела]] 5588551 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Македонска ела]] cf4nn0zvl4pe0a4hntl9wd5motaoeea 1 1399197 5588552 2026-07-07T10:31:31Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5588552 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1399198 5588624 2026-07-07T11:49:35Z MajaTheTeacher 134789 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1160931953|Melva Philipson]]“ 5588624 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|name=Мелва Филипсон|image=MelvaPhilipson.jpg|alt=Мелва Филипсон стои во нејзината градина до голем Rhododendron nuttallii.|caption=Мелва Филипсон во 2007 год.|birth_name=Мелва Ноелин Крозиер Melva Noeline Crozier|birth_date={{Birth date|1925|12|22|df=y}}|birth_place=[[Palmerston North]], Нов Зеланд|death_date={{Death date and age|2015|04|29|1925|12|22|df=y}}|death_place=[[Nelson, New Zealand|Nelson]], New Zealand|death_cause=|fields=[[Ботаника]]|workplaces=|alma_mater=[[Универзитетот на Кентербери]]|thesis_title=Cortaderia jubata (Gramineae): an autonomous apomict|thesis_url=http://hdl.handle.net/10092/5671|thesis_year=1977|doctoral_advisor=Brian Fineran|known_for=Study of genus [[Rhododendron]]|influences=|influenced=|awards=|author_abbrev_bot=M.N.Philipson|spouse={{marriage|[[William Philipson]]|1954|1997|end=d.}}|children=|signature=|signature_alt=}} '''Мелва Ноелин Филипсон''' (родено '''Крозиер''' ; 22 декември 1925 - 29 април 2015 година) била ботаничар од Нов Зеланд. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rnzih.org.nz/pages/crocus.htm|title=RNZIH - Horticulture Pages - Crocus|work=www.rnzih.org.nz|accessdate=2021-10-12}}</ref> == Биографија == Филипсон била родена како Мелва Ноелин Крозиер во Палмерстон Норт на 22 декември 1925 година, ќерка на Гледис Крозиер (родена Еберхард) и Гај Невил Крозиер. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nationaalherbarium.nl/FMCollectors/P/PhilipsonMN.htm|title=PhilipsonMN|work=www.nationaalherbarium.nl|accessdate=2021-10-12}}</ref> <ref name="Death reg">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bdmhistoricalrecords.dia.govt.nz/search/search?path=%2FqueryEntry.m%3Ftype%3Ddeaths|title=Death search: registration number 2015/10922|work=Births, deaths & marriages online|publisher=Department of Internal Affairs|accessdate=13 October 2021}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/MT19251223.2.2|title=Birth|date=23 December 1925|work=Manawatu Times|access-date=13 October 2021|issue=2328|volume=49|page=1}}</ref> Таа се школувала во [[Крајстчерч]], во основното училиште „Сент Албанс“, потоа во средното училиште за девојки на Крајстчерч и средното училиште за девојки на Ејвонсајд. Дипломирала на Универзитетскиот колеџ „Кентербери“ (сега Универзитет на Кентербери ) во 1948 година. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomson2001">Thomson, A.D. (March 2001). [https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf "Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''New Zealand Botanical Society Newsletter''. '''63''': <span class="nowrap">17–</span>20.</cite></ref> Првично работела во Одделот за истражување на култури при Одделот за научни и индустриски истражувања во Вошдајк, Јужен Кентербери, спроведувајќи истражувања за ленено семе, а подоцна основала истражувачка лабораторија во фабриката за ленено семе на „Флечер Холдингс“ во Ешбертон. Кога фабриката се затворила 18 месеци подоцна, Крозиер се преселила во Велингтон каде што работела во Одделот за млечни производи при Министерството за земјоделство, тестирајќи млеко во прав и сирење за извоз. <ref name=":0" /> Крозиер одлучила да ги продолжи студиите, со специјализиција по микробиологија, и се запишала на магистерски студии по наука на Земјоделскиот колеџ Линколн (сега Универзитет Линколн ). Дипломирала во 1953 година; нејзината теза била насловена како ''Физиолошки студии на некои бактерии изолирани од корења на детелина'' . Таа останала на Одделот за микробиологија до 1955 година каде спровела истражување за бактериите одговорни за производство на светло обоени дамки во волненото руно. Таа, исто така, изолирала актиномицет од руното кој во културата можел да предизвика дегенерација и на волнените влакна и на човечката коса. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomson2001">Thomson, A.D. (March 2001). [https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf "Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''New Zealand Botanical Society Newsletter''. '''63''': <span class="nowrap">17–</span>20.</cite></ref> Во 1954 година, Крозиер се омажила со Вилијам Рејмонд Филипсон, кој бил професор по ботаника на Универзитетот во Кентербери од 1954 до 1976 година. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomson2001">Thomson, A.D. (March 2001). [https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf "Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''New Zealand Botanical Society Newsletter''. '''63''': <span class="nowrap">17–</span>20.</cite></ref> Од 1955 до 1962 година, Мелва Филипсон била на породилно отстуство и го поминувала своето слободно време проучувајќи го родот Rhododendron. Имено, градините во Илам, кои Универзитетот на Кентербери ги купил за нов кампус, а кои претходно му припаѓале на Едгар Стед, хибридист за рододендрони, биле исполнети со широк спектар на видови кои Филипсон почнала да ги проучува. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomson2001">Thomson, A.D. (March 2001). [https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf "Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''New Zealand Botanical Society Newsletter''. '''63''': <span class="nowrap">17–</span>20.</cite></ref> Во 1962 година, таа била назначена за асистент на Ерик Годли во Одделот за ботаника на Одделот за научни и индустриски истражувања. Таа започнала да воспоставува хербариум од видови рододендрони, а во 1968 година го посетила хербариумот во [[Кралска ботаничка градина Единбург|Кралската ботаничка градина во Единбург]], за да добие дополнителни примероци. <ref name=":0" /> Во 1974 година, Филипсон започнала да работи на [[Доктор на науки|докторат]] на Универзитетот во Кентербери, под менторство на Брајан Финеран, кој го завршила во 1977 година. Нејзината теза, која вклучувала употреба на електронски микроскоп, била за ембриологија и ултраструктура. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomson2001">Thomson, A.D. (March 2001). [https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf "Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''New Zealand Botanical Society Newsletter''. '''63''': <span class="nowrap">17–</span>20.</cite></ref> По нејзиното пензионирање во 1990 година, Филипсон се вратила во основањето на хербариумот за рододендрони, а нејзиниот сопруг Бил Филипсон ѝ се придружил во проучувањето на родот. Заедно, двојката издала три големи заеднички публикации и нивното истражување станало најголемото ембриолошко истражување на еден растителен род. <ref name=":0">{{Наведено списание|last=Thomson|first=A.D.|date=March 2001|title=Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist|url=https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf|journal=New Zealand Botanical Society Newsletter|volume=63|pages=17–20}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomson2001">Thomson, A.D. (March 2001). [https://www.nzbotanicalsociety.org.nz/newsletter/NZBotSoc-2001-63.pdf "Dr Melva Philpson, a leading and versatile New Zealand botanist"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''New Zealand Botanical Society Newsletter''. '''63''': <span class="nowrap">17–</span>20.</cite></ref> Тие живееле во Грејтаун до смртта на Бил Филипсон во 1997 година. <ref name=":0" /> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.jstor.org/stable/history/10.5555/al.ap.person.bm000006511|title=Philipson, William Raymond (1911–1997)|date=19 April 2013|work=JSTOR Global Plants|accessdate=13 October 2021}}</ref> Во 2003 година, Филипсон се преселила во Стоук за да биде близу до нејзината ќерка, носејќи го со себе поголемиот дел од својата колекција рододендрони. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pressreader.com/new-zealand/nelson-mail/20071207/281943128542293|title=A rhodo well travelled|last=Foes-Lamb|first=Philippa|date=7 December 2007|work=Nelson Mail|access-date=13 October 2021}}</ref> Таа починала на 29 април 2015 година. <ref name="Death reg">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bdmhistoricalrecords.dia.govt.nz/search/search?path=%2FqueryEntry.m%3Ftype%3Ddeaths|title=Death search: registration number 2015/10922|work=Births, deaths & marriages online|publisher=Department of Internal Affairs|accessdate=13 October 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bdmhistoricalrecords.dia.govt.nz/search/search?path=%2FqueryEntry.m%3Ftype%3Ddeaths "Death search: registration number 2015/10922"]. ''Births, deaths & marriages online''. Department of Internal Affairs<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 October</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amemorytree.co.nz/personnotices.php?personid=17739250975d10699ff1c032|title=In memory of Melva Noeline Philipson|work=A Memory Tree|accessdate=13 October 2021}}</ref> {{Ботаничар|M.N.Philipson}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Починати во 2015 година]] [[Категорија:Родени во 1925 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Статии со hCards]] g8ac82dali59we3hi7s1fldygpg222b